Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 712/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 155 par. 1, art. 187 par.1, art. 262;
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 23 ust.1 pkt 2;
journal: Dz.U. 1997 nr 133 poz 883
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
article: art.7 ust.1;
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary porządkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w K. postanowieniem z [...]nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w K. z [...] r. nr [...]w przedmiocie nałożenia na B. Sp. z o.o. w K.(Spółka, skarżąca) kary porządkowej w wysokości 800 zł w związku z bezzasadnym brakiem odpowiedzi na wezwanie z [...] r. nr [...]

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pismem z 11 maja 2015 r. (doręczonym 15 maja 2015 r.) nr 341000-UAGR.872.183.2015.KDR wezwano Spółkę do złożenia w terminie trzech dni od dnia doręczenia tego wezwania pisemnych wyjaśnień, uwzględniających:

1. wskazanie osób z imienia i nazwiska oraz adresu zamieszkania, które dokonały instalacji urządzeń do gry LAXUS nr 433, ULTIMATE nr 1132 HOT SLOT nr 1133

w lokalu przy ul. K. w J. związku z zawartą 13 marca 2015 r. umową najmu między Spółką a L. W.;

2. wskazanie osób z imienia i nazwiska, adresu zamieszkania które wykonywały czynności związane z obsługą urządzeń do gier o nazwie LAXUS nr 433, ULTIMATE nr 1132 HOT SLOT nr 1133 w lokalu przy ul. K. 8 w J., takie jak:

- uzupełnianie automatów w gotówkę (bilon w Hopperach) przeznaczoną na wypłaty dla graczy z tytułu uzyskiwanych wygranych z gier rozgrywanych na tym automacie,

-wyjmowanie (pobieranie) gotówki z automatu którą wpłacono w celu rozgrywania zainstalowanych gier,

-usuwanie wszelkich awarii i blokad automatu.

Wyznaczony termin upłynął 18 maja 2015 r. W pouczeniu przedmiotowego wezwania wskazano m.in., że strona, która mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówiła złożenia wyjaśnień, może zostać ukarana karą porządkową do 2800 zł. Pomimo prawidłowego doręczenia wezwania Spółka nie złożyła pisemnych wyjaśnień w wyznaczonym terminie, jak również nie podała uzasadnionej przyczyny ich niezłożenia.

Organ wskazał na art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej, określający przesłanki wymierzenia kary porządkowej. Jednocześnie wskazał, że nakładając karę porządkową na stronę w ustalonej kwocie miał na uwadze zasadę adekwatności kary oraz okoliczności sprawy, a także główny cel kary porządkowej, jakim jest zdyscyplinowanie uczestników postępowania i zapewnienie sprawnego przebiegu postępowania oraz wydanie rozstrzygnięcia w przewidzianym ustawowo terminie. Organ uznał, że w niniejszym przypadku zasadnym było wymierzyć karę w jej dolnych granicach, tj. w wysokości 800 złotych (Obwieszczenie Ministra Finansów

z 18 sierpnia 2014 r. w sprawie wysokości kwoty wymienionej w art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej, M.P.2014r.710), z uwagi na fakt, że strona pierwszy raz w tym postępowaniu bezzasadnie odmówiła złożenia pisemnych wyjaśnień. Wyjaśniono ponadto, że pismo strony z 22 maja 2015 r. nie stanowiło odpowiedzi na ww. wezwanie. W piśmie tym wskazano bowiem, że działania organu celnego prowadzone w sprawie kwalifikowane są w doktrynie jako urzędnicze przestępstwo niedopełnienia prawnego obowiązku odmowy stosowania przepisu technicznego nienotyfikowanego w komisji Europejskiej; Spółka nie znajduje jakiejkolwiek możliwości współpracy oraz pomocy organowi w postępowaniu prowadzonym w celu bezprawnego szykanowania spółki i jej legalnej działalności gospodarczej. Stanowisko takie wynika zarówno z obawy przed zarzutem co do udziału Spółki w popełnieniu wskazanego przestępstwa urzędniczego, a nadto z obawy przed odpowiedzialnością członków zarządu za działania na szkodę kierowej przez nich spółki.

Odnosząc się do twierdzeń strony Dyrektor Izby Celnej w K. wyjaśnił, że to na organie podatkowym spoczywa obowiązek wyjaśnienia z urzędu stanu faktycznego sprawy przy pomocy prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, przez co rozumie się wyczerpujące zebranie dowodów i prawidłową ich ocenę. Nie może być tak, by to podatnik decydował, czy przekazać określone dane organowi, czy organ działa słusznie i czy określone dowody mają znaczenie dla sprawy. Dane, o które wnioskował organ, będące danymi osobowymi, których ujawnienia strona się obawia, pozostają jawne wyłącznie dla stron postępowania.

Odnosząc się do kwestii braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych z kolei wyjaśnił, że Sąd Najwyższy w swoich orzeczeniach wskazał, że normatywna konsekwencja naruszenia obowiązku notyfikacji nie wynika z żadnego wyraźnego przepisu dyrektywy 98/34/WE, ani z żadnej regulacji traktatowej. Ponadto wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wiążą sądy krajowe w konkretnej sprawie rozpatrywanej przez Trybunał, zaś powoływanie się na te wyroki w innych sprawach dokonuje się wyłącznie w drodze uznania mocy argumentów prezentowanych przez ten Trybunał. Wszczęcie i prowadzenie postępowania

w sprawie wymierzenia kary pieniężnej zgodnie z art. 89 ustawy o grach hazardowych, nie jest zatem w żaden sposób bezprawne. Okoliczność, wskazywana przez stronę, że właściwe w sprawie przepisy ustawy o grach hazardowych są przepisami technicznymi w rozumieniu art. 1 pkt 11 - dyrektywy 98/34/WE i że powinny one były w związku z tym zostać uprzednio notyfikowane przez Komisję Europejską, nie mogą podważać podstawowego faktu, że ustawa ta obowiązuje

w Polsce w sposób w pełni legalny i prawnie. Sankcja prawna za brak uprzedniej notyfikacji przez państwo członkowskie przepisów technicznych, polegająca na niestosowaniu przez organy krajowe nienotyfikowanych Komisji Europejskiej przepisów technicznych, w żaden sposób nie prowadzi pozbawienia tychże notyfikowanych przepisów ich mocy i nie wpływa na dalsze ich obowiązywanie.

W konsekwencji również ewentualne uznanie niektórych przepisów ustawy o grach hazardowych za przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, które to przepisy wbrew obowiązkowi wynikającemu z dyrektywy nie zostały uprzednio Komisji Europejskiej notyfikowane, w niczym nie zmienia faktu, że ustawa o grach hazardowych weszła już w sposób skuteczny w życie i stanowi obecnie część polskiego porządku prawnego.

Organ wskazał ponadto na przepisy ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie cywilnej (art. 7 ust. 1) oraz ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (art. 27 ust. 1,) na podstawie, których organy Służby Celnej mogą zbierać i wykorzystywać niezbędne informacje zawierające dane osobowe, oraz przetwarzać je w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, także bez wiedzy

i zgody osoby, której dane dotyczą. Podniósł ponadto, że wezwanie do udzielenia informacji w niniejszej sprawie zostało wydane w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej.

Na powyższe postanowienie Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz umorzenie

jako oczywiście bezprzedmiotowego, postępowania w sprawie nałożenia

kary porządkowej. Zarzuciła wielokrotne naruszenie art. 262 § 1 pkt 2

w zw. z art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich wadliwe i bezzasadne zastosowanie, a także art. 7 ustawy o Służbie Cywilnej poprzez jego niezastosowanie albowiem całokształt okoliczności faktycznych w sprawie wyklucza zastosowanie w sprawie niniejszej kary pieniężnej jako środka dyscyplinującego skarżącą z kilku różnych niezależnych od siebie przyczyn, a mianowicie:

