Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 56/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, pkt 2 lit. b, e, pkt 3, art. 6 ust. 1 i 9 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Halina Chitrosz, WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi E. spółki z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 56/13

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej – SKO, Kolegium) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A sp. z.o.o. z siedzibą w C (dalej – strona, spółka, skarżąca) od decyzji Burmistrza Miasta R. (dalej – Burmistrz, organ pierwszej instancji) z dnia [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, dalej – O.p.), art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, pkt 2 lit. b, e, pkt 3, art. 6 ust. 1 i 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej – u.p.o.l.) oraz § 1 uchwały Rady Miasta R. Nr LXLIV/189/09 z dnia 16 listopada 2009 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie miasta R. na rok 2010, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Kolegium podało, że powodem wydania przez Burmistrza decyzji o ustaleniu stronie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 84.117,00 zł był fakt, iż złożyła ona w dniu 18 stycznia 2010 r. deklarację na podatek od nieruchomości, w której nie wykazała prawidłowych danych niezbędnych do obliczenia podatku od nieruchomości. Pomimo wezwania do skorygowania deklaracji spółka nie przedłożyła takiej korekty. Postanowieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji wszczął zatem postępowanie podatkowe. W toku tego postępowania ustalił, że spółka jest podmiotem gospodarczym powołanym do prowadzenia działalności gospodarczej wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 11 października 2004 r. Aktem notarialnym z dnia 8 sierpnia 2007 r. nabyła prawo własności budynków i urządzeń oraz prawo wieczystego użytkowania gruntów o powierzchni 2,7556 ha tj. działki nr [...] i [...] położone w R, sklasyfikowane w ewidencji gruntów symbolem "Bi", które to działki wraz z budynkami i urządzeniami do dnia 31 sierpnia 2011 r. znajdowały się w jej posiadaniu.

Przytaczając treść art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Burmistrz wskazał, iż sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, za wyjątkiem, gdy przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności z uwagi na tzw. względy techniczne. Wówczas takie grunty i budynki należy opodatkować wg tzw. stawek pozostałych. Działalność gospodarcza zdefiniowana została w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. jako działalność, o której mowa w przepisach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej czyli zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Jeśli chodzi natomiast o budowle będące w posiadaniu przedsiębiorców - to zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. podlegają opodatkowaniu w całości lub w części tylko wtedy, gdy są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Brak takiego związku skutkuje wyłączeniem całości lub części tej kategorii obiektów z opodatkowania.

Równocześnie z postępowaniem podatkowym w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r., organ podatkowy prowadził postępowanie wobec nowych jej właścicieli. W dniu 31 sierpnia 2011 r. przedmiotowa nieruchomość została bowiem sprzedana członkom zarządu skarżącej spółki (osobą fizycznym). W postępowaniu dotyczącym roku 2011 do sporządzenia opinii techniczno - budowlanej oraz wyceny wartości budowli zostali powołani biegli. Jako, że spółka nie współdziałała z organem w celu ustalenia wysokości podatku za 2010 r. (nie stosowała się do wezwań dotyczących korekty deklaracji ani do załączenia koniecznych dokumentów), opinie te organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] włączył jako dowód w sprawie określenia podatku od nieruchomości również za 2010 r. gdyż dotyczyły one tych samych przedmiotów opodatkowania.

Pismem z dnia 19 lipca 2012 r. spółka wniosła uwagi do operatu szacunkowego oraz opinii techniczno-budowlanej. Organ uwzględnił zastrzeżenia podatnika dotyczące wartości budowli.

Organ pierwszej instancji ustalił, że na nieruchomości o powierzchni 2,7556 ha oznaczonej w ewidencji gruntów symbolem "Bi" znajdują się budynki o ogólnej powierzchni 3.418,47 m2, w tym budynki o powierzchni 140,82 m2 nie mogą być użytkowane ze względów technicznych. Ponadto biegły rzeczoznawca oszacował wartość budowli na kwotę 19.000 zł. W wyniku opodatkowania części budynków służących do prowadzenia działalności gospodarczej, organ podatkowy ustalił procentowo wartość budowli do celów podatkowych i podał, że wartość budowli wynosi 18.217 zł. Na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, opinii biegłych oraz aktu notarialnego określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. w łącznej kwocie 84.117,00 zł.

Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, przepisów postępowania, a w szczególności: art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz art. 122, 187 § 1, 190 i 191 O.p., przez oparcie się przy wydawaniu decyzji na opiniach powołanych biegłych, co skutkowało wydaniem decyzji na podstawie błędnie określonej podstawy opodatkowania. Spółka zarzuciła, iż twórca opinii nie uwzględnił wszystkich przeprowadzonych remontów i inwestycji przez właściciela, w tym remontu portierni i dachów. Podniosła, iż w opracowaniu wymieniane są obiekty, które są własnością innego podmiotu gospodarczego a dotyczy to kotłowni i rozdzielni prądu. W budynku "D" nie uwzględniono faktycznego przeznaczenia tego obiektu. Zdaniem spółki, określona w operacie szacunkowym, wartość nieruchomości (19.000 zł) odbiega znacznie od rzeczywistości, bowiem wymienione okna w części budynku "D" i wykonane prace remontowe przewyższają znacząco tę kwotę. Strona stwierdziła też, że pomiędzy operatami wykonanymi przez tego samego biegłego, w zależności od daty sporządzenia, występują znaczne różnice w przyjętej cenie oraz w samej powierzchni nieruchomości. W 2010 r. biegły przyjął powierzchnię 2.869,98 m2, a w operacie z 11 czerwca 2012 r. powierzchnię 2.418,22 m2, natomiast w akcie notarialnym powierzchnia budynków wynosi 2.947 m2. Oznacza to, że operat wykonany został bez staranności i nie może być brany pod uwagę jako dokument źródłowy stanowiący podstawę wydawania decyzji administracyjnej. Spółka zarzuciła także, że datą sporządzenia operatu jest 11 czerwca 2012 r., a postanowienie z dnia [...] dotyczy określenia wartości budowli na koniec 2011 r. Wskazując następnie na treść art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. spółka wskazała, że nieaktualne i nieprawdziwe są twierdzenia organu, jakoby samo posiadanie gruntów, budynków i budowli przez przedsiębiorcę było podstawowym kryterium związku przedmiotów opodatkowania z działalnością gospodarczą. Jeśli chodzi natomiast o względy techniczne, chcąc stwierdzić, czy nieruchomość, której właścicielem jest przedsiębiorca nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej, należy wziąć pod uwagę jej aktualny stan zagospodarowania, możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, stan prawny nieruchomości, czy też możliwość dojazdu do niej. W ocenie strony, względami technicznymi uniemożliwiającymi wykorzystywanie przedmiotów opodatkowania może być skażenie gruntu, katastrofalny stan budynków, ale równie dobrze brak uzbrojenia terenu w odpowiednie media, stan gruntu uniemożliwiający podjęcie prac modernizacyjnych, czy też brak odpowiedniej drogi. Brak definicji względów technicznych oznacza, że pojęcie to należy interpretować zgodnie z jego potocznym rozumieniem. Opracowana opinia przez biegłego rzeczoznawcę powołanego przez organ podatkowy zdaniem spółki nie odzwierciedla stanu rzeczywistego obiektów budowlanych. Stan techniczny tych obiektów nie pozwalał bowiem na prowadzenie jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Spółka wskazała dalej, że organ podatkowy posiadał pełną wiedzę dotyczącą planowanego przez nią działania na terenie R., przy wykorzystaniu wyremontowanej infrastruktury. W celu rozpoczęcia działalności gospodarczej wymagana była zmiana sposobu użytkowania. Ostateczne pozwolenie na prowadzenie działalności uzyskane zostało dopiero w 2010 r. W okresie poprzedzającym uzyskanie zezwolenia, grunt oraz budynki powinny zostać opodatkowane według stawek pozostałych, natomiast budowle powinny być wyłączone z opodatkowania, ponieważ nie były związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ponadto, jeśli chodzi o grunt, faktyczny stopień jego przydatności do działalności gospodarczej był w zasadzie znikomy, mając na uwadze brak dróg dojazdowych, czy miejsc przeznaczonych do postoju ciężkiego sprzętu. Bez przeprowadzenia określonych prac modernizacyjnych, grunt ten nie nadawał się do wykorzystania w jakimkolwiek stopniu.

SKO uznało, że zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie a zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Stwierdziło, że podstawę opodatkowania stanowi przedmiot opodatkowania, który powinien być określony jednoznacznie co do wielkości z uwzględnieniem stawek podatkowych obowiązujących w danym roku podatkowym na terenie gminy. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że spółka jako podmiot gospodarczy prowadzący działalność gospodarczą nabyła aktem notarialnym z dnia 8 sierpnia 2007 r. prawo własności budynków i urządzeń oraz prawo wieczystego użytkowania gruntów na działkach o numerach [...] i [...] położonych w R. W złożonej deklaracji na podatek wykazała do opodatkowania 24.670 m2 gruntów, w tym 5.000 m2 jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej a grunty o powierzchni 19.670 m2 jako grunty pozostałe oraz budowle o wartości 152.900 zł. Wykazana powierzchnia gruntów jest inna niż wynika to z aktu notarialnego oraz ze znajdującej się w aktach sprawy informacji z ewidencji gruntów. Z ewidencji gruntów wynika ponadto, że przedmiotowe grunty sklasyfikowane zostały symbolem "Bi" co oznacza, że podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a ponieważ znajdują się w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie więc z danymi zawartymi w informacji z rejestru gruntów oraz danymi zawartymi w akcie notarialnym, organ podatkowy do opodatkowania przyjął grunty o powierzchni 27.556 m2 i uznał, że są to grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ podatkowy wyjaśnił przy tym, że w ewidencji gruntów i budynków jak i w księdze wieczystej nr [...] figuruje powierzchnia gruntów 2.7556 ha i taka została przyjęta do opodatkowania. Natomiast w akcie notarialnym z dnia 8 sierpnia 2007 r. figuruje powierzchnia 2,7558 ha. Różnica 2 m2 wynika z odnowienia ewidencji gruntów, co zostało zapisane w § 3 aktu notarialnego. Spółka nieprawidłowo też zadeklarowała budowle o wartości 152.900 zł. Kwotę tę nieprawidłowo przyjęła z aktu notarialnego. W akcie notarialnym cenę budynków i budowli wpisano jako wartość łączną. Tymczasem do opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjmuje się budowle jako odrębny przedmiot opodatkowania, których podstawą opodatkowania jest ich wartość. Natomiast podstawą opodatkowania budynków jako odrębnego przedmiotu opodatkowania jest ich powierzchnia użytkowa. Spółka nieprawidłowo deklarowała również grunty jako pozostałe, zamiast jako związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Dalej Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji podczas wydawania decyzji oparł się na wycenie - operacie szacunkowym wartości nieruchomości sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego M. C. oraz opinii techniczno - budowlanej dotyczącej oceny stanu technicznego budynków położonych na działkach nr [...] i [...] opracowanej przez biegłego z zakresu budownictwa E. T. Informacje zatem odnośnie wartości nieruchomości i stanu technicznego budynków spółki uzyskał sięgając po wiadomości specjalne. Mając na względzie, że przedmiotem dowodu z opinii biegłego mogą być tylko okoliczności dotyczące stanu faktycznego, a nie jego oceny prawnej oraz to, że rolą biegłego nie jest dokonywanie interpretacji pojęć prawnych, ani też subsumcji stanu faktycznego pod określoną normę prawną, organ pierwszej instancji dokonał oceny wartości dowodowej przedłożonej opinii techniczno - budowlanej i operatu szacunkowego jako dowodów stanowiących specjalistyczną wiedzę, którą sam nie dysponuje. Mając na względzie dyspozycję art. 190 O.p. o terminie oględzin organ pierwszej instancji powiadomił stronę, stwarzając jej tym samym możliwość uczestnictwa, składania wyjaśnień i zadawania pytań.

