Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 868/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 października 2019 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako "organ nadzoru") postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 17, art. 18 i art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), po rozpoznaniu zażalenia Z. S. (dalej: zobowiązany, dłużnik, skarżący) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (dalej: organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny) z dnia [...] r. nr [...] oddalające jako niezasadną skargę na czynność egzekucyjną z dnia [...] r. nr [...] polegającą na zajęciu nieruchomości nr [...].

Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ egzekucyjny po podjęciu w dniu [...] r. zawieszonego postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku dłużnika na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz [...], skierował egzekucję do nieruchomości zobowiązanego położonej w N. gmina P., powiat K., dla której urządzona jest księga wieczysta nr [...], zawiadomieniem z dnia [...] r. nr [...] [...] wzywającym do zapłaty długu w terminie 14 dni od daty jego otrzymania. Powyższe zawiadomienie dłużnik odebrał w dniu [...] r.

Na powyższą czynność wniósł skargę podnosząc:

1. nieistnienie obowiązku egzekucyjnego w zakresie części odsetek w związku z niewskazaniem okresów wyłączenia naliczania odsetek za zwłokę, co stanowi naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 w zw. z art. 33 pkt 10 u.p.e.a.;

2. brak wyszczególnienia terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu dochodzonej kwoty oraz rozliczenia kosztów egzekucji, co powoduje, że strona nie jest w stanie ustalić prawidłowej kwoty naliczonych odsetek oraz kosztów egzekucji;

3. naruszenie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. z powodu przedawnienia zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: listopad 2009 r. - z dniem 1 stycznia 2015 r., a za grudzień 2009 r. z dniem 1 stycznia 2016 r.;

4. nieprawidłowe zajęcie całej nieruchomości oraz niezawiadomienie pozostałych właścicieli nieruchomości o jej zajęciu.

Wskazał także, że we wznowieniowym postępowaniu podatkowym został złożony wniosek o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji organu podatkowego z dnia [...] r., nr [...], który nie został dotychczas rozstrzygnięty.

Tym samym wniósł o:

- umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] oraz [...] z uwagi na wygaśnięcie obowiązku stanowiącego podstawę do dochodzenia należności objętych tymi tytułami, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu podatkowego, błędne oznaczenie osoby zobowiązanej i brak doręczenia upomnienia zobowiązanemu;

- uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny oddalił skargę na powyższą czynność egzekucyjną z dnia [...] r.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik zobowiązanego wniósł zażalenie, w którym zarzucił:

1. brak doręczenia upomnienia;

2. brak wszczęcia egzekucji z powodu niedoręczenia zobowiązanemu tytułów wykonawczych;

3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia, bowiem nie zawiera ustawowych okresów, za które nie nalicza się odsetek za zwłokę, w związku z niewskazaniem okresów i nie wyłączeniem okresu naliczania odsetek za zwłokę, czym naruszono art. 27 § 1 u.p.e.a.;

4. brak wyszczególnienia terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu dochodzonej kwoty oraz rozliczenia kosztów egzekucji, co powoduje, że zobowiązany nie jest w stanie ustalić prawidłowej kwoty naliczonych odsetek oraz wysokości należnych kosztów egzekucji;

5. naruszenie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. z powodu przedawnienia zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług;

6. niekompletne metryki akt;

7. naruszenie przepisów K.p.a. poprzez pominięcie w postępowaniu egzekucyjnym ustanowionego przez zobowiązanego w dniu 22 października 2013 r. pełnomocnika - J. K., które to pełnomocnictwo zostało złożone w tym samym dniu w kancelarii organu pierwszej instancji;

8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9. zastosowanie wadliwego wzoru zawiadomienia.

Organ nadzoru postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r.

Rozpoznając sprawę organ nadzoru na wstępie wyjaśnił, że skarga złożona w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie jedynie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kontroli w tym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt: II FSK 778/13; z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt: II FSK 1688/13).

Organ nadzoru podkreślił, że w toku postępowania wywołanego wniesieniem skargi nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, co wynika z treści art. 29 § 1 u.p.e.a. Nie jest zatem możliwe podnoszenie w postępowaniu skargowym zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia, służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a., czyli zarzutu niedoręczenia upomnienia, nieprawidłowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, dochodzenia należności w nieprawidłowej wysokości, czy przedawnienia dochodzonych zobowiązań, jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Tak więc powyższe zarzuty nie mogły być uwzględnione w ramach postępowania zainicjowanego skargą na czynność egzekucyjną.

