Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 261/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 15 ust. 1 i   art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Jacek Fronczyk, , , Protokolant Aleksandra Olczak, referent stażysta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2012 r. sprawy ze skargi T. L. na bezczynność Rektora [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. zobowiązuje Rektora [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego T. L. z dnia [...] stycznia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktów [...] w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie oddala skargę; 4. zasądza od Rektora [...] na rzecz skarżącego T. L. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. T. L. poinformował Rektora [...], że od 2010 r. w ramach Programu [...] Fundacja [...] prowadzi monitoring szkół wyższych w zakresie dystrybucji środków z Funduszu Pomocy Materialnej dla Studentów i Doktorantów (FPM). W związku z powyższym, na podstawie art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwrócił się o przekazanie mu –w terminie 14 dni – następujących informacji:

1. regulaminu, który jest podstawą przyznawania świadczeń pomocy materialnej ze środków pochodzących z budżetu państwa, obowiązującego w dniu odbioru niniejszego pisma;

2. aktualnie obowiązującego zarządzenia Rektora dotyczącego podziału FPM;

3. przykładowych decyzji z roku akademickiego 2010/2011, przynajmniej po jednej z wyczernionymi/wybielonymi danymi osobowymi o przyznaniu świadczenia z FPM i o odmowie przyznania świadczenia z FPM;

4. dokumentów potwierdzających porozumienie Rektora z właściwym organem samorządu studenckiego odnośnie do podziału FPM (zgodnie z art. 174 ust. 2, art. 179 ust. 2, art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym – Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.);

5. informacji o wysokości dotacji przekazanej uczelni z budżetu państwa na FPM w roku budżetowym 2011 w związku z art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym;

6. informacji o wysokości środków z dotacji budżetu państwa na FPM przeznaczonych na pokrycie kosztów realizacji zadań związanych z przyznaniem i wypłaceniem stypendiów i zapomóg dla studentów i doktorantów, ponoszonych przez uczelnię w 2011 r. w związku z art. 103 ust. 6 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym;

7. informacji o kwocie niewykorzystanej dotacji w roku budżetowym 2011 ze środków FPM pochodzących z dotacji z budżetu państwa w związku z art. 103 ust. 7 PSW ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym;

8. kopii wniosków organów samorządu studenckiego do organów uczelni dotyczących przekazania uprawnień w zakresie przyznania stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, zapomogi oraz stypendium rektora dla najlepszych studentów komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej;

9. w przypadku powołania komisji stypendialnych – kopii decyzji o powołaniu komisji stypendialnych i odwoławczej komisji stypendialnej;

10. kopii uchwały powołującej organy samorządu studenckiego właściwego do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 175 ust. 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym;

11. informacji o liczbie uchylonych – przez organy nadzorujące – decyzji podjętych przez komisje stypendialne w trybie art. 177 ust. 6 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym;

12. protokołów z posiedzeń organów kolegialnych, odpowiedzialnych za przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów (art. 173 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym), na których zapadły decyzje w sprawie przyznania lub odmowy przyznania tego świadczenia.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że informacje te posłużą do sporządzenia rekomendacji w sprawie dystrybucji środków z FPM oraz sporządzenia raportu, który zostanie przysłany przed upublicznieniem.

W związku z brakiem reakcji ze strony organu, pismem z dnia [...] marca 2012 r. T. L. wezwał Rektora [...] do usunięcia naruszenia prawa.

W dniu [...] maja 2012 r. T. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rektora [...], zarzucając mu naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 2 i art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez brak odpowiedzi na jego wniosek z dnia [...] stycznia 2012 r.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m. in., że przedmiotowa uczelnia jest uczelnią wyższą niepubliczną. Uczelnie wyższe niepubliczne działają na podstawie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, otrzymują pozwolenie na działalność po spełnieniu określonych warunków. Decyzję w tej sprawie podejmuje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego. Ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym w art. 13 ust. 1 określa zadania publiczne, które realizuje uczelnia. Uczelnia niepubliczna wykonuje niektóre zadania publiczne odpłatnie. Otrzymuje – na podstawie art. 15 ust. 1 – pomoc władz publicznych w ich realizacji w zakresie i formach określonych w cyt. ustawie. Niektóre zadania są finansowane z pieniędzy podatników. Uczelnia niepubliczna, zgodnie z art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest zatem zobowiązana do udzielenia informacji publicznej. W ocenie skarżącego, wszystkie informacje, o dostęp do których wystąpił, są informacjami publicznymi, bowiem dotyczą realizacji zadań związanych z ustaleniami, przyznawaniem i wypłacaniem świadczeń pomocy materialnej dla studentów ze środków pochodzących z budżetu państwa.

