Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 885/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2020 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej: "Naczelnik", "NUS") prowadził postępowanie egzekucyjne wobec E. Spółka z o.o. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Spółka") na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., wystawionego przez Wójta Gminy K., obejmującego należności z tytułu podatku od nieruchomości za 01-12/2011 r., w łącznej kwocie należności głównej 628.801,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości łącznej 310.390,00 zł na dzień wystawienia tytułu wykonawczego.

Podstawę dochodzonego obowiązku stanowiła decyzja Wójta Gminy K. z [...] marca 2016 r. określająca Spółce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2011 rok w kwocie 645.561 zł, utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] grudnia 2016 r.

W toku prowadzonego wobec Spółki postępowania egzekucyjnego, zawiadomieniami z [...] grudnia 2016 r., dokonano zajęć rachunków bankowych Spółki w [...] S.A. (doręczone w dniu 21 grudnia 2016 r.) oraz w Banku [...] S.A. (doręczone w dniu 21 grudnia 2016 r.). Odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu doręczono na adres siedziby Spółki w dniu 22 grudnia 2016 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Wójt Gminy K. rozłożył na raty spłatę przedmiotowej zaległości i wniósł pismem z dnia 31 marca 2017 r. do organu egzekucyjnego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. Naczelnik zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki do 15 grudnia 2021 r. na wniosek Wierzyciela, z uwagi na rozłożenie spłaty zobowiązania na raty.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. Naczelnik zwolnił pięć z siedmiu rachunków zajętych w [...] S.A. oraz jeden z dwóch rachunków zajętych w Banku [...] S.A.

W dniu 29 stycznia 2018 r. pełnomocnik Strony złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], jako podstawę wskazując art. 59 § 1 pkt 2, pkt 3 oraz pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej: "u.p.e.a.").

Naczelnik w dniu [...] marca 2018 r. wydał postanowienie, którym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] grudnia 2016 r., wystawionego przez Wójta Gminy K.

W wyniku wniesionego pismem z dnia 19 marca 2018 r. zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego z [...] marca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor", "DIAS") postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika z [...] marca 2018 r.

Prawomocnym wyrokiem z 13 marca 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 1704/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na ww. postanowienie Dyrektora z dnia [...] kwietnia 2018 r.

Pismem z dnia 5 czerwca 2019 r. pełnomocnik Spółki wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie wszystkich dokonanych czynności egzekucyjnych z uwagi na fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 30 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 253/19 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] grudnia 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy K. z [...] marca 2016 r. określającą Stronie wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2011 rok w kwocie 645.561 zł, stanowiącą podstawę prawną dochodzonego obowiązku. W ocenie pełnomocnika Strony decyzja organu podatkowego pierwszej instancji nie jest ostateczna i na podstawie art. 239a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: "O.p.") nie podlega wykonaniu. Tym samym nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania egzekucyjnego, stąd wniosek o jego umorzenie i uchylenie czynności.

W odpowiedzi na zapytanie organu egzekucyjnego w sprawie z 11czerwca 2019 r. Wójt Gminy K. w piśmie z 8 sierpnia 2019 r. stwierdził, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja organu z dnia [...] marca 2016 r., tym samym uchylenie przez Sąd decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. nie skutkuje wygaśnięciem obowiązku, tym samym nie istnieją podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. pismem z 21 sierpnia 2019 r. poinformowało, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 30 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 253/19 uchylający decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] grudnia 2016 r. nie jest prawomocny, jak również pismem z 1 października 2019 r. udzieliło informacji, że zobowiązana Spółka wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 30 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 253/19.

Postanowieniem z [...] października 2019 r. Naczelnik odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z [...] grudnia 2016 r. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a. stanowi, że "postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał". Wskazał, że w sprawie w obrocie prawnym pozostaje decyzja organu podatkowego z [...] marca 2016 r. określająca Spółce wysokość zobowiązania podatkowego za 2011 r. Organ stanął na stanowisku, że nie można utożsamiać braku przymiotu wykonalności ww. decyzji z niewymagalnością obowiązku. Uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] grudnia 2016 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego (której nie nadano jeszcze rygoru natychmiastowej wykonalności) nie spowodowało wygaśnięcia podatku.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 12 listopada 2019 r., Strona wniosła zażalenie żądając uchylenia postanowienia organu egzekucyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zaskarżając postanowienie w całości zarzucając naruszenie:

1) art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w. zw. z art. 152 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Strony na podstawie wystawionego przez Wójta Gminy K. tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2016 r., tj. postępowania egzekucyjnego mającego prowadzić do ściągnięcia niewymagalnego obowiązku w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., podczas gdy przedmiotowe postępowanie egzekucyjne z uwagi na niewymagalność egzekwowanego obowiązku organ powinien był umorzyć; w uzasadnieniu pełnomocnik Strony również powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Łodzi z 30 maja 203 9 r. sygn. akt I SA/Łd 253/19, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] grudnia 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy K. z [...] marca 2016 r.;

2) art. 124 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. poprzez niespójność uzasadnienia postanowienia z treścią uzasadnienia prawnego przedstawionego przez organ względem rzeczonego postanowienia, skutkiem czego organ uchybił wymogowi prawa, aby wydając postanowienie bezwzględnie przedstawić argumenty i oceny, które legły u podstaw jego wydania i którymi organ kierował się zajmując określone stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z [...] lutego 2020 r. Dyrektor utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego została uregulowana w art. 59 u.p.e.a. Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe.

Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Pełnomocnik Strony stoi na stanowisku, że zobowiązanie nie jest wymagalne, a postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 30 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 253/19 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] grudnia 2016 r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] marca 2016 r. znak [...] określającą E. Spółka z o.o. z siedzibą w W. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2014 rok w kwocie 645.561 zł, stanowiącą podstawę prawną obowiązku dochodzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] grudnia 2016 r. nr [...]. Tym samym, w ocenie pełnomocnika Strony, decyzja z [...] grudnia 2016 r. znak [...] utraciła przymiot decyzji ostatecznej.

Wobec zarzucania przez Stronę, że decyzja utraciła przymiot decyzji ostatecznej ze względu na uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 30 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 253/19 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] grudnia 2016 r. DIAS wskazał na ustawową definicję decyzji ostatecznej. Decyzje ostateczne, to decyzje, od których nie służy odwołanie, a zatem te decyzje, które nie mogą być weryfikowane w administracyjnym toku instancji. Do decyzji ostatecznych należy zaliczyć decyzję organu pierwszej instancji w stosunku do której upłynął termin do złożenia odwołania i nie został on przywrócony w przepisanym trybie, decyzję wydaną przez organ odwoławczy (organ drugiej instancji) - jak w przedmiotowym przypadku oraz decyzję ostateczną z mocy wyraźnego przepisu prawa materialnego. Odnosząc się natomiast do przedstawionej argumentacji Dyrektor stwierdził, że wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Łodzi z 30 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 253/19 nie jest wyrokiem prawomocnym, a jego postanowienia nie mają mocy wiążącej.

DIAS wskazał również na przepis art. 170 p.p.s.a., z którego wynika, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zatem, dopiero prawomocne orzeczenie sądu wiąże zarówno organy państwowe, jak i inne sądy, co wyraża się w tym, że muszą one brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających.

Następnie organ wskazał, że w sprawie pełnomocnik Strony wywodzi również brak wymagalności zobowiązania wskazując na przepisy art. 152 § 1 p.p.s.a Dyrektor stanął na stanowisku, że powołany przepis nie oznacza, że uchylona nieprawomocnym wyrokiem z dnia 30 maja 2019 r. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] grudnia 2016 r. przestaje istnieć w obrocie prawnym, a tym samym przestaje istnieć obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej. Uchylenie decyzji powoduje jedynie, że od tego momentu nie wywołuje ona skutków procesowych i materialnych, a stan ten trwa do chwili uprawomocnienia się wyroku. Konsekwencją zastosowania wskazanego przepisu jest zatem zawieszenie na określony w tym przepisie czas skutków prawnych uchylonej decyzji. Norma ta wywołuje skutki takie same, jakie wynikają ze wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 2 i § 3 p.p.s.a., które tracą moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (§ 6).

Wobec powyższego na obecnym etapie sprawy, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 30 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 253/19 i jego zaskarżeniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w opinii Dyrektora zaistniały przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku Strony na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] grudnia 2016 r. Natomiast wskazane nieprawomocne orzeczenie Sądu nie stanowi podstawy do stwierdzenia braku wymagalności zobowiązania. Dyrektor podkreślił również, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki jest zawieszono do [...] grudnia 2021 r. na wniosek Wierzyciela, z uwagi na rozłożenie spłaty zobowiązania na raty. Z uwagi na powyższe wydanie ewentualnie postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego z ww. przyczyn byłoby bezprzedmiotowe.

Ponadto rozpatrując zażalenie z 12 grudnia 2019 r. na postanowienie Naczelnika z [...] października 2019 r., Dyrektor stwierdził, że Naczelnik uzasadniając postanowienie zawarł zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne. Przywołał przepisy regulujące instytucję umorzenia postępowania egzekucyjnego i odniósł je do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia skonstruowano w sposób prawidłowy, a dokonana przez organ egzekucyjny ocena zastosowanych przepisów prawa nie budzi zastrzeżeń. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia odniesiono się w sposób wyczerpujący do podnoszonych przez Zobowiązaną argumentów i dokonano ich oceny przez pryzmat przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie uchylenia skarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika i przekazanie sprawy do ponownego rozparzenia przez organ pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz Spółki zwrotu niezbędnych kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Skarżąca za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

1) art. 59 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 152 § 1 p.p.s.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji i odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącej na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego, tj. postępowania egzekucyjnego mającego prowadzić do ściągnięcia niewymagalnego obowiązku w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., podczas gdy przedmiotowe postępowanie egzekucyjne z uwagi na niewykonalność egzekwowanego obowiązku zarówno organ pierwszej instancji, jak i Dyrektor powinny były umorzyć;

2) art. 124 § 1 O.p. poprzez akceptację i powielenie przez Dyrektora niespójności uzasadnienia postanowienia organu pierwszej instancji z treścią uzasadnienia prawnego przedstawionego przez organ pierwszej instancji względem rzeczonego postanowienia organu pierwszej instancji, skutkiem czego organ zaakceptował uchybienia wymogom prawa, aby wydając postanowienie organu pierwszej instancji bezwzględnie przedstawić argumenty i oceny, które legły u podstaw jego wydania i którymi organ pierwszej instancji kierował się zajmując określone stanowisko w sprawie.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że dochodzone na podstawie tytułu wykonawczego z [...] grudnia 2016 r. nr [...] zobowiązanie nie jest wymagalne, a postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 30 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 253/19 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] grudnia 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy K. z [...] marca 2016 r. określającą Spółce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2011 rok w kwocie 645.561 zł, stanowiącą podstawę prawną dochodzonego na podstawie w/w tytułu wykonawczego obowiązku.

Nadto pełnomocnik wskazał, że w dniu 3 marca 2020 r. na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II FSK 2713/19 Strona cofnęła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 30 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 253/19 uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] grudnia 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy K. z [...] marca 2016 r. określającą Spółce wysokość należnego zobowiązania podatkowego.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Na podstawie art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania czy organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne i postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Ocenie sądu podlega zgodność aktów z prawem materialnym i procesowym, obowiązującym w dniu ich wydania.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania, to jest stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.

Zgodnie natomiast z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Rozpoznając sprawę w świetle wskazanych kryteriów należy stwierdzić, że skarga wniesiona przez pełnomocnika E. Spółka z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lutego 2020 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] października 2019 r., nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu egzekucyjnym nie narusza przepisów prawa.

W niniejszej sprawie stan faktyczny przedstawiony w pierwszej części uzasadnienia nie budzi wątpliwości i nie stanowi przedmiotu sporu. Nie jest w tym miejscu konieczne powtórzenie całości argumentacji prawnej przedstawionej przez skarżącą oraz organ, należy jedynie zwrócić uwagę, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało w toku postępowania egzekucyjnego w administracji, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Wójta Gminy K., obejmującego należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2011 r. określone podatkową decyzją wymiarową Wójta Gminy K. z [...] marca 2016 r. Postępowanie egzekucyjne postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. zawieszono do 15 grudnia 2021 r. z uwagi na rozłożenie spłaty zobowiązania na raty. Po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyroku z 30 maja 2019 r., uchylającego decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy wskazaną decyzję wymiarową i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania, która stanowiła podstawę prawną dochodzonego obowiązku, pełnomocnik skarżącej pismem z 5 czerwca 2019 r. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie wszystkich dokonanych czynności egzekucyjnych. Wskazał, iż decyzja organu podatkowego pierwszej instancji nie jest prawomocna i na podstawie art. 239a O.p. nie podlega wykonaniu. Zgodnie natomiast z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Wobec powyższego należy podkreślić, że istotę problemu w niniejszej sprawie stanowi to, jaki wpływ wywiera nieprawomocny wyrok sądu administracyjnego, uchylający decyzję wymiarową organów obu instancji, na postępowanie egzekucyjne prowadzone w celu wyegzekwowania należności wynikających z tej decyzji. Innymi słowy należało rozstrzygnąć, czy wydanie przywołanego wyroku sądu administracyjnego w związku z treścią art. 152 § 1 p.p.s.a. spowodowało, że decyzja wymiarowa utraciła walor prawomocności, a obowiązek przestał być wymagalny w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i tym samym postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone w istniejącym na dzień wydawania zaskarżonego postanowienia stanie faktycznym i prawnym.

Jak podkreśla się w nauce prawa, istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel. Wskazuje się, że umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie, powodującymi jednocześnie, że dalsze postępowanie należy uznać za bezcelowe lub niemożliwe.

Brak przymiotu wymagalności obowiązku może wiązać się z wstrzymaniem wykonania obowiązku, odroczeniem terminu jego wykonania albo rozłożeniem na raty spłat należności pieniężnej. Umorzeniem skutkuje zaistnienie wskazanych okoliczności jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (nie ma natomiast znaczenia, kiedy zostały one ujawnione). W przeciwnym przypadku, tj. jeżeli okoliczności te wystąpiły już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, są one podstawą do jego zawieszenia (D. Kijowski, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II).

Powyższe stanowisko koresponduje z poglądem prawnym, wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z 28 marca 2018 r., sygn. II FSK 856/16, zgodnie z którym nieprawomocność wyroku uchylającego wymiarowe decyzje podatkowe nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego i prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na podstawie tych decyzji. Jednocześnie nie wolno zapominać o tym, że tylko prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wiąże strony i sąd, który je wydał, jak również inne sądy i inne organy państwowe (art. 170 p.p.s.a.). Nieprawomocne uchylenie decyzji nie skutkuje jeszcze jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego.

W przywołanym judykacie NSA wskazuje również na dorobek orzecznictwa, wedle którego, w przypadku stosowania art. 152 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na decyzję, chodzi o jej wykonalność w szerokim znaczeniu. Stwierdzenie przez sąd pierwszej instancji, że decyzja nie podlega wykonaniu oznacza, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny. Ze względu na ratio legis regulacji zawartej w art. 152 § 1 p.p.s.a. nieprawomocne orzeczenie stanowiące o tym, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, nie daje podstaw do egzekwowania obowiązku, którego ona dotyczy i oznacza, że wykonanie tego obowiązku podlega wstrzymaniu. W związku z tym przesłanka braku wymagalności obowiązku mogłaby się ziścić w sytuacji, gdy wyrok stałby się prawomocny. Tym samym, jeżeli w momencie orzekania przez organ egzekucyjny w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego wyrok był nieprawomocny, postępowanie to nie może zostać umorzone wobec zaistnienia przesłanki braku wymagalności obowiązku, lecz możliwe jest jego zawieszenie.

Stanowisko powyższe jest w pełni akceptowane przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, jako zgodne z treścią przepisów prawa oraz zasadami rządzącymi postępowaniem egzekucyjnym w administracji.

W związku z tym nie może uzyskać akceptacji stanowisko Skarżącej, mówiące o tym, że na skutek wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyroku z 30 maja 2019 r. decyzja wymiarowa Wójta Gminy K. utraciła walor prawomocności i tym samym obowiązek nie był już wymagalny. Skarżąca błędnie uznała, iż w takim układzie procesowym z mocy art. 152 § 1 p.p.s.a. wynika brak wymagalności obowiązku wedle art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., czyli pojęcie "wymagalności obowiązku" zrównane jest z pojęciem "wykonalności decyzji". Nie jest również zasadne powoływanie się w argumentacji skargi na analogię stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy względem materii rozstrzygniętej wyrokiem NSA z 12 sierpnia 2015 r. sygn. II FSK 1641/13, gdyż dotyczył on sytuacji, w której postępowanie sądowoadministracyjne zakończyło się wydaniem prawomocnego wyroku i postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych opartych na decyzji nieostatecznej.

Należy zatem stwierdzić, że trafne jest stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, mówiące, iż na dzień wydania zaskarżonego postanowienia istniały przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zaś nie było podstaw do umorzenia go z powodu braku wymagalności obowiązku. Trzeba przy tym zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie zawieszenie postępowania de facto miało miejsce już wcześniej, choć z innego powodu, wobec czego nie było potrzeby ani możliwości jego ponownego zawieszania.

Dodatkowo trzeba zauważyć, że przedmiotowy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi nie stał się prawomocny w wyniku wniesienia skargi kasacyjnej przez Skarżącą, a walor prawomocności uzyskał dopiero po cofnięciu skargi (co jednak nastąpiło już po wydaniu zaskarżonej decyzji). Całkowicie chybiony jest argument Skarżącej mówiący o konieczności uchylenia z tego powodu zaskarżonego postanowienia, gdyż Sąd wyrokuje w przedmiocie oceniać jego zgodności z prawem w dniu wydania przez organ, a nie ex post w związku ze zdarzeniami prawnymi następującymi w toku postępowania sądowo administracyjnego.

Na tle powyższego nie uzyskał akceptacji Sądu drugi z podniesionych w skardze zarzutów, sprowadzający się do twierdzenia, iż organ drugiej instancji uchybił wymogom prawa w zakresie należytego uzasadniania swojej decyzji poprzez bezkrytyczne odniesienie się do argumentacji organu pierwszej instancji, brak należytego rozważenia zarzutów odwołania, należytej z nimi polemiki i przedstawienia przekonującego toku myślenia i argumentacji, w wyniku którego finalnie wydał rozstrzygnięcie o określonej treści. W ocenie Sądu taki zarzut skargi stanowi wyraz stanowiska Skarżącej nie zgadzającej się z treścią zaskarżonego postanowienia, stanowiąc w istocie powielenie racji przedstawionych w ramach zarzutu pierwszego, oddającego w całości istotę argumentacji zawartej w środku zaskarżenia. Wnosząc o uchylenie postanowienia przez Sąd, podmiot skarżący usiłował rozbudować zarzut merytoryczny o zarzut poboczny z zakresu procedury administracyjnej, jednak stanowisko takie nie mogło uzyskać akceptacji Sądu. Zaskarżone postanowienie Sąd uznał za należycie i w sposób zwięzły uzasadnione oraz generalnie za wypełniające wymogi nałożone przepisami prawa.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.