Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 673/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant: st. sekr. sąd. Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], odmówił A. K. (dalej: skarżącemu), przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego, zasiłku celowego specjalnego i zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu na opłatę gazu w wys. [...] zł. z terminem płatności do [...].09.18 r. i opłatę pocztową w wys. [...] zł., opłatę gazu w wys. [...] zł., z terminem płatności do [...].11.18 r,, opłatę prądu w wys. [...] zł. z terminem płatności do [...].11.18 r. i opłatę pocztową w wys. [...] zł, kwoty [...]- [...] zł. na opłacone przez kolegę rachunki, a także na leki wg recept z dnia [...].10.18 r. w wys.[...] zł., z dnia [...].10.18 r. w wys.[...] zł. i z dnia [...].10.18 r. w wys.[...] zł, zwrot za leki wg. faktur z dnia [...].11.br i [...].11.br. w wys. łącznej [...] zł oraz na zakup żywności.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, organ wskazał, że skarżący, wnioskami z dnia [...].11.2018r., [...].11.2018r., [...].11.2018r. i [...].11.2018r. zwrócił się m.in. o zasiłek celowy na opłatę gazu w wys. [...] zł. wraz z opłatą pocztową w wys. [...] zł., opłatę gazu w wys. [...] zł., opłatę prądu w wys. [...] zł. wraz z opłatą pocztową w wys. [...] zł., zasiłek celowy w wys. [...] - [...] zł. na opłacone przez kolegę rachunki, zasiłek celowy na leki wg recept z dnia [...].10.18 r. w wys.[...] zł., z dnia [...]10.18 r. w wys.[...] zł. i z dnia [...].10.18 r. w wys.[...] zł, zwrot kosztów poniesionych za leki zakupione wg faktur z [...].11. i 10.11.br. w wys. łącznej [...] zł oraz dodatkowej pomocy w formie zasiłku celowego na żywność. Do wniosków skarżący dołączył przypomnienie z [...] informujące o zaległościach w opłatach za gaz w wys. łącznej [...] zł., fakturę [...] z dnia [...].10.2018 r. na kwotę [...]zł. oraz wezwanie do zapłaty z [...] na kwotę m.in. [...] zł. Skarżący nie określił natomiast jakie rachunki zapłacił kolega. Przedłożył również recepty jak i faktury za wykupione leki. Na podstawie wywiadu środowiskowego z dnia [...].11.2018 r. ustalono, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w wynajmowanym lokalu. Oczekuje na lokal socjalny. Jest osobą długotrwale chorą.

W miesiącu poprzedzających złożenie wniosku tj. w październiku 2018r. na dochód skarżącego składała się emerytura ZUS w wys. [...] zł. oraz zasiłek stały z MOPR w wys. [...] zł, przyznany decyzją z dnia [...].10.2018 r. nr [...] Łączny dochód skarżącego wynosi [...] zł.

- .

Organ wskazał, że uwzględniając treść art. 8 ust 1 pkt. 1 ustawy o pomocy społecznej i § 1 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza od [...].10.2018 r. kwoty [...]zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt. 2-9 oraz pkt. 11-15 tj. sieroctwo, bezdomność, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała lub ciężka choroba itp. W przypadku skarżącego jest to długotrwała choroba.

Organ wskazał, że ze względu na wysokość posiadanego dochodu skarżący nie spełnia przesłanki dochodowej uprawniającej do uzyskania zasiłku celowego na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Jednakże w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy lub zasiłek celowy pod warunkiem zwrotu.

Rozpatrując możliwość udzielenia skarżącemu w/w form pomocy organ ustalił, że skarżący od kilku lat nie reguluje czynszu, przysługujące skarżącemu świadczenie emerytalne objęte jest zajęciem komorniczym w wys. [...] zł. Skarżący opłaca rachunek za telefon w wys. [...] zł. miesięcznie. Tym samym po odliczeniu zajęcia komorniczego oraz opłacie telefonu na zaspokojenie innych niezbędnych potrzeb skarżący dysponuje kwotą [...]zł. Organ zaznaczył również, że skarżący objęty jest pomocą MOPR w formie zasiłku celowego na zakup żywności w wys. po [...] zł w październiku, listopadzie i grudniu 2018 r. (decyzje z dnia [...].10.2018 r. [...]). Ponadto na podstawie art. 48 b ust. 2 ustawy o pomocy społecznej przyznano skarżącemu pomoc w formie nieodpłatnych posiłków w okresie od [...].08- [...].12.2018r tj. 141 posiłków o łącznej wartości [...] zł (decyzja z dn. [...].08.2018r nr [...]). Skarżący uzyskuje pomoc również w formie zasiłków celowych na zakup leków: m.in. decyzja z dnia [...].10.2018 r. nr [...] przyznająca na ten cel kwotę [...]zł oraz decyzja z dnia [...].11.2018 r. nr [...] przyznająca pomoc na leki w wys. [...] zł. w listopadzie 2018 r.

Organ wskazał, że w trakcie postępowania administracyjnego uzyskano od skarżącego informację (potwierdzoną przedłożonymi dowodami wpłat), że w listopadzie 2018 r. opłacił zaległe rachunki za energię elektryczną i gaz w ramach środków uzyskanych zasiłkiem celowym na leki w wys. [...] zł (decyzja z dnia [...].11.2018 r. nr [...]). Zatem skarżący przeznaczył otrzymane świadczenie niezgodnie z celem, na który było przyznane. W świetle powyższego i biorąc pod uwagę, że skarżący posiada środki własne (po odliczeniu obciążenia komorniczego i opłaty za telefon) w wys. [...] zł skarżący ma możliwość uregulowania należności za gaz wraz z opłatą pocztową w wys. łącznej [...] zł oraz należności za energię elektryczną wraz z opłatą pocztową w wys. łącznej [...] zł w ramach własnych środków finansowych. Całościowy koszt w/w opłat wynosi bowiem [...] zł. Tym bardziej, że jak wskazano wyżej, skarżący jest wsparty w szerokim zakresie pomocą w ramach świadczeń społecznych a rachunki dotyczą dwumiesięcznego zużycia, co oznacza miesięczny koszt na poziomie [...] zł.

Rozpatrując możliwość udzielenia pomocy w formie zwrotu kwoty [...]-[...] zł, którą skarżący jest winien koledze, który opłacił rachunki skarżącego, organ wskazał, że z uwagi na brak jakichkolwiek potwierdzeń zadeklarowanego stanu rzeczy (brak potwierdzeń opłat, brak rachunków, brak skonkretyzowania o jakie należności chodzi) nie ma merytorycznych podstaw do pozytywnego rozpatrzenia w/w wniosku. Istotnym jest także, ze rozważając możliwość pożyczki skarżący musiał być świadomy wynikających z tego konsekwencji tj. konieczności jej zwrotu.

Natomiast w kwestii udzielenia zasiłku celowego na zakup leków zgodnie z przedłożonymi receptami organ zaznaczył, że recepty z dnia [...].br. z chwilą złożenia wniosku były już nieaktualne. Natomiast recepta z dnia [...] br. była ważna zaledwie 2 dni od daty złożenia wniosku, co uniemożliwiło tut. Ośrodkowi rozpatrzenie przedmiotowego wniosku tak by możliwa była wypłata świadczenia przed [...].br. Ponadto jak oświadczył skarżący w rozmowie telefonicznej z dnia [...].11.2018 r. nie posiada i nie dokonał przedłużenia terminu ważności żadnej z w/w recept. Ponadto skarżący poinformował pracownika socjalnego, iż recepty zrealizował i że dostarczy tego faktu potwierdzenie. Istotnym jest również, iż recepta z dnia [...].br. wyceniona na kwotę [...]zł była już przedmiotem rozpatrzenia przez organ i zgodnie z ówczesną wyceną przyznano skarżącemu na jej realizację zasiłek celowy na leki w wys. [...] zł (decyzja z dnia [...].10.2018 r. nr [...]). Fakturę z dnia [...].br. na kwotę [...]zł uznać należy zatem za rozliczenie z realizacji przyznanego świadczenia. Brak zatem podstaw do przyznania na jej realizację pomocy. Istotnym jest również, że fakt wykupienia przez skarżącego pozostałych recept (faktury z [...].10.br.) skutkuje faktycznym zaspokojeniem zgłoszonej potrzeby i jako taki nie może być rozpatrzony przez organ. Taki stan rzeczy dotyczy również zwrotu za leki wg. faktur z dnia [...].br. w wys. łącznej [...] zł.

W ocenie organu, brak jest także podstaw do przyznania "dodatkowej pomocy na żywność", o co wnioskował skarżący dnia [...].11.2018 r. Jako, że decyzjami z dnia [...].10.2018r. Nr [...] przyznano skarżącemu zasiłek celowy na zakup żywności w wys. po [...] zł. miesięcznie na okres od października do grudnia 2018 r. a decyzją z dnia [...].08.2018 r. Nr [...] przyznano skarżącemu pomoc w formie 1 gorącego posiłku dziennie na okres od [...].08.2018 r. do [...].12.2018 r. w opinii organu potrzeba zabezpieczenia żywności została w wystarczającym stopniu zabezpieczona. Skarżący ma zarówno zagwarantowany posiłek w postaci obiadu, jak i środki na zakup artykułów żywnościowych na śniadania i kolacje. I nie bez znaczenia pozostaje fakt podniesiony wcześniej, że skarżący dysponuje własnymi środkami finansowymi.

Organ, powołał się na przepisy art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej i wskazał, że udzielanie świadczeń z pomocy społecznej, w szczególności zasiłków celowych oparte jest na zasadzie pomocniczości i uznaniu administracyjnym. Polega to na wspieraniu rodziny i subsydiarnym towarzyszeniu w procesie usamodzielniania, w konsekwencji prowadząc stopniowo do uniezależnienia od świadczeń pieniężnych. Ośrodek pomocy społecznej nie ma obowiązku spełniania każdego żądania. Ponadto oczywistym jest, iż Ośrodek dysponuje ograniczonym budżetem, dlatego konieczne jest dostosowanie pomocy do konkretnych okoliczności konkretnej rodziny. Jednocześnie zaznacza się, iż pomoc w postaci zasiłków celowych nie ma charakteru obligatoryjnego i jej przyznanie zależy każdorazowo do uznania administracyjnego Kierownika Ośrodka.

Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r., skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów ustawy o pomocy społecznej. W ocenie organu, skarżący nie spełnia kryterium dochodowego uprawniającego do uzyskania zasiłku celowego na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Okoliczność ta stanowiła wystarczającą podstawę do odmowy przyznania zasiłku celowego. Sytuację skarżącego należało natomiast rozważyć pod kątem tego, czy może zostać zakwalifikowana jako szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Warunkiem przyznania specjalnego zasiłku celowego lub zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu, na podstawie art. 41, jest bowiem ustalenie, że strona, która przekracza kryterium dochodowe, znalazła się w wyjątkowej sytuacji życiowej. Zauważyć także należy, że ocena przesłanek do przyznania specjalnego zasiłku celowego czy zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu musi uwzględniać cele i zadania pomocy społecznej. W tym względzie istotnego znaczenia nabiera art. 2 i art. 3 ustawy. Świadczenia z pomocy społecznej powinny być przyznawane wówczas, gdy jednostka znajdująca się w sytuacji kryzysowej nie ma możliwości przezwyciężenia trudności własnymi siłami. Ponadto potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Organ odwoławczy wskazał więc, że skarżący jest objęty pomocą MOPR w P. F. N. M. w formie zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości po [...] zł w miesiącach październiku, listopadzie i grudniu 2018 r. (decyzje nr [...] z dnia [...].10.2018 r.). Ponadto na podstawie art. 48 b ust. 2 ustawy o pomocy społecznej przyznano skarżącemu pomoc w formie nieodpłatnych posiłków w okresie od [...].08.2018 r. - [...].12.2018 r. tj. 141 posiłków o łącznej wartości [...] zł (decyzja nr [...] z dnia [...].08.2018 r.). Powyższe pozwala na stwierdzenie, że skarżący w wystarczającym stopniu ma zabezpieczoną potrzebę żywności.

Pan A. K. uzyskał też pomoc w formie zasiłków celowych na zakup leków: decyzją z dnia [...].10.2018 r. nr [...] przyznano kwotę [...]zł, decyzją z dnia [...].11.2018 r. nr [...] otrzymał w miesiącu listopadzie 2018 r. pomoc na zakup leków w wysokości [...] zł. W ocenie Organu odwoławczego, biorąc pod uwagę uzyskiwaną przez skarżącego pomoc ze środków pomocy społecznej na żywność i leki, w niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Skarżący uzyskuje stały dochód, a przy racjonalnym wykorzystaniu środków pieniężnych powinien zabezpieczyć inne podstawowe potrzeby bytowe, w tym bieżące rachunki. Udokumentowane przez skarżącego należności za gaz i prąd wraz z opłatami pocztowymi łącznie wynoszą [...] zł i dotyczą dwumiesięcznego zużycia. Miesięczny koszt zużycia gazu i prądu wynosi zatem [...] zł.

Kolegium zgodziło się z argumentami organu I instancji w kwestii odmowy udzielenia zasiłku celowego na zakup leków. Skarżący z własnych środków zabezpieczył wnioskowaną potrzebę. Wskazać należy, że środki finansowe w postaci zasiłku celowego mogą być przyznane na zaspokojenie potrzeby niezbędnej, której strona we własnym zakresie, wykorzystując własne możliwości nie może zaspokoić. Chodzi zatem o potrzeby przyszłe. Nie ma w ustawie o pomocy społecznej regulacji, z których wynikałby obowiązek organu do zwrotu kosztów poniesionych przez stronę w celu zaspokojenia potrzeby bytowej. Skoro we własnym zakresie potrzeba została zaspokojona to oznacza, że osoba mogła we własnym zakresie to uczynić.

Zdaniem Kolegium, brak jest także merytorycznych podstaw do zwrotu wnioskowanej kwoty [...] zł, którą skarżący jest winien koledze za opłacenie rachunków. Zgłoszona potrzeba nie została w żaden sposób udokumentowana, skarżący nie przedłożył potwierdzeń opłat, rachunków, nie sprecyzował o zwrot jakich, opłaconych przez kolegę, należności się domaga.

Kolegium zaznaczyło również, że organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować swoje zadania. Są one zobligowane dokonywać oceny nie tylko niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do tych świadczeń, ale także własnych możliwości finansowych. Organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a nawet odmowy udzielenia pomocy społecznej, gdyż posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Muszą dokonywać gradacji wagi zgłaszanych przez takie osoby potrzeb. W ramach pomocy społecznej nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń (wyrok NS A z 24.11.2016r. LEX nr 2290238).

Skarżący, pismem z dnia [...] lipca 2019 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję organu odwoławczego, wnosząc o jej uchylenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, pismem z dnia [...] lipca 2019 r., złożonym w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

W rozpoznawanej sprawie, skarżącemu odmówiono przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego, zasiłku celowego specjalnego i zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu na opłatę gazu w wys. [...] zł. z terminem płatności do [...].09.18 r. i opłatę pocztową w wys. [...] zł., opłatę gazu w wys. [...] zł., z terminem płatności do [...].11.18 r, opłatę prądu w wys. [...] zł. z terminem płatności do [...].11.18 r. i opłatę pocztową w wys. [...] zł, kwoty [...]- [...] zł na opłacone przez kolegę rachunki, a także na leki wg recept z dnia [...].10.18 r. w wys.[...] zł, z dnia [...].10.18 r. w wys.[...] zł i z dnia [...].10.18 r. w wys.[...] zł, zwrot za leki wg. faktur z dnia [...].11.br i [...].11.br. w wys. łącznej [...] zł oraz na zakup żywności.

Sytuację skarżącego oceniono na podstawie wywiadu środowiskowego z dnia [...].11.2018 r., w którym ustalono, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkuje w wynajmowanym lokalu, oczekuje na lokal socjalny i jest osobą długotrwale chorą.

Zważyć należy, że organy orzekające nie znalazły podstaw do przyznania skarżącemu pomocy na powyższy cel jednocześnie w formie zasiłku celowego, specjalnego zasiłku celowego, jak i zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu części lub całości. Materialnoprawną podstawę tych świadczeń stanowią przepisy art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 41 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 z późn. zm., dalej: u.p.s.). Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przy czym istotne jest, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty [...]zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Z kolei w myśl art. 41 u.p.s. w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany:

1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi;

2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.

W ocenie Sądu organy orzekające nie naruszyły powyższych przepisów, pomimo uchybień natury procesowej.

Prawidłowo ustalono, że skarżący jest osobą w wieku emerytalnym, posiada stały dochód w postaci emerytury wypłacanej przez ZUS oraz uzyskuje zasiłek stały. Skarżący w formularzu wywiadu środowiskowego z [...] listopada 2018 r. określił swój dochód na kwotę [...]zł. Z dokumentacji zebranej w aktach sprawy wynika, iż emerytura otrzymywana przez skarżącego jest objęta zajęciem komorniczym – należnościami alimentacyjnymi, co jest okolicznością mogącą mieć wpływ na ustalenie dotyczące formalnej (mającej znaczenie prawne pod kątem spełnienia ustawowego kryterium) kwoty dochodu. Przepis art. 8 ust. 3 u.p.s. określa bowiem, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Organy nie wyjaśniły wystarczająco i wyczerpująco sytuacji dochodowej skarżącego z powołaniem na dokumenty źródłowe, przez co naruszyły art. 7 w z w zw. z 77 § 1 k.p.a. Naruszenie to w ocenie Sądu nie miało jednak wpływu na wynik sprawy ze względu na jej specyfikę. Mimo bowiem powyższego uchybienia, rozważania zawarte w zaskarżonych decyzjach pozwalają przyjąć, że organy w sposób kompleksowy oceniły wnioski skarżącego, szczegółowo się do nich odnosząc, oceniając możliwość udzielania pomocy niezależnie od kryterium dochodowego. Wobec tego, pomimo błędnego wyliczenia dochodu i stwierdzenia, że skarżący przekracza kryterium dochodowe, Sąd uznał, że mieści się w granicach uznania administracyjnego działanie organów pomocy społecznej. Okoliczności ujawnione w toku sprawy i opisane w wydanych decyzjach wykluczają bowiem przyznanie skarżącemu wnioskowanej pomocy w każdej z form wyżej opisanych. Organ I instancji wyjaśnił bowiem, jak możliwie szerokim zakresem pomocy obejmuje skarżącego (zasiłek stały, zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości po [...] zł w październiku, listopadzie i grudniu 2018 r., nieodpłatne posiłki w okresie od [...] r., zasiłki celowe na zakup leków). Równocześnie przypomniano wynikającą z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.s. subsydiarną rolę pomocy społecznej w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych osób i rodzin. Podkreślono przy tym, że skarżący od lat korzysta z pomocy społecznej, a jego sytuacja zdrowotna, życiowa i materialna jest organowi I instancji dobrze znana.

Wobec tego, że z niekwestionowanych wyliczeń organu wynika, że skarżący, uwzględniając potrącenie komornicze oraz opłatę za telefon, dysponuje wolną kwotą [...]zł i nie opłaca czynszu, kwotę własnych środków może przeznaczyć na należności za gaz wraz z opłatą pocztową w wys. łącznej [...] zł oraz należności za energię elektryczną wraz z opłatą pocztową w wys. łącznej [...] zł. Całościowy koszt w/w opłat wynosi bowiem [...] zł. Tym bardziej, że jak słusznie podkreślił organ, skarżący jest wsparty w szerokim zakresie pomocą w ramach świadczeń społecznych a rachunki dotyczą dwumiesięcznego zużycia, co oznacza miesięczny koszt na poziomie [...] zł. Sąd podziela także stanowisko organu, zgodnie z którym nie ma podstaw do refundacji skarżącemu kwoty [...]-[...] zł, którą skarżący jest winien koledze, który opłacił rachunki skarżącego. Słusznie organ zwrócił uwagę, że już ze względu na brak jakichkolwiek potwierdzeń zadeklarowanego stanu rzeczy nie ma merytorycznych podstaw do pozytywnego rozpatrzenia w/w wniosku. Trafne są również rozważania organu co do bezzasadności wniosku o zasiłek celowy na zakup leków zgodnie z przedłożonymi receptami. Z uwagi na fakt, że nie było możliwości wypłacić ewentualne świadczenie w okresie ważności przedłożonych recept, nie jest także możliwym wypłacenie na ten cel zasiłku. W ocenie Sądu, podzielić należy także stanowisko organu co do przyznania "dodatkowej pomocy na żywność". Skarżący, dysponując niewielkim dochodem własnym i szerokim wsparciem organu w postaci zasiłku na ten cel w kwocie [...]zł miesięcznie oraz jednego gorącego posiłku dziennie, może w całości zaspokoić zgłaszaną organowi potrzebę.

Trzeba w tym miejscu dodać, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, wskazanej w art. 7 u.p.s., nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej będące dysponentami środków publicznych, przeznaczonych na realizację zadań pomocy społecznej. Pomoc społeczna oparta jest bowiem właśnie na zasadzie pomocniczości. Jej celem jest wspieranie osób w trudnej sytuacji życiowej i nie może być ona traktowana jako stałe źródło dochodu służące zaspokajaniu wszystkich i wszelkich zgłoszonych potrzeb. Tym samym, nawet w sytuacji, gdy istnieją podstawy do udzielenia pomocy, osoba uprawniona musi liczyć się z tym, że pomoc może nie zostać jej przyznana, bądź jej wymiar może być ograniczony.

Sąd nie kwestionuje, że sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego jest trudna. Należy jednak podkreślić, że Sąd może jedynie badać legalność decyzji administracyjnej, a więc jej prawidłowość w kontekście przepisów prawa. Te z kolei nakazują organom pomocy społecznej "wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka" (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Obowiązek pomocy społecznej "wspierania" osób potrzebujących nie oznacza, że organy są obowiązane utrzymywać osoby potrzebujące w pełnym zakresie i finansować wszelkie ich potrzeby. Stanowi o tym art. 3 ust. 4 u.p.s. wskazujący, że "potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej". W ocenie Sądu przekonujące są argumenty organów, że wobec faktu posiadania stałego dochodu, skarżący winien we własnym zakresie finansować część ze zgłaszanych organowi potrzeb.

Zdaniem Sądu ocena organów, choć wadliwa w zakresie wyliczenia dochodu strony, nie prowadzi do uznania, że naruszenie art. 8 ust. 3 u.p.s., mogło mieć w tym wypadku istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wziął pod uwagę praktykę działania organów pomocy społecznej (znaną sądowi z urzędu), które muszą wspierać wielu potrzebujących przy ograniczonych zasobach budżetowych, a także okoliczność, że przyznając inną decyzją skarżącemu kwotę [...]zł na żywność "doposażyły" go niejako w środki, dzięki którym w grudniu 2018 r. – miesiącu wydania decyzji I-instancyjnej mógł on dysponować łącznie kwotą zbliżoną do podwyższonego kryterium dochodowego ustalonego na terenie Miasta [...] uchwałą Rady Miasta [...] Można więc uznać, że rozmiar pomocy wpisuje się w określone zobiektywizowane ramy, a organom administracji nie można zarzucić działania dowolnego.

W związku ze zgłoszonym w treści skargi wnioskiem skarżącego o przesłuchanie świadków, wskazać należy, że wniosek ten nie podlegał uwzględnieniu, gdyż sąd administracyjny, na mocy art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) może przeprowadzać jedynie dowody uzupełniające z dokumentów.

W tym stanie rzeczy Sąd – na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając, że organy prawidłowo przyjęły, iż nie zachodziły przesłanki przyznania skarżącemu żądanej pomocy.