Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 4837/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi "[...]" spółki z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części objętej pkt 2; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "[...]" spółki z o.o. z siedzibą w K. kwotę 240,00 /dwieście czterdzieści/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dnia [...] lipca 2003r. należący do K. G. i przez niego kierowany, a użytkowany przez "[...]" spółkę z o.o. z siedzibą w K., pojazd Fiat Ducato Panorama nr rej. [...] został poddany kontroli drogowej przez inspektora kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w K.. W protokole kontroli inspektor ustalił, że prowadzony był regularny przewóz osób na trasie G. P. S., kierowca wysadzał pasażerów na przystanku autobusowym komunikacji miejskiej. Kierowca okazał zezwolenie nr [...] na wykonywanie przewozów nieregularnych wystawione na "[...]" spółkę z o.o. oraz wykaz pojazdów, które objęte są tym zezwoleniem. W wykazie nie było kontrolowanego pojazdu, jednak okazany został dokument, z którego wynikało, że kierowca zmienił pojazd objęty zezwoleniem na pojazd poddany kontroli, złożył stosowne dokumenty celem dokonania zmian w wykazie pojazdów objętych zezwoleniem i czeka na dokonanie tych zmian. Przesłuchany w dacie kontroli kierowca potwierdził, że regularnie wozi pasażerów na wskazanej trasie w imieniu "[...]" spółki z o.o. według rozkładu jazdy z 1998r., któremu jednak brak aktualizacji. W protokole zapisano, że w ocenie kontrolera wykonywany był regularny transport osób i naruszone zostały przepisy art. 92 ust.1 p.2 w związku z lp.2 ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 z 2001r. poz. 1371 z późniejszymi zmianami/. Kierowca K. G. podpisał protokół bez zastrzeżeń.

W związku z powyższym, inspektor działając z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2003r. nałożył na "[...]" spółkę z o.o. karę pieniężną w wysokości 8000,00zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Jako podstawę prawną decyzji wskazał L.p.2 w związku z art.92 ust.1 p.2 oraz art. 18 ust.1 i 2 oraz art.28 ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że kierowca wysadzał pasażerów na przystanku, miał w pojeździe tablicę informującą o przebiegu trasy i potwierdził, że wykonuje przewóz regularny, zaś zezwolenie obejmowało jedynie przewozy nieregularne, zatem przewozy regularne wykonywane były bez zezwolenia.

Od decyzji tej odwołała się "[...]" spółka z o.o. wnosząc o jej uchylenie i wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu odwołania podnosiła, że nie powinna być w ogóle stroną postępowania, gdyż w momencie kontroli K. G. świadczył usługi na jej rzecz w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Dołączyła do odwołania umowę użyczenia pojazdu przez jego właściciela K. G. spółce "[...]" i wskazała, że na mocy tej umowy użytkownik zobowiązuje się do wykonywania usług przewozu osób użyczonym pojazdem w ramach uzyskanego zezwolenia. Z załączonej umowy wynika, że użyczającym jest K. G. a użytkownikiem "[...]" spółka z o.o., która ma wykonywać usługi przewozowe użyczonym pojazdem.

Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia [...] września 2003r. wstrzymał rygor natychmiastowej wykonalności.

Decyzją z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił w całości decyzję organu I instancji i nałożył na spółkę karę w wysokości 6000 zł. Powołał się na art.138 § 1 p.1 KPA oraz art.92 ust.1, art. 18 ust.1, oraz lp. 1.2.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym w związku z art.8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 149 z 2003r. poz. 1452/. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że przewóz miał charakter przewozu regularnego o czym świadczy rozkład jazdy posiadany w pojeździe i opieczętowany przez spółkę oraz protokół przesłuchania świadka. Spółka "[...]" przekazując K. G. pojazd, zezwolenie i rozkład jazdy nadal pozostaje przedsiębiorcą wykonującym transport, co potwierdził kierowca wyjaśniając, że wykonuje przewozy w imieniu spółki "[...]". Stroną postępowania powinna być więc Spółka "[...]". Zmiana wysokości kary została spowodowana zmianą ustawy i złagodzeniem kar.

Na decyzję tę wniosła skargę ukarana spółka "[...]". Wnosiła o stwierdzenie nieważności decyzji, wstrzymanie jej wykonania i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucała, że nie powinna być stroną postępowania, gdyż przewozy wykonywał sam K. G., bowiem spółka upoważniła go tylko do wykonywania przewozów nieregularnych zgodnie z zezwoleniem, a przewozy regularne wykonywał w swoim imieniu. Spółka nie była przesłuchiwana w toku postępowania i nie mogła tego wyjaśnić.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie podnosząc iż fakt, że wykonywany był przewóz regularny bez wymaganego zezwolenia, a przedsiębiorcą wykonującym przewóz była spółka.

Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej zwane p.p.s.a. , Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, którego siedziba znajduje się w Warszawie, sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności prawem materialnym i przepisami procesowymi, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc uzasadniona.