Następnie organ nadzoru omówił przepisy art. 110c § 2-4 u.p.e.a. i wskazał, że treść powołanych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że elementami, które musi bezwzględnie zawierać zajęcie nieruchomości jest wysokość należności pieniężnej, wyliczonych od nich odsetek, kosztów egzekucyjnych oraz określenie nieruchomości ze wskazaniem numeru księgi wieczystej. Analizując zawiadomienie z dnia [...] r. nr [...], organ nadzoru uznał, że powyższe wymogi zostały spełnione. Jednocześnie wobec doręczenia zawiadomienia zobowiązanemu w dniu [...] r. w dacie tej doszło do zajęcia nieruchomości położonej w N., gmina P., powiat K., dla której urządzona jest księga wieczysta nr [...]. Ponadto organ egzekucyjny przesłał wniosek do sądu powszechnego prowadzącego ww. księgę wieczystą o dokonanie w niej wpisu w dziale III – Prawa, Roszczenia i Ograniczenia, a wpis taki został dokonany w dniu [...] r.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego nieprawidłowego określenia wysokości odsetek za zwłokę, organ odwoławczy wyjaśnił, że zawiadomieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny został poinformowany o przerwie w naliczaniu odsetek. Wobec tego zawiadomieniem z tego samego dnia poinformował o zmianie wysokości zajęcia w tym zakresie. Tytuły wykonawcze nie mogły więc uwzględniać przerwy w naliczaniu odsetek, gdyż okoliczność ta zaistniała dopiero po wystawieniu tytułów wykonawczych.

Odnosząc się do zarzutu pominięcia w postępowaniu egzekucyjnym pełnomocnika zobowiązanego poprzez niedoręczenie mu zawiadomienia o zajęciu, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 110c § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności następuje poprzez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania nieruchomości. Zgodne z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Odpowiednie zastosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że przepisy tego kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tak też należy ocenić zastosowanie art. 32 k.p.a. stanowiącego, że strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Bez wątpienia zobowiązany może ustanowić pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym. Niezależnie jednak od przyznania prawa do działania przez pełnomocnika, przepis powyższy wyłącza takie działanie z uwagi na szczególny charakter określonej czynności, który może wynikać z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Charakter taki ma doręczenie zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych oraz zawiadomienia o zajęciu jego składnika majątkowego. Skoro bowiem to zobowiązanego obciąża obowiązek uiszczenia należności, to jego należy osobiście zawiadomić o zajęciu składnika majątkowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 18 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 532/05).

W skardze na postanowienie organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, w szczególności:

a) art. 15 § 1 u.p.e.a. w zw. z § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001 r. nr 137, poz. 1541 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wierzyciel nie miał obowiązku doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a., podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do przeciwnego wniosku, z uwagi na fakt, że ostateczne decyzje podatkowe wydane przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w dniu [...] r. nr [...] do [...], utrzymane w mocy decyzjami z dnia [...] r. Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach nie określają wysokości należności podlegającej wpłacie w taki sposób, aby zobowiązany na tej podstawie mógł wykonać swój obowiązek, wobec czego w sprawie nie może mieć zastosowania § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r.;

b) art. 32 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do czynności egzekucyjnych, pomimo niedoręczenia zobowiązanemu tytułów wykonawczych wymienionych w zawiadomieniu o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej;

c) art. 34 § 4 w zw. z art. 33 pkt 3 i 10 u.p.e.a. poprzez zaniechanie umorzenia egzekucji pomimo wystąpienia zasadnych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, obligujących organ do umorzenia postępowania, tj. określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, poprzez nieuwzględnienie przerwy w naliczaniu odsetek od zaległości podatkowej i niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.;

d) art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 6 pkt 1, art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: O.p.) w związku z nieuznaniem zarzutu egzekwowania należności z tytułów wykonawczych po upływie okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego;

e) art. 67 § 2 pkt 6 u.p.e.a. poprzez określenie opłaty egzekucyjnej w zawyżonej wysokości, z uwagi na fakt nieuwzględnienia rzeczywistych wydatków związanych z dokonaniem czynności egzekucyjnych.

2. przepisów postępowania, w szczególności:

a) art. 42 § 1 i art. 44 § 2 do 4 k.p.a. w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 marca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2013 r. poz. 672) przez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów, polegające na uznaniu przez organ egzekucyjny za skuteczne doręczenie przesyłki pocztowej, pomimo przesłania jej na niewłaściwy adres, w związku z czym zobowiązany nie miał możliwości jej odebrania;

b) art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania bez przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;

c) art. 66a k.p.a. poprzez niekompletną metrykę i niekompletne akta, ponumerowane ołówkiem, co uniemożliwia ustalenie, kto dokładnie uczestniczył w podejmowaniu czynności w postępowaniu, ustalenie jakie czynności i kiedy zostały podjęte i na jakiej podstawie wszczęto uciążliwe dochodzenie;

d) art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, które zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., które ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów O.p., w szczególności:

a) art. 54 § 1 pkt 1 do 4 O.p. z powodu braku wyszczególnienia terminów, w których wyłączony jest okres naliczania odsetek za zwłokę, tym samym zawyżenia odsetek za zwłokę;

b) art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 9 i art. 70c O.p. przez błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia, w związku ze wszczęciem postępowania przygotowawczego w sprawie karnej skarbowej, pomimo niedoręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia pełnomocnikowi skarżącego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Ponadto skarżący wniósł o wstrzymanie czynności egzekucyjnych oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

W bardzo obszernej skardze skarżący opisał przebieg postępowania egzekucyjnego, wskazując także dlaczego nie zgadza się z wydanymi postanowieniami organu nadzoru jak i organu egzekucyjnego.

Przede wszystkim skarżący podniósł, że nie otrzymał tytułów wykonawczych. Jak wynika z kopii dowodu potwierdzenia odbioru przesyłki nadanej przez organ egzekucyjny w dniu [...] r. o numerze [...], w której zawarto: zawiadomienie o zajęciu nr [...] i [...] do tytułów wykonawczych oznaczonych numerami [...], [...] oraz [...] - została ona wysłana na adres podany w tytułach wykonawczych, tj. miejsce zamieszkania. Natomiast głównym miejscem wykonywania przez niego działalności gospodarczej jak również adresem doręczeń, wskazanym w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej: CEIDG) - był adres siedziby firmy. Jako dowód skarżący dołączył do skargi kserokopię wypisu z CEIDG.

Dalej skarżący wskazał, iż potwierdzenie odbioru zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z dnia [...] r. nr [...], nie zawiera jego podpisu, tym samym dokument ten nie został mu doręczony. Pomimo złożonych dwukrotnie wniosków o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa, co do autentyczności podpisu na ww. dowodzie nadania, organy nie ustaliły czy dokument jest autentyczny, czy też został podrobiony lub przerobiony. Dlatego też złożył na Policji zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa podrobienia podpisu w celu użycia za autentyczny. Komenda Powiatowa Policji w K. wszczęła dochodzenie o przestępstwo określone w art. 270 § 1 Kodeksu karnego pod sygn. akt. [...]. Jako dowód skarżący załączył kserokopię zawiadomienia z dnia [...] r. Komendy Powiatowej Policji w K. o wszczęciu dochodzenia w sprawie podrobienia podpisu.

Skarżący podniósł także, że w dniu 22 października 2013 r. udzielił pełnomocnictwa J. K. do reprezentowania go w sprawie. Pomimo udzielonego pełnomocnictwa organy pominęły go w prowadzonym postępowaniu, nie doręczając mu pism. Do skargi skarżący dołączył kopię pełnomocnictwa.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne i mogą być badane w postępowaniu skargowym, w oparciu o treść art. 54 § 1 u.p.e.a.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności należy zauważyć, że rozpoznawana w niniejszym postępowaniu sprawa jest kolejną ze spraw, w których podstawą do dokonania czynności egzekucyjnych były tytuły wykonawcze o nr [...] oraz [...]. W sprawach o sygn. akt I SA/Gl 865/19 do I SA/Gl 867/19 Sąd oceniał prawidłowość wydanych rozstrzygnięć przez organ nadzoru, a dotyczących zajęcia innej wierzytelności, jednakże w oparciu o ww. tytuły. Stąd też uzasadniając niniejszą sprawę Sąd posłuży się częścią uzasadnień w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 865/19 do I SA/Gl 867/19, albowiem stwierdzone w tej sprawie wątpliwości co do doręczenia tytułów wykonawczych rzutują również na ocenę zaskarżonego postanowienia również w nn. sprawie.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z 18 sierpnia

2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 października 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3396/14 – wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności.

Zatem nie mogą być przedmiotem rozważań w postępowaniu dotyczącym skargi na czynność egzekucyjną zarzuty dotyczące niedoręczenia upomnienia, nieprawidłowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, poprzez nieuwzględnienie przerwy w naliczaniu odsetek od zaległości podatkowej, niespełnienia w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, czy przedawnienia dochodzonych zobowiązań. Takie zarzuty można bowiem podnieść w ramach zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne (zarzuty z art. 33 u.p.e.a.).

Również Sąd w ramach kontroli postanowienia organu odwoławczego, nie może badać takich okoliczności, które mogą być przedmiotem innych postępowań. W postępowaniu skargowym, w oparciu o treść art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się bowiem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.

Zatem istotą skargi na czynność egzekucyjną jest kontrola poprawności jej dokonania na gruncie przepisów normujących tryb postępowania przy zastosowaniu konkretnego środka egzekucyjnego.

Z tych też względów nie mogły okazać się skuteczne zarzuty skargi opisane jako naruszenie przepisów prawa materialnego.

Również nie mogły zostać uwzględnione podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej. Po pierwsze dlatego, że Sąd w trybie skargi na czynność egzekucyjną nie może w ogóle badać, czy zobowiązanie podlegające egzekucji uległo przedawnieniu. Po drugie dlatego, że zgodne z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. (a nie O.p.).

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, jako czynność wszczynająca egzekucję administracyjną, musi nastąpić do rąk zobowiązanego i dopiero od tego momentu zobowiązany ma prawo ustanowić pełnomocnika. Obowiązek doręczenia tytułu wykonawczego do rąk zobowiązanego wynika nie tylko z brzmienia art. 26 § 5 u.p.e.a. Powinność taka wynika przede wszystkim z istoty egzekucji administracyjnej, której celem jest sięgnięcie do majątku zobowiązanego i wykonanie ciążącego na stronie obowiązku.

Kwestia doręczenia odpisów tytułów wykonawczych ma więc kluczowe znaczenie dla ustalenia, czy dokonana przez organ nadzoru czynność egzekucyjna była skuteczna. Jest to o tyle istotne, że ustawa egzekucyjna w art. 26 § 5 u.p.e.a. stanowi, że wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą:

1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub

2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Spełnienie przesłanki z art. 26 § 5 u.p.e.a. uwarunkowane jest przy tym późniejszym doręczeniem odpisu tytułu wykonawczego.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie budzi wątpliwości Sądu, czy i w jakiej dacie doręczono zobowiązanemu tytuły wykonawcze o numerach [...] do [...], będące podstawą zajęcia nieruchomości należącej do skarżącego, gdyż w aktach sprawy (pomiędzy k. 8 a k. 9 akt administracyjnych) znajduje się jedynie zwrotne potwierdzenie odbioru tytułów wykonawczych o numerach [...] – [...], [...] – [...], [...]. Co prawda sam skarżący wskazuje, że stawił się w siedzibie organu egzekucyjnego w dniu [...] r. i odebrał w tej dacie kserokopie ww. tytułów, jednakże okoliczność ta nie może wpłynąć na ocenę w niniejszej sprawie. Doręczenie kserokopii tytułów wykonawczych nie spełnia bowiem przesłanki z art. 26 § 5 u.p.e.a. i tym samym nie pozwala na przyjęcie, że doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Organ nadzoru ponownie rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności musi zatem ustalić, kiedy doręczono zobowiązanemu tytuły wykonawcze będące podstawą dokonanej czynności egzekucyjnej. Dopiero ustalenie, że w jakiej dacie wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne pozwoli na ocenę zaskarżonej czynności i wydanie stosownego rozstrzygnięcia.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: P.p.s.a.) uchylił zaskarżone postanowienie.

Sąd uchylił tylko postanowienie organu nadzoru, uznając, że jest to wystarczające dla podjęcia przez ten organ prawidłowego rozstrzygnięcia.

W postepowaniu ponownym organ odwoławczy zastosuje się do zaleceń i oceny prawnej Sądu.

O kosztach postepowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., zasadzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł z tytułu uiszczonego wpisu sądowego.