Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 534/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Stwierdzono przeprowadzenie oceny projektu w sposób naruszajacy prawo
Powołane przepisy: article: art. 37, art. 60, art. 61 ust. 1, ust. 8 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Dnia 26 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), , Protokolant pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 roku sprawy ze skargi B.G.W. na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie realizacji projektu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa [...]; 2. zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz skarżącego B.G.W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 31 sierpnia 2016r. został ogłoszony przez Instytucję Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 Konkurs Zamknięty dla naboru nr RPLD.07.03.00-1Ż.00-10-001/16 wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi priorytetowej VII Infrastruktura dla usług społecznych, Działania VII.3 Infrastruktura opieki społecznej Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020. Nabór wniosków o dofinansowanie projektów trwał od dnia 30 września 2016r. do dnia 10 listopada 2016r.

Regulamin konkursu został przyjęty uchwałą Zarządu Województwa Łódzkiego nr 994/16 z dnia 26 sierpnia 2016r., zmienioną uchwalą nr 159/17 z dnia 13 lutego 2017r. Określał zasady ogłaszania konkursu, warunki uczestnictwa, sposób i formę składania wniosków o dofinansowanie, sposób i kryteria oceny projektów, zakres i sposób dokonywania poprawy i uzupełniania wniosków, zasady podejmowania decyzji o przyznaniu dofinansowania oraz zasady procedury odwoławczej.

W ramach przedmiotowego konkursu B. G. W. –prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A" złożył w dniu [...] wniosek o dofinansowanie projektu o nr [...] pod nazwą "Budowa domu pomocy społecznej –Dom Seniora K.".

Pismem z dnia 21 marca 2017r. wnioskodawca został poinformowany o negatywnej ocenie merytorycznej złożonego wniosku o dofinansowanie z uwagi na niespełnienie kryteriów merytorycznych dostępu: wykonalność finansowa/ ekonomiczna projektu, realność wskaźników oraz trwałość projektu.

W dniu 30 marca 2017r. do Instytucji Zarządzającej RPO WŁ na lata 2014-2020 wpłynął pisemny protest złożony przez B.G.W. w związku z negatywną oceną merytoryczną projektu nr [...] pod nazwą "Budowa domu pomocy społecznej- Dom Seniora K.". W przedmiotowym proteście wnioskodawca nie zgodził się z przyznaną negatywną oceną merytoryczną projektu i wniósł o ponowne dokonanie oceny merytorycznej.

W odniesieniu do kryterium wykonalność finansowa/ekonomiczna projektu stwierdził, że jedynym zarzutem oceniających był fakt załączenia promesy kredytowej warunkowej, jako niewiarygodnego źródła finansowania projektu. Podał, że w dniu 9 listopada 2016r. złożył dokumentację aplikacyjną w ramach innego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020, Osi Priorytetowej VII Infrastruktura dla usług społecznych Działania VII. 3 Infrastruktura opieki społecznej. Dokumentacja obejmowała wniosek o dofinansowanie, szereg załączników obligatoryjnych, jak i fakultatywnych. Wszystkie złożone załączniki, były przygotowane w oparciu o listę załączników wskazaną w aktualnym formularzu wniosku o dofinansowanie oraz zostały wypełnione zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku. Nadmienił, że sposób wypełniania poszczególnych załączników był wielokrotnie dyskutowany i omawiany z pracownikami Punktu Konsultacyjnego - Głównego Punktu Funduszy Europejskich w Łodzi. Zgodnie z dokumentacją programową, a w szczególności instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie fakt finansowania inwestycji kredytem bankowym, winien być potwierdzony oświadczaniem o zabezpieczeniu środków niezbędnych do realizowania projektu (załącznik nr 4 obligatoryjny) oraz że zgodnie z wymogami dokumentacji programowej do Działania VII. 3 nie istniała konieczność potwierdzania zdolności finansowania inwestycji żadnym konkretnym dokumentem. Podkreślił, że przedmiotowy załącznik został wypełniony i złożony przez wnioskodawcę, natomiast w przypadku partnera projektu zostało złożone oświadczenie, o tym, iż załącznik 4 nie został złożony przez partnera wraz z wnioskiem z uwagi na to, że nie wnosi on wkładu finansowego ani rzeczowego do projektu. Zgodnie z sugestią pracownika punktu konsultacyjnego, przedłożył promesę warunkową udzielenia kredytu, która miała stanowić dodatkowe fakultatywne uwiarygodnienie zdolności finansowania inwestycji. Wskazał, że mając na uwadze brak konieczności złożenia dokumentu wydanego przez potencjalną jednostkę zewnętrzną finansującą projekt, wnioskodawca podniósł, że nie zgadza się z opinią oceniających merytorycznie, ponieważ zgodnie z dokumentacją programową nie było konieczności składania promesy kredytowej, potwierdzającej dokonanie kompleksowej oceny zdolności kredytowej wnioskodawcy. Jedynym wymaganym dokumentem świadczącym o zewnętrznym finansowaniu inwestycji było oświadczenie o zabezpieczeniu środków niezbędnych do realizowania projektu. Dokument w postaci promesy kredytowej warunkowej wydanej przez bank PKO BP S.A. został przygotowany i wydany na podstawie dokumentów złożonych przez wnioskodawcę, w postaci:

-oświadczenie majątkowego, zawierającego wyczerpujące informacje na temat stanu finansów wnioskodawcy, w tym środków pieniężnych na rachunkach bankowych, papierów wartościowych, nieruchomości, ruchomości, wierzytelności przysługujących wnioskodawcy, dochodów z tytułu zatrudnienia i posiadanego majątku (wzór oświadczenia w załączeniu),

-aktu notarialnego posiadania gruntu, zgodnie z procedurą bankową.

Wobec powyższego wnioskodawca nie zgodził się z opinią osób oceniających wniosek, że bank nie dokonał oceny kondycji finansowej Wnioskodawcy. Bank musiał dokonać co najmniej wstępnej oceny zdolności kredytowej, a w związku z przyznaniem promesy, nie ma wątpliwości, że pozytywnie oceniono zdolność kredytową wnioskodawcy. Jeżeli bank po zbadaniu przedstawionych dokumentów zdecydował się wystawić promesę na kwotę 6 414 600 złotych, to tym bardziej dokonałby pozytywnej oceny wniosku o udzielenie kredytu na kwotę niższą, to znaczy pomniejszoną o kwotę przyznanego dofinansowania, tj. 3 281 430,47 pln. Wnioskodawca podkreślił ponadto, że nie należy do kompetencji osób oceniających wniosek badanie oraz ocenianie zdolności kredytowej wnioskodawcy, a powyższa ocena nie została oparta na pełnych informacjach, gdyż dochód średnioroczny wnioskodawcy oceniony na podstawie PIT 37 i PIT 36L nie pozwala na wnioski o całkowitym majątku wnioskodawcy. Zaznaczył, że nie wzięto pod uwagę, miedzy innymi aktywów w postaci nieruchomości należących do wnioskodawcy, ani środków zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz papierów wartościowych posiadanych przez wnioskodawcę. Wskazał, że nie załączył do wniosku dokumentów wskazujących na posiadany przez niego majątek, np. wyciągów z konta bankowego, wydruków z księgi wieczystej, etc. z tej przyczyny, że nie były one przewidziane w regulaminie Konkursu, a promesa została załączona wyłącznie z uwagi na zarekomendowanie takiego rozwiązania przez Punkt Konsultacyjny. Stwierdził, że w przypadku braku takiej rekomendacji, nie przedkładałby warunkowej promesy kredytowej, a jedynie oświadczenie o posiadaniu zabezpieczonych środków na realizację projektu. Oświadczenie to niezależnie od treści promesy, jest prawdziwe, z uwagi na fakt, że wnioskodawca posiada oszczędności na osobistym koncie bankowym, nieruchomości oraz wynagrodzenie z tytułu pełnionych funkcji. W ocenie wnioskodawcy, jeżeli nie przewidziano narzędzi służących weryfikacji prawdziwości oświadczenia o zabezpieczeniu środków na realizację projektu to brak jest podstaw, aby osoby oceniające wniosek odmówiły uznania spełnienia kryterium, dla których treść tego oświadczenia ma znaczenie. Zaznaczył, że na etapie oceny formalnej weryfikowane było, czy załączniki do wniosku zostały sporządzone zgodnie z obowiązującymi dla nich wzorami, instrukcjami i wytycznymi.

