Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1929/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi "H." S.A. w R. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] września 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] S.A. od decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2016 r., znak [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu, położonego w [...],[...], oznaczonego jako działka nr [...], o powierzchni [...], dla której księgę wieczystą nr [...] prowadzi Sąd Rejonowy w [...].

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

[...] S.A. w [...] na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 z późn. zm., dalej jako u.g.n.) wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego opisanej wyżej nieruchomości na jej rzecz.

Decyzją z [...] sierpnia 2016 r. Wojewoda [...] odmówił na podstawie art. 200 u.g.n. i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120, z późn. zm., dalej jako rozporządzenie) stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu.

W uzasadnieniu organ wskazał, że ww. grunt należał wprawdzie do Skarbu Państwa, jednakże nie została spełniona druga z przesłanek ustanowienia użytkowania wieczystego, tj. pozostawianie gruntu w zarządzie państwowej osoby prawnej. Stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje w ocenie organu, w myśl rozporządzenia z 10 lutego 1998 roku, na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wskazanych w § 4 ust. 1 tego aktu. Wnioskodawca przedłożył wraz z wnioskiem decyzję Urzędu Miejskiego w [...] z [...] stycznia 1987 r. nr [...] z tytułu opłaty za zarząd gruntem. Organ wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że dokument taki nie jest wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, który mógł powstać zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99 ze zm.).

Organ wyjaśnił, że zwrócił się do wnioskodawcy oraz Prezydenta Miasta [...] o udzielenie informacji, czy [...] legitymowała się dokumentami o przekazaniu gruntu w zarząd w formie prawem przewidzianej. Oba te podmioty powołały się jednak na decyzję z tytułu ustalenia opłaty rocznej za zarząd gruntem. Organ wskazał również, że prawo zarządu nie mogło powstać w sposób dorozumiany, konieczne było zdarzenie prawne je kreujące, w szczególności decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd.

Od decyzji organu I instancji odwołała się spółka podnosząc, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy art. 77 i 80 k.p.a. uznając, że decyzja z tytułu opłaty rocznej za zarząd gruntem nie świadczy o nadaniu [...] prawa zarządu nieruchomością.

Opisaną na wstępie decyzją z [...] września 2017 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Minister przywołał brzmienie art. 200 ust. 1 u.g.n. i wyjaśnił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy grunt stanowi własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji Zarządzenia Ministra [...] i [...][...] z dnia [...] grudnia 1954 r. w sprawie likwidacji pracowniczych kas emerytalnych (M. P. z 1954 r., nr 123, poz. 1179), co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...].

Organ podniósł, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy decyzja Kierownika Wydziału [...] i [...][...] Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] stycznia 1987 r., znak: [...], zmieniona decyzją z dnia [...] marca 1990 r., znak: [...] świadczy o pozostawaniu przedmiotowego gruntu w zarządzie [...] według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r.

Organ wskazał, że zarząd nieruchomości był ustanawiany nie w sposób ogólny, lecz tylko dla ściśle określonych składników mienia, a zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można w żadnym przypadku domniemywać.

W ocenie Ministra w okolicznościach przedmiotowej sprawy decyzja Kierownika Wydziału [...] i [...][...] Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] stycznia 1987 r., zmieniona decyzją z dnia [...] marca 1990 r., dotycząca ustalenia opłat za zarząd nie może zostać uznana za dowód jednoznacznie przesądzający o istnieniu po stronie skarżącego prawa zarządu do działki nr [...], w rozumieniu przepisów rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. Organ wskazał, że niewątpliwie decyzja określona w § 4 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia stanowi dowód na istnienie po stronie przedsiębiorstwa prawa zarządu, jednakże w orzecznictwie wskazuje się, że tego rodzaju rozstrzygnięcie (mające charakter faktyczny) nie jest wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, który mógł powstać jedynie zgodnie z przywołanymi już wcześniej art. 38 ust 2 oraz art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Oznacza to, iż decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa użytkowania (zarządu) jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Organ podkreslił, że treść decyzji zarówno z dnia [...] stycznia 1987 r. jak i z dnia [...] marca 1990 r. nie wskazuje na podstawie jakiego dokumentu działka nr [...] znajdowała się w zarządzie uwłaszczonego przedsiębiorstwa.

W toku postepowania Minister zwrócił się pismem z dnia [...] czerwca 2017 r., znak [...] do pełnomocnika spółki o przesłanie dokumentów, które jednoznacznie potwierdzą, że działka nr [...] znajdowała się w użytkowaniu [...] przed dniem 1 sierpnia 1985 r. W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia [...] lipca 2017 r. spółka ponownie wskazała, że wywodzi swoje prawo zarządu co do przedmiotowego gruntu z decyzji Kierownika Wydziału [...] i [...][...] Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] stycznia 1987 r., zmienionej decyzją z dnia [...] marca 1990 r.

Minister uznał zatem, że skoro spółka nie przedstawiła w toku postępowania odwoławczego dokumentów jednoznacznie wskazujących na to, że działka nr [...] znajdowała się w zarządzie [...], według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., to należało utrzymać w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r..

Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję Ministra zarzucając jej:

1. rażące naruszenie prawa procesowego, a to art. 7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu czynności zmierzających do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w postaci wszczęcia postepowania w przedmiocie odtworzenia akt administracyjnych postępowania dotyczącego wydania decyzji oddającej w zarząd skarżącej niezabudowany grunt położony w [...], obręb [...], oznaczony jako działka nr [...] o pow. [...], dla której księgę wieczystą nr [...] prowadzi Sąd Rejonowy w [...] oraz art. 81 k.p.a., poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na, co do stanu faktycznego na korzyść skarżącej i przysługiwania jej zarządu nieruchomości, co skutkuje, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wada nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2,

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 200 u.g.n. i § 4 rozporządzenia z 10 lutego 1998 roku w zw. z art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości poprzez ich niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji uznanie, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że skarżąca nabyła z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu z uwagi na fakt, iż w ocenie organu decyzja Kierownika Wydziału [...] i [...][....] Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] stycznia 1987 r., znak [...], zmieniona decyzją z dnia [...] marca 1990 r., znak: [...] dotycząca ustalenia opłat za zarząd nie może zostać uznana za dowód jednoznacznie przesądzający o istnieniu po stronie skarżącego prawa zarządu do działki na [...], podczas gdy przesłanki do uwłaszczenia nieruchomości niewątpliwie zostały spełnione, a ww. decyzja jednoznacznie wskazuje, że nieruchomość znajdowała się w zarządzie skarżącej,

3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159 ze zm.) w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 3, poz. 19) poprzez ich zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, iż skarżąca winna legitymować się odrębną decyzją właściwego organu administracji państwowej o oddanie im gruntu państwowego w użytkowanie, podczas gdy przepisy te nie mają znaczenia dla oceny, czy skarżąca spełniła przesłanki nabycia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości z mocy prawa,

4. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, a to art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.k., w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że decyzja Kierownika Wydziału [...] i [...][...] Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] stycznia 1987 r., znak [...]. [...], zmieniona decyzją z dnia [...] marca 1990 r., znak: [...] dotycząca ustalenia opłat za zarząd nie może zostać uznana na dowód jednoznacznie przesądzający o istnieniu po stronie skarżącego prawa zarządu do działki nr [...], w rozumieniu przepisów rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), podczas gdy z ww. decyzji jednoznacznie wynika, iż nieruchomość była w zarządzie skarżącej,

5. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, a to art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania odwoławczego dokumentów jednoznacznie wskazujących na to, że działka nr [...] znajdowała się w zarządzie skarżącej według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., podczas gdy z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu jednoznacznie wynika, że ww. działka znajdowała się w zarządzie skarżącej na dzień 5 grudnia 1990 r.