Na wstępie należy ustosunkować się do zarzutu skargi skierowania decyzji do niewłaściwej osoby. W ocenie Sądu zarzut ten jest nieuzasadniony. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, a odmiennie niż to ustalił organ, właścicielem pojazdu był K. G., jednak jego użytkownikiem i wykonującym przewóz była spółka "[...]". Wynika to w sposób jednoznaczny z załączonej do akt umowy użyczenia /to K. G. użyczał samochodu spółce a nie odwrotnie i to spółka wykonywała usługi przewozu użyczonym samochodem/. Przedsiębiorcą wykonującym transport drogowy była zatem spółka "[...]" a nie kierowca samochodu K. G. Prawidłowo więc postępowanie toczyło się z udziałem spółki a nie kierowcy.

Jednakże samo prowadzenie postępowania o ukaranie spółki za wykonywanie regularnego przewozu bez zezwolenia było wadliwe. Art. 4 cytowanej wyżej ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym zawiera definicje ustawowe. Zgodnie z art. 4 p.7 tej ustawy, w wersji obowiązującej w dacie kontroli, "przewóz regularny" oznacza "publiczny przewóz osób i ich bagażu wykonywany według rozkładu jazdy podanego przez przewoźnika do publicznej wiadomości co najmniej poprzez ogłoszenia wywieszone na przystankach i dworcach autobusowych, w którym należność za przejazd pobierana jest zgodnie z taryfą opłat podaną do publicznej wiadomości oraz z warunkami przewozu określonymi w zezwoleniu o którym mowa w art. 18". W art. 4 p.11 ustawa określa też "przewóz okazjonalny". Jest to "przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego".

Jak wynika z powyższego przewóz regularny musi spełniać szereg określonych przez ustawę kryteriów :1/ musi mieć publiczny charakter, 2/ musi być wykonywany według rozkładu jazdy, a rozkład jazdy musi być podany przez przewoźnika do publicznej wiadomości, co najmniej poprzez ogłoszenia wywieszone na przystankach i dworcach autobusowych, 3/ należność za przejazd musi być pobierana zgodnie z taryfą opłat, a taryfa ta musi być podana do publicznej wiadomości oraz zgodna z warunkami przewozu określonymi w zezwoleniu. Dopiero łączne spełnienie wszystkich wskazanych wyżej warunków sprawia, że przewóz ma charakter przewozu regularnego. Postępowanie dowodowe powinno więc zostać nakierowane na ustalenie istnienia wskazanych w ustawie przesłanek przewozu regularnego.

W sprawie niniejszej żadna ze wskazanych okoliczności nie została jednak ustalona w czasie kontroli. W szczególności nie ustalono, że przewóz odbywał się zgodnie z rozkładem jazdy podanym do publicznej wiadomości, co stanowi istotę przewozu regularnego, nie ustalono także nic na temat taryfy opłat i podania jej do publicznej wiadomości. Wnioskowanie o regularności przewozu na podstawie oświadczenia kierowcy i posiadanego przez niego w pojeździe wewnętrznego rozkładu jazdy, oraz tablicy kierunkowej czy wysadzania pasażera przystanku - jest nieuprawnione, bowiem ani posiadanie tablicy kierunkowej, ani wysadzanie pasażerów na przystankach, ani wewnętrzny, niepodany do publicznej wiadomości rozkład jazdy ani oświadczenie kierowcy nie są wymienionymi przez ustawodawcę i wystarczającymi cechami stanowiącymi o regularnym charakterze przewozu.

Przewóz regularny musi spełniać jednocześnie wszystkie wskazane wyżej kryteria ustawowe, a przede wszystkim być regularny w rozumieniu ustawy tzn. wykonywany w sposób powtarzalny wedle ogłoszonego publicznie rozkładu jazdy i za ustaloną i podaną do publicznej wiadomości cenę. Te okoliczności jednak nie zostały ustalone. Należy więc uznać, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na uznanie, iż wykonywany przez skarżącego przewóz był przewozem regularnym, bowiem w tym kierunku organ nie poczynił należnych ustaleń.

Należy zauważyć, że według art. 4 pkt 7 ustawy, w wersji obowiązującej od 28 września 2003r., definicja przewozu regularnego jest równie rygorystyczna co przed zmianą, a do cech wymienionych w wersji poprzedniej dodano warunek wsiadania i wysiadania pasażerów na przystankach określonych w rozkładach jazdy. Ustawodawca doprecyzował więc definicję przewozu regularnego, uściślił ją i zawęził. W definicji tej nie ma miejsca na dowolność, a o charakterze przewozu świadczą jego konkretne cechy wymienione w ustawie.

Oceniając jednak badany przewóz według przepisów obowiązujących w dacie kontroli należy stwierdzić, że organ nie ustalił żadnych cech wymienionych w ustawie a koniecznych dla określenia, że przewóz miał charakter regularny.

Jak wynika z protokołu i uzasadnienia decyzji, kierowca okazał kontrolerowi zezwolenie na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób- przewóz nieregularnego. Skoro skarżący posiadał zezwolenie na przewóz okazjonalny, a nie poczyniono ustaleń, co do istnienia ustawowych przesłanek przewozu regularnego, to nieuprawnione było obciążenie go karą pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na mocy art. 92 ust.1 p.2 ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu regularnego.

Zważywszy powyższe, na podstawie art. 145 § 1 p.1 lit.a p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje i orzekł jak w sentencji. O niewykonywaniu zaskarżonych decyzji Sąd orzekł na podstawie art.152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.