Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 626/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Akta stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 2, art. 95 ust. 1 pkt 4, art. 37, art. 38,
journal: Dz.U. 2016 poz 2064
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego.
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c, art. 135
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2017r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Wojewody z dnia 1 sierpnia 2017r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia aktu zgonu uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Wojewoda Świętokrzyski po rozpatrzeniu odwołania I. K. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w B. z dnia 7 czerwca 2017r. orzekającą o odmowie uzupełnienia aktu zgonu o numerze [...] dotyczącego zmarłego K. P. K.a w zakresie danych dotyczących daty i miejsca zgonu.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w Urzędzie Stanu Cywilnego w B. z wniosku I. K. toczyło się postępowanie w sprawie uzupełnienia aktu zgonu jej męża, K. K., o dane dotyczące daty i miejsca zgonu. W/w decyzją z dnia 7 czerwca 2017r. organ I instancji odmówił uzupełnienia aktu zgonu o powyższe dane podając w uzasadnieniu, że karta zgonu wystawiona przez lekarza nie zawierała daty i miejsca zgonu, a jedynie datę i miejsce znalezienia zwłok, dlatego uzupełnienie aktu zgonu jest niemożliwe.

Od decyzji tej odwołanie wniosła I. K.. W wyniku jego rozpoznania organ odwoławczy stwierdził, że zgon rejestruje kierownik urzędu stanu cywilnego właściwy ze względu na miejsce zgonu lub znalezienia zwłok. Podstawą sporządzenia aktu zgonu jest karta zgonu i protokół zgłoszenia zgonu, który kierownik urzędu stanu cywilnego sporządza w chwili zgłoszenia zgonu. Podstawowym dokumentem do sporządzenia protokołu zgłoszenia zgonu a następnie aktu zgonu jest karta zgonu. Dokumenty stanowiące podstawę sporządzenia aktu zgonu stają się tzw. aktami zbiorowymi dla danego aktu zgonu.

W niniejszym przypadku, jak dalej stwierdził organ, karta zgonu została wystawiona przez lekarza A. P., który wypełnił rubrykę "data i godzina znalezienia zwłok". Kierownik urzędu stanu cywilnego jest przy tym zobligowany do wpisania w akcie zgonu wyłącznie informacji o godzinie i dacie zgonu lub godzinie i dacie znalezienia zwłok wskazanej przez lekarza w karcie zgonu. Dlatego też w protokole zgłoszenia zgonu, a następnie w akcie zgonu prawidłowo wpisano datę i godzinę znalezienia zwłok, zaś rubryka "data i godzina zgonu" pozostały niewypełnione. W związku z powyższym nie ma racji skarżąca podnosząc w odwołaniu, że Zastępca Kierownika USC w B. był zobowiązany do ustalania daty i godziny zgonu. Organ sporządzający akt zgonu jest związany informacjami dotyczącymi daty i godziny zgonu bądź daty i godziny znalezienia zwłok zapisanymi w karcie zgonu przez osobę uprawnioną i nie ma uprawnień do jakichkolwiek interpretacji.

Organ II instancji odwołał się do treści art. 37 ust. 1 i art. 38 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że akt stanu cywilnego, który nie zawiera wszystkich wymaganych danych, uzupełnia kierownik urzędu stanu cywilnego, który go sporządził, na podstawie innych aktów stanu cywilnego, akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego prowadzonych dla tego aktu i innych dokumentów mających wpływ na stan cywilny. Zgodnie zaś z art. 38 powołanej ustawy uzupełnienia aktu zgonu dokonuje sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby zainteresowanej lub prokuratora, jeżeli akt zgonu nie zawiera daty lub godziny zgonu, a dane te nie wynikają z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego stanowiących podstawę sporządzenia aktu zgonu.