Następnie SKO podało, że jeśli chodzi o opodatkowanie budowli, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., podlegają one opodatkowaniu tylko wtedy, gdy są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Brak takiego związku, skutkuje wyłączeniem całości lub części tych obiektów z opodatkowania. Biegły rzeczoznawca oszacował wartość budowli na kwotę 19.000 zł. W wyniku opodatkowania części budynków służących do prowadzenia działalności gospodarczej, Burmistrz prawidłowo ustalił procentowo wartość budowli do celów podatkowych, na kwotę 18.217 zł.

Kolegium wskazało, że kwestią sporną jest też ustalenie, czy w sprawie występują tzw. względy techniczne, które uniemożliwiają wykorzystywanie nieruchomości dla celów prowadzenia działalności gospodarczej i powodują, że do danej nieruchomości nie stosuje się maksymalnych stawek podatku od nieruchomości. Zgodziło się z Burmistrzem, że w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. zawarta jest definicja gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z tą definicją wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z dwoma wyjątkami, są związane z prowadzeniem, działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Wyjątki te dotyczą budynków mieszkalnych i zajętych pod nie gruntów oraz gruntów pod jeziorami i zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych.

Co do kryterium związku z działalnością gospodarczą Kolegium zgodziło się z organem pierwszej instancji, że wystarczające jest już samo posiadanie gruntów, budynków i budowli przez przedsiębiorcę. Wyjaśniło, że związanie przedmiotów opodatkowania ma miejsce także wówczas, gdy wprawdzie przedsiębiorca nie wykorzystuje ich bezpośrednio, jednakże zgodnie z prowadzonym zakresem działalności gospodarczej obiekty te mógłby wykorzystywać, a więc gdy istnieje potencjalna możliwość wykorzystywania budynków na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Co do okoliczności stanowiących tzw. "względy techniczne" w rozumieniu analizowanego przepisu, SKO zgodziło się ze stroną, że powinny być one za każdym razem ocenione na bazie materiału dowodowego konkretnej sprawy. Jako, że ustalenie względów technicznych nie zawsze jest łatwe, pomocna przy rozwiązywaniu tych problemów jest opinia biegłego.

Kolegium podało następnie, że podatek od nieruchomości nie nawiązuje do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez wykorzystywanie danej nieruchomości ani nie jest uzależniony od wartości posiadanej nieruchomości. Podstawowym kryterium związku nieruchomości z działalnością gospodarczą jest samo jej posiadanie przez przedsiębiorcę. Tym samym na przykład przejściowe jej niewykorzystywanie nie daje podstaw do tego, aby do wymiaru podatku nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z prowadzoną działalnością. Zdaniem Kolegium brak w budynkach określonych mediów tj. energii elektrycznej, wody i kanalizacji dotyczy instalacji i urządzeń, więc materii, która nie ma znaczenia w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku od nieruchomości. Ustawa odróżnia bowiem stan techniczny obiektu budowlanego (konstrukcji budynku lub budowli) od stanu instalacji, urządzeń (wyposażenia) tego obiektu, które nie mają wpływu na zakwalifikowanie obiektu do kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W stosunku do gruntów wystąpienie względów technicznych, a tym samym wyłączenie z opodatkowania jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nastąpi tylko w niektórych przypadkach, na przykład w sytuacji chemicznego, radioaktywnego lub bakteriologicznego skażenia gruntu. W przypadku gruntów Spółki względy techniczne nie występują.

W kontekście powyższych ustaleń oraz argumentacji zawartych w odwołaniu SKO uznało, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem przepisów art. 1a ust. 1 pkt 3 i art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez wadliwą ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie.