Odnosząc się do kryterium realność wskaźników wnioskodawca wskazał, że z uwagi na fakt, że negatywna ocena przedmiotowego kryterium stanowi konsekwencję odrzucenia wniosku w zakresie kryterium wykonalność finansowa/ekonomiczna projektu, swoje wyjaśnienia przedstawił w ramach ustosunkowania się do zarzutów oceniających w ramach kryterium wykonalność finansowa/ekonomiczna projektu.

W odniesieniu do kryterium trwałość projektu wnioskodawca stwierdził, że zobowiązał się w dokumentacji aplikacyjnej do utrzymania produktów i rezultatów projektu przez okres trzech lat od daty otrzymania płatności końcowej zgodnie z postanowieniami z art. 71 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1303/2013, a sytuacja finansowa firmy i przewidziane źródła finansowania (poparte obligatoryjnym załącznikiem nr 4) są wystarczające do prawidłowej realizacji projektu oraz zapewniają jego prawidłowe funkcjonowanie po zakończeniu realizacji. Oceniający poddali natomiast w wątpliwość wiarygodność źródeł finansowania projektu w postaci załączonej warunkowej promesy udzielenia kredytu, jednakże mając na uwadze fakt, iż wnioskodawca dopełnił wszelkich obowiązków wynikających z dokumentacji programowej załączając obligatoryjny załącznik nr 4 wskazujący na finansowanie kredytem bankowym, przedmiotowa promesa nie powinna być oceniana w kategorii wymaganego proceduralnie załącznika, powinna stanowić jedynie dodatkowe źródło świadczące o ocenie kondycji finansowej wnioskodawcy.

Wnioskodawca nadmienił również, że dokonał rozeznania podobnych przypadków w ramach RPO WŁ, jak i RPO realizowanego przez inne województwa i podając przykład Osi priorytetowej I: Badania, rozwój i komercjalizacja wiedzy, Działanie 1.2 Inwestycje przedsiębiorstw w badania i innowacje, Poddziałanie 1.2.1 Infrastruktura B+R przedsiębiorstw stwierdził, że w przypadku poszczególnych programów, sposób potwierdzenia finansowania zewnętrznego wymaga złożenia konkretnego dokumentu, np. w postaci promesy kredytowej bezwarunkowej, co jest wprost wskazane m.in. w instrukcji wypełniania wniosku, w wykazie załączników do wniosku. Z uwagi na powyższe stwierdził, że w pełni zastosował się do wymogów dokumentacji programowej Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020, Osi Priorytetowej VII Infrastruktura dla usług społecznych Działania Vll.3 Infrastruktura opieki społecznej, a promesa warunkowa była dostarczona nieobligatoryjnie, zgodnie z sugestią pracownika Punktu Konsultacyjnego, zatem jej forma, która nie została uregulowana w dokumentacji programowej - nie powinna zostać zakwestionowana.

Z uwagi na fakt, że zarzuty dotyczyły oceny merytorycznej konieczne stało się dokonanie rozstrzygnięcia protestu przy pomocy ekspertów. Wobec powyższego Zarząd Województwa Łódzkiego uchwałą nr 517/17 z dnia 26 kwietnia 2017r. przedłużył termin rozpatrywania przedmiotowego protestu do 60 dni licząc od dnia jego otrzymania zgodnie z art. 57 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 217 ze zm.), tj. do dnia 29 maja 2017r.

Uchwałą Nr 628/17 z dnia 22 maja 2017r. Zarząd Województwa Łódzkiego na podstawie art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 486 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 2, ust 2 pkt 2, art 38 ust 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 ust 1 i 2 oraz art 53 ust. 1, ust. 2 pkt 1, art. 55 pkt 1, art. 57, art 58 ust 1, pkt 1 i 2, art 61 ust 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, nie uwzględnił protestu od negatywnej oceny merytorycznej projektu pn. "Budowa domu pomocy społecznej - Dom Seniora K." o nr [...] złożonego przez B.G.W. w ramach Konkursu Zamkniętego dla naboru nr RPLD.07.03.00-IZ-00-10-001/16 wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej VII Infrastruktura dla usług społecznych, Działania Vll.3 Infrastruktura opieki społecznej Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020.

W uzasadnieniu uchwały odnosząc się do kryterium wykonalność finansowa/ekonomiczna projektu Zarząd Województwa Łódzkiego stwierdził, że wnioskodawca w ramach załączników fakultatywnych miał możliwość przedłożenia warunkowej promesy kredytowej. Przedłożenie ww. dokumentu było nieobligatoryjne. Wobec powyższego wnioskodawca decydując się na przedłożenie przedmiotowego dokumentu musiał mieć świadomość, że zostanie on poddany ocenie. Tym samym argumentacja wnioskodawcy, że przedłożony dokument nie powinien być oceniany jest bezpodstawna. Zgodnie z regulaminem konkursu za integralną część wniosku o dofinansowanie uznaje się wszystkie załączniki. Z przedłożonego oświadczenia o zabezpieczeniu środków niezbędnych do realizowania projektu (załącznik obligatoryjny nr 4) nie wynika, że projekt finansowany będzie ze środków własnych wnioskodawcy, gdyż wskazuje ono również na finansowanie projektu z kredytu pomostowego. Wobec powyższego podstawą oceny w ramach ww. kryterium powinna być również przedłożona promesa kredytowa.