Ponieważ w niniejszym przypadku karta zgonu zawierała datę i godzinę znalezienia zwłok, kierownik urzędu stanu cywilnego nie mógł podjąć działań określonych w art. 37 ust. 1 w/w ustawy, bowiem wykracza to poza przyznane mu kompetencje. To właśnie karta zgonu jest dokumentem wchodzącym w skład tzw. akt zbiorowych obok protokołu zgłoszenia zgonu. Jeżeli zatem nie wynikała z niej data i godzina zgonu, to kierownik urzędu stanu cywilnego nie mógł dokonać uzupełnienia aktu zgonu o te informacje. W takiej sytuacji zastosowanie będzie miał art. 38 ustawy wskazujący sąd jako właściwy do uzupełnienia aktu zgonu.

Za niezasadne uznał organ odwoławczy argumenty skarżącej dotyczące niepodjęcia jakichkolwiek czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zdaniem organu działania kierownika urzędu stanu cywilnego sprowadzają się wyłącznie do sprawdzenia, czy dokumenty stanowiące podstawę sporządzenia aktu zgonu zawierają datę i godzinę zgonu. Za bezcelowe uznał organ w szczególności czynności polegające na przesłuchaniu świadków w osobach sąsiadów i syna skarżącej.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję I. K. zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i w konsekwencji wydanie decyzji odmawiającej uzupełnienia aktu zgonu dotyczącego zmarłego K. K. zgodnie z wnioskiem z daty 31 maja 2017r., a w szczególności:

przepisów art. 6, 7, 8 i 10 kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i niepodjęcie jakichkolwiek czynności, które były niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony i obywateli oraz uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

przepisu art. 77 kpa poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie;

przepisu art. 107 kpa poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz brak odniesienia się do wszystkich podniesionych przez skarżącą zarzutów, co skutkowało naruszeniem zasad ogólnych postępowania;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to w szczególności przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 2064), a w szczególności:

przepisu art. 22 oraz art. 92 i 95 ww. ustawy, poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego mającego na celu precyzyjne ustalenie stanu faktycznego, tj. daty i miejsca zgonu K. K. i w konsekwencji błędne uznanie, że informacje te nie są znane i umieszczenie w akcie zgonu dotyczącym zmarłego K. K. danych o dacie i miejscu znalezienia zwłok, zamiast o dacie i miejscu jego zgonu,

- przepisu art. 37 i art. 38 ww. ustawy, poprzez błędne uznanie, że załatwienie sprawy dotyczącej uzupełnienia aktu zgonu K. K. winno nastąpić w postępowaniu nieprocesowym przed właściwym sądem z uwagi na fakt, że z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego dotyczących zgonu K. K. nie wynikają informacje dotyczące daty i miejsca jego zgonu i w konsekwencji niezastosowanie przepisu art. 37 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, podczas gdy art. 38 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego jednoznaczne stanowi, iż w postępowaniu nieprocesowym sąd powszechny dokonuje uzupełnienia aktu zgonu jeżeli akt zgonu nie zawiera daty lub godziny zgonu, a dane te nie wynikają z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego stanowiących podstawę sporządzenia aktu zgonu.

W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej w całości, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi I. K. podniosła, że zgodnie z treścią art. 38 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego sąd powszechny dokonuje uzupełnienia aktu zgonu jedynie w zakresie daty i godziny zgonu, jej wniosek dotyczył zaś uzupełnienia aktu zgonu o dane dotyczące zarówno daty, jak i miejsca jego zgonu. Wojewoda Świętokrzyski w zaskarżonej decyzji nie wziął zupełnie pod uwagę tego faktu, a jedynie ograniczył się do stwierdzenia, iż właściwym w tej sprawie będzie sąd powszechny. Jednak sąd powszechny nie jest władny do uzupełnienia aktu zgonu o dane dotyczące miejsca zgonu zmarłego i zdaniem skarżącej ewentualny wniosek tego dotyczący zostałby przez sąd powszechny oddalony.

