Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 282/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi T. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. nr [...]


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Sz [...]

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], D.I.A.S., w wyniku rozpoznania zażalenia zobowiązanej T. L., utrzymał w mocy postanowienie N. T. U. S. w S. z dnia [...] r., znak: [...], którym odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec T. L. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]

Powyższe zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 - zwanej w skrócie "K.p.a.") oraz art. 18 i art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 - zwanej w skrócie "u.p.e.a.") oraz w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy.

N. T. U. S. w S. (Organ I instancji) wszczął postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej T. L. (dalej: "Strona", "Skarżąca") na podstawnie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. o numerach: [...] ([...]), [...] (350445), [...] (350447), [...] (350448), [...] (350450), [...] (350451), [...] (350452), [...] (350454), [...] (350455), [...] (350456), [...] (350457), [...] (350458), [...] (350460), [...] (350461) wystawionych przez wierzyciela - [...].

Ww. tytułami wykonawczymi objęto należności z opłaty abonamentowej RTV za okres od stycznia [...] r. do sierpnia [...] r. Odpisy ww. tytułów doręczono Stronie w dniu [...] r. W toku prowadzonego postępowania Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] r., nr [...] Cz. nr [...], dokonał zajęcia nadpłaty podatku dochodowego.

Pismem z dnia [...] r. Strona wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez [...] w zakresie opłat abonamentowych RTV za [...] z uwagi na wygaśnięcie obowiązku z powodu przedawnienia.

Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], N. T. U. S. w S. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec Stronie z numerów spraw: [...] z powodu przedawnienia należności.

Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], N. T. U. S. w S. odmówił stronie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie pozostałych tytułów wykonawczych z uwagi na brak zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 59 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a.

Zawiadomieniem z dnia [...] r. Organ I instancji dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej zobowiązanej Strony.

Pismem z dnia [...] r. zobowiązana Strona złożyła skargę na ww. zawiadomienie N. T. U. S. w S. z dnia [...] r. w sprawie: [...] o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, w której podniosła, że pomimo przedawnienia zobowiązania, nie uwzględniono wniosku Strony zobowiązanej o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Ponadto, Strona zobowiązana wskazała, że w zawiadomieniu o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, skierowanym zarówno do dłużnika zajętej wierzytelności, jak i do Strony, organ egzekucyjny wskazał numery tytułów wykonawczych, mających stanowić podstawę do zajęcia, które nigdy nie zostały wystawione w stosunku do Strony zobowiązanej przez wierzyciela. W związku z powyższym, zdaniem Strony zobowiązanej, zajęcie egzekucyjne jest wadliwe i nie może wywołać skutków prawnych.

Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], N. T. U. S. w S. uwzględnił skargę Strony zobowiązanej z dnia [...] r. na zajęcie świadczenia emerytalnego, wypłacanego przez [...], z dnia [...] r., znak: [...], oraz usunął stwierdzone wady czynności przez skierowanie zajęcia z prawidłowymi numerami tytułów wykonawczych nadanymi przez wierzyciela.

Nie zgadzając się z postanowieniem N. T. U. S. w S. z dnia [...] r. w sprawie nr [...], Strona zobowiązana pismem z dnia [...] r. złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Strona ponownie wskazała, że pomimo przedawnienia zobowiązania, nie uwzględniono Jej wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Strona wskazała, że w zawiadomieniu o zajęciu prawa majątkowego, skierowanym zarówno do dłużnika zajętej wierzytelności, jak i do Niej, Organ egzekucyjny wskazał numery tytułów wykonawczych, mających stanowić podstawę do zajęcia, które nigdy nie zostały wystawione w stosunku do Strony zobowiązanej przez wierzyciela. Ponadto, Strona zobowiązana wskazała, że nie zgadza się z Organem egzekucyjnym, iż egzekwowane zobowiązania nie uległy przedawnieniu, albowiem zawiadomieniem o zajęciu nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] rok nr [...] zastosował środek egzekucyjny skutkujący przerwaniem biegu przedawnienia. Zdaniem Strony zobowiązanej, czynność ta była wadliwa i nie mogła w konsekwencji spowodować przerwania biegu przedawnienia. Tym samym, według zobowiązanej doszło do naruszenia art. 67 § 2 pkt 4 u.p.e.a.

D.I.A.S. ("Organ II instancji"), w oparciu o ustalony stan faktyczny i prawny sprawy, utrzymując w mocy ww. postanowienie z dnia [...] r. stwierdził, co następuje.

W pierwszej kolejności Organ II instancji wyjaśnił, że na podstawie art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a.

Wskazał, że na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. Organ II instancji wskutek wniesionego odwołania wydaje decyzję, w której w zależności od sposobu rozstrzygnięcia: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo umarza postępowanie odwoławcze. W myśl art. 144 K.p.a. przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń.

Wyjaśnił przy tym, że administracyjne postępowanie egzekucyjne kończy się wyegzekwowaniem dochodzonego obowiązku albo umorzeniem postępowania w związku z wystąpieniem jednej z przesłanek, o których mowa w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a.

Następnie Organ II instancji wskazał, że przesłanki umorzenia wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a. stanowią katalog zamknięty, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody wyboru, co do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast zaistnienie jednej ze wskazanych w tym przepisie okoliczności wywołuje skutek umorzenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa.

Z kolei w art. 59 § 2 u.p.e.a., ustawodawca umożliwił fakultatywne umorzenie postępowania egzekucyjnego w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W ocenie D.I.A.S., zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na stwierdzenie wystąpienia w przedmiotowej sprawie przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a., uzasadniających umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Strony zobowiązanej. Wskazał przy tym, że umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić wówczas, gdy wyjdą na jaw przeszkody lub wady postępowania, albo wtedy, gdy okoliczności te zostaną ujawnione w toku kontroli postępowania przeprowadzonej z urzędu przez organ egzekucyjny, a także na wniosek zobowiązanego lub wierzyciela. Zdaniem Organu II instancji, w rozpatrywanej sprawie takich okoliczności nie stwierdzono.

Organ II instancji wskazał następnie, że zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

W związku z powyższym – jak dalej wskazał Organ II instancji – 5 letni termin przedawnienia najstarszych należności, objętych przedmiotowym rozstrzygnięciem, tj. za poszczególne miesiące [...] roku, po przerwaniu biegu terminu przedawnienia na skutek dokonanego zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku upłynie nie wcześniej niż w [...]

Dalej, odnosząc się do zarzutów zażalenia Strony zobowiązanej, Organ II instancji wskazał, że w zawiadomieniu o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z dnia [...] r., nr [...]. nr [...], faktycznie powołane są niewłaściwe tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] z dnia [...] r. na skutek błędnego wprowadzenia numerów tytułów wykonawczych wierzyciela do systemu informatycznego organu egzekucyjnego, z którego generowane były m.in. dokonane zajęcia. Wskazał przy tym, że niewątpliwie poprawne numery tytułów wykonawczych wystawionych na Stronę zobowiązaną, na podstawie których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, to numery od [...] do [...] z dnia [...] r. Wskazał także, że zarówno tytuły wykonawcze, jak i ich odpisy, zaopatrzone zostały w numery systemowe organu egzekucyjnego, które są również uwidocznione w dokonanych czynnościach egzekucyjnych, których to odpisy zawiadomień doręczono Stronie zobowiązanej, co jednoznacznie potwierdza, że egzekucja i zastosowane środki egzekucyjne dokonane zostały na podstawie wystawionych i skierowanych do egzekucji tytułów o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], którym nadano systemowe numery Organu egzekucyjnego, odpowiednio o numerach: [...]

Nadto, Organ II instancji zauważył, że zarówno osoba Strony zobowiązanej, wierzyciel, jak i okresy, za jakie były dochodzone należności, wskazane w przedmiotowym zajęciu z dnia [...] r. pokrywają się z prawidłowymi numerami tytułów wykonawczych.

W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy, D.I.A.S. nie stwierdził okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Strony zobowiązanej, stąd orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia [...] w S..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższe postanowienie D.I.A.S. z dnia [...] r. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucają mu naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ("u.p.e.a.") przez utrzymanie w mocy postanowienia N. T. U. S. w S. z dnia [...] r., znak: [...], odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec Skarżącej, pomimo że egzekwowany obowiązek wygasł na skutek przedawnienia,

W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca wskazała, że wnioskiem z dnia [...] r. zwróciła się do N. T. U. S. w S. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w obecnie w zakresie opłat abonamentowych RTV za [...], albowiem obowiązek uiszczenia opłat wygasł z powodu przedawnienia stosownie do art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 2 § 2 i art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.

Następnie wskazała, że N. T. U. S. w S. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 59 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a.

Organ egzekucyjny uznał, jak wynika z uzasadnienia postanowienia z dnia [...] r., że skoro [...] r. dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku przysługującej Skarżącej, to stosownie do art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia, który został przerwany wskutek zastosowania tego środka egzekucyjnego.

Skarżąca w zażaleniu na to postanowienie podniosła, że czynność zajęcia zwrotu nadpłaty była wadliwa i nie mogła w konsekwencji spowodować przerwania biegu przedawnienia. W zawiadomieniu o zajęciu prawa majątkowego, skierowanym zarówno do dłużnika zajętej wierzytelności, jak i do zobowiązanej (Skarżącej), organ egzekucyjny wskazał numery tytułów wykonawczych, mających stanowić podstawę do zajęcia, które nigdy nie zostały wystawione w stosunku do zobowiązanej (Skarżącej) przez wierzyciela - [...]

W takim wypadku, zdaniem Skarżącej, skoro doszło do naruszenia art. 67 § 2 pkt 4 u.p.e.a., to żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia egzekucji, zdaniem Skarżącej, było zasadne.

Jak dalej wskazała Skarżąca, D.I.A.S. w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] r., utrzymującym w mocy postanowienie N. T. U. S. w S. z dnia [...] r., potwierdził, że faktycznie w kwestionowanym przez Skarżącą zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności z dnia [...] r., powołane zostały niewłaściwe tytuły wykonawcze na skutek błędnego wprowadzenia numerów do systemu informatycznego organu egzekucyjnego. Inne niewątpliwie były numery tytułów wykonawczych wystawionych na zobowiązaną, na podstawie których prowadzone było postępowanie egzekucyjne.

Zdaniem Organu odwoławczego, jak należy się domyślić, nie miało to jednak znaczenia.

D.I.A.S. nie odniósł się wprost do zarzutu naruszenia art. 67 § 2 pkt 4 u.p.e.a. i skutków tego naruszenia.

Istota sporu – jak wskazała Skarżąca - sprowadza się zatem do tego, czy naruszenie art. 67 § 2 pkt 4 u.p.e.a. przez niewskazanie prawidłowo tytułów wykonawczych (ewidentne w niniejszej sprawie) powoduje nieskuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego, czy też taki błąd organu egzekucyjnego jest obojętny prawnie i nie godzi w prawa zobowiązanego. Kwestia, jaka była pierwotna przyczyna błędnego wskazywania numerów tytułów wykonawczych przy wszczęciu postępowania egzekucyjnego i czynnościach egzekucyjnych, jest wyłącznie wewnętrzną sprawą organu egzekucyjnego i nie może w żaden sposób konwalidować jego wadliwie zastosowanego środka egzekucyjnego. Skoro organ egzekucyjny naruszył art. 67 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez błędne wskazanie numerów tytułów wykonawczych stanowiących podstawę do zajęcia wierzytelności w postaci zwrotu nadpłaty podatku, to z tego faktu Skarżąca wywodzi, że czynność zajęcia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] była wadliwa i nie mogła przerwać biegu przedawnienia stosownie do art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej.

Z powyższych powodów Skarżąca zwróciła się o sądową kontrolę zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę D.I.A.S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

W wyniku rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje.

Skarga jest zasadna, Sąd bowiem w wyniku dokonanej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia co do jego zgodności z prawem stwierdził, że Organy obu instancji, wydając postanowienia w badanej sprawie, dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego jak i postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z czym zaistniała konieczność ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm. – dalej w skrócie "P.p.s.a").

W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Postępowanie w niniejszej sprawie zainicjował wniosek Skarżącej z dnia [...] r. o umorzenie w stosunku do Niej postępowania egzekucyjnego w zakresie opłat abonamentowych RTV za lata [...], bowiem jak wskazała Skarżąca – obowiązek uiszczenia opłat wygasł z powodu przedawnienia, stosownie do art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 2 § 2 i art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.

Istota zatem sporu sprowadza się do ustalenia, czy zasadnie organy odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego w badanej sprawie uznając, że w myśl art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia na skutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym Skarżąca została zawiadomiona, tj. zawiadomieniem nr [...]. nr [...] z dnia [...] r. o zajęciu wierzytelności pieniężnej (nadpłaty podatku dochodowego za [...] r. (zeznanie roczne [...]) w trybie art. 89 § 1 u.p.e.a. u dłużnika wierzytelności, tj. N. T. U. S. w S., chociaż nie kwestionują, zaś organ II instancji wprost przyznał w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że w zawiadomieniu tym, cyt.: "(...) faktycznie powołane są niewłaściwe tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] z dnia [...] r.", po czym wyjaśnił przyczynę błędnego wprowadzenia numerów tych tytułów wykonawczych wierzyciela i wskazał, że, cyt.: "Niewątpliwie poprawne numery tytułów wykonawczych wystawionych na zobowiązaną, na podstawie których prowadzone jest postepowanie egzekucyjne to numery od [...] do [...] z dnia [...] r." .

Kluczowe w badanej sprawie jest ustalenie w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, czy Organy w sposób uprawniony uznały, że zastosowany w niniejszej sprawie przez N. T. U. S. w S. środek egzekucyjny przez doręczone Skarżącej jako zobowiązanej ww. zawiadomienie nr [...]. nr [...] z dnia [...] r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, skutkował przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania Skarżącej, objętego "niewłaściwymi" wyżej opisanymi tytułami wykonawczymi, zamiast prawidłowymi od [...] do [...] z dnia [...] r.", załączonymi do akt administracyjnych sprawy.

Zauważyć przy tym należy, że prawidłowe sporządzenie zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego ma wpływ nie tylko na ocenę co do skuteczności zastosowanego środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony (art. 70 § 4 O.p.), ale także na ocenę co do skuteczności wszczęcia egzekucji.

Zgodnie bowiem z art. 26 § 5 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą:

1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub

2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Z akt administracyjnych badanej sprawy nie wynika, w jakiej dacie doręczono Skarżącej ww. tytuły wykonawcze z dnia [...] r. Zatem brak podstaw do oceny przesłanki wszczęcia w niniejszej sprawie egzekucji administracyjnej, przewidzianej w art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.

Natomiast by uznać, że doszło do skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej na skutek wystąpienia przesłanki przewidzianej w art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a., tj. doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego - zawiadomienie to musi spełniać, zarówno pod względem formalnym jak i materialnym, wymogi określone w art. 67 § 2 u.p.e.a.

W myśl art. 67 § 2 u.p.e.a., zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera:

1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego;

2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;

3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego;

4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia;

5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;

6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych;

7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;

8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia;

9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.

Z przytoczonego przepisu art. 67 § 2 u.p.e.a. wprost zatem wynika, że by uznać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności za skuteczne, musi ono prze wszystkim spełniać po względem formalnym i materialnym wszystkie wyżej wymienione warunki, w tym musi wskazywać właściwy numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia. Oznacza to, że brak w takim zawiadomieniu któregokolwiek warunku formalnego wymaganego przez ustawodawcę w przytoczonym przepisie art. 67 § 2 u.p.e.a., jak również stwierdzenie, że którykolwiek warunek nie spełnia właściwych cech materialnych wymaganych tym przepisem, spowoduje, że nie wywoła ono zamierzonego skutku prawnego, tj. nie doprowadzi ani do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też do skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego.

Zdaniem Sądu, zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego, o jakim mowa art. 26 § 5 u.p.e.a., jak i w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, należy oceniać w kontekście dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. (w związku z art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którym jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.).

W myśl art. 76 § 1 K.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, przy czym przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach (§ 3).

Przepisy ustawy K.p.a. w art. 76 przyjmują domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie stwierdzone, poświadczone i zaświadczone przez upoważniony podmiot, który wystawił dokument, przy czym przepisy te nie przewidują wyraźnie wskazania w takim dokumencie domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego.

