Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1629/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 98,  art. 54 par. 4,  art. 1a  pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Urszula Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. Minister Finansów, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej - A. L., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] września 2007 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Finansów przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w P. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku L. N. i A. L. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2000 - 2002.

W celu zastosowania środka egzekucyjnego poborcy skarbowi udali się pod adres wskazany w ww. tytułach wykonawczych. W asyście funkcjonariuszy Policji zajęli ruchomości należące do zobowiązanych. Czynność ta została dokonana pod nieobecność zobowiązanych, przy udziale Pana T. G., który oświadczył, iż sprawuje dozór nad nieruchomością państwa N. podczas ich nieobecności. Protokoły zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...] grudnia 2006r. zostały podpisane przez poborcę skarbowego, jak również przez T. G., któremu powierzono sprawowanie dozoru nad zajętymi ruchomościami. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone T. G., co potwierdził własnoręcznym podpisem. Pismem z dnia [...] stycznia 2007 r. T. G. przesłał zwrotnie organowi egzekucyjnemu odpisy tytułów wykonawczych wskazując, iż nie ma kontaktu ze zobowiązanymi, a także powołując, że z tym dniem zakończył pracę polegającą na dozorowaniu nieruchomości. W związku z tym prosił o zwolnienie z wykonywania czynności dozoru zajętych ruchomości.

Organ egzekucyjny mając na uwadze zasady ogólne ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - powoływana dalej jako "kpa") i słuszny interes strony, przy piśmie z dnia 26 stycznia 2007 r. przesłał do wiadomości zobowiązanych odpisy tytułów wykonawczych wraz z protokołami zajęcia ruchomości z dnia [...] grudnia 2007 r.

Pismem z dnia 27 czerwca 2007 r. skierowanym do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w P. skarżąca złożyła "skargę na czynności komornicze". Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia [...] lipca 2007 r., wezwał skarżącą do doprecyzowania wniesionego środka zaskarżenia poprzez wskazanie jakich czynności egzekucyjnych skarga dotyczy. Dodatkowo w piśmie tym organ poinformował stronę o trybie i terminach składania skarg na czynności egzekucyjne. Wskazał również na jakiej podstawie w badanej sprawie prowadzone jest postępowanie egzekucyjne oraz określił tryb i termin doręczenia tytułów wykonawczych.

Pismem z dnia [...] lipca 2007 r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko wyrażone we wcześniejszej korespondencji, iż nie doręczono jej żadnego tytułu wykonawczego, w związku z czym postępowanie egzekucyjne w stosunku do jej osoby nie może się toczyć. Jednocześnie zobowiązana wskazała, iż "zaskarża całe postępowanie egzekucyjne" prowadzone wobec niej.

W związku z brakiem precyzyjnego określenia żądania przez stronę skarżącą, organ nadzoru przyjął, że skarga z 27 czerwca 2007 r. dotyczy ostatniej, skutecznie dokonanej czynności egzekucyjnej, tj. zajęcia ruchomości z dnia 29 grudnia 2006 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...]września 2007 r., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych oraz protokoły zajęcia ruchomości zostały doręczone skarżącej w dniu 29 grudnia 2006 r. w trybie doręczenia zastępczego. Termin wniesienia przez stronę skargi upłynął zatem w dniu 12 stycznia 2007 r. Skarga natomiast została złożona w [...] Urzędzie Skarbowym w dniu 2 lipca 2007r. tj. po upływie terminu do jej wniesienia. Organ podkreślił, że strona skarżąca wnosząc skargę po terminie, nie złożyła jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia wraz z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.

W zażaleniu skarżąca wskazała, iż w jej opinii nastąpiło naruszenie art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm. - powoływana dalej jako "u.p.e.a.", poprzez pozostawienie skargi na czynności egzekucyjne bez rozpoznania. Ponadto podniosła, że doręczenie odpisów tytułów wykonawczych w trybie art. 43 kpa nie było skuteczne. Wskazała, iż organ posiadał wiedzę o braku doręczenia zobowiązanej tytułów wykonawczych, ponieważ T. G. odesłał je do Urzędu Skarbowego. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w P. w dniu [...] stycznia 2007 r. przesłał zobowiązanej kserokopie tych tytułów wraz z informacją o skutecznym doręczeniu w dniu 29 grudnia 2006 r., tj. z chwilą ich doręczenia T. G. Natomiast oryginały tych tytułów zostały przesłane pismem z dnia 26 stycznia 2007 r. Z tego powodu, zdaniem skarżącej, data 26 stycznia 2007 r. powinna zostać uznana za datę skutecznego doręczenia skarżącej tytułów wykonawczych przez organ egzekucyjny.

