Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3604/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 75 § 1 , art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3, art. 84
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant asystent sędziego Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 440/15 w sprawie ze skargi R A na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r., nr[...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R A na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie lub Sąd I instancji) oddalił skargę R A (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: Inspektor) z dnia [...] grudnia2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu 30 lipca 2014 r. w miejscowości Piła na drodze krajowej nr 10 został zatrzymany do kontroli dwuosiowy ciągnik samochodowy wraz z trzyosiową naczepą. Pojazdem wykonywany był przewóz nawozów zapakowanych w big-bagi (ładunek podzielny) w imieniu i na rzecz skarżącego. Podczas kontroli stwierdzono:

- nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu - 10,4 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 0,4 t,

- wysokość pojazdu - 4,11 m - przekroczenie o 0,11 m.

Kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia

[..] września 2014 r., na podstawie art. 140aa ust. 1- 3 pkt 2, art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137), dalej: p.r.d., nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z [...] grudnia2014 r., Inspektor utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

WSA w Warszawie oddalając skargę na powyższą decyzję przypomniał, że droga krajowa nr 10, na której doszło do kontroli pojazdu, została zaliczona do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Sąd I instancji wyjaśnił, że wybór trasy przejazdu należy wyłącznie do sfery uprawnień przewoźnika, który podejmując decyzję o wyborze trasy, jako profesjonalny podmiot gospodarczy, powinien uwzględnić powszechnie obowiązujące w transporcie drogowym normy, w szczególności w zakresie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu. W rozpoznawanej sprawie skarżący mógł uniknąć naruszenia wybierając drogę przejazdu o wyższej nośności. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Odpowiedzialność przedsiębiorcy przewozowego może być wyłączona na podstawie art. 140aa ust. 4 p.r.d., ale okoliczności uzasadniające to wyłącznie musi wykazać sam przedsiębiorca, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.

Sąd I instancji uznał, że organ dokonał prawidłowej kwalifikacji stwierdzonego naruszenia i wymierzył karę, jak za przejazd bez zezwolenia kategorii IV.

W ocenie WSA w sprawie nie doszło do naruszenia zarzucanych przez skarżącą przepisów postępowania, tj.: art. 6, art. 7, art. 8, art.11, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy, przy czym wyjaśniły podniesione przez skarżącego wątpliwości dotyczące ważenia kontrolowanego zespołu pojazdów. Wynik ważenia wskazał jedynie na przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu, nie zaś na przekroczenia dmc, zatem podnoszona przez skarżącego kwestia wagi przewożonego przez skarżącego ładunku, wynikająca z listu przewozowego, nie mogła mieć w tym przypadku istotnego znaczenia.

R A zaskarżył wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1) art. 135 w zw. żart. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) dalej: p.u.s.a., poprzez nierozpoznanie przez WSA do zarzutu oznaczonego w wyroku numerem 6 skargi z dnia 29 grudnia 2014 r. ewentualnie niewskazanie powodów, dla których podane zarzuty nie zostały rozpoznane;

2) art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. z zw. z art. 7, 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej: k.p.a., poprzez niezastosowanie przez WSA przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa polegającego na nierozpoznaniu przez organ II instancji wniosku dowodowego skarżącego zawartego w piśmie z dnia 11 września 2014 r. o przeprowadzenie oględzin punktu wagowego zlokalizowanego w miejscowości Piła przy fabryce Philips, na okoliczność głębokości znajdujących się tam wnęk wagowych i w konsekwencji nieuchylenie decyzji organu II instancji;

3) art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. i art. 84 k.p.a. poprzez niezastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu metrologii oraz warunków transportu drogowego na okoliczność stwierdzenia czy wagi wykorzystane przez organ kontrolujący zostały użyte prawidłowo i pozwalały na wiarygodny odczyt podczas gdy było to konieczne dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i w konsekwencji nieuchylenie decyzji organu II instancji;

4) art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 p.p.s.a. z zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezastosowanie przez WSA przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa polegającego na niewyjaśnieniu okoliczności faktycznej - czy wagi użyte do zważenia pojazdu były w trakcie tej czynności połączone przewodem - jako że zgodnie z instrukcją obsługi wagi SAW-10C w celu dokonania prawidłowego pomiaru nacisku osi konieczne jest użycie układu dwóch połączonych ze sobą wag i w konsekwencji nieuchylenie decyzji organu II instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna spółki nie ma usprawiedliwionych podstaw. Dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.

W ramach tej skargi spółka stawia zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów procesowych, więc skarga kasacyjna jest oparta na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W ramach zarzutów spółka podnosi naruszenie przez Sąd I instancji art. 135 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 p.u.s.a. polegające na nierozpoznaniu wszystkich zarzutów skargi. Wskazuje także na naruszenie w trzech punktach: art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1, art. 107 § 3, art. 84 k.p.a., do którego jej zdaniem doszło, a polegało ono na zaakceptowaniu przez Sąd I instancji decyzji organów transportu drogowego, pomimo tego, że organy 1) nie przeprowadziły oględzin miejsca ważenia przy fabryce Philipsa , 2) nie przeprowadziły dowodu z opinii biegłego co do możliwości wykorzystania do ważenia wag typu SAW 10C oraz 3) nie ustaliły czy wagi użyte w parach były połączone.

Odnosząc się do tak ujętych zarzutów NSA stwierdza, że zarzut wskazujący na naruszenie art. 135 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. jako pierwotny, bo dotyczy wady skarżonego orzeczenia, wymaga odrębnego ustosunkowania się przez Sąd II instancji.

W ocenie NSA zarzut ten jest nietrafny, zwłaszcza w zakresie powołanego art. 135 p.p.s.a. Strona skarżąca kasacyjnie nie wskazuje jakich czynności nie podjął Sąd I instancji, które były niezbędne dla usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w ramach (granicach) rozpoznawanej sprawy. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z jednym niezbyt skomplikowanym strukturalnie postępowaniem administracyjnym, w którym nie było aktów lub czynności wpadkowych, co do których miałby wypowiadać się Sąd I instancji, zatem brak takiej wypowiedzi nie jest wadą wyroku. W ocenie Sądu II instancji rozpoznawany zarzut jest wyrazem niezrozumienia istoty postępowania w sprawie wymierzenia kary za naruszenie przepisów związanych z przejazdem pojazdu nienormatywnego, a nie realnie podnoszonym naruszeniem jakiego dopuścił się Sąd I instancji.

Z kolei zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest nietrafny, dlatego że nie znajduje potwierdzenia w treści uzasadnienia skarżonego wyroku. Sąd II instancji zauważa, że art. 141 § 4 p.p.s.a. to przepis, który określa składowe uzasadnienia. Zatem odnosi się do formalnej poprawności uzasadnienia, czyli wprost do tego, jak ma być zbudowane uzasadnienie, a nie do tego, czy jest ono trafne i zgodne z prawem materialnym i procesowym. Jeżeli treść uzasadnienia narusza w warstwie merytorycznej przepisy prawa, to taką wadę należy zwalczać poprzez stawianie zarzutów naruszenia przepisów materialnych lub procesowych, a nie obrazę treści art. 141 § 4 p.p.s.a. Zresztą analiza treści uzasadnienia jednoznacznie wskazuje, że zarzut 6 skargi do WSA w Warszawie został rozpoznany, bo w uzasadnieniu ten Sąd wyraźnie stwierdził, że nie dopatruje się naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a., a organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Tak sformułowane stanowisko jest wystarczającym odniesieniem się do ustaleń faktycznych, skoro wynikają one z akt administracyjnych. NSA zwraca uwagę, że wyrok Sądu I instancji, szczególnie uzasadnienie nie jest forum wymiany myśli między stroną a sądem, w ramach którego należy szeroko komentować stanowisko stron i indywidualnie odnosić się do każdego zarzutu skargi. Odniesienie takie ma wynikać z całokształtu uzasadnienia. Warunek ten spełnia kontrolowane uzasadnienie.

W zakresie pozostałych zarzutów kasacyjnych, które w części powtarzają te same przepisy p.p.s.a., Sąd II instancji dokona łącznego odniesienia się do podnoszonych w nich naruszeń. W zakresie naruszeń art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 p.p.s.a. stwierdzić należy, że skarga kasacyjna została wadliwie skonstruowana. Wada ma charakter formalny, który wprawdzie nie mógł być podstawą do jej odrzucenia, ale w znaczący sposób ogranicza możliwość weryfikacji zaskarżonego wyroku. Pozwala Sądowi II instancji dokonać tej kontroli tylko w zakresie jaki jednoznacznie daje się ustalić na podstawie treści uzasadnienia, inaczej rzecz ujmując, tylko co do tych naruszeń, które strona uzasadniła.

Konieczność takiego działania jest skutkiem treści art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz sformalizowanego charakteru tego środka prawnego. Z tego powodu skarga kasacyjna jest profesjonalnym środkiem prawnym. Możliwość wskazanego działania przez Sąd II instancji wynika z uchwały NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 1/2010, poz. 1.

W świetle tych uwag wyrok Sądu I instancji może być kontrolowany tylko z perspektywy naruszenia art. 151 p.p.s.a., bo spółka twierdzi, że Sąd I instancji wadliwie ocenił działania organów transportu drogowego i przyjął jako podstawę faktyczną wyrokowania ustalenia dokonane przez te organy, a w świetle przepisów k.p.a. były to ustalenia wadliwe. Oceniając tak postawiony zarzut stwierdzić należy, że Sąd II instancji nie dopatruje się naruszenia art. 75 § 1, art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Wskazane przez stronę przepisy nie mogą być wiązane z nierozpoznanie środka dowodowego. Tę materię regulują inne przepisy, których strona nie kwestionuje, a w postępowaniu kasacyjnym granice zarzutów wyznaczają granice rozpoznania. Z tego powodu zarzut oznaczony pkt 2 należało uznać za nietrafny.

Niezasadny jest również zarzut podnoszący naruszenie art. 84 k.p.a., w ramach którego spółka domagała się powołania biegłego do oceny prawidłowości ważenia pojazdu. W tym zakresie Sąd II instancji podziela stanowisko skarżonego wyroku, że ocena sposobu korzystania z wag SAW 10C nie wymaga wiadomości specjalnych i może być dokonywana przez organ i Sąd I instancji. Jednolita linia orzecznicza Sądu II instancji w tej materii nie budzi wątpliwości, toteż nie można zgodzić się ze stanowiskiem skargi, że niepowołanie przez organy transportu drogowego biegłego i akceptowanie tego stanu przez Sąd I instancji stanowiło naruszenie prawa.

W ten sam sposób należy ocenić zarzut błędnej oceny stanu faktycznego sprawy w związku z niewyjaśnieniem okoliczności związanej z połączeniem wag użytych do ważenia pojazdu. Ta okoliczność nie została wykazana w sprawie, a organy i Sąd I instancji wskazały na standard jakim jest połączenie wag współpracujących przy ważeniu pojazdu. Dodatkowo podkreśliły, że nawet brak połączenia wag nie mógłby mieć istotnego wpływu na rozstrzygnięcie. Zatem spółka nie może budować abstrakcyjnego zarzutu o braku połączenia wag, skoro w sprawie ta okoliczność nie była ujawniona w żadnym stadium postępowania.

Z tych wszystkich powodów oraz ze względu na treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.