Dalej skarżąca podniosła, że karta zgonu jest najistotniejszym dokumentem, stwierdzającym co do zasady sam fakt, ale również miejsce i datę zgonu osoby, zatem organ otrzymawszy niepełny dokument winien w przedmiotowym zakresie wszcząć stosowne postępowanie wyjaśniające, tj. postępowanie w zakresie ustalenia brakujących danych. Jeszcze przed sporządzeniem aktu zgonu powinien wezwać co najmniej lekarza wystawiającego kartę zgonu aby ten wyjaśnił okoliczności dotyczące daty oraz miejsca zgonu. Prawidłowe wystawienie karty zgonu jest bowiem obowiązkiem lekarza. Jedynym wypadkiem kiedy lekarz może odstąpić od wystawienia karty zgonu, jest podejrzenie udziału osób trzecich w spowodowaniu zgonu, a obowiązkiem lekarza jest wówczas zawiadomienie policji i prokuratora. W takich wypadkach lekarz wydaje zaświadczenie o stwierdzeniu zgonu, a kartę zgonu wydaje lekarz, który na zlecenie sądu lub prokuratora dokonał oględzin lub sekcji zwłok. Zatem organ I instancji miał prawo odmówić uzupełnienia aktu zgonu jedynie w przypadku, gdyby lekarz wydający kartę zgonu nie był w stanie wyjaśnić okoliczności co do miejsca i daty śmierci męża skarżącej, które to okoliczności szczegółowo opisała w swoim wniosku o uzupełnienie aktu zgonu, a następnie w odwołaniu. Nie wie dlaczego lekarz wydający kartę zgonu nie wpisał danych dotyczących miejsca i daty zgonu K. K., pomimo tego że okoliczności te nie budziły jakichkolwiek wątpliwości. W sprawie jego śmierci nie toczyło się żadne postępowanie prowadzone przez policję czy prokuraturę. Nie była też przeprowadzona sekcja zwłok, ponieważ, jak uznał lekarz pogotowia, umarł on z przyczyn naturalnych w domu położonym przy ul. [...] w miejscowości B. Co do daty jego śmierci również nie było żadnych wątpliwości - według lekarza pogotowia zmarł on dnia 16 września 2016r., około 10 godzin przed jego przyjazdem, a pogotowie przyjechało o godz. 19.50. Przeprowadzenie dowodu z zeznań lekarza wystawiającego kartę zgonu było więc konieczne. W karcie zgonu nie znalazły się bowiem informacje dotyczące miejsca i daty zgonu wyłącznie z powodu niedopełnienia obowiązków przez lekarza wydającego tę kartę. Jeżeli bowiem powziął on jakiekolwiek wątpliwości co do miejsca i daty zgonu winien zawiadomić o tym odpowiednie organy, które po przeprowadzeniu stosownych czynności (sekcja zwłok, opinia biegłego lekarza patomorfologa) dokonałyby ustalenia tych danych.

Zdaniem skarżącej oba organy wydające w tej sprawie decyzje skupiły się bezpodstawnie na ustawowym zakazie uzupełnienia aktu zgonu o dane dotyczące daty i godziny zgonu (uzupełniane jedynie na podstawie akt zbiorowej rejestracji), gdy tymczasem ich obowiązkiem było ustalenie pełnego stanu faktycznego sprawy, w tym także przeprowadzenie postępowania mającego na celu doprowadzenie do uzupełnienia danych w karcie zgonu. Brakujące dane dotyczące daty i miejsca zgonu K. K. są bowiem tożsame z danymi dotyczącymi daty i miejsca znalezienia jego zwłok. Uzupełnienie karty zgonu pozwoli na uzupełnienie aktu zgonu, bez konieczności występowania na drogę postępowania sądowego. Brak danych dotyczących daty i miejsca zgonu skutkuje poważnymi konsekwencjami, gdyż Sąd Rejonowy w Starachowicach zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku i zobowiązał m.in. skarżącą do wystąpienia ze stosownym wnioskiem przed organy administracji.

Niezrozumiałym dla skarżącej jest również to dlaczego organ II instancji w uzasadnieniu decyzji nie ustosunkował się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów oraz nie przeprowadził - pomimo stosownego wniosku - postępowania dowodowego. Ponadto obowiązkiem organu jest ustosunkowanie się do wszystkich zebranych w sprawie dowodów. W niniejszej sprawie organy nie ustosunkowały się do złożonych przez skarżącą wniosków dowodowych, czym naruszyły przepisy postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii dotyczącej miejsca zgonu, o uzupełnienie którego skarżąca także wnosiła, organ stwierdził, że wprawdzie organ odwoławczy w swojej decyzji nie odniósł się wprost do niemożności uzupełnienia przez kierownika USC tej danej, ale wynikało to z faktu, że data i godzina zgonu są nierozerwalnie powiązane z miejscem zgonu, podobnie jak data i godzina znalezienia zwłok z miejscem znalezienia zwłok. Wszystkie te dane znajdują się w tej części karty zgonu, do wypełnienia której uprawnione są wyłącznie osoby wymienione w ustawie z dnia 31 stycznia 1959r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Rzeczywiście art. 38 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego odnosi się do uzupełnienia przez sąd daty i godziny zgonu, ale – zdaniem organu odwoławczego – nie można interpretować tego przepisu w oderwaniu od innych przepisów i bez wzięcia pod uwagę cech charakterystycznych dla zdarzenia, jakim jest zgon. Logiczne jest, że jeżeli tylko sąd posiada kompetencje do uzupełnienia aktu zgonu o datę i godzinę zgonu, to – konsekwentnie – jest także wyłącznie kompetentny do uzupełnienia miejsca zgonu jako dwóch nierozerwalnie powiązanych ze sobą elementów. Organ zwrócił także uwagę, że żaden przepis prawa nie przewiduje postępowania o uzupełnienie karty zgonu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że choć postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji dotyczyło kwestii uzupełnienia aktu zgonu, akta administracyjne zgromadzone przez organy obu instancji nie zawierają tegoż dokumentu w postaci (choćby odpisu) aktu zgonu K. K., co uniemożliwia zapoznanie się z jego treścią. W szczególności do wniosku skarżącej została dołączona jedynie kserokopia karty zgonu i kserokopia karty informacyjnej, a w części wstępnej akt organu I instancji znajdują się odpisy protokołu zgłoszenia zgonu i karty zgonu. Brak jest w tej sytuacji podstaw by sądzić, że organy administracyjne orzekające w sprawie (w tym zwłaszcza organ odwoławczy) dysponowały aktem zgonu. Tym samym nie sposób ocenić na jakiej podstawie organy te ustaliły, że dokument ten posiada określoną treść, w tym przede wszystkim że nie zawiera wskazania daty, godziny i miejsca zgonu. Brak ten uniemożliwia także sądowi zbadanie tych kwestii, mających kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy naruszyły tym samym dyspozycję art. 7 i art. 77 kpa w sposób istotny dla sprawy, gromadząc materiał dowodowy w sposób niepełny.

Należy przy tym podnieść, że przepisy nie nakładają na sąd obowiązku zgromadzenia kompletnych akt postępowania w sprawie toczącej się przed nim,

a tylko dokonanie oceny na podstawie akt przesłanych przez organ, a wyjątkowo uzupełnianych dodatkowymi istotnymi dowodami z dokumentów. Sąd oczywiście może wezwać organ do uzupełnienia akt sprawy, jeśli przez niedopatrzenie organu akta zawierają braki, ale to uzupełnienie dotyczy tych akt, które organ posiadał wydając rozstrzygnięcie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2008r., sygn. I OSK 1548/06, wyrok NSA z dnia 23 października 2009r., sygn. 58/09). W niniejszym przypadku brak jest podstaw by sądzić, że tak właśnie było.

