Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 930/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61, art. 61a
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2020 r. sprawy ze skargi H. P., P. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] uchylił – w części – dotyczącej podstawy prawnej postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] znak: [...] o odmowie wszczęcia postępowania legalizacyjnego dotyczącego budynku gospodarczego w m. [...] K. (dz. nr [...]) gm. K. i w to miejsce orzekł na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.u. z 2018, poz. 2096 – dalej jako: k.p.a.). W pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymano w mocy.

Powyższe postanowienia wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy nakazał P. i H. P. rozbiórkę, będącego w budowie budynku gospodarczego, zlokalizowanego na nieruchomości w G. K., przy granicy z sąsiednią nieruchomością R. i M. P. (k. 48 akt adm.).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] października 2007r. przeprowadzona została kontrola nieruchomości H. i P. P. i w jej trakcie ustalono, że na odcinku granicy z ich posesją i posesją R. P. istniało pełne ogrodzenie wykonane z pustaków betonowych. H. i P. P. dokonali przedłużenia i podwyższenia muru, który miało długość około 7 m, wysokość 3,20m i w części stanowiło ścianę tylną, będącego w budowie budynku gospodarczego. Wskazano, że obiekt został dobudowany do istniejącego budynku inwentarskiego i ma wymiary 5,10m x 4,18m. Na dzień kontroli wykonany był do poziomu dachu, w ścianie frontowej obiektu umiejscowiono bramę wjazdową. Według oświadczenia H. P. roboty budowlane zostały rozpoczęte w dniu [...] października 2007r. Organ wskazał dalej, że stosownie do art. 29 ust. 1 pkt a ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, w tym "parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,8m". Jednak budowa taka, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wymaga dokonania zgłoszenia do właściwego organu tj. Starosty K. .. Wskazano, że w trakcie przeprowadzonej kontroli H. P. nie przedstawiła żadnych dowodów, że budynek gospodarczy budowany jest po uprzednim zgłoszeniu. Stwierdziła ona, że realizowana budowa jest odbudową, gdyż w miejscu wykonywanego obiektu istniał w latach 70-tych budynek gospodarczy. Organ ustalił, że teren na którym jest realizowana inwestycja był objęty postępowaniem prowadzonym przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K., który decyzją z dnia [...] października 1995r. nakazał rozbiórkę fundamentów i murów fundamentowych budynku gospodarczego (karta nienumerowana/tom I). Zatem, skoro budynek zgodnie z prawem nie istniał, nie jest możliwa jego odbudowa. Organ wskazał, że przez budowę, zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo Budowlane należy rozumieć "wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego". W związku z powyższym, odbudowa obiektu podlega takim samym rygorom jak jego budowa.

Dalej organ ustalił, że P. i H. P. w dniu [...] listopada 2007r. dokonali zgłoszenia obejmującego "odbudowę starego budynku gospodarczego z wymianą konstrukcji i pokrycia dachu". Powyższe zgłoszenie jest jednak nieskuteczne, gdyż zostało dokonane po ujawnieniu w dniu [...] października 2007 r., że obiekt jest w trakcie realizacji. Organ stwierdził, że nie jest możliwe postępowanie legalizacyjne w oparciu o art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, gdyż jest ono dopuszczalne tylko wówczas "jeżeli budowa (...) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, (..)".Zdaniem organu, inwestorzy naruszyli przy realizacji przedmiotowego obiektu przepisy techniczno-budowlane, tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), w zakresie § 12 ust. 1 pkt 1 i 2, który stanowi, że "budynek na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż:

1) 4m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,

2) 3m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy".

Zdaniem organu, nie zachodziły również okoliczności określone w § 12 ust. 3 i 4 w/w rozporządzenia, które dopuszczają sytuowanie obiektów bezpośrednio przy granicy, jeżeli:

1. wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

2. nie jest możliwe zachowanie odległości (...) ze względu na rozmiar działki oraz

3. bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

Gmina K. nie posiadała aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a dla przedmiotowego budynku nie wydano decyzji o warunkach zabudowy. Dodatkowo stwierdzono, że lokalizacja obiektu narusza wskazane wyżej przepisy techniczno-budowlane, zatem organ orzekł o rozbiórce obiektu.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli inwestorzy, podnosząc że budowa obiektu została zakończona, bowiem inspektorzy nie wstrzymali budowy. Podkreślili, że ich działka i działka sąsiednia są wąskie, a więc nie ma innej możliwości budowy, a ich budynek nigdy nie był w rozbiórce.

Po rozpatrzeniu odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] maja 2008r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy (k. 51 akt adm.).

Powyższa decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia [...] września 2009 r., sygn. akt II SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę H. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zw. dalej WINB, z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Uzasadniając wydany wyrok, jako niesporną okoliczność Sąd uznał fakt, że budowa budynku rozpoczęła się około [...] października 2007 r. (co wynika z oświadczenia samej skarżącej). Ponadto Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, tego rodzaju budowa wymagała dokonania zgłoszenia właściwemu organowi, a w związku z treścią art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego dla rozstrzygnięcia sprawy nie miał znaczenia zarzut podnoszony w toku postępowania przez Skarżącą, że dokonała ona jedynie odbudowy, a nie budowy budynku. Zdaniem Sądu, organy trafnie oceniły, że Skarżąca nie wykazała, iż przed rozpoczęciem prac budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku gospodarczego dokonała ich zgłoszenia w Starostwie K., a więc były podstawy do wszczęcia postępowania na podstawie art. 49b Prawa budowlanego. W ocenie Sądu, trafnie organy uznały za podstawę nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, tj. przepisów § 12 ww. rozporządzenia, ponieważ zebrany materiał dowodowy wskazuje, że w niniejszej sprawie brak jest okoliczności, które dopuszczałyby usytuowanie przedmiotowego budynku w granicy działki na podstawie § 12 ust. 3 i 4 ww. rozporządzenia. W szczególności, bezpośrednio przy granicy nie istnieje budynek i nie wydano pozwolenia na budowę tak usytuowanego budynku, a powierzchnia działki nr [...] ([...] ha) pozwala na posadowienie budynku w innym miejscu. Sąd wskazał, że doszło przy budowie ww. budynku do naruszenia przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia i słusznie organy uznały, że w tej sytuacji brak jest podstaw do legalizacji budynku na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego i nakazały rozbiórkę tego obiektu na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu, załączone do skargi dokumenty nie podważają stanowiska organów, iż przedmiotowy budynek został sytuowany w granicy działek nr [...] i [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła H. P., wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] marca 2012 r. sygn. II OSK [...] oddalił skargę kasacyjną wskazując, że w związku z konstrukcją prawną instytucji legalizacji budowy, o jakiej mowa w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, przeprowadzenie legalizacji w oparciu o art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego wymagało uprzedniego ustalenia m.in. czy sporna budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Dopiero bowiem po pozytywnym ustaleniu przez organ nadzoru budowlanego, że taka budowa nie narusza przepisów (§ 12 ww. rozporządzenia), po spełnieniu także innych warunków zawartych w art. 49b ust. 2, możliwym było przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. W zaskarżonym wyroku prawidłowo przyjęto, że w sprawie brak było podstaw do legalizacji budynku gospodarczego, zlokalizowanego na nieruchomości w G. K. nr [...], przy granicy z sąsiednią nieruchomością R. i M. P..

Pomimo prawomocnego wyroku nakazującego rozbiórkę obiektu budowlanego, rozbiórki nie dokonano. Prowadzono postępowanie egzekucyjne, wobec braku dobrowolnego wykonania wynikającego z decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] (k. 79 oraz k. 43m akt adm.) nakazu rozbiórki spornego obiektu. W związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym zapadły wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2013 r. sygn. IV SA/Po [...] oraz z dnia [...] grudnia 2014 r. sygn. IV SA/Po [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego o wym. 5.10mx4.18m zlokalizowanego w m. G. K. [...], gm. K. przy granicy z dz. nr [...] (nałożonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2088 r. nr [...] (k.80 akt adm.).

Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2018 r. sygn. VII SA/Wa [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. P. i P. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. (k. 297/t. II akt adm.), po rozpatrzeniu wniosku H. P. i P. P. z dnia [...] grudnia 2016r. uzupełnionego pismami z dnia [...] stycznia 2017r. oraz z dnia [...] lutego 2017r. o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) z dnia [...] maja 2008r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2008r. nakładającą na H. i P. P. obowiązek rozbiórki będącego w budowie budynku gospodarczego zlokalizowanego w G. i K. nr [...] - odmówił wznowienia postępowania administracyjnego. Wyrok ten stał się prawomocny [...] lutego 2019 r. (k. [...] akt adm.).

W dniu [...] czerwca 2019 r. podjęto próbę przeprowadzenia kontroli sprawdzającej wykonanie obowiązków wynikających z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] utrzymanej w mocy przez WWINB decyzją z dnia [...] maja 2008 r. znak [...] Z uwagi na nieobecność właścicieli i brak dostępu do nieruchomości kontroli jednak nie przeprowadzono (k. [...] akt adm.).

Ponowne zawiadomienie o planowanej na dzień [...] lipca 2019 r. kontroli doręczono obojgu Skarżącym w dniu [...] czerwca 2019 r.

W dniu [...] czerwca 2019 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. wpłynął sporządzony [...] czerwca 2019 r. wniosek P. P. i H. P. o "legalizację i wydanie decyzji pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na sprzęt rolniczy w zabudowie zagrodowej w gospodarstwie rolnym na dz. nr [...] w miejscowości G. K. [...], gm. K."(k.352/t. II akt adm.).

W dniu [...] lipca 2019 r. w obecności H. P. przeprowadzono kontrolę sprawdzającą wykonanie obowiązków wynikających z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] utrzymanej w mocy przez WWINB decyzją z dnia [...] maja 2008 r. znak [...] W toku kontroli stwierdzono, że obowiązku nie wykonano, tj. nie rozebrano budynku gospodarczego. Sporządzono dokumentację fotograficzną. Obecna podczas kontroli H. P. odmówiła podpisania protokołu kontroli nie podając powodu (k. [...] akt adm.).

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji budynku gospodarczego w m. G. K. (dz. Nr [...]) gm. K. (k.395/t.II).

Uzasadniając wydane postanowienie organ I instancji wskazał, że wniosek o legalizację dotyczy tego samego obiektu co do którego toczyło się postępowanie legalizacyjne i wydana została ostateczna, pozostająca w obrocie prawnym decyzja nakazująca rozbiórkę tego obiektu. Powołując się na wyrok NSA wskazano, że w takim przypadku ponowne prowadzenie postępowania legalizacyjnego prowadziłoby do obejścia prawa. Postanowienie doręczono obojgu Skarżącym w dniu [...] lipca 2019 r.

W przewidzianym prawem terminie Skarżący złożyli od niego zażalenie wskazując, że nigdy wcześniej nie składali wniosku o legalizację spornego obiektu. Skarżący podkreślili, że od [...] lat prowadzą działania mające na celu doprowadzenie do zgodności z prawem ich inwestycji, jednakże organy administracji podejmują wciąż decyzje odmowne. W ocenie Skarżących PINB wydał decyzję o rozbiórce bez wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności. W dalszej części zażalenia podniesiono zarzuty dotyczące decyzji rozbiórkowej, wskazując na jej wadliwość. Skarżący wskazali, że biegły sądowy sporządził opinię techniczną w której stan budynku uznał za zadowalający, a także, że prokuratura stwierdziła, że nie złamali oni prawa, tymczasem PINB w K. nie dał im szansy zalegalizowania budynku. Na koniec Skarżący wskazali, że w prawie budowlanym nastąpiły zmiany i od [...] stycznia 2017 r. na budowę obiektów o pow. 35m2 nie jest wymagane ani pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] uchylił – w części dotyczącej podstawy prawnej - postanowienie Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] znak: [...] o odmowie wszczęcia postępowania legalizacyjnego dotyczącego budynku gospodarczego w m. G. K. (dz. Nr [...]) gm. K. i w to miejsce orzekł na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.u. z 2018, poz. 2096 – dalej jako: k.p.a.). W pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymano w mocy.

Uzasadniając swoje postanowienie WWINB wskazał, że z uwagi na wniosek H. i P. P. z dnia [...] czerwca 2019 r. dotyczący legalizacji i wydania decyzji pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na sprzęt rolniczy w zabudowie zagrodowej w gospodarstwie rolnym na dz.nNr [...] w miejscowości G. K. [...], gm. K. przeprowadzono kontrolę w trakcie której stwierdzono, że nie wykonano obowiązków wynikających z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] utrzymanej w mocy przez WWINB decyzją z dnia [...] maja 2008 r. znak [...]

WWINB wskazał, że na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.

Podkreślono, że w przedmiotowej sprawie zachodzi tożsamość sprawy ze sprawą uprzednio rozstrzygniętą decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] i w tej sytuacji zasadne było wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. W tej sytuacji prowadzenie ponownie postępowania administracyjnego zakończyć musiałoby się wydaniem decyzji rażąco naruszającej prawo.

W przewidzianym prawem terminie skargę do sądu administracyjnego na postanowienie WWINB wnieśli H. i P. P. wskazując, że nie jest prawdą aby w niniejszej sprawie kiedykolwiek toczyło się postępowanie legalizacyjne. Skarżący wskazali, że nigdy wcześniej nie wnioskowali o legalizację spornego budynku. Podkreślono, że PINB nie będąc na gruncie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, stwierdzając, że obiekt ten narusza przepisy techniczno-budowlane powołując się na opinię biegłego z 2014 r. Skarżący wskazali, że obiekt nie narusza przepisów techniczno-budowlanych.

W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 – dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b),inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa materialnego - które miało wpływ na wynik sprawy - jak również przepisów postępowania, które - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dostrzegł też naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że uchylenie postanowienia z powodu naruszenia prawa materialnego doznaje ograniczenia, bowiem może ono nastąpić tylko wówczas, jeżeli uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie, w przypadku naruszenia przepisów postępowania, przez możliwość istotnego wpływu na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść postanowienia (por. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. 2005, s. 458). Jednocześnie przyjmuje się, że brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji gdy przy prawidłowym zastosowaniu prawa materialnego treść aktu byłaby taka sama (por. A. Kabat [w;] B. Dauter, A. Kabat, M. N.-M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. 2016, s. 624). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd musi zatem mieć na uwadze, czy uchylenie zaskarżonego aktu z uwagi na stwierdzone uchybienia może doprowadzić do wydania aktu o innej treści na skutek ponownego rozpoznania sprawy.

Wobec powyższego, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd wziął pod uwagę nie tylko czy miało miejsce naruszenie przepisów prawa, ale również rozważył czy ponowne rozpoznanie sprawy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego mogłoby doprowadzić do wydania aktu o odmiennej treści na skutek ponownego rozpoznania sprawy przez ten organ.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096 ze zm. – dalej jako: k.p.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu było zatem postanowienie wydane w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie to ma charakter procesowy, co oznacza, że w sprawie tej nie doszło do merytorycznej oceny złożonego przez Skarżących wniosku o legalizację samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na sprzęt rolniczy w zabudowie zagrodowej w gospodarstwie rolnym na dz. nr [...] w miejscowości G. K. [...], gm. K..

Dalej wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyn tych ustawa nie konkretyzuje, natomiast należy przez nie rozumieć sytuacje, które w sposób oczywisty, przy pierwszym zestawieniu zakresu żądania wniosku z obowiązującym stanem prawnym, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Taki przypadek zachodzi np. gdy: żądanie dotyczy sprawy, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej; żądanie wniesiono w sprawie rozstrzygniętej już decyzją lub w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji; żądanie wniesiono po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw; brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia [...] listopada 2018 roku, sygn. akt I OSK [...]). Zatem jeżeli zaistnieją uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, to obowiązkiem organu jest odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

W doktrynie oraz orzecznictwie sądowym powszechnie przyjęto, że jedną z "uzasadnionych przyczyn" zobowiązujących organ administracji publicznej do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest uprzednie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną (patrz także R. Stankiewicz w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, k.p.a. Komentarz, W. 2015, s. 383-384 oraz podana tam literatura, wyrok NSA z [...] października 2014 r., sygn. akt I OSK [...]; wyrok NSA z [...] października 2013 r., sygn. akt II OSK [...]; wyrok WSA w Warszawie z [...] kwietnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa [...], CBOSA). Wszczęcie postępowania przez organ administracji publicznej w sprawie, która została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną, narusza bowiem zasadę trwałości decyzji wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. oraz pewność obrotu prawnego. Warunkiem sine qua non wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem ostatecznej decyzji oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Tożsamość ta będzie istniała wówczas, gdy: występują te same podmioty w sprawie, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, a do tego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (wyrok NSA z dnia [...] grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK [...]).

W kontekście powyższych rozważań, wskazać należy, że decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy nakazał P. i H. P. rozbiórkę, będącego w budowie budynku gospodarczego, zlokalizowanego na nieruchomości w G. K., przy granicy z sąsiednią nieruchomością R. i M. P.. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] maja 2008r., a skarga od tej decyzji oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] września 2009 r., sygn. akt II SA/Po [...]. Skargę kasacyjną od tego wyroku oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] marca 2012 r. sygn. II OSK [...]. Skarżący w 2017 r. podjęli próbę wznowienia postępowania w tej sprawie, a wyrokiem z dnia [...] czerwca 2018 r. sygn. VII SA/Wa [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. P. i P. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego .

Tym samym należy stwierdzić, że kwestia ewentualnej legalizacji wykonanego budynku gospodarczego została już rozstrzygnięta w postępowaniu naprawczym prowadzonym od 2007 roku, zakończonym ostatecznymi opisanymi decyzjami, nakazującymi Pawłowi i H. P. rozbiórkę budynku gospodarczego zlokalizowanego na nieruchomości w G. k. nr [...], przy granicy z nieruchomością R. i M. P.. W toku tego postępowania organ nakazując dokonanie rozbiórki, dokonał uprzedniej oceny co do możliwości legalizacji spornych robót budowlanych.

Uznając, że żądanie Skarżących objęte wnioskiem z dnia [...] czerwca 2019 roku o legalizację samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na sprzęt rolniczy w zabudowie zagrodowej w gospodarstwie rolnym na dz. nr [...] w miejscowości G. K. [...], gm. K. zostało już rozstrzygnięte w poprzednio prowadzonym postępowaniu naprawczym, organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania, wydając stosowne postanowienie. Mieści się to w pojęciu "innej uzasadnione przyczyny uniemożliwiającej wszczęcie postępowania" w rozumieniu art. 61a k.p.a. Jakkolwiek Skarżący wskazują, że sami nie wnosili o legalizację popełnionej w 2007 r. samowoli, to nie może budzić wątpliwości, że przewidziane w art. 49b Prawa budowlanego postępowanie, zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. było postępowaniem legalizacyjnym (por. E. Radziszewski, Prawo budowlane. Komentarz, Wyd/el 2006). Jako zasadę przyjęto w art. 49b ust. 1, że właściwy organ powinien nakazać w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, bądź mimo wniesienia sprzeciwu przez ten organ. W przepisie tym jednak przewidziano możliwość odstępstwa od tej zasady, ustalając, że stosuje się ją "z zastrzeżeniem ust. 2". W ust. 2 bowiem przewidziano, że stwierdzona samowola budowlana może być zalegalizowana, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. W okolicznościach badanej sprawy organy zbadały możliwość legalizacji samowoli budowlanej i stwierdziwszy, że nie ma takiej możliwości z uwagi na to, że narusza ona przepisy techniczno-budowlane orzekły o rozbiórce spornego budynku gospodarczego. W niniejszej sprawie oraz sprawie poprzednio prowadzonej i zakończonej opisanymi decyzjami, mającymi charakter ostateczny, wydanymi przez organy nadzoru budowlanego bezspornie zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa, sprawy dotyczą tego samego stanu prawnego w niezmienionym w zakresie istotnym dla sprawy stanie faktycznym.

Bez znaczenia dla sprawy są podnoszone argumenty wykonania w 2014 r. (a więc 6 lat po zakończeniu postępowania administracyjnego) oraz 2 lata po prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego opinii technicznej zrealizowanej samowoli budowlanej. Przedmiotem niniejszej sprawy nie jest bowiem legalizacja zrealizowanej w 2007 r. samowoli budowlanej, ale dopuszczalność wszczęcia postępowania legalizacyjnego w sprawie w której zapadł prawomocny wyrok nakazujący rozbiórkę tej samowoli budowlanej. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje również zmiana przepisów prawa budowlanego, na która powołują się Skarżący, a która miała miejsce [...] lat po zrealizowaniu przez nich samowolnie budynku gospodarczego, [...] lat po zakończeniu postępowania administracyjnego i [...] lat po prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie.

Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw oraz, że Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego - które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.

W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.