Co do ustalenia stanu faktycznego, SKO wskazało, że ustalony on został prawidłowo na podstawie oględzin oraz opinii techniczno - budowlanej dotyczącej stanu technicznego budynków oraz operatu szacunkowego wartości nieruchomości sporządzonych przez osoby mające wiedzę w tym względzie. Opinia techniczno - budowlana biegłego z zakresu budownictwa określa w sposób wyczerpujący stopień zużycia technicznego budynków i budowli oraz wyjaśnia, które budynki są w stanie średnim, które w stanie dobrym, a które są w bardzo złym stanie technicznym.

Na powyższą decyzję spółka, reprezentowana przez pełnomocnika złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniosła o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a to art. 197 § 1 O.p. oraz art. 4 ust. 7 u.p.o.l. przez uznanie, że dołączone do akt sprawy a nie sporządzone konkretnie dla niniejszej sprawy opinie biegłych, spełniają wymogi powołanych wyżej regulacji ustawowych, tj. art. 197 § 1 O.p. i art. 4 ust. 7 u.p.o.l.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik spółki przytoczył treść decyzji wydanej przez SKO a następnie stwierdził, że zgodnie z art. 197 § 1 O.p., w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. W myśl art. 4 ust. 7 u.p.o.l., jeżeli podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust. 5, lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy powoła biegłego, z zastrzeżeniem ust. 8, który ustali tę wartość. W przypadku gdy podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 (przy określeniu na podstawie odpisów amortyzacyjnych) oraz w ust. 5 (przy określeniu wartości rynkowej przez podatnika), lub wartość ustalona przez biegłego jest wyższa co najmniej o 33 % od wartości określonej przez podatnika, koszty ustalenia wartości przez biegłego ponosi podatnik. Przy czym, stosownie do art. 4 ust. 8 tej ustawy, organ podatkowy powołuje biegłego spośród rzeczoznawców majątkowych, o których mowa w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Dalej pełnomocnik strony zacytował wyrok WSA w Gliwicach (z dnia 20 grudnia 2010r., sygn. akt I SA/Gl 794/10), podając, że "z treści przytoczonych uregulowań jednoznacznie wynika, że organ podatkowy może powołać biegłego dopiero w toku postępowania podatkowego. Co ważne, biegły winien być powołany w prawidłowym trybie. Zgodnie bowiem z brzmieniem 197 § 1 O.p., w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. O powołaniu biegłego organ podatkowy rozstrzyga jednak w formie postanowienia. Postanowienie to, oprócz osoby biegłego, powinno zawierać szczegółowe informacje o przedmiocie i o zakresie opinii. Postanowienie może zawierać szczegółowe pytania, na które biegły powinien odpowiedzieć w opinii. Jego treść jest istotna zwłaszcza z punktu widzenia strony postępowania, która uzyskuje dzięki temu niezbędne informacje na temat okoliczności związanych z uczestniczeniem biegłego w postępowaniu. Biegły jest specyficznym uczestnikiem postępowania. Z okolicznościami sprawy biegły zapoznaje się dopiero w toku postępowania na wyraźne żądanie organu podatkowego. Jest w zasadzie włączany do toczącego się postępowania dopiero z chwilą jego powołania i to powołania w odpowiedniej wymaganej przepisami prawa procesowego formie. Do chwili owego włączenia nie ma nic wspólnego ze sprawą ani ze stanem faktycznym, który jest w niej odtwarzany". Cytowane rozważania sądu, w opinii spółki, odnoszą się w pełni do stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Spółka stwierdziła, że organ pierwszej instancji nie powołał biegłego zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. poprzez wydanie postanowienia w tym przedmiocie, a następnie opracowanej (wykonanej) w oparciu o to postanowienie, do tej sprawy opinii. Organ pierwszej instancji dołączył postanowieniem z dnia [...] opinie stworzone dla innej sprawy, po czym dołączył do niej dodatkowe wyjaśnienia biegłego z dnia 6 sierpnia 2012 r. De facto więc dowód z opinii biegłych znajdujący się w aktach sprawy, na który tak często organ podatkowy i Kolegium się powołują, jako dołączony do akt z innej sprawy, a nie przeprowadzony w niniejszej sprawie zgodnie z przywołanymi przepisami proceduralnymi, nie może być brany pod uwagę. Skoro tak, to dokonana ocena stanu faktycznego, tudzież rozważania prawne, zawarte w skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, w opinii pełnomocnika skarżącej, są przedwczesne, o ile nie bezprzedmiotowe.

W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Organy podatkowe nie naruszyły w niniejszej sprawie ani przepisów prawa procesowego ani prawa materialnego a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania podatkowego, określonymi w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 i art. 125 § 1 O.p., organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, w sposób budzący zaufanie. W toku postępowania organy podatkowe powinny podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy a także zapewnić stronom czynny udział w każdym jego stadium postępowania. Organy podatkowe powinny przy tym działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

Stosownie do art. 187 § 1 O.p., organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 180 § 1 i art. 181 tej ustawy, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2 O.p. , oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. W przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Powołanie na biegłego następuje z urzędu, jeżeli opinii biegłego wymagają przepisy prawa podatkowego (art. 197 O.p.).

Na zasadzie art. 191 O.p., organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Z art. 181 O.p. wynika, że w postępowaniu podatkowym prawodawca ustanowił zasadę, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dopuszczalne środki dowodowe wyliczył jedynie przykładowo. Przepis ten daje organom podatkowym uprawnienie do wykorzystania dowodowo w postępowaniu podatkowym również danych zgromadzonych w innych postępowaniach. Określone dowody przeprowadzone w tym innym postępowaniu, np. zeznania świadków, opinie biegłych, itp., udokumentowane w formie protokołów, po włączeniu ich do postępowania podatkowego, przybierają postać dowodów z dokumentów. Innymi słowy, art. 181 O.p. wprowadza odstępstwo od reguły bezpośredniego prowadzenia postępowania dowodowego przez organ podatkowy i w istotny sposób ogranicza zasadę bezpośredniości.

Z podanych względów, wykorzystanie przez organy podatkowe opinii rzeczoznawców wydanych w innym postępowaniu ale dotyczących tych samych okoliczności i tego samego stanu faktycznego jest dopuszczalne. Należy przy tym jedynie pamiętać, że opinia biegłego nie wiąże organu administracji, który jest obowiązany poddać ją swej ocenie jak każdy dowód, gdyż to organ a nie biegły rozstrzyga sprawę. Ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy, należy zatem do obowiązków organu. Podkreślić w tym miejscu należy, że organ nie mógł naruszyć art. 197 O.p. gdyż w rozpatrywanej sprawie go nie stosował. Stosował natomiast art.180 i art. 181 O.p.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji i akt postępowania, strona złożyła deklarację na podatek od nieruchomości na rok 2010, w której nie wykazała prawidłowych danych niezbędnych do obliczenia podatku od nieruchomości. Pomimo wezwania do skorygowania deklaracji spółka nie przedłożyła takiej korekty. Po wszczęciu postępowania podatkowego w tej sprawie nie udzielała organom informacji koniecznych do prawidłowego obliczenia tego podatku.

