Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 570/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 2 pkt 1, 4 i 5
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Bożena Pindel (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2022 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 14 marca 2022 r. nr COF.OUR.6375.21912.2021 ŁD.SM.ZZ 05234916 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 14 marca 2022 r. Nr COF.OUR.6375.21912.2021 (ŁD.SM.ZZ 05234916) Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej: wierzyciel lub organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej K.p.a.), art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm..; dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689.; dalej: ustawa abonamentowa) – po rozpoznaniu zażalenia R. K. (dalej: zobowiązana lub skarżąca) na postanowienie własne z 3 grudnia 2021 r., nr COF.OUR.6357.21912.2021 – wydał następujące rozstrzygnięcie:

1) uchylił w części postanowienie z 3 grudnia 2021 r. w zakresie orzeczenia co do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. i uznał za uzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.,

2) utrzymał w mocy ww. postanowienie w pozostałym zakresie, tj.:

- uznania za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku,

- uznania za uzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku ujętego w pozycjach od E.1 do E.12 tytułu wykonawczego numer 276162E1-24/OL/2020 z dnia 24 lipca 2020 r. (za okres od stycznia 2015 r. do grudnia 2015 r.),

- uznania za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku ujętego w pozycjach od E.13 do E.24 ww. tytułu wykonawczego (za okres od stycznia 2016 r. do grudnia 2016 r.).

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny.

Wierzyciel wydając rozstrzygnięcie w I instancji (postanowienie z 3 grudnia 2021 r.) – po rozpoznaniu zarzutów wniesionych przez zobowiązaną – uznał za:

- niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku,

- zasadny zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2015 r, do grudnia 2015 r. ujętego w części tytułu wykonawczego o numerze 276162E1-24/OL/2020 z dnia 24 lipca 2020 r.,

- niezasadny zarzut przedawnienia obowiązku za okres od stycznia 2016 r. do grudnia 2016 r. ujętego w części tytułu wykonawczego o numerze 276162E1-24/OL/2020 z dnia 24 lipca 2020 r,

- niezasadny zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.

Organ II instancji – rozpoznając zażalenie zobowiązanej – uwzględnił zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. i w tym zakresie uchylił w części zaskarżone postanowienie. W pozostałym zakresie uznał stanowisko organu I instancji za zasadne.

Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku wskazał, że zobowiązana zgłosiła rejestrację odbiornika telewizyjnego używanego pod adresem: ul. [...], [...] B. (adres zameldowania aktualny od dnia 28 października 1986 r.: ul. [...], [...] B.). Dowód w postaci kserokopii "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" poświadczonej za zgodność z oryginałem załączono do postanowienia z 3 grudnia 2021 r.

Mając na uwadze informację o wyjeździe zobowiązanej do Włoch, wyrejestrowaniu przedmiotowego odbiornika oraz niedysponowaniu z uwagi na upływ czasu dowodem potwierdzającym wyrejestrowanie, wierzyciel wskazał przepisy prawne zobowiązujące do dopełnienia w placówce pocztowej właściwych i wymaganych przepisami prawa działań związanych z wyrejestrowaniem odbiorników zaznaczając, że jedynie okazanie dokumentu potwierdzonego datownikiem placówki pocztowej (przyjmującego zmianę) mogłoby mieć wpływ na stanowisko wierzyciela.

Organ zaznaczył, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i opłatami za korzystanie z nich mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, a także w wymienionych ustawach poprzedzających.

Powołał § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r., wskazał również na wcześniej obowiązujące rozporządzenia).

Stwierdził, że Poczta Polska S.A. nie dysponuje dokumentem , który stanowiłby o dopełnieniu przez zobowiązaną formalności związanych ze zgłoszeniem wyrejestrowania przedmiotowego odbiornika telewizyjnego wcześniej niż w dniu 30 grudnia 2016 r.

Dalej podał, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] zostało przesłane pismem z 21 sierpnia 2008 r. na adres, pod którym zobowiązana była zameldowana od 28 października 1986 r. Organ posiada w swoich zasobach archiwalnych elektroniczne wersje "Zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" i odnotował w elektronicznej bazie danych o abonentach potwierdzenia przesłania do abonentów w określonych dniach zawiadomień, które są automatycznie wstawiane w historii korespondencji kierowanej do abonenta. Z tych powodów uznał zarzut nieistnienia obowiązku za niezasadny.

Organ odwoławczy uznał – w ślad za organem I instancji − za uzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku ujętego w pozycjach od E.1 do E.12 tytułu wykonawczego numer 276162E1-24/OL/2020 z dnia 24 lipca 2020 r. (za okres od stycznia 2015 r. do grudnia 2015 r.) oraz za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku ujętego w pozycjach od E.13 do E.24 ww. tytułu wykonawczego (za okres od stycznia 2016 r. do grudnia 2016 r.). Podał, że w stosunku do zaległości w opłatach abonamentowych zastosowanie mają przepisy art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej O.p.).

Ze względu na fakt, że organ egzekucyjny zastosował skutecznie środek egzekucyjny w 2021 r., a tytuł wykonawczy numer 276162E1-24/O L/2020 z 24 lipca 2020 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu został doręczony zobowiązanej - 8 lipca 2021 r., przedawnieniu uległy należności za okres od miesiąca sierpnia 2015 r. do grudnia 2015 r. wykazane w pozycjach E1-5 ww. tytułu wykonawczego. Ponieważ organ egzekucyjny przekazał na konto wierzyciela wyegzekwowaną kwotę, która obejmuje również należność za rok 2015 r., zobowiązanej przysługuje zwrot kwoty dotyczącej tego okresu.

Odnosząc się do wniesionego zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia organ wskazał, że Poczta wypełniając obowiązek wynikający z art. 15 § 1 u.p.e.a. w dniu 18 listopada 2019 r. skierowała do zobowiązanej listem poleconym (za elektronicznym potwierdzeniem odbioru) upomnienie wzywające do dobrowolnej zapłaty należności. Upomnienie wysłane zostało na adres: ul. [...], [...] B.. Ponieważ pomimo dwukrotnej awizacji przesyłka z upomnieniem nie została odebrana, upomnienie uznano za doręczone w myśl art. 44 § 4 K.p.a. i odesłane do wierzyciela 6 grudnia 2019 r. Przeprowadzając dodatkowe postępowanie wyjaśniające ustalono, że prowadząc korespondencję w 2016 r. (dotyczącą tytułu wykonawczego numer 219909E1-65/O L/2015 z 28 września 2015 r.) wierzyciel uzyskał udzielone przez zobowiązaną pełnomocnictwo do reprezentowania jej w sprawie abonamentu RTV przez radcę prawnego J. K., które nie zostało odwołane i nadal pozostaje aktualne. Zatem w sytuacji, gdy zobowiązana nadal przebywa poza granicami kraju, korespondencja winna być przekazywana na adres ww. Kancelarii Radców Prawnych. Zaznaczył przy tym, że uznanie zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia za uzasadniony nie przesądza o umorzeniu zadłużenia w opłatach abonamentowych za okres od stycznia 2016 r. do grudnia 2016 r. (po przedawnieniu należności za 2015 r.), za który nie przysługuje zwrot.

W skardze na rozstrzygnięcie organu odwoławczego zobowiązana (reprezentowana przez radcę prawnego) domagała się jego:

- uchylenia w części dotyczącej nieuznania nieistnienia obowiązku, uznania za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku ujętego w pozycjach od E13 do E24 tytułu wykonawczego Nr 276162E1-24/OL/2020 z dnia 24 lipca 2020 r. (za okres od stycznia 2016 r. do grudnia 2016 r.) oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji w przedmiotowym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie

- uchylenia w części dotyczącej nieuznania nieistnienia obowiązku, uznania za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku ujętego w pozycjach od E13 do E24 ww. tytułu wykonawczego oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w przedmiotowym zakresie (pkt 1,3,4 tegoż postanowienia, szczegółowo opisany w uzasadnieniu) i orzeczenie co do istoty sprawy.

Wniosła również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Zaskarżonemu postanowieniu w zaskarżonej części zarzucono naruszenie:

I) prawa materialnego, tj. art. 70 § 4 O.p. poprzez jego zastosowanie, a mianowicie uznanie że w zastosowanie środka egzekucyjnego spowodowało przerwanie okresu przedawnienia, mimo wszczęcia i prowadzenia egzekucji w sposób ewidentnie sprzeczny z prawem;

II) przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływy na wynik sprawy:

1) art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego bez uprzedniego doręczenia upomnienia, co organ przyznaje,

2) art. 60 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, że przeprowadzona czynność w wadliwym postępowaniu egzekucyjnym wywołuje skutek w postaci przerwania biegu przedawnienia,

3) art. 7 oraz art. 77 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a mianowicie nierozważenie przez organ wszystkich okoliczności sprawy, w tym nie przeprowadzenie przy wydawaniu postanowienia 'wszelkich dowodów przytoczonych przez skarżącą,

4) art. 8 K.p.a. poprzez jego niezastosowania, a mianowicie nieprzeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a zwłaszcza poprzez nieustosunkowanie się przez organ do spójnych i koherentnych twierdzeń i dowodów zebranych w opisywanym postępowaniu, co z kolei doprowadziło do naruszenia przepisu art. 11 K.p.a, poprzez jego niezastosowanie, tj. niewyjaśnienie uczestnikowi w sposób nie budzący wątpliwości zasadności swego stanowiska, którym kierował się przy załatwieniu sprawy tym bardziej, iż postanowienie godzi w' interesy prywatnej osoby,

5) art. 80 i art. 81 K.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów zgromadzonych w postępowaniu oraz błąd w ustaleniach faktycznych prowadzący do wadliwej oceny prawnej.

Uzasadnienie skargi skupia się na naruszeniu art. 15 u.p.e.a. Zdaniem pełnomocnika nie może wywoływać skutku prawnego środek egzekucyjny, który − jako uchylony z uwagi na wadliwość (brak legalności) podstawy prawnej jego zastosowania, skutkującą umorzeniem postępowania egzekucyjnego − w ogóle nie powinien być stosowany. Uznano, że organ egzekucyjny zobligowany jest do umorzenia postępowania na podstawie art. art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., a wszelkie czynności zgodnie z art. 60 § 1 zostaną zniweczone. Winno to skutkować ustaleniem nieistnienia obowiązku za rok 2016, nie wdając się w merytoryczną ocenę innych powołanych w zarzutach, a następnie w zażaleniu.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem organ odwoławczy:

1) uchylił w części postanowienie z 3 grudnia 2021 r. w zakresie orzeczenia co do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. i uznał za uzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.,

2) utrzymał w mocy ww. postanowienie w pozostałym zakresie, tj.:

- uznania za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku,

- uznania za uzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku ujętego w pozycjach od E.1 do E.12 tytułu wykonawczego numer 276162E1-24/OL/2020 z dnia 24 lipca 2020 r. (za okres od stycznia 2015 r. do grudnia 2015 r.),

- uznania za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku ujętego w pozycjach od E.13 do E.24 ww. tytułu wykonawczego (za okres od stycznia 2016 r. do grudnia 2016 r.).

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1 u.p.e.a.,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Z kolei w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.

Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:

1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.

Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.).

Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.):

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 2 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:

1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje albo uległ wygaśnięciu lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny;

2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 2 pkt 2-4 u.p.e.a.)

W przedmiotowej sprawie skarżąca podniosła zarzuty określone w art. 33 § 2 pkt 1 (nieistnienie obowiązku), pkt 4 (brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia) oraz pkt 5 (wygaśnięcie obowiązku w całości) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Przedstawione w ww. art. 33 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, badaniu więc podlega tylko to, czy wystąpiła jedna z przesłanek wymienionych w art. 33 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 5 września 2018 r. sygn. akt II FSK 304/18, Lex nr 2555362, dostępne również w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się do pierwszego z zarzutów wyjaśnić należy, że o charakterze opłaty abonamentowej jednoznacznie przesądził Trybunał Konstytucyjnego w swoich wyrokach, w szczególności w wyroku wydanym dnia 9 września 2004 r. w sprawie K 2/03 i z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie K 24/08 stwierdzając że abonament to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zdań państwa. Jest to danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji, przez swój celowy charakter, nie stanowiący dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym." Skutkiem traktowania abonamentu jako daniny publicznej, jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, są rygory w zakresie jego wprowadzenia (wyłącznie ustawą), a także obowiązek jawnego i kontrolowanego publicznie wykorzystywania płynących z niego dochodów. Ustawą regulującą w sposób kompleksowy zasady pobierania opłat abonamentowych jest ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Cechą charakterystyczną dla opłaty abonamentowej jest również to, że obowiązek jej zapłaty wynika z mocy prawa, ex lege, bowiem art. 2 ustawy abonamentowej nakłada obowiązek uiszczania abonamentu, który powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika a jej wysokość również jest ustalona w ustawie abonamentowej i w rozporządzeniach Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wydawanych corocznie, które aktualizują jej wysokości na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 3 ustawy abonamentowej i tym samym wynika wprost z przepisów prawa. Zarejestrowany abonent ma więc obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej w drodze samoobliczenia, a gdy wyliczenia tego dokonuje podmiot, któremu powierzone obowiązki związane z pobieraniem opłaty abonamentowej, to czyni to wyłącznie w trybie pozaprocesowym w drodze wyłącznie czynności materialno-technicznej, czy to polegającej na wyliczeniu wysokości nieuiszczonej opłaty. Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. K 24/08, uiszczanie opłat abonamentowych dokonywane jest w drodze samoobliczenia przez abonenta, zatem przerzucanie obowiązku w tym zakresie na wierzyciela jest bezpodstawne. Poczta Polska S.A. jest zobowiązana wyłącznie, na mocy przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, do kontroli wykonywania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.

Na etapie skargi nie jest kwestionowany fakt dokonania przez skarżącą rejestracji odbiornika, organ przedstawił dowód w postaci kserokopii "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego", który doręczono skarżącej wraz z postanowieniem z 3 grudnia 2021 r., co potwierdza, że taka rejestracja miała miejsce.

Zatem zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązany wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 928/18, Lex nr 2645539).

Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania odbiornika RTV, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.

Wskazać także należy, że przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z:

– § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) – akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.;

– § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) – akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.;

– § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) – akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r.

W tym kontekście zasadnym jest więc stanowisko, że zmiana miejsca zamieszkania, czy sprzedaż lokalu, gdzie użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV i brak rejestracji odbiornika RTV w nowym miejscu zamieszkania nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności.

Skarżąca nie przedstawiła dowodu potwierdzającego skuteczne wyrejestrowanie radioodbiorników przed dniem 30 grudnia 2016 r.

Z akt sprawy wynika, że skarżącej pismem z 21 sierpnia 2008 r. przesłano zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników RTV, na adres wskazany przy rejestracji odbiorników.

Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Z zacytowanego przepisu wynika, że Poczta Polska S.A. była zobligowana do tego, aby wszystkim zarejestrowanym w dniu wejścia w życie wspomnianego aktu wykonawczego nadać indywidulany numer identyfikacyjny, a także zawiadomić ich o tym fakcie. Podkreślić przy tym należy, że przywołany przepis stanowi o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem o przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła. W sytuacji braku zawiadomienia przez użytkownika o zmianie adresu, przesłanie powiadomienia na adres wskazany przy rejestracji czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem. Natomiast doręczenie omawianego zawiadomienia winno być dokonane na adres podany przez abonenta. Zatem skoro skarżąca nie dopełniła wymogu poinformowania o zmianie adresu, to Poczta Polska S.A. zobligowana była do powiadomienia zobowiązanego na adres, który został jej podany i nie można mówić o bezprawności działania wierzyciela w tym zakresie. Dodać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym niekwestionowane jest stanowisko, zgodnie z którym dla skutecznego zawiadomienia strony o nadaniu jej numeru indentyfikacyjnego nie jest niezbędne dokonanie tego zawiadomienia w formie przesyłki ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2018 r., II FSK 2731/17).

Zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a także w okresie obowiązywania wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, (wynika to także z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

Drugi z zarzutów dotyczący braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia został uwzględniony przez organ odwoławczy (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.). Przychylając się do zasadności tego stanowiska, stwierdzić należy, iż zagadnienie to nie będzie przedmiotem dalszych rozważań. Zasadnie wierzyciel uznał, że upomnienie winno być doręczone na adres ustanowionego w sprawie pełnomocnika.

Organ uznał także zarzut przedawnienia zobowiązania skarżącej za okres od stycznia do grudnia 2015 r. Jednocześnie uznał za nieuzasadniony zarzut przedawnienia za okres od stycznia do grudnia 2016 r. stwierdzając, że zastosowany w dniu 8 lipca 2021 r. środek egzekucyjny, po uprzednim skutecznym doręczeniu skarżącej odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu, wywołał skutek pozwalający na dochodzenie zobowiązań za ten okres.

W kwestii zarzutu przedawnienia dochodzonych zaległości z tytułu nieuiszczonych opłat abonamentowych za okres od stycznia do grudnia 2016 r. rozważania należy rozpocząć od tego, że należności z tytułu abonamentu RTV mają charakter publicznoprawny, a nie cywilnoprawny, bowiem obowiązek ich uiszczania wynika z ustawy, a nie ma charakteru umownego. Tak więc na podstawie art. 2 § 2 O.p., do przedawnienia opłat abonamentowych stosować należy art. 70 § 1 O.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności (zob. wyrok NSA z 27 maja 2020 r. sygn. akt I GSK 1668/19). Oznacza to, że najstarsze zaległości z 2015 r. ulegają przedawnieniu z upływem 31 grudnia 2020 r., natomiast za 2016 r. – z dniem 31 grudnia 2021 r. Tymczasem przed tą datą organ egzekucyjny zajął rachunek bankowy skarżącej (zawiadomienie o tej czynności wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanej w dniu 8 lipca 2021 r.) i uzyskał środki, które w całości pokryły należność wierzyciela. Takie działania, zdaniem wierzyciela, prowadzą do przerwania biegu terminu przedawnienia, organ egzekucyjny dokonał bowiem czynności zgodnie w wystawionym tytułem wykonawczym.

Z akt sprawy nie wynika, aby wierzyciel zawiadomił organ egzekucyjny o uznaniu zarzutu z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., tj. nieprawidłowego doręczenia zobowiązanej upomnienia, a wymieniona czynność egzekucyjna nie została dotąd uchylona. Wierzyciel winien był w trybie art. 34a pkt 1 u.p.e.a. z urzędu wystąpić