Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 355/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 17
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2013 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokat M. S., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez K. K. (zwanego dalej skarżącym) jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. (zwanego dalej Dyrektorem ARiMR) nr [...] z [...] listopada 2012r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. (zwanego dalej Kierownikiem ARiMR) nr [...] z [...] lipca 2012r. w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] maja 2009r. K. K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności na rok 2009. Łączna powierzchnia gruntów rolnych zadeklarowana przez rolnika do przyznania następujących płatności wyniosła odpowiednio: JPO - 6,29 ha, UPO - 2,39 ha, PZ - 1,50 ha.

Z uwagi na dostrzeżone braki w złożonym wniosku, Kierownik ARiMR wystosował wezwanie do złożenia wyjaśnień, gdyż do przedmiotowych działek wnioski o przyznanie dopłat złożyło dwóch producentów rolnych.

K. K. dostarczył do Biura Powiatowego ARiMR umowę dzierżawy z [...] października 2006r., z której wynika, iż w dniu zawarcia umowy wnioskodawca wydzierżawił działki o nr [...] na okres 10 lat.

Drugi z wnioskodawców, D. B. dostarczył do Biura Powiatowego ARiMR kopię umowy dzierżawy z [...] marca 2008r. zawartej pomiędzy A. G. a D. B., w której za przedmiot wydzierżawienia wskazano działki o nr [...]. Ponadto dołączył wypis z rejestru gruntów, oświadczenie strony o użytkowaniu działek nr [...] od roku 2007 oraz oświadczenia świadków: T. O., W. N., A. W. o użytkowaniu przez D. B. działek nr [...].

W dniu [...] grudnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, którą przyznał K. K. jednolitą płatność obszarową w wysokości 1467,50 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1229,63 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 851,96 zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 753,93 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor ARiMR decyzją z [...] lutego 2010r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii tzw. konfliktu kontroli krzyżowej oraz rozważenia możliwości przeprowadzenia rozprawy administracyjnej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z [...] maja 2010r. przyznał K. K. jednolitą płatność obszarową w wysokości 1467,50 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1229,63 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 851,96 zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 753,93 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor ARiMR decyzją z [...] czerwca 2010r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z zeznań stron konfliktu oraz oświadczeń świadków jednoznacznie wynika, że K. K. nie był faktycznym użytkownikiem działek o nr [...] w roku 2009. Sam odwołujący zeznał, że przed zadeklarowaniem we wniosku na rok 2009 spornych działek rolnika pojechał je obejrzeć i żadnych upraw tam nie stwierdził, dlatego działki zadeklarował jako ugór. Pod koniec czerwca rolnik ponownie stwierdził, że nic tam nie jest posiane i nie ma konieczności wykonywania żadnych zabiegów agrotechnicznych. Ostatnim zabiegiem jaki K. K.i wykonał osobiście i w swoim imieniu był siew rzepaku jesienią 2007r. Zdaniem rolnika zgłaszając działki jako ugór nic nie trzeba na nich robić, jeśli nie zachodzi taka potrzeba.

Dyrektor ARiMR uznał, że zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12.03.2007r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007r. nr 46, poz. 306 ze zm.) grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli w przypadku gruntów ornych jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie. Uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Zatem ugór (w odróżnieniu od nieużytku, odłogu) winien być objęty zabiegami uprawowymi. Twierdzenie strony jakoby na ugorze nie było konieczności wykonywania żadnych zabiegów agrotechnicznych jest całkowicie bezpodstawne.

W dniu [...] kwietnia 2012r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z [...] czerwca 2010r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z [...] maja 2010r. w sprawie przyznania K. K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. Wskazano, że ww. decyzją Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przyznał K. K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, w tym m.in. do gruntów rolnych położonych na działce ewidencyjnej numer [...] do powierzchni deklarowanej 0,25 ha oraz do gruntów rolnych położonych na działce ewidencyjnej numer [...] do powierzchni deklarowanej 0,18 ha. Z danych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) wynika, że prawidłowo wyznaczona na podstawie ortofotomapy zaimplementowanej do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli powierzchnia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (PEG) dla działki ewidencyjnej numer [...] wynosi 0,17 ha, natomiast dla działki ewidencyjnej numer [...] wynosi 0,05 ha.