Rektor [...] w udzielonej odpowiedzi na skargę stwierdził, że Uczelnia nie jest organem administracyjnym i nie prowadzi postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powyżej określonych przepisów sądy administracyjne orzekają, w zakresie swojej właściwości, m. in. w zakresie skarg na bezczynność organów, w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Właściwość Sądu dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych.

W przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Dostęp do informacji publicznej został zagwarantowany w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4).

Natomiast art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) stanowi, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 6 ust. 1 określa w sposób przykładowy zakres przedmiotowy pojęcia informacji publicznej. Katalog ten nie ma charakteru zamkniętego, na co wskazuje użycie przez ustawodawcę zwrotu "w szczególności" i nie stanowi definicji informacji publicznej, która to definicja zawarta jest w art. 1 ust. 1 powołanej ustawy.

W rozpoznawanej sprawie należało odpowiedzieć na dwa kluczowe pytania, a mianowicie, czy żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną i czy podmiot, do którego skarżący wystąpił, jest podmiotem obowiązanym, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, do udostępnienia informacji publicznej.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "b", pkt 3 lit. "d" i pkt 5 lit. "d" i lit. "g" powołanej ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 (władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (...)), w tym o organizacji, sposobie przyjmowania i załatwiania spraw, majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. "a" – "c", oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach oraz pomocy publicznej.

Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.), przepisy ustawy stosuje się do publicznych i niepublicznych szkół wyższych. Z art. 2 ust. 1 pkt 3 tej ustawy wynika, że uczelnią niepubliczną jest uczelnia utworzona przez osobę fizyczną albo osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną. Na podstawie art. 15 ust. 1 powołanej ustawy władze publiczne, na zasadach w niej określonych, udzielają pomocy uczelni niepublicznej w zakresie i formach określonych w ustawie. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego sprawuje nadzór nad działalnością uczelni niepublicznej, w tym wydatkowania środków publicznych (art. 33 ust. 1 ustawy). Ze wskazanych przepisów jednoznacznie zatem wynika, że uczelnia niepubliczna stanowi część państwowego systemu edukacji i nauki, a państwo ustala warunki jej utworzenia i funkcjonowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 lipca 2012 r. o sygn. akt II SAB/Gd 40/12).

Reasumując, stwierdzić należy, że uczelnia niepubliczna, niebędąca organem administracji publicznej, jest jednostką, która powołana została do wykonywania zadań publicznych, co przesądza o tym, że jest podmiotem obowiązanym do realizowania postanowień ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że żądane przez skarżącego we wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. informacje w całości stanowią informację publiczną i Rektor [...] zobowiązany był do rozpatrzenia wniosku T. L. w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Należy jednocześnie podkreślić, że w piśmie procesowym z dnia [...] września 2012 r. organ poinformował Sąd, iż co do kopii wniosków organu samorządu studenckiego do organów uczelni dotyczących przekazania uprawnień w zakresie przyznania stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, zapomogi oraz stypendium rektora dla najlepszych studentów komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej, należy wskazać, że członkowie Samorządu Studenckiego, zgodnie z zarządzeniem Rektora z dnia [...] października 2011 r. nr [...], są członkami Komisji Stypendialnej i Odwoławczej Komisji Stypendialnej i to Samorząd Studencki wyłania członków do poszczególnych komisji. W piśmie tym organ wskazał również, że nie było uchylonych – przez organy nadzorujące – decyzji podjętych przez komisje stypendialne lub odwoławcze komisje stypendialne. Z uwagi na powyższe, Sąd oddalił skargę w zakresie dotyczącym bezczynności organu co do punktu [...] i [...] wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, zaś na podstawie art. 151 tej ustawy, jak w punkcie trzecim sentencji wyroku.

Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że stwierdzona bezczynność Rektora [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z udzielonej odpowiedzi na skargę wynika, że brak reakcji organu na wniosek skarżącego spowodowany był odmienną interpretacją przepisów, a w szczególności wynikających z nich obowiązków.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zasądził na rzecz skarżącego kwotę 100 zł, stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi.