Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 641/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3, art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 200, art. 205 § 2, art. 209
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1221
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Anna Zaorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2018 r. sprawy ze skargi P. s.r.o. z siedzibą w Czechach na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za czerwiec 2017 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz P. s.r.o. z siedzibą w Czechach kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 20 lipca 2017 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej: "NUS" lub "organ i instancji") wpłynęła deklaracja VAT-7 za czerwiec 2017 r. z wykazaną kwotą do zwrotu w terminie 60 dni na rachunek bankowy złożona przez E. s.r.o. z siedzibą w Czechach (dalej: "Podatnik", "Strona" lub "Spółka").

W celu weryfikacji zasadności zwrotu NUS wezwał Spółkę do przedstawienia wszystkich faktur z rejestrów wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i nabycia towarów i usług pozostałych wraz z dokumentami potwierdzającymi zasadność zastosowania stawki 0% oraz do przedłożenia dokumentów dotyczących zamówienia towarów od kontrahenta, tj. przedłożenia ewentualnych umów/zleceń/ofert, wydruków korespondencji e-mailowej, dokumentów związanych z kosztami transportu (faktur za paliwo, umowy z osobą kierującą pojazdem) oraz wyciągu z rachunku bankowego zwierającego wszystkie transakcje przedmiotowego okresu.

W dniu 16 sierpnia 2017 r. Spółka złożyła korektę deklaracji VAT-7 za czerwiec 2017 r. W związku z brakiem odpowiedzi Spółki na wezwanie z dnia 25 lipca 2017 r. Pismem z dnia 31 sierpnia 2017 r. NUS ponownie wezwał Stronę do przedłożenia dokumentów z rejestru wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (wszystkie faktury ujęte w rejestrze wraz z dokumentami potwierdzającymi zasadność zastosowania stawki 0 % ) oraz dokumentów z rejestru nabycia towarów i usług pozostałych (wszystkich ujętych faktur).

W dniu 7 września 2017r. drogą elektroniczną wpłynęła odpowiedź Spółki wraz z fakturami i dokumentami CMR.

Jednocześnie w celu weryfikacji transakcji Spółki za czerwiec 2017 r. NUS wezwał jej kontrahenta, tj. A. Sp. z o.o. do przesłania stosownych faktur, ewidencji i deklaracji, w których faktury te rozliczono, dokładnego opisu przedmiotu fakturowania, kserokopii umów lub zleceń na podstawie których wystawiono faktury oraz przedłożenia potwierdzania zapłaty za towar i dokumentów CMR lub innych potwierdzających dostawy towarów, wskazania warunków na jakich dostawa została dokonana, adresu magazynu, dostawcy towaru wraz z dokumentami dotyczącymi zakupu i przesłanie zgłoszenia do Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego dotyczącego wywozu towarów zawartych w załączniku do obwieszczenia Ministra Finansów dotyczącego produktów objętych wykazem produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zagrożonych brakiem dostępności na terytorium Rzeczypospolitej polskiej oraz zwrócił się do organu właściwego dla rozliczeń A. Sp. z o.o. o przeprowadzenie kontroli podatkowej lub czynności sprawdzających.

Z uwagi na powyższe oraz fakt, iż Strona dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, której przedmiotem są leki zawarte w załączniku do Obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zagrożonych brakiem dostępności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i że prowadzona w Spółce kontrola zasadności zwrotu VAT za okres od października 2015r. do października 2016r. zakończyła się wynikiem pozytywnym (suma uszczupleń 2.515.053.42 zł), NUS postanowieniem z dnia [...] października 2017r. przedłużył termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2017 r. do czasu zakończenia weryfikacji zasadności zwrotu, tj. do dnia 30 kwietnia 2018 r.

Na ww. postanowienie Strona wniosła zażalenie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS lub "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji podjął szereg czynności (szczegółowo opisanych powyżej). Pozyskane po dacie wydania skarżonego postanowienia dokumenty (w dniu 11 października 2017r. wpłynęły dokumenty przekazane przez kontrahenta Strony) wymagają zaś analizy i weryfikacji i mogą implikować konieczność podejmowania dalszych działań.

Organ odwoławczy stwierdził również, że w sprawie istniały też uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości rozliczenia Spółki za czerwiec 2017 r., ponieważ przeprowadzone w Spółce kontrole zasadności zwrotu podatku od towarów i usług za poprzednie okresy, tj. od października 2015r. do października 2016r. zakończyły się wynikiem pozytywnym, a za okresy od listopada 2016r. do sierpnia 2017r. prowadzone są czynności sprawdzające, które wobec niepozyskania kompletnego materiału dowodowego nie mogą zostać zakończone, a ponadto Strona dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, której przedmiotem są leki zawarte w załączniku do Obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zagrożonych brakiem dostępności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Powołane okoliczności zdaniem DIAS stanowią więc wystarczającą podstawę przedłużenia terminu zwrotu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie uchylenia postanowienia DIAS z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia z dnia [...] października 2017r. Wniesiono również o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W skardze zarzucono naruszenie:

art. 216 § 1 i 2, art. 280 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: "O.p.") w zw. z art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm., dalej: "ustawa o VAT") poprzez ich błędne zastosowanie, skutkujące przedłużeniem terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, w sytuacji braku podstaw do takiego przedłużenia;

art. 125 § 1 O.p. poprzez prowadzenie przez organ I instancji postępowania w sposób przewlekły i opieszały, co prowadzi do nieuzasadnionego przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, a w konsekwencji może zachwiać płynnością finansową Podatnika.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie DIAS z dnia [...] stycznia 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie NUS z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2017 r. do dnia 30 kwietnia 2018 r.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą organ podatkowy w postępowaniu w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu VAT, decyduje wyłącznie o konieczności dalszego weryfikowania w celu dokonania zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu, co zasadnie podkreślił sąd rozpoznający sprawę w pierwszej instancji. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością dokonania zwrotu. Istotą takiego postępowania jest natomiast uprawdopodobnienie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku i z tego powodu dochodzi do wstrzymania na czas weryfikacji zwrotu podatku, co wynika wprost z brzmienia art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u. (por. wyrok z dnia 18 września 2018 r. I FSK 1232/16). Ponadto ocena, czy zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, powinna być dokonywana w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. W postanowieniu przedłużającym termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym organ podatkowy powinien wskazać powody odmowy dokonania zwrotu w ustawowym terminie i przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości oraz wskazać, dlaczego uznał, że takie wątpliwości wystąpiły. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym (por. wyrok z dnia 19 września 2018 r. I SA/Po 560/18).

Przechodząc do rozstrzyganej sprawy należy zauważyć, że organ wskazuje zasadniczo dwie okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT. Pierwszą z nich są wyniki kontroli podatkowej oraz fakt niezakończania czynności sprawdzających przeprowadzonych za inne okresy rozliczeniowe w ramach których stwierdził organ nieprawidłowości. Drugą jest konieczność analizy dokumentacji uzyskanej od Skarżącego oraz od kontrahenta Skarżącego A. Sp. z o. o.

Biorąc zatem pod uwagę wskazane tezy wyroków sądów administracyjnych organ zobowiązany był w skarżonym postanowieniu wskazać na okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku.

Zdaniem Sądu wskazane okoliczności takiej potrzeby nie wykazują.

W zakresie wyników kontroli podatkowej przeprowadzonej za inne lata podatkowe należy zauważyć, że co do zasady nieprawidłowości stwierdzane za inne okresy rozliczeniowe nie muszą wystąpić w kolejnych okresach. W związku z powyższym sam fakt wystąpienia nieprawidłowości w innych okresach rozliczeniowych nie uzasadnia przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT za inne okresy rozliczeniowe.

Organ poza wskazaniem kwoty nieprawidłowości jakie w jego ocenie wystąpiły w poprzednich okresach rozliczeniowych nie wskazuje, że w badanym okresie mogą wystąpić analogiczne nieprawidłowości. W szczególności organ nie wskazuje, że istnieje prawdopodobieństwo tożsamości stwierdzonych uchybień. Podkreślić należy, że organ nie wszczął kontroli podatkowej w zakresie zasadności zwrotu podatku VAT za czerwiec 2017 r. a więc jak należy przyjąć organ nie dostrzegł owej tożsamości uchybień Skarżącego. Mając powyższe na uwadze zdaniem Sądu tylko argument z kwoty nieprawidłowości stwierdzonych w poprzednich okresach nie jest okolicznością przemawiającą za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT. Organ musi co najmniej uprawdopodobnić, że uchybienia z poprzednich okresów rozliczeniowych mogą wystąpić również w danym okresie (w którym przedłuża termin zwrotu podatku VAT) a zatem zachodzi koniczność dodatkowej weryfikacji rozliczenia w związku z czym koniczne jest przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT.

Drugą okolicznością wskazaną przez organ jest konieczność analizy dodatkowej dokumentacji przekazanej przez Skarżącego organowi w terminie bliskim upływu 60 ustawowego terminu do zwrotu podatku VAT oraz podobnie przekazanie dokumentacji kontrahenta Skarżącego. Po raz kolejny należy podnieść, że przedłużając termin zwrotu podatku VAT organ ma obowiązek wskazać okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT. Konieczność analizy dodatkowych dokumentów nie wskazuje na potrzebę weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT. Weryfikacja zasadności zwrotu podatku VAT wynika z jakiś ustalonych przez organ okoliczności, które to okoliczności są stwierdzone dokumentami. Sama konieczność analizy dokumentów bez wskazania okoliczności, które mają wymagać dodatkowego zweryfikowania również jest niewystarczająca dla przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT.

Z tych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. przy zastosowaniu art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego obejmujących wpis w wysokości 100 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł (§ 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r., Nr 31, poz. 153).