W konsekwencji skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, względnie o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano na konieczność przeprowadzenia postępowania w przedmiocie odtworzenia akt zgodnie z art. 7 k.p.a. Ponadto skarżąca wskazała, że z decyzji dotyczącej ustalenia opłat za zarząd oraz załączników do niej wynika, że jest ona dokumentem potwierdzającym prawo zarządu nieruchomością, albowiem wydana ona być mogła przez organ jedynie w sytuacji, gdy ten posiadałby we własnych aktach decyzję o oddaniu nieruchomości w zarząd. Niemożność dostarczenia decyzji o oddaniu w zarząd wynikała zaś jedynie z powodu jej zaginięcia lub zniszczenia. Skarżąca wskazała też na zasadę domniemania zgodności z prawdą oświadczeń organu, w związku z czym organy prowadzące w tej sprawie winny uznać okoliczność posiadania nieruchomości przez [...] w zarządzie za udowodnioną już w oparciu o decyzję o ustaleniu opłat za zarząd lub ewentualnie przeprowadzić dowód nieistnienia zarządu nieruchomością, gdyż ciężar obalenia prawdziwości dokumentu urzędowego spoczywa na osobie zainteresowanej. Odmowa uznania okoliczności za udowodnioną w oparciu o treść dokumentu urzędowego narusza zaś reguły interpretacyjne związane z racjonalnością ustawodawcy, który w przepisach regulujących problem przewidział możliwość zniszczenia czy zgubienia samej decyzji ustanawiającej zarząd i czynienia ustaleń w tym zakresie na bazie innych dokumentów.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie uznając, ze nie ma w niej okoliczności mogących prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Wydanie w niniejszej sprawie decyzji wiąże się z tzw. "uwłaszczeniem" wprowadzonym ustawą z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79 poz. 464, dalej zwaną ustawą o zmianie u.g.g.), będącą aktem prawnym o zasadniczym znaczeniu dla przemian stosunków własnościowych w Polsce, znoszącą skutki obowiązywania zasady jedności własności państwowej, przez przyznanie w niej wskazanym podmiotom określonych praw do gruntów będących własnością Skarbu Państwa lub gmin, albo roszczeń o ich ustanowienie. Ograniczając rozważania do kwestii istotnych w stanie faktycznym niniejszej sprawy należy wskazać, że w dniu wejścia w życie powołanej wyżej ustawy, tj. 5 grudnia 1990 r., grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gmin (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Fundusz Ziemi, będące w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa, z mocy prawa stały się przedmiotem użytkowania tych osób (art. 2 ust. 1). Budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie, ex lege, przeszły na własność państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa (art. 2 ust. 2). Nabycie prawa do gruntu miało charakter nieodpłatny, natomiast nabycie własności budynków, co do zasady, zostało uregulowane jako odpłatne, chyba że obiekty te były wybudowane ze środków własnych osób uprawnionych lub ze środków ich poprzedników prawnych. Przejście praw było stwierdzone decyzją wojewody w odniesieniu do gruntów państwowych albo decyzją zarządu gminy, w odniesieniu do gruntów gminnych (art. 2 ust. 3), które to decyzje wobec charakteru nabycia decyzji mają charakter deklaratoryjny. W art. 2d ustawy o zmianie u.g.g., wprowadzonym ustawą z 7 października 1992 r. (Dz.U. Nr 91 poz. 455), ustawodawca sformułował delegację dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia określającego zasady i tryb stwierdzenia prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, a także prawa użytkowania nieruchomości przez spółdzielnie, uznawania środków, o których mowa w art. 2 ust. 2, za środki własne oraz określania wysokości kwot należnych za nabycie własności budynków i innych urządzeń oraz lokali, zabezpieczenia wierzytelności z tego tytułu, a także rodzaje dokumentów niezbędnych jako dowody w tych sprawach. Na podstawie tej delegacji Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23 poz. 97 z późn. zm. – zwane dalej dawnym rozporządzeniem). Należy zwrócić uwagę, że powyższe rozporządzenie zostało ustanowione przed wejściem w życie Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., która wprowadził bardziej restryktywne zasady dotyczące legalności rozporządzeń.

Przedstawione unormowania straciły moc 31 grudnia 1997 r. na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115 poz. 741, dalej jako u.g.n.). Dział VII tej ustawy, zatytułowany - Przepis przejściowe, zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe, w zasadzie przejął regulacje zawarte w ustawie o zmianie u.g.g. Stosowany w niniejszej sprawie art. 200 ust. 1 u.g.n. (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. nr 261 poz. 2603), stanowi, że w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank [...][....], które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się następujące zasady: 1) nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych; 2) nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda – w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta – w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy; 3) w decyzji, o której mowa w pkt 2, ustala się warunki użytkowania wieczystego, z zachowaniem zasad określonych w art. 62 ustawy i w art. 236 Kodeksu cywilnego, oraz kwotę należną za nabycie własności, a także sposób zabezpieczenia wierzytelności określonych w ust. 2; 4) na poczet ceny nabycia własności, o której mowa w pkt 3, zalicza się zwaloryzowane opłaty poniesione z tytułu zarządu budynków, innych urządzeń i lokali; przy nabyciu użytkowania wieczystego nie pobiera się pierwszej opłaty. W kolejnych ustępach powołanego artykułu następuje uszczegółowienie wyżej wskazanych zasad.