Dodatkowo Zarząd Województwa Łódzkiego stwierdził, że przedstawione przez wnioskodawcę wydatki są wydatkami uzasadnionymi. Analiza finansowa i ekonomiczna została przedstawiona w sposób zgodny ze Studium Wykonalności dla projektów realizowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020, jednakże poziom przychodów wnioskodawcy jest bardzo niski w stosunku do potrzeb finansowych. Promesa kredytowa ma charakter wyłącznie deklaratywny i obwarowana jest szeregiem warunków, a tym najważniejszym, według którego kredyt zostanie przyznany dopiero po ocenie zdolności kredytowej wnioskodawcy. Przedłożona promesa nie zawiera żadnych informacji jakoby została przeprowadzona jakakolwiek analiza zdolności kredytowej. Odnosząc się jednocześnie do roli ekspertów oceniających projekt organ stwierdził, że we wszystkich programach unijnych angażowane są środki publiczne co oznacza, że rolą ekspertów jest m.in. rzetelna ocena zdolności finansowych wnioskodawcy do ponoszenia obciążeń finansowych i analiza dokumentów przedstawianych przez wnioskodawcę. W tym przypadku wysokość kwoty, na jaką opiewa promesa warunkowa tj. ok. 6,5 mln zł, powoduje, że szczególnej analizie podlegają dane finansowe przedstawione przez wnioskodawcę. Z analizy jednoznacznie wynika, że wnioskodawca nie ma szans na uzyskanie kredytu w tej wysokości. Istota zarzutu dotyczy braku zdolności finansowych wnioskodawcy do realizacji projektu. Negatywna ocena zdolności jest niezależna od złożenia lub nie złożenia promesy kredytowej. Promesa nie ma charakteru obligatoryjnego dla banku i samo jej przedstawienie nie gwarantuje uzyskania kredytu.

Odnosząc się do argumentacji wnioskodawcy w zakresie nieuwzględnienia składników majątku w postaci nieruchomości należących do wnioskodawcy, środków zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz papierów wartościowych posiadanych przez wnioskodawcę Instytucja Zarządzająca wskazała, że ocena projektu została przeprowadzona w oparciu o dokumenty przedłożone w ramach załącznika nr 6 w ramach którego, zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie przedkłada się kopię sprawozdania finansowego sporządzonego zgodnie z ustawą o rachunkowości za ostatni rok obrotowy, za który wnioskodawca posiada sprawozdanie w momencie złożenia wniosku. Wobec powyższego Instytucja Zarządzająca uznaje argumentację wnioskodawcy za bezpodstawną.

W odniesieniu natomiast do wskazanego przez wnioskodawcę rozeznania podobnych przypadków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego, jak i innych programów operacyjnych, w ramach którego wnioskodawca opiera się przede wszystkim na wymaganiach w ramach Osi priorytetowej I: Badania, rozwój i komercjalizacja wiedzy, Działanie 1.2 Inwestycje przedsiębiorstw w badania i innowacje, Poddziałanie 1.2.1 Infrastruktura B+R przedsiębiorstw organ stwierdził, że wymagania konkursowe poszczególnych Instytucji Organizujących Konkurs mogą różnić się między sobą, a specyfikacja załączników jest szczegółowo wskazywana w ramach niezbędnej dokumentacji dedykowanej poszczególnym konkursom. Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania powyższego argumentu za zasadny.

Odnosząc się do kryterium realność wskaźników organ stwierdził, że wskaźniki projektu są jednym z najważniejszych elementów każdego projektu. Na ich podstawie można zweryfikować, czy projekt został prawidłowo i efektywnie zrealizowany. W tym przypadku mając do czynienia z mało wiarygodnymi danymi finansowymi (argumentacja w odniesieniu do kryterium wykonalność finansowa/ekonomiczna projektu) nie ma podstaw do uznania, że wartości tych wskaźników będą zrealizowane. Nie ma możliwości uznania tego kryterium za spełnione ze względu na konsekwencję odrzucenia wniosku w kryterium wykonalność finansowa/ekonomiczna projektu. W związku z powyższym, Zarząd Województwa Łódzkiego podtrzymał stanowisko Komisji Oceny Projektów w zakresie kryterium realność wskaźników i uznając, że nie zostało spełnione.

W odniesieniu do kryterium trwałość projektu organ stwierdził, że zasoby finansowe i przychody wnioskodawcy są nieadekwatne do wysokości kredytu zawartego w warunkowej promesie kredytowej. Wnioskodawca nie ma szans na otrzymanie kredytu w wysokości 6,5 mln zł przy przedstawionych we wniosku danych finansowych, a zasoby finansowe, które deklaruje nie gwarantują trwałości finansowej projektu w związku z brakiem wiarygodnych źródeł finansowania. Oznacza to, że projekt nie będzie mógł zostać zrealizowany. W związku z powyższym Zarząd Województwa Łódzkiego podtrzymał stanowisko Komisji Oceny Projektów w zakresie kryterium trwałość uznając również, że nie zostało spełnione.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zaskarżając uchwałę Zarządu Województwa Łódzkiego nr 628/17 z dnia 22 maja 2017r. w całości zarzucił naruszenie przepisów prawa, mające istotny wpływ na wynik oceny, tj.;

- § 4 ust. 2 w zw. z § 5 ust. 1 Regulaminu Konkursu dla naboru nr RPLD.07.03.00-IZ-00-10-001/16 wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi priorytetowej VII Infrastruktura dla usług społecznych, Działania VII.3 Infrastruktura opieki społecznej RPO WŁ na lata 2014-2020 poprzez błędną wykładnię i w efekcie niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że przedłożona przez skarżącego warunkowa promesa kredytowa powinna zostać poddana ocenie na okoliczność spełniania kryteriów merytorycznych dostępu, dla których ma znaczenie zapewnienie źródeł finansowania realizacji projektu, a następnie — na jej ocenie, w sytuacji, w której skarżący złożył na tę okoliczność obligatoryjny załącznik w postaci oświadczenia o zabezpieczeniu środków niezbędnych do realizowania projektu;

-§ 6 lit.g Regulaminu Konkursu poprzez zaniechanie wezwania skarżącego do złożenia wyjaśnień w zakresie: szczegółowych warunków uzyskania warunkowej promesy kredytowej, przedstawionej wraz z wnioskiem, sposobu i poziomu weryfikacji zdolności finansowej przez Bank na etapie starania się o promesę, a także o uzupełnienie dokumentów potwierdzających całkowity stan majątku skarżącego celem ustalenia zdolności finansowych Skarżącego oraz oceny rzeczywistej wartości dowodowej promesy - co doprowadziło do błędnego wniosku o braku weryfikacji przez Bank zdolności finansowych skarżącego oraz o niewykazaniu przez skarżącego źródeł finansowania projektu;

- art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego w sytuacji powzięcia wątpliwości co do tej okoliczności oraz poprzestanie na ocenie zdolności finansowych skarżącego w oparciu (jedynie) o dokumenty przedstawione wraz z wnioskiem;

- art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, poprzez nierzetelną i nieprzejrzystą ocenę polegającą na nieprawidłowym i dowolnym wniosku organu, że projekt skarżącego nie spełnia kryteriów w postaci "wykonalności finansowej/ekonomicznej projektu", "realności wskaźników" oraz "trwałości projektu" z uwagi na brak wykazania źródeł finansowania projektu, bazując tylko na warunkowym charakterze przedstawionej promesy kredytowej i innych załącznikach do wniosku;

- art. 9 ust. 2 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 poprzez nieuprawnione i wykraczające poza rolę organu wnioski odnośnie zdolności kredytowej skarżącego oraz jego szans na uzyskanie kredytu, pomimo braku kompetencji i fachowej wiedzy komisji oceniającej projekt w zakresie wymaganym do poczynienia wiarygodnej i niewątpliwej analizy tej zdolności;

-art. 37 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, poprzez brak rzetelności, przejrzystości i prawidłowości dokonanej oceny i oparcie się na subiektywnych opiniach ekspertów, nie popartych żadnymi danymi, a przez to dowolną ocenę wypełnienia kryterium merytorycznego - "wykonalność finansowa/ekonomiczna projektu", "realność wskaźników", "trwałość projektu", oraz lakoniczne uzasadnienie skarżonej uchwały w zakresie treści analizy dokonanej przez ekspertów.

W oparciu o przedstawione zarzuty wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podkreślał, że zgodnie z regulaminem konkursu i treścią wzorów załączników obowiązany był złożyć oświadczenie o zabezpieczeniu środków niezbędnych do realizowania projektu ( załącznik obligatoryjny nr 4) , co uczynił i co powinno zostać uznane za wystarczające. Z dokumentacji programowej nie wynika, aby do tego oświadczenia należało załączyć jakiekolwiek dodatkowe dokumenty Złożona przez niego jako załącznik fakutaltywny, zgodnie z sugestią pracownika Punktu Konsultacyjnego, warunkowa promesa kredytowa nie powinna być oceniana w kategorii wymaganego proceduralnie załącznika. Rodzaj promesy nie został uregulowany w dokumentacji programowej , a więc nie powinien zostać zakwestionowany. Ewentualnie na etapie oceny formalnej Skarżący powinien zostać wezwany do uzupełnień, gdzie by wskazano, że dokument nie został przygotowany poprawnie lub powinien zostać zastąpiony promesą bezwarunkową. Podkreślał, że zgodnie z wymaganiami dokumentacji programowej do Działania VII.3, nie istniała konieczność potwierdzenia żadnym konkretnym dokumentem zdolności finansowania inwestycji w części nieobejmującej wkładu własnego . Złożona promesa miała stanowić jedynie dodatkowe uwiarygodnienie zdolności finansowania inwestycji nieobjętej wkładem własnym. Skarżący zarzucił , że organ błędnie ocenił jego zdolność finansową, oparł się na charakterze warunkowy promesy zamiast ustalić rzeczywiste możliwości finansowe. Organ w toku oceny merytorycznej mając wątpliwości co do tego, czy faktycznie Skarżący będzie dysponował środkami zapewniającymi realizację i trwałość projektu powinien zwrócić się o wyjaśnienie do Skarżącego. Skarżący nie przedstawił wraz z wnioskiem pełnej dokumentacji swojego majątku , bo nie miał wiadomości, że jest to wymagane . Roczny dochód Skarżącego oceniany na podstawie PIT 37 i PIT36L nie pozwala na wnioski o jego całkowitym majątku. W rezultacie ocena wniosku co do zdolności Skarżącego do sfinansowania projektu, realności wskaźników i trwałości projektu jest wadliwa. Dodatkowo przedłożył swoje oświadczenie majakowe jakie złożył w banku w celu uzyskania promesy wskazując, że bank dokonał wstępnej oceny jego kondycji finansowej. Podkreślał, że kwota kredytu wskazana w promesie (6 414 600 zł.) stanowi 81,58 % wydatków całkowitych , a więc tym bardziej uzyskałby kredyt w kwocie 3 281 430,47 zł.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Łódzkiego wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia § 4 ust. 2 Regulaminu konkursu organ wskazał, że skoro wnioskodawca zdecydował się na złożenie dodatkowo promesy kredytowej w ramach dokumentacji aplikacyjnej to nie może w chwili obecnej wywodzić, że Instytucja Zarządzająca określiła kryteria ubiegania się o dofinansowanie w sposób naruszający prawo. W żadnym z elementów dokumentacji konkursowej nie znajdował się wymóg żądania przedkładania przez wnioskodawcę wraz z wnioskiem o dofinansowanie promesy kredytowej. Dokumentacja ta nie wskazuje także w sposób jednoznaczny, że przedstawienie tego rodzaju dokumentu będzie stanowiło podstawę do oceny potencjału finansowego. Jednakże złożenie tego rodzaju dokumentu nie mogło pozostać niezauważone przez ekspertów oceniających wniosek. Zresztą taka intencja przyświecała samemu wnioskodawcy, skoro zdecydował się na załączenie do wniosku o dofinansowanie dodatkowego nieobligatoryjnego dokumentu w postaci promesy kredytowej. Skoro Instytucja Zarządzająca zobligowana jest do badania prawidłowości i rzetelności składanych wraz ze wnioskiem o dofinansowanie wszystkich wymaganych dokumentów, to dokumenty niezażądane przez IŻ, choć załączone do wniosku o dofinansowanie - również powinny być poddane analizie pod względem celu, w jakim zostały złożone oraz wpływu na treść dokumentów wymaganych przez instytucję organizującą konkurs. Dostarczone przez wnioskodawcę dokumenty finansowe nie mogą zostać uznane za dokumenty potwierdzające posiadanie niezbędnych środków finansowych na realizację projektu. Zresztą przedłożone dokumenty - także te poza promesą kredytową - nie dają podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca posiada środki finansowe na realizację inwestycji. Co do zasady nie jest wykluczone przedstawienie promesy kredytowej, jednak z jej treści powinno jasno wynikać, iż w przypadku uzyskania dofinansowania beneficjent otrzyma współfinansowanie inwestycji. Tymczasem promesa przedłożona przez skarżącego jedynie stwarza możliwość ubiegania się o kredyt, a nie stanowi pozytywnej decyzji, która by go przyznawała. Wynika to jednoznacznie z treści załączonej promesy. Przedstawiona przez wnioskodawcę warunkowa promesa kredytowa nie polepsza zatem w żaden sposób jego sytuacji finansowej (a zdaje się, że taki cel chciał osiągnąć wnioskodawca załączając dobrowolnie do dokumentacji aplikacyjnej promesę), nie stanowi gwarancji udzielenia kredytu, lecz uzależnia go od analizy sytuacji kredytowej wnioskodawcy zgodnie z procedurami bankowymi. Warunkowa promesa kredytowa nie pozwala stwierdzić, czy wnioskodawca uzyska w banku pozytywną ocenę zdolności kredytowej oraz czy bank udzieli wnioskodawcy kredytu. Przedłożona promesa, jak wynika jednoznacznie z jej treści - stanowi jedynie zaledwie wstępną deklarację banku o gotowości udzielenia kredytu, a jednym z jej warunków było uzyskanie przez skarżącego pozytywnej oceny zdolności kredytowej oraz zawarcie umowy o dofinansowanie. Promesa jako dokument musi mieć tego rodzaju materialną cechę, że musi z niego wynikać fakt posiadania środków przez beneficjenta. Jest oczywiste, że w przypadku promesy będzie to dopiero zapewnienie banku o udzieleniu kredytu, jednak musi ono być prawdopodobne, zakładane jako realne do uzyskania (Z. Truszkiewicz, Charakter prawny promesy kredytowej, Prawo Bankowe nr 9 (73) 2003 r. str. 61). Promesa powinna zatem stanowić dowód na to, że skarżący spełnia kryteria umożliwiające zawarcie umowy kredytowej, a zatem treść tej umowy została między stronami uzgodniona, tylko jej zawarcie zostało z różnych przyczyn odsunięte w czasie. Tymczasem promesa załączona przez wnioskodawcę do wniosku o dofinansowanie stanowi jedynie wstępną deklarację, której nie można przypisać wiążącego charakteru. Przedłożona promesa kredytowa, jak również oświadczenie wnioskodawcy o posiadanych środkach nie może zostać uznane za dokument potwierdzający posiadanie niezbędnych środków finansowych na realizację projektu, a tego rodzaju oświadczenie złożył sam wnioskodawca. Ocena ekspertów dokonana zatem na etapie pierwotnej oceny wniosku o dofinansowanie skarżącego, jak również w następstwie wniesienia protestu jest prawidłowa.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów organ podniósł, że zgodnie z zapisami Rozdziału 8 Zasad przygotowania studium wykonalności dla projektów realizowanych w ramach regionalnego programu operacyjnego województwa łódzkiego na lata 2014 - 2020 stanowiących Załącznik nr VI do Regulamin Konkursu dla naboru nr RPLD.07.03.00-IZ.OO-10-001/16 wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi priorytetowej VII Infrastruktura dla usług społecznych Działania VII.3 Infrastruktura opieki społecznej Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 analiza finansowa ma na celu w szczególności ocenę finansowej rentowności inwestycji, weryfikację trwałości finansowej projektu i beneficjenta, ustalenie właściwego (maksymalnego) dofinansowania z funduszy UE (w przypadku projektów, których wartość dofinansowania ustalana jest o metodę luki w finansowaniu). Analizę finansową należy przeprowadzić zgodnie z Wytycznymi MIR. Analiza finansowa powinna zawierać co najmniej następujące elementy: określenie założeń dla jej przeprowadzenia, ustalenie czy projekt generuje przychody oraz czy istnieje możliwość ich oszacowania z wyprzedzeniem (w przypadku projektów, dla których całkowity koszt kwalifikowalny przekracza 1 mln EUR), zestawienie przepływów pieniężnych projektu dla każdego roku analizy, ustalenie czy wartość bieżąca przychodów generowanych przez projekt przekracza wartość bieżącą kosztów operacyjnych, tzn. czy projekt jest projektem generującym dochód (zgodnie z treścią Wytycznych MIR), przedstawienie kalkulacji taryf za dobra i usługi zapewniane przez projekt (zgodnie z rozdz. 7.6 Wytycznych MIR), obliczenie właściwego poziomu dofinansowania UE. Obliczenie poziomu dofinansowania przy zastosowaniu metody luki w finansowaniu dotyczy projektów generujących dochód, określenie źródeł finansowania projektu, ustalenie wartości następujących wskaźników finansowej efektywności projektu: finansowej bieżącej wartości netto inwestycji (FNPV/C) oraz finansowej wewnętrznej stopy zwrotu z inwestycji (FRR/C), analizę trwałości finansowej.

Analiza finansowa odnosi się zatem do badania wszystkich strumieni pieniężnych, wynikających z realizacji projektu. W przypadku, gdy strumienie te dotyczą różnych podmiotów, analizie należy poddać przepływy skonsolidowane wokół infrastruktury (np. jeśli beneficjent ponosi nakłady inwestycyjne, a operator eksploatuje produkty projektu, analiza obejmie zarówno nakłady, jak i przepływy związane z eksploatacją).

W ocenie IZ RPO WŁ z powyższego jasno wynika, iż przedmiotowa analiza musi obejmować wszystkie strumienie pieniężne wynikające z realizacji projektu, a w przypadku zaangażowania w realizację projektu innego podmiotu również analizę skonsolidowaną, przepływy wnioskodawcy oraz innych zaangażowanych podmiotów. Tym samym w opinii IZ RPO WŁ ocena przedmiotowego kryterium została dokonana prawidłowo w oparciu o informacje i dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę.

Wobec powyższego w sytuacji w której wnioskodawca nie przedstawił w ramach ww. analizy informacji wpływających na końcowy wynik oceny przedmiotowego kryterium. Oceniający dokonali jego weryfikacji w oparciu o posiadane informacje, analizę finansową przedstawioną w Studium wykonalności oraz dokumenty przedłożone w ramach załącznika nr 4 i 6. Ocena braku zdolności finansowych wnioskodawcy do realizacji projektu jest niezależna od złożenia lub nie złożenia promesy kredytowej, co zostało podkreślone w uzasadnieniu do uchwały, a na co wpływ miały dane wynikające ze sprawozdania finansowego wnioskodawcy.

Skorzystanie natomiast przez instytucję organizującą konkurs z instytucji wezwania do złożenia wyjaśnień możliwe jest jedynie w sytuacji, w której po stronie oceniających pojawiałaby się jakakolwiek wątpliwość. Tymczasem z treści złożonej promesy kredytowej wynika jednoznacznie, że nie ma pewności, że wnioskodawca uzyska świadczenia kredytowe. Treść oświadczeń, zawartych w promesie kredytowej nie budzi żadnych wątpliwości, w związku z powyższym brak było podstaw do korzystania z instytucji dodatkowych wyjaśnień. Nadto oceny kryterium wykonalności finansowej/ekonomicznej dokonało łącznie 4 niezależnych ekspertów. Biorąc pod uwagę powyższe opinie ekspertów zdaniem organu, nie było podstaw do uznania kryterium wykonalności finansowej/ekonomicznej za spełnione, skoro uzyskały one wszystkie oceny negatywne.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut dotyczący naruszenia przez IZ art. 7 K.p.a., ponieważ zgodnie z art. 68 ustawy, do procedury odwoławczej uregulowanej w ustawie o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 -2020 nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminu.

Zarzut dotyczący naruszenia przez Instytucję Zarządzającą art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej również nie może zasługiwać na aprobatę, w szczególności poprzez wskazanie na brak rzetelności, przejrzystości i prawidłowości dokonanej oceny, a który to sprowadza się do oparcia na subiektywnych ocenach ekspertów, niepopartych żadnymi danymi, a przez to dowolną ocenę wypełnienia kryterium merytorycznego. Art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przewiduje, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Ustawodawca ustanawiając ww. zasady nie wprowadził ich definicji normatywnych, zaś okoliczność, że IZ angażuje w proces oceny wniosków o dofinansowania ekspertów wynika z art. 49 ustawy wdrożeniowej, przewidujący, iż właściwa instytucja może wyznaczyć ekspertów do udziału w wyborze projektów do dofinansowania. Instytucja ta każdorazowo wyznacza rolę eksperta w kontekście powyżej wskazanych uregulowań ustawowych, wytycznych horyzontalnych Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie trybu wyboru projektów na lata 2014-2020, regulaminu konkursu i regulaminu działania komisji oceniającej projekty. Zaangażowanie zatem w proces oceny wniosków o dofinansowanie ekspertów zarówno na etapie pierwotnej oceny wniosku o dofinansowania, jak również na etapie procedury odwoławczej świadczy o należytym wykonywaniu kompetencji instytucji oraz ma na celu zapewnienie najwyższego stopnia staranności i profesjonalizmu na etapie oceny wniosków o dofinansowanie. Nie można zatem podważać ocen dokonanych przez ekspertów, tylko z tego względu że nie pozostają one zbieżne z oczekiwaniami skarżącego.

Na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżącego popierał skargę. Złożył także oświadczenie majątkowe jakie skarżący złożył w Banku PKO BP SA w związku z ubieganiem się o promesą oraz zaświadczenie z tego Banku z dnia 6 lipca 2017 r. na okoliczność jakie elementy sytuacji finansowej skarżącego powinny być oceniane przez organ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej p.p.s.a.) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 217) dalej: ustawa wdrożeniowa lub "ustawa") oraz Regulaminu konkursu dla naboru nr RPLD.07.03.00-IZ.00-10-001/16 wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej VII Infrastruktura dla usług społecznych, Działania VII.3 Infrastruktura opieki społecznej Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014- 2020.

W myśl art. 61 ust. 1 ustawy w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Skarga jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, wraz z kompletną dokumentacją w sprawie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego (ust. 2).

Zgodnie z art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego.

W ocenie Sądu, skarga w rozpoznawanej sprawie zasługuje na uwzględnienie, gdyż ocena projektu dokonana przez Zarząd Województwa Łódzkiego została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny .

Na wstępie należy zaznaczyć, że skarga została wniesiona została zgodnie z art. 61 ustawy tj zachowany został termin do jej wniesienia i spełnione zostały wymogi formalne.

Z przepisów ogólnych ustawy wdrożeniowej wynika, że określa ona zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi (art. 1 ust. 1). Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy, system realizacji programu operacyjnego zawiera warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów operacyjnych, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje. Jak stanowi art. 6 ust. 2 ustawy, podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne horyzontalne oraz wytyczne, o których mowa w art. 7, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji.

W świetle dalszych przepisów ustawy, cele programu operacyjnego są osiągane przez realizację projektów objętych dofinansowaniem (art. 31). W myśl art. 39 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w trybie konkursowym wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję. Stosownie do kolejnych unormowań (art. 44 ust. 1 ustawy), oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów przez projekty uczestniczące w konkursie dokonuje komisja oceny projektów, zaś rzeczą właściwej instytucji jest rozstrzygnąć konkurs (art. 46 ust. 1 ustawy). Przepis ten w ust. 5 przewiduje, że jeżeli projekt otrzymał negatywną ocenę, należy o tym poinformować wnioskodawcę i zawiadomić go ponadto o możliwości wniesienia protestu.

Do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy wdrożeniowej nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów (art. 50 ustawy).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest nieuwzględnienie protestu od negatywnej oceny merytorycznej projektu pn. "Budowa domu pomocy społecznej – Dom Seniora K." złożonego przez Skarżącego w ramach Konkursu Zamkniętego dla naboru wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej VII Infrastruktura dla usług społecznych, Działania VII.3 Infrastruktura opieki społecznej Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014- 2020. Konkurs przeprowadził, zgodnie z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy Zarząd Województwa Łódzkiego, jako właściwa Instytucja Zarządzająca. Wnioskującym o dofinansowanie projektu jest B.G.W. prowadzący jako osoba fizyczna działalność gospodarczą. Całkowita wartość projektu określona została na kwotę 7 863 252,92 zł, a wnioskowane dofinansowanie na kwotę 3 281 430,47 zł.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.

Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit a rozporządzenia ogólnego ( ust. 2).

Jak stanowi art. 37 ust. 5 ustawy wdrożeniowej, oświadczenia oraz dane zawarte we wniosku o dofinansowanie projektu są składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Taką klauzulę zawiera też wniosek o dofinansowanie będący przedmiotem oceny w niniejszej sprawie.

Regulamin konkursu został przyjęty uchwałą Zarządu Województwa Łódzkiego nr 994/16 z dnia 26 sierpnia 2016 r., zmienioną uchwałą nr 159 /17 z dnia 13 lutego 2017r.

(Regulamin Konkursu k- 52- 63 odw). Kryteria wyboru projektów stanowią załącznik IV do Regulaminu Konkursu, określając szczegółowo, co podlega ocenie w ramach każdego z tych kryteriów ( k- 68- 68 odw). Załącznikiem do Regulaminu Konkursu (nr I) jest także wzór formularza wniosku o dofinansowanie.

W rozpatrywanej sprawie Instytucja Zarządzająca uznała, że wniosek o dofinansowanie nie spełnia trzech kryteriów merytorycznych dostępu:

- wykonalność finansowa / ekonomiczna projektu ;

- realność wskaźników;

- trwałość projektu.

Przy czym niespełnienie każdego z tych kryteriów skutkuje negatywną oceną wniosku.

Gdy chodzi o kryterium merytoryczne : wykonalność finansowa/ ekonomiczna projektu negatywna ocena merytoryczna wniosku wynikała z oceny przeprowadzonej przez członków Komisji Oceny Projektów. W karcie oceny stwierdzono że:

1/ Wnioskodawca przeprowadził właściwą analizę finansową i ekonomiczną kosztów i korzyści projektu . Wniosek o dofinansowanie został przygotowany pod względem rachunkowym i metodologicznym właściwie. Koszty kwalifikowalne w projekcie są prawidłowo uzasadnione oraz określone we właściwej wysokości. Prawidłowo ustalony poziom dofinansowania. Jednak z analizy dokumentacji wniosku wynika, że Wnioskodawca nie przedstawił wiarygodnych źródeł finansowania projektu, co warunkuje prawidłową wykonalność finansową inwestycji. Wnioskodawca wskazał, że "Projekt będzie finansowany ze środków własnych Wnioskodawcy oraz przy wsparciu kredytu bankowego. Trwałość rezultatów projektu będzie zapewniona poprzez stabilność instytucjonalną i finansową Wnioskodawcy. Wnioskodawca dysponuje odpowiednim zakresem środków i możliwości pozwalającym utrzymać rezultaty projektu".

W analizie finansowej uwzględniono kredyt w kwocie 6 414 600, 00 zł ( promesa kredytowa wystawiona przez bank PKO BP SA z siedzibą w Warszawie. Załączona promesa kredytowa jest promesą warunkową, w której Kredytodawca warunkuje udzielenie kredytu od złożenia wniosku o udzielenie kredytu wraz z załącznikami w terminie ważności promesy i uzyskania pozytywnej oceny zdolności kredytowej sporządzonej przez PKO BP SA dokonanej w oparciu o wniosek wraz z załącznikami.

Powyższe stanowi jedynie o wstępnej gotowości do udzielenia kredytu . Kryterium uznano za niespełnione ze względu na brak przedstawienia wiarygodnych źródeł finansowania projektu.

2/ Również w ocenie drugiego członka Komisji oceny projektów przedstawione przez Wnioskodawcę wydatki są uzasadnione i niezbędne do realizacji projektu i osiągnięcia zakładanych rezultatów. Prawidłowo określono poziom dofinansowania i przeprowadzono analizę finansową i ekonomiczną kosztów i korzyści przedsięwzięcia . Jednakże Wnioskodawca nie przedstawił wiarygodnych źródeł finansowania projektu , co ma bezpośredni wpływ na wykonalność finansową inwestycji. Uzasadniono to to w ten sposób, że Wnioskodawca wskazał następujące źródła finansowania projektu:

- dofinansowanie z UE – 3 281 430,47 zł

- środki własne – wkład własny 2 786 529,82 zł.

Wnioskodawca deklaruje również, że "Projekt będzie finansowany ze środków własnych Wnioskodawcy oraz przy wsparciu kredytu bankowego. Trwałość rezultatów projektu będzie zapewniona poprzez stabilność instytucjonalną i finansową Wnioskodawcy. Wnioskodawca dysponuje odpowiednim zakresem środków i możliwości pozwalającym utrzymać rezultaty projektu".

