Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 126/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2011-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1, art. 145 par. 1, art. 146 par. 1, art. 151 par. 1.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A. Ć. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie płatności obszarowych i umorzenia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu na rzecz skarżącej A. Ć. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...], Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Głubczycach z dnia [...] o uchyleniu ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach z dnia [...] i umorzeniu postępowania w sprawie przyznania A. Ć. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 r.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Ostateczną decyzją z dnia [...], Nr [...], organ przyznał A. Ć. płatność w zakresie jednolitej płatności obszarowej w wysokości 292,50 zł oraz uzupełniającej płatności obszarowej w kwocie 367,06 zł to jest łącznie płatność w kwocie 659,56 zł.

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2008 r., Nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania A. Ć. płatności bezpośrednich na rok 2005, zakończone decyzją ostateczną z dnia 7 kwietnia 2006 roku. Jako podstawę wznowienia postępowania organ wskazał na przepisy art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu zaś jako podstawę wznowienia podano okoliczność wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych nieznanych organowi w dniu wydawania decyzji, a istniejących w tej dacie, które mają wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.- dalej zwanej K.p.a.), a związanych z tym, że wnioskodawczyni w 2005 r. zadeklarowała do płatności bezpośrednich działki o numerze ewidencyjnym A. i B., położone w obrębie G., które nie były w jej posiadaniu.

Decyzją z dnia 30 marca 2009 r., Nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach, działając na podstawie art. 104 K.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., orzekł o uchyleniu ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach z dnia [...], Nr [...], uwzględniającej w całości wniosek złożony w dniu 26 kwietnia 2005 r., a dotyczący przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 r. i odmówił przyznania A. Ć. tych płatności. W wyniku wniesionego przez pełnomocnika A. Ć. - S. Ć. odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu, decyzją z dnia 19 października 2010 r., Nr [...], uchylił w/w decyzję organu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł m.in., że wydanie przez organ I instancji decyzji w sprawie płatności, bez uprzedniego wezwania A. Ć. do usunięcia braku formalnego, stanowi naruszenie art. 63 § 2 K.p.a. Organ I instancji prowadził w istocie postępowanie na rzecz podmiotu, który nie występował z wnioskiem o wszczęcie takowego postępowania.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach wezwał A. Ć. do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów na 2005 r. poprzez podpisanie wniosku w rubryce 15. Wnioskodawczyni, realizując w/w wezwanie złożyła własnoręczny podpis w rubryce 16.

Decyzją z dnia [...], Nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 105 K.p.a., orzekł o uchyleniu ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach z dnia [...], Nr [...], i umorzył postępowanie w sprawie przyznania A. Ć. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 26 kwietnia 2005 r. wpłynął do organu wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 r. W sekcji VII wniosku zadeklarowano do płatności działki ewidencyjne o nr A. i B., położone w obrębie G., o łącznej powierzchni 2,26 ha. Ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach z dnia [...] przyznano A. Ć. płatność do gruntów rolnych za 2005 r. z tytułu jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej. W dalszej części uzasadnienia organ zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego, przytoczył treść przeprowadzonych dowodów, zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia i skrótowe ich uzasadnienia. Organ powołał także przepisy regulujące warunki przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz art. 336 K.c, i stwierdził, że sam tytuł prawny do nieruchomości nie może stanowić podstawy uzyskania płatności. W dalszej części uzasadnienia powołał się na treść art. 63 § 2 K.p.a., art. 64 § 2 K.p.a. oraz art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. i stwierdził, ze skarżąca nie uzupełniła braku formalnego złożonego wniosku o płatności bezpośrednie za 2005 r. poprzez jego własnoręczne podpisanie w rubryce 15, a zatem istniały podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej o przyznaniu płatności i umorzeniu postępowania w sprawie płatności. Argumentował organ, że działki zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nie znajdują się na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Podpisanie zatem wniosku w rubryce 16, która dotyczy w/w płatności nie stanowiło uzupełnienia braku złożonego wniosku o płatność bezpośrednią za 2005 r.

Od decyzji tej strona wniosła odwołanie, zarzucając, że decyzją jest błędna i nie uwzględnia faktu, że na wniosku o przyznanie dopłaty do gruntów na 2005 r. widnieje w rubryce 15 jej podpis, który złożyła w 2005 r. Po otrzymaniu wezwania do uzupełnienia braku formalnego w/w wniosku pomyłkowo podpisała go w rubryce 16, a nie 15, gdyż w tej ostatniej figurował już jej podpis.

Zaskarżoną decyzją z dnia 8 lutego 2010 r., wydaną podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634), art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 ze zm.) w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r., Nr 35, poz. 217), Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W jej uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania administracyjnego, w tym i oświadczenia składane przez świadków oraz stronę. Przytoczył także przepisy znajdujące zastosowanie w zakresie zasad przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz brzmienie art. 151 K.p.a. Wskazując na powyższe stwierdził, że podstawą wznowienia postępowania dotyczącego przyznania A. Ć. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 r., zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...], było wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych nieznanych organowi w chwili wydawania decyzji. Przeprowadzając postępowanie wyjaśniające organ ustalił, że na wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2005 r., wypełnionego danymi A. Ć. nie widnieje własnoręczny podpis strony postępowania. Do takiego wniosku doprowadziły organ ustalenia zawarte w wyroku Sądu Rejonowego w Głubczycach Wydział II Karny z dnia [...], sygn. akt [...], w którym stwierdzono, że na wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2005 podpis złożył jej ojciec S. Ć., który nie był stroną postępowania. W/w wyrok Sądu jest prawomocny. Uzasadniał dalej organ odwoławczy, że konsekwencją powyższego było wezwanie strony postępowania do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2005 r., bądź przedłożenie pełnomocnictwa szczególnego w przypadku działania pełnomocnika. W wykonaniu tego wezwania strona nie uzupełniła braku formalnego wniosku, gdyż A. Ć. złożyła podpis w rubryce 16 wniosku, zamiast w 15, która to odnosi się do płatności bezpośrednich. Zdaniem organu, złożenie podpisu w rubryce 16, która odnosi się do wniosku o inną płatność, a mianowicie płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, co do której prowadzi się odrębne postępowanie uniemożliwił uznanie, że doszło do uzupełnienia braku formalnego wniosku złożonego w 2005 r. Tym samym zaszła okoliczność obligująca organ I instancji do umorzenia na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. postępowania w sprawie płatności bezpośrednich za 2005 r.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, argumentował organ II instancji, że wprawdzie organy administracji nie są związane ustaleniami wyroku karnego, nie mniej jednak fakt podrobienia podpisu strony na wniosku o płatności za 2005 r. nie budzi wątpliwości i z tego powodu nie można uznać za prawidłowe twierdzenia strony, że na wniosku za 2005 r. figuruje jej podpis.

Z treścią powyższej decyzji nie zgodziła się A. Ć.. W wywiedzionej skardze zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skarżąca dowodziła, że przysługują jej dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych za 2005 r., gdyż powoływanie się przez organ na okoliczność, że wniosek w 2005 r. podpisał jej ojciec, a nie ona jest nieuprawniony. Skarżąca podkreślała, że w sprawie nie uwzględniono tego, że podpisała wniosek w rubryce 16 zamiast w 15 w wyniku pomyłki.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na to, aby na wniosku o płatności bezpośrednie na 2005 r. figurował własnoręczny podpis skarżącej. Złożenie zatem przez skarżącą podpisu w rubryce 16, która dotyczy wniosku o wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zamiast w rubryce 15 nie stanowiło uzupełnienia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na 2005 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z przyczyn w niej nie podniesionych.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U.

Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.).

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...], Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach z dnia [...] o uchyleniu decyzji ostatecznej Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach z dnia [...] i umorzeniu postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na 2005 r.

Na wstępie zauważyć należy, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują w sposób jednoznaczny i ścisły tryb postępowania związany ze wzruszeniem decyzji ostatecznych, jaką jest w niniejszej sprawie decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Głubczycach z dnia [...], Nr [...], o przyznaniu A. Ć. płatności bezpośrednich na rok 2005 do gruntów rolnych.

Art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a. statuuje zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Zasada ta ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, iż decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym.

Od tej reguły ostateczności załatwienia sprawy ustawodawca dopuścił wyjątki, wyznaczając jednocześnie warunki odstąpienia od niej. Decyzja ostateczna może być wzruszona m.in. przez uchylenie decyzji w trybie postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 K.p.a. i art. 145 a § 1 pkt 2 K.p.a w związku z art. 151 § 1 K.p.a.)

Zauważyć należy, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną wyliczoną wyczerpująco w art. 145 § 1 lub art. 145a § 1 K.p.a. W instytucji wznowienia występują zasadniczo dwa elementy, a to materialny to jest prawo strony do żądania ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej oraz element procesowy dotyczący weryfikacji prawidłowości postępowania. W postępowaniu wznowieniowym występują, zatem istotne elementy samodzielności postępowania nadzwyczajnego, jak m.in. odrębny przedmiot postępowania (por komentarz do art. 145 K.p.a. prof. B. Adamiak z 2004r.). Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 K.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej.

Art. 149 § 1 K.p.a. przewiduje, że wznowienie postępowania następuje na wniosek strony lub z urzędu, w drodze postanowienia. Postanowienie o wszczęciu postępowania wznowieniowego jest aktem procesowym, który nie rozstrzyga sprawy wznowienia postanowienie, a jedynie otwiera postępowanie w sprawie. Stanowi ono podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stwierdzenie czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 K.p.a. i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 K.p.a. (wyrok NSA z 8 czerwca 2001 r., sygn. akt I SA 420/01; LEX nr 77650).

Z przedstawionego stanowiska wynika, że granice postępowania wznowieniowego wyznacza przede wszystkim przesłanka wznowieniowa podana w postanowieniu wydanym na podstawie art. 149 § 1 K.p.a.

Celem bowiem postępowania wznowieniowego jest stwierdzenie wystąpienia bądź nie przesłanki wznowienia postępowania zwykłego, zakończonego decyzją ostateczną, a następnie w razie pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny – przeprowadzenie postępowania w celu wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji. Po wznowieniu postępowania organ dokonuje zatem najpierw ustaleń co do rzeczywistego zaistnienia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia, a następnie w razie ich wystąpienia, w kolejnym etapie postępowania przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu merytorycznego rozpoznania sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji. Stwierdzenie w pierwszym etapie, braku ustawowych przesłanek wznowienia wyłącza jednak dokonanie merytorycznego rozpoznania sprawy i powoduje odmowę uchylenia ostatecznej decyzji. Jak stanowi bowiem art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a. W tym przypadku nie dochodzi, więc do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.

W tym miejscu przypomnieć należy, że organ I instancji w dniu 24 listopada 2008 r. wydał postanowienie zatytułowane "Postanowienie Nr [...] o wznowieniu postępowania z urzędu", w którym wskazał jako podstawę prawną art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 158 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu zaś tegoż postanowienia powoływał się na wystąpienie przesłanki wznowieniowej postępowania określonej w punkcie 5 art. 145 § 1 K.p.a., a mianowicie wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, które nieznane były organowi, który wydał decyzję. Tymi nowymi dowodami było powzięcie informacji, że skarżąca prawdopodobnie w 2005 r. nie była w posiadaniu działek o nr ewid. A. i B., które zostały zadeklarowane do płatności bezpośrednich. Taki sposób określenia podstaw wzruszenia decyzji ostatecznej nie może zostać uznany za prawidłowy, gdyż budzi on wątpliwości czy podstawą wzruszenia decyzji ostatecznej są przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji czy w istocie dotyczące wznowienia postępowania. Dostrzec należy tutaj, że strona postępowania, która ma prawo czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, w tym składania oświadczeń i wniosków dowodowych winna posiadać jasność i jednoznaczną wiedzę, co do tego jakie przyczyny legły u podstaw wszczęcia postępowania związanego z wdrożeniem z urzędu przez organ administracji nadzwyczajnych trybów postępowania oraz jakie są granice tegoż postępowania, jakie okoliczności i fakty będą podlegały ocenie.

Zdaniem Sądu wskazanie podstaw wznowienia postępowania nie tylko umożliwia stronie czynny udział i obronę jej uzasadnionych interesów w tym wznowionym postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.), lecz ma także istotny wpływ na ocenę upływu czasu, jaki minął od daty doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Stąd też wskazanie przez organ w postanowieniu o wznowieniu postępowania ustawowych podstaw wznowienia ma zasadnicze znaczenie dla oceny, czy w sprawie wystąpiły bądź nie negatywne przesłanki do uchylenia decyzji ostatecznej. Zatem, jeśli organ jako podstawę wznowienia z urzędu postępowania w sprawie wskazuje art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a następnie dochodzi do przekonania, że zachodzi inna podstawa wznowienia postępowania, niż ta którą przyjął to w tym zakresie winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, co do występowania tej nowej podstawy wznowienia i o tym fakcie winien zawiadomić stronę. Dostrzec bowiem należy, że art. 146 K.p.a. określa negatywne przesłanki uchylenia decyzji administracyjnej, które ograniczają dopuszczalność jej uchylenia w trybie wznowieniowym. Zgodnie z art. 146 § 1 K.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Te okoliczności nie zostały rozważone i ocenione przez organy obu instancji, a brak ich rozważenia i oceny może mieć istotny wpływ na treść decyzji.

Poddając dalszej kontroli zachowanie przez organ administracji reguł postępowania administracyjnego zauważyć należy, że ostatecznie postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w ramach wznowienia postępowania. Przyczynę zaś wznowienia postępowania określono jako wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, które nieznane były organowi, który wydał decyzję to jest znajdującą oparcie w ustawowej przyczynie wznowienia zawartej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Po wydaniu postanowienia organ I instancji ustalał, czy rzeczywiście zaistniała przyczyna z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a mianowicie czy przyczyna wskazana jako podstawa wznowienia w istocie wystąpiła. Nie mniej jednak przyczyną wydania zaskarżonej decyzji, w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., nie było wystąpienie przesłanek wznowienia postępowania, lecz okoliczność nieuzupełnienia przez skarżącą braków formalnych wniosku. Decyzją organu I instancji uchylono decyzję ostateczną o przyznaniu skarżącej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2005 r. i umorzono postępowanie w sprawie przyznania tych płatności, gdyż skarżąca nie uzupełniła braków formalnych złożonego wniosku o płatności w postaci złożenia podpisu pod wnioskiem w rubryce 15. Podpis taki skarżąca złożyła w rubryce 16 wniosku, która to rubryka dotyczy innego rodzaju płatności. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia, co oznacza, że w pierwszej kolejności organ zobligowany jest do ustalenia w sposób jednoznaczny czy zaistniały ustawowe przesłanki do wznowienia postępowania czy też nie. W tym zakresie zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie dokonał ustalenia stanu faktycznego sprawy, który nie znalazł odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.). Ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organy sprowadzają się do zrelacjonowania przebiegu postępowania administracyjnego i przedstawienia przeprowadzonych dowodów oraz składanych oświadczeń. Powyższe powoduje, że nie tylko zaskarżona decyzja, ale również decyzja organu I instancji wymyka się spod kontroli Sądu. W sprawie niewiadomym bowiem jest czy w istocie wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania, jakie dowody przemawiają za tym oraz czemu tym, a nie innym dowodom organ dał wiarę, zaś innym odmówił tego przymiotu. Ustalenie przez organ wystąpienia bądź nie przesłanek wznowienia postępowania i ich konkretnego określenia poprzez wskazanie podstawy prawnej pozwala dopiero organowi na dalsze procedowanie w sprawie i przejście do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Przypomnieć należy, że stwierdzenie w pierwszym etapie, braku ustawowych przesłanek wznowienia wyłącza możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy i powoduje odmowę uchylenia ostatecznej decyzji, stąd też organy w sposób jednoznaczny są obowiązane wypowiedzieć się co do wystąpienia rzeczywistych przyczyn wznowienia postępowania, czego w niniejszym postępowaniu również nie uczyniły.

Wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze charakteryzuje się tym, że nie ogranicza się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Na organie odwoławczym, stosownie do art. 138 K.p.a. ciąży obowiązek wszechstronnej i całościowej analizy oraz oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego przez organ I instancji, ustalenia czy w sprawie zastosowano prawidłową podstawę prawną rozstrzygnięcia, a także kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu. Kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się tylko do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem orzeczenia I instancji, a orzeczeniem II instancji, jak również ustalając stan faktyczny sprawy winien rozszerzyć granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji, a które mogą mieć znaczenie prawne dla prawidłowego załatwienia sprawy.

W świetle powyższego organ odwoławczy zobowiązany był w ramach wszczętego na skutek odwołania skarżącej postępowania odwoławczego do jednoznacznego wypowiedzenia się co do wystąpienia bądź nie podstaw wznowienia postępowania, oceny upływu czasu i prawidłowości zakończenia postępowania wznowieniowego (art. 145 § 1 K.p.a., art. 145 a K.p.a., art. 146 K.p.a., art. 149 K.p.a., art. 151 K.p.a.). Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie skarżącej nie dokonał analizy stanu faktycznego sprawy, nie wskazał czy istniały przesłanki do wznowienia postępowania i jakie dowody w tym zakresie oraz z jakich przyczyn na takie przyjęcie one pozwalają. Inaczej mówiąc w sprawie nie dokonano oceny, ani wartościowania dowodów przeprowadzonych przez organ I instancji, czym naruszono przepisy postępowania zawarte w art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. Organy z sobie znanych tylko przyczyn nie uznały za wiarygodne zeznań świadków S. Ć. (kuzyna ojca skarżącej), K. K., który oświadczył, że za prace polowe płacił ojciec skarżącej oraz nie wyjaśniły z jakich przyczyn nie dopuściły dowodów wnioskowanych przez skarżącą w pismach z dnia 4 grudnia 2008 r., 8 kwietnia 2009 r. Nadto w sprawie nadal nie jest jasne i jednoznaczne czy wystąpiły przesłanki wznowienia o których stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a określone w postanowieniu o wznowieniu postępowania, czy też przesłanki z pkt 2 art. 145 § 1 K.p.a., o których wystąpieniu organ powziął wiedzę już po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Dopiero jednoznaczne stwierdzenie i wskazanie na konkretną okoliczność wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, ale tylko i wyłącznie pod warunkiem, że postępowanie w którym ona zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną wyliczoną wyczerpująco w art. 145 § 1 lub art. 145a § 1 K.p.a. Powyższe oznacza, że bez ustalenia czy wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania niemożliwym jest w ramach postępowania wznowieniowego usuwanie braków formalnych złożonego wniosku. W ramach postępowania wznowieniowego dopuszczalne jest usuwanie wad postępowania administracyjnego, ale mieszczących się w podstawach prawnych art. 145 § 1 K.p.a., art. 145 a K.p.a. i art. 145 b K.p.a.

W świetle powyższego należało uznać, iż organ odwoławczy, nie dokonał wszechstronnego rozważenia całokształtu sprawy, jak również nie znalazło to odzwierciedlenia w uzasadnieniu sporządzonym do decyzji.

Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że strona postępowania w treści odwołania podnosiła zarzut, że po otrzymaniu wezwania do uzupełnienia braku formalnego wniosku o dopłaty za 2005 r. dokonała omyłkowo podpisu wniosku w rubryce 16, a nie 15, gdyż w tej ostatniej figurował już jej podpis. Takie twierdzenie skarżącej oznaczało zatem, że popiera ona wniosek o przyznanie płatności do gruntów zadeklarowanych we wniosku na 2005 r. To z kolei obligowało organ odwoławczy do ponownego rozpoznania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego związanego z podstawami wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia, że skarżąca nie uzupełniła braku formalnego wniosku poprzez złożenie podpisu w rubryce 16 zamiast 15, które to rubryki dotyczą różnego rodzaju płatności do gruntów. W przypadku wątpliwości, co do tego którego rodzaju przyznania płatności domagała się strona, wobec twierdzeń zawartych w odwołaniu ta kwestia winna podlegać przez organ odwoławczy wyjaśnieniu.

W związku z twierdzeniami strony, że na wniosku o płatności za 2005 r. figuruje jej własnoręczny podpis w rubryce 15 oraz mając na uwadze treść prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Głubczycach Wydział II Karny z dnia [...], sygn. akt [...], w którym stwierdzono, że na wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2005 podpis złożył jej ojciec S. Ć., zauważyć należy, że stosownie do art. 76 § 1 K.p.a. wyrok sądowy jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Organy administracji, jak i sądy są związane prawomocnymi orzeczeniami sądów powszechnych i nie są uprawnione do oceny czy te orzeczenia są prawidłowe. Jeśli więc skarżąca nie dostarczyła organom dowodów prezentujących odmienne fakty, niż wynikające z tych orzeczeń, to organy administracji mają podstawy do oparcia na nich swych ustaleń (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Go 13/08; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 października 2007 r. sygn. akt IV SA/GL 365/06).

Wskazania do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych rozważań.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 P.p.s.a.