Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 696/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 53 § 1, art. 54 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 maja 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 583/16 o odrzuceniu skargi M.W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 28 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

W dniu 3 marca 2016 r. (data stempla pocztowego) M.W. wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo, w którym wskazała, że "po raz drugi zwraca się z prośbą do Sądu o pomoc w uzyskaniu należnego odszkodowania za zajęcie ziemi (...)".

Pismem z dnia 9 marca 2016 r. Sąd wezwał M.W. do uzupełnienia braków formalnych jej skargi, poprzez wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności oraz oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia skarga dotyczy.

W piśmie z dnia 17 marca 2016 r. skarżąca wyjaśniła, że przedmiotem jej skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 28 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania.

Przy piśmie z dnia 29 marca 2016 r. Sąd przesłał w/w skargę Wojewodzie Mazowieckiemu, celem udzielenia odpowiedzi na skargę oraz nadesłania akt sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 maja 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 583/16 odrzucił skargę M.W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 28 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że skarga została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei art. 54 § 1 P.p.s.a. stanowi, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej w dniu 2 lutego 2016 r. W pouczeniu zawartym w tej decyzji wyraźnie wskazano, że skargę wnosi się do Sądu za pośrednictwem Wojewody Mazowieckiego (wskazano również adres organu). Skarżąca, nie stosując się do powyższego pouczenia, nadała skargę w urzędzie pocztowym w dniu 3 marca 2016 r. bezpośrednio na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Daty tej nie można uznać za dzień złożenia skargi. Po ustaleniu przez Sąd przedmiotu zaskarżenia, skarga w dalszej kolejności, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału IV z dnia 21 marca 2016 r., została przekazana organowi, celem udzielenia odpowiedzi na skargę i nadesłania akt sprawy. Przekazanie skargi organowi nastąpiło w dniu 29 marca 2016 r. (data stempla pocztowego).

W ocenie Sądu pierwszej instancji, skoro zaskarżoną decyzję doręczono M.W. w dniu 2 lutego 2016 r., to termin na wniesienie skargi upłynął w dniu 3 marca 2016 r. Skarga w niniejszej sprawie została natomiast skutecznie wniesiona dopiero w dniu 29 marca 2016 r., kiedy to Sąd przesłał ją do organu zgodnie z treścią art. 54 § 1 P.p.s.a. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., skarga – jako wniesiona po terminie – podlegała odrzuceniu.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia M.W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniosła o jego uchylenie i nadanie skardze dalszego biegu. W uzasadnieniu zażalenia wskazała, iż wysłanie skargi bezpośrednio do Sądu nie wynikało z braku jej staranności, lecz z pogłębiającego się przemęczenia i stresu spowodowanego długotrwałą opieką nad chorymi członkami rodziny oraz trudną sytuacją życiową.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 53 § 1 i art. 54 § 1 P.p.s.a., skarżąca była zobowiązana wnieść skargę do Sądu pierwszej instancji za pośrednictwem właściwego organu, tj. Wojewody Mazowieckiego, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia jej rozstrzygnięcia w sprawie. Ponieważ, wbrew dyspozycji art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę wniesiono bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a nie do organu, który wydał zaskarżoną decyzję, dla oceny zachowania terminu do jej wniesienia należy przyjąć datę przekazania jej przez Sąd do organu, za pośrednictwem którego skarga powinna być wniesiona do Sądu. Należy podkreślić, że wprawdzie żaden z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprost nie przewiduje obowiązku przekazania błędnie skierowanej skargi do właściwego organu, to jednak w orzecznictwie przyjmuje się, że obowiązek taki spoczywa na Sądzie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 248/07, LEX nr 470146 i z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 426/07, LEX nr 489100; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1724/06, LEX nr 453371; z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 295/08, LEX nr 505331; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 631/08, LEX nr 505351; z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 463/08, LEX nr 493793, publ. www.cbois.gov.pl). Powyższe stanowisko prezentowane jest również w doktrynie. Stwierdza się, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub za pośrednictwem niewłaściwego organu administracji publicznej, sąd ten lub organ powinien przekazać sprawę właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a., decyduje data nadania skargi przez sąd (lub organ) pod adres właściwego organu (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 103; Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX).

Ubocznie wskazać także należy, iż w procedurze administracyjnej podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu (art. 65 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Zauważyć jednak należy, iż skarga, w odróżnieniu od podania składanego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, podlega rygorom wynikającym z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to – jak już wskazano – że w przypadku wniesienia skargi do niewłaściwego podmiotu, termin do jej wniesienia jest zachowany tylko wówczas, gdy skarga zostanie przed upływem trzydziestodniowego terminu przekazana właściwemu organowi, czyli temu, za pośrednictwem którego skarżący winien ją skierować do właściwego sądu administracyjnego. Ewentualne ryzyko przekroczenia w/w terminu procesowego oraz skutki z tym związane (odrzucenie skargi) obciążają stronę postępowania.

Przechodząc od uwag ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że z akt sprawy wynika, iż zaskarżoną decyzję doręczono skarżącej w dniu 2 lutego 2016 r. Ostatni dzień trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi upływał zatem w dniu 3 marca 2016 r. Skarżąca złożyła wprawdzie skargę w dniu 3 marca 2016 r., jednak – co należy podkreślić – pomimo prawidłowego pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji skierowała skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie wskazując przy tym, co jest przedmiotem zaskarżenia. Sąd po ustaleniu, co jest przedmiotem skargi, przy piśmie z dnia 29 marca 2016 r. przekazał ją do organu właściwego. Okoliczność ta dowodzi, iż skarga została złożona do Wojewody Mazowieckiego z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, przewidzianego do jej wniesienia, co musiało skutkować jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Należy również wyjaśnić skarżącej, iż podnoszone przez nią w uzasadnieniu zażalenia okoliczności nie mają wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia. Mogą być one podnoszone w ewentualnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a nie w niniejszym postępowaniu dotyczącym odrzucenia skargi z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § P.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.