Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 475/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 2  ust. 1,  art. 13  ust. 2,  art. 14  ust. 2,  art. 16  ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 149  par. 1a,  art. 200 w zw. z  art. 209 i  art. 205  par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2022r. sprawy ze skargi Zakładowego Związku Zawodowego OPS [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1) zobowiązuje Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] do rozpoznania wniosku Zakładowego Związku Zawodowego OPS [...] z siedzibą w [...] z [...] marca 2021r. w zakresie nieudostępnionych informacji z tiret 1, 6 i 7, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) oddala skargę w pozostałym zakresie, 4) zasądza od Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] na rzecz Zakładowego Związku Zawodowego OPS [...] z siedzibą w [...] kwotę 580 (słownie pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Zakładowy Związek Zawodowy OPS [...] (zwany dalej "Skarżącym") wnioskiem z [...] marca 2021r., działając na podstawie art. 28 ustawy o związkach zawodowych i ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] (zwany dalej "Dyrektor Ośrodka") o udostępnienie następujących informacji publicznych:

- jaka kwota w budżecie Ośrodka w 2020r. była zaplanowana na wynagrodzenia pracowników;

- czy budżet przeznaczony na wynagrodzenia pracowników wykorzystano w pełnej wysokości, zgodnie z planem budżetowym;

- jeśli budżetu zaplanowanego na wynagrodzenia nie wykorzystano w pełnej wysokości, jaka to była konkretnie kwota i na jakie cele ją przekazano;

- czy w 2020r. wprowadzano zmiany w budżecie Ośrodka, a jeśli tak, jakie i kiedy je wprowadzono;

- czy w 2020r. Dyrektor Ośrodka otrzymała dodatkowe środki finansowe na wynagrodzenia, jeśli tak, w jakiej kwocie i kiedy konkretnie ją przekazano oraz na jakie konkretnie składniki tego wynagrodzenia (zasadnicze, dodatki motywacyjne, inne składniki);

- jeśli Ośrodek otrzymał dodatkowe środki na wynagrodzenia, to na co zostały przekazane i na jakie konkretnie stanowiska pracy;

- w jaki sposób pozyskano środki finansowe, przeznaczone na zakup czytników do ewidencjonowania czasu pracy oraz czy pozyskana kwota związana jest z przeksięgowaniem środków z budżetu Ośrodka, zaplanowanego na 2020r, jeśli tak, kiedy przeksięgowanie nastąpiło i w jakiej wysokości kwotę przeksięgowano.

2. Dyrektor Ośrodka pismem z [...] kwietnia 2021r. udzielił odpowiedzi, informując, że

- plan funduszu wynagrodzeń wynosił 5.287.432zł z czego wykorzystano 5.160.327 zł;

- niezrealizowany plan funduszu wynagrodzeń wynosił 127.105 zł;

- plan wydatków zmieniany był zarządzeniami Prezydenta [...] i uchwałami Rady [...] 19 razy a wykaz zmian dostępny jest na stronie BIP [...];

- Ośrodek otrzymał środki na wynagrodzenia zarządzeniami Prezydenta [...] z:

- 5 października 2020r. (2.500 zł) – dla pracowników zaangażowanych w realizację obsługi wypłaty świadczeń dotyczących pomocy materialnej dla uczniów),

- 30 listopada 2020r. (28.023 zł) i 8 grudnia 2020r. (30.000 zł) – z przeznaczeniem na dodatki motywacyjne dla pracowników zaangażowanych w realizację programu "[...]",

- 21 grudnia 2020r. (4 675 zł) - z przeznaczeniem na wypłatę jednorazowego dodatku do wynagrodzenia (wraz z pochodnymi) dla asystentów rodziny za pracę w pandemii Covid-19.

Program Rejestrator czasu pracy nie był finansowany ze środków budżetu 2020r.

3. Skarżący pismem z 14 kwietnia 2021r. ponownie, powołując się na ww. ustawy, zwrócił się do Dyrektor Ośrodka o udzielenie informacji:

- na jakie cele przekazano 127.105 zł - niewykorzystaną na wynagrodzenia,

- jaki był powód niewykorzystania ww. kwoty na wynagrodzenia dla pracowników;

- na co przekazano i na jakie konkretnie stanowiska pracy środki finansowe pozyskane zarządzeniami Prezydenta [...] z: 5 października 2020r. – (2500 zł); 30 listopada 2020r. (28 023 zł) i 8 grudnia 2020r. (30000 zł).

- w jaki sposób pozyskano środki finansowe na Program Rejestrator czasu pracy.

4. Dyrektor Ośrodka w odpowiedzi z 30 kwietnia 2021r., na ponowny wniosek Skarżącego, poinformowała, że

- 127.105 zł niewykorzystanych środków planu wydatków 2020r. wiązało się z nieobecnością pracowników, która była finansowana przez ZUS (zasiłki chorobowe, zasiłki opiekuńcze) oraz wakatami i rezygnacją z przejścia na emeryturę.

- środki otrzymane ww. zarządzeniami z:

- 5 października 2020r. wykorzystano na dodatki motywacyjne pracowników (st. specjalisty pracy socjalnej, konsultanta, st. inspektora i kierownika komórki organizacyjnej) - zaangażowanych w realizację obsługi wypłaty świadczeń dotyczących pomocy materialnej dla uczniów;

- 30 listopada i 8 grudnia 2020r. - przeznaczono na dodatki motywacyjne pracowników (st. specjalisty pracy socjalnej, pracownika socjalnego, konsultanta, specjalisty, st. inspektora, kierownika komórki organizacyjnej) realizujących program "[...]".

Dyrektor Ośrodka wskazała, że z uwagi na art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020r., poz. 2176 ze zm., zwana dalej "u.d.i.p.") nie podała jednoosobowych stanowisk pracy, gdyż pracownicy nie wyrazili dobrowolnej zgody na ujawnienie tych informacji.

Dyrektor Ośrodka wyjaśniła, że program Rejestrator czasu pracy sfinansowano w ramach posiadanego planu wydatków na 2019r.

5. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika r.pr. K.Z. , wniósł pismem z [...] maja 2021r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Ośrodka w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając naruszenie: art. 4 ust 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, ust. 2, art. 10 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Skarżący wniósł o: - zobowiązanie Dyrektora Ośrodka do rozpoznania wniosku Skarżącego z [...] marca 2021r. w zakresie, w którym żądana informacja nie została udostępniona, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku; - stwierdzenie, że bezczynność Dyrektora Ośrodka nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; - zasądzenie od Dyrektora Ośrodka sumy pieniężnej – 3.000 zł; - zasądzenie od Dyrektora Ośrodka na rzecz Skarżącego wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący w uzasadnieniu podniósł, że Dyrektor Ośrodka udzielił częściowej odpowiedzi na ww. wniosek. W zakresie pytania (tiret) trzeciego nie odniósł się do celów, na które przekazano niewykorzystaną kwotę z wynagrodzeń pracowników, a w odniesieniu do pytania (tiret) szóstego nie wskazał stanowisk pracy, na które przeznaczono dodatkowo otrzymane środki na wynagrodzenia, zaś w odniesieniu do ostatniego pytania (tiret 7) uchylił się od wskazania sposobu pozyskania środków. Tym samym Dyrektor Ośrodka od [...] kwietnia 2021r. pozostaje w bezczynności.

6. Dyrektor Ośrodka, reprezentowany przez pełnomocnika (r.pr. M.P. ) w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na art. 58 § 1 ust. 6 P.p.s.a. i przytoczone we wniosku Skarżącego z 22 marca 2021r. podstawy prawne (u.d.i.p. oraz art. 28 ustawy o związkach zawodowych) i brak skorzystania z ponaglenia. Dyrektor Ośrodka wniósł też o oddalenie skargi, gdyby Sąd nie uwzględnił wniosku o odrzucenie skargi i podkreślił, że 6 kwietnia 2021r. udzielił odpowiedzi na wniosek z [...] marca 2021r. o udostępnienie informacji publicznej. Ponowny wniosek Skarżącego z [...] kwietnia 2021r. zwiera pytania odmienne od zawartych w pierwotnym wniosku, na które udzielono odpowiedzi 30 kwietnia 2021r. Skarżący w dacie sporządzania skargi (31 maja 2021r.) dysponował więc pełną wiedzą - dwoma odpowiedziami, które otrzymał 7 i 30 kwietnia 2021r. Wobec tego, wniosek o zobowiązanie Dyrektora Ośrodka do rozpoznania wniosku z [...] marca 2021r., z jego konsekwencjami, jest co najmniej chybiony.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. skarga ma uzasadnione podstawy.

