Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1976/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (sprawozdawca), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Teresa Randak, Protokolant Anna Charchuła, po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. nr [...], w której odmówiono K. T. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji, wyrokiem z dnia [...] 2003 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w G. zasądził na rzecz J. Tr., K.T. i H. T. kwotę [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami – tytułem odszkodowania za utracone korzyści (pozbawienie możliwości zarobkowania). Odszkodowanie to zostało przyznane z uwagi na działanie Urzędu Celnego w R. w związku z bezprawnym przetrzymywaniem samochodu spółki cywilnej – "A", której podatnik był wspólnikiem.

Organ podatkowy wskazał, iż zasądzona kwota stanowi odszkodowanie za utracone korzyści (na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2002 r. strona powodowa cofnęła swoje żądanie w zakresie zasądzenia kwoty [...] zł z tytułu szkody w ciągniku, ograniczając powództwo co do wysokości utraconych korzyści tj. do kwoty [...] zł), a to oznacza, że stanowi rekompensatę za utracenie możliwości uzyskiwania dochodu z działalności gospodarczej, która – gdyby nie zaistniała szkoda – byłaby prowadzona w rozmiarach porównywalnych do rozmiarów sprzed jej zaistnienia.

W toku postępowania podatkowego K. T. podniósł, że uzyskane odszkodowanie stanowi przychód z działalności gospodarczej, w związku z czym winno być opodatkowane zryczałtowanym podatkiem dochodowym.

Ustosunkowując się do tych argumentów, organy podatkowe obu instancji zgodnie przyjęły, że w myśl art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (z zastrzeżeniem art. 8) podlegają przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 14 ustawy o podatku dochodowym (w tym również, gdy działalność ta jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych). Zatem, zdaniem organów, jeżeli przychód z tytułu odszkodowania miałby podlegać opodatkowaniu w formie ryczałtu – musiałby zostać uprzednio zakwalifikowany do przychodów z działalności gospodarczej w świetle ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednakże, art. 14 tej ustawy nie wymienia wśród przychodów klasyfikowanych jako przychody z działalności gospodarczej, przychodu z tytułu odszkodowania za utracone korzyści (zalicza jedynie otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą – art. 14 ust. 2 pkt 12). Uznano tym samym, że otrzymane przez podatnika odszkodowanie, zgodnie z otwartym katalogiem art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy zakwalifikować do kategorii przychodów z innych źródeł na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. pełnomocnik K.T. wniósł o jej uchylenie wobec naruszenia przepisów postępowania określonych w art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi wskazał, iż organ podatkowe niezasadnie potraktowały odszkodowanie jako inny rodzaj dochodu, pomimo jednoznacznego określenia przez sąd powszechny, iż odszkodowanie dotyczy utraty dochodu za bezprawne zajęcie przez organy celne samochodu ciężarowego oraz za utratę jego wartości. Pełnomocnik strony zarzucił organom podatkowym przyjęcie negatywnego założenia co do znaczenia wniosków dowodowych zgłaszanych przez podatnika, nieprzeprowadzenie wnikliwej oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego.

Ponadto pełnomocnik strony skarżącej wskazał, iż organ obu instancji zaprezentowały niekorzystną dla podatnika wykładnię art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdy tymczasem odszkodowanie zasądzone przez Sąd z tytułu utraconych korzyści stanowiło przychód z tytułu działalności gospodarczej i powinno podlegać opodatkowaniu na zasadach na jakich podatnik płacił podatek z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej tj. podatek ryczałtowy od przychodów ewidencjonowanych.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, iż wpis dotyczący działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę cywilną został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej zgodnie z art. 88 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.

Ponadto, na rozprawie w dniu 22 maja 2006 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, iż organy podatkowe niezasadnie powołują się na wykreślenie spółki "A" z ewidencji działalności gospodarczej, gdyż czynność ta nastąpiła z mocy prawa, a dotychczasowi wspólnicy nadal prowadzą własną działalność gospodarczą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, Sąd zważył, co następuje:

Kluczowa dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest kwestia, w czy uzyskane przez podatnika odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści powinno zostać potraktowane jako przychód z działalności gospodarczej i opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowacych (bądź zwolnione z opodatkowania na mocy art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) czy też kwalifikuje się ono do właściwej grupy przychodów określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne stanowił (w brzmieniu obowiązującym w 2003 r.), że opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (z zastrzeżeniem art. 8) podlegają przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 14 ustawy o podatku dochodowym.

Organy podatkowe obu instancji zgodnie przyjęły, że jeśli przychód z tytułu odszkodowania miałby podlegać opodatkowaniu w formie ryczałtu – musiałby zostać uprzednio zakwalifikowany do przychodów z działalności gospodarczej w świetle ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stanowisko takie uznać należy za prawidłowe.

Zatem, skoro art. 14 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 14, poz. 176 z późn. zm. w brzmieniu obowiązującym w 2003 r.) nie wymieniał wśród przychodów klasyfikowanych jako przychody z działalności gospodarczej, przychodu z tytułu odszkodowania za utracone korzyści, a jedynie zaliczał otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą – to otrzymane przez podatnika odszkodowanie uzyskane z tytułu utraconych korzyści nie mogło stanowić przychodu z działalności gospodarczej. Zwrócić też należy uwagę na fakt, iż odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści nie zostało objęte zwolnienie przedmiotowym z art. 21 cyt. wyżej ustawy.

Tym samym, brak jest prawnych podstaw do twierdzenia, że przedmiotowa kwota odszkodowania podlegała opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym.

Prawidłowo też wyjaśniono w zaskarżonej decyzji, że w niniejszej sprawie otrzymane odszkodowanie kwalifikuje się jako przychód z innych źródeł. Wskazać bowiem trzeba, że w sytuacji gdy istnieje źródło przychodów, którego nie da się jednoznacznie zakwalifikować do źródeł wprost nazwanych w ustawie o podatku dochodowym (takich jak: działalność gospodarcza, stosunek pracy, najem i inne wymienione w ustawie), to pozostaje jeszcze otwarty katalog źródeł przychodu nazwany przez ustawodawcę "innymi źródłami".

Zatem, otrzymane przez podatnika odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści, a bezspornym jest, że takie odszkodowanie zasądził wyrokiem z dnia [...] 2003 r. Sąd Okręgowy w G.(sygn. akt [...]), należy zakwalifikować jako przychód z innych źródeł o jakim mowa w art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W tej sytuacji, nie ma znaczenia okoliczność, iż wspólnicy spółki cywilnej "A" w chwili otrzymania odszkodowania działali już jako indywidualni przedsiębiorcy, gdyż zarówno wcześniej jak i po wykreśleniu spółki z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej – obowiązywało ich opodatkowanie przedmiotowej kwoty na zasadach ogólnych.

Reasumując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie uchybia przepisom prawa, gdyż poczynione rozważania należy podzielić. W istocie bowiem trafnych ustaleń organ odwoławczy wysnuł zasadne wnioski. Zatem, organom podatkowym rozstrzygającym w rozpatrywanej sprawie niepodobna postawić zarzutu naruszenia prawa. Tylko zaś taki zarzut, należycie uzasadniony, mógłby stanowić podstawę do uwzględnienia żądania strony skarżącej i uchylenia zaskarżonej decyzji. Wobec tego Sąd oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1269).