Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 915/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 215 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędzia WSA Bogdan Wolski Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2010 r. sprawy ze skargi T. O. i W. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących T. O. i W. M. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego oraz po 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. O. oraz W. M. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2009 r. odmawiającej przyznania odszkodowania za nieruchomość o pow. [...] położoną w W. przy ul. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na obszarze działania dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50 poz. 279 z późn. zm.) i z dniem jego wejścia w życie, tj. dniem 21 listopada 1945 r. na podstawie art. 1 dekretu przeszła na własność gminy m. W., a następnie zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130) stała się własnością Skarbu Państwa.

Wnioskiem z dnia 4 czerwca 2008 r. T. O. oraz W. M. - jako następcy prawni dawnych właścicieli nieruchomości złożyli wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że przedmiotowa nieruchomość obecnie stanowi część działek ewidencyjnych nr [...]. Nieruchomość ta stanowiła dawną własność T. – J. i A. małżonków M. oraz M. C. wszyscy w częściach równych i niepodzielnych (zaświadczenie Sądu Rejonowego (...)), następstwo prawne dawnego właściciela, które przypada na rzecz T. O. oraz W. M. zostało wykazane na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego (...).

Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] września 2009 r. odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], uznając, że wprawdzie parametry dotyczące zabudowy gruntu świadczą o tym, że grunt nieruchomości mógł być przeznaczony pod budownictwo jednorodzinne to jednak nie została spełniona przesłanka polegająca na tym, że dotychczasowi właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r., ponieważ pozbawienie dotychczasowego właściciela faktycznej możliwości władania nieruchomością nastąpiło przed wskazaną powyżej datą, a zatem nie została spełniona jedna z dwu kumulatywnych przesłanek warunkujących przyznanie odszkodowania, co zdeterminowało odmowę jego przyznania.

W odwołaniu wnioskodawcy podnieśli, że organ nieprawidłowo ustalił datę pozbawienia faktycznej możliwości władania przedmiotową nieruchomością przez dawnych jej właścicieli, co zdaniem odwołujacych się nastąpiło po dniu 5 kwietnia 1958 r., i w konsekwencji zarzucili organowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych wynikający z niedokładnego zbadania materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy; wskazali, że zaświadczenia lokalizacyjne oraz formalne, tj. protokolarne przejęcie nieruchomości, nie świadczy o pozbawieniu dotychczasowego właściciela faktycznej możliwości władania daną nieruchomością, oraz, że w aktach lokalizacyjnych nieruchomości teczka [...] na karcie 40 zawarta została informacja: "data wejścia na teren budowy [...] VII 1958 r.", natomiast w decyzjach Prezydium Rady Narodowej m. W. z dnia [...] lipca 1961 r. oraz z dnia [...] grudnia 1964 r. jest mowa o gruncie, na którym mają być wybudowane domy, co wskazuje, że wówczas grunt nie był zabudowany.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) przewiduje dwa kryteria, od których uzależnione jest uzyskanie odszkodowania: po pierwsze - działka, przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, po drugie - poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Oba warunki muszą być spełnione kumulatywnie, a wykazanie, że nie została spełniona jedna z przesłanek, skutkuje odmową przyznania odszkodowania.

W niniejszej sprawie, zdaniem Wojewody [...], przesłanka przeznaczenia pod budownictwo jednorodzinne przedmiotowej nieruchomości została spełniona, co wynika z Ogólnego Planu Zabudowania W. z 1931 r., który dla tej nieruchomości przewidział zabudowę luźną lub grupową o dwóch kondygnacjach oraz 20 % powierzchni zabudowania.

Zdaniem Wojewody [...], kwestią sporną jest druga przesłanka - pozbawienie faktycznej możliwości władania nieruchomością przez poprzednich właścicieli lub ich następców prawnych po dniu 5 kwietnia 1958 r. Gmina Miasta W. w dniu [...] listopada 1945 r. ex lege przejęła własność gruntu. a mimo to w odniesieniu do większości nieruchomości, poprzedni właściciele lub ich następcy prawni pozostali władającymi. Ponieważ ustawa o gospodarce nieruchomościami nie wprowadza definicji legalnej jak należy rozumieć pozbawienie faktycznej możliwości władania, w judykaturze utrwalił się pogląd, iż pojęcie "faktyczna możliwość władania nieruchomością" oznacza faktyczne władztwo nad rzeczą (nieruchomością), władanie rzeczą (nieruchomością), które jest składnikiem instytucji posiadania, określonej w art. 336 kc. To faktyczne władztwo nad rzeczą (nieruchomością) wykonuje się nie tylko przez efektywne korzystanie z niej, ale także przez samą tylko możliwość takiego korzystania, choćby władający rzeczą (nieruchomością), nie czynił z niej użytku (zob. wyrok NSA z dnia 17 listopada 1989 r. sygn. akt IV SA 611/89, wyrok NSA z dnia 23 marca 1998 r. sygn. akt lV SA 311/96, wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1801/04, wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 2138/05).

Zdaniem Wojewody [...], utrata faktycznej możliwości władania nieruchomością przez poprzednich właścicieli lub ich następców prawnych nastąpiła przed dniem 5 kwietnia 1958 r., co wynika z pisma T. O. oraz W. M. z dnia 7 stycznia 1958 r. skierowanego do Ministra Gospodarki Komunalnej, w którym dawne właścicielki nieruchomości oświadczają: "W tymże roku 1955 działką powyższą zawładnęła Spółdzielnia Mieszkaniowo-Budowlana [...], mająca siedzibę swoją przy ul. [...], która nie bacząc na mój protest buduje na tej Działce dom mieszkalny.". W dalszej części pisma dawne właścicielki wskazały, że skoro posiadają dzierżawę wieczystą, to nikt nie jest władny na nieruchomości tej budować a w przypadku zamiaru oddania w dzierżawę konieczna jest ich zgoda. Ponadto, jak wynika z pisma lipca 1954 r. skierowanego do A. M. przez Stołeczny Zarząd Budownictwa Mieszkalnego i Terenów Komunalnych Prezydium Rady Narodowej W., Stołeczny Zarząd zezwala na użytkowanie przedmiotowej nieruchomości do końca 1954 r. przy czym jednocześnie zastrzega, że ww. teren wydzierżawia się pod warunkiem opuszczenia na każde żądanie Prezydium Rady Narodowej W. Tak więc, zdaniem Wojewody [...], budowa na nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania została rozpoczęta przed styczniem 1958 r., a zatem utrata faktycznej możliwości władania przedmiotową nieruchomością przez poprzednich właścicieli lub ich następców prawnych nastąpiła przed dniem 5 kwietnia 1958 r.

Wojewoda [...] stwierdził, iż wydanie przez Prezydium Rady Narodowej m. W. Zaświadczenia Lokalizacyjnego Nr [...] z dnia [...] października 1956 r., na mocy którego wyrażono zgodę na lokalizację szczegółową budynku mieszkalnego 6-segmentowego przez Spółdzielnię Mieszkaniowo-Budowlaną [...] oraz formalne tzw. przekazanie protokołem zdawczo-odbiorczym ww. nieruchomości w dniu [...] maja 1956 r. nie świadczy o pozbawieniu właściciela faktycznej możliwości władania daną nieruchomością. Wojewoda [...] zauważył, że dokumenty te same w sobie nie przesądzają o utracie faktycznej możliwości władania, która mogła nastąpić w terminie późniejszym, jednakże treść tych dokumentów koresponduje z opisanym wcześniej oświadczeniem dawnych właścicieli z dnia [...] stycznia 1958 r. Dawni właściciele wskazali, że w 1955 r. przedmiotową nieruchomością zawładnęła Spółdzielnia Mieszkaniowo-Budowlana [...], co odpowiada dacie jej protokolarnego przejęcia. Natomiast fakt wydania zaświadczenia lokalizacyjnego szczegółowego niewątpliwie wskazuje, iż wkrótce rozpocznie się realizacja planowanej inwestycji. W konsekwencji dokumenty te potwierdzają ustalenia przyjęte na gruncie pisma z dnia 7 stycznia 1958 r. a mianowicie, że utrata faktycznej możliwości władania przedmiotową nieruchomością przez poprzednich właścicieli lub ich następców prawnych nastąpiła przed dniem [...] kwietnia 1958 r.

Wojewoda [...] zauważył również, że istnieją dokumenty wskazujące na dzień 1 lipca 1958 r. jako datę utraty faktycznej możliwości władania przedmiotową nieruchomością przez poprzednich właściciel lub ich następców prawnych. Z aktu notarialnego sporządzonego w dniu [...] wynika, że wydanie działki użytkownikowi wieczystemu nastąpiło w dniu 1 lipca 1958 r. Data 1 lipca 1958 r., jako data wejścia na teren przedmiotowej nieruchomości w celu rozpoczęcia prac budowlanych została także wskazana w formularzu, koniecznym do zawarcia ww. aktu notarialnego. Data 1 lipca 1958 r., jako data wejścia na teren przedmiotowej nieruchomości w celu rozpoczęcia prac budowlanych została także wskazana w notatce znajdującej się na karcie 40 Teczka oznaczona [...] Nr akt Dzielnicy-Gminy W. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami Składnica Dokumentacji.

Z ustaleń Wojewody [...] wynika, iż notatka stanowi w istocie adnotację, która nie została przez nikogo podpisana, brak też daty wskazującej na czas jej stworzenia; informacje z niej wynikające budzą uzasadnione wątpliwości co do ich wiarygodności. Uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności budzi także akt notarialny [...] oraz formularz, konieczny do zawarcia ww. aktu notarialnego, ponieważ zostały one sporządzone ok. osiem lat od momentu zaistnienia okoliczności, które mają potwierdzać, a ponadto, notariusz sporządzając akt notarialny oparł się na treści ww. formularza, a co za tym idzie oparł się na treści oświadczeń stron i nie były w żaden sposób przez niego weryfikowane. Spółdzielnia miała interes faktyczny aby wskazać możliwie jak najkrótszy okres użytkowania w 1958 r., ponieważ od daty wejścia w teren były Spółdzielni naliczone stosowne opłaty za grunt określone w decyzjach Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lipca 1961 r. Nr [...] oraz z dnia [...] grudnia 1964 r. Nr [...]. Fakt istnienia pewnych dokumentów wskazujących na dzień 1 lipca 1958 r. jako datę utrata faktycznej możliwości władania przedmiotową nieruchomością przez dawnych właścicieli lub ich następców prawnych nie przekonuje i nie umniejsza znaczenia okoliczności wynikających z pisma A. M. oraz M. C. z dnia 7 stycznia 1958 r. z którego wynika, że utrata faktycznej możliwości władania przedmiotową nieruchomością przez poprzednich właścicieli lub ich następców prawnych na gruncie sprawy niniejszej nastąpiła przed dniem 5 kwietnia 1958 r.

Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli T. O. oraz A. M.; zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że działka objęta wnioskiem o odszkodowanie przeszła na własność Skarbu Państwa przed dniem 5 kwietnia 1958 r. oraz naruszenie przepisów procesowych, tj. art. 7, 77 § 1 kpa poprzez błędną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie - wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Skarżący podnieśli, że kluczową kwestią jest wykazanie przez organ administracyjny daty pozbawienia dawnych właścicieli faktycznej możliwości władania nieruchomością [...] położoną przy ul. [...], tzn. "wejścia" na teren w/w nieruchomości przez Spółdzielnię Mieszkaniowo-Budowlaną [...]. Zdaniem skarżących, organ odwoławczy błędnie uznał, że o pozbawieniu dotychczasowych właścicieli faktycznej możliwości władania nieruchomością świadczy przede wszystkim treść pisma z dnia 7 stycznia 1958 r. sporządzonego przez poprzedników prawnych skarżących – A. M. i M. C., skierowanego do Ministra Gospodarki Komunalnej, w którym stwierdzono, iż: "W tymże roku 1955 działką powyższą zawładnęła Spółdzielnia Mieszkaniowo-Budowlana [...], mająca siedzibę swoją przy ul. [...], która nie bacząc na mój protest buduje na tej działce dom mieszkalny".

Zdaniem skarżących, nie sposób zgodzić się z interpretacją pisma A. M. i M. C. dokonaną przez Wojewodę [...]. W piśmie mowa jest o "zawładnięciu" działką i o "budowaniu" na tej działce budynku mieszkalnego, jednakże z treści pisma nie wynika, na czym owo zawładnięcie miałoby polegać - czy miało ono charakter fizyczny albo prawny, albo zarazem fizyczny i prawny. Na podstawie treści pisma M. C. i A. M. z dnia [...] stycznia 1958 r. nie można stwierdzić, iż "budowanie" oznaczało faktyczne rozpoczęcie budowy, a nie np. przedsiębranie czynności administracyjnych zmierzających do jej rozpoczęcia. Pismo z dnia [...] stycznia 1958 r. nie wykazuje zatem, iż, jak uznał Wojewoda [...], Spółdzielnia Mieszkaniowo-Budowlana [...] "weszła" na teren przedmiotowej nieruchomości przed 5 kwietnia 1958 r. W piśmie z dnia 7 stycznia 1958 r. widnieje sprzeczność, gdyż nie można uznać, że Prezydium Rady Narodowej nawet w 1955 r., wydzierżawiając na ten rok działkę osobom fizycznym, tolerowało jednoczesne korzystanie z niej przez spółdzielnię mieszkaniową. W niniejszej sprawie organy administracji powinny zbadać i wykazać, że budowa na przedmiotowej działce rozpoczęła się przed 5 kwietnia 1958 r., bowiem w taki sposób zostało przez organ zinterpretowane wyżej omówione pismo A. M. i M. C. z dnia 7 stycznia 1958 r. Taka czynność nie została przez organ dokonana. Ma to szczególne znaczenie wobec faktu, iż data 1 lipca 1958 r. jako data "wejścia" na teren przedmiotowej działki przez użytkownika wieczystego, tj. dzień utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością została wskazana w akcie notarialnym z dnia [...], w formularzu koniecznym do wydania zawarcia w/w aktu notarialnego oraz w notatce znajdującej się na karcie nr [...] w teczce oznaczonej nr [...] akt Dzielnicy Gminy W. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami Składnica Dokumentacji.

Skarżący podnieśli również, że Wojewoda [...] odmówił wiarygodności aktowi notarialnemu z dnia [...], z uwagi na istnienie interesu po stronie Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej [...] do podania jak najkrótszego okresu użytkowania wieczystego. Organ nie może powoływać się na sfałszowanie dokumentu polegające na świadomym podaniu przez Spółdzielnię do w/w aktu notarialnego złej daty, tj. wedle organu 1 lipca 1958 r., w której nastąpiło wydanie Spółdzielni jako użytkownikowi wieczystemu przedmiotowej działki. Zadaniem organu administracji jest wskazanie okoliczności uzasadniających wydanie określonego rozstrzygnięcia. Konstrukcja przepisu art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje, iż to organ rozpatrujący sprawę powinien wykazać ze stuprocentową pewnością, iż utrata możliwości faktycznego władania nieruchomością powstała przed dniem 5 kwietnia 1958 r., zwłaszcza wobec istnienia dokumentów świadczących przeciwnie. Strona nie ma tu żadnych obowiązków i w tym znaczeniu wszelkie wątpliwości przemawiają na jej korzyść.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

2. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2009 r. odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość o pow. [...] położoną w W. przy ul. [...].

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja naruszają przepisy prawa.

3. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), zgodnie z którym przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego (ust. 2).

Stosownie do tego przepisu, w stosunku do działek gruntu objętych działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), które spełniają przesłanki określone w powołanym wyżej przepisie, stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 5 - Odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, zawartego w Dziale III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter szczególny w stosunku do ogólnych zasad przyznawania odszkodowania przewidzianych w tej ustawie, i jest on wyłączną podstawą ustalenia przesłanek do przyznania odszkodowania, bez potrzeby sięgania do innych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponieważ jest to przepis szczególny, wykładnia jego nie może być rozszerzająca lecz ścisła.

Gramatyczna wykładnia art. 215 ust. 2 in fine ustawy o gospodarce nieruchomościami prowadzi do wniosku, że odszkodowanie przysługuje wówczas, gdy działka objęta działaniem dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, przed datą wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne oraz jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Omawiany przepis przesądza, że chodzi o zaspokojenie roszczeń tylko tych poprzednich właścicieli lub ich następców prawnych, którzy spełniają wszystkie wymienione przesłanki. Niespełnienie którejkolwiek powoduje brak podstaw do odszkodowania.

4. W sprawie jest niesporne, że nieruchomość o pow. [....] m² położona w W. przy ul. [...] podlegała przepisom dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m W.

Jeśli chodzi o przesłankę faktycznej możliwości władania działką po dniu 5 kwietnia 1958 r., to Sąd stwierdza, że wydane decyzje nie zawierają w tym zakresie dostatecznych ustaleń.

Wojewoda [...] uznał, że o pozbawieniu byłych właścicieli faktycznej możliwości władania nieruchomością świadczy treść pisma poprzedników prawnych strony skarżącej - A. M. i M. C. - z dnia 7 stycznia 1958 r., w którym stwierdzono, iż "W tymże roku 1955 działką powyższą zawładnęła Spółdzielnia Mieszkaniowo-Budowlana ..., która nie bacząc na mój protest buduje na tej działce dom mieszkalny." Sąd stanowiska tego nie podziela, przyznając równocześnie rację skarżącym, ponieważ z pisma tego nie wynika, na czym polegało "zawładnięcie" działką czy "budowanie" budynku mieszkalnego, a organ nie wyjaśnił - na czym polegało to zawładnięcie, jaki był jego zakres, czy miało charakter prawny czy faktyczny, czy było działaniem jednorazowym czy stałym, a co najważniejsze, organ nie zbadał zasadniczej przesłanki wynikającej z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - kiedy byli właściciele zostali pozbawieni "faktycznej możliwości władania nieruchomością" - czy przed czy po dniu 5 kwietnia 1958 r. Faktyczna możliwość władania, o której mowa w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami odnosi się do stanu faktycznego, tzn. takiego, w którym poprzedni właściciel lub jego następca prawny mógł korzystać z nieruchomości i ta okoliczność, jako niedostatecznie wyjaśniona w dotychczasowym postępowaniu, powinna być ustalona w ponownym postępowaniu administracyjnym. Podkreślenia zaś wymaga, zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż pojęcie "faktyczna możliwość władania nieruchomością" oznacza faktyczne władztwo nad rzeczą (nieruchomością), władanie rzeczą (nieruchomością), które jest składnikiem instytucji posiadania, określonej w art. 336 k.c. To faktyczne władztwo nad rzeczą (nieruchomością) wykonuje się nie tylko przez efektywne korzystanie z niej, ale także przez samą tylko możliwość takiego korzystania, choćby władający rzeczą (nieruchomością), nie czynił z niej użytku.

Niewyjaśnienie zasadniczej w sprawie przesłanki oznacza, że organy administracji publicznej orzekając w sprawie nie wyjaśniły należycie sprawy, naruszając tym samym art. 7, 77 i 80 kpa, a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

5. Odnosząc się do stwierdzenia Wojewody [...], iż uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności budzi akt notarialny z dnia 12 stycznia 1966 r. podkreślić należy, stosownie do art. 2 § 1 i 2 ustawy z dnia z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 z późn. zm.), iż notariusz w zakresie swoich uprawnień, o których mowa w art. 1, działa jako osoba zaufania publicznego, korzystając z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym, a czynności notarialne, dokonane przez notariusza zgodnie z prawem, mają charakter dokumentu urzędowego. Powyższe przepisy prawa o notariacie organ administracji publicznej powinien mieć na uwadze, ponownie rozpoznając sprawę.

6. Wskazać należy, że zgodnie z art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. W szczególności, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a swoje stanowisko winien uzasadnić w sposób przewidziany w przepisach kpa.

7. Rozpoznając ponownie sprawę, organ weźmie pod uwagę powyższe.

8. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.