Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 693/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie NSA Adam Mikusiński, WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant referent Agnieszka Janecka, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 i art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego przyznał H. Z. zasiłek stały w wysokości [...] zł od [...] 2004 r. do [...] 2005 r. ( za [...] dni [...] w wysokości [...] zł ). W uzasadnieniu decyzji wskazał, że H. Z. spełnia wymogi do otrzymania zasiłku stałego oraz przedstawił zasady ustalenia jego wysokości.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się H. Z., który wniósł odwołanie do organu wyższego stopnia. W odwołaniu tym odniósł się do trudnej sytuacji materialnej rodziny jak również domagał się przyznania świadczenia w wyższej wysokości. Zaznaczył także, iż w decyzji tej znajdują się nieścisłości związane z wpisaniem do niej [...] jako miesiąca, w którym przysługuje mu świadczenie.

Postanowieniem z dnia [...] r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. sprostował z urzędu oczywiste omyłki w swojej decyzji z dnia [...] r. dotyczące omyłkowego wpisania w wierszu [...] i [...] decyzji miesiąca [...] zamiast [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 1 pkt 1 art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania jak również przytoczył przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Zdaniem Kolegium wskazana w art. 37 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej minimalna wysokość zasiłku stałego dotyczy pełnego miesiąca, nadto przypomniało, że w przypadku, gdy uprawnienie nie obejmuje pełnego miesiąca wówczas kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Z tych względów wysokość świadczenia należało obliczyć za okres od [...] do [...] 2004 r.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł H. Z.. W skardze tej zarzucił organom administracji popełnienie szeregu błędów przy ocenie jego sytuacji życiowej. W skardze tej podniósł trudną sytuację życiową rodziny, jak również zauważył, że organ pierwszej instancji nie podjął działań zmierzających do ustalenia sytuacji żony i z przyjściem z formami wsparcie dla niej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację jaką zaprezentował w uzasadnieniu swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie z tych powodów które podniósł skarżący w skardze. Stosownie do postanowień art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Organy administracji publicznej prowadzące postępowanie administracji obowiązane są przestrzegać przepisów prawa materialnego jak również prawa procesowego. Naruszenie przepisów prawa w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy stanowi przesłankę uwzględnienia wniesionej do Sądu skargi.

W rozpatrywanej sprawie H. Z. w następstwie decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] r. o wygaśnięciu z dniem [...] r. decyzji z dnia [...] r. o przyznaniu zasiłku stałego wyrównawczego, w dniu [...] r. złożył kolejny wniosek o przyznanie zasiłku stałego. Organ pierwszej instancji przeprowadził prawem przewidziane postępowanie dowodowe, a w jego ramach w dniu [...] r. niezbędny wywiad środowiskowy. W trakcie tego postępowania H. Z. przedłożył wszystkie niezbędne dokumenty dotyczące ustalenia jego sytuacji osobistej i dochodowej rodziny, które umożliwiły organowi pierwszej instancji podjęcie decyzji.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje osobie pełnoletniej pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Po myśli art. 37 ust. 2 pkt 2 wskazanej ustawy wysokość tego zasiłku ustala się jako różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Stosownie do treści ust. 3 wskazanego przepisu kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie. Jednocześnie w art. 106 ust. 3 przywoływanej ustawy stanowi się, że świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem.

Przywołanie wskazanych przepisów ma istotne znaczenie dla niniejszej sprawy, ponieważ organy administracji prowadzące przedmiotowe postępowanie i podejmujące w jego ramach rozstrzygnięcia podjęły je z naruszeniem tych przepisów. W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że skarżący stanowi rodzinę z żoną oraz synem. To iż syn skarżącego nie jest zarejestrowany i nie poszukuje zatrudnienia w niniejszej sprawie nie wpływa na podjęcie rozstrzygnięcia. Zatem skarżący jest osobą pozostającą w rodzinie, tym samym do spełnienia wymogów uprawniających do otrzymania zasiłku stałego niezbędne jest by jego dochód był niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie jak również dochód na osobę w rodzinie był niższy od tego kryterium. Jak wynika z akt sprawy skarżący oba te wymogi spełnia. W jego przypadku występuje także przesłanka dotycząca całkowitej niezdolności do pracy, ponieważ jest osobą zaliczoną na stałe od [...] r. do [...] stopnia niepełnosprawności. Okoliczność ta znana była organom administracji podejmującym rozstrzygnięcia w sprawie, ponieważ stosowny dokument znajduje się w aktach administracyjnych. Oznacza to, że w przypadku skarżącego ubiegającego się w [...] 2004 r. o przyznanie zasiłku stałego, uprawnienie do tego świadczenia przysługuje za cały miesiąc niezależnie od tego, w którym dniu danego miesiąca złożyłby stosowny wniosek o jego przyznanie. W tym stanie prawnym i faktycznym niezrozumiałe są rozstrzygnięcia obu organów administracji, ponieważ organy te uznały, że skarżący nie dysponuje uprawnieniem obejmującym cały miesiąc, w miesiącu złożenia wniosku. W uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć organy te tej kwestii nie wyjaśniają, zatem Sąd nie może odnieść się do motywów, którymi w tym zakresie się kierowały. Wydaje się, że kluczowe dla takiego rozstrzygnięcia miało złożenie wniosku o przyznanie świadczenia w dniu [...] r., gdyż zdaniem organu pierwszej instancji skarżącemu uprawnienie do świadczenia przysługuje w tym miesiącu za [...] dni, czyli od dnia złożenia wniosku. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji w tym zakresie się pogubił, ponieważ uznał, że skarżącemu świadczenie przysługuje za okres od [...] do [...] 2004 r. Okoliczność ta pozwala uznać, że decyzje obu organów wydane zostały z naruszeniem postanowień art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, a tym samym stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi z uwagi na podjęcie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Zagadnieniem o charakterze ubocznym w ramach rozpatrywanej sprawy jest kwestia kwoty przyznanego zasiłku dla skarżącego za miesiąc [...] 2004 r. Jak zostało to wykazane powyżej skarżącemu świadczenie przysługuje w pełnej wysokości, gdyż jego uprawnienie obejmuje cały miesiąc, zatem niniejsze rozważania przeprowadzone zostaną z uwagi na kwestionowanie przez skarżącego kwoty przyznanego świadczenia, która była niższa niż minimalna wysokość zasiłku stałego czyli 30 zł. Przy analizie tego zagadnienia należy zwrócić uwagę na treść art. 37 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który reguluje zasady ustalania wysokości zasiłku, natomiast art. 37 ust. 3 tej ustawy stanowi, że kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł. miesięcznie. Z zestawienia obu przepisów wynika, że ustawodawca rozróżnia wysokość zasiłku i kwotę zasiłku. Wysokością zasiłku stałego jest wartość wynikająca z określonych działań matematycznych, jakie musi wykonać organ administracji, kierując się treścią art. 37 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Kwotą zasiłku jest ilość środków pieniężnych, które otrzymuje osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia. Wysokość zasiłku może lecz nie musi pokrywać się z jego kwotą. Regulacja zamieszczona w art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej dotycząca ustalania kwoty świadczenia, gdy uprawnienie nie obejmuje pełnego miesiąca, ma charakter przepisu ogólnego ( lex generalis ), a art. 37 ust. 3 powyższej ustawy jest przepisem szczególnym ( lex specjalis ) i z tego powodu będzie miał pierwszeństwo przed przepisem ogólnym. Oznacza to, że w tych przypadkach w których wysokość zasiłku byłaby niższa niż 30 zł., to wówczas kwota przyznanego zasiłku wynosiła będzie 30 zł. W świetle przedstawionych rozważań przyjdzie stwierdzić, że organy administracji ustalając kwotę zasiłku skarżącego za [...] 2004 r. dopuściły się naruszenia treści art. 37 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, a okoliczność ta wyczerpuje znamiona uwzględnienia skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Skutkiem niniejszego wyroku jest powrót sprawy do organu odwoławczego, który dysponuje niezbędnym materiałem dowodowym umożliwiającym mu na podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę organowi odwoławczemu, że mocą wyroku z dnia 10 stycznia 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 692/04 uchylona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. w przedmiocie zasiłku stałego. Oznacza to, że obecnie organ ten ma do rozpatrzenia dwie sprawy dotyczące tego samego zagadnienia, z uwagi na to, że pierwszy wniosek skarżącego o przyznanie zasiłku stałego jest z [...] r., to jego rozpatrzenie spowoduje, że prowadzenie postępowania w przedmiocie wniosku z dnia [...] r. stanie się bezprzedmiotowe. Zatem organ odwoławczy po podjęciu rozstrzygnięcia w pierwszej z wymienionych spraw winien stosownie do postanowień art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzyć postępowanie w niniejszej sprawie jako bezprzedmiotowe.

Sąd nie orzekał o wykonalności uchylonej decyzji, ponieważ mocą zaskarżonej decyzji przyznany został skarżącemu zasiłek stały, który dla skarżącego stanowi istotne źródło dochodu, zatem nie można wstrzymywać wykonalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż byłoby to dla skarżącego niekorzystne rozstrzygnięcie.

Wobec powyższego stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.