Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 126/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 77 par. 1, art. 80.
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65  art. 2 pkt 34
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 18 kwietnia 2013 r. B W złożyła w Biurze Powiatu G Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") z siedzibą w B wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wraz z deklaracją pakietów rolnośrodowiskowych na rok 2013.

Producentka zadeklarowała do płatności w ramach:

- jednolitej płatności obszarowej (JPO) działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha,

- uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) powierzchnię [...] ha,

- specjalnej płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych

i motylkowatych drobnonasiennych działki rolne o łącznej powierzchni

[...] ha,

- uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych

na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych powierzchnię [...] ha.

W dniu 16 grudnia 2013 r. przeprowadzono w gospodarstwie producentki kontrolę na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności, a od 11 do 14 lutego 2014 r. kontrolę metodą inspekcji terenowej w zakresie kwalifikalności powierzchni

oraz w zakresie realizowanego programu rolnośrodowiskowego. Z raportu

z czynności kontrolnych wynika, że producentka nie uczestniczyła w kontroli. Nieprawidłowości stwierdzone w trakcie kontroli zostały przedstawione na szkicu

z pomiaru działek rolnych, na którym umiejscowiono kierunki wykonania zdjęć oraz opisano zastany stan faktyczny. Podczas kontroli z zakresu wzajemnej zgodności ustalono, że na łącznej powierzchni [...] ha stwierdzono naruszenie normy N.04.1,

tj. nieprzeprowadzenie na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub braku wypasania na nich zwierząt. Dla działek rolnych, na których doszło do naruszeń, dokonano oceny wagi stwierdzonych niezgodności, przypisując - w zakresie zasięgu, dotkliwości i trwałości stwierdzonego naruszenia - odpowiednio 1,3 i 3 punkty.

Na podstawie tych ustaleń, 26 marca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r. Od ww. decyzji producentka wniosła odwołanie, w wyniku czego organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ decyzją z 24 października 2014 r.o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przyznał płatność w łącznej wysokości [...] zł. Także ta decyzja została uchylona przez organ odwoławczy, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał organowi I instancji na konieczność przesłuchania świadków wnioskowanych przez producentkę na okoliczność wykonania zabiegów koszenia wynikających z programu rolnośrodowiskowego oraz na okoliczność zaistnienia omyłki pisarskiej w dacie wykonania zapisów w rejestrze działań rolnośrodowiskowych.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, kierując się zaleceniami organu odwoławczego, przesłuchał wskazanych świadków i po przeprowadzeniu postępowania w sprawie wydał decyzję z dnia 15 maja 2015 r., którą przyznał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości [...] zł. Jednak i tak decyzja została uchylona, bowiem organ odwoławczy uznał, że nie jest zrozumiałe na jakiej podstawie organ I instancji ustalił powierzchnie kwalifikujące się do otrzymania wsparcia.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji w decyzji z dnia

16 września 2015 r. przyznał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że na obniżenie wsparcia wpływ miały ustalenia kontroli na miejscu.

W odwołaniu od decyzji producentka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie odmiennie co do istoty sprawy, tj. o przyznanie płatności w pełnej wysokości, zgodnie ze złożonym wnioskiem, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji producentka zarzuciła:

1. obrazę przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267 ze zm.; dalej: "k.p.a.") poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wyrażającą się w uznaniu za wiarygodne dowodów w postaci raportów z kontroli oraz dokumentacji fotograficznej z prowadzonego raportu środowiskowego, co skutkowało błędnym przyjęciem, że wnioskodawczyni zaniechała koszenia łąk w okresie wegetacyjnym traw oraz w okresie wskazanym w planie rolnośrodowiskowym, przy jednoczesnym niezasadnym odmówieniu wiary zeznaniom świadków: D S, G P, S G oraz N W, choć treść tych zeznań potwierdzała realizację przez wnioskodawczynię prac objętych planem rolnośrodowiskowym co do całej zawnioskowanej powierzchni;

2. obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 10 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez zaniechanie zapewnienia udziału wnioskodawczyni czynnego udziału w postępowaniu, pomimo zgłoszenia żądania w tym przedmiocie, a przed wydaniem decyzji, umożliwienia wnioskodawczyni wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Nadto, producentka wniosła o przesłuchanie jej w charakterze strony

oraz o przeprowadzenie oględzin działek zgłoszonych do płatności z udziałem wcześniej przesłuchanych świadków.