Decyzją z [...] lipca 2012r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. odmówił przyznania stronie płatności na rok 2009, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw innych roślin, uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor ARiMR decyzją z [...] listopada 2012r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy nadmienił, że w związku z przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym powierzchnia działki rolnej A została zmniejszona o 0,01 ha, działka rolna I o powierzchni 0,18 ha została wykluczona z płatności, powierzchnia działki rolnej J została zmniejszona o 0,17 ha, działki rolne F o powierzchni 0,47 ha i H o powierzchni 0,49 ha położone odpowiednio na spornych działkach o nr [...] zostały wykluczone z płatności. Biorąc pod uwagę, iż powierzchnia stwierdzona działki rolnej I (0,05 ha) nie spełnia definicji działki rolnej (tj. 0,10 ha) została ona wykluczona z płatności. Łączne pomniejszenie zadeklarowanych działek rolnych wyniosło 1,23 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności JPO a stwierdzoną w stosunku do powierzchni stwierdzonej wyniosła: (6,29 ha - 5,06 ha)/5,06 ha x 100% = 24,31 %.

Dyrektor ARiMR wskazał, że zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 (Dz.U. L 141 z 30.4.2004, str. 18) jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% powierzchni stwierdzonej płatność zostaje odmówiona. W związku z powyższym odmówiono przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że powierzchnia działki rolnej I położonej na działce o nr 276/2 została wykluczona z płatności, gdyż powierzchnia ewidencyjno - gospodarcza (PEG) 0,05 ha nie spełnia definicji działki rolnej, gdyż na przedmiotowej działce znajduje się siedlisko. Dyrektor ARiMR wskazał, że odnośnie uprawy i powierzchni działki o nr [...] (łąka, pastwisko) o powierzchni upraw 0,18 ha wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 2 sierpnia 2012r. o sygn. akt V SA/Wa 1803/11. Z analizy wskazanego wyroku wynika, że "skarżący przedstawił wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, że działki o nr [...] to tereny rolne zabudowane. Z dokumentacji fotograficznej wynika, że ww. działka to ogrodzony pas ziemi przy zabudowaniach (siedlisko). Zdaniem sądu potwierdza ona prawidłowość ustaleń kontrolujących, iż cała działka nie jest gruntem rolnym (...)". Co prawda ustalono, że z deklarowanej powierzchni 0,18 ha rolnik użytkuje 0,05 ha jednakże ze względu na niespełnienie przez pozostałą powierzchnię definicji działki została ona wykluczona z płatności. Zatem ustalenia w tym zakresie, co podkreślił Dyrektor ARiMR pozostają spójne. Powoływanie się na kontrole z roku 2011 pozostaje bez znaczenia dla sprawy ze względu na upływ czasu i możliwość dokonania zmian w tym okresie.

Co się tyczy, jak wskazał organ odwoławczy działki rolnej J położonej na działce o nr [...] o powierzchni deklarowanej 0,25 ha (stwierdzono 0,17 ha) rolnik przedstawił opinie biegłych. Z opinii biegłego sądowego z zakresu rolnictwa wynika, że dotyczy ona kwestii wyliczenia dochodów z uprawy rzepaku w latach 2007- 2009 na działkach nr [...]. Zatem opinia nie dotyczy działki o nr [...]. Co więcej nie przeprowadzono w sprawie wizji lokalnej, gdyż jak wskazano w opinii większość informacji potrzebnych do sporządzenia kalkulacji uprawy rzepaku znajduje się w aktach sprawy. Ponadto zauważyć należy, że na działkach będących przedmiotem sporu tj. [...] rolnik w roku 2009 zadeklarował ugór, nie zaś zgodnie z przedmiotem opinii - rzepak. Także druga przedłożona opinia z 21 czerwca 2010r. dotyczy uprawy rzepaku. Opinia dotyczy działek o nr [...]. Ustalenia odnośnie m.in. powierzchni dokonano na podstawie wypisu z rejestru gruntów. Zatem organ odwoławczy uznał, że przedmiotowe opinie pozostają bez znaczenia dla sprawy, gdyż nie stanowią potwierdzenia na uprawianie przez skarżącego ugoru na działce o nr [...] o powierzchni 0,25 ha.

W treści skargi z dnia 18 grudnia 2012 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Dyrektora ARiMR, K. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W jego opinii wyniki kontroli korzystne dla niego, organ bezzasadnie uznał za niewiarygodne z powodu upływu czasu i możliwości dokonania zmian. Nie posiadając nowych dowodów w sprawie, zdaniem wnoszącego skargę organ wszczyna nowe postępowanie i usiłuje wyłudzić rekompensatę kosztów poniesionych na prowadzenie gospodarstwa.

W trakcie rozprawy w dniu 15 maja 2013r. pełnomocnik skarżącego złożył do akt sprawy kartę informacyjną dotyczącą płatności za rok 2009, z której wynika, iż w 2009 r. karty informacyjne nie zawierały danych z PEG.

W toku rozprawy K. K. oświadczył, iż nie zaskarżył do Sądu decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2012r. stwierdzającej nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z [...] czerwca 2010r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z [...] maja 2010r. w sprawie przyznania mu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując twierdzenia i wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi.

W skardze z dnia 18 grudnia 2012 r. K. K. sformułował wobec decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia z [...] listopada 2012r. zarzuty wyłącznie co do nieuwzględnienia wyników kontroli z 2011 r.

Kontrola z czerwca 2011 r. była Kontrolą w zakresie wzajemnej zgodności, nie zaś Kontrolą w zakresie kwalifikowalności powierzchni, a więc nie odnosiła się do ustalenie granic i powierzchni działek rolnych oraz zweryfikowania zadeklarowanej grupy upraw. Nie mogła mieć zatem wpływu na różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.

Skarżący natomiast nie podnosił nieprawidłowości w danych dotyczących powierzchni a wynikających z posłużenia się przez organ ortofotomapą zaimplementowaną do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (PEG). Zdaniem skarżącego organy nie mając żadnych nowych dowodów co do decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S., który w 2010 r. wydał decyzję w sprawie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 usiłują "wyłudzić od rolników rekompensatę poniesionych kosztów do prowadzenia gospodarstwa rolnego".

W ocenie Sądu kluczowe znaczenie w sprawie ma fakt, iż na skutek niezaskarżenia przez K. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdzającej nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z [...] czerwca 2010r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z [...] maja 2010r. przyznającej mu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 – decyzja ta stała się ostateczna. Tym samym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. zobligowany był do rozpoznania wniosku K. K. z dnia [...] maja 2009r o przyznanie płatności na rok 2009. W czasie wydawania decyzji w przedmiocie tego wniosku na mocy rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009 - wcześniej rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 - wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej zobowiązane już były do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych. System identyfikacji działek rolnych pozwala bowiem na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, aktualnej powierzchni działki rolnej i kontrolę pod względem kwalifikowalności w odniesieniu do danego schematu pomocy. Zgodnie z art. 17 ww. rozporządzenia system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Tak więc dane dotyczące działek rolnych zawarte w PEG są dokładne, rzetelne i aktualne, a obszar kwalifikowany działek rolnych musi odpowiadać powierzchni rzeczywistej. Odnosząc się do tego systemu decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. odmówił przyznania stronie płatności na rok 2009, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw innych roślin, uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych i decyzja ta została utrzymana decyzją Dyrektora ARiMR [...] listopada 2012r.

W skardze do WSA w Warszawie skarżący nie przedstawia zarzutów, które mogłyby poprzez ich weryfikację doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zrozumiałe, nie mające jednak żadnego wpływu na wynik sprawy, jest wyrażone w skardze rozżalenie strony, iż z obrotu prawnego wyeliminowana została decyzja przyznająca mu płatności na 2009 r. Niemniej bezsporne jest, iż skarżący nie zaskarżył do Sądu decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdzającej nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z [...] czerwca 2010r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z [...] maja 2010r. przyznającej mu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009.

Sąd, zobligowany art. 134 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozstrzygał - niezależnie od lakoniczności skargi - w granicach całej sprawy i nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania. Sąd podkreśla, iż aktualizacja ortofotomap jest dużym przedsięwzięciem w skali kraju, realizowanym przez specjalistyczne podmioty wyłonione na podstaw postępowań przetargowych. Brak zatem podstaw, by wynikające z nich dane z góry uznawać za niewiarygodne a konkretnych zastrzeżeń skarżący nie zgłosił.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku .