Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 1366/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 par 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

II OZ 1366/11 POSTANOWIENIE Dnia 12 stycznia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. G. i M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 października 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 786/11 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. G. i M. S. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę postanawia oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku jest decyzja Wojewody Pomorskiego z dnia [...] września 2011 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego i jego rozbudowę o część usługową (biura) wraz z wewnętrznymi instalacjami wod. – kan., kanalizacji deszczowej, c.o., wentylacji mechanicznej, elektrycznej, gazowej (bez przyłączy i instalacji zewnętrznych) oraz na przebudowę zewnętrznej instalacji telekomunikacyjnej (usunięcie kolizji) – na działkach nr [...] i [....], Obr. [...]przy ul. [...] w W.

W skardze P. G. i M. S. wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na mogące powstać w wyniku rozpoczęcia robót budowlanych niebezpieczeństwo spowodowania nieodwracalnych skutków faktycznych i prawnych. Według przedstawionej argumentacji, w wypadku uchylenia decyzji w trakcie budowy, rozpoczęta i niezakończona inwestycja może przez wiele lat naruszać ład przestrzenny w sąsiedztwie.

Postanowieniem z dnia 24 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż brak jest podstaw do uznania, że wykonanie każdej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, które niewątpliwie z istoty swej, wiąże się z określonymi skutkami faktycznymi i majątkowymi, prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dalej, zwrócono uwagę na konieczność wyważenia racji przemawiających za uwzględnieniem wniosku skarżących, jako właścicieli nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, oraz interesów inwestora, który dąży do jak najszybszego zrealizowania obiektu i któremu przysługuje prawo do zabudowy działki. Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż kontynuacja prac budowlanych na podstawie zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę odbywa się na ryzyko inwestora związane z ewentualnym nakazem rozbiórki oraz kosztami z tym związanymi.

W ocenie Sądu rozpatrywany wniosek nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnili, iż wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd, spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w ich majątku lub trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczono, że powoływane przez skarżących argumenty stanowią okoliczności, których wystąpienie nie zostało uprawdopodobnione, ani poparte stosownymi dokumentami.

Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli zażalenie. Zdaniem stron po wybudowaniu obiektu może zostać wydana kolejna decyzja – o pozwoleniu na użytkowanie. W postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie skarżący nie są stronami. Jeżeli zatem przed rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd inwestor otrzyma pozwolenie na użytkowanie obiektu, to skutki prawne decyzji o pozwoleniu na budowę będą miały z punktu widzenia skarżących charakter nieodwracalny. W zażaleniu wskazano ponadto, na niestabilność podłoża i niewłaściwą lokalizację wjazdu na nieruchomości, na których ma powstać inwestycja. W relacji stron, wjazd został nielegalnie zlokalizowany. Wjazd ten zwłaszcza w sytuacji korzystania z niego przez ciężkie pojazdy prowadzi do powstawania drgań uszkadzających budynek skarżących. Argumentowano, iż na budynku powstały już pęknięcia, a w efekcie przemieszczania się tym wjazdem ciężkiego sprzętu budowlanego w trakcie realizacji inwestycji może dojść do poważnego uszkodzenia budynku skarżących , a nawet do katastrofy budowlanej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 (powoływana jako: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie wskazuje się, że warunkiem wydania przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym, co do zasady, przez stronę materiale dowodowym. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Aby Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skarżący musi przytoczyć istnienie okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania konkretnego aktu lub czynności jest zasadne oraz wskazać dlaczego uznał, że w tym konkretnym przypadku osoba uprawniona do prowadzenia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej ma ponosić ujemne skutki związane ze wstrzymaniem jej wykonania, skoro to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona.

Analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji potwierdza stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że strona nie uprawdopodobniła w nim przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji faktycznie nie zawiera argumentów, które mogłyby przemawiać za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Również w zażaleniu skarżący nie wykazali, aby wykonanie zaskarżonej decyzji mogło spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.

W szczególności, powołując się na nieodwracalność skutków decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku, gdyby przed rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd, inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie obiektu skarżący nie wykazali, że wystąpienie takiej właśnie sytuacji jest prawdopodobnie z punktu widzenia okoliczności rozpatrywanej sprawy. Twierdzenie to, niepoparte konkretnymi okolicznościami sprawy prowadzi do wniosku, że w każdej sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest decyzja o pozwoleniu na budowę należałoby wstrzymać jej wykonanie ze względu na potencjalne ograniczenie kręgu uczestników na etapie postępowania o pozwolenie na użytkowanie. Wniosek ten jest nie do pogodzenia z przyjętymi założeniami systemowymi.

Ponadto - co uszło uwadze autorów zażalenia - wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przed prawomocnym rozstrzygnięciem Sądu co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę może utrudniać, co nie znaczy, że uniemożliwia realizację ochrony interesu podmiotów będących stronami postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 - Prawa budowlanego nawet w przypadku uchylenia, czy stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Istnieją bowiem tryby nadzwyczajne, które umożliwiają wzruszenie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W praktyce, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonują różne koncepcje co do kręgu uczestników tego rodzaju postępowania (zob.: wyrok z dnia 17 września 2008 r. sygn. akt II OSK 1077/07, z dnia 7 listopada 2006 r. o sygn. akt II OSK 1281/05 oraz wyrok z dnia 7 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 825/11 i z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1574/07 - dostępne w internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ), jednak część z nich zakłada, że wynikające z art. 59 ust. 7 - Prawa budowlanego ograniczenie kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie wyłącznie do inwestora nie znajduje zastosowania do trybów nadzwyczajnych. Podkreślenia wymaga również, że tryby te mogą być inicjowane zarówno na żądanie strony, jak i z urzędu.

Jeśli chodzi o pozostałą część powołanej w zażaleniu argumentacji, zaznaczyć należy, że do stwierdzenia spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo przekonanie skarżących o niewystarczającej stabilności podłoża do zrealizowania inwestycji, jak też niepoparte żadnymi dowodami, powołanie się na powstawanie w wyniku drgań pęknięć ich budynku, szczególnie, że twierdzenia strony mające charakter oceny subiektywnej nie znajdują poparcia w dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, w tym w profesjonalnych ekspertyzach (zob.: projekt zagospodarowania terenu obejmujący wpływ inwestycji na działki sąsiadujące oraz część konstrukcyjna projektu budowlanego zawierająca analizę gruntu i wpływu rozwiązań projektowych, konstrukcyjnych i technicznych na budynki i działki sąsiednie uwzględniająca opinię o warunkach hydrogeologicznych).

Dodatkowo, w odniesieniu do wskazanych w zażaleniu kwestii dotyczących przewidywanych uciążliwości w trakcie realizacji inwestycji, podkreślenia wymaga, iż kontrola zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę realizowana jest przez organy nadzoru budowlanego. Właściwym organom należy zatem zgłaszać ewentualne nieprawidłowości w tym zakresie. Nie mogą być one natomiast brane pod uwagę jako przesłanka zastosowania ochrony tymczasowej na podstawie art. art. 61 § 3 p.p.s.a. wobec zaskarżenia decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę.

Z omówionych względów, należało podzielić pogląd Sądu pierwszej instancji, że skarżący nie podali przekonujących argumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.