Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1077/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] (nr sprawy [...])


UZASADNIENIE

Dnia [...] lipca 2013 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (dalej w skrócie: "GOPS") wpłynął wniosek M. N. (dalej: "Wnioskodawczyni" lub "Skarżąca"), z tej samej daty, o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem, B. N.

Decyzją z [...] lipca 2013 r. nr [...] Wójt [...] (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") – wskazując jako podstawę prawną art. 17 i art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.; obecnie: Dz. U. z 2013 r. poz. 1456; dalej w skrócie: "u.ś.r.") – odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I OPS 5/12, zgodnie z którą prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 u.ś.r. Wójt wyjaśnił, że Wnioskodawczyni, jako małżonka rolnika nie będąca współposiadaczem gospodarstwa rolnego, podlega przepisom regulującym ubezpieczenie odnoszące się do rolnika. Oznacza to, że małżonek rolnika spełniający określone warunki ustawowe podlega ubezpieczeniu obowiązkowo. Nie podlega mu natomiast wówczas, gdy przedstawi stosowne dokumenty potwierdzające niewykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym. Z posiadanych dokumentów wynika, iż Wnioskodawczyni jest ubezpieczona w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej w skrócie: "KRUS"), co oznacza, że wykonuje pracę w gospodarstwie rolnym. Stanowi to negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Od opisanej decyzji odwołanie złożyła Wnioskodawczyni, zaznaczając, że ma jeszcze jedno dziecko (córkę) chorujące na taką samą chorobę, na które nie pobierała żadnego świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzją z [...] września 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO" lub "organ II instancji"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej w skrócie: "k.p.a."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta.

W uzasadnieniu organ II instancji podzielił pogląd prawny wyrażony w obszernie przytoczonej uchwale NSA o sygn. akt I OPS 5/12. Podkreślił, że sam fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego pozbawia rolnika prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i nie ma w tym wypadku potrzeby dokonywania oceny, czy wielkość posiadanego przez niego gospodarstwa, rodzaj upraw, pozwalałyby mu na podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej poza rolnictwem. Zdaniem organu bezsporne jest, że Wnioskodawczyni jest objęta ubezpieczeniem rolniczym, a zatem – w świetle przywołanej uchwały – świadczenie pielęgnacyjne nie może być jej przyznane; niezależnie od sytuacji materialnej, w jakiej się znajduje.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. N. powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu. Dołączyła kserokopie zaskarżonej decyzji oraz orzeczeń o niepełnosprawności obojga dzieci.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ja decyzji Wójta w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Sąd doszedł do przekonania, że decyzje te naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Prawną podstawę rozstrzygnięć zapadłych w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje m.in. matce albo ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobę legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ustawodawca precyzuje przy tym w art. 3 pkt 22 u.ś.r., że przez "zatrudnienie lub inną pracę zarobkową" należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkowstwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Na podstawie zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, a przede wszystkim eksponując fakt ubezpieczenia Skarżącej w KRUS, organy obu instancji przyjęły, że Skarżąca posiada status rolnika. W konsekwencji, z powołaniem się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2012 r. o sygn. akt I OPS 5/12 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA") – w myśl której prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. – organy uznały, że Skarżąca, jako osoba będąca rolnikiem, nie mogła uzyskać wnioskowanego świadczenia.

Z taką argumentacją organów nie sposób się zgodzić.

Wszakże od razu należy zastrzec, że Sąd w obecnym składzie nie kwestionuje trafności powołanej uchwały NSA o sygn. akt I OPS 5/12 oraz argumentacji zawartej w jej uzasadnieniu. W szczególności w uchwale tej trafnie podkreślono, że świadczenie pielęgnacyjne pełni rolę rekompensaty finansowej za niepodjęcie lub rezygnację z własnej woli z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Dlatego nie powinny z tego świadczenia korzystać osoby, które wprawdzie nie wykonują pracy, lecz mimo to osiągają dochody z innych źródeł. Jednocześnie zamieszczenie w art. 3 pkt 22 u.ś.r. definicji legalnej wyrażenia "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" wyklucza rozszerzającą interpretację tego pojęcia. W rezultacie pominięcie w katalogu form aktywności gospodarczej, wymienionych w tym przepisie, prowadzenia gospodarstwa rolnego lub działalności rolniczej oznacza, że takie zajęcia nie mogą być traktowane jako zatrudnienie lub inna praca zarobkowa na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych. W konsekwencji więc rolnik nie może zasadnie ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne. Zwłaszcza, że, w odróżnieniu np. od pracownika, nie jest on poddany wymogom w zakresie czasu i organizacji pracy, a zatem może bardziej elastycznie zarządzać własnym czasem, także w zakresie organizacji opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Tym niemniej, w ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony przez organy w niniejszej sprawie nie pozwalał na jednoznaczne stwierdzenie, że powołana uchwała NSA o sygn. akt I OPS 5/12 dotyczyła sytuacji prawnej analogicznej do tej, w jakiej znajduje się Skarżąca. Cytowana uchwała zapadła bowiem w odniesieniu do osoby, która – będąc właścicielką gospodarstwa rolnego i podlegając z tego tytułu obowiązkowemu ubezpieczeniu w KRUS jako rolnik – bezsprzecznie legitymowała się statusem rolnika, podczas gdy w niniejszej sprawie zakwalifikowanie Skarżącej jako rolnika było co najmniej przedwczesne.