Jak wynika z przepisu art. 76 § 3 K.p.a., ustawodawca dopuszcza możliwość obalenia domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko treści (osnowie) takiego dokumentu, a więc nie wyklucza to przeprowadzenia dowodu zaprzeczającego autentyczności dokumentu. Oba domniemania mogą być obalone wszelkimi środkami dowodowymi, a więc nie tylko np. zeznaniami świadków. Strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i zaświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, powinna tę okoliczność udowodnić.

Jednakże w stanie faktycznym badanej sprawy sam Organ II instancji przyznał rację stronie Skarżącej wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w ww. zawiadomieniu nr [...] nr [...] z dnia [...] r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, cyt.: "faktycznie powołane są niewłaściwe tytuły wykonawcze", co oznacza, że Organ sam obalił domniemanie prawdziwości treści tego dokumentu, co spowodowało, że nieskutecznie zastosowano w stosunku do Skarżącej jako zobowiązanej środek egzekucyjny, gdyż w dniu [...] r. doręczono Skarżącej wadliwe zawiadomienie, tj. o nieprawdziwej treści, co z kolei przesądziło, że bieg terminu przedawnienia dochodzonych należności z tytułu opłaty rtv nie został przerwany, stosownie do art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej.

Skoro Organ II instancji sam stwierdził, że w zawiadomieniu o zastosowaniu środka egzekucyjnego (z dnia [...] r.) brak faktycznie właściwych numerów tytułów wykonawczych, to tym samym stwierdził brak jednego z koniecznych warunków wymaganych przez ustawodawcę w przytoczonym przepisie art. 67 § 2 pkt 4 u.p.e.a., a więc stwierdził, że zawiadomienie to nie posiada właściwych cech materialnych wymaganych tym przepisem, a więc, że nie spełnia wszystkich kumulatywnych warunków wymaganych tym przepisem, co powoduje, że nie wywołało ono zamierzonego skutku prawnego, tj. nie doprowadziło ani do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego (gdyż doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności dokument, którego domniemanie prawdziwości zostało skutecznie podważone przez sam Organ), ani też do skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego (gdyż doręczono Skarżącej dokument, którego domniemanie prawdziwości zostało skutecznie podważone przez sam Organ).

W badanej sprawie należy uwzględnić w szczególności dwie zasady prawne obowiązujące organy administracji publicznej w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, a mianowicie, zasadę legalności działania organów administracyjnych przewidzianą w art. 6 K.p.a. oraz domniemania prawdziwości stanu faktycznego przedstawionego w dokumentach urzędowych (art. 76 § 1 K.p.a.).

Zdaniem Sądu, spór zaistniały w niniejszej sprawie co do zasadności odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec braku przedawnienia dochodzonej wobec Skarżącej należności z tytułu opłaty RTV należy rozstrzygnąć na rzecz strony Skarżącej.

Zgodnie z art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa, a więc zgodnie z przepisami prawa znajdującymi zastosowanie w załatwianej sprawie. Zasada ta znajduje swoje oparcie w art. 7 Konstytucji RP, który dodatkowo przewiduje obowiązek działania w granicach prawa, oraz art. 2 Konstytucji RP, który stanowi, że: "Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.".

Norma prawna zawarta w art. 76 K.p.a. wprost nakazuje uznać za udowodnione to, co zostało urzędowo stwierdzone w dokumencie, a poza tym, odpowiada prawdzie, nie zaś to, co pośrednio z tego dokumentu wynika czy też co organ wywnioskuje. Skoro w badanej sprawie sam Organ II instancji przyznał rację stronie Skarżącej, że w ww. zawiadomieniu nr [...] nr [...] z dnia [...] r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej "faktycznie powołane są niewłaściwe tytuły wykonawcze", to nie budzi wątpliwości, że mamy do czynienia z obaleniem domniemania prawdziwości tego zawiadomienia, czego Organ jednakże nie zastosował podczas rozstrzygania spornej materii.

Nadto, Sąd stwierdził, w wyniku analizy treści zawiadomień organu egzekucyjnego o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego (Skarżącej) u dłużnika zajętej wierzytelności, załączonych do akt administracyjnych badanej sprawy, tj.:

- zawiadomienia nr [...]. nr [...] z dnia [...] r. dotyczące zajęcia innej wierzytelności pieniężnej (nadpłaty podatku dochodowego za [...]. (zeznanie roczne [...]) w trybie art. 89 § 1 u.p.e.a. u dłużnika wierzytelności, tj. N. T. U. S. w S. oraz

- zawiadomienia nr [...]. nr [...] z dnia [...] r. o zajęciu świadczeń Skarżącej z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w trybie art. 79 § 12 u.p.e.a. u dłużnika wierzytelności, tj. [...],

że oba te zawiadomienia zostały sporządzone z naruszeniem wymogów określonych przez ustawodawcę w art. 67 § 2 u.p.e.a., gdyż nie zawierają znajdujących się w aktach sprawy właściwych ww. numerów tytułów wykonawczych z dnia [...] r., tj. od nr od [...] do [...], stanowiących podstawę do zajęcia ww. wierzytelności, co skutkowało tym, że kolejne ww. zawiadomienie nr [...] z dnia [...] r. o zajęciu świadczeń Skarżącej z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, świadczenia zobowiązanej u dłużnika wierzytelności, tj. [...], które zostało sporządzone z zachowaniem materialnych i formalnych warunków przewidzianych przepisami prawa (art. 67 § 2 u.p.e.a.), doręczone Skarżącej w dniu [...] r. - zostało już doręczone po upływie terminu przedawnienia zobowiązania dochodzonego w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych od nr [...] do [...] z dnia [...] r.

Skoro, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach badanej sprawy nie budzi wątpliwości i nie zostało podważone przez Organ – wręcz przeciwnie zostało przyznane – że ww. zawiadomienie z dnia [...] r., przy czym Sąd stwierdził, że także zawiadomienie o zajęciu z dnia [...] r. zostały sporządzone z naruszeniem wymogów przewidzianych przepisami prawa (art. 67 § 2 u.p.e.a.) przez brak wskazania właściwych numerów tytułów wykonawczych stanowiących podstawę do zajęcia, to tym samym zaistniała podstawa do przyjęcia, że nie doszło do skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego (zajęcia wierzytelności pieniężnej), a tym samym do przerwania biegu terminu przedawnienia, stosownie do art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Skoro bowiem Organ nie kwestionuje wadliwości sporządzonego zawiadomienia z dnia [...] r., lecz wprost stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że faktycznie powołane w tym zawiadomieniu tytuły wykonawcze są niewłaściwe, przy czym wadliwość tę powtarza się w kolejnym ww. zawiadomieniu z dnia [...] r. o zajęciu świadczeń Skarżącej z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, to nie budzi wątpliwości, że zaistniała podstawa do uznania, że nie doszło do skutecznego zawiadomienia Skarżącej o zastosowanym środku egzekucyjnym, a tym samym do przerwania biegu terminu przedawnienia, ale przede wszystkim, że nie doszło do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w stosunku do Skarżącej jako zobowiązanej.

Sąd nie podzielił argumentacji Organu II instancji, która jest nieprzekonująca, a mianowicie, że wprawdzie w zawiadomieniu z dnia [...] r. wskazano niewłaściwe tytuły wykonawcze, jednakże mimo tego błędu, to zarówno tytuły wykonawcze, jak i odpisy zawiadomień, doręczono zobowiązanej (Skarżącej), co jednoznacznie potwierdza, że egzekucja i zastosowane środki egzekucyjne dokonane zostały na podstawie prawidłowych tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia [...] r., i w związku z tym Organ II instancji nie stwierdził okoliczności uzasadniającej umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącej jako zobowiązanej za lata [...], a więc, przedawnienia należności z tytułu opłaty RTV, objętych tytułami wykonawczymi od nr [...] do nr [...] z dnia [...] r.

Wskazać przy tym należy, że Organy obu instancji, odnosząc się do okoliczności przedawnienia (wygaśnięcia obowiązku) jako przesłanki umorzenia postepowania egzekucyjnego, o jakiej mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., zasadnie zastosowały przepisy ustawy Ordynacji podatkowej, jednakże dokonały błędnej oceny ustaleń faktycznych dokonanych w niniejszej sprawie egzekucyjnej.

Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Należy podzielić pogląd, że co do zasady roszczenia o opłaty abonamentowe ulegają przedawnieniu po upływie trzech lat. Wyjątek od tej zasady stanowi jednak abonament rtv, który jest opłatą o charakterze administracyjnym, a nie cywilnoprawnym. Obowiązek ten wynika z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1204 z późn. zm. – zwanej w skrócie "u.o.a.").

Stosownie do art. 2 ust. 1 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 u.o.a., odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.

Po zarejestrowaniu odbiornika rtv, uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) – wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16.03.2010 r., K 24/08, pkt 3.3.4. uzasadnienia).

Od niezapłaconych w terminie opłat naliczane są odsetki jak od zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60), a ponadto podlegają wyegzekwowaniu zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Abonament rtv stanowi przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie publiczne, które wyróżnia jej celowy charakter. Przepisy Działu III Ordynacji podatkowej, zgodnie z art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, stosuje się do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne niż wymienione z § 1 pkt 1 organy. Wobec tego, w stosunku do należności głównej, jak i odsetek, jako opłat publicznoprawnych należy stosować przepisy Działu III Ordynacji podatkowej pod tytułem "Zobowiązania podatkowe", w tym przepisy dotyczące wygaśnięcia i przedawnienia.

W myśl art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia.

Zgodnie z treścią art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie to przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności.

Mając zatem na uwadze, że termin przedawnienia należności z tytułu opłaty rtv za [...] rok co do zasady upływał z dniem [...] r., zaś rozstrzygnięcie Organu I instancji co do odmowy umorzenia egzekucji zostało wydane w dniu [...] r., a więc po upływie terminu przedawnienia, to tym bardziej dotyczy to wcześniejszych egzekwowanych należności za lata [...]

Stosownie do art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Jest to przyczyna obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Z przepisu bowiem art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wprost wynika, że w przypadku gdy organ stwierdzi, że egzekwowany obowiązek strony zobowiązanej wygasł wskutek przedawnienia, to oznacza, że organ egzekucyjny zobowiązany jest umorzyć postępowanie egzekucyjne odnośnie egzekwowanych należności, co do których obowiązek zobowiązanej strony wygasł (przedawnił się).

Sumując, Sąd stwierdził – mając na uwadze, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosownie do przytoczonego wyżej art. 134 § 1 P.p.s.a - że zarzut skargi co do naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. był zasadny, gdyż Organ II instancji przyznając, że zawiadomienie z dnia [...] r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej zawiera faktycznie niewłaściwe numery tytułów wykonawczych, sam wzruszył domniemanie prawdziwości tego dokumentu urzędowego, co w konsekwencji dało podstawę do uznania, że nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia dochodzonych wobec Skarżącej należności z tytułu opłaty abonamentowej rtv, a tym samym, że wygasł obowiązek Skarżącej wskutek przedawnienia.

Wobec tego Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 lit. a) i c) P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie egzekucyjnego Organu I instancji, i przekazał sprawę do ponownego jej rozpoznania.

Ponownie zatem rozpoznając sprawę Organ egzekucyjny, uwzględniając na podstawie art. 153 P.p.s.a. przedstawioną ocenę prawną sprawy i wskazania Sądu co do dalszego postępowania, ponownie rozpozna wniosek Skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a w szczególności Organ rozważy, w oparciu o całokształt występujących w sprawie okoliczności prawnych i faktycznych znajdujących oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, czy doszło do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w stosunku do Skarżącej i nie zachodzi podstawa do jego umorzenia w całości. Następnie, w zależności od dokonanych ustaleń, Organ egzekucyjny dokona merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, które winno spełniać wymogi przewidziane w art. 107 § 3 w związku z art. 126 K.p.a.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uwzględnił skargę jako uzasadnioną i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm. – zwanej "P.p.s.a."), orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia N. T. U. S. w S. z dnia [...] r.

O kosztach Sąd nie orzekł w niniejszej sprawie wobec zwolnienia Skarżącej z ponoszenia kosztów sądowych na mocy postanowienia z dnia [...] r.