Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1047/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 92 a w zw. z  art. 92 b i c
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 20 lutego 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. zawiadomił A. W. - "A" w R. o zamiarze wszczęcia w dniu 6 marca 2015 r. w siedzibie przedsiębiorcy (miejscu wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej) kontroli w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym.

Z przeprowadzonej w dniach od 6 do 9 marca 2015 r. (dwa dni robocze) kontroli sporządzono protokół wskazujący jej zakres oraz ustalenia wraz ze szczegółowym stwierdzeniem potwierdzonych naruszeń, który w dniu 10 marca 2015r. został podpisany przez przedsiębiorcę.

Następnie pismem z dnia 9 marca 2015 r. zawiadomiono przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzonych naruszeń wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W dniu 10 marca 2015 r. dodatkowo sporządzony został protokół z przesłuchania w charakterze świadka przedsiębiorcy A. W., a pismem z dnia 24 marca 2015 r. organ powiadomił o zakończeniu postępowania dowodowego. W dniu [...] r. decyzją Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. nałożył na A. W. "A" w R. karę pieniężną w kwocie 15.000 zł za stwierdzone naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Na wskazaną karę pieniężną złożyły się następujące stwierdzone naruszenia przepisów ustawy:

1. nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień – w wysokości 441.000,00 zł – lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy

Kontrolowany nie okazał wykresówek lub danych cyfrowych kierowców J. S., B. P., I. P., L. W., M. M. oraz Z. K. - łącznie brak zapisów stwierdzono za 330 dokładnie określone dni pracy wymienionych kierowców. Ponadto nie okazano do kontroli danych cyfrowych wczytanych z tachografów zainstalowanych w pojazdach, którymi przedsiębiorca wykonywał przewozy drogowe - łącznie brak danych stwierdzono za 552 dni dokładnie wymienione w decyzji.

2. naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę - lp. 6.3.11 załącznika - w stosunku do sześciu kierowców po 500 zł za każdego- łącznie 3.000 zł.

3. naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd - lp. 6.3.12 w stosunku do sześciu pojazdów po 500 zł, łącznie 3.000 zł.

Podsumowując organ stwierdził, iż przedsiębiorca jako osoba prowadząca działalność gospodarczą osobiście i we własnym imieniu, jako profesjonalista, zobowiązany jest do znajomości przepisów i stosowania się do nich. Odpowiada on bowiem za naruszenia powstałe w wyniku prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Winien on dołożyć wszelkich starań, aby działalność, którą prowadzi zorganizowana była w taki sposób, aby nie powodowała konieczności naruszania przepisów. Sprawą przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie prowadzonej przez siebie działalności, aby przestrzegać i stosować obowiązujące przepisy a rolą organów inspekcji jest kontrola ich przestrzegania. Oznacza to, że organ kontrolny w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa transportowego zobligowany jest do nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę, w wysokości ustanowionej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Odpowiedzialność administracyjna wynikająca z ustawy o transporcie drogowym powstaje w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego, które w niniejszej sprawie miało miejsce. Po dokładnej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ nie znalazł przesłanej do zastosowania przepisu art. 92b i art. 92c ustawy.

Kara nałożona za naruszenia stwierdzone podczas kontroli po zsumowaniu kwot kar za poszczególne naruszenia wyniosła 447.000,00 zł., lecz z uwagi na treść art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym – nałożono karę w wysokości 15.000,00 zł .

Nie godząc się z powyższą decyzją A. W. złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie wydanej decyzji. Wyjaśnił, że nałożona kara z tytułu nieokazania w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie danych dotyczących "czasu jazdy" zatrudnionych kierowców jest niezasadna, gdyż podczas kontroli w dniu 10 marca 2015 r. miał przy sobie wymagane dane cyfrowe (na nośniku CD), o czym poinformował kontrolującą ją Inspektor. Nie mógł przedstawić tych danych wcześniej z przyczyn od siebie niezależnych. Nagła śmierć Wspólnika Spółki "Z" w zakresie BHP, z usług którego korzysta, spowodowała, iż w dniu 9 marca 2015 r. było ono nieczynne i nie mógł odebrać od nich akt osobowych pracowników, które niezbędne były do okazania podczas kontroli. Z uwagi na znaczną odległość pomiędzy R. - gdzie prowadzi działalność a K., telefonicznie (ustna umowa) zgłosił gotowość przedłożenia danych cyfrowych kolejnego dnia. Podkreślił, że brak okazania danych w dniu 9 marca 2015 r. nie wynikał z jego nierzetelności czy też świadomego utrudnienia przeprowadzenia kontroli. Dodał, że zamieszanie to spowodowane zostało okolicznościami od niego niezależnymi.

Rozpoznając złożone odwołanie, Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w całości .

W uzasadnieniu organ odwołał się do art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym wskazując, jaka kara pieniężna może być nałożona podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy. Następnie odniósł się do obowiązków i warunków przewozu drogowego wynikających z ustawy o transporcie drogowym i rozporządzeń unijnych omawiając stwierdzone podczas przeprowadzonej kontroli naruszenia. W tym zakresie organ drugiej instancji w całej rozciągłości potwierdził ustalenia organu pierwszej instancji.

Organ potwierdził też, że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym, a to z uwagi, że do wskazanych naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia wobec dysponowania przez stronę wszelką dokumentacją czasu pracy kierowców. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1237/13, organ stwierdził, że chodzi o takie zdarzenia lub okoliczności, które nie są typowe i których przy dołożeniu należytej staranności, przy prawidłowej pracy przedsiębiorstwa nie sposób przewidzieć.

Odnosząc się do argumentacji strony zawartej w odwołaniu, organ stwierdził, że nie zasługują one na poparcie i uwzględnienie. Podkreślił, że kontrolę wobec przedsiębiorcy rozpoczęto w dniu 6 marca 2015 r., zatem terminem przekazania danych był właśnie dzień 6 marca 2015 r. Organ odwoławczy podkreślił, że przedsiębiorca był poinformowany do kiedy powinien był przedstawić dane cyfrowe, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdził, że przedsiębiorca nie okazał żadnych danych pomimo wezwań organu kontrolnego.

W opinii organu odwoławczego organ pierwszej instancji wszechstronnie dokonał oceny stanu faktycznego a postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodał, że organ pierwszej instancji podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, działając w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.

Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia A. W., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze zarzucił decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. błąd w ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ administracji poprzez przyjęcie, że skarżący nie okazał podczas kontroli wymaganych dokumentów, podczas gdy skarżący chciał okazać takie dokumenty i zaoferował okazanie tych dokumentów w dniu 10 marca 2015 r. tj. w terminie uzgodnionym z Inspektorem prowadzącym kontrolę, co stało się jeszcze przed podpisaniem protokołu kontroli, który to błąd doprowadził do naruszenia art. 92a § 1 ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 6.3.7; 6.3.11 i 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy poprzez jego bezpodstawne zastosowanie. Zarzucił także naruszenie prawa materialnego: w postaci art. 92c § 1 pkt 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie, podczas, gdy nawet w przypadku przyjęcia, że skarżący uchybił obowiązkowi okazania dokumentów w dniu 9 marca 2015 r., to wynikało to wyłącznie z przyczyn od skarżącego niezależnych, na zaistnienie których skarżący nie miał wpływu i których nie mógł przewidzieć, ani im przeciwdziałać bowiem przekazując profesjonalnemu "Z" dokumentację związaną z czasem pracy kierowców w stopniu oczywistym dochował ponadstandardowej staranności w tym zakresie, nie mógł jednak przewidzieć i przeciwdziałać temu, ż w dniu 9 marca 2015 r. nastąpiła nagła śmierć jednego ze wspólników tego biura i było ono zamknięte, czego skutkiem była niemożność okazania wymaganych dokumentów inspektorom, a także naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedopuszczenie jako dowodów dokumentów przedłożonych organowi w dniu 10 marca 2015 r., podczas gdy miały one kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez odstąpienie od wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych sprawy, co doprowadziło do zebrania niepełnego materiału dowodowego w sprawie i w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych i błędnego zastosowania prawa materialnego, a także art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez działanie rażąco sprzecznie z zasadą postępowania działania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej poprzez nieposzanowanie ustnych uzgodnień z prowadzącą sprawę inspektorem. Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skragi podniósł, iż organy obu instancji, całkowicie błędnie przyjęły, że skarżący nie okazał inspektorom w toku kontroli dokumentów danych z nośników cyfrowych. Skarżący w dniu 10 marca 2015 r. stawił się w siedzibie organu z kompletem potrzebnych dokumentów i chciał je przekazać inspektorom, którzy jednak odmówili ich przyjęcia. O braku możliwości przekazania tych dokumentów w dniu 9 marca 2015 r. skarżący poinformował kontrolującą Inspektor, dodając, że przedłoży je w siedzibie organu w dniu 10 marca 2015 r. W jego ocenie nic nie stało na przeszkodzie, aby właśnie w tym dniu odebrać od niego te dokumenty, włączyć do materiału dowodowego sprawy i dopiero wówczas zakończyć kontrolę. Pomimo informowania inspektorów o przyczynach opóźnienia w przekazaniu tych dokumentów i dostarczenia tych dokumentów do siedziby organu - nie uwzględniono ich w całokształcie sprawy i został obciążony negatywnymi konsekwencjami - wysoką karą administracyjną, co przy należycie zebranym materiale dowodowym jest niedopuszczalne.

