Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2340/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Gospodarki
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 1946 nr 3 poz 17
law: Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej.
article: art. 156 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Julia Chudzyńska, po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Krakowa i Gminy Miejskiej Kraków od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 106/15 w sprawie ze skargi Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Krakowa i Gminy Miejskiej Kraków na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1) prostuje z urzędu oznaczenie stron zawarte w komparycji zaskarżonego wyroku w ten sposób, że po słowach "Skarbu Państwa-Prezydenta Miasta Krakowa" dopisuje słowa "i Gminy Miejskiej Kraków"; 2) oddala skargę kasacyjną; 3) zasądza od Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Krakowa i Gminy Miejskiej Kraków solidarnie na rzecz Ministra Rozwoju i Finansów kwotę 120 ( sto dwadzieścia ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 4) oddala wniosek uczestników postępowania M. G., A. G., J. G. G. o zasądzenie kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2015r., sygn. akt I SA/Wa 106/15 oddalił skargę Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...]r. Minister P. L. wydał w porozumieniu z Przewodniczącym P.K. P. G. orzeczenie nr [...] w sprawie przejęcia na własność Państwa m.in. przedsiębiorstwa "[...], ul. [...]. Następnie wydał zarządzenie z dnia [...]r. w sprawie objęcia ww. przedsiębiorstwa, do czego wyznaczył K. Z. G..

W dniu [...]r. sporządzony został protokół zdawczo-odbiorczy przedmiotowego przedsiębiorstwa, przejętego na własność Państwa na podstawie ww. orzeczenia z dnia [...]r., który nie wskazywał całości nieruchomości przy ul. [...]w K. jako składnika majątkowego tego przedsiębiorstwa, a w dniu [...]r. dodatkowy protokół zdawczo-odbiorczy, dotyczący przejęcia na własność Państwa całej nieruchomości położonej w K. , przy ul. [...], uznanej za składnik majątkowy znacjonalizowanego przedsiębiorstwa.

Pismem z dnia [...]r., sprecyzowanym pismem z dnia [...]. M. G. , A. G. oraz J. G. G., reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli o stwierdzenie nieważności orzeczenia nr [...] z dnia [...]r. wydanego przez Ministra P. L. , w porozumieniu z Przewodniczącym P. K. P. G. , którym przejęto na własność państwa przedsiębiorstwo [...]w K. , ul. [...], w części dotyczącej udziałów A. H. G. , I. G. oraz M. D. G. , tj. poprzedników prawnych wnioskodawców, w prawie własności nieruchomości położonej przy ul. [...]w K. , z powodu wydania orzeczenia z rażącym naruszeniem prawa.

Decyzją z dnia [...]r., znak: [...], L.dz. [...] Minister Gospodarki w pkt I stwierdził nieważność orzeczenia Ministra P. L. z dnia [...]r., nr [...] wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym P.K. P. G. ([...]), w zakresie przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa [...]- K., ul. [...], w części, w jakiej orzeczenie to dotyczy [...] udziałów A. H. G. , I. G. oraz M. D. G. w prawie własności nieruchomości położonej przy ul. [...]w K. , objętej liczbą wykazu hipotecznego [...], Gmina Katastralna, [...], Sąd Grodzki K. , w skład której wchodziły parcele oznaczone liczbami katastralnymi [...]oraz [...], stanowiące aktualnie części działek: nr [...], obręb [...], nr Kw. [...] oraz nr [...], obręb [...], nr Kw. [...] - w zakresie dotyczącym działki nr [...], obręb [...], nr Kw [...], a w pkt II stwierdził, iż ww. orzeczenie, w zakresie dotyczącym działki nr [...], obręb [...], nr Kw. [...], zostało wydane z naruszeniem prawa.

Organ wyjaśnił, że kwestią rozstrzygającą o wydaniu niezgodnie z przepisami prawa ww. orzeczenia, w części dotyczącej przedmiotowej nieruchomości, we wskazanym zakresie, jest prawo własności nieruchomości, na której funkcjonowało znacjonalizowane przedsiębiorstwo "[...], ul. [...]" w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej.

Organ powołując się na uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2007 r., sygn. akt I OPS 2/07 wskazał, iż przejęcie przez Państwo na własność przedsiębiorstwa, na podstawie art. 2 i 3 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej, nie obejmowało przejęcia własności nieruchomości włączonej do tego przedsiębiorstwa, stanowiącej własność osoby trzeciej. Materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje natomiast, że przedmiotowa nieruchomość nie była w dniu wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej własnością przedsiębiorcy, lecz stanowiła własność osób trzecich. Z tego względu uznano, iż przedmiotowe orzeczenie, w przedstawionym w kwestionowanej decyzji zakresie, naruszyło rażąco prawo, tj. art. 6 ust. 1 ww. ustawy, ponieważ pozostawało w oczywistej sprzeczności z treścią tego przepisu, a skutkiem tego naruszenia jest powstanie sytuacji niemożliwej do zaakceptowania w praworządnym państwie.

Orzeczenie Ministra P. L. z dnia [...]r., w zakresie przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa [...]w K. , ul. [...] w części, w jakiej dotyczyło ono [...]udziałów A. H. G. , I. G. oraz M. D. G. w prawie własności przedmiotowej nieruchomości zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, co było przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Dla stwierdzenia nieważności decyzji należy ocenić skutki prawne, jakie ona wywołała, ponieważ nie stwierdza się nieważności decyzji, gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. W związku z tym organ podniósł, że znacjonalizowana wraz z przedmiotowym przedsiębiorstwem ww. nieruchomość aktualnie wchodzi w skład działek: [...] oraz [...] i jest własnością Gminy K. , na podstawie decyzji Wojewody K. z dnia [...]r. nr [...], stwierdzającej nabycie nieruchomości nieodpłatnie, z mocy prawa. Odnosząc się do działki nr [...], obręb [...] Minister Gospodarki wskazał, iż ww. decyzja Wojewody K. z dnia [...]., stwierdzająca nabycie nieruchomości nieodpłatnie z mocy prawa, może być oceniana pod kątem swej legalności w innym postępowaniu przed właściwymi organami. Z tego względu, zdaniem organu w zakresie dotyczącym działki nr [...] nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne. Rozpatrując natomiast kwestię nieodwracalnych skutków prawnych w stosunku do działki nr [...], obręb [...] organ wskazał, że z działką tą wiążą się prawa użytkowania wieczystego i własności dla [...]w K. , na podstawie zawartej w dniu [...] r. pomiędzy Gminą Miasta K. , a [...]w K. umowy użytkowania wieczystego ww. nieruchomości oraz umowy sprzedaży na rzecz ww. uczelni budynków na tej działce zlokalizowanych (na podstawie aktu notarialnego Rep. A numer [...]z dnia [...] r.). Z tego względu organ wskazał, iż przy braku materialnej podstawy prawnej do wydania decyzji, która znosiłaby skutek prawny wykonania ww. wadliwej decyzji w odniesieniu do działki nr [...], organ orzekający, działający w trybie nadzoru, władny jest stwierdzić wydanie z naruszeniem prawa ww. orzeczenia Ministra P. L. z dnia [...]r. nr [...], w zakresie dotyczącym działki nr [...], obręb [...]. Zdaniem organu, istnieje bowiem negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia w tym zakresie tj. nieodwracalny skutek prawny.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił Prezydent Miasta K. .

Minister Gospodarki, po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...]r., znak : [...]utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. i Gmina Miejska K. , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...]r.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

I. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3 poz. 17 ze zm.), w szczególności art. 6 ust. 1 tej ustawy, poprzez przyjęcie, iż w sprawie doszło do naruszenia tego przepisu,

II. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 77 § 1 w związku z art. 7 k.p.a. poprzez niewyczerpujące i niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zaś poprzez niepodjęcie wszelkich czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nieważne jest orzeczenie Ministra P. L. z dnia [...]r. nr [...] wydane w porozumieniu z Przewodniczącym P.K. P. G. (M.P. Nr [...], poz. [...]), dotyczące przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa [...]- K. , ul. [...], w części w jakiej orzeczenie to dotyczy [...]udziałów A. H. G. , I. G. oraz M. D. G. w prawie własności nieruchomości położonej przy ul. [...]w K. , objętej Lwh [...] gm.kat. [...], składającej się z parcel katastralnych l.kat. [...]oraz l.kat. [...], stanowiącej aktualnie części działek nr [...] i [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] - w zakresie dotyczącym działki nr [...], a także poprzez przyjęcie, że wyżej opisane orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa - w zakresie dotyczącym działki nr [...] .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za nieuzasadnioną. W ocenie Sądu organ administracji orzekając w sprawie dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego poprzez uznanie, iż orzeczenie Ministra P. L. z dnia [...]r. nr [...] zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, co było przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy wskazuje, że omawiana nieruchomość nie była w dniu wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej własnością przedsiębiorcy [...]- K. , lecz stanowiła własność osób trzecich. Zgodnie z umową najmu zawartą w K. w dniu [...]r. [...]uzyskał prawo pięcioletniego najmu zaczynającego się od [...]r., a kończącego się [...]r. Z akt sprawy wynika, że nieruchomość po [...]r. również była wynajmowana przez właściciela ww. przedsiębiorstwa. Także odpis umowy spółki jawnej między F. Z. a A. D. wskazuje, że ww. nieruchomość nie stanowiła majątku spółki. W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, iż przedmiotowe orzeczenie, w przedstawionym w niniejszej decyzji zakresie, naruszyło rażąco prawo, tj. art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej, ponieważ pozostawało w oczywistej sprzeczności z treścią tego przepisu, a skutkiem tego naruszenia jest powstanie sytuacji niemożliwej do zaakceptowania w praworządnym państwie.

Sąd wskazał, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy fundamentalne znaczenie ma uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2007 r., sygn. akt I OPS 2/07 (ONSAiWSA 2008/1 poz. 5), w której stwierdzono jednoznacznie, że przejęcie przez Skarb Państwa przedsiębiorstwa, w myśl przepisów ustawy o nacjonalizacji przemysłu, nie obejmowało przejęcia własności nieruchomości włączonej do tego przedsiębiorstwa, o ile stanowiła ona własność osoby trzeciej. Sąd zauważył, że uchwała składu 7 sędziów NSA posiada tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a., co oznacza, że żaden skład sądu administracyjnego (w tym wojewódzkiego sądu administracyjnego) nie może rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Sąd podkreślił, że stwierdzając nieważność wydanego orzeczenia z dnia [...]r., Minister Gospodarki zasadnie ocenił, że w zakresie dotyczącym działki nr [...], orzeczenie to rażąco narusza prawo, a w zakresie dotyczącym działki nr [...], orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa.

Z działką nr [...], wiążą się prawa użytkowania wieczystego i własności dla [...] w K. . W dniu [...] r. zawarto między Gminą Miasta K. , a [...]w K. umowę użytkowania wieczystego dotyczącą nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], składającej się z działki nr [...] oraz umowę sprzedaży na rzecz ww. uczelni budynków na tej działce zlokalizowanych. Istnieje zatem negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia w tym zakresie, określona w art. 156 § 2 k.p.a., tj. nieodwracalny skutek prawny.

W odniesieniu do działki nr [...] obręb [...], prawidłowo Minister Gospodarki ustalił, że decyzja Wojewody K. z dnia [...]r. w części dotyczącej tej działki może być oceniana pod kątem swej legalności w innym postępowaniu przed właściwymi organami. Tym samym brak jest przesłanek do oceny, że orzeczenie Ministra P. L. z dnia [...]r. w zakresie dotyczącym działki nr [...], obręb [...] wywołało nieodwracalne skutki prawne.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Skarb Państwa - Prezydent Miasta K. i Gmina Miejska K. - Prezydent Miasta K. , zarzucając naruszenie prawa materialnego, a także przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie:

- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. wobec braku uchylenia zaskarżonej decyzji mimo wykazania przez skarżącego naruszenia takich przepisów prawa materialnego, jak art. 6 ust. 1 nacjonalizacyjnej poprzez przyjęcie, iż w sprawie doszło do naruszenia tego przepisu,

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 w związku z art. 7 k.p.a. poprzez niewyczerpujące i niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zaś poprzez niepodjęcie wszelkich czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nieważne jest orzeczenie Ministra P. L. z dnia [...]r. nr [...],

- naruszenie art. 141 § 4 a p.p.s.a poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu wszystkich zarzutów podniesionych w skardze.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący kasacyjnie podkreślił, że w zakresie istnienia przesłanek wykluczających stwierdzenie nieważności orzeczenia ze względu na nieodwracalność skutków prawnych związanych z orzeczeniem Ministra P. L. z dnia [...]r., ustawa nacjonalizacyjna mówi wprost, że przejęcia przedsiębiorstw następują za odszkodowaniem. Tymczasem z zaskarżonej decyzji Ministra Gospodarki nie wynika, czy doszło do ustalenia wysokości przedmiotowego odszkodowania, brak jest również wzmianki, czy do wypłaty odszkodowania faktycznie doszło. Zdaniem skarżącego organ nadzorczy winien przeprowadzić stosowne postępowanie mające na celu ustalenie przedmiotowej kwestii, bowiem ustalenie odszkodowania i jego wyplata jest nieodwracalnym skutkiem prawnym, który stanowi podstawę do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, a nie stwierdzenia nieważności decyzji.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie, organ administracyjny wydając orzeczenie z dnia [...]r. w żadnym wypadku nie naruszył w sposób rażący przepisu art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej, bowiem w momencie wydawania tego orzeczenia działał zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa, tj. ww. ustawą oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. Nr 16 poz. 62) oraz ich interpretacją. Z tego punktu widzenia, zdaniem skarżącego kasacyjnie nie ma znaczenia zapadła w dniu 5 listopada 2007 r. uchwala Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji musi tkwić w tej decyzji, a nie wynikać ze zdarzeń zaistniałych po jej wydaniu.

Skarżący kasacyjnie wskazał również na wyrok Trybunał Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/12, który ma zastosowanie w sprawie, a orzekającego o niezgodności art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, z art. 2 Konstytucji RP, na podstawie którego to przepisu wydane zostały obie decyzje.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnicy postępowania M. G. , A. G., J. G. G. wnieśli o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie podać należy, że dostrzegając w sentencji zaskarżonego wyroku niedokładność polegającą na niewpisaniu drugiej skarżącej - Gminy Miejskiej K. , Naczelny Sąd Administracyjny sprostował w tym zakresie zaskarżony wyrok na podstawie art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a.

Zarzucając w skardze kasacyjnej naruszenie jako normy odniesienia wyłącznie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a więc naruszenie prawa materialnego, zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 77 § 1 w związku z art. 7 k.p.a. Należy w związku z tym zauważyć, że są to przepisy normujące postępowanie przed organem administracji, natomiast sąd nie stosuje tych przepisów, a więc nie może dopuścić się ich naruszenia. Sąd oceniając zastosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego przez organ administracji stosuje przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W istocie zatem zarzut naruszenia wskazanych przepisów k.p.a. miał dotyczyć naruszenia przez Sąd I instancji nie powołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez to, że Sąd I instancji nie uchylił zaskarżonej decyzji, pomimo iż zdaniem skarżących kasacyjnie, organ naruszył przepisy art. 77 § 1 w związku z art. 7 k.p.a. "poprzez niewyczerpujące i niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zaś poprzez niepodjęcie wszelkich czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego."

Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej zarzut dotyczący niedostatecznego ustalenia stanu faktycznego autor skargi kasacyjnej uzasadnia tym, że skoro ustawa nacjonalizacyjna przewidywała przejęcie przedsiębiorstw za odszkodowaniem to organ nadzorczy winien przeprowadzić stosowne postępowanie mające na celu ustalenie wysokości przedmiotowego odszkodowania oraz ustalenie czy do wypłaty odszkodowania faktycznie doszło. Te ustalenia miałyby mieć znaczenie w zakresie istnienia przesłanek wykluczających stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra P. L. z dnia [...]r. ze względu na nieodwracalność skutków prawnych związanych z tym orzeczeniem

Powyższe twierdzenia zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zostały powiązane z zarzutem naruszenia art. 156 § 2 k.p.a., który dotyczy kwestii stwierdzenia nieważności decyzji w kontekście nieodwracalności skutków prawnych przez nią wywołanych. W skardze kasacyjnej w ogóle nie zarzucono naruszenia tego przepisu. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że ustalenia dotyczące wypłaty odszkodowania i jego wysokości nie mogły mieć żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jak stanowił art. 7 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej, odszkodowanie za przedsiębiorstwo przejęte przez Państwo na własność mógł otrzymać wyłącznie właściciel przejmowanego przedsiębiorstwa. Tymczasem niniejsza sprawa dotyczy sytuacji, gdy w drodze nacjonalizacji została przejęta nieruchomość stanowiąca własność nie właściciela przejmowanego przedsiębiorstwa, lecz osób trzecich. W związku z tym, nawet gdyby doszło do ewentualnego wypłacenia odszkodowania właścicielowi przedsiębiorstwa, nie miałoby to żadnego znaczenia dla naruszenia praw właścicieli nieruchomości.

Wobec powyższego nie sposób uznać, by organy obu instancji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie nie można Sądowi I instancji zarzucić nieuwzględnienia naruszenia przez organy administracji przepisów art. 7, art. 77 k.p.a., bowiem do naruszenia tych przepisów w postępowaniu administracyjnym nie doszło.

Nie był uzasadniony zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. Prawidłowo bowiem Sąd I instancji ocenił jako trafne stanowisko organu, że w okolicznościach niniejszej sprawy, orzeczenie będące przedmiotem kontroli w postępowaniu nieważnościowym zostało wydane z rażącym naruszeniem tego właśnie przepisu. Orzeczenie nacjonalizacyjne przejmujące na własność Państwa w ramach przejęcia przedsiębiorstwa nieruchomość stanowiącą własność osoby trzeciej, z której przedsiębiorca korzystał w ramach stosunku obligacyjnego, było oczywiście sprzeczne z art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej.

Podkreślić należy, że kwestia ta była przedmiotem przytoczonej przez Sąd I instancji uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2007 r., sygn. I OPS 2/07, w której uznano, że przejęcie przez Państwo na własność przedsiębiorstwa nie obejmowało przejęcia własności nieruchomości włączonej do tego przedsiębiorstwa, która nie należała do przedsiębiorcy, lecz stanowiła własność osoby trzeciej.

Zbędne jest przytaczanie w tym miejscu szerszych fragmentów uzasadnienia uchwały. Wystarczy podkreślenie, że nacjonalizacja była dokonywana w odniesieniu do przesłanki przedmiotowej (opartej na doktrynalnej charakterystyce przedsiębiorstwa), nie zaś podmiotowej. Z tych względów, jak podkreślono w uchwale, składników majątkowych należących do osób trzecich, wchodzących w skład przedsiębiorstwa, Państwo nie mogło znacjonalizować, natomiast wchodziło w prawa przedsiębiorcy do tych składników w takim zakresie, w jakim przysługiwały one właścicielowi znacjonalizowanego przedsiębiorstwa. Państwo stawało się bowiem na podstawie ustawy nacjonalizacyjnej właścicielem przedsiębiorstwa jako odrębnego przedmiotu, a nie każdego ze składników przedsiębiorstwa z osobna.

Od momentu podjęcia wskazanej uchwały przyjęty w niej pogląd jest już utrwalony w judykaturze, a uchwała ta zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. ma charakter wiążący także w niniejszej sprawie,

Wobec zatem niespornego ustalenia, że nieruchomość przejęta orzeczeniem Ministra P. L. z dnia [...]r. nie należała do przedsiębiorcy, lecz stanowiła własność osób trzecich, nieuzasadniony był zarzut naruszenia w niniejszej sprawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej.

Nie był również zasadny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Zarzut ten nie został w żaden sposób uzasadniony i nie wiadomo jakie, zdaniem autora skargi kasacyjnej, zarzuty skargi miał pominąć w swoim uzasadnieniu Sąd I instancji i w jaki sposób to pominięcie mogło wpłynąć na wynik sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, czyli zawiera wszystkie elementy określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Taka sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie.

Ponieważ, jak już wskazano wyżej w skardze kasacyjnej w ogóle nie zarzucono naruszenia art. 156 § 2 k.p.a. zupełnie bezprzedmiotowe było odwołanie się w uzasadnieniu skargi do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (OTK-A 2015/5/62), w którym stwierdzono niekonstytucyjność tego przepisu w zakresie opisanym w sentencji wyroku.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Wniosek uczestników postępowania o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego nie mógł zostać uwzględniony, bowiem przepisy art. 204 pkt 1 i 2 p.p.s.a., regulujące zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w razie oddalenia skargi kasacyjnej, nie przewidują zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. II GSK 887/12).