Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 66/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 12 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie WSA Alina Dominiak, NSA Anna Orłowska /spr./, Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. R.-J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 8 stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Po ponownym rozpoznaniu na skutek uchylenia decyzji z dnia 26 lipca 2001 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 lipca 2003 r. sygn. akt II SA/Gd 2748/01, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaskarżoną decyzją z dnia 8 stycznia 2004 r. nr [...], na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 kwietnia 2001 r. o braku podstaw do stwierdzenia u J. R. – J. choroby zawodowej w postaci alergii. Jak wynika z uzasadnień zaskarżonych decyzji, wydając powyższe rozstrzygnięcie organy oparły się na opiniach placówek służby zdrowia upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych tj. Przychodni Specjalistycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. z dnia 27 listopada 2000 r. oraz Poradni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G. z dnia 14 marca 2001 r. Obie instytucje wydały w sprawie orzeczenia, które nie potwierdziły zmian wskazujących na alergię zawodową.

W sprawie przeprowadzony został ponadto wywiad środowiskowy, z którego wynika, że J. R.-J. była pracownikiem Przedszkola Miejskiego nr [...] w S. zatrudnionym na stanowisku pomocy kucharskiej w kontakcie z grzybami pleśniowymi.

Orzeczenia instytucji upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych potwierdziły u badanej obecność prostego zapalenia błony śluzowej gardła i krtani. Przeprowadzone testy alergiczne były ujemne.

J. R.-J. została również poddana badaniom specjalistycznym w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. w kierunku alergii zawodowej z wynikiem negatywnym.

Wykonując zalecenia zawarte w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o przeprowadzenie dodatkowych badań specjalistycznych u J. R. – J..

W opinii Instytutu z dnia 8 grudnia 2003 r. ponownie wskazano, iż brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej. Rozpoznano u niej przewlekłe proste zapalenie błony śluzowej gardła (schorzenie to nie ma charakteru alergicznego; występuje z dużą częstością w populacji ogólnej i, co najbardziej istotne, nie figuruje w wykazie chorób zawodowych). W trakcie diagnostyki nie zidentyfikowano u pacjentki żadnych cech choroby alergicznej, jak również żadnych laboratoryjnych cech wskazujących na alergię. Wykonane testy skórne oraz testy identyfikujące obecność swoistych przeciwciał w surowicy (RAST) nie wykazały obecności w organizmie badanej przeciwciał przeciwko alergenom pleśni.

Wnioskowane przez skarżącą "próby prowokacyjne wziewne, z zastosowaniem próbek zeskrobin pleśni, które pobrano ze ścian przedszkola" nie znajdują żadnego uzasadnienia merytorycznego.

Próby prowokacyjne znajdują zastosowanie w sytuacji, gdy u pacjenta stwierdza się obecność choroby alergicznej (u J. R. – J. takiej choroby nie stwierdzono), i chodzi o uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy narażenie na alergen swoisty dla środowiska pracy powoduje wystąpienie objawów charakterystycznych dla tej choroby.

Grzyby pleśniowe kolonizujące ściany budynków mają charakter powszechnie występujących alergenów środowiska domowego i komunalnego, i jako takie nie mogą być traktowane jako alergeny zawodowe (nawet w przypadku stwierdzenia uczulenia na nie, co u skarżącej nie ma miejsca).

Oceniając całokształt materiału dowodowego w sprawie, z uwzględnieniem opinii Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia 8 grudnia 2003 r., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. R.-J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie skarżącej, organ administracji nie zastosował się do poglądów wyrażonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 9 lipca 2003 r. sygn. akt II SA/Gd 2748/01, co do dalszego postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.

Zarzuty skargi sprowadzają się do kwestionowania opinii Instytutu Medycyny Pracy w Ł.. Skarżąca powołała się na poglądy wyrażane w piśmiennictwie, według których "pewne rozpoznanie chorobotwórczego znaczenia alergenu jest możliwe wówczas, gdy można potwierdzić na drodze odpowiedniej prowokacji". W ocenie skarżącej, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny naruszył przepisy prawa procesowego, gdyż nie wyczerpał wszystkich dostępnych środków dowodowych, pozwalających na wszechstronne i obiektywne przeprowadzenie postępowania oraz wydanie zgodnej z prawem decyzji.

Zdaniem skarżącej, dotychczasowe opinie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. nie dają żadnej gwarancji rzetelności i obiektywizmu, dlatego też w ramach postępowania administracyjnego należy skorzystać z pomocy innych biegłych alergologów.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z przepisem art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 9 lipca 2003 r. sygn. akt II SA/Gd 2748/01, którym uchylono poprzednią decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u J. R. – J. choroby zawodowej w postaci alergii, wskazano, iż organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu skarżącej dotyczącego braku kompleksowych badań m. in. braku przeprowadzenia próby prowokacyjno wziewnej.

Rozpoznanie chorób zawodowych stanowi zagadnienie medyczne i organy inspekcji sanitarnej są związane negatywnym orzeczeniem lekarskim.

Jednak w sytuacji, gdy skarżąca podniosła w odwołaniu konkretny zarzut a z orzeczeń jednostek upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych wynikało, że przeprowadzono u skarżącej wyłącznie testy skórne, rzeczą organu odwoławczego było wystąpienie do w/w jednostek, czy przeprowadzenie dodatkowych badań mogło mieć wpływ na treść opinii.

Wątpliwości jakie miał sąd administracyjny zostały rozwiane przez dodatkowe wyjaśnienia Instytutu Medycyny Pracy w Ł., który w opinii uzupełniającej z dnia 8 grudnia 2003 r. jednoznacznie odniósł się do zarzutów podnoszonych przez skarżącą, oraz ponownie uzasadnił brak podstaw do rozpoznania u niej choroby zawodowej.

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do podważenia tych ustaleń dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, które odpowiada treści art. 107 § 3 k.p.a., a nadto ocena zebranego materiału dowodowego jaką organ przeprowadził zgodna jest z wymogami jakie nakreśla art. 80 k.p.a.

Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że diagnoza choroby należy zgodnie z przepisem § 7 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) do jednostek organizacyjnych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych, a tymi są: poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych, a w odniesieniu do pracowników kolejowych - oddziały i poradnie medycyny pracy kolejowej służby zdrowia. Jednostki, które przeprowadzały badania skarżącej uprawnione są do rozpoznawania chorób zawodowych.

W świetle powołanego przez organy w podstawie prawnej decyzji § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, koniecznym warunkiem stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest jej uprzednie lekarskie rozpoznanie.

Zauważyć należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest przyjmowany powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim wydanym w trybie § 7-9 cyt. rozporządzenia i o braku podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (wyrok z dnia 24 marca 2000 r. sygn. akt I SA 2334/99; z dnia 8 listopada 2000 r. sygn. akt I SA 664/00; z dnia 11 grudnia 2001 r. sygn. akt I SA 746/99 - niepubl.). Oznacza to, że bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby. Zatem ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego.

W niniejszej sprawie Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G., Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G. oraz Instytut Medycyny Pracy w Ł. zgodnie orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u J. R.-J..

W zaskarżonej decyzji organ inspekcji sanitarnej wziął pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 9 lipca 2003 r. sygn. akt II SA/Gd 2748/01 oraz ocenił cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, uwzględniając, iż brak było podstaw do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową w sytuacji, gdy jednostki upoważnione do jej rozpoznania nie dopatrzyły się u osoby badanej choroby figurującej w wykazie chorób zawodowych, a ich orzeczenia są uzasadnione i nie pozostawiają wątpliwości.

Uznawszy, że zaskarżona decyzja i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji są zgodne z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.