Odnosząc się do zarzutów skargi – przy założeniu, że przedmiotowy dokument w postaci aktu zgonu istotnie nie zawiera wskazania daty, godziny i miejsca zgonu – należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 roku Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. z 2016r., poz. 2064 ze zm.), dalej jako "Pasc", akt zgonu sporządza się na podstawie karty zgonu oraz protokołu zgłoszenia zgonu. Dokumenty stanowiące podstawę sporządzenia aktu stanu cywilnego lub dokumenty złożone po sporządzeniu aktu stanu cywilnego stanowiące podstawę do dołączenia wzmianki dodatkowej do aktu stanu cywilnego lub stanowiące podstawę zamieszczenia przypisku przy innych aktach stanu cywilnego stanowią akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego (art. 26 ust. 1 Pasc). Z kolei zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 4 Pasc akt zgonu może zawierać datę, godzinę i miejsce zgonu albo jeżeli nie są znane – datę, godzinę i miejsce znalezienia zwłok. Ustawa dopuszcza zatem możliwość taką, że akt zgonu zawiera wyłącznie datę, godzinę i miejsce znalezienia zwłok.

Ta sama ustawa w art. 37 i 38 przewiduje jednak możliwość uzupełnienia aktu stanu cywilnego, w tym aktu zgonu. Uzupełnienie aktu stanu cywilnego dotyczy braku wpisu w określonej jego rubryce, a jego celem jest doprowadzenie do prawidłowej i kompletnej jego treści. Co do zasady, zgodnie z art. 37 ust. 1 Pasc, uzupełnienia aktu dokonuje kierownik urzędu stanu cywilnego, który go sporządził, a odbywa się ono na podstawie innych aktów stanu cywilnego, akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego prowadzonych dla tego aktu i innych dokumentów mających wpływ na stan cywilny. Materiał dowodowy, który może prowadzić do uzupełnienia aktu, jest zatem ograniczony i obejmuje wyłącznie dokumenty wymienione w w/w przepisie (a także zagraniczny dokument stanu cywilnego zgodnie z art. 37 ust. 2 Pasc; por. w tym zakresie wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 września 2017r., sygn. III SA/Łd 316/17).

Wyjątek od powyższej zasady został przewidziany w art. 38 Pasc, zgodnie z którym uzupełnienia aktu zgonu dokonuje sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby zainteresowanej lub prokuratora, jeżeli akt zgonu nie zawiera daty lub godziny zgonu, a dane te nie wynikają z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego stanowiących podstawę sporządzenia aktu zgonu. Wyjątek ten sprowadza się do tego, że w zakresie przewidzianym w przytoczonym przepisie kompetencję do uzupełnienia aktu zgonu posiada nie organ, który go wydał, ale sąd, który orzeka w postępowaniu nieprocesowym.

Trzeba w tym miejscu zwrócić uwagę, że wniosek skarżącej został złożony na podstawie art. 37 Pasc i dotyczył uzupełnienia aktu zgonu, który – jak przynajmniej wynika z informacji zawartych we wniosku i wydanych decyzjach – został już sporządzony. Postępowanie w tym zakresie zostało w sposób szczególny (dla trybu uzupełnienia) unormowane w powołanych wyżej przepisach art. 37 i 38 Pasc.

Z powyższych wywodów wynika po pierwsze, że nie ma racji skarżąca jakoby kierownik urzędu stanu cywilnego był w tym przypadku uprawniony do uzupełnienia aktu zgonu o informację dotyczącą daty i godziny zgonu. Dane te nie wynikają bowiem ani z karty zgonu ani z protokołu zgłoszenia zgonu, co powoduje, że zgodnie z dyspozycją art. 38 Pasc właściwy do dokonania ewentualnego uzupełnienia w tym zakresie jest wyłącznie sąd powszechny. Ze stanowiska skarżącej zdaje się wynikać sugestia jakoby postępowanie organu miało prowadzić do uzupełnienia karty zgonu o powyższe dane. Jak jednak trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy, żaden przepis nie przewiduje takiego trybu postępowania. W razie braku w tym zakresie w aktach zbiorowych (a zatem również w karcie zgonu) zastosowanie znajduje dyspozycja art. 38 Pasc.

Na uwzględnienie zasługują natomiast zarzuty skarżącej dotyczące postępowania w przedmiocie ewentualnego uzupełnienia w akcie zgonu miejsca zgonu K. K.. Po pierwsze, organ odwoławczy do tej kwestii w ogóle nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a przecież zarówno wniosek skarżącej o uzupełnienie aktu zgonu, jak i decyzja organu I instancji, a także odwołanie, dotyczyły także tej kwestii. Stosowną argumentację w tym zakresie zawarto dopiero w odpowiedzi na skargę. Należy przy tym podkreślić, że odpowiedź na skargę nie może zastępować uzasadnienia decyzji, nie może też zastępować czy też uzupełniać rozstrzygnięcia podjętego w sprawie. Organ w odpowiedzi na skargę winien ustosunkować się do zarzutów skargi i przedstawić stanowisko organu w sprawie, a nie przywoływać nowe fakty i okoliczności, mające przemawiać za zasadnością zaskarżonej decyzji. Pismo procesowe, jakim jest odpowiedź na skargę, nie może "uzupełniać" zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w nim rozważań i ocen, które winny zostać zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym tej decyzji (por. m.in. wyrok WSA w Kielcach z dnia 21 listopada 2012r., sygn. II SA/Ke 652/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2008r., sygn. V SA/Wa 247/08, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 listopada 2017r., sygn. I SA/Bk 1044/17). Tym samym organ odwoławczy naruszył w sposób istotny dyspozycję art. 107 § 3 kpa.

Niezależnie od powyższego należy podnieść, że przytoczony wyżej art. 38 Pasc dotyczy wyłącznie daty i godziny zgonu. Kompetencja sądu nie obejmuje zatem uzupełnienia aktu zgonu o miejsce zgonu osoby zmarłej. Powyższy przepis, jak podniesiono, ma charakter wyjątku od zasady przewidzianej w art. 37 ust. 1 Pasc, co powoduje, że wywód organu poczyniony w tym zakresie w odpowiedzi na skargę, opierający się na wykładni rozszerzającej, ma charakter nieuprawniony. Gdyby bowiem ustawodawca chciał objąć dyspozycją art. 38 Pasc również miejsce zgonu, element ten zostałby wymieniony w tym przepisie obok godziny i daty zgonu.

Poza tym organy w żaden sposób nie odniosły się do tego, że w karcie zgonu w rubryce nr 17 zatytułowanej jako "Miejsce zgonu albo miejsce znalezienia zwłok (miejscowość)" wpisano "[...]". Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie przeanalizowały w tym zakresie materiału dowodowego – karty zgonu, która jest przecież częścią akt zbiorowych – pod kątem możliwości uzupełnienia aktu zgonu na podstawie art. 37 ust. 1 Pasc. Nie odniosły się również do faktu, że w rubryce "Miejsce zgonu osoby zmarłej" zakreślono opcję "dom", co mogłoby sugerować, że intencją osoby uzupełniającej kartę zgonu było wpisanie w rubryce nr 17 miejscowości "[...] (...)" nie jako miejsca znalezienia zwłok, ale miejsca zgonu. Z uwagi na powyższe doszło także do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 kpa.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji publicznej I instancji w pierwszej kolejności uzupełni materiał dowodowy o przedmiotowy akt zgonu, po czym dokona ponownej analizy materiału dowodowego i wyda stosowne rozstrzygnięcie, mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. Uzasadniając zapadłe rozstrzygnięcie organ uczyni to zgodnie ze wskazaniami art. 107 § 3 kpa.