1. Nałożenia kary porządkowej mimo oczywistej wadliwości wezwania wystosowanego do strony w trybie art. 155 §1 Ordynacji podatkowej, albowiem formułowało ono obowiązek nieskonkretyzowany, nieprecyzyjny i mający charakter nieuprawnionej spekulacji, nie opartej o okoliczności faktyczne sprawy;

2. Nadto wystosowania wezwania w trybie art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej, a przy niedopuszczanym zignorowaniu art. 7 ustawy o Służbie Celnej, gdzie zawarte są kompleksowe regulacje co do sposobu pozyskiwania, przez organy celne, danych osobowych niezbędnych im do wykonywania obowiązków;

3. Orzeczenia o karze porządkowej nałożonej w postępowaniu prowadzonym

w I instancji w sytuacji, gdy w chwili orzekania o niej w postępowaniu zażaleniowym pierwszoinstancyjne postępowanie główne już się zakończyło decyzją z 6 lipca

2015 r., czyli wydaną dwa miesiące przez wydaniem postanowienia kwestionowanego niniejszą skargą. Tym sposobem utrzymanie w mocy nałożonej kary ewidentnie traci charakter porządkowy (przymuszający), zyskując natomiast znaczenie materialnej represji wymierzonej stronie za procesowe nieposłuszeństwo, co stanowi rażące naruszenie prawa, albowiem organ nie jest kompetentny nakładać tego rodzaju kary w znaczeniu materialnym, gdyż brak jest ku temu jakiejkolwiek podstawy prawnej;

4. Orzeczenia o karze porządkowej za niewykonanie nałożonych przez

organ I instancji obowiązków w rzeczywistości całkowicie zbędnych dla rozstrzygnięcia postępowania głównego - skoro postępowanie główne zakończyło się decyzją wydaną w I instancji bez dowodów, do przeprowadzenia których organ usiłował skarżącą przymusić.

W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że skierowane do niej wezwanie nie realizowało przesłanek z art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ wzywając bowiem Spółkę do ujawnienia wrażliwych danych osobowych bliżej nieokreślonych osób,

z góry przyjął, nie wiadomo nawet na jakiej podstawie, że takie osoby istnieją oraz że Spółka posiada ich dane. Wezwanie sformułowane w przedstawiony sposób ocenić należy jako oczywistą spekulację, której konsekwencją może próba nałożenia obowiązków obiektywnie niewykonalnych, albo też takich, których wykonanie nie leży w zakresie możliwości Spółki.

Słuszność powyższego wywodu potwierdził sam organ I instancji, który mimo braku danych osobowych, których zażądał od strony, orzekł jednak merytorycznie

w sprawie, wydając decyzję z 6 lipca 2015 r. Wobec tego nałożenie i w szczególności utrzymanie w mocy kwestionowanej kary porządkowej Spółka oceniła jako bezprzedmiotowe, albowiem ma ona przymuszać do wykonania obowiązków dowodowych w takim postępowaniu głównym, które już nie istnieje. Na potwierdzenie swojego stanowiska powołała orzeczenia sądów administracyjnych. Skoro sporną karę nałożyć można za odmowę posłuchu dla organu prowadzącego postępowanie dowodowe, to nie ma ona racji bytu w sytuacji, gdy dany dowód, do przeprowadzenia którego organ przymuszaj okazał się w istocie zbędny w sprawie, skoro możliwe było jej zakończenie i orzeczenie decyzją bez prowadzenia owego dowodu.

Zdaniem Spółki ponadto zawarte w wezwaniu z 11 maja 2015 r. żądanie udzielenia danych osobowych jakichkolwiek osób fizycznych narusza też w sposób rażący regulację art. 7 ustawy o Służbie Celnej. Aby uzyskać poszukiwane dane organ zobowiązany był wystosować do Spółki, która występuje wówczas jako administrator danych osobowych, stosowny wniosek właściwie umotywowany, podlegający rozpatrzeniu i realizacji - jeśli okazałby się zasadnym. Bezzasadna odmowa jego wykonania legitymowałaby natomiast organ do wystąpienia do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, a to celem weryfikacji stanowiska administratora danych osobowych. Taki ustawą narzucony tryb działania jest uzasadniony wagą i wrażliwością danych chronionych w ten sposób i ma eliminować realizację żądań zbędnych i bezzasadnych - jak to się okazało w sprawie niniejszej, gdzie przecież ostatecznie orzeczono merytorycznie bez tych danych, wcześniej rzekomo niezbędnych. Zdaniem skarżącej, błądzi zatem organ celny zakładając, że ma możliwość żądania tego rodzaju danych zawsze i od każdego,

o ile tylko uzna to za słuszne.

Spółka nie zgodziła się ponadto, że niezasadnie odmówiła wykonania nałożonego na nią obowiązku, ponieważ złożyła pismo z 22 maja 2015 r. Organ do tego wystąpienia nie odniósł się w żaden przekonujący sposób.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł

o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2014.1647) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(j.t. Dz.U.2012.270 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie

w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

W ocenie Sądu nie są zasadne zarzuty skargi oparte na naruszeniu:

art. 262 § 1 pkt 2 w zw. z art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich wadliwe

i bezzasadne zastosowanie oraz art. 7 ustawy o Służbie Celnej poprzez jego niezastosowanie - albowiem całokształt okoliczności faktycznych w sprawie nie wyklucza zastosowanie w sprawie niniejszej kary porządkowej jako środka dyscyplinującego skarżącą.

W pierwszym rzędzie wskazać należy, że przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie o nałożeniu na Spółkę kary porządkowej w trybie art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.800 zł, która to kwota wynika z obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2013 r. w sprawie wysokości kwoty wymienionej w art. 262 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa (M. P. z 2013 r. poz. 736). Karę porządkową nakłada się w formie postanowienia, na które służy zażalenie (§ 5 art. 262 cyt. ustawy). Jest to środek dyscyplinujący uczestników postępowania i regulacja ta zapewnia organom podatkowym środki prawne niezbędne dla realizacji ustawowych zadań.

W postępowaniu w sprawie nałożenia kary porządkowej ustawodawca przewidział dwa odrębne środki "odwoławcze", tj. tryb zażaleniowy

(art. 262 § 5 Ordynacji podatkowej) oraz wniosek o uchylenie kary porządkowej

(art. 262 § 6 Ordynacji podatkowej). W kontrolowanej sprawie skarżąca uruchomiła tryb zażaleniowy a to oznacza, że organ odwoławczy, oceniając zasadność nałożenia kary porządkowej, zobowiązany był zweryfikować zasadność samego ukarania. W tym celu powinien zbadać czy w sprawie zaistniały przesłanki do jej nałożenia, a mianowicie czy wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącej, czy zawierało pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania, czy skarżąca bezzasadnie odmówiła wykonania obowiązków poprzez złożenie wyjaśnień w wyznaczonym przez organ terminie. Tylko wtedy można mówić o zobowiązaniu skarżącej do złożenia wyjaśnień. Natomiast w postępowaniu zażaleniowym, dotyczącym zasadności nałożenia kary porządkowej nie mają znaczenia i nie mogą zostać rozpoznane okoliczności usprawiedliwiające niewykonanie nałożonego przez organ podatkowy obowiązku (por. wyroki WSA w Białymstoku z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 125/13, LEX nr 1327956 i z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Bk 132/13, LEX nr 1400838). W przypadku natomiast złożenia wniosku o uchylenie kary porządkowej organ ocenia bowiem zasadność twierdzenia o zaistnieniu okoliczności usprawiedliwiających niestawiennictwo i niewykonanie nałożonego przez organ podatkowy obowiązku.

W ocenie Sądu wezwanie Naczelnika Urzędu Celnego datowane na

11 lipca 2015 r. zawiera wszystkie elementy określone w art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ jasno określił w nim treść swego żądania, wyznaczył Spółce konkretny termin, pouczył o sankcji grożącej za brak reakcji na wezwanie, jak również wskazał, że wzywa do złożenia wyjaśnień w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzeniem gier hazardowych niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm.). Wezwanie zostało nadto podpisane przez pracownika organu, z podaniem jego imienia, nazwiska

i stanowiska służbowego. Również zostało prawidłowo doręczone Spółce 15 maja 2015 r.

Z treści pisma z 11 maja 2015 r. (doręczonego 15 maja 2015 r.) wynika, że wezwano Spółkę do złożenia w terminie trzech dni od dnia doręczenia tego wezwania pisemnych wyjaśnień, uwzględniających wskazanie osób z imienia

i nazwiska oraz adresu zamieszkania, które dokonały instalacji urządzeń do gry LAXUS nr 433, ULTIMATE nr 1132 HOT SLOT nr 1133 w lokalu przy ul. K. w J. oraz wykonywały czynności związane z obsługą urządzeń do gier – w związku z wszczęciem i prowadzeniem postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie ustawy o grach hazardowych. Spółka złożyła pismo w wyznaczonym terminie.

Zważywszy na zarzuty skargi spór dotyczy tego, czy skarżąca zasadnie odmówiła wykonania obowiązku złożenia pisemnych wyjaśnień, określonego w wezwaniu z 11 maja 2015 r.

Po pierwsze wbrew zarzutowi skargi stwierdzić należy, że nałożenie kary porządkowej nie nastąpiło wskutek oczywistej wadliwości wezwania wystosowanego do strony w trybie art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ wyraźnie wskazał, że wezwanie to pozostaje w związku z prowadzonym postepowaniem w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzeniem gier hazardowych niezgodnie z przepisami ustawy o grach hazardowych. Powyższe już oznacza, że treść wezwania formułowało obowiązek skonkretyzowany, precyzyjny i nie mający charakter nieuprawnionej spekulacji, nie opartej o okoliczności faktyczne sprawy. Zatem przepis art. 155 § 1 cyt. ustawy został prawidłowo zastosowany w sprawie.

Kolejny zarzut skargi, również niezasadny, dotyczy niedopuszczalnego, przy wezwaniu z art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej, zignorowaniu art. 7 ustawy o Służbie Celnej, gdzie zawarte są kompleksowe regulacje co do sposobu pozyskiwania, przez organy celne, danych osobowych niezbędnych im do wykonywania obowiązków.

W ocenie skarżącej naruszenie ww. przepisu ustawy o Służbie Celnej, polega na niezastosowaniu tego przepisu w rozpoznawanej sprawie. Zdaniem Sądu, skarżąca w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, nie może skutecznie uzasadniać odmowę w złożeniu żądanych wyjaśnień. Powyższy przepis reguluje kwestie dotyczące sposobu gromadzenia i przetwarzania danych w związku z prowadzonymi postępowaniami. Jednocześnie odsyła do ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. W art. 27 ust. 1 tej ustawy upoważniono organy Służby Celnej do zbierania i wykorzystywania niezbędnych informacji zawierających dane osobowe, oraz przetwarzania je w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, także bez wiedzy i zgody osoby, której dane dotyczą. Nie jest okolicznością sporną, że wezwanie do udzielenia informacji w niniejszej sprawie oraz postanowienie o nałożeniu karą porządkową zostały wydane w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej. Przedmiotem kontroli Sądu jest zatem ocena ewentualnego naruszenia przepisów art. 155 § 1 oraz art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Przepisy procedury administracyjnej wprawdzie wprost nie mówią o przetwarzaniu danych osobowych, jednakże zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie nie budzi wątpliwości to, że dochodzi w tym procesie do przetwarzania danych osobowych. Na czynności przetwarzania danych osobowych w toku postępowania składają się takie czynności jak przetwarzanie danych osobowych stron postępowania, przeprowadzanie dowodów zwłaszcza osobowych, prowadzenie akt sprawy, sporządzanie protokołów, dokonywanie doręczeń i wezwań, udostępnianie akt sprawy, a wreszcie wydanie rozstrzygnięcia. Mimo braku w przepisach Ordynacji podatkowej upoważnienia do przetwarzania danych osobowych, noszącego cechy upoważnienia o charakterze generalnym, należy przyjąć, że przetwarzanie danych osobowych przez organ administracji dla celów prowadzonego postępowania jest niezbędne dla wykonania uprawnień i obowiązków przyznanych organowi w przepisach art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Tym samym takie przetwarzanie danych jest niezbędne dla wykonania uprawnień organu administracji publicznej w znaczeniu, jakie temu pojęciu nadaje przepis art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych i jako takie jest działaniem dopuszczalnym.

W opracowaniu P.L., Ochrona danych osobowych w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Oficyna Volters Kluwer, Warszawa 2009, s. 150 zwrócono uwagę, że nawet w przypadku przetwarzania danych osobowych w toku ogólnego postępowania administracyjnego osoba, której dane dotyczą, nie jest uprawniona do żądania zaprzestania przetwarzania swoich danych osobowych w toku postępowania administracyjnego. Powyższe odnosi się wprost do postępowania administracyjnego uregulowanego Ordynacją podatkową. Zasadnie zatem organ wezwał Spółkę do złożenia wyjaśnień dotyczących innych osób, mając upoważnienie do ich uzyskania w myśl regulacji prawnych w przytoczonych przepisach Ordynacji podatkowej, a proces ich przetwarzania jest dopuszczalny na podstawie

art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Prezentując powyższy pogląd, Sąd oparł się także na argumentacji zawartej w wyroku NSA sygn. I OSK 268/11 z 6 grudnia 2011 r.

Ponadto zwrócić należy uwagę na zasadę ograniczonej jawności postępowania podatkowego, wyrażonej w art. 129 Ordynacji podatkowej. Z przepisu tego wynika, że postępowanie podatkowe jest jawne wyłącznie dla stron, co oznacza, iż organ podatkowy nie może udostępnić akt sprawy, jak i dopuścić do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego innych osób, ale tylko strony i należycie umocowanych pełnomocników. Nie narusza tej zasady zwrócenie się do strony o wskazanie danych osób nie uczestniczących w postępowaniu administracyjnym. Podmioty te ani nie uzyskają wglądu w akta sprawy dotyczącej skarżącej, ani nie będą brać udziału w czynnościach w toku postępowania. Organy mają prawo podejmować wszelkie dopuszczalne prawem działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia i należytego załatwienia sprawy. Zwrócenie się do Spółki (strony) o informacje dotyczące osób, które dokonały instalacji urządzeń do gry oraz wykonywały czynności związane z obsługą tych urządzeń, musi być powiązane z ujawnieniem ich tożsamości. W przeciwnym razie skarżąca nie wiedziałby, o jakie informacje chodzi.

Wobec powyższego przepis art. 7 ust 1 ustawy o Służbie Celnej nie ma w sprawie zastosowania, tym samym zarzut wskazujący na naruszenie ww. przepisu jest niezasadny.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut skargi kwestionujący nałożenie kary porządkowej, w sytuacji gdy w chwili orzekania o niej w postępowaniu zażaleniowym pierwszoinstancyjne postępowanie główne już się zakończyło decyzją z 6 lipca 2015 r., czyli wydaną dwa miesiące przed wydaniem postanowienia kwestionowanego niniejszą skargą. Według skarżącej tym sposobem utrzymanie w mocy nałożonej kary ewidentnie traci charakter porządkowy (przymuszający), zyskując natomiast znaczenie materialnej represji wymierzonej stronie za procesowe nieposłuszeństwo, co stanowi rażące naruszenie prawa, albowiem organ nie jest kompetentny nakładać tego rodzaju kary w znaczeniu materialnym, gdyż brak jest ku temu jakiejkolwiek podstawy prawnej.

Z taką argumentacją skargi Sąd się nie zgadza. Nie jest bowiem okolicznością sporną fakt wydania przez Naczelnika Urzędu Celnego w Kiecach decyzji [..] znak: [...], która jest nieostateczna. Jak również to, że przed Dyrektorem Izby Celnej w K. toczy się postępowanie odwoławcze od przedmiotowej decyzji. Okoliczności te zostały przyznane przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę.