W wyniku rozpoznania odwołania, Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 7 grudnia 2015 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przyznał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r. w łącznej wysokości [...] zł, w tym:

1. jednolitą płatność obszarową w w wysokości [...] zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, zastosowanie współczynnika korygującego,

2. uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych

w wysokości [...] zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na zastosowaną modulację płatności,

3. uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych

na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości [...] zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu

na zastosowaną modulację płatności,

4. płatność do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych

w wysokości [...] zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, zastosowanie współczynnika korygującego.

W skardze z dnia 8 stycznia 2016 r. na decyzję oraz w uzupełnieniu uzasadniania skargi z dnia 9 maja 2016 r., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżąca wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie:

1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. wyrażające się w braku wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i zaniechaniu dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy oraz braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zgodnie z zasadami logiki i zasadami doświadczenia życiowego, skutkującą niezasadnym przyznaniem mocy dowodowej oraz wiarygodności dokumentowi w postaci protokołu kontroli z 16 grudnia 2013 r. oraz z 11-14 lutego 2014 r.,

2. przepisów postępowania, która miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 6, art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów i argumentów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji i niewyjaśnienie przyczyn odmówienia im racji, a ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji bądź do samego zaprzeczenia argumentacji przedstawionej przez skarżącą, bądź do przedstawienia własnego stanowiska organu odwoławczego niepołączonego z analizą argumentów podnoszonych przez skarżącą, podczas gdy uzasadnienie decyzji tego organu powinno zawierać rzeczowe odniesienie się do zarzutów i argumentów strony, istotnych dla rozstrzygnięcia oraz ich merytoryczną ocenę, z dokładnym wskazaniem przyczyn uznania ich za niezasadne i nie powinno ograniczać się jedynie do zanegowania stanowiska skarżącej, bądź do przedstawienia własnego stanowiska organu.

Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy dokonał błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak też błędnie zinterpretował przepisy prawa materialnego, co wynikało przede wszystkim z zaniechania należytego rozważenia zarzutów i argumentów podnoszonych w odwołaniu oraz z nieuwzględnienia wniosków zawartych w odwołaniu.

Skarżąca podniosła, że w toku postępowania przed organami obu instancji konsekwentnie kwestionowała sposób przeprowadzenia kontroli na miejscu

zarówno 16 grudnia 2013 r. jak oraz między 11 i 14 lutego 2014 r., a większość zarzutów zawartych w odwołaniu dotyczyło obrazy przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., wynikającej z niezasadnego przyznania mocy dowodowej oraz wiarygodności dokumentom w postaci protokołów z kontroli. Wadliwy sposób przeprowadzenia kontroli oraz wadliwy sposób sporządzenia protokołu kontroli pozbawiają tych dowodów wartości dowodowej oraz sprawiają, że nie mogą one stanowić podstawy do orzekania. Przemawiają za tym następujące powody, które skarżąca uczyniła przedmiotem zarzutów w odwołaniu:

• kontrole były dokonywane w terminie, kiedy dokonano zasiewów na kolejny okres wegetacyjny, tj. 2014 rok,

• trawy zostały wykoszone zgodnie z zapisami w planie działalności rolnośrodowiskowej, a przeprowadzenie terminowych zabiegów mogą potwierdzić pracownicy wykonujący zabiegi w osobach D S, G P, S G oraz N W,

• grunty będące w posiadaniu skarżącej posiadają nieregularny kształt, przez co utrudnione jest obliczenie ich powierzchni,

• protokół kontroli sporządzony został w sposób niezgodny z obowiązującymi

w tym zakresie regułami; jest niejednoznaczny i zawiera informacje wewnętrznie sprzeczne,

• powierzchnia plonów została zmniejszona na skutek grasowania zwierząt leśnych,

• kontrola została dokonana przez osoby nieposiadające odpowiedniego wykształcenia oraz właściwych kwalifikacji do jej przeprowadzenia oraz przez jednostkę organizacyjną, która mogła nie spełniać warunków, od których zależy przyznanie jej statusu wykonawcy zewnętrznego.

Nadto, według skarżącej, organ I instancji naruszył przepisy postępowania, bowiem nie przesłuchał jej w charakterze strony.

Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w odpowiedzi na skargę, nie podzielił zasadności podniesionych w niej zarzutów i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sporne w sprawie są ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji oraz ocena tych ustaleń dokonana przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

Z poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że obszar kwalifikowany do płatności objął wyłącznie grunty zgłoszone we wniosku o przyznanie płatności, tj. wchodzące w skład zadeklarowanych we wniosku działek rolnych położonych na wskazanych przez skarżącą działkach ewidencyjnych, co wobec ustalenia, iż stwierdzona powierzchnia, uwzględniająca zgłoszoną do płatności uprawę położoną wyłącznie na gruntach wskazanych we wniosku o przyznanie płatności, tj.: B, C/C1, E/E1, F, J/J2, O, P, RA, RR, RRR, SA, SS, oraz Y, była mniejsza od zadeklarowanej przez skarżącą.

Nadto, z ustaleń tych wynika, że w wielu przypadkach działki rolne były położone poza gruntami działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku, jako położenie konkretnych działek rolnych, również na gruntach działek ewidencyjnych sąsiadujących bezpośrednio z gruntami zgłoszonymi we wniosku, i tak:

- na działce rolnej B uprawa gorczycy znajdowała się również na niezadeklarowanych działkach nr [...] ([...]ha) oraz nr [...] ([...] ha); uprawę na zadeklarowanej działce nr [...] ustalono na obszarze [...] ha,

- na działce rolnej C uprawę ustalono na zadeklarowanych działkach na powierzchni [...] ha; uprawa ta występowała również na niezadeklarowanych działkach nr: [...][...] ha), [...] ([...] ha), [...] ([...] ha),

- na działce rolnej E uprawę mieszanki wieloletnich traw z motylkowatymi ustalono na powierzchni [...]ha na zadeklarowanej działce nr [...]; uprawa ta występowała również na niezadeklarowanych działkach nr [...] ([...] ha) oraz [...] ([...] ha),

- na działce rolnej F użytki przyrodnicze znajdowały się również na niezadeklarowanej działce nr [...] ([...] ha); powierzchnia użytku położona na zadeklarowanej działce [...]wyniosła [...] ha,

- na działce rolnej J uprawy zadeklarowane w ramach JPO zlokalizowane na zadeklarowanej działce nr [...] ustalono na obszarze [...] ha; uprawa ta występowała również na niezadeklarowanych działkach nr: [...] ([...] ha) i [...] ([...] ha),

- na działce rolnej O trawy na gruntach ornych ustalono na działce nr [...]

na powierzchni 0, [...] ha,

- na działce rolnej P uprawę użytków zielonych ustalono na niezadeklarowanych działkach nr: [...] ([...] ha) i [...] ([...] ha); pastwiska położone na zadeklarowanej działce nr [...] ustalono na obszarze [...] ha,

- na działce rolnej RA łąki trwałe na zadeklarowanych działkach nr [...][...][...] ustalono odpowiednio na obszarze [...][...][...]ha (łącznie [...] ha),

- na działce rolnej RR uprawę łąki trwałej na zadeklarowanej działce nr [...] ustalono na obszarze [...] ha,

- na działce rolnej RRR uprawy łąki trwałej były położone również

na niedeklarowanych działkach nr [...] ([...]ha)... [...][...]ha); powierzchnia uprawy położona na zadeklarowanych działkach nr [...] i [...] wyniosła [...] ha,

- na działce rolnej SA trwały użytek zielony znajdował się także

na niezadeklarowanych działkach nr [...] ([...] ha), [...] ([...] ha); łąki trwałe na działce objętej wnioskiem ustalono na powierzchni [...] ha,

- na działce rolnej SS uprawę łąki trwałej położoną na zadeklarowanych działkach nr [...][...][...] oraz [...] ustalono na obszarze [...] ha,

- na działce rolnej Y uprawę owsa na zadeklarowanych działkach nr [...]...[...] ustalono na obszarze [...] ha; u uprawa znajdowała się na działkach niezadeklarowanych we wniosku nr [...] ([...] ha) oraz [...] ([...] ha).

Oceniając tak zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ odwoławczy stwierdził, że ustalone przez organ I instancji powierzchne zakwalifikowane do otrzymania wsparcia do działek rolnych oznaczonych identyfikatorami A/A1, FF, G, L/L1, M, R, RA, SSS zostały ustalone nieprawidłowo, albowiem jak wynika z ustaleń z kontroli na miejscu i tabelarycznego zestawienia powierzchni kontrolujący przyjęli, że obszarem kwalifikującym się do otrzymania wsparcia jakie należało uznać za obowiązujące są odpowiednio: [...][...][...] ha.

Nadto, według organu odwoławczego, w odniesieniu do działek rolnych o identyfikatorach N i SB, organ I instancji wykonał na nich pomiar powierzchni kwalifikującej się do objęcia systemem pomocy przy zachowaniu norm w rozumieniu art. 2 pkt 34 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE. L 2009.316.65), czyli wszystkich znajdujących się na działkach użytków rolnych typu: grunty orne, pastwiska, łąki, sady czy wieloletnie uprawy, z wykluczeniem tej części gruntów, na której znajdowały się elementy trwale wykluczone z prawa ubiegania się o płatności typu: zakrzaczenia, zadrzewienia czy nieużytki. W wyniku tego, uzyskano wartość powierzchni działek rolnych wynoszącą odpowiednio [...] ha oraz [...] ha; powierzchnie ustalone są zatem mniejsze niż zadeklarowane we wniosku. W sprawie, na skutek weryfikacji szkicu pomiarowego sporządzonego podczas kontroli, ustalono, że pole zagospodarowania uległo zmianie. W przypadku działki rolnej N położonej na działkach nr [...], nr [...] oraz nr [...] pole zagospodarowania uległo pomniejszeniu poprzez nieuwzględnienie gruntu niekwalifikującego się do płatności. Podobnie, na działce rolnej SB, wzdłuż zachodniej części działki, kontrolujący ustali, zmniejszenie pola zagospodarowania spowodowane występowaniem zakrzaczeń i skarpą.

W odniesieniu do działek rolnych o identyfikatorach B, C/C1, D/D1, E/E1, J/J1/J2, LL/LL1, O, P, RR, RRR, RRRR, S, SA, SS, SSSS, T/T1. X, Y/Y1 oraz Ż organ odwoławczy stwierdził, że ustalone przez organ I instancji powierzchnie

na podstawie ustaleń z kontroli na miejscu są prawidłowe.

Nadto, w odniesieniu do działek rolnych F oraz K, na których zadeklarowano użytek przyrodniczy w ramach JPO, organ odwoławczy wskazał, że wobec objęcia tych działek wariantem 4.10 (użytki przyrodnicze) nie należało ich wykaszać, a jedynie zapobiegać sukcesji, wycinając w okresie zimowym nadmiar krzewów wierzby łozy oraz niedopuszczalne było wypasanie zwierząt, a w sprawie zaniechano zastosowania się do tych ograniczeń. W tej sytuacji, organ uznał, że do tych działek nie może zostać przyznane wsparcie w ramach JPO.

Wyjaśniając dalej podstawy ustalenia JPO, organ odwoławczy wskazał,

że stwierdzona różnica pomiędzy łączną powierzchnią zadeklarowaną ([...] ha),

a powierzchnią stwierdzoną ([...] ha) wyniosła 4,35%, zatem wysokość pomocy obliczono na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, przy stawce 830,30 zł/ha. Nadto, organ zastosował współczynnik korygujący, zgodnie z którym obniżył płatność z tytułu JPO

o [...] zł oraz ze względu na nieprzestrzeganie norm i wymogów pomniejszył płatność o 3%, tj. o zł. W tej sytuacji, kwota przyznanej JPO wyniosła [...] zł.

W przypadku uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, organ odwoławczy wskazał, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną [...] ha), a powierzchnią stwierdzoną ([...] ha) wyniosła 0,12%, zatem wysokość pomocy obliczono na podstawie obszaru stwierdzonego przy stawce 139,39 zł/ha. Kwota płatności została jednak pomniejszona o proporcjonalną kwotę zmniejszenia przypadającą dla płatności uzupełniającej do powierzchni upraw innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie była prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa), która wyniosła [...] zł. W tej sytuacji, kwota uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła [...] zł.

Odnośnie natomiast do płatności uzupełniającej płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, organ odwoławczy wskazał, że skarżąca zadeklarowała powierzchnię [...] ha trwałych użytków zielonych, jednak powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha. Natomiast, z informacji zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i w rejestrze koniowatych, wynika że liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wyniosła 3,20 DJP. Powierzchnia maksymalna wynosiła zatem [...] ha. W tej sytuacji, organ naliczył płatność na podstawie ustalonej powierzchni maksymalnej, przy stawce 238,93 zł/ha. Płatność została jednak pomniejszona o proporcjonalną kwotę zmniejszenia przypadającą dla uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, która wyniosła [...] zł. Wobec tego, przysługująca płatność wyniosła [...] zł.

W przypadku przyznanej kwoty płatności do upraw roślin strączkowych

i motylkowych drobnonasiennych, organ odwoławczy wskazał, że zadeklarowana i stwierdzona powierzchnia wyniosła [...] ha, przy stawce 719,43 zł/ha. Organ zastosował współczynnik korygujący, zgodnie z którym obniżył płatność o [...] zł oraz, ze względu na nieprzestrzeganie norm i wymogów, pomniejszył płatność o 3%, tj. o [...] zł. Zatem, kwota przyznanej płatności wyniosła [...] zł.

Odnosząc się dalej do obniżenia skarżącej wsparcia o 3% organ odwoławczy wyjaśnił, że na obniżenia wsparcia wpływ miały ustalenia poczynione w kontroli

w zakresie wzajemnej zgodności w wyniku ustaleń których stwierdzono, że na łącznej powierzchni obszaru [...] ha obejmującego działki rolne M, N, RA, SA, SB, SS, X, Ł skarżąca nie dokonała w wymaganym terminie zabiegu koszenia. Powierzchnia niekoszona na działkach rolnych M, N, SS, X ustalona została w wyniku różnicy obszaru, który należało pozostawić, tj. od 5 do 10% w związku z realizacją zobowiązania rolnośrodowiskowego, a powierzchnią która ustalona została na większej powierzchni (działki rolne M i N) oraz pozostawienia 20% obszaru koszonego na pozostałych obu działkach. Jednak, w przypadku pozostałych działek liczne fotografie kontrolowanych obszarów, a także szczegółowo udokumentowany stan zadeklarowanych do płatności gruntów, potwierdziły brak koszenia trwałych użytków zielonych.

Odnosząc się także do dokumentacji rejestru działań rolnośrodowiskowych

i odnotowanych terminów koszenia trwałych użytków zielonych, organ wyjaśnił,

że pomniejszenie łącznej kwoty płatności o 3% wynikało z ustalenia faktu niewykoszenia części obszaru trwałego użytku zielonego w terminie wynikającym na dokonanie tych czynności, tj. od 15 lipca do 30 września. Jednak, kwestia niewłaściwych terminów koszenia obszaru działek rolnych w przypadku tej płatności stanowi poboczny wątek w spawie i nie stanowił w sprawie okoliczności wpływającej na podjęte rozstrzygnięcie.

Tak, ustalony przez organ I instancji w sprawie stan faktyczny, należycie następnie zmodyfikowany i oceniony przez organ odwoławczy, za podstawę orzeczenia przyjmuje także skład orzekający w sprawie.

Odnosząc się natomiast do zarzutów procesowych, w tym do braku zapewnienia skarżącej obecności podczas kontroli na miejscu oraz przyznania nadmiernej mocy dowodowej protokołom z kontroli przeprowadzonym 16 grudnia 2013 r. na miejscu oraz z kontroli przeprowadzonej w dniach od 11 do 14 lutego 2014 r. metodą inspekcji terenowej, należy wyjaśnić, że podstawą prawną do dokonania kontroli na miejscu jest zobowiązanie, jakie rolnik podpisuje we wniosku o przyznanie płatności oraz art. 26 i następne przywołanego rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, w których przewidziano obowiązek przeprowadzenia kontroli wniosków oraz określono tryb oraz zasady kontroli administracyjnych oraz kontroli przeprowadzanych na miejscu. Zgodnie z art. 26 ust. 1 tego rozporządzenia, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Zgodnie natomiast z art. 27 ust. 1 tego rozporządzenia, kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. Także, w przepisach krajowych, m.in. w art. 31 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2012.1164 ze zm.) określono sposób przeprowadzenia czynności kontrolnych w ramach kontroli na miejscu. W art. 31 ust. 4 wskazano, że czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności kontrolowanego, także wówczas gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli.

Z tych regulacji wynika, że wyłączony jest obowiązek organu powiadamiania producenta rolnego o czasie i miejscu przeprowadzenia kontroli. Kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zatem, zasadą są kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem, zaś udział strony w czynnościach kontrolnych nie jest obowiązkowy. Z regulacji tych wynika także, iż ani normodawca unijny, ani polski ustawodawca, nie wprowadzili wymogu zawiadamiania strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu. Tym samym, dopuszczalne jest przeprowadzenie jej na miejscu, bez udziału producenta.

Natomiast, odnosząc się do zarzutu przyznania nadmiernej mocy dowodowej protokołom kontroli, należy w pierwszej kolejności wyjaśnić charakter raportu z kontroli, jego roli i znaczenia, jako szczególnego środka dowodowego. W razie przeprowadzenia kontroli, to właśnie protokół kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. W sytuacji zatem, gdy protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości, tj. gdy został sporządzony w sposób prawidłowy przez osobę spełniającą ustawowe warunki, nie można organowi postawić skutecznego zarzutu, że ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli stanowi o naruszeniu obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. O wadze tych dowodów świadczy fakt, że kontrole mogą być przeprowadzane przez określone podmioty, wyspecjalizowane, bezstronne, stąd - co do zasady - przypisuje się im wiarygodność. Dowodom w postaci raportu z czynności kontrolnych z racji przeprowadzenia kontroli sporządzonym przez podmioty bezstronne, dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 stycznia 2011r., sygn. akt VIII SA/Wa 929/11; Lex 1106345). Raport z czynności kontrolnych jest - co do zasady - dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i § 2 k.p.a.). Stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Tym samym, raport z czynności kontrolnych jako dokument urzędowy, może mieć decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Niewątpliwie, wynikające z protokołu kontroli ustalenia co do stwierdzonych nieprawidłowości mogą być podważone. Zgodnie także z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 10 kwietnia 2014 r. wydanym w sprawie C-485/12 M T. van O en A. van O: "[...] właściwy organ nie jest zobowiązany do przeprowadzenia inspekcji terenowej, lecz dysponuje [...] uprawnieniami dyskrecjonalnymi w odniesieniu do środków, które w konsekwencji należy przyjąć. W szczególności organ ten nie może być zobowiązany do przeprowadzenia pomiaru na terenie danych działek, jeżeli nie ma on wątpliwości co do danych pomiarowych, które zaczerpnął z dostępnych mu zdjęć lotniczych." (vide: http://curia.europa.eu/juris).

Jednak, skarżąca - poza zarzutami, jakoby osoby dokonujące kontroli nie posiadały odpowiedniego wykształcenia oraz właściwych kwalifikacji do jej przeprowadzenia oraz przez jednostkę organizacyjną, która mogła nie spełniać warunków, od których zależy przyznanie jej statusu wykonawcy zewnętrznego - nie dostarczyła organom ani dostatecznych argumentów, ani dowodów na ich poparcie, jak też, nawet nie uprawdopodobniła okoliczności skutecznie podważających dowód z protokołu kontroli i załączonej do niego dokumentacji fotograficznej.

Nadto, wbrew zarzutom skargi, termin przeprowadzonych kontroli (pora zimowa oraz dokonanie zasiewów na kolejny sezon) - w powiązaniu z innymi zgromadzonymi w sprawie dowodami, w tym w szczególności z dokumentacją fotograficzną oraz treścią zeznań złożonych w sprawie przez świadków, w szczególności przez świadka AK prowadzącą pod dyktando skarżącej rejestr działań rolnośrodowiskowych - nie potwierdzają, że zostały one przeprowadzone wadliwie. Natomiast, argumentacja podnoszona przez skarżącą wskazująca, że grunty będące w jej posiadaniu mają nieregularny kształt, przez co utrudnione jest obliczenie ich powierzchni oraz, że powierzchnia plonów została zmniejszona na skutek grasowania zwierząt leśnych, potwierdza tylko tezę, iż to właśnie z przyczyn leżących po stronie skarżącej doszło do nieprawidłowości. Nieregularny kształt gruntów nie uzasadnia bowiem błędów w obliczeniu ich powierzchni, zaś okoliczność zniszczenia upraw przez zwierzęta leśne powinna była być zgłoszona organom ARiMR w odpowiednim terminie - zgodnie z art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 stanowiącym, że "Jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Ponadto właściwych zmniejszeń nie stosuje się, jeżeli niezgodność będąca następstwem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dotyczy wzajemnej zgodności (ust. 1). Przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość (ust. 2)" w związku z art. 43 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności(Dz.U.UE.L.2014.181.48), przewidującego że rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 i (UE) nr 65/2011 tracą moc z dniem 1 stycznia 2015 r.; stosuje się je jednak nadal w stosunku do wniosków o płatności bezpośrednie złożonych w odniesieniu do okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2015 r. - czego jednak skarżąca nie uczyniła.

Nadto, z akt sprawy wynika, że skarżąca została prawidłowo zapoznana z wynikami kontroli (doręczono protokół kontroli) i w terminie wniosła zastrzeżenia, do których organ I instancji odniósł się, zatem organy zapewniły skarżącej udział w postępowaniu na jego każdym etapie.

Nieuwzględnienie natomiast wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji - zmierzających do przeprowadzenia oględzin działek zgłoszonych do płatności rolnośrodowiskowych z udziałem wcześniej przesłuchanych świadków, którzy dokonywali na gruntach skarżącej zabiegów agrotechnicznych, jak też przesłuchanie jej samej w charakterze strony, celem potwierdzenia wykonywania lub koniecznego zaniechania wykonywania zabiegów agrotechnicznych i we właściwych terminach - nie dowodzi, że organy ARiMR naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 75 § 1 i art. 78 k.p.a., zgodnie z którymi jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem; w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1); żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1); organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (art. 78 § 2). W sprawie zostali bowiem przesłuchani w obecności skarżącej oraz jej profesjonalnego pełnomocnika wnioskowani przez skarżącą świadkowie, którzy dokonywali zabiegów agrotechnicznych na działkach skarżącej, jednak przesłuchania dotyczyły kwestii zachowania wymogów wynikających z działań rolnośrodowiskowych, które nie miały wpływu na wysokość przyznanych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, co wyjaśnił także organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, wskazując in fine, że bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy pozostają również wnioski dowodowe strony zawarte w odwołaniu. Zatem, skoro te wnioski dotyczyły płatności rolnośrodowiskowych, to nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy.

Także - wbrew zarzutom skargi - organy podjęły niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a zaskarżoną decyzję wydały na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego. Ustalając okoliczności istotne dla sprawy, organy wzięły pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Zaskarżona decyzja została uzasadniona w sposób przekonujący i jasny, zarówno co do stanu faktycznego jak i prawnego sprawy, przez co organ odwoławczy dał wyraz zasadzie udzielania informacji jak również zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Zatem, organy obu instancji nie naruszyły w sprawie ani zasad postępowania administracyjnego, ani też przepisów regulujących szczegółowo postępowanie administracyjne, zaś uzasadnienie decyzji odpowiada przepisowi art. 107§ 3 k.p.a.

W tej sytuacji, wobec tego, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa unijnego ani prawa krajowego - na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.) - skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić.