Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1657/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia (spr.) Sędziowie : Asesor Andrzej Czarnecki Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant: Andrzej Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi P. A. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2004r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2004r. w sprawie obciążenia karą pieniężną w wysokości [...] zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji podano, iż P. A. prowadzący działalność pod nazwą T. został obciążony karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym po drodze krajowej Nr [...] w dniu [...] listopada 2003r. W toku kontroli stwierdzono przekroczenie nacisku na II i III oś oraz przekroczenie masy całkowitej pojazdu i dlatego za zasadne uznano obciążenie strony karą w powyższej wysokości. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy P. A. wskazał, iż pojazd mieścił się w dopuszczalnej masie 42 ton, zarzucił niewłaściwość organu i błąd w obliczeniu kwoty kary za przekroczenie nacisku II osi i masy całkowitej.

W odpowiedzi na te zarzuty organ stwierdził, iż pojazd o liczbie osi większej niż cztery, zarejestrowany po dniu wejścia w życie przepisów Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 32 poz. 262 ze zm.), tj. po dniu 13 marca 2003r., zgodnie z § 3 ust 1 pkt 2 lit b musi spełniać normy opisane w przywołanym rozporządzeniu. Zatem nie doszło do naliczenia kary pieniężnej odmiennie, aniżeli wynikało to z przepisów obowiązujących w dniu rejestracji pojazdu, z którym rozporządzenie wiąże powstanie skutku prawnego.

Postępowanie zostało wszczęte i toczy się zgodnie z art. 13 ust 2 a cyt. ustawy. Art. 10 ustawy z dnia 14 listopada 2003r. o zmianie ustawy o drogach państwowych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953) stanowi, że sprawy wszczęte pod rządami dotychczasowych przepisów a niezakończone decyzją ostateczną toczą się zgodnie z przepisami dotychczasowymi. Wobec tego powołując przepisy ustawy o drogach publicznych przed nowelizacją organ podał, iż zgodnie z powołanym powyżej przepisem w razie stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych norm zarządca drogi posiadał ustawowe kompetencje do obciążenia strony karą pieniężną.

Wobec tego zarzut niewłaściwości organu rozpoznającego sprawę jest całkowicie niezasadny.

Odnośnie wysokości kary wskazano, że kara pieniężna została naliczona adekwatnie do stwierdzonych przekroczeń, zgodnie z wysokościami kar określonymi w załączniku do cyt. powyżej ustawy o drogach publicznych.

Nadto zwrócono uwagę, że zgodnie z przepisem art. 61 ust. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 515 z późn. zm.), który stanowi że, jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów oraz określonych w ust 6, 8, i 10, przejazd pojazdu dozwolony jest tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

W związku z tym, że w omawianym przypadku strona dokonała przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia z przekroczonymi dopuszczalnymi naciskami osi pojazdu na drogę oraz przekroczoną dopuszczalną masą całkowitą, zasadnym było obciążenie jej za ten przejazd karą pieniężną.

Ponadto zgodnie z przepisem art. 61 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy prawo o ruchu drogowym, ładunek na pojeździe należy umieścić w ten sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę. Zatem w świetle ustawy o ruchu drogowym wymaga się zarówno zachowania dopuszczalnych norm nacisku masy całkowitej, jak i zachowania dopuszczalnego nacisku poszczególnych osi czego strona nie dopełniła.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył P. A. wnosząc o uchylenie decyzji.

Decyzji z dnia 17 marca 2004r. zarzucił:

1. Obrazę art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy prawa o ruchu drogowym i pominięcie daty rejestracji pojazdu, oraz niewykazanie, aby ładunek na pojeździe został źle umieszczony skoro nacisk na oś 2 i 3 rzekomo został przekroczony.

2. Obrazę art. 61 ust. 1 ustawy prawa o ruchu drogowym i przyjęcie, że potrzebował on zezwolenia na przejazd swoim samochodem.

3. Błędne zastosowanie § 3 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 (Dz.U. 2002 Nr 32, poz. 262) dotyczącego udziału masy na oś w zw. z § 5 ust. 4 i 5 cyt. rozporządzenia.

4. Błędne zastosowanie nieobowiązujących przepisów opartych rzekomo o datę rejestracji pojazdu z naruszeniem art. 13 ust. 2 a w zw. z art. 10 ustawy z 14 listopada 2003 o zm. ustawy o drogach publicznych, gdyż sprawy nie wszczęto pod rządem poprzednich przepisów.

Wskazał, iż obie decyzje błędnie pojmują nacisk na oś oraz ładowność dopuszczalną. Nie może on bowiem odpowiadać za sposób załadowania pojazdu, gdy ładowany jest sprzętem mechanicznym. W ocenie skarżącego nieprzekroczenie ładowności oznacza, że nie potrzebował zezwolenia na okoliczność losową. Zdaniem skarżącego zastosowano złe przepisy, gdyż kontrola była 6 listopada 2003r. lecz postępowanie wszczęto pod rządami nowych przepisów.

W odpowiedzi na skargę podtrzymano dotychczasową argumentację uznając jednocześnie zarzut skarżącego nieuwzględnienia daty rejestracji pojazdu. Podano, że ciągnik został zarejestrowany [...] czerwca 1998r., a więc przed wejściem w życie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia i dlatego dopuszczalna masa pojazdu mogła wynosić 42 tony. Biorąc to pod uwagę kara, którą obciążono skarżącego winna wynosić [...] zł. Z uwagi jednak na treść art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi nie istniała możliwość częściowego uwzględnienia skargi.

Wyjaśniono, iż przejazd bez zezwolenia pojazdem przekraczającym dopuszczalny nacisk na oś jest niezgodny z przepisami, niezależnie od masy całkowitej pojazdu.

Wskazano nadto, iż wszczęcie postępowania nastąpiło w dniu 5 grudnia 2003r., a nowe regulacje ustawy o drogach publicznych zawarte w ustawie z dnia 14 grudnia 2003r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw weszły w życie 9 grudnia 2003r. Dlatego też podstawą do obciążenia strony karą winien być artykuł 13 ust. 2a i 2b ustawy o drogach publicznych sprzed nowelizacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Nie każde wszak naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje sądom podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Analizując pod kątem powyższych przesłanek skargę rozpatrywaną w sprawie niniejszej – w ocenie sądu uznać należy, iż jest ona częściowo zasadna.

Dotyczy to kwestii obciążenia skarżącego karą za przekroczenie masy całkowitej pojazdu.

Zgodnie z § 57 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002r. (Dz.U. z 2003r. Nr 32, poz. 262 ze zm.) dopuszczalna masa całkowita pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003r. może wynosić 42 tony. Ciągnik, który był przedmiotem kontroli został zarejestrowany [...] czerwca 1998r., a zatem jego dopuszczalna masa całkowita wynosi 42 tony. Nałożenie kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu było więc pozbawione podstawy prawnej.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Jednakże ze względu na konstrukcję decyzji nakładającej jedną sumaryczną karę i za przekroczenie nacisków na osi i za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu nie istniała możliwość częściowego jej uchylenia.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności i należy umieścić go tak, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.

Jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 61 ust. 11 w/w ustawy). Jak wynika z protokołu kontroli, stanowiącego dowód w sprawie, zostały przekroczone naciski na II i III oś, a zatem skoro brak było stosownego zezwolenia wymaganego, gdy naciski osi są większe od dopuszczalnych, organ prawidłowo nałożył karę pieniężną. Kara za przekroczenie nacisku na poszczególne osie jest niezależna od masy całkowitej pojazdu. Nawet więc, gdy masa ta nie zostaje przekroczona zasadne jest ukaranie za powyższe przekroczenie. Niezależnie od zachowania wymaganej masy całkowitej pojazdu należy przestrzegać również innych wymaganych przepisami parametrów, jakimi są określone naciski poszczególnych osi na drogę. Na organie nie spoczywa obowiązek dodatkowego wykazywania, że ładunek na pojeździe został źle umieszczony, albowiem przekroczenie nacisków na poszczególne osie świadczy właśnie o nieprawidłowym rozmieszczeniu ładunku. Kara jest pobierana niezależnie od przyczyn przekroczenia nacisku na oś, przekonania kierowcy co do wielkości nacisku, winę kierowcy czy też jej brak. Nakładając karę organ w sposób prawidłowy zastosował obowiązujące w dacie wydania decyzji przepisy prawa. Wszczęcie postępowania w sprawie nastąpiło w dacie kontroli, gdyż w orzecznictwie przyjmuje się, że za datę wszczęcia postępowania można uznać pierwszą czynność w postępowaniu, a zatem zgodnie z treścią art. 10 ustawy z dnia 14 listopada 2003r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 200, poz. 1953) należało w przedmiotowej sprawie stosować przepisy dotychczasowe. Podstawą do obciążenia strony karą winny być więc przepisy art. 13 ust. 2a i 2b ustawy o drogach publicznych sprzed nowelizacji. I takie też przepisy zostały zastosowane przez organ wydający decyzję.

Mając powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi orzekł, jak na wstępie. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zapadło na podstawie art. 152 p.p.s.a.