Uwzględniając brzmienie art. 200 ust. 1 u.g.n. i użytego w nim sformułowania o stosowaniu przewidzianych niżej zasad do spraw niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy należy wskazać, że powołana konstrukcja wprowadza zasadę bezpośredniego działania nowej ustawy w toczących się już postępowaniach, natomiast nie oznacza niedopuszczalności składania wniosków o stwierdzenie uwłaszczenia, które nastąpiło z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r.

Kolejny istotny w stanie faktycznym niniejszej sprawy przepis stanowi art. 206 u.g.n., w którym ustawodawca ponownie zawarł delegację dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad i trybu stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, a także prawa użytkowania nieruchomości przez spółdzielnie, związki spółdzielcze oraz inne osoby prawne, uznawania środków, o których mowa w art. 200 ust. 1, art. 201 ust. 2 i art. 204 ust. 3, za środki własne, określania wartości nieruchomości oraz wysokości kwot należnych za nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali, zabezpieczenia wierzytelności z tego tytułu, a także rodzaje dokumentów stanowiących niezbędne dowody w tych sprawach. Na tej podstawie zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, w którym rozdział 2 zawiera przepisy dotyczące stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, a także prawa użytkowania nieruchomości przez spółdzielnie i inne osoby prawne oraz rodzaje dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach. Z zamieszczonych w tym rozdziale przepisów należy zwrócić uwagę na niżej podane regulacje stanowiące, że:

- § 4. 1. Właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w § 5, na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów:

1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd,

2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu zarządu do nieruchomości, zawartej za jej zgodą,

4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa,

5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania wieczystego nieruchomościami,

6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością,

7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych ba ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości,

9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.

2. Jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których mowa w ust. 1, może wezwać państwowe i komunalne osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie.

3. Jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, potwierdzających przekazania nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym.

4. Dokumenty stanowiące podstawę stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu wskazuje się w uzasadnieniu decyzji, o której mowa w art. 200 ust. 1 pkt 2;

- § 5, który stanowi, że właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r.

Przytoczone wyżej regulacje odpowiadają brzemieniu § 3-4 dawnego rozporządzenia.

Podając ocenie w sprawie niniejszej wyżej powołane przepisy rozporządzenia należy mieć na uwadze i podzielić stanowisko prezentowane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999 r. U 6/99 (OTK 1999/7/159, Dz.U. Nr 94 poz. 1099), w którym stwierdzono między innymi:

"Stosowanie do art. 92 Konstytucji RP, rozporządzenia są wydawane przez ograny wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia, zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Upoważnienie musi mieć zatem charakter szczegółowy podmiotowo, przedmiotowo i treściowo (L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Liber 1998, s. 257, B. Banaszak, Prawo konstytucyjne, C.H.Beck 1999, s. 159,160). Upoważnienie zawarte w art. 206 ustawy o gospodarce nieruchomościami w pełni odpowiada wymaganiom konstytucyjnym. Art. 92 ust. 1 Konstytucji RP określa wprawdzie warunki, jakim powinno odpowiadać upoważnienie ustawowe, jednocześnie jednak pozwala ustalić przesłanki legalności aktu wykonawczego. Rozporządzenie jest legalne, jeśli:

- zostało wydane przez organ upoważniony,

- służy realizacji ustawy i mieści się w zakresie spraw przekazanych przez nią do uregulowania,

- odpowiada "merytorycznej treści dyrektywnej", której wykonaniu przepis rozporządzenia mają służyć.

Oceniając z punktu widzenia tych kryteriów rozporządzenie z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że zostało ono wydane przez organ wskazany w upoważnieniu i niewątpliwie służy wykonaniu ustawy. Rada Ministrów szczegółowo uregulowała: w rozdziale 2 – stwierdzanie praw uzasadniających uwłaszczenie, w rozdziale 3 – uznawanie środków za środki własne, w rozdziale 4 – zabezpieczenie wierzytelności Skarbu Państwa oraz gmin z tytułu nabycia budynków, innych urządzeń oraz lokali. W drugim i trzecim rozdziale rozporządzenia wskazano także dowody, jakie mogą być wykorzystane w sprawach o stwierdzenie praw i ustalenie należności za naniesienia. Trybunał zwraca uwagę, że już w tytułach drugiego i trzeciego rozdziału Rada Ministrów odstąpiła od treści delegacji zawartej w art. 206 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W upoważnieniu ustawodawca stanowi bowiem, że Rada Ministrów określi "rodzaje dokumentów stanowiących niezbędne dowody w tych sprawach", zaś w tytułach rozdziałów rozporządzenia znalazło się sformułowanie: "rodzaje dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach". Sam tytuł wskazuje na to, że cecha niezbędności dokumentów została przez Radę Ministrów pominięta."

Cytowany fragment pochodzi z wyżej powołanego wyroku, którym w pkt 2 orzeczono, że § 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23 poz. 120) jest niezgodny z art. 206 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115 poz. 741 z 1998 r, Nr 106 poz. 668 oraz z 1999 r. Nr 49 poz. 484 i Nr 86 poz. 966), ponieważ wykracza poza upoważnienie w nim zawarte – co skutkowało utratą mocy tego przepisu 24 listopada 1999 r. Paragraf 6 ust. 3 rozporządzenia miał podobne brzmienie i znaczenie jak istotny w stanie faktycznym niniejszej sprawy § 4 ust. 3, który dopuszcza możliwość dowodzenia prawa zarządu innymi środkami dowodowymi, niż dokumenty określone w § 4 ust. 1, zaś pozwalał on na odstępstwo od przewidzianego w § 6 ust. 1 obowiązku stwierdzenia przez właściwy organ prawa użytkowania nieruchomości przez spółdzielnię lub inną osobę prawną na podstawie co najmniej jednego z w nim wymienionych dokumentów, a to: decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości.

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że do stwierdzenia nabycia przez skarżącego użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości jest wykazanie jednym z ww. dokumentów prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości.

Należy zgodzić się z organami obu instancji, że żaden ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie potwierdził istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu skarżącej spółki do przedmiotowej działki gruntu.

Analizując akta sprawy w kontekście przywołanych wyżej przepisów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] września 2017 r. i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nie naruszają prawa.

Należy zgodzić się z organami obu instancji, że żaden ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie potwierdził istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu przysługującego [...] S.A. w [...] do przedmiotowej działki gruntu. Z materiału dowodowego wynika, że w postępowaniu uwłaszczeniowym wszczętym wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. przedłożona została decyzja Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] stycznia 1987 r. dotycząca opłaty za zarząd gruntem, która została zmieniona decyzją z dnia [...] marca 1990 r. (również w aktach sprawy).

Mimo wezwania skarżącego oraz Prezydenta Miasta [...] pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. do wskazania czy [...] legitymowała się dokumentami o przekazaniu przedmiotowego gruntu w użytkowanie/zarząd, w formie prawem przewidzianej (§ 4 ust. 1 rozporządzenia), to poszukiwania stosownych dokumentów przez skarżącego ani Prezydenta we własnym zakresie nie dały pozytywnego rezultatu, a odnaleziono jedynie znajdującą się już w aktach sprawy decyzję o ustaleniu opłaty rocznej za zarząd przedmiotowym gruntem.

Sąd podkreśla, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. akt U 6/99 (OTK 1999/7/159) wskazał, że dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Zdaniem Trybunału, z decyzji o opłatach powinien wynikać w sposób jednoznaczny tytuł prawny ich wnoszenia: ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo użytkowania na rzecz podmiotu wnoszącego opłatę.

|W sytuacji natomiast, gdy nie ma decyzji o przekazaniu w zarząd lub decyzji o przekazaniu w użytkowanie, wydanych przed dniem 1 sierpnia 1985 r., dokument |

|zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania jedynie wtedy, gdy w decyzji o opłatach wskazana jest konkretna |

|decyzja administracyjna, na podstawie której zostało ustanowione prawo użytkowania, a konkretna decyzja wskazana w tejże decyzji o naliczeniu opłat zaginęła lub|

|uległa zniszczeniu. |

|Powyższe wywody oznaczają, że w każdej sprawie należy ustalić, czy wydane w niej decyzje o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości |

|wskazują jednoznacznie tytuł ich wnoszenia, to jest, czy przywołują ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo zarządu lub użytkowania. |

|W niniejszej sprawie, jak zasadnie ustaliły organy administracyjne, skarżąca spółka nie wykazała istnienia warunku niezbędnego do wydania przez właściwy organ |

|decyzji uwłaszczeniowej, nie wykazała bowiem, że legitymowała się w stosunku do przedmiotowego gruntu jednym z dokumentów, o którym mowa w § 4 pkt 1 powołanego |

|rozporządzenia. Stwierdzić zatem należy, że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa użytkowania |

|(zarządu) jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu.( por. wyrok NSA z 26 |

|kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 651/11). |

|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podziela poglądu, że decyzja o ustaleniu opłat za użytkowanie gruntu jest dowodem przesądzającym o istnieniu po |

|stronie skarżącego prawa zarządu do nieruchomości, w rozumieniu przepisów rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących |

|uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Decyzja o ustanowieniu opłat nie była bowiem wystarczającym |

|dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, który mógł powstać jedynie na podstawie decyzji o przekazaniu gruntu w zarząd lub na podstawie umowy o |

|przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, zawartej za zgodą właściwego organu, bądź na podstawie umowy o nabyciu nieruchomości. |

|Powyższe oznacza, że skarżąca spółka na etapie postępowania administracyjnego była zobowiązana do wykazania istnienia zarządu na dzień 5 grudnia 1990 r. W |

|niniejszej sprawie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego właściwie oceniono, że skarżąca spółka, to jest podmiot, na rzecz którego miałoby nastąpić |

|ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu, nie legitymowała się w dniu 5 grudnia 1990 r. decyzją administracyjną, ustanawiającą na jej rzecz użytkowanie|

|lub zarząd nieruchomością. |

|Uznać zatem należy, że decyzje obu instancji nie naruszają przepisów obowiązującego prawa. |

|W świetle powyższych wywodów nietrafny jest zatem zarzut podniesiony w skardze o naruszeniu w zaskarżonej decyzji art. 200 ust. 1 u.g.n., gdyż organy |

|administracyjne obu instancji słusznie wskazały, że nie wykazano czy do powstania zarządu na nieruchomości objętej wnioskiem skarżącej spółki w ogóle doszło. |

|W związku z tym niezasadny jest także zarzut naruszenia § 4 ust. 1 pkt 6 powołanego rozporządzenia. |

Reasumując stwierdzić należy, że dokument w postaci decyzji o ustaleniu opłaty rocznej nie mógł być uznany za dowód, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, potwierdzający prawo zarządu (por. np. wyroki NSA wydane w sprawach o sygn. akt I OSK 359/07, I OSK 795/07 i I OSK 539/07 – opubl. CBOSA). Wbrew temu co twierdzi skarżąca prawo zarządu nie mogło powstać w sposób dorozumiany, bowiem musiało istnieć zdarzenie prawne kreujące to prawo, w szczególności decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że błędne jest twierdzenie skarżącej, że skoro Spółka korzystała z przedmiotowego gruntu i miała ustalone opłaty roczne za użytkowanie/zarząd gruntu, to siłą rzeczy przysługiwało jej prawo użytkowania, czy później zarząd. Trzeba wskazać, że nabycia prawa użytkowania, czy zarządu nie można stwierdzić na podstawie domniemania. Skoro dana jednostka państwowa korzystała z gruntu nie legitymując się stosownym dokumentem kreującym użytkowanie czy zarząd, to znaczy, że jednostka ta praw tych nie nabyła.

Tymczasem jedynym dowodem przedstawionym na powyższą okoliczność jest decyzja o ustaleniu opłat za zarząd powyższą nieruchomością. O tym, że taka decyzja nie jest dowodem przesądzającym o istnieniu po stronie skarżącej prawa zarządu do spornej nieruchomości potwierdza dotychczasowe orzecznictwo sądowe. (vide wyrok I SA/Wa 2098/05).

W ocenie Sądu trafne jest stanowisko organów obydwu instancji, że strona skarżąca nie dysponowała żadnym indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo-odbiorczego, który ustanowiłby zarząd czy użytkowanie. Zarząd (dziś trwały zarząd), to prawne formy władania, które uprawniają do władania nieruchomością. Sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo z nieruchomości nie kreuje prawa zarządu. Decydujące znaczenie mają bowiem dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy – tj. 5 grudnia 1990 r. oraz obowiązujące w tym dniu przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych. Obowiązująca wówczas ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Stosowanie do art. 38 ust. 2 tej ustawy dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: decyzja o oddaniu w zarząd, zawarta za zezwoleniem tego organu, umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można domniemywać. Istotne jest również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej (uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 23 września 1993 r. sygn. akt. III CZP 81/93, OSCN z 1994/2/27 praz wyrok NSA z 28 kwietnia 2010 r. sygn. akt. I OSK 929/09).

Skarżąca nie dysponowała zatem tytułem prawno-rzeczowym do przedmiotowej nieruchomości. Wskazać przy tym należy, że dysponowanie czy zarządzanie majątkiem ogólnonarodowym (państwowym), nawet na podstawie upoważnienia ustawowego, nie pozwala na stwierdzenie, że majątek ten należy do dysponenta czy zarządcy. Pojęcie "należy do" odwołuje się bowiem bezsprzecznie do aspektu prawnorzeczowego. Żadne przepisy formułujące z natury rzeczy ogólne zasady dotyczące dysponowania mieniem, nie mogły tworzyć po stronie poprzednika skarżącego konkretnie sformułowanego, w stosunku do geodezyjnie wyodrębnionej nieruchomości, ograniczonego prawa rzeczowego w postaci prawa użytkowania, czy prawa zarządu. Faktyczne objęcie nieruchomości i władanie nie tworzy formalnoprawnego zarządzania. Zatem sam fakt posiadania nieruchomości nie decydował o powstaniu tego prawa. Grunty takie mogły być bowiem użytkowane przez określone podmioty bez tytułu prawnego.

Sąd w oparciu o powyższą wykładnię przepisów uznał, że nie miało miejsca naruszenie prawa materialnego, tj. art. 200 ust. 1 u.g.n. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia. Organ bowiem słusznie przyjął, że skarżąca nie posiadała w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowej nieruchomości w zarządzie.

Skarżący wywodzi tytuł prawny do uwłaszczenia z dwóch dokumentów spełniających jego zdaniem przesłanki z § 4 ust.1 pkt 6 rozporządzenia, a mianowicie z ww. decyzji z dnia [...] stycznia 1987 r. i zmieniającej ją decyzji z dnia [...] marca 1990 r. W ocenie Sądu stanowisko skarżącego jest błędne, bowiem żaden ze wskazanych i znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie potwierdza, by poprzednikowi skarżącego w dniu 5 grudnia 1990 r. przysługiwało prawo zarządu przedmiotowej nieruchomości.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. akt U 6/99 (OTK 1999/7/159) wskazał, że dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Zdaniem Trybunału, z decyzji o opłatach powinien wynikać w sposób jednoznaczny tytuł prawny ich wnoszenia: ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo użytkowania na rzecz podmiotu wnoszącego opłatę.

W decyzji z dnia [...] stycznia 1987 r i w decyzji zmieniającej z dnia [...] marca 1990 r., choć zawierają one stwierdzenie o uznaniu terenów będących w użytkowaniu za tereny oddane w zarząd, to w treści tych dokumentów brak jest wzmianki o konkretnej decyzji przekazującej [...] w użytkowanie/zarząd przedmiotowy teren. Dokumenty te nie mogą być uznane za dowód, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, potwierdzający prawo zarządu (por. np. wyroki NSA wydane w sprawach o sygn. akt I OSK 359/07, I OSK 795/07 i I OSK 539/07 – opubl. CBOSA). Odnosząc się zatem do zarzutów skargi Sąd zauważa, że błędne jest twierdzenie skarżącego, że skoro spółka korzystała z przedmiotowego gruntu i miała ustaloną opłatę roczne z tytułu zarządu gruntem, to siłą rzeczy przysługiwało jej prawo użytkowania, czy później zarząd. Trzeba wskazać, że nabycia prawa użytkowania, czy zarządu nie można stwierdzić na podstawie domniemania. Skoro dana jednostka państwowa korzystała z gruntu nie legitymując się stosownym dokumentem kreującym użytkowanie, czy zarząd, to znaczy że jednostka ta praw tych nie nabyła. Występujący w praktyce problem braku legitymowania się przez jednostki państwowe dokumentami o przekazaniu im terenu w formie prawem dodanie ust. 2-4 do art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, umożliwił posiadaczom gruntów państwowych uregulowanie stanu prawnego gruntu i uzyskanie np. decyzji o przekazaniu gruntu w zarząd (art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 13 lipca 1988 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 24, poz. 170)). W ten sposób ustawodawca stworzył możliwość uzyskania zarządu przez państwową osobę prawną i wykazanie się tym prawem na dzień 5 grudnia 1990 r., tj. w dacie, z którą wiąże uwłaszczenie przepis art. 200 ust. 1 u.g.n.

Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia art. 7 k.p.a., art.77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. należało wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 1754/13 podkreślił, że "Kierowanie się zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. przy wydaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynienia żądaniu strony postępowania, chociaż musi wykazywać, że wydane orzeczenie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. Materiał sprawy musi odpowiadać na wątpliwości strony i nawet jeśli nie zgadza się ona z rozstrzygnięciem, musi, w razie kontroli instancyjnej lub sądowoadministracyjnej, dawać przekonanie kontrolującemu o słuszności zaskarżonego aktu."

W świetle okoliczności niniejszej sprawy nie sposób przyjąć, że organ odwoławczy rozpoznając sprawę nie dopełnił obowiązków przewidzianych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie wykazując niezbędnej dbałości o dokładne wyjaśnienie sprawy jeżeli wszystkie istotne w sprawie fakty i zdarzenia zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone, a motywy podjętego rozstrzygnięcia należycie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należy podnieść, że materiał zgromadzony w sprawie daje jednoznaczną odpowiedź co do istotnych elementów niezbędnych dla sformułowania oceny prawnej rozpatrywanej sprawy, a nadto zapewnia możliwość oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Kwestia tego, że skarżący nie podziela oceny prawnej dokonanej przez organ sama w sobie nie stanowi naruszenia dyspozycji art. 7 k.p.a., art.77 k.p.a. i art. 80 k.p.a.

Ponadto, organ I instancji w toku postępowania występował do skarżącej i Prezydenta Miasta [...][...] w celu ustalenia istnienia dokumentów potwierdzających prawo zarządu nieruchomością, jednakże nie przedłożone zostały dokumenty, który świadczyłby o istnieniu prawa zarządu w dacie 5 grudnia 1990 r. Niezależnie od wskazanej argumentacji Sąd może uwzględnić skargę, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Zdaniem Sądu prawo zarządu lub użytkowania ustanowić można było decyzją, umową o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umową o nabyciu nieruchomości. Potencjalne braki w zakresie poszukiwania dowodów przekazania nieruchomości nie mogły zatem wpłynąć na wynik sprawy. Organy przeprowadziły prawidłowo postępowanie dowodowe, dokonały właściwej wykładni obowiązujących przepisów, stanowisko swoje przedstawiły w sposób logiczny, z uwzględnieniem aktualnego orzecznictwa. Naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie nie mogło zatem mieć wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).

Jeżeli zaś chodzi o kwestię dokumentowania istnienia prawa zarządu na podstawie innych, niż dokumenty, środków dowodowych (oświadczenia strony lub zeznań świadków) to Sąd zauważa, że dowody te mogą potwierdzić istnienie prawa zarządu tylko wtedy, gdy nie zachowały się dokumenty, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 1998 r. Wobec tego, wnioskodawca uwłaszczenia winien wykazać, że miał w swej dyspozycji konkretne dokumenty potwierdzające określone prawo (zarząd użytkowanie), które później zaginęły, czy uległy zniszczeniu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 207/09, opubl. CBOSA).

W tej sytuacji, skoro po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, nie uzyskano dowodu potwierdzającego zarząd gruntem, to zarówno organ pierwszej instancji jak i Minister trafnie wywiedli, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku uwłaszczeniowego. Organy orzekające nie naruszyły też zdaniem Sądu przepisów ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego, przeprowadzając postępowanie w sposób wnikliwy i dokonując prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu, lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Obowiązki te w żaden sposób nie wyłączają wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), niemniej jednak oznaczają, że składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.