W związku z tym, organ podatkowy pierwszej instancji zobowiązany był do samodzielnego ustalenia danych niezbędnych do określenia podstawy opodatkowania. I tak w toku postępowania podatkowego ustalił, że skarżąca spółka jest podmiotem gospodarczym wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego. Aktem notarialnym z dnia 8 sierpnia 2007 r. nabyła prawo własności budynków i urządzeń oraz prawo wieczystego użytkowania gruntów o powierzchni 2,7556 ha tj. działki nr [...] i [...] położone w R., sklasyfikowane w ewidencji gruntów symbolem "Bi", które to działki wraz z budynkami i urządzeniami do dnia 31 sierpnia 2011 r. znajdowały się w jej posiadaniu. W czasie trwającego postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r., organ podatkowy prowadził równocześnie postępowanie podatkowe wobec nowych właścicieli nieruchomości (wspólników skarżącej spółki) w sprawie jej opodatkowania od września do grudnia 2011 r. W postępowaniu tym powołani zostali biegli do sporządzenia opinii techniczno - budowlanej oraz wyceny wartości budowli. Sporządzone przez nich opinie, jako, że dotyczyły tych samych przedmiotów opodatkowania, organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] włączył jako dowód w sprawie określenia podatku od nieruchomości za 2010 r. Pismem z dnia 19 lipca 2012 r. spółka wniosła uwagi do operatu szacunkowego oraz opinii techniczno-budowlanej, a organ uznał za uzasadnione uwzględnić zastrzeżenia podatnika dotyczące wartości budowli. Inne zarzuty dotyczące budynków nie mogły zostać uwzględnione gdyż były nieuzasadnione (dotyczy to prawa własności obiektów kotłowni i rozdzielni prądu) bądź nie mogły mieć znaczenia dla sposobu obliczenia podatku (remont portierni i naprawy dachów, skoro wysokość podatku od budynków zależna jest od ich powierzchni a nie stanu (z wyjątkiem kryterium "względów technicznych, które w tym przypadku nie miały miejsca).

Co do zmiany wartości budowli, w ocenie sądu, organy podatkowe prawidłowo obliczyły ją mając na uwadze procentowy udział wielkości budynków spółki, które nie mogły być użytkowane ze względów technicznych do powierzchni budynków w ogóle.

Zasadnie też, zgodnie z danymi zawartymi w informacji z rejestru gruntów oraz danymi zawartymi w akcie notarialnym, organ podatkowy do opodatkowania przyjął grunty o powierzchni 27.556 m2 i uznał, że są to grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej a co do opodatkowania budynków jako odrębnego przedmiotu opodatkowania – ich powierzchnię użytkową, biorąc pod uwagę dane z operatu szacunkowego dotyczącego wartości nieruchomości sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego M. C. oraz opinii techniczno - budowlanej dotyczącej oceny stanu technicznego budynków położonych na działkach nr [...] i [...] opracowanej przez biegłego z zakresu budownictwa E. T..

Strona nie wykazała by w okresie 2010 – 2011 dokonała remontu budowli, które miałyby wpływ na zmianę ich wartości w tym okresie ani, że doszło w tym czasie do zmian powierzchni budynków, która jest podstawą ich opodatkowania.

W trakcie postępowania podatkowego strona miała zapewnioną możliwość czynnego w nim udziału a przed wydaniem decyzji zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i do złożenia ewentualnych uwag.

Organy podatkowe nie naruszyły również przepisów prawa materialnego.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.o.p.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W myśl art. 4 ust. 1 u.o.p.l., podstawę opodatkowania stanowi:

1) dla gruntów - powierzchnia;

2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa;

3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.

Budynek jest to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach; budowla to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem; grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – oznaczają grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych (art. 1a ust. 1 pkt 1-3 u.o.p.l.).

Zgodzić się należy z organami podatkowymi, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynku, budowli lub gruntu skutkuje tym, że uznaje się je za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie ma przy tym znaczenia czy wyżej wymienione obiekty są faktycznie wykorzystywane w danej chwili dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej czy nie. Za względy techniczne nie może być uznana taka sytuacja, w której przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej z przyczyn leżących po stronie przedsiębiorcy, nie mogą być uznane także inne przemijające przeszkody w prowadzeniu działalności gospodarczej (brak środków finansowych, konieczność remontu lub modernizacji obiektu). Przez względy techniczne należy rozumieć uwarunkowania konstrukcyjne obiektu będącego w posiadaniu podatnika. Wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i - jednocześnie - nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Sytuacja taka będzie miała miejsce w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o opróżnieniu, bądź o wyłączeniu z użytkowania budynku ze względu na jego zły stan techniczny.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.