W tym miejscu godzi się zauważyć, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje pojęcia "rolnik". Zostało ono jednak zdefiniowane w przepisie art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r. poz. 1403; dalej w skrócie: "u.u.s.r."), zgodnie z którym rolnikiem jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium RP, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osoba, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Z kolei, jak wynika z art. 3 pkt 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wyrażenie "gospodarstwo rolne" powinno być rozumiane zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381), wedle którego za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.

Odnosząc te uwagi do okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że przypisanie Skarżącej statusu rolnika nie miało dostatecznego oparcia w ustaleniach faktycznych poczynionych dotychczas przez organy administracji i z tego względu było co najmniej przedwczesne. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy pozwala bowiem jedynie stwierdzić, że właścicielem gospodarstwa rolnego jest mąż Skarżącej, C. N. Tylko on został bowiem wskazany w treści trzech decyzji podatkowych jako osoba zobowiązana do uiszczenia podatku rolnego z tytułu własności gruntów położonych w D. i M. (w aktach organu I instancji). Organy administracji nie przedstawiły natomiast jakiegokolwiek dowodu na okoliczność, że również M. N. posiada (współposiada) gospodarstwo rolne oraz prowadzi je osobiście i na własny rachunek w ramach działalności rolniczej w tym gospodarstwie. Wręcz przeciwnie, w treści uzasadnienia swej decyzji organ I instancji zawarł stwierdzenie, że Wnioskodawczyni podlega przepisom ubezpieczeniowym "jako małżonka rolnika nie będąca współposiadaczem gospodarstwa rolnego". Tymczasem – jak trafnie wskazano w wyroku WSA w Poznaniu z 27 września 2013 r. (II SA/Po 678/13, CBOSA) – wykazanie faktu posiadania [ewentualnie: współposiadania – uw. Sądu] przez skarżącą gospodarstwa rolnego oraz jego prowadzenia osobiście i na własny rachunek w ramach działalności rolniczej w tym gospodarstwie, jest niezbędne do zakwalifikowania skarżącej jako rolnika w myśl art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Nie ulega przy tym wątpliwości, że na prowadzenie gospodarstwa rolnego mogą składać się różne czynności, lecz nie zwalnia to bynajmniej organów administracji od należytego uzasadnienia w tym zakresie swojego stanowiska. Tym bardziej, że skarżąca zarówno w odwołaniu, jak i w skardze podnosiła konieczność sprawowania opieki nad dwójką niepełnosprawnych w takim samym stopniu dzieci, co już dawało asumpt do wniosku o wysoce ograniczonej możliwości zajmowania się pracami gospodarskimi przez Skarżącą.

Trzeba przy tym zauważyć, że pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego wiąże się z objęciem ubezpieczeniem społecznym. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1442; dalej w skrócie: "u.s.u.s."), za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przez okres niezbędny do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego). Powołany przepis prima facie zdaje się wykluczać przypadek, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne korzysta już z ubezpieczenia społecznego na podstawie innego tytułu prawnego. Konkluzja ta nie jest jednak trafna, gdyż wedle art. 6 ust. 2b u.s.u.s. wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie opłaca składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli podlega ono obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu na podstawie ustawy lub na podstawie odrębnych przepisów. Tym samym nawet okoliczność ewentualnego podlegania przez Skarżącą ubezpieczeniu społecznemu rolników – co przyjęły organy, aczkolwiek bez dostatecznego oparcia w aktach sprawy (brak stosownego zaświadczenia KRUS lub wyraźnego oświadczenia Skarżącej w tym przedmiocie, które zawierałyby m.in. jednoznaczne określenia posiadanego tytułu do ubezpieczenia) nie przekreśla jeszcze możliwości uzyskania przedmiotowego świadczenia. Innymi słowy, okoliczność ta, sama w sobie, jest niewystarczająca do negatywnego załatwienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Należy ponadto zaznaczyć, że ubezpieczeniu społecznemu rolników podlegają, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.u.s.r., rolnik oraz pracujący z nimi domownicy, przy czym ustawodawca oba te pojęcia definiuje. Znaczenie terminu "rolnik" było już wcześniej przedmiotem rozważań Sądu (art. 6 pkt 1 u.u.s.r.). W tym miejscu należy zatem jedynie powtórzyć, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jest niewystarczający do objęcia Skarżącej omawianą definicją. Natomiast za "domownika" ustawodawca nakazuje uważać osobę bliską rolnikowi, która: (1) ukończyła 16 lat, (2) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie gospodarstwa rolnego albo bliskim sąsiedztwie oraz (3) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Jednak także w tym przypadku zebrany materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że Skarżąca stale pracuje w gospodarstwie rolnym swojego męża – co z kolei wyklucza możliwość zakwalifikowania jej jako "domownika" w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zatem organy administracji publicznej wadliwie ustaliły status Skarżącej z perspektywy przepisów tej ustawy.

W myśl art. 5 u.u.s.r. przepisy tej ustawy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym. Ustawodawca odróżnia zatem wyraźnie pracę w "gospodarstwie rolnym" i pracę w "gospodarstwie domowym". Podleganie ubezpieczeniu społecznemu może mieć zatem swoje źródło w fakcie wykonywania pracy w którymkolwiek z tych "gospodarstw", lecz tylko praca w gospodarstwie rolnym może prowadzić do nabycia statusu rolnika – wyłączając tym samym możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Podobna konkluzja została również wyrażona w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 26 listopada 2008 r. (III AUa 839/08, LEX nr 509776). Tymczasem argumentacja odwołania i skargi może sugerować, że Skarżąca może podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników ze względu na zajmowanie się gospodarstwem domowym, a nie gospodarstwem rolnym, którym włada jej mąż. W ten sposób nie można by jej przypisać statusu rolnika, a fakt ewentualnego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników nie przesądza samodzielnie o konieczności negatywnego załatwienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Trzeba poza tym podkreślić, że organy obu instancji nie poczyniły żadnych ustaleń w kwestii niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej przez Skarżącą. Nie można bowiem z góry wykluczyć przypadku, gdy określona osoba zamieszkuje jedynie na terenie gospodarstwa rolnego małżonka i nie bierze czynnego udziału w pracach w tym gospodarstwie, gdyż w rzeczywistości zatrudniona jest poza rolnictwem. Trudno byłoby wtedy wykluczyć automatycznie możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, skoro w istocie mogłoby dojść do niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w sensie odpowiadającym art. 3 pkt 22 u.ś.r. (tak trafnie: powołany wcześniej wyrok WSA z 27.09.2013 r. o sygn. akt II SA/Po 678/13). Tymczasem okoliczność ta nie była w ogóle poddana analizie w rozpatrywanej sprawie. Organy nie ustaliły bowiem, czy Skarżąca pracowała poza rolnictwem, a jeśli tak, to kiedy zrezygnowała z tego zatrudnienia i z jakiej przyczyny. Należy przy tym wskazać, że organy powinny poddać ocenie ewentualne twierdzenia Skarżącej uprawdopodabniające fakt jej rezygnacji lub niepodjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (np. poprzez ustalenie wykształcenia Skarżącej).

Nie ulega zatem wątpliwości, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy okazał się niewystarczający do jej rozstrzygnięcia. Takie działanie organów administracji stanowiło naruszenie przepisu art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto doszło do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., wedle którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a także art. 80 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, co w konsekwencji uzasadniało wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku, tj. uchylił obie wydane w sprawie decyzje – a to z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r., które miało wpływ na wynik sprawy, oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik.

Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji – uwzględniwszy powyższe uwagi i oceny prawne – powinien ustalić, czy Skarżąca rzeczywiście posiada status "rolnika" w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a w razie uzyskania w tej mierze odpowiedzi negatywnej, powinny zbadać, czy Skarżąca nie podjęła lub zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad niepełnosprawnym synem.