Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 184/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Przepis art. 141 par. 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ stanowi wyjątek od zasady, że uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu i jako wyjątek od zasady nie może być interpretowany rozszerzająco. Oznacza to, że norma art. 141 par. 2 cytowanej ustawy ma zastosowanie wyłącznie do wyroków oddalających skargę w całości. Natomiast w sytuacji kiedy wyrok wydany przez wojewódzki sąd administracyjny uwzględnia skargę jedynie w części, oddalając ją jednocześnie w pozostałym zakresie, to wówczas uzasadnienie wyroku powinno być uzasadnione z urzędu, również i w odniesieniu do tej części, która dotyczy oddalenia skargi.

TEZY

Przepis art. 141 par. 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ stanowi wyjątek od zasady, że uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu i jako wyjątek od zasady nie może być interpretowany rozszerzająco. Oznacza to, że norma art. 141 par. 2 cytowanej ustawy ma zastosowanie wyłącznie do wyroków oddalających skargę w całości. Natomiast w sytuacji kiedy wyrok wydany przez wojewódzki sąd administracyjny uwzględnia skargę jedynie w części, oddalając ją jednocześnie w pozostałym zakresie, to wówczas uzasadnienie wyroku powinno być uzasadnione z urzędu, również i w odniesieniu do tej części, która dotyczy oddalenia skargi.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka Sędziowie Andrzej Jurkiewicz (spr.) NSA Jan Paweł Tarno Protokolant Iwona Sadownik po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2004 r. sygn. akt II SA 4406-4407/03 w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego, zasiłku dla bezrobotnych i zasiłku przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. L. W. kwotę 180 zł / sto osiemdziesiąt złotych /, oraz 22% podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 października 2004 r. sygn. akt II SA4406 –4407/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi D. M. na decyzje Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] nr [...] i nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego, zasiłku dla bezrobotnych i zasiłku przedemerytalnego w punkcie I orzeczenia stwierdził nieważność decyzji Ministra Gospodarki , Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] Nr [...] w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] zaś w punkcie II oddalił skargę w pozostałym zakresie .

Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy .

Decyzją z dnia 31 października 2001 r., wydaną z upoważnienia Prezydenta miasta [...] orzeczono o zarejestrowaniu D. M. w charakterze bezrobotnego oraz o nieprzyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu nieprzepracowania przez skarżącego 365 dni w okresie ostatnich 18 miesięcy.

Na skutek odwołania D. M. od tej decyzji Wojewoda [...], decyzją z dnia 17 stycznia 2002 r. utrzymał w/w rozstrzygnięcie w mocy.

Na tę decyzję skarżący złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego O środek Zamiejscowy w Lublinie.

Wojewoda [...] decyzją z dnia 22 marca 2002 r., wydaną w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia 31 października 2001 r. oraz decyzję z dnia 17 stycznia 2002 r. oraz orzekł o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 12 lutego 2002 r.

Wobec uwzględnienia skargi przez organ Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Lubinie postanowieniem z dnia 10 lipca 2002 r. o sygnaturze akt II SA/Lu 190/02 umorzył postępowanie w sprawie nie nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...] wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 22 marca 2002 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że organowi nie był znany fakt, iż skarżący w dniu 29 października 2001 r. zawarł umowę zlecenia na wykonywanie pracy w charakterze kierowcy w firmie "I." Z. M., [...], ul. [...].

Decyzją Wojewody [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 , art. 23 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) uchylono decyzję ostateczną Wojewody [...] z dnia 2 marca 2002 r. oraz orzeczono o odmowie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 12 lutego 2002 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż w momencie dokonywania rejestracji w charakterze bezrobotnego w dniu 31 października 2001 r. skarżący nie był uprawniony do nabycia statusu bezrobotnego, bowiem w dniu 29 października zawarł umowę zlecenia na wykonywanie pracy zarobkowej i z tego tytułu od tego dnia został skarżący zgłoszony do ubezpieczenia społecznego. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bezrobotnym może być osoba niezatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, nieucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy (...). Organ wskazał, że ustawa pod pojęciem "innej pracy zarobkowej" rozumie wykonywanie pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych - art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy. W tej sytuacji zawarcie umowy zlecenia na wykonywanie pracy zarobkowej w dniu 29 października 2001 r. i wskazanie w niej okresu wykonywania pracy od 29 października 2001 r. do 31 marca 2002 r., jak również zgłoszenie skarżącego przez jego zleceniodawcę do ubezpieczenia społecznego powodowało zdaniem organu, niemożność nabycia przez skarżącego statusu bezrobotnego, a tym samym prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 23 ust. 1 i 6 powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Niezależnie od toczącego się postępowania w sprawie zasiłku dla bezrobotnych, w dniu 12 lutego 2002 r. skarżący wystąpił z wnioskiem do Kierownika Miejskiego Urzędu Pracy w [...] o przyznanie zasiłku przedemerytalnego.

Prezydent miasta [...] decyzją z dnia 14 marca 2002 r. przyznał skarżącemu zasiłek przedemerytalny od dnia 13 lutego 2002 r. ustalając okres uprawniający do zasiłku na 35 lat i 60 dni. Decyzja ta - w wyniku złożonego przez skarżącego odwołania - została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia 30 kwietnia 2002 r.

Postanowieniem z dnia 22 października 2002 r. Wojewoda [...] wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa postępowanie w sprawie przyznanego skarżącemu zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że nie był organowi znany fakt, iż skarżący w dniu 29 października 2001 r. zawarł umowę zlecenia na wykonywanie pracy w charakterze kierowcy.

Decyzją Wojewody [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art. 150 §1 , art. 151 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) oraz art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793) uchylono decyzję ostateczną z dnia 30 kwietnia 2002 r. i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia 14 marca 2002 r., przyznającą skarżącemu zasiłek przedemerytalny od dnia 13 lutego 2002 r. i orzeczono o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego od dnia 13 lutego 2002 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano (podobnie jak w wydanej później decyzji Wojewody [...] z dnia [...], dotyczącej statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych), że po złożeniu przez skarżącego w dniu 22 kwietnia 2002 r. oświadczenia o zatrudnieniu na umowę zlecenia organ ustalił, że skarżący istotnie pracował na umowę zlecenia w okresie od 5 listopada 2001 r. do 25 lutego 2002 r. Taka okoliczność wykluczała posiadanie przez skarżącego statusu bezrobotnego, a w konsekwencji zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie bowiem z art. 37 j(ust. 1 powołanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu do dnia 31 grudnia 2001 r. podstawą prawną do przyznania zasiłku przedemerytalnego było spełnianie ustawowych warunków do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz legitymowanie się wystarczająco długim stażem pracy. Organ uznał, że skoro w dniu 13 lutego 2002 r., a więc w dniu ustalania prawa do zasiłku przedemerytalnego skarżący nie spełniał ustawowych przesłanek do posiadania statusu bezrobotnego (wykonywał w tym czasie pracę zarobkową), to tym samym nie spełniał przesłanek do posiadania zasiłku przedemerytalnego.

W dniu 12 sierpnia 2003 r. Wojewoda [...] decyzją nr [...], wydaną na podstawie art. 150 §1, art. 151 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) oraz art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ... (Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793) ponownie uchylił decyzję ostateczną z dnia 30 kwietnia 2002 r. i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia 14 marca 2002 r., przyznającą skarżącemu zasiłek przedemerytalny od dnia 13 lutego 2002 r. i orzekł o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego od dnia 13 lutego 2002 r.

Na powyższe decyzje Wojewody [...] z dnia [...] i [...] wniósł skarżący odwołanie do Ministra Pracy i Polityki Społecznej wskazując w uzasadnieniu odwołania, że są one niezgodne z wydanym w jego sprawie postanowieniem Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 lipca 2002 r. o sygnaturze akt II SA/Lu 190/02. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu [...] dwie decyzje. Pierwszą o numerze [...], którą uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] o numerze [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że postępowanie w sprawie skarżącego obarczone było błędem proceduralnym polegającym na funkcjonowaniu w obrocie prawnym dwóch sprzecznych ze sobą decyzji. Decyzja bowiem Wojewody [...] z dnia 22 marca 2002 r. uchylała w całości decyzję MUP z dnia 31 października 2001 r. o przyznaniu statusu bezrobotnego i odmowie zasiłku dla bezrobotnych oraz decyzję Wojewody [...] z dnia 17 stycznia 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji i jednocześnie orzekała o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych od dnia 12 lutego 2002 r. Decyzja zaś z [...] o numerze [...]. wydana w wyniku wznowienia postępowania, uchylała w całości decyzję z dnia 22 marca 2002 r. i jednocześnie orzekała o odmowie uznania skarżącego za bezrobotnego od dnia 12 lutego 2002 r.

Drugą zaś decyzją wydaną również w dniu [...] o numerze [...] Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] o numerze [...] i z dnia [...] o numerze [...]. W uzasadnieniu decyzji organ uznał za prawidłowe stanowisko Wojewody [...] pozbawiające skarżącego prawa do zasiłku przedemerytalnego.

Decyzje te zaskarżył D. M. do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie i ponowił argumenty zawarte w decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) oraz art. 145 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. )orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...].

Sąd I instancji wskazał , że zgodnie z art. 141 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia jego ogłoszenia albo podpisania jego sentencji na posiedzeniu niejawnym, chyba że skargę oddalono. Uzasadnienie wyroku zostanie jednak sporządzone na wniosek stron złożony w ciągu 7 dni od ogłoszenia wyroku lub doręczenia jego sentencji. Wobec nie wystąpienia przez skarżącego z takim wnioskiem, w przepisanym prawem terminie uzasadnienie wyroku w niniejszej sprawie obejmuje jedynie tę część rozstrzygnięcia dotyczącą stwierdzenia przez Sąd nieważność decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] o nr [...] w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...].

Stosowanie do art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną . Rozpoznając przedmiotową sprawę stwierdzono , iż zaskarżona decyzja Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] o nr [...] w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności - art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Zgodnie z art. 110 kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję jest nią wiązany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Wypływająca z tego przepisu zasada związania organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją, która została doręczona (ogłoszona) stronie powoduje, że nie może ona być zmieniona lub uchylona przez organ, który ją wydał, inaczej jak tylko w postępowaniu administracyjnym przewidzianym w kodeksie. Wskazać należy, że przepis artykułu 110 kpa wpływa na stabilizację (trwałość) rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, kończąc w ten sposób wszelkie wahania co do jej załatwienia i uniemożliwiając organowi zmianę własnego stanowiska wyrażonego w doręczonej już, bądź ogłoszonej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie sygn. akt I S.A./Lu 49/97 z dnia 22 maja 1998 r. – niepublikowane ).

W rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 150 §1 , art." 151 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) oraz art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ... (Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793) uchylił decyzję ostateczną z dnia 30 kwietnia 2002 r. i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia 14 marca 2002 r.. przyznającą skarżącemu zasiłek przedemerytalny od dnia 13 lutego 2002 r. i orzekł o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego od dnia 13 lutego 2002 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że po złożeniu przez skarżącego w dniu 22 kwietnia 2002 r. oświadczenia o zatrudnieniu na umowę zlecenia organ ustalił, że skarżący pracował na umowę zlecenia w okresie od 5 listopada 2001 r. do 25 lutego 2002 r. Taka okoliczność wykluczała posiadanie przez skarżącego statusu bezrobotnego, a w konsekwencji zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie zaś z art. 37 j ust. 1 powołanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu do dnia 31 grudnia 2001 r. podstawą prawną do przyznania zasiłku przedemerytalnego było spełnianie ustawowych warunków do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz legitymowanie się wystarczająco długim stażem pracy. Organ wskazał, że skoro w dniu 13 lutego 2002 r., a więc w dniu ustalania prawa do zasiłku przedemerytalnego skarżący nie spełniał ustawowych przesłanek do posiadania statusu bezrobotnego (wykonywał w tym czasie pracę zarobkową), to tym samym nie spełniał przesłanek do posiadania zasiłku przedemerytalnego. W dniu zaś [...] Wojewoda [...] wydał kolejną decyzję, tym razem o numerze nr [...], na podstawie art. 150 §1, art. 151 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) oraz art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ... (Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793), w której ponownie uchylił decyzję ostateczną z dnia 30 kwietnia 2002 r. i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia 14 marca 2002 r., przyznającą skarżącemu zasiłek przedemerytalny od dnia 13 lutego 2002 r. i orzekł o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego od dnia 13 lutego 2002 r.

Takie działanie organu spowodowało zatem, że w istocie w obrocie prawnym funkcjonowały dwie decyzje Wojewody [...], rozstrzygające ten sam przedmiot sprawy.

W ocenie Sądu taka praktyka organów administracji stanowi przykład rażącego naruszenia prawa. Zgodnie bowiem z przywołanym przepisem art. 110 kpa doręczenie decyzji lub jej ogłoszenie stanowi wprowadzenie jej do obrotu prawnego. Wprawdzie w aktach sprawy nie ma informacji ani na temat sposobu doręczenia obu decyzji skarżącemu (z dnia [...]. jak i decyzji z dnia [...]), ani też informacji o dacie ich otrzymania przez skarżącego, to jednak nie oznacza to. że decyzje te nie znalazły się w obrocie prawym. Znajdują się bowiem obie w aktach sprawy skarżącego i nie istnieje przy żadnej z nich informacja wskazująca na to, że któraś z nich, z jakiś przyczyn nie została, wprowadzona do obrotu prawnego. Tak więc w sytuacji wydania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] niedopuszczalne było wydanie w stosunku do tego samego skarżącego kolejnej decyzji, w tym samym przedmiocie w dniu [...].

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...], w trybie postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy decyzja organu pierwszej instancji dotknięta była wadą nieważności naruszył zatem rażąco prawo co powoduje, że jego decyzja jest nieważna z mocy art. 156 § 1 pkt 2kpa.

Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku złożył pełnomocnik D. M. Zaskarżonemu wyrokowi na zasadzie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie :

1. art. 156 par. 1 pkt.2 k.p.a. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] nr [...] w części dot. utrzymania w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], zamiast art. 156 par. 1 pkt.3 k.p.a.

2) naruszenie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie zastosowanie przewidzianych ustawą środków, w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga w przypadku gdy niezbędne było to dla końcowego załatwienia skargi.

3) naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak pełnego przedstawienia stanowiska strony w zakresie określonym w skargach, które były przedmiotem rozpoznania zaskarżonych decyzji Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Socjalnej, nie podanie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia sprawy.

Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 156 par. 1 pkt.2 k.p.a. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] nr [...] w części dot. utrzymania w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], zamiast zastosowania art. 156 par. 1 pkt.3 k.p.a.

Wobec ponownego rozstrzygnięcia przez Ministra w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną jak zaznaczono w skardze kasacyjnej zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga w przypadku, gdy niezbędne było to dla końcowego załatwienia skargi. W szczególności Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozstrzyga w przedmiocie wszystkich decyzji wydanych w postępowaniu, nie odnosi się do nich i nie wyjaśnia wynikających z nich sprzeczności.

Ponadto, zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzuca naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak pełnego przedstawienia stanowiska strony w zakresie określonym w skargach, które były przedmiotem rozpoznania zaskarżonych decyzji Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Socjalnej, nie podanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności Sąd I instancji nie określa na jakiej podstawie prawnej oddalił skargi D. M. na zaskarżone przez niego decyzje Ministra, w żaden sposób również in meriti nie odniósł się do kwestii podnoszonych w skargach wniesionych przez skarżącego.

Fakt, nie złożenia przez skarżącego wniosku o sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie zwalnia Sądu z dyspozycji art. 141 § 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .

Skarga kasacyjna zawierała również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który został uwzględniony albowiem postanowieniem z dnia 10 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej , bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania . Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim ( art. 175 § 1 –3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.

Złożona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna odpowiada przedstawionym wymogom a podniesione w niej zarzuty są trafne.

Przystępując jednak do dalszych rozważań w tej sprawie zauważyć należy, iż dla określenia charakteru danego przepisu nie jest istotne w jakim akcie normatywnym przepis ten zamieszczono, ale decyduje jego treść i cel. Przepisami prawnomaterialnymi są przepisy regulujące bezpośrednio stosunki administracyjnoprawne ( określające zachowanie podmiotów) oraz roszczenia wynikające z tych stosunków ( nakładającą obowiązki i przyznają prawa lub uprawnienia ). Przepisami procesowymi są zaś normy instrumentalne, które określają drogę i sposób dochodzenia uprawnień wynikających z norm materialnoprawnych. Wskazany w skardze kasacyjnej przepis art. 156 § 1 kpa niewątpliwie należy zaliczyć do przepisów prawa materialnego.

W sytuacji przedstawienia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.

Skarga kasacyjna złożona w przedmiotowej sprawie zawiera dwa zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów procedury sądowoadministracyjnej a to art. 135 i art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Przepis art. 135 wskazanej ustawy stanowi, iż Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowania prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Zatem przesłanką zastosowania powyższego unormowania jest stwierdzenie naruszenie prawa materialnego lub procesowego, nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności ale także w akcie lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy.

Zgodnie zaś z art. 141 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Zaś w § 2 tego przepisu wskazano, że w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. Natomiast przepis art. 141 § 4 omawianej ustawy procesowej wskazuje co powinno zawierać uzasadnienie wyroku stanowiąc, iż winno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy , zarzutów podniesionych w skardze , stanowisk pozostałych stron , podstawę prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie , a także w wypadku uwzględnienia skargi , wskazania co do dalszego postępowania .

Zatem obowiązek sporządzenia uzasadnienia wyroku sprowadza się zawsze do wyroków uwzględniających skargę . Natomiast powołany wyżej art. 141 § 2 powołanej ustawy stanowi wyjątek od zasady , że uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu i jako wyjątek od zasady nie może być interpretowany rozszerzająco . Oznacza to, że norma art. 141 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie wyłącznie do wyroków oddalających skargę w całości .Natomiast w sytuacji kiedy wydany wyrok przez wojewódzki sąd administracyjny uwzględnia skargę jedynie w części, oddalając ją jednocześnie w pozostałym zakresie, to wówczas uzasadnienie wyroku powinno być uzasadnione z urzędu, również i w odniesieniu do tej części, która dotyczy oddalenia skargi .

W rozpoznawanej sprawie skarga D. M. skierowana do Sądu administracyjnego obejmowała swym zakresem w istocie trzy rozstrzygnięcia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Polityki Społecznej z dnia [...], albowiem skarga ta dotyczyła decyzji Nr [...], którą uchylono decyzje Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy uznania za bezrobotnego i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, oraz decyzji Nr [...] która utrzymano w mocy dwie decyzje Wojewody [...] z dnia [...]: znak [...] dotyczącą zasiłku przedemerytalnego oraz znak [...] dotycząca uchylenia w trybie art. 154 kpa decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 26 sierpnia 2002 r. w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego. Rozpoznając powyższą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał zaskarżony wyrok stwierdzając jedynie w nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] Nr [...] w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego, zaś w pozostałym zakresie oddalono skargę. Uzasadnienie wyroku sporządzone w tej sprawie wyłącznie obejmowało swym zakresem jedynie tę część orzeczenia Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie , która dotyczyła stwierdzenia w części nieważności jednej z zaskarżonych decyzji bowiem Sąd I instancji odstępując od sporządzenia uzasadnienia w pozostałym zakresie , uznał że pozwala mu na to brak wniosku o uzasadnienie wyroku w tej części .

Ze stanowiskiem Sądu w tym zakresie wobec wyżej przedstawionej wykładni art. 141 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie można się zgodzić. W okolicznościach tej sprawy częściowe jedynie uwzględnienie skargi D. M. niezależnie od braku wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w części oddalającej skargę nie pozwalało Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie na odstąpienie od sporządzenia uzasadnienia w tej sprawie na co słusznie zwrócono uwagę w motywach skargi kasacyjnej. Tym samym nie sporządzając uzasadnienia wyroku w części oddalającej w pozostałym zakresie skargę strony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył przepis art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi albowiem nie wyjaśniono przesłanek oddalenia skargi w opisanym wyżej zakresie. Nie sporządzenie uzasadnienia w powyższym zakresie stanowi brak uzasadnienia pozbawiając skarżącego możliwości racjonalnego sformułowania podstaw kasacji, przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji oraz wniosków kasacyjnych .

Ponadto zauważyć należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] Nr [...] w opisanym wyżej zakresie uznał, że podjęto ją z rażącym naruszeniem prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa .Skarga kasacyjna zarzuca Sądowi I instancji naruszenie tego przepisu powołując się w tym zakresie na zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt. 3 kpa. Również i ten zarzut skargi kasacyjnej zasługuje na uwzględnienie.

Niewątpliwie stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej decyzji Ministra Gospodarki , Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego , Sąd I instancji przyjął , że w rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] wydał dwie tożsame decyzje jedną z dnia [...] a drugą w dniu [...]. Oba te rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjne podjęte bowiem zostały po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia 22 października 2002 r. znak [...] w wyniku, którego uchylono decyzję ostateczną Wojewody [...] z dnia 30 kwietnia 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 marca 2002 r. w przedmiocie przyznania D. M. prawa do zasiłku przedemerytalnego, oraz jednocześnie orzeczono o odmowie przyznania w/w prawa do zasiłku przedemerytalnego . Tak więc w okolicznościach tej sprawy Wojewoda [...] podjął decyzję dnia [...] Nr [...] w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną z dnia [...] Nr [...]. Przy takim ustaleniu stanu faktycznego co potwierdza lektura akt administracyjnych przedstawionych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu podstawą eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji jak zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej winien być przepis art. 156 § 1 kpt. 3 kpa a nie jak wadliwie przyjął Sąd I instancji art. 156 § 1 kpt. 2 kpa . Ponadto stwierdzając nieważność decyzji Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Socjalnej z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję decyzje z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego Sąd stwierdził nieważność tylko zaskarżonej decyzji Ministra Gospodarki , Pracy i Polityki Socjalnej , pozostawiając w obrocie prawnym decyzję pierwszoinstancyjną Wojewody [...] z dnia [...] dotkniętą tą samą wadą , co wyeliminowana zaskarżonym wyrokiem decyzja .

Podnieść w tym miejscu należy , iż jeżeli Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji uzna , że dotknięta jest ona wadą nieważności, pozostaje także zobowiązany do stwierdzenia nieważności organu pierwszej instancji jeżeli decyzja ta dotknięta jest również jedna z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa . Nie stwierdzając zatem nieważności decyzji organu I instancji mimo, że dotknięta była ona tą samą wadą co decyzja , którą eliminowano z obrotu prawnego zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji naruszył przepis art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi gdyż naruszenie prawa materialnego występowało nie tylko w zaskarżonej decyzji lecz także w decyzji ja poprzedzającej .

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) i art. oraz art. 250 cytowanej wyżej ustawy w związku z § 19 w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163 , poz. 1348 ze zm. ) orzekł jak w sentencji wyroku .