W analizie finansowej uwzględniono kredyt w kwocie 6 414 600,00 zł – tabela Rachunek przepływów pieniężnych projekt , a do wniosku o dofinansowanie dołączono promesę kredytową. Jednakże załączona promesa kredytowa jest jedynie warunkowa, a zatem nie może stanowić przyrzeczenia finansowania, a jedynie wstępną gotowość do udzielenia kredytu . Nie wiadomo, czy bank pozytywnie oceni zdolność kredytową Wnioskodawcy. Jest dość wątpliwe przy średniorocznym dochodzie brutto na poziomie ok 360 tys. zł uzyskanie kredytu w kwocie prawie 6,5 mln zł. W związku z powyższym kryterium uznane zostało za niespełnione ze względu na brak przedstawienia wiarygodnych źródeł finansowania projektu.

W odniesieniu do kryterium Realność wskaźników oceniający wniosek stwierdzili, że:

1/ wskazane przez Beneficjenta wskaźniki w pełni opisują charakter projektu . Jednak brak wskazania wiarygodnych źródeł finansowania projektu, a tym samym brak jego trwałości finansowej uniemożliwia ich osiągnięcie przy danych nakładach i założonym sposobie realizacji projektu. Brak zatem możliwości uznania tego kryterium za spełnione.

2/ Drugi oceniający, podobnie jak pierwszy, w odniesieniu do tego kryterium stwierdził, że wnioskodawca prawidłowo opisał wskaźniki projektu, ale z uwagi na brak określenia wiarygodnych źródeł finansowania projektu (skutkuje to brakiem jego trwałości finansowej ) uniemożliwia to ich osiągnięcie przy danych nakładach i założonym sposobie realizacji projektu. Kryterium nie jest spełnione.

Gdy chodzi o kryterium – Trwałość projektu , wnioskodawca złożył deklarację , że jest zdolny do utrzymania rezultatów projektu przez minimum 3 lata od płatności końcowej jednak obaj oceniający uznali, że z uwagi na niewskazanie wiarygodnych źródeł finansowania projektu, a tym samym brak jego trwałości finansowej uniemożliwia uznanie tego kryterium za spełnione.

Po rozpatrzeniu protestu od oceny merytorycznej wniesionego przez Skarżącego, Zarząd Województwa Łódzkiego po zasięgnięciu opinii kolejnych ekspertów w uchwale Nr 628/17 z dnia 22 maja 2017 r. podtrzymał stanowisko Komisji Oceny Projektów w zakresie wszystkich trzech kryteriów i nie uwzględnił protestu złożonego przez B.G.W..

Jak wynika z załączonych do akt ocen ekspertów sporządzonych 15 maja 2017 r. ( k- 97-113), gdy chodzi o kryterium wykonalność finansowa/ ekonomiczna projektu, ponownie uznano, że Wnioskodawca nie przedstawił wiarygodnych źródeł finansowania. Dokument w postaci promesy kredytowej nie potwierdza zabezpieczenia środków na realizację projektu, wskazuje jedynie na gotowość do udzielenia kredytu. Rolą ekspertów jest dokładna analiza zdolności finansowych Wnioskodawcy, a przedstawiona promesa nie jest gwarantem otrzymania środków finansowych (k-98).

Wskazano (k-108 odw i 109), że eksperci mieli absolutnie rację kwestionując zdolność finansową Wnioskodawcy. Poziom przychodów Wnioskodawcy jest bardzo niski w stosunku do potrzeb finansowych. Promesa ma charakter wyłącznie deklaratywny i obwarowana jest szeregiem warunków. Promesa nie zawiera żadnych informacji jakoby została przeprowadzona jakakolwiek analiza zdolności kredytowej wnioskodawcy. Ponieważ we wszystkich programach unijnych angażowane są środki publiczne, rolą ekspertów jest rzetelna ocena zdolności finansowych do ponoszenia obciążeń finansowych i analiza dokumentów przedstawianych przez Wnioskodawcę. W tym przypadku wysokość kwoty na jaką opiewa promesa warunkowa ( ok 6,5 mln zł) powoduje, że szczególnej analizie podlegają dane finansowe przedstawione przez Wnioskodawcę. W wyniku tej analizy, zdaniem eksperta, Wnioskodawca nie ma szans na uzyskanie kredytu w tej wysokości. Istota zarzutu dotyczy braku zdolności finansowych Wnioskodawcy do realizacji projektu. W tym wypadku negatywna ocena tej zdolności jest niezależna od złożenia lub nie złożenia promesy kredytowej. Promesa nie ma charakteru obligatoryjnego dla banku i samo jej przedstawienie nie gwarantuje uzyskania kredytu. Kryterium niespełnione.

Podtrzymano również negatywną ocenę w zakresie kryterium realność wskaźników i trwałość projektu z uwagi na niewiarygodne źródła finansowania.

Jak wskazano wyżej, zarówno w proteście jak i w skardze Skarżący nie zgadzał się z tą oceną.

W rozpoznawanej sprawie spór sprowadza się do udzielanie odpowiedzi na pytanie, czy ocena projektu w zakresie zdolności Wnioskodawcy do finansowania projektu w ramach kryterium: "wykonalność finansowa/ ekonomiczna projektu" została dokonana zgodnie z prawem tj. zgodnie z zasadami określonymi w art. 37 ust 1 ustawy wdrożeniowej, a więc w sposób przejrzysty i rzetelny oraz zgodnie z Regulaminem Konkursu . Uznanie bowiem braku zdolności finansowych Wnioskodawcy do realizacji projektu, jak wynika z ocen projektu i treści uchwały IZ rzutuje bezpośrednio na uznanie za niespełnione przez wniosek dwóch kolejnych kryteriów.

W ocenie Sądu ocena projektu w powyższym zakresie została dokonana z naruszeniem przepisów tj. bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności, choć równocześnie zaznaczyć należy, że nie wszystkie zarzuty podniesione w skardze można uznać za zasadne.

Oceniając zasadność podniesionych zarzutów na wstępie należy zauważyć, że wniosek Skarżącego był wnioskiem kompletnym, spełniającym wymogi formalne i zawierającym wszystkie obligatoryjne załączniki, w tym załącznik zawierający jego oświadczenie o zabezpieczeniu środków niezbędnych do realizowania projektu z wyszczególnieniem, że posiada środki finansowe zabezpieczające udział własny w realizacji projektu na rok 2017 w kwocie 701 755 zł, na rok 2018 w kwocie 1 550 124 zł i na rok 2019 w kwocie 2 329 942 zł . Jako źródło finasowania inwestycji podano w oświadczeniu kredyt pomostowy / wkład własny . Oświadczenie było złożone z zaznaczeniem, że skarżący jest świadomy odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń czy podanie fałszywych danych. Należy podzielić stanowisko Skarżącego, że ani Regulamin Konkursu , ani wzór umowy i załączników nie przewidywały wprost obowiązku potwierdzania konkretnymi dokumentami zdolności do finansowania inwestycji. Skoro przepisy Regulaminu i obowiązujące w konkursie wzory umowy i załączników nie obligowały Wnioskodawcy do udokumentowania złożonego oświadczenia, to bez wezwania Strony do złożenia wyjaśnień w takim zakresie nie można formułować zarzutu o nieprzedstawieniu wiarygodnych źródeł finansowania projektu, choć poza jakimkolwiek sporem pozostaje konieczność uwiarygodnienia danych finansowych podmiotów ubiegających się o dofinansowanie skoro w realizację projektu angażowane są środki publiczne.

Złożenie przez Skarżącego, jako fakultatywnego załącznika, warunkowej promesy kredytowej miało, w ocenie wnioskodawcy, jedynie uwiarygodnić sytuację finansową wynikającą z jego oświadczenia, ale głównym dokumentem podlegającym ocenie wymaganym w Konkursie miało być oświadczenie złożone wg wzoru przewidzianego w Regulaminie. Trafnie Skarżący w tym zakresie powołuje się na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 2010 r II GSK 856/10 (www.nsa.gov.pl), że wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie dofinansowania, jeżeli na podstawie oceny ich realizacji miałyby być wyciągane negatywne konsekwencje , muszą być formułowane w sposób jednoznaczny. Nawet przy sformalizowanej procedurze znaczenie jej poszczególnych postanowień musi być ustalane wszechstronnie i racjonalnie a nie "mechanicznie", co podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 listopada 2009 r. sygn. II GSK 907-09. Skupienie się przy ocenie zdolności do sfinansowania projektu praktycznie wyłącznie na ocenie fakultatywnego załącznika, którego Skarżący nie musiał składać było w ocenie Sądu zbytnim uproszczeniem. Oczywiście należy zgodzić się z opiniami ekspertów i Zarządem Województwa, że złożona przez Stronę warunkowa promesa kredytowa nie daje gwarancji przyznania kredytu, a jedynie potwierdza gotowość banku do udzielenia kredytu, po spełnieniu warunków w niej określonych i dokonaniu pozytywnej oceny zdolności kredytowej wnioskodawcy. Tym samym sama promesa nie może stanowić wiarygodnego źródła finansowania inwestycji tj. stanowić potwierdzenia posiadania niezbędnych środków finansowych na realizację projektu. Równocześnie, nie podważając trafności ocen organu, opartych na ocenach ekspertów, co do deklaratywnego charakteru złożonej przez Skarżącego promesy i braku gwarancji, że kredyt w wysokości w niej wskazanej zostanie udzielony, nie można było zupełnie pozbawić znaczenia faktu wystawienia przez bank PKO BP SA promesy na tak znaczną kwotę ok 6,5 mln zł . Należy w takim przypadku przyjąć, że jakiejś wstępnej i niewiążącej oceny sytuacji finansowej klienta Bank jednak dokonał. Promesa nie stanowiła zatem potwierdzenia zabezpieczenia środków na realizację projektu, ale powinna wpłynąć na podjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia wątpliwości w tym zakresie, na co zezwala § 6 pkt 6 g) Regulaminu Konkursu, który stanowi, że w przypadku pojawienia się wątpliwości na etapie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu istnieje możliwość wezwania Wnioskodawcy w celu złożenia stosownych wyjaśnień . Wnioskodawca składa wyjaśnienia pisemnie w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania.

W ocenie Sądu, gdy złożone przez Wnioskodawcę oświadczenie o posiadaniu środków na sfinansowanie projektu budziło wątpliwości, co do swojej rzetelności i prawdziwości odebranie wyjaśnień od strony było zasadne, skoro Regulamin wprost nie wymagał udokumentowania posiadania możliwości sfinansowania projektu i utrzymania jego rezultatów przynajmniej przez 3 lata. W tym więc zakresie, zarzut naruszenia § 6 lit g Regulaminu poprzez zaniechanie wezwania Skarżącego do złożenia wyjaśnień w zakresie warunków uzyskania warunkowej promesy kredytowej oraz uzupełnienia dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy jest uzasadniony. Nie chodzi tu bowiem o wątpliwości co do treści i znaczenia warunkowej promesy kredytowej , a o wątpliwości co do posiadanych przez skarżącego możliwości finansowych sfinansowania inwestycji.

Wyciągnięcie wniosków o braku zdolności wnioskodawcy, który prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna, do uzyskania kredytu w kwocie ok 6,5 mln. zł przy osiąganych przez niego dochodach w prowadzonym przedsiębiorstwie średniorocznie ok 360 000 zł ( na podstawie złożonych deklaracji podatkowych ) było zbyt daleko idące, gdyż nie uwzględniło majątku nieruchomego i zgromadzonych na rachunkach środków pieniężnych, które Skarżący , jak twierdzi , posiada. Ten majątek ma stanowić gwarancję uzyskania kredytu , a złożone w Banku PKO BP SA oświadczenie o posiadanych nieruchomościach i środkach zgromadzonych na rachunkach było podstawą uzyskania promesy.

W tym też zakresie uzasadniony jest też zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej , gdyż ocena projektu oparta została o niepełne informacje, a skarżącemu zarzucono niewykazanie wiarygodności finansowej, gdy wprost w Regulaminie Konkursu wymagane było jedynie złożenie pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenia o posiadaniu niezbędnych środków. To uzasadnia uznanie, że ocena wniosku w zakresie analizy finansowej nie była rzetelna i przejrzysta i nie można jej uznać za prawidłową i zgodną z prawem. Po wezwaniu Skarżącego do złożenia wyjaśnień ocena ta powinna zostać dokonana ponownie.

Zarzut naruszenia § 4 ust. 2 w zw. z § 5 ust. 1 Regulaminu Konkursu przez poddanie ocenie warunkowej promesy kredytowej złożonej przez Wnioskodawcę, nie jest zdaniem sądu zasadny. § 4 ust. 2 Regulamin stanowi, że warunkiem uczestnictwa w Konkursie jest złożenie w terminie wskazanym w § 5 pkt 11 wypełnionego formularza wniosku o dofinansowanie projektu wraz z załącznikami , zgodnie z zapisami § 5 Regulaminu . § 5 ust.1 Regulaminu stanowi zaś, że pod pojęciem wniosku o dofinansowanie /../ należy rozumieć dokument podpisany przez Wnioskodawcę , przygotowany zgodnie z wzorem i w oparciu o instrukcję wypełnienia wniosku o dofinansowanie /../. Za integralną część wniosku o dofinansowanie uznaje się wszystkie załączniki.

Skoro zatem warunkowa promesa kredytowa została złożona jako fakultatywny załącznik podlegała ona ocenie członków KOP i ekspertów.

Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia art. 7 K.p.a., gdyż jak wskazano wyżej do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy wdrożeniowej nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów (art. 50 ustawy).

Zgodnie z art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a/ ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1. W realiach niniejszej sprawy i w świetle powołanego ostatnio przepisu, sprawa powinna być zatem ponownie rozpatrzona Z powyższych względów Sąd uznał, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, co uzasadnia, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a/ ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, przekazanie sprawy do jej ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa Łódzkiego. Rozstrzygnięcie w tym zakresie zawarto w pkt 1 sentencji wyroku. W ponownym postępowaniu Instytucja Zarządzająca rozpatrzy protest z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 3 sentencji zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w związku art. 64 ustawy wdrożeniowej.

E.C.