W uzasadnieniu zaskarżonego do Sądu postanowienia Minister Finansów podkreślił, iż nie budzi wątpliwości zajęcie ruchomości oraz fakt doręczenia zobowiązanym protokołów zajęcia. Organ podniósł, iż dokumenty ten zostały przesłane pocztą przy piśmie z dnia 26 stycznia 2007 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż ww. korespondencję dnia13 lutego 2007 r. odebrał osobiście L. N.. Z treści art. 57 § 1 kpa wynika, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło, upływ zaś ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W związku z tym, przy założeniu, że zobowiązani faktyczną wiedzę o dokonaniu zajęcia ruchomości powzięli dnia 13 lutego 2007 r., to termin do wniesienia skargi na przedmiotową czynność egzekucyjną upłynął w dniu 27 lutego 2007 r.

Organ stwierdził również, że w kwestii niedoręczenia odpisów tytułów wykonawczych, zarzut ten nie podlega rozpatrzeniu w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. Podkreślił, iż dla meritum sprawy nie ma znaczenia data doręczenia odpisów tytułów wykonawczych, gdyż termin do wniesienia skargi nie jest liczony od dnia wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Protokół zajęcia ruchomości zawiera pouczenie w zakresie przysługujących zobowiązanemu środków zaskarżenia oraz terminów do ich wniesienia. Dlatego też, nawet w przypadku przyjęcia, iż zobowiązana powzięła informację o dokonaniu czynności zajęcia ruchomości w dniu 13 lutego 2007 r., to złożenie skargi na tę czynność pismem z dnia 27 czerwca 2007 r. również czyni ją, spóźnioną, bez względu na fakt, czy odpisy tytułów wykonawczych zostały skutecznie doręczone dnia 29 grudnia 2006 r., czy też w dniu 13 lutego 2007 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona zarzuciła orzeczeniu Ministra Finansów naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez: błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, iż brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne, wybiórczą ocenę zebranego materiału źródłowego i brak odniesienia się do treści art. 43 kpa.

Strona wyjaśnia, że organy administracji błędnie ustaliły, że doręczenie odpisów tytułów wykonawczych nr [...]nastąpiło w trybie art. 43 kpa, a Minister Finansów w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie zajął stanowiska w tej podstawowej sprawie. Podniosła również, iż zastępcze doręczenie pisma jest domniemaniem prawnym, które może zostać podważone, gdy adresat udowodni, że korespondencja nie została mu faktycznie doręczona z przyczyn od niego niezależnych. Stanowi to podstawę do przywrócenia terminu "do dokonania czynności prawnej, jaką jest wniesienie zarzutów na postępowanie egzekucyjne". Jako dowód podważający zastępcze doręczenie, skarżąca powołała zwrot przez J. G. odpisów przedmiotowych tytułów wykonawczych.

Strona wskazała, iż pismem z dnia 19 lutego 2007 r. skierowanym do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w P., złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 26 września 2008r. Strona Skarżąca podniosła, iż nie jest prawdą, że protokoły zajęcia ruchomości zostały zobowiązanym przesłane przy piśmie z dnia 26 stycznia 2007r. Pismem tym doręczono jedynie odpisy tytułów wykonawczych. Stwierdziła, iż w sytuacji braku doręczenia protokołów zajęcia ruchomości, wydane w sprawie postanowienia nie mogą się ostać.

W odpowiedzi Minister Finansów pismem z dnia 27 października 2008r. wyjaśnił, iż zobowiązani zostali zawiadomieni o dokonanej czynności egzekucyjnej pismem z dnia 24 stycznia 2007r., które L. N. odebrał osobiście w dniu 13 lutego 2007r.

Na rozprawie w dniu 6 listopada 2008r. działający w imieniu Skarżącej jej małżonek L. N. oświadczył, iż do dnia dzisiejszego ani on, ani Skarżąca nie otrzymali od organów protokołów zajęcia ruchomości. Kserokopie rzeczonych protokołów otrzymał w sierpniu 2007r. od pana S., ale na pewno nie wcześniej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty w niej zawarte okazały się chybione.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie sądu podlega zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku załatwiania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Wyjaśnić również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd wydaje wyrok biorąc pod uwagę stan prawny oraz akta sprawy istniejące w dniu wydania zaskarżonego aktu; rozstrzyga przy tym, w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd rozpoznając sprawę nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2008r. zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, jak tego żądano w skardze.

Sąd zwraca uwagę, że przedmiotem zaskarżenia w rozpoznanej sprawie było postanowienie Ministra Finansów, utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] września 2007r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.

Przysługująca zobowiązanemu, wierzycielowi niebędącemu organem egzekucyjnym, podmiotowi , którego interes faktyczny lub prawny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu w wykonaniu obowiązku instytucja skargi na czynności egzekucyjne zawarta w art. 54 §1 - 6 u.p.e.a., obwarowana jest terminem do jej wniesienia, po upływie którego nie może być ona rozpoznana merytorycznie.

Skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, chyba, ze przepisy ustawy stanowią inaczej (art. 54 §4 u.p.e.a.). Jak wynika z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. ustawodawca za czynności egzekucyjne rozumie wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora może być zatem wnoszona na czynności o charakterze wykonawczym i powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, w rozumieniu przepisów u.p.e.a.

Poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostaje, iż skarżąca pismem z dnia 27 czerwca 2007r. wniosła skargę na "czynności komornicze". Z uwagi na fakt, iż strona nie wskazała, jaka konkretna czynność egzekucyjna jest przedmiotem skargi, organ pismem z dnia [...] lipca 2007r. wezwał stronę do sprecyzowania na jakie konkretne czynności organu egzekucyjnego składa skargę. W odpowiedzi na powyższe Skarżąca pismem z dnia [...] lipca 2007r. poinformowała, iż zaskarża całe postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec jej osoby.

W tym stanie rzeczy organ przyjął, iż skarga dotyczy ostatniej dokonanej czynności egzekucyjnej, tj. zajęcia ruchomości z dnia 29 grudnia 2006r.

Zgodnie z art. 98 u.p.e.a. zajęcie ruchomości następuje poprzez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie. Moment dokonania czynności egzekucyjnej nie zawsze jest jednak dniem, w którym zobowiązany dowiedział się o czynności egzekucyjnej. Mając zatem na uwadze słuszny interes zobowiązanego, upływ terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną należałoby liczyć od dnia powiadomienia zobowiązanego o dokonanym zajęciu ( art. 98 §2 u.p.e.a.).

Z uwagi na nieobecność małżonków A. i L. N. podczas dokonywania czynności zajęcia ruchomości, protokół zajęcia ruchomości został zobowiązanym doręczony drogą pocztową w dniu 13 lutego 2007r. Skoro w tym dniu (13 lutego 2007r.) uzyskali ono faktyczną wiedzę o dokonaniu czynności egzekucyjnej, Minister Finansów trafnie przyjął, iż termin do wniesienia skargi należy liczyć od tego właśnie dnia. Tym samym termin do wniesienia skargi na tę czynność upłynął z dniem 27 lutego 2007r. ( wtorek).

Organy nadzoru nad postępowaniem egzekucyjnym zasadnie zatem uznały, iż skarga została wniesiona z uchybieniem terminu do jej wniesienia.

Strona skarżąca w piśmie procesowym z dnia 26 września 2008r. podniosła zarzut braku doręczenia odpisów protokołów zajęcia. Wskazała, iż w tej sytuacji termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną nie zaczął formalnie biec, a zatem nie mogła być ona pozostawiona bez rozpatrzenia, z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Zarzut ten został podtrzymany na rozprawie w dniu 6 listopada 2008r. Występujący w imieniu Skarżącej L.N. oświadczył, iż do dnia dzisiejszego ani on, ani jego małżonka nie otrzymali od organów odpisów protokołów zajęcia ruchomości.

Odnosząc się do powyższych twierdzeń stwierdzić należy, iż nie znajdują one oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z akt sprawy wynika, iż odpisy rzeczonych protokołów zostały przesłane L. N. jako załączniki wraz z pismem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia 24 stycznia 2007r. ( karta 14 akt administracyjnych). Pismo to zostało doręczone adresatowi w dniu 13 lutego 2007r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Na okoliczność, iż skarżący po13 lutego 2007 byli w posiadaniu rzeczonych odpisów wskazuje treść pisma L. N. z dnia [...] lutego 2007, stanowiącego odpowiedź na pisma organów z dnia 24 oraz 26 stycznia 2007r., w którym wprost odnosi on się do tych protokołów wskazując na "liczne skreślenia i nakreślone w tekście, bliżej nieznane parafki".

Na uwzględnienie nie może także zasługiwać zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, poprzez pominięcie przez Ministra Finansów okoliczności zawarcia przez Stronę w piśmie z dnia [...] lutego 2007r. wniosku o przywrócenie terminu. Jak trafnie wskazuje organ, z prostego zestawienia daty doręczenia protokołów zajęcia ruchomości (13 lutego 2007r.) i daty wyżej powołanego pisma (19 lutego 2007) wynika, iż w tym czasie Skarżąca nie musiałaby wnioskować o przywrócenie terminu do złożenia skargi na czynność zajęcia ruchomości, gdyż skarga na tę czynność byłaby złożona w terminie.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż Sąd administracyjny jest zawsze związany granicami sprawy, w której skargę wniesiono i nie może wkraczać swoimi ocenami prawnymi w inną sprawę, niż ta, jaka była przedmiotem postępowania przed organami administracji. Sprawę rozpatrywaną przez Sąd określa strona skarżąca, wskazując konkretny akt (decyzję, postanowienie), którego skarga dotyczy.

Skarżąca wniosła skargę na postanowienie o charakterze formalnym w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.

Tak zakreślone granice skargi nie pozwalają Sądowi w niniejszym postępowaniu rozstrzygać zasadności merytorycznych zarzutów skargi, wskazujących na nieprawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego, co nie oznacza, iż nieprawidłowości tych, czy wręcz błędów w prowadzonym wobec skarżącej i jej małżonka postępowaniu egzekucyjnym Sąd nie dostrzega.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.