Z ostrożności procesowej skarżący podniósł, że nawet w obliczu przyjęcia, że skarżący nie okazał inspektorom żądanych przez nich dokumentów doku dwudniowej kontroli tylko zrobił to następnego dnia, to stało się to z przyczyn niezależnych od niego, którym nie mógł przeciwdziałać, ani ich przewidzieć. Zastosowanie zatem w sprawie winien mieć art. 92c § 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W niniejszej sprawie okoliczności takie niewątpliwie wystąpiły. Wskutek śmierci jednego ze wspólników "Z", z usług którego skarżący korzystał, biuro to było w poniedziałek - tj. 9 marca 2015 r. zamknięte, i dopiero w wyniku otwarcia go w dniu następnym skarżący uzyskał niezbędne dokumenty, które zawiózł do siedziby organu. Skarżący nie mógł przewidzieć tych okoliczności.

Nadto skarżący wskazał, że organ odpuścił się uchybienia przepisom w zakresie gromadzenia materiału dowodowego. Nie można w takich okolicznościach uznać, że materiał dowodowy jest kompletny, podczas gdy kluczowa jego część, dowieziona do siedziby organu nie została przyjęta. Działanie takie rażąco narusza zasadzę pogłębiania zaufania do władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje twierdzenia i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że przedsiębiorca w siedzibie swej firmy zobowiązany jest do okazania na żądanie upoważnionego funkcjonariusza Inspekcji Transportu Drogowego wszelkich dokumentów - w tym wykresówek, danych z kart kierowców czy tachografu cyfrowego lub dowodów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu. W realiach niniejszej sprawy nie zasługuje zatem na akceptację argumentacja podniesiona w skardze. Nie znajdują także w sprawie zastosowania art. 92b i 92c ustawy. Do przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego należy bowiem zapewnienie takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa, aby nie dochodziło do naruszeń. W ocenie organu niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę oraz zawartą w niej argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) tylko stwierdzenie, iż gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może to skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c powołanej ostatnio ustawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi są zasadne, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, a to: art. 7, art. 77 §1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, co w rezultacie doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia nieuwzględniającego stanu faktycznego i prawnego sprawy, prowadzące do naruszenia przepisów prawa materialnego..

W myśl art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2012, poz. 1265 ze zm.) podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10.000 zł, za każde naruszenie, przy czym suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 zł. (ust.2). Z kolei suma kar pieniężnych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy uzależniona jest od liczby zatrudnianych przez dany kontrolowany podmiot kierowców (ust.3) i tak w przypadku zatrudniania średnio do 10 kierowców – nie może ona przekroczyć kwoty 15.000 zł. Sankcje zawarte w tym artykule odnoszą się do podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, którymi nie są kierowcy, lecz sami przedsiębiorcy. W przepisie tym posłużono się terminem "podmiot wykonujący przewóz drogowy" w celu objęcia sankcjami z tego przepisu wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność transportową naruszają prawo.

W przedmiotowej sprawie w trakcie przeprowadzanej w firmie A. W. "A" w R. kontroli wykonywanej działalności gospodarczej w zakresie wykonywania przewozów drogowych określonych w przepisach ustawy o transporcie drogowym oraz przestrzegania przepisów o czasie pracy przez zatrudnionych u przedsiębiorcy kierowców organ stwierdził naruszenia, z tytułu których nałożono na przedsiębiorcę kary pieniężne za stwierdzone uchybienia, a mianowicie nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu (lp. 6.3.7.) oraz naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę - lp. 6.3.11. i danych z urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd - lp. 6.3.12

Łączna wysokość kary wyniosła zatem po zsumowaniu kwot kar za poszczególne naruszenia wyniosła 447.000,00 zł, z tym, że przy zastosowaniu zacytowanej na wstępie regulacji art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy nałożono karę pieniężną w kwocie15.000 zł.

Przedsiębiorca zakwestionował zasadność wszystkich stwierdzonych uchybień i naruszeń, zarzucając niedbałość i niestaranność w gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego. Podniósł, iż przedstawił kontrolującej inspektor w dniu 10 marca 2015 r. wymagane dokumenty, jednak nie zostały one przyjęte, jako złożone po wymaganym terminie.

Na gruncie ustawy o transporcie drogowym naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego jest nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień (art. 92a ust. 1 i ust. 6 w związku z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Przypisanie przedsiębiorcy tego deliktu wymaga ustalenia, że zachowanie określone w tym przepisie (naruszenie) nastąpiło podczas kontroli w przedsiębiorstwie. Stąd też ustalenia wymaga, że kontrola podczas której to naruszenie miało miejsce, była kontrolą, której czas trwania został określony w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. Wymaga zatem ustalenia nie tylko daty początkowej takiej kontroli, ale również ustalenie jej terminu zakończenia. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 573/14 tego rodzaju wymóg kontroli przeprowadzanej na podstawie przepisów o transporcie drogowym, gdy chodzi o wskazanie terminu początkowego - tj. daty rozpoczęcia i terminu końcowego - tj. daty przewidywanego zakończenia - jako konieczny warunek jej prawidłowości, ustawodawca przewidział w art. 85 ust. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym. Unormowanie to wprost nawiązuje do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - a mianowicie do jej art. 79a ust. 6 pkt 7. Zobowiązując organ kontroli do wskazania daty rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakończenia kontroli, ma wobec tego organu charakter dyscyplinujący, wobec zaś przedsiębiorcy charakter gwarancyjny. Przy czym zaistnienie niezależnych od organu przyczyn uniemożliwiających zakończenie kontroli w przewidywanym terminie, może uzasadniać przedłużenie czasu jej trwania, co wynika z treści art. 83 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

W okolicznościach niniejszej sprawy pismem z dnia 20 lutego 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. zawiadomił o zamiarze wszczęcia kontroli prowadzonego przez skarżącego przedsiębiorstwa w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu określonych w art. 4 ust. 22 ustawy o transporcie drogowym. W piśmie tym zawarto również wykaz dokumentów, jakie należy przygotować na dzień rozpoczęcia kontroli. Z kolei w imiennym upoważnieniu Inspektorów do przeprowadzenia tej kontroli z dnia 4 marca 2015 r. w rubryce oznaczonej "D" dotyczącej daty rozpoczęcia i przewidywanego zakończenia kontroli wpisano jako datę rozpoczęcia kontroli - pole nr 35 - dzień 6 marca 2015 r., a jako data przewidywanego zakończenia kontroli - pole nr 36 - "nie dłużej niż w terminie przewidzianym w art. 83 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej". W ocenie składu orzekającego zapis ten jest sprzeczny z zapisami art. 85 ust. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 79a ust. 6 pkt 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Podobne stanowisko w tej kwestii zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 września 2015 t. sygn. akt II GSK 1638/14.

