Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 290/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 32, art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13ha ust. 1 i 2, art. 13hc ust. 1 i 2, art. 13i, art. 13k, art. 13l, art. 40a ust. 5
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 20, art. 140aa ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 92 ust. 1, art. 92a ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (w skrócie: GITD) decyzją

z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 z późn. zm.), dalej: u.d.p., oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 z późn. zm.), dalej: rozporządzenie z 22 marca 2011 r., art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 z późn. zm.), dalej: u.t.d., po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł na H. P.(dalej: skarżący).

Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

W dniu [...] maja 2013 r. o godz. [...] na odcinku drogi krajowej nr [...] w miejscowości C. zatrzymany został do kontroli zespół pojazdów składający się z pojazdu marki [...] o nr rej. [...] (dopuszczalna masa całkowita – dalej: DMC – pojazdu 18.000 kg) oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...] (DMC naczepy 34.000 kg) kierowany przez skarżącego. Zatrzymany do kontroli zespół pojazdów został przeskanowany przez skaner urządzenia kontrolnego znajdującego się na wyposażeniu mobilnej jednostki kontrolnej Inspekcji Transportu Drogowego (nr rej. [...]). Podczas skanowania powyższego zespołu pojazdów skaner uzyskał odpowiedź TIR w zakresie opłaty za pojazd powyżej 12 t. Skanowanie odbyło się na płatnym odcinku drogi pomiędzy B. (K.) – C. – B. (granica państwa). Po zatrzymaniu pojazdu stwierdzono, że w kontrolowanym zespole pojazdów znajdowało się urządzenie elektroniczne służące do pobierania opłat za przejazd po płatnych odcinkach dróg do pobierania o numerze [...]. Po naciśnięciu przycisku kontrolnego urządzenia emitowało ono jeden zielony sygnał "X". Po sprawdzeniu w systemu centralnego uzyskano informację o przejeździe w dniu [...] maja 2013 r. o godzinie [...] pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] pod bramownicą nr [...] na autostradzie [...] na odcinku węzeł B. – węzeł K. bez uiszczenia opłaty elektronicznej z powodu braku środków na koncie pre-pay. Jednocześnie na podstawie wykresówki ustalono, że przedmiotowym pojazdem w chwili zarejestrowania incydentu kierował skarżący.

Z uwagi na powyższe GITD decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący złożył datowany na dzień [...] czerwca 2013 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazał, że w dniu incydentu urządzenie nie poinformowało kierującego pojazdem o braku środków na koncie użytkownika, a bramki umożliwiły kierującemu wjazd na płatny odcinek autostrady. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 oraz art. 11 k.p.a., co uniemożliwiło mu złożenie jakichkolwiek wniosków dowodowych. Skarżący wskazał również na niepoprawność działania systemu elektronicznego poboru opłat bądź urządzenia viaBOX.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2014 r. GITD utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad – K. Sp. z o.o. (dalej: K.) potwierdził nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd po płatnym odcinku drogi publicznej z powodu braku środków na koncie użytkownika. Jednocześnie GITD zauważył, że umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu, a użytkownik nie składał reklamacji w związku z niesprawnym działaniem urządzenia viaBOX. Organ wskazał również, że z informacji uzyskanych od K. Sp. z o.o. wynikało, iż urządzenie viaBOX, bramownice i system viaTOLL w dniu [...] maja 2013 r. działały prawidłowo. GITD poinformował także, że rozliczenie opłaty za przejazd, czyli obciążenie konta użytkownika, tym samym zmniejszenie stanu salda konta może nastąpić z opóźnieniem, co może być spowodowane opóźnieniem w transmisji danych pomiędzy infrastrukturą przydrożną a systemem centralnym wynikającym np. ze zwiększonego ruchu na drogach lub chwilowych zakłóceń transmisji danych. Po rozliczeniu operacji saldo konta użytkownika ulega pomniejszeniu o kwotę należną za przejazd, a saldo na koncie użytkownika może pozostać bez zmian dla operacji zarejestrowanych na koncie użytkownika w krótkim czasie, co jest prawidłowym działaniem systemu.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ podniósł, że system elektronicznego poboru opłat zastąpił funkcjonujący uprzednio system winietowy, a korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t.

GITD ponownie rozpoznając sprawę, stwierdził, że okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Organ stwierdził przy tym, że ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 u.d.p. w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Zdaniem GITD kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń, a wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Organ stwierdził, że bez znaczenia pozostają również okoliczności, których skutkiem kierujący dopuścił się nieprawidłowości, gdyż organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków, a kara administracyjna nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej.

GITD wyjaśnił również, że każde naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej zarejestrowane w systemie elektronicznego poboru opłat w postaci zapisu ewidencyjnego stanowi odrębną podstawę do nałożenia kary pieniężnej, a każdy zapis ewidencyjny zawierający obraz przejazdu pojazdu należy rozumieć jako odrębną indywidualną sprawę administracyjną wymagającą rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej stosownie do treści przepisu art. 1 pkt 1 k.p.a.

Organ stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie było prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, w związku z czym nie dopatrzył się naruszenia zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a. Zdaniem GITD nie doszło również do naruszenia art. 7 k.p.a. gdyż organ administracji publicznej jest obowiązany zebrać i ocenić dowody na okoliczności faktyczne, które w jego ocenie są istotne dla sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. W związku z faktem, że przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidziały wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej za przejazd drogą publiczną bez uiszczenia opłaty elektronicznej, jakiekolwiek fakty wskazujące na przyczyny nieuiszczenia opłaty elektronicznej nie mają wpływu na treść decyzji administracyjnej. Organ uznał również, że dotychczasowe postępowanie administracyjne prowadzone było z poszanowaniem dyrektywy przepisu art. 8 k.p.a.

Jednocześnie zdaniem GITD obowiązek udzielania informacji stronom postępowania spoczywa na organie administracji w granicach określonych w art. 9 zd. 1 k.p.a., tj. wtedy, gdy informacja dotyczy okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron będących przedmiotem postępowania. Organ zaznaczył przy tym, że z akt sprawy wynika, że strona została poinformowana o wszystkich istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych mających znaczenie dla prawnej odpowiedzialności strony. Ponadto GITD stwierdził, że skarżący jako kontrolowany kierowca miał możliwość brania czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a przed wydaniem decyzji do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Organ zaznaczył jednocześnie, że w myśl art. 35 § 2 k.p.a. sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ powinny być załatwiane niezwłocznie.

Rozpatrując ponownie sprawę, organ stwierdził, że wymiana urządzenia viaBOX, na którą powołuje się skarżący, została przeprowadzona w dniu [...] lipca 2013 r., tj. dwa miesiące po przeprowadzonej kontroli i stwierdzonym naruszeniu. Przedstawiony przez stronę dowód na okoliczność nieprawidłowego funkcjonowania urządzenia viaBOX pozostawał więc, zdaniem GITD, bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie.

Organ wskazał, że urządzenie viaBOX informuje o tym czy na koncie przedpłaconym znajduje się wystarczająca ilość środków do kontynuowania jazdy po płatnym odcinku drogi, w związku z czym podczas wykonywanego przejazdu kontrolowany kierowca miał dostateczną możliwość sprawdzenia i posiadał informację o braku środków pieniężnych na koncie użytkownika viaBOX.

Na wskazane powyżej orzeczenie pismem z dnia [...] maja 2014 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1)błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że:

a) urządzenie viaBOX w podjeździe skarżącego działało prawidłowo,

b) działanie urządzenia viaBOX pozostaje bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie,

c) system poboru opłat działał prawidłowo, mimo jednoznacznej treści dokumentu przesłanego przez operatora systemu,

2) naruszenie art. 7, art. 75 i art. 77 k.p.a. przez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz błędna jego ocenę,

3) naruszenie art. 6, art. 8 oraz art. 10 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że niezasadne było odrzucenie przez organ wniosku o przesłuchanie kierowcy na okoliczność sygnalizowania przez urządzenie pokładowe prawidłowej ilości środków na koncie przedpłaconym, jako jedynej osoby obecnej w trakcie przejazdu pod bramownicami. Skarżący stwierdził, że organ prowadzący postępowania w nie rozpoznał pełnego materiału dowodowego. Skarżący wskazał także, że wykaz operacji finansowych operatora systemu nie wskazuje, kiedy dokonano operacji księgowania na koncie użytkownika, w związku z czym brak bieżącego zaksięgowania opłat prowadzi do utrzymywania przez pewien okres nieprawdziwego stanu salda, w którym urządzenie pokładowe nie informuje o zmniejszeniu się tego salda, a kierowca pojazdu nie posiada żadnej informacji, że winien dokonać operacji doładowania konta. Skarżący zakwestionował także przekazanie do urządzenia pokładowego informacji o braku środków na koncie.

Skarżący stwierdził również, że model odpowiedzialności za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd drogą publiczną przyjęty przez organ administracji jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, zasadą in dubio pro reo oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowiek i podstawowych wolności (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.), art. 14 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167) oraz art. 2 kodeksu postępowania karnego.

W uzasadnieniu złożonej skargi skarżący zaznaczył także, że w pełni aktualne pozostają również zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2014 r. H. P. dodatkowo podniósł zarzut naruszenia art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie i odmówienie wiarygodności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia argumentów i wniosków dowodowych skarżącego, naruszenie prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej subsumcji stanu faktycznego do art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. Nadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.

Organ w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2015 r. wniósł o przeprowadzenie dowodu z pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad na okoliczność prawidłowego oznakowania odcinka drogi ekspresowej nr [...].

Sąd na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. na mocy art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a uwzględnił wnioski dowodowe stron i dopuścił dowody z wnioskowanych dokumentów, albowiem pozwoliło to na wyjaśnienie istotnych wątpliwości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga H. P. nie jest zasadna.

W myśl art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. dla korzystających z dróg publicznych został nałożony obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej). Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Natomiast jej wysokość ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu, według art. 13ha ust. 2 u.d.p.

Według art. 13hc ust. 1 u.d.p. uiszczenia opłaty elektronicznej można dokonać jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i. Zasadą jest, że pobranie opłaty następuje poprzez urządzenie na potrzeby pobierania tych opłat instalowane w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takowego urządzenia spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p.

Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p. jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).

Zasady wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. Nr 91, poz. 524), dalej: rozporządzenie z 30 kwietnia 2011 r. Według § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia: przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik: 1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną w formie pisemnej; 2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie; 3. instaluje urządzenie w pojeździe; 4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 czyli w formie przedpłaty; 5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2 czyli płatności okresowej za zabezpieczeniem.

Nie było kwestionowane w sprawie, że zawarta umowa z właścicielem pojazdu J. R. prowadzącym działalność gospodarczą: P. przewidywała wnoszenie opłaty w formie przedpłaty.

Zatem wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty powinno było nastąpić przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości, w myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2011 r. Przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty należy rozumieć wpływ środków na rachunek bankowy, na który wnoszona ma być opłata elektroniczna, określony w umowie między użytkownikiem a pobierającym opłatę, zgodnie z § 7 ust. 2 cytowanego rozporządzenia.

Przepis § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2011 r. przewiduje, że rozliczenie opłaty elektronicznej następuje przez pobierającego opłatę elektroniczną nie rzadziej niż raz w tygodniu - w przypadku opłaty elektronicznej wnoszonej w formie przedpłaty. Dokument informujący o wysokości naliczonej opłaty elektronicznej jest wystawiany i przekazywany użytkownikowi w terminie trzech dni roboczych po zakończeniu miesiąca, przez pobierającego opłatę elektroniczną, w przypadku gdy w danym miesiącu użytkownik korzystał z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną (§ 9 ust. 2 tego rozporządzenia).

Z mocy § 11 ust. 1 omawianego rozporządzenia na wysokość opłaty elektronicznej wskazanej w dokumencie informującym o wysokości naliczonej opłaty elektronicznej użytkownik może złożyć reklamację. Reklamacja składana jest do pobierającego opłatę elektroniczną w formie pisemnej. Może być ona złożona w terminie 6 miesięcy od dnia wystawienia dokumentu informującego o wysokości naliczonej opłaty elektronicznej (§ 11 ust. 2 tego aktu).

Zgodnie zaś z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13l ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.). Na mocy art. 13l ust. 1 pkt 2 u.d.p. do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

W rozstrzyganej sprawie organ, stwierdzając poruszanie się przez skarżącego po płatnym odcinku autostrady [...] węzeł B. – węzeł K., wyszczególnionej w załączniku nr 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 z późn. zm.), bez uiszczenia opłaty elektronicznej - w dniu [...] maja 2013 r. o godz. [...]., na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 uu.d.p. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3000 zł.

Przede wszystkim należy zauważyć, że do niniejszej sprawy nie ma zastosowania art. 4 ustawy zmieniającej, stanowiący, że nie wszczyna się postępowania administracyjnego na podstawie art. 13 ust. 1 lub 2 u.d.p., a wszczęte umarza, jeżeli naruszenie zostało popełnione przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (2 stycznia 2015 r.). Przepis ten odnosi się do postępowania administracyjnego, a nie – sądowoadministracyjnego. Postępowanie administracyjne zakończyło się wydaniem decyzji ostatecznej w dniu [...] marca 2014 r. Nie wystąpiła więc żądna z przesłanek, która pozwoliłaby na zastosowanie art. 4 ustawy zmieniającej. Należało więc stosować przepisy obowiązujące w dacie incydentu, jeżeli późniejsze uregulowania nie stanowiły inaczej.

Podobnie, okoliczność, że kierujący zespołem pojazdów – H. P. nie był właścicielem pojazdu, a przewóz wykonywał w imieniu pracodawcy, nie stanowiła przeszkody do nałożenia kary pieniężnej w mniejszej sprawie na skarżącego. Wynika to z brzmienia art. 13k ust. 1 u.d.p., w którym mowa jest o wymierzeniu kary kierującemu za przejazd po drodze krajowej, za który pobiera się opłatę elektroniczną. Ustawa o drogach publicznych nie definiuje pojęcia kierującego, tym bardziej że w art. 4 pkt 32 w zakresie pojęcia uczestnika ruchu drogowego odsyła do ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Według art. 2 pkt 17 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012r., poz. 1137 z późn. zm.), dalej: p.r.d., uczestnikiem ruchu jest pieszy, kierujący, a także inne osoby przebywające w pojeździe lub na pojeździe znajdującym się na drodze. Z kolei w myśl art. 2 pkt 20 p.r.d. kierujący to osoba, która kieruje pojazdem lub zespołem pojazdów, a także osoba, która prowadzi kolumnę pieszych, jedzie wierzchem albo pędzi zwierzęta pojedynczo lub w stadzie. Nadto za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia z mocy art. 140aa ust. 3 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (pkt 1); podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 (pkt 2). Również kolejny akt - ustawa o transporcie drogowym nie wprowadza odmiennych uregulowań, gdyż w art. 92 ust. 1 wprowadza odpowiedzialność kierującego wykonującego przewóz drogowy, by w art. 92a usta. 1 wprowadzić odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. Zatem w zależności od rodzaju naruszeń związanych z przewozem drogowym ustawodawca wprowadził odpowiedzialność różnych podmiotów. Ponadto według art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych jest zobowiązany do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych w rozumieniu ustawy p.r.d. Korzystającym z dróg publicznych może być zarówno właściciel, jak i każda inna osoba, która faktycznie włada danym pojazdem i to niezależnie od tego, czy ma do tego tytuł prawny, czy też weszła bezprawnie w posiadanie pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1816/12, Lex nr 1452741). Zatem z powołanych uregulowań ustawy o drogach publicznych dotyczących poboru opłaty elektronicznej nie wynika odpowiedzialność przedsiębiorcy, a odpowiedzialność kierującego pojazdem (wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt II GSK 1845/1, opubl.; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec powyższego decyzja została skierowana do właściwego podmiotu.

Nadmienić należy, że odpowiedzialność z tytułu przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej jako odpowiedzialność administracyjna następuje w sytuacji stwierdzenia naruszenia. Przepisy ustawy o drogach publicznych stosowane przez organ nie przewidywały możliwości odstąpienia od wymierzenia kary.

Z kolei, oceniając zebrany przez organ materiał dowodowy i jego ocenę dokonaną przez GITD, zdaniem Sądu nie doszło do uchybień, które miałyby skutkować uchyleniem zaskarżonych decyzji.

Skarżący nie podnosił, aby za przejazdy po drogach krajowych bez uiszczenia opłaty elektronicznej została wymierzona więcej aniżeli jedna kara.

Zebrany materiał zaś jest wyczerpujący i także kompleksowo i logicznie został oceniony. Jak słusznie stwierdził GITD brak jest podstaw do przyjęcia, że w spornym dniu [...] maja 2013 r. na koncie użytkownika były wystarczające środki do uiszczenia opłaty elektronicznej. Z pism firmy K. z dnia [...] czerwca 2013 r. i [...] listopada 2013 r. jednoznacznie wynika, że od dnia [...] maja 201 r. do porannych godzin [...] maja 2013 r. na koncie nie było środków, które pozwalałyby na uiszczenie opłat elektronicznych. Okoliczność, że skarżący swobodnie miał się poruszać po autostradach w omawianym okresie, nie oznacza to, że urządzenie viaBOX było uszkodzone. W obu przypadkach organ szczegółowo przeanalizował powołane wyżej dokumenty, biorąc pod uwagę także kopie paragonów dokumentujących wymianę urządzenia pokładowego w dniu [...] lipca 2013 r. Przede wszystkim z paragonów tych wynika, że zwrot, wpłata kaucji i rejestracja urządzenia w systemie opłat nastąpiły w dniu [...] lipca 2013 r. Dowodów świadczących o wymianie urządzenia w dniu [...] maja 2013 r. czy w dniu [...] maja 2013 r. (dniu kontroli stwierdzającej naruszenia) skarżący nie przedstawił. Z pisma firmy K. z dnia [...] listopada 2013r. wynika, że umowę z użytkownikiem zawarto w dniu [...] września 2011 r. i obowiązuje ona przez cały czas. Jednocześnie skarżący nie przedstawił dokumentu K. obejmującego rozliczenie wpłat i pobranych opłat z konta, który otrzymuje od tej firmy regularnie, co przewiduje § 9 rozporządzenia z 30 kwietnia 2011 r. Skarżący również nie zgłaszał reklamacji w związku z niesprawnym działaniem urządzenia, do czego uprawniał go wyżej cytowany § 11 wspomnianego rozporządzenia. Kontrola miała miejsce w dniu [...] maja 2013 r., objęła m.in. incydent z dnia [...] maja 2013 r., za który bezpośrednio po kontroli została nałożona kara pieniężna w wysokości 3.000 zł. Skarżący podczas kontroli nie zgłaszał do niej ani co do urządzeń rejestrujących żadnych zastrzeżeń. Z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2013 r. wynikało, że urządzenie pokładowe było sprawne. Zatem biorąc pod uwagę, że już w dniu [...] maja 2013 r. było wiadomym o wymierzeniu kary, skarżący nie podjął działań w celu wykazania prawidłowości jego twierdzeń. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, potwierdzających zasadność jego opinii. W tej sytuacji zebranie i ocena materiału dowodowego przez GITD była zgodna z regułami art. 7, 75, 77, 78, 80 k.p.a.

Oceny tej nie zmienił dokument dołączony przez stronę do jej pisma z dnia [...] czerwca 2014 r., gdyż system poboru opłaty elektronicznej jest niezależny od systemu poboru opłat za przejazd autostradą, uregulowanego w Rozdziale 5a ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 931).

W omawianej sytuacji nie zachodziła potrzeba przesłuchania skarżącego, skoro istotne fakty zostały wyjaśnione za pomocą zgromadzonych środków, a skarżący, mając możliwość przedłożenia dokumentów, niezbędnych w sytuacji gdy podważał prawidłowość działania urządzenia, nie uczynił tego, choć procedury zawarte w umowie z K. i rozporządzeniu z 30 kwietnia 2011 r. zobowiązywały użytkownika do określonych działań. Skarżący zaś nie wykazał, aby użytkownik nie podejmował działań bądź uniemożliwiał skarżącemu podejmowanie takich działań, które wykazałyby nieprawidłowość działania urządzenia pokładowego bądź systemu viaTOLL w dniu [...] maja 2015 r. Nie wystąpiły więc przesłanki przesłuchania strony, określone w art. 86 k.p.a.

Nie można podzielić stanowiska skarżącego, że okoliczność, że dokumenty były do GITD przesyłane przez firmę K. oznacza, że ten ostatni podmiot prowadził postępowanie administracyjne. Firma ta jest podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną w rozumieniu art. 13hc ust. 2 u.d.p. i w celu realizacji obowiązków, gdy doszło do naruszenia, przesyła dokumentację do GITD, aby ten podjął właściwe działania. Zatem to GITD prowadził postępowanie w sprawie wymierzenia kary, a nie inny podmiot.

Skarżący na etapie postępowania odwoławczego nie podważał prawidłowości oznakowania wjazdu na odcinek, na którym należy uiścić opłatę elektroniczną. Uczynił to dopiero w skardze. Dlatego braku stanowiska organu w tym zakresie nie można uznać za brak istotny, skoro okoliczność ta nie była podważana. Organ odniósł się do argumentacji skarżącego ze skargi w tym zakresie i przedstawił dowód, że wjazd na omawiany odcinek drogi krajowej był prawidłowo oznakowany co do poboru opłaty elektronicznej. Zatem skarżący był poinformowany, że na odcinku drogi, na który wjeżdża jest pobierana opłata elektroniczna.

Przedstawione kwestie znalazły odzwierciedlenie zaskarżonej decyzji i dlatego nie można postawić jej zarzutu naruszenia art. 8, 11, 107 § 3 k.p.a.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 10 k.p.a., skoro skarżący składał pisma procesowe i był przez organ informowany o podejmowanych czynnościach wyjaśniających.

Wskutek prawidłowo ustalonego stanu faktycznego doszło do prawidłowej subsumcji art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.

Sąd nie dopatrzył się w działaniu GITD naruszenia art. 6 k.p.a. czy też wskazywanych przez skarżącego uregulowań Konstytucji RP.

Z powyższych względów skargę jako niezasadną na mocy art. 151 p.p.s.a. należało w całości oddalić.