Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3086/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 1 i 3, art. 137 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 2 lipca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C.S.i M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 956/18 w sprawie ze skarg Gminy Miejskiej [...], E. D., C.S., D.R. i M. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 listopada 2018 r. ( sygn. akt II SA/Kr 956/18), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie – orzekając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: "p.p.s.a." – oddalił skargi: Gminy Miejskiej [...], E. D. oraz C.S., D.R. i M. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...], a w której to decyzji orzeczono:

1) o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...] o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...], w granicach wywłaszczonej parceli 1. kat. 732, b. gm. kat. [...], na rzecz: a) C.S., w 10/32 części; b) H. W., w 8/32 części; c) L. J., w 4/32 części; d) M.J., w 4/32 części; e) M. P., w 2/32 części; f) E. D., w 2/32 części; g) D.R., w 1/32 części; h) R. L., w 1/32 części;

2) o zobowiązaniu osób wymienionych w punkcie 1 do zwrotu na rzecz Gminy [...] kwoty 2.863,46 zł, odpowiadającej kwocie zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, a mianowicie: a) C.S. do zwrotu kwoty 894,83 zł; b) H.W. do zwrotu kwoty 715,87 zł; c) L.J. do zwrotu kwoty 357,93 zł; d) M.J. do zwrotu kwoty 357,93 zł; e) M.P. do zwrotu kwoty 178,97 zł; f) E. D. do zwrotu kwoty 178,97 zł; g) D.R. do zwrotu kwoty 89,48 zł; h) R.L. do zwrotu kwoty 89,48 zł;

3) o tym, że należności określone w punktach: 2a, 2b, 2c, 2d, 2e, 2f, 2g i 2h, należy wpłacić w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym decyzja organu I instancji stanie się ostateczna na wskazany nr konta Urzędu Miasta [...];

4) o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...], o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...], w granicach wywłaszczonych parcel 1. kat.: [...], b. gm. kat. [...] na rzecz: M.P., H.W., L. J., M. J., D.R., C. S., E. D. i R. L.;

5) o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...], o pow. [...] ha, powstałej z działki nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...], w granicach wywłaszczonych parcel 1. kat.: [...], b. gm. kat. C. na rzecz: M. P., H. W., L. J., M.J., D.R., C. S., E. D. i R. L..

W skardze kasacyjnej, wniesionej przez C.S., D. R. oraz M.J., skarżący, zaskarżając powyższy wyrok w części, w jakiej oddalał on ich skargę, zarzucili Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie naruszenie:

1. prawa materialnego, a to: art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. zw. z art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, iż na przedmiotowej działce nr [...], poł. w obr, [...] jedn. ewid. [...], zrealizowany został cel wywłaszczenia, dezaktualizujący przesłankę zbędności nieruchomości dla celu wywłaszczenia, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego oddalenia skargi,

2. przepisów postępowania, a to: art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - co miało istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo rażącego naruszenia przez Wojewodę [...] przepisów art. 7 i art. 8 §1 w zw. z art. 77 §1 k.p.a. - poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a to w szczególności zdjęć lotniczych z 1970 r. oraz zeznań świadków: A.K., A.M. i A.H., podczas gdy ich prawidłowa ocena prowadzi do przekonania, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na przedmiotowej działce nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...].

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego wyroku (w zaskarżonym zakresie) i rozpoznanie skargi, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie – wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.

Ponadto skarżący oświadczyli, iż zrzekają się przeprowadzenia rozprawy.

Postanowieniem z dnia 27 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 956/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną D. R..

Odpowiedź na skargę kasacyjna nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało więc wyłącznie na badaniu zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Zarzuty te zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych, określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., gdyż skarżący zarzucili Sądowi Wojewódzkiemu: z jednej strony – obrazę art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (bez wskazania miejsca publikacji ustawy) - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a z drugiej strony - istotne naruszenie przepisów proceduralnych, w postaci art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7 i art. 8 §1 w zw. z art. 77 §1 k.p.a. - poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. W/w zarzuty zaś do rozstrzygnięć związanych z działką nr [...], o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą nr [...], położoną . w obr. [...], jedn. ewid. [...]. Istota bowiem sporu w rozpoznawanej sprawie – na etapie postępowania kasacyjnego – sprowadzała się do kwestionowania przez skarżących stanowiska Sądu Wojewódzkiego, który podzielił pogląd organów obu instancji, że na w/w nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia w postaci budowy Parku [...]. Pogląd ten podziela również skład orzekający.

Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...] lutego 1963 r. nr [...] zostało wywłaszczonych szereg działek, położonych na terenie byłej dzielnicy [...], obecnie [...], w tym parcele 1. kat. [...], wpisane na nazwisko S.M. i J.S. po ½ części, stanowiące obecnie dz. nr [...], o pow. [...] ha, objętą księgą wieczystą nr [...]. Z ustaleń faktycznych organu, zaakceptowanych przez Sąd Wojewódzki, wynikało zaś, że na owym terenie zostały urządzone alejki spacerowe (ciągi piesze), stanowiące część terenu rekreacyjnego Parku a w części - teren ten stanowił zieloną przestrzeń porośniętą trawą. Sąd Wojewódzki wyjaśnił bowiem, że już w latach 50 - tych ubiegłego wieku planowano na terenach obejmujących m. in. zawnioskowane do zwrotu parcele utworzenie parku. Jednakże plan ten stanowił wówczas jedynie przedsięwzięcie projektowane (a niezatwierdzone). Natomiast na podstawie dokumentacji, powstałej po wywłaszczeniu, w tym decyzji Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej m. [...] o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] lipca 1965 r. nr [...], ustalone zostało, że zagospodarowanie terenu pod Park [...] miało być przeprowadzone etapami. W momencie wydania ww. decyzji lokalizacyjnej zarówno plan zagospodarowania terenu i plany zazielenienia nie były jeszcze opracowane. Sąd wskazał również, iż w wydanej w dniu 25 kwietnia 1967 r. "informacji o przygotowaniu i realizacji centralnego parku kultury i wypoczynku w [...]" zapisano, że Miejskie Biuro Studiów i Projektów Budownictwa na zlecenie Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w latach 1958-1960 opracowało skrócone założenia projektowe, a Miastoprojekt-[...] w 1962 r. wykonał plan szczegółowy parku. Jednocześnie z treści ww. dokumentu wynikało, że Rada Narodowa m. [...] w dniu 21 czerwca 1963 r. podjęła uchwałę w sprawie rozwoju i porządkowania terenów zielonych w [...], której realizacja włączyła w swój zasięg również obszar Parku [...]. Jednakże ze względu na wysoki koszt realizacji całego programu budowy parku realizacja tego zamierzenia została przesunięta w stosunku do pierwotnych koncepcji, wskutek czego Prezydium Rady Narodowej m. [...] podjęło decyzję o etapowym przejmowaniu przez miasto całego terenu przyszłego parku, jego zadrzewieniu i zagospodarowaniu, w postaci nasadzenia drzew i krzewów, obsianiu terenu trawą, urządzeniu dróg i ścieżek oraz ustawieniu ławek. Miało to na celu stworzenie, jeszcze przed okresem realizacji docelowego programu parku, zwartego terenu zielonego, który w miarę realizacji mógł być etapowo oddawany do użytku społeczeństwa. Następnie dla umożliwienia realizacji ww. programu opracowane zostały przez Dyrekcję Inwestycji Miejskich II w [...] założenia projektowe zazielenienia parku, obejmujące zazielenienie całego terenu parku w okresie 10 - 15 lat.

Analizując materiał dowodowy, zgromadzony w toku postępowania administracyjnego, Sąd Wojewódzki podkreślił zwłaszcza, że w celu ustalenia sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości po dacie jej wywłaszczenia, organy - zgodnie z prawem - pozyskały z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie odbitki zdjęć lotniczych w skali 1:2000, obrazujących teren wywłaszczonych parcel: l. kat. [...], b. gm. kat. [...] aktualnych na dzień 14 września 1970 roku i na dzień 22 sierpnia 1975 roku. Analiza zaś zdjęcia, wykonanego w 1970 r., pozwalała bezsprzecznie stwierdzić, że w tej dacie w północnej części zawnioskowanej do zwrotu b. parceli l. kat. [...], b. gm. kat. [...] urządzone zostały już alejki spacerowe (ciągi piesze), stanowiące integralną część terenu rekreacyjnego II etapu Parku [...], a teren parcel m. in: l. kat. [...] i l. kat. [...] obejmował fragment alejek tworzących już poza terenem przedmiotowych parcel pętlę, stanowiących przedłużenie alejek biegnących przez parcelę l. kat. [...] b. gm. kat. [...]. Natomiast ze zdjęcia, wykonanego w 1975 roku wynikało, że położone na terenie parceli l. kat. [...], b. gm. kat. [...] alejki spacerowe pozostały nienaruszone, natomiast na terenie innych parcel, w tym parceli l. kat. [...], na skutek przeprowadzenia inwestycji o charakterze liniowym, prowadzone były prace budowlane, w tym prace ziemne, które w znaczący sposób naruszyły urządzoną w początkach lat 70-tych XX w. przestrzeń II etapu Parku [...], w wyniku czego usunięte zostały, widoczne na zdjęciu z 1970 r., alejki tworzące pętlę oraz drzewa. rosnące na terenie m. in parceli l. lat. [...].

Z wydruku zdjęcia satelitarnego z 1965 r. – jak stwierdził Sąd Wojewódzki – widoczne też były wyraźnie alejki i drzewa zrealizowane w ramach budowy I etapu parku. Przy czym kształt, regularność i szerokość widocznych na zdjęciach z 1970 i z 1975 r. ciągów pieszych wskazywała, że nie mogły one powstać w ciągu kilku lat między 1965 a 1970 r. w sposób naturalny ani w wyniku następstw znacznego i regularnego ruchu pieszego, lecz powstały w wyniku zamierzonego działania człowieka. Ostatecznie przesądzone więc zostało, iż Dyrekcja Inwestycji Miejskich II w latach 1963 -1969 r. zrealizowała etapy: I, II i III budowy parku natomiast etap IV nie został zrealizowany. (vide: protokół spisany w dniu 14 czerwca 1973 r. w sprawie przekazania materiałów i dokumentów dotyczących IV etapu Parku [...] w [...] przez Dyrekcję Inwestycji Miejskich II jako podmiot przekazujący dla Dyrekcji Inwestycji Miejskich I stanowiącej podmiot przyjmujący).

Jednocześnie, oceniając zeznania świadków, w osobach: A.M., A.K. i A.H., którzy twierdzili, że teren parcel: l. kat. [...]. gm. kat. [...] stanowił - przed wywłaszczeniem - łąki, a po wywłaszczeniu - dzikie wysypisko śmieci, następnie zaś przez obszar ten został przeprowadzony ciepłociąg oraz powstał fragment zaplecza budowlanego, a potem zostały w tym miejscu urządzone ogrody działkowe, Sąd Wojewódzki uznał, że zeznania te jedynie dodatkowo (obok innych dowodów) potwierdzały jak zmieniał się sposób zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości po wywłaszczeniu. Nie pozwalały jednak w sposób precyzyjny określić granicy realizacji parku, ze względu na: upływ czasu, głębokie zmiany w sposobie zagospodarowania okolicznego terenu oraz stosunkowo niedługi okres, w jakim na części zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości istniały alejki i nasadzenia zrealizowane w ramach etapu II budowy parku zgodnie z planem "projekt realizacyjny Parku [...] w [...] - Tymczasowe Zagospodarowanie Parku [...] - Plansza podstawowa" z marca 1968 r. Z uwagi też na fakt, iż m in. parcele: l. kat. [...] znajdowały się przy granicy etapów III i IV realizacji parku, a został wykonany jedynie etap III, to - w ocenie Sądu Wojewódzkiego - zeznania świadków pokrywały się z resztą materiału dowodowego w zakresie terenu wchodzącego w obszar etapu IV realizacji parku. Natomiast opisane powyżej zdjęcia lotnicze pozwalały jednoznacznie stwierdzić oraz zweryfikować zeznania świadków i w efekcie ustalić, że m. in. na działce nr [...] znajdowały się alejki zrealizowane w ramach etapu III budowy parku.

Niezgadzając się z treścią rozstrzygnięcia Sądu Wojewódzkiego, skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosili, że – zgodnie z orzecznictwem - cel wywłaszczenia należy interpretować ściśle, a w przy tym decyzja o odmowie zwrotu przedmiotowych działek w całości opierała się na dokumentach z okresu późniejszego niż decyzja o wywłaszczeniu. Jedynym zaś dokumentem z okresu poprzedzającego wywłaszczenie, który udało się uzyskać, była kopia planu z 1955 r. pn.: "Szkic programowania terenów parku kultury i wypoczynku w [...]", według którego przedmiotowe grunty znajdowały się w rejonie oznaczonym jako "sektor wychowania fizycznego". Tak ogólna informacja nie wskazywała jednak konkretnego celu wywłaszczenia, a co najwyżej przeznaczenie pobliskich obszarów, używając terminu sektor, dlatego też nie mogła zostać uznana za irrelewantną dla niniejszej sprawy.

Ponadto - ocenie autora skargi kasacyjnej - przyjmując nawet, iż cel wywłaszczenia, ustalony na postawie dokumentów wytworzonych po dokonanej nacjonalizacji, faktycznie odpowiadał rzeczywistemu celowi wywłaszczenia, to należało dojść do przekonania, iż cel ten również nie został zrealizowany. Na zawnioskowanych do zwrotu działkach urządzone zostały wyłącznie alejki spacerowe (ciągi piesze), stanowiące część terenu rekreacyjnego Parku [...], a częściowo teren ten stanowił zieloną przestrzeń porośniętą w części trawą. Tymczasem przedsięwzięcie, polegające na utworzeniu Parku [...]w [...] składać się miało się z kilku etapów rozłożonych w czasie, z których nie wszystkie zostały w pełni wykonane (etap IV w ogóle nie został rozpoczęty). Zgodnie z założeniami projektowymi Park [...], poza zwykłą zielenią parkową, oferować miał terenowe urządzenia sportowe, ogródek jordanowski, boiska sportowe do koszykówki, siatkówki i piłki nożnej, ławki i piaskownice. Z całego przedsięwzięcia wykonane zostały zaś wyłącznie alejki spacerowe i to jedynie na niewielkim fragmencie. Zgodnie też z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, "zdaniem skarżących - zazielenienie terenu", o którym traktują późniejsze dokumenty, nie mogło być głównym celem wywłaszczenia, ale jedynie pobocznym.

W związku z powyższym skład orzekający uznał, że skarga kasacyjna C. S.i M. J. okazała się nieusprawiedliwiona. Zarówno bowiem zarzuty procesowe (art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7 i art. 8 §1 w zw. z art. 77 §1 k.p.a.) jak i prawnomaterialne ( art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami) nie były trafne.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, wydanej w sprawie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, stanowiły przepisy art. 136 ust. 1 i 3 i art. 137 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm. dalej: "u.g.n."). Zgodnie z tymi przepisami, nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą zaś żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 u.g.n., stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Nieruchomość uznaje się natomiast za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli przy tym w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Podkreślić w tym miejscu należy, że z uwagi na fakt, iż bardzo często wnioski o zwrot wywłaszczonej nieruchomości dotyczą (jak w niniejszej sprawie) wywłaszczeń dokonanych kilkadziesiąt lat temu a zatem w okresie, gdy obowiązywały zupełnie inne niż obecnie standardy stanowienia i wykonywania prawa, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę na fakt, że wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia, wskazywanego w decyzji wywłaszczeniowej, powinny być oceniane proporcjonalnie do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydawania decyzji wywłaszczeniowej, a nie z daty dokonywania jej kontroli czy analizy. Innymi słowy, w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać jedynie z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności (vide: wyrok NSA z dnia 18.12 2014 sygn. akt I OSK 1417/13).

Ponadto, wprawdzie w orzecznictwie akcentuje się, że generalnie cel wywłaszczenia – jak postuluje autor skargi kasacyjnej - należy wykładać ściśle, ale nie oznacza to jednak, iż trzeba czynić to wąsko, to jest bez uwzględnienia specyfiki okoliczności towarzyszących danemu przedsięwzięciu i bez oceny jej całokształtu. Z tego powodu od wielu lat w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje wielokrotnie wyrażany pogląd, iż w przypadku, gdy na wywłaszczonych nieruchomościach miało powstać założenie złożone to nie można przyjmować, iż celem wywłaszczenia było urządzenie w konkretny sposób poszczególnych działek, na których to przedsięwzięcie miało być zrealizowane. Należy bowiem w takiej sytuacji traktować cel wywłaszczenia w sposób ogólny (vide: wyrok NSA z dnia 14 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2625/16, LEX nr 232627).

Przenosząc powyższe do stanu rozpoznawanej sprawy, w której celem wywłaszczenia była budowa Parku [...]w [...], stwierdzić należy, że urządzenie alejek (ciągów pieszych) oraz zazielenienie spornych działek z całą pewnością wpisuje się w realizację tak określonego celu wywłaszczenia. Zgodzić się przy tym trzeba z Sądem Wojewódzkim, że istnienie owych alejek ewidentnie potwierdzały opisane wyżej zdjęcia lotnicze, natomiast zeznania świadków miały w tym wypadku charakter jedynie pomocniczy. Z zeznań tych bowiem niewiele wynikało. Świadkowie nie potrafili dokładnie sprecyzować granic poszczególnych działek a niektórzy znali ten teren tylko z okresu już późniejszego, to jest z okresu budowy sieci ciepłowniczej (św. A.K.). Analizując treść zeznań świadków należy również dojść do wniosku, że zeznający nie traktowali istnienia zieleni oraz ciągów pieszych jako elementów składających się na pojęcie parku. Jak wynika zresztą z uzasadnienia skargi kasacyjnej, w ten sam sposób do omawianego zagadnienia podchodzili sami skarżący, podnosząc, iż Park Kultury [...] poza zwykłą zielenią parkową winien oferować coś więcej (obiekty sportowe, ogródki dziecięce).

W związku z powyższym wyjaśnić należy, że – jak ustalono w toku postępowania administracyjnego – projekt zlokalizowania na spornym terenie etapu IV zadania 3 Parku [...] w [...], w postaci boisk oraz ogródka jordanowskiego pojawił się wprawdzie na pewnym etapie planowania zagospodarowania parku w 1969 r. jednak - zgodnie z opinią mgr inż. L.P. – był on niezgodny ze szczegółowym planem miejscowym parku, a jego finansowanie i realizację pozostawiono do późniejszego rozstrzygnięcia. Z tego też powodu zarówno organy administracyjne jak i Sąd Wojewódzki uznali, że realizacji w/w obiektów na przedmiotowym terenie nie można było uznać za cel wywłaszczenia części parcel: 1. kat. [...], b. gm. kat. [...].

Ponadto, chociaż zgodzić się wypada z autorem skargi kasacyjnej, iż park o nazwie Park [...]winien oferować społeczeństwu nie tylko sam teren "zielony", to jednak z całą pewnością tego rodzaju tereny stanowić winny jego podstawę. W związku z tym zatem, skoro sporny grunt porastała trawa i przebiegały przezeń alejki dla pieszych to fakt ten świadczył o tym, że sporny teren spełniał ogólnodostępne funkcje rekreacyjne, charakterystyczne dla parków. Okoliczność ta zaś prowadziła do wniosku, iż w analizowanym stanie faktycznym cel wywłaszczenia, dokonany w 1963 r. został zrealizowany. Okoliczność zaś, że w okresie późniejszym zagospodarowanie spornego terenu uległ zmianie, pozostawało bez wpływu na rozstrzygnięcie.

W rezultacie zatem, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przytoczone wyżej zarzuty kasacyjne okazały się nieusprawiedliwione, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej na zasadzie art. 184 p.p.s.a.