W kontekście omawianego zarzutu skargi, ocenić należy czy zasadnym było orzeczenie o karze porządkowej za niewykonanie nałożonych na Spółkę obowiązków skoro postępowanie główne zakończyło się decyzją wydaną w pierwszej instancji bez tych dowodów. Pozostało zatem rozwiązać problem relacji między postępowaniem w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzeniem gier hazardowych niezgodnie z przepisami ustawy o grach hazardowych, a procedowaniem, którego skutkiem jest nałożenie kary porządkowej za niewykonanie obowiązków w sferze dowodowej konkretnej sprawy.

Zdaniem Sądu, fakt wydania 6 lipca 2015 r. decyzji, pozostaje bez wpływu dla toczącego się postępowania ,,wpadkowego" o nałożenie kary porządkowej. Przepis art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej upoważnia organ do wezwania stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy lub rozstrzygnięcia sprawy. Trzeba przy tym pamiętać, że nałożenie kary porządkowej dokonuje się w postępowaniu wpadkowym, incydentalnym względem głównego postępowania administracyjnego prowadzonego w konkretnej sprawie. Przewidziana w art. 262 Ordynacji podatkowej instytucja kary porządkowej ma na celu zdyscyplinowanie uczestników postępowania (strony, pełnomocnika strony, świadka, biegłego) do określonych zachowań, podyktowanych czynnościami organu w zakresie postępowania głównego. Taki sposób dyscyplinowania uczestników postępowania ma jednak sens dopóty, dopóki toczy się postępowanie główne w sprawie, a do jej rozstrzygnięcia niezbędne jest posłużenie się konkretnym środkiem dowodowym. Przed Dyrektorem Izby Celnej toczy się postępowanie odwoławcze w sprawie głównej, nie można zatem wykluczyć potrzebę skorzystania z dowodu w postaci żądanych wyjaśnień. Organ odwoławczy w granicach swoich kompetencji ma również obowiązek ustalenia stanu faktycznego.

Skoro w sprawie głównej nie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania (ustanie przedmiotu sprawy), to nie można uznać zaistnienia bezprzedmiotowości postępowania w zakresie nałożenie kary porządkowej. W konsekwencji nie odpad motyw dyscyplinowania uczestników postępowania do działań obejmujących gromadzenie dowodów. Organ rozpatrujący zażalenie w sprawie zasadności nałożenia na stronę kary porządkowej, obowiązany był uwzględnić aktualny (w chwili orzekania) stan istniejący w sprawie głównej, że istnieje nadal przedmiot sprawy - wymierzenie kary pieniężnej w związku z urządzeniem gier hazardowych. Orzekając merytorycznie w przedmiocie zażalenia na postanowienie o nałożeniu kary porządkowej, organ prawidłowo wypełnił powyższy obowiązek.

W trakcie postępowania w przedmiocie nałożenia kary porządkowej, nie przestał istnieć przedmiot sprawy, w związku z którą wezwano o złożenie wyjaśnień. Nie zaistniała zatem przesłanka bezprzedmiotowości kontrolowanego ,,wpadkowego" postepowania.

W kontekście powyższych rozważań, nie budzi wątpliwości Sądu, że działanie Spółki nosi znamiona "bezzasadnej odmowy", o której mowa art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Nałożona kara porządkowa w wysokości 800 zł. mieści się w granicach określonych przez art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten nie uzależnia jej wymiaru od jakichkolwiek przesłanek. Sąd administracyjny w przypadku kontroli rozstrzygnięcia opartego o uznanie administracyjne, może jedynie badać, czy organ celny nie przekroczył jego granic ustawowych. W niniejszej sprawie do przekroczenia takich granic nie doszło. Organ dostatecznie uzasadnił obciążenie skarżącej kwotą 800 zł w dolnych jej granicach wskazując, że był to pierwszy przypadek odmowy złożenia wyjaśnień przez stronę.

Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie

art. 151 p.p.s.a.