Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 216/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 119 pkt 3, art. 134 par 1, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 228 par 1 pkt 2 i art. 239
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.) Protokolant po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi P. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z [...] , nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia przez P. H. zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z [...] roku, nr 2605- [...], którym organ ten nadał rygor natychmiastowej wykonalności własnej decyzji z [...] roku, nr [...].

1.1 W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że [...] roku Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. wydał postanowienie, którym nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji. Na to postanowienie jego adresat mógł złożyć zażalenie wciągu 7 dni od jego doręczenia. Postanowienie organ odwoławczy uznał za doręczone 15 grudnia 2021 roku. Termin do wniesienia zażalenia minął więc 22 grudnia 2021 roku. Zażalenie zostało wniesione natomiast 3 stycznia 2022 roku, czyli po terminie.

2. W skardze na powyższe postanowienie P. H. wniósł o jego uchylenie w całości i przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia albowiem uchybienie terminu do jego wniesienia nastąpiło bez winy pełnomocnika ani też jego mocodawcy. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

1. art 228 § 1 w zw. z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej polegające na odmowie przywrócenia terminu w sytuacji, gdy zaistniały przesłanki do przywrócenia terminu zaś uchybienie terminowi było bardzo nieznaczne i spowodowane bez winy;

2. art. 122 i art. 191 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i dowolną oraz niewyczerpującą ocenę materiału dowodowego, w szczególności poprzez uznanie, że pełnomocnik skarżącego nie zadbał o odbiór korespondencji w sytuacji, gdy udowodniono, że w kancelarii pełnomocnika skarżącego były zakażenia wirusem COVID-19 w tym sam pełnomocnik był na kwarantannie, a ponadto w sytuacji w której pełnomocnik udowodnił, że był na poczcie w dniu 16 grudnia 2021 r. i korespondencja od naczelnika urzędu skarbowego mogła być mu wydana, a względnie mógł być o niej poinformowany, a nie został bowiem pracownicy poczty popełnili błąd albo też nie zwrócili uwagi, że przesyłka była zaadresowana na P. H. z dopiskiem na dole o pełnomocniku co mogło wprowadzić pracowników Poczty Polskiej w błąd.

2.1 W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ II instancji ocenił zgromadzony materiał dowodowy w sposób zupełnie dowolny i niewszechstronny. Pełnomocnik skarżącego nie miał możliwości odbioru korespondencji bowiem w kancelarii pełnomocnika były aktywne zakażenia COVID - 19. Zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Zdrowia, ale przede wszystkim zachowując zdrowy rozsądek pełnomocnik skarżącego i jego wspólnik zdecydowali o wstrzymaniu pracy stacjonarnej w kancelarii do 17 grudnia 2022 r. co było decyzją zupełnie zrozumiałą, a nawet konieczną. Działania społeczeństwa zmierzające do izolacji, zachowania dystansu i wykonywania testów na COVID-19 są pożądane i oczekiwane przez Rząd RP, bowiem jest to jeden ze sposobów walki z koronawirusem. Takie też działania podjął pełnomocnik.

COVID-19 to bardzo poważna choroba o wysokiej śmiertelności i negatywnych skutkach dla zdrowia - czego nie dostrzega organ II instancji. Powszechnie już wiadomo, że przechorowanie COVID-19 wiąże się z wieloma dolegliwościami w tym osłabieniem. Nie wiadomo też do końca jak długo wirus utrzymuje się na przedmiotach codziennego użytku i jaki niesie to potencjał do zarażenia. Mając na uwadze kilka pozytywnych przypadków COV1D-19 w kancelarii dla pełnomocnika konieczne było zawieszenie pracy stacjonarnej aby nie narażać klientów lub osób które chorobę przeszły albo jeszcze nie zachorowały. Konieczny był też pełny powrót do zdrowia chorych pracowników pełnomocnika. Pełnomocnik skarżącego chciał chronić również siebie dlatego po odbytej kwarantannie, która skończyła się 5 grudnia 2021 r. zrezygnował z odwiedzania swojej kancelarii i zabronił tego swoim pracownikom z oczywistych względów.

W opisanym wyżej okresie w Polsce była bardzo duża liczba zakażeń, zaś COVID - 19 (jego najbardziej zaraźliwy wariant Delta) był najważniejszym problemem polskiego społeczeństwa. Pełnomocnik miał też w pamięci swoją chorobę z kwietnia 2021 r. której przebieg był bardzo ciężki - łącznie z zapaleniem płuc. Pełnomocnik w kwietniu 2021 r. chorował na COVID - 19 i jego skutki ponad 30 dni. Wszystkie te okoliczności pomimo udowodnienia organ II instancji pomija.

Pomimo tego, pełnomocnik skarżącego udał się w dniu 16 grudnia 2022 r. na pocztę i odebrał całą awizowaną do niego korespondencję pytając o wszystkie przesyłki. Pracownicy poczty pomimo posiadania przesyłki od Naczelnika [...] US w K. nie wydali pełnomocnikowi przesyłki ani nawet nie poinformowali o tym pełnomocnika. Bez wątpienia przesyłka była oznaczona w systemie Poczty Polskiej jednak pracownicy poczty mogli nie wydać tej przesyłki albo też nie poinformować o tym fakcie z uwagi na to, że na kopercie wpisano jako pierwszego skarżącego czyli P. H. i wymieniono jednocześnie dopiero pod spodem pełnomocnika. Ewidentnie przesyłka sprawiała wrażenie, że jest adresowana do P. H. i możliwe, że właśnie dlatego pracownicy poczty nie wydali jej pełnomocnikowi - mylnie ją identyfikując jako nienależącej do pełnomocnika. Całe zdarzenie jest tym bardziej zaskakujące, że zwrot rzeczonej przesyłki z poczty nastąpił dopiero 21 grudnia 2021 r. Nawet jakby pełnomocnik dostał chociaż informację o tej przesyłce, to poprzez szybkie zamówienie akt mógłby się zapoznać z jej treścią i nie uchybiłby terminowi - czego też nie bierze pod uwagę organ II instancji. Pełnomocnik zwracał też uwagę na fakt, co pomija w swoim uzasadnieniu organ II instancji, że pełnomocnik odebrał przecież przesyłkę od Naczelnika II Urzędu Skarbowego w K. ze sprostowaniem decyzji z dnia [...] r. Przesyłka ze sprostowaniem jest jednak zaadresowana poprawnie - wyłącznie na pełnomocnika.

Jak widać z powyższego, trudno winić pełnomocnika za nieodebranie korespondencji i uchybienie terminowi w sytuacji, gdy w jego kancelarii panował COVID-19, a w dodatku, pełnomocnik był w dniu 16 grudnia 2021 r. na poczcie i pomimo zalegania tej przesyłki w tym dniu, nie wydano jej. Organ II instancji zatem wbrew art. 122 i art 191 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej dokonuje oceny materiały dowodowego bagatelizując chorobę COVID-19 oraz obarczając pełnomocnika winą za niesystematyczne odbieranie korespondencji. Organ zupełnie nieracjonalnie i dowolnie ocenia materiał w oderwaniu od rzeczywistości bowiem pełnomocnik zadbał o odbiór korespondencji bowiem po pierwsze ją odebrał (tę która była mu wydana bądź poinformowano go o tym) i udowodnił obecność na poczcie. Pełnomocnik może odbierać korespondencję albo poprzez jej osobiste doręczenie przez pracownika poczty albo poprzez odbiór przesyłki z placówki pocztowej - nawet z wykorzystaniem awizacji - raz na dwa tygodnie. Pełnomocnik zgłosił reklamację pracy Poczty Polskiej, która do dziś nie została rozpoznana - na co pełnomocnik nie ma wpływu.

2.2 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

3.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2021, poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

3.2 Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stan faktyczny sprawy, jako prawidłowo ustalony przez organ administracji przyjęto za podstawę rozważań sądu. Sprawa została rozpoznana przez sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

3.3 Przedmiotem kontroli sądu było rozstrzygnięcie podatkowego organu odwoławczego, co do stwierdzenia uchybienia terminowi do złożenia zażalenia na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. Poza granicami tej sprawy pozostaje więc kwestia oceny istnienia przeszkód w dochowaniu terminu, a tym samym istnienia ustawowych przesłanek do przywrócenia tego terminu. Z tego względu jako oczywiście bezprzedmiotową należało uznać argumentację zaprezentowaną w skardze, która eksponuje wyłącznie istnienie przeszkód dla dochowania terminu, a w żadnej mierze nie kwestionuje, że do uchybienia tego terminu doszło (pkt 2.1.). Za nieadekwatne należało również uznać sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania (pkt 2.), które nakierowano wyłącznie na kwestię przywrócenia terminu, a nie stwierdzenia jego uchybienia. Tym samym, inaczej rzecz ujmując, a co wynika z zasad logiki, skoro strona twierdzi, że przekroczenie terminu było niezawinione, to przyjmuje, że do przekroczenia tego doszło. I właśnie potwierdzenie zaistnienia tego zdarzenia procesowego w sposób deklaratoryjny nastąpiło w zaskarżonym postanowieniu. Nie istnieje więc pomiędzy stronami w tym kontekście pole dla sporu, ani co do faktów czy też prawa.

3.4 O ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia decyduje to, czy według stanu na moment jego podjęcia spełniły się przesłanki przewidziane w art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej. Na mocy tych przepisów organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Ich treść została sformułowana w sposób kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Konieczne jest zatem ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie postanowienia oraz ustalenie kiedy zostało wniesione zażalenie od tego rozstrzygnięcia i w rezultacie, czy doszło do uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. W razie stwierdzenia uchybienia terminu organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia zażalenia, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Ponadto, na co już wyżej wskazał sąd, poza jakąkolwiek oceną organu podatkowego pozostają okoliczności z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia, a jedynym uprawnieniem, a zarazem obowiązkiem organu odwoławczego we wstępnej fazie kontroli zażalenia jest ustalenie, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie 7-dni od daty doręczenia postanowienia stronie.

3.5 W realiach sprawy skoro przesyłka zawierająca postanowienie z [...] r. została stronie skutecznie doręczona w trybie tzw. doręczenia zastępczego 15 grudnia 2021 r. (tj. wraz z upływem 14 dni od daty pierwszego awizowania przesyłki), to termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 22 grudnia 2021 r. Tym samym, składając 3 stycznia 2022 r. zażalenie, strona uchybiła terminowi zakreślonemu przepisem art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zatem organ odwoławczy prawidłowo w stanie faktycznym sprawy zastosował art. 228 § 1 pkt 2 w zw. art. 239 Ordynacji podatkowej i stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia.

3.6 Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.