2. Sąd wyjaśnia na wstępie, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."). Przedmiotem skargi jest bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w rozpoznaniu punkt 3, 6 i 7 ww. wniosku Skarżącego 22 marca 2021r. o udostępnienie informacji publicznej z uwagi na udzielenie niepełnej odpowiedzi.

Przepisy P.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).

3. Sąd w związku z tym stwierdza, że na gruncie ww. ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019r., poz. 1429; zwanej dalej: "u.d.i.p.") bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ:

- będąc w posiadaniu żądanej informacji, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust 1 u.d.i.p.),

- nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie

- nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), bądź, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Sąd stwierdza również, że w orzecznictwie Sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że do stwierdzenia bezczynności organu administracji publicznej nie ma znaczenia, jaka jest przyczyna takiej bezczynności (por. wyroki WSA w Warszawie z: 30 maja 2019r. sygn. akt. VIII SAB/Wa 17/19, 4 grudnia 2018r. sygn. akt. II SAB/Wa 160/18 – dostępne na www.nsa.gov.pl).

Obowiązkiem Sądu w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się Skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez Skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

4. Zdaniem Sądu zarówno podmiot, do którego zwrócił się Skarżący miał obowiązek udzielić informacji publicznej, jak również żądana przez Skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p.

Sąd w związku z tym nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi, stosownie do postulatu zawartego w odpowiedzi na skargę.

Sąd przypomina bowiem, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP "Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa". Przepis ten stanowi konstytucyjne normatywne źródło publicznego prawa podmiotowego do informacji o działalności podmiotów wskazanych w tym przepisie. Przepis ten znajduje się w Rozdziale II Konstytucji zatytułowanym "Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela" w części dotyczącej wolności i praw politycznych. Jest to istotna systemowa wskazówka interpretacyjna art. 61 ust. 1 Konstytucji RP uzasadniająca wykładnię literalnego brzmienia tego przepisu w kierunku jak najpełniejszego realizowania powyższych wartości. U podstaw prawa dostępu do informacji publicznej jako prawa politycznego leżą wartości leżące również u podstaw sprawowania władzy w ustroju demokratycznego państwa prawnego, wśród których istotną pozycję zajmuje jawność ukierunkowana na to, aby działanie instytucji publicznych cechowało się rzetelnością i sprawnością (preambuła Konstytucji), było podejmowane na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji), z poszanowaniem i ochroną przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka (art. 30), przy równym traktowaniu przez władze publiczne (art. 32 ust. 1), które nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym (art. 51 ust. 2), ani zobowiązywać nikogo do ujawnienia swojego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania (art. 53 ust. 7). Na takie wartości leżące u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej wskazuje również Naczelny Sąd Administracyjny przyjmując, że celem wprowadzenia prawa do informacji publicznej była m.in. realizacja idei jawności życia publicznego oraz jego demokratyzacja (por. wyrok NSA z 30 sierpnia 2012r. sygn. akt I OSK 799/12, dostępny na www.nsa.gov.pl).

Celem prawa do informacji publicznej jest zatem zapewnienie obywatelom prawa do faktycznej kontroli sposobu funkcjonowania instytucji wykonujących zadania Państwa oraz gospodarowania środkami publicznymi. Tak rozumiane prawo do informacji publicznej powinno być interpretowane jak najszerzej – po to, aby szczególnie w sytuacji ograniczania lub nawet upadku publicznych instytucji kontrolnych - przyznać obywatelom jak najszersze uprawnienia do kontroli władzy (por. wyrok NSA z 11 maja 2021r. sygn. akt III OSK 932/21, dostępny na www.nsa.gov.pl)

Dlatego też ustawodawca w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. sformułował bardzo szeroką definicję informacji publicznej, którą już w trakcie prac nad ustawą rozumiano, jako "każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu" (uzasadnienie do projektu ustawy o dostępie do informacji publicznej, zob.: K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138). Sprawa publiczna, o której ma być udzielona informacja publiczna, wskazuje na publiczną naturę zadań wykonywanych przez określony podmiot. To stanowisko odwołuje się do potocznego rozumienia słowa "publiczny", czyli dotyczący ogółu, służący ogółowi ludzi, dostępny dla wszystkich, ogólny społeczny, nieprywatny (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego. Tom D-Ś, red. S. Dubisz, Warszawa 2008, s. 843). Oznacza to, że jedynie w sprawach prywatnych nie mamy do czynienia z informacją publiczną (por. wyrok NSA z 14 września 2010r. sygn. akt I OSK 1035/10 - dostępny na www.nsa.gov.pl).

W judykaturze i w piśmiennictwie uznaje się zatem, że "z informacją publiczną nie mamy do czynienia wtedy, gdy dana informacja nie dotyczy sprawy publicznej, ale co do zasady obejmuje sprawy prywatne, niepubliczne, osobiste, intymne (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), a także informacje, które naruszałyby godność, cześć (dobre imię), a więc dobra osobiste" (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wioskowym, Wrocław 2009, s. 151). Tylko zatem, gdy określona informacja dotyczy sfery stricte prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa - nie podlega udostępnieniu. Natomiast w sytuacji, w której występuje aktywność organów publicznych zarówno w wytwarzaniu jak i zbieraniu, mamy do czynienia z informacją publiczną.

W tym zakresie wskazać należy, że informacje znajdujące się w organie, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowią informację publiczną. Warto też wskazać, że ww. Ośrodek Pomocy Społecznej jest jednostką organizacyjną [...], powołaną do realizacji zadań w zakresie pomocy społecznej na rzecz mieszkańców [...]. Tym samym wypełnia przesłankę z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.

Zdaniem Sądu również organizacja pracownicza – Skarżący - był uprawniony na gruncie przepisów u.d.i.p. do żądania od Dyrektora Ośrodka, udostępnienia informacji która ma charakter informacji publicznej. Powyższe uprawnienie jest odrębne i niezależne od uprawnień przysługujących związkowi zawodowemu na gruncie przepisów ustawy z 23 maja 1991r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2019r., poz. 263, zwana dalej "u.z.z."). W orzecznictwie Sądów administracyjnych podkreśla się bowiem, że inne są przesłanki oraz zakres podmiotowy i przedmiotowy udostępniania informacji na podstawie art. 28 u.z.z., a inne na mocy u.d.i.p. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 21 grudnia 2018r. sygn. akt II SAB/Op 90/18, dostępny na www.nsa.gov.pl). Tryb przewidziany w art. 28 u.z.z. jest niezależny od tego, jaki gwarantuje u.d.i.p. Podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji na podstawie ww. przepisu jest wyłącznie pracodawca, a udostępniana przez niego informacja nie jest kwalifikowana jako informacja publiczna i nie musi dotyczyć spraw publicznych. Koniecznym warunkiem jej udostępnienia jest też jej niezbędność do prowadzenia działalności związkowej. Przewidziany w tym przepisie tryb jest niezależny od tego, jaki został zagwarantowany w u.d.i.p. W zakresie takiej oceny ewentualne naruszenie przez pracodawcę obowiązków, o których mowa w art. 28 u.z.z. (udzielenie na żądanie związku zawodowego informacji niezbędnych do prowadzenia działalności związkowej, w szczególności informacji dotyczących warunków pracy i zasad wynagradzania) nie ma znaczenia. Kwestia ta mogłaby co najwyżej być przedmiotem rozważań w kontekście odpowiedzialności z art. 35 ust. 1 pkt 2 u.z.z., do których Sąd administracyjny nie jest uprawniony. Warto też podkreślić, że Skarżący w ww. wniosku o udostępnienie informacji z [...] marca 2021r. wskazał jako podstawy żądania zarówno na u.z.z., jak i u.d.i.p. Ponadto Dyrektor Ośrodka, kierując odpowiedzi do Skarżącego, odwoływał się do przepisów u.d.i.p.

Sąd zauważa ponadto, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że na podstawie art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcie "każdy" oznacza zarówno osoby fizyczne i prawne, jak i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, np. organizacje społeczne (po. wyrok WSA w Warszawie z 11 lutego 2004r. sygn. akt II SAB 391/03; wyrok NSA z 16 marca 2018r., sygn. akt I OSK 2296/16 - dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że Skarżący - organizacja pracownicza, był uprawniony na gruncie przepisów u.d.i.p. do żądania od podmiotu zobowiązanego udostępnienia informacji, która ma charakter informacji publicznej. Powyższe uprawnienie jest odrębne i niezależne od uprawnień przysługujących związkowi zawodowemu na gruncie przepisów u.z.z.

Zdaniem Sądu informacje wymienione w tiret 3, 6, 7 wniosku z [...] marca 2021r., jako bezpośrednio związane z działalnością, funkcjonowaniem i dysponowaniem środkami publicznymi (ich wydatkowaniem) przez Dyrektora Ośrodka, są informacjami publicznymi, gdyż dostarczają wiedzy o działalności podmiotu w zakresie, w jakim wykonuje on zadania publiczne i gospodaruje środkami publicznymi. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 maja 2018r. sygn. akt I OSK 1586/16, trafnie wskazał, że wysokość środków z budżetu państwa przeznaczonych na wynagrodzenia związane z wykonywaniem określonych funkcji w ramach realizowania zadań publicznych stanowi informację publiczną.

W rezultacie tego, wniosek Skarżącego z [...] marca 2021r. winien zostać załatwiony w trybie u.d.i.p., także w zakresie tiret 3, 6, 7. Sąd jeszcze raz podkreśla, że na akceptację zasługuje wyrażone w orzecznictwie stanowisko, że w sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w sprawie, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.); 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy; 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji (por. wyrok WSA w Warszawie z 23 marca 2018r. sygn. akt II SAB/Wa 508/17; wyrok WSA w Białymstoku z 19 października 2017r. sygn. akt II SA/Bk 80/17).

Instytucja skargi na bezczynność organu ma bowiem na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności wynikającej z przepisów prawa, przez zobowiązany do tego organ.

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność, orzeka na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, stosownie zaś do art. 149 § 1b P.p.s.a., może też orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, a na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. - także o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Sąd, badając zasadność skargi na bezczynność, czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia.

5. Sąd, mając powyższe rozważania na względzie przyjął, że Dyrektor Ośrodka, dysponując majątkiem publicznym zobowiązany był, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 4 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f) u.d.i.p. udostępnić żądane przez Skarżącego informacje publiczne, o których mowa w tiret 3, 6, 7 wniosku z [...] marca 2021r., szczegółowo odnosząc się do treści pytań sformułowanych we wniosku. Zdaniem Sądu rację należało więc przyznać Skarżącemu, że choć Dyrektor Ośrodka udzielił w pismach z 6 i 30 kwietnia 2021r. odpowiedzi na część pytań zawartych we wniosku Skarżącego z [...] marca 2021r. (tiret 1, 2, 5) i w tym zakresie Skarżący nie wnosił w skardze o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji, tym niemniej odpowiedź w zakresie pytań z tiret 3, 6 i 7 wniosku nie była pełna.

Sąd dodatkowo stwierdza, że w sytuacji, gdy Dyrektor Ośrodka przyjmuje w piśmie z 6 kwietnia 2021r., że część z wnioskowanych informacji w zakresie pytania (tiret) 6 wniosku nie może zostać udostępniona, z uwagi na ograniczenia, wynikające z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., powinien w tym zakresie wydać decyzję administracyjną, w rozumieniu art. 16 u.d.i.p., a nie poinformować, o tym Skarżącego w piśmie z 30 kwietnia 2021r.

Celem skargi na bezczynność w przypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest doprowadzenie do podjęcia przez podmiot zobowiązany do działania czynności lub aktu, wynikających z przepisów u.d.i.p. W orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawem określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności w prawem przewidzianym terminie (por. wyrok WSA w Warszawie z 29 czerwca 2017r. sygn. akt VIII SAB/Wa 28/17; wyrok NSA z 19 maja 2017r. sygn. akt I OSK 2733/15). Taka sytuacja zaszła w sprawie. Skoro bowiem Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej nie udzielił pełnej odpowiedzi w zakresie pytań 3, 6 i 7 ww. wniosku Skarżącego z [...] marca 2021r. oraz nie wydał decyzji odmownej, w terminie prawem przewidzianym, należało uznać, że organ ten pozostawał w bezczynności. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W sytuacji, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia - na mocy art. 13 ust. 2 u.d.i.p. - uprawniony jest do przedłużenia tego terminu maksymalnie o 2 miesiące. Sąd zauważa, że jakkolwiek Dyrektor Ośrodka w kierowanych do Skarżącego odpowiedziach z 6 i 30 kwietnia 2021r. udzielił informacji na ww. wniosek, tym niemniej nie były one pełne w zakresie pytań zawartych w tiret 3, 6, 7 i tego zakresu dotyczyła skarga do Sądu. Organ nie podał bowiem, na jakie cele przeznaczono niezrealizowaną kwotę z funduszu wynagrodzeń (127.105 zł), nie podał również na jakie konkretnie stanowiska przeznaczono konkretne kwoty z wynagrodzeń przyznanych ww. zarządzeniami Prezydenta [...]. Nie wskazał też precyzyjnie, w jaki sposób pozyskano środki finansowe przeznaczone na zakup czytników do ewidencjonowania czasu pracy, gdyż wyjaśnił jedynie, że program rejestrator czasu pracy sfinansowano z posiadanego planu wydatków na 2019r. oraz że nie był finansowany ze środków budżetu 2020r.

Skoro Dyrektor Ośrodka w pełnym zakresie i we właściwej formie, do dnia rozpoznania skargi na bezczynność nie rozpatrzył części wniosku Skarżącego, zasadne były zarzuty podniesione w skardze, że organ nadal pozostaje w bezczynności w zakresie tiret 3, 6, 7 ww. wniosku z [...] marca 2021r. W związku z tym, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., należało zobowiązać Dyrektora ww. Ośrodka Pomocy Społecznej do rozpoznania ww. wniosku w zakresie tiret 3, 6, 7, w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku z aktami administracyjnymi sprawy, o czym orzeczono w punkcie pierwszym wyroku.

Sąd dokonał również oceny, czy podnoszona w skardze bezczynność Dyrektora ww. Ośrodka w zakresie tiret 3, 6, 7 ww. wniosku z [...] marca 2021r. miała charakter rażący. Pojęcie to nie zostało zdefiniowane ustawowo, a w orzecznictwie za rażące naruszenie prawa uznawany jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012r. sygn. akt. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013r. sygn. akt. II OSK 468/13). W ocenie Sądu, stwierdzona w sprawie bezczynność w zakresie tiret 3, 6, 7 ww. wniosku z [...] marca 2021r. nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Okres ww. bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej nie był bowiem na dzień wniesienia skargi znaczny. W związku z tym Sąd orzekł, jak w punkcie drugim wyroku, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a.

Zakwalifikowanie bezczynności jako niemającej rażącego charakteru powodowało, że Sąd nie uznał za zasadne wniosku Skarżącego zawartego w skardze o zasądzenie na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej (art. 149 § 2 in fine P.p.s.a.) i na mocy art. 151 P.p.s.a. w tej części skargę oddalił (punkt trzeci sentencji wyroku). Skargę oddalono, na mocy ww. przepisu - art. 151 P.p.s.a. - również w zakresie, w którym udostępniono Skarżącemu żądane informacje publiczne, tj. w zakresie pytań zawartych w tiret 1, 2, 5 ww. wniosku z [...] marca 2021r., gdyż Skarżący w tym zakresie nie formułował w skardze zarzutów, a z pism Dyrektora Ośrodka z 6 i 30 kwietnia 2021r. wynika, że Skarżący otrzymał wnioskowane informacje z tego zakresu.

Na rzecz Skarżącego zasądzono (punkt czwarty sentencji wyroku), na mocy art. 200 w związku z art. 209 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804), koszty postępowania, na które składał się uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł, gdyż Skarżący był reprezentowany przez radcę prawnego.