Nie ma wątpliwości, że w świetle art. 92a ust. 1 i ust. 6 w związku z lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do tej ustawy ustalenie, kiedy można mówić o zakończeniu kontroli jest kluczowym zagadnieniem dla podmiotu kontrolowanego. Wbrew bowiem stanowisku prezentowanemu przez organ kontrolujący, podmiot kontrolowany jest zobowiązany przedstawić żądane dokumenty (w tym wykresówki, dane z karty kierowców, z tachografów...) nie w pierwszym dniu planowanej kontroli, ale aż do momentu zakończenia tej kontroli. Wówczas dopiero organ przeprowadzający kontrolę sporządza protokół stwierdzający naruszenia uzasadniające nałożenie kary pieniężnej, który stanowi podstawę dla wydania decyzji administracyjnej o nałożeniu przedmiotowej kary pieniężnej, zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz.U. Nr 145, poz. 1184).

W rozpatrywanej sprawie organ stwierdził w protokole kontroli, że skarżący nie przedłożył w terminie kontroli wykresówek lub danych z kart sześciu kierowców, wobec czego stwierdzono brak zapisów czasu pracy za 330 dni pracy tychże kierowców, a także nie okazano danych cyfrowych z tachografów eksploatowanych pojazdów za 552 dni. Nadto organ kontroli zarzucił naruszenie wymienione w lp. 6.3.11 - naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę i wskazane w lp. 6.3.12 - naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd. Jednocześnie organ w protokole tym uznał, że zakończenie kontroli nastąpiło w dniu 9 marca 2015 r. Jednak protokół ten został podpisany przez kontrolujących inspektorów i kontrolowanego przedsiębiorcę, ale pod podpisem przedsiębiorcy widnieje data 10 marca 2015 r. Pomimo, iż w protokole przewidziane zostało miejsce na ewentualne zastrzeżenia kontrolowanego, przedsiębiorca takich zastrzeżeń nie złożył. Mimo wszystko taki stan rzeczy nie wyklucza możliwości złożenia zastrzeżeń czy składania dodatkowych wyjaśnień, o czym powiadomiono skarżącego dodatkowym pismem noszącym datę 9 marca 2015 r., a które ten otrzymał w dniu 10 marca 2015 r. W tym samym dniu dodatkowo w siedzibie organu przesłuchano skarżącego, który pouczony o odpowiedzialności karnej przyznał nieokazanie wymienionych w protokole dokumentów w przedsiębiorstwie. Jednak jak twierdzi skarżący, co niestety nie zostało uwidocznione w protokole jego przesłuchania miał on ze sobą nieprzedstawione w siedzibie przedsiębiorstwa brakujące dokumenty, chciał je przedłożyć do wglądu, zgodnie z ustną umową z Inspektorem, lecz nie zostały one przyjęte, jako złożone po terminie kontroli. Z faktu tego nie została sporządzona żadna notatka. Dopiero w dniu 24 marca 2015 r. zostało przedstawione przez organ zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego, a w dniu [...] r. wydana została decyzja nakładająca na przedsiębiorcę wymienioną powyżej karę pieniężną. W uzasadnieniu tej decyzji organ nie odniósł w ogóle do kwestii próby przedłożenia brakujących dowodów przez skarżącego. W ocenie składu orzekającego organ nie umożliwił stronie skarżącej prawidłowej obrony w zakresie stwierdzonych naruszeń przed nałożeniem kary pieniężnej. Wobec stwierdzonego, jak w niniejszym przypadku, braku wymaganych w postępowaniu kontrolnym dokumentów, organ winien w pierwszej kolejności wezwać stronę, jeszcze przed zakończeniem czynności kontrolnych, do uzupełnienia żądanych materiałów dowodowych. Jak wynika z przywołanych powyżej przepisów wszelkie dokumenty dotyczące czasu pracy kierowców (wykresówki, dane z kart kierowców, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za okres objęty kontrolą można było przedstawiać do dnia zakończenia kontroli w przedsiębiorstwie. Wobec braku jednoznacznego określenia tej daty, także w dniu 10 marca 2015 r. taka możliwość dalej istniała. W ocenie Sądu organy nie uczyniły wszystkiego by sprawę należycie wyjaśnić. Z treści art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym wynika, że ustawodawca przewidział możliwość żądania przez kontrolującego od przedsiębiorcy i jego pracowników pisemnych lub ustnych wyjaśnień. Z uwagi na konieczność i obowiązek należytego i wszechstronnego wyjaśniania okoliczności sprawy, kontrolujący, którzy wykonują czynności kontrolne w siedzibie organu, nie mogą ograniczyć się jedynie od pobrania od przedsiębiorcy dokumentacji. W celu pełnego i jednoznacznego ustalenia okoliczności sprawy, jeszcze przed sporządzeniem protokołu kontroli należy umożliwić przedsiębiorcy złożenie wyjaśnień i ewentualne przedłożenie dokumentów, których brak stwierdzili kontrolujący. W niniejszej sprawie z treści sporządzonego protokołu można wnosić, iż kontrolujący w dniu 6 marca 2015 r. (piątek) rozpoczęli kontrolę, a już w poniedziałek w dniu 9 marca 2015 r. ją zakończyli, przy czym jak wynika dalej, dopiero w dniu 10 marca 2015 r. protokół ten podpisany został przez przedsiębiorcę i to już w siedzibie organu kontrolującego w K., nie odbierając przy tym dokumentów, które skarżący usiłował przedłożyć na nośniku CD.

Nie można w takiej sytuacji uznać za prawidłową argumentacji organu odwoławczego, iż skoro kontrolę wobec przedsiębiorcy rozpoczęto w dniu 6 marca 2015 r. to terminem przekazania wymaganych danych był właśnie dzień 6 marca 2015 r., o czym przedsiębiorca był powiadomiony. Argumentacja przedstawiona przez organ nie może być przyjęta. Nie można ocenić by takie działanie organu pozostawało w zgodzie z naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego, a w szczególności z zasadą wyrażoną w art. 7 – praworządności – czyli podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatel czy w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Oceniając bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz stanowisko organów w sprawie, nie można odeprzeć zarzutu, że orzekające w sprawie organy nie uczyniły wszystkiego, by sprawę należycie wyjaśnić. Zauważyć bowiem trzeba, że skarżący, wyjaśnił dlaczego nastąpiło opóźnienie w przedłożeniu wymaganych danych. Faktów tych, pomimo, iż można je zakwalifikować jako okoliczności wymienione w art. 92c ustawy, organ w ogóle nie wziął pod uwagę i ich nie zbadał. Nie można tym samym uwolnić się od wrażenia, iż kontrolujący przeprowadzili kontrolę w sposób niedokładny, a nadto uniemożliwili skarżącemu aktywnie uczestniczyć w sprawie poprzez składanie wyjaśnień, okazań i uzupełnień na każdym etapie prowadzonego postępowania, czym naruszyli przepisy postępowania administracyjnego. Stwierdzenie, iż materiał został przedłożony zbyt późno, w świetle powyższego nie może być uznane za satysfakcjonujące i zgodne z przepisami prawa.

Odnosząc się do podniesionego nieuwzględnienia przez orzekające organy treści art. 92c ustawy, w myśl którego nie wszczyna się postępowania a wszczęte umarza, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenia powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, to należy stwierdzić, że skarżący przywołał okoliczności, które w najmniejszym stopniu nie zostały sprawdzone. W tym zakresie organ winien także wezwać przedsiębiorcę do ewentualnego wykazania podniesionych okoliczności, czego niestety nie uczynił, w ogóle argumentację tę zupełnie pomijając. Podnieść jednak trzeba, że to skarżący winien wykazał przesłanki, o których mowa w tym przepisie, czego w niniejszym przypadku w sposób zadowalający nie wykazał. .

Mając powyższe na uwadze, zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą należało uchylić na podstawie art. 145 ust. 1 pkt. 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania sądowego stosownie do jego wyniku orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 tej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt c w zw. z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 czerwca 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz (...) (tj. jedn. Dz.U. z 2013 r, poz. 490)

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy uwzględni wskazania podniesione powyżej i dokona oceny złożonych w trakcie postępowania administracyjnego wymaganych plików, a następnie podejmie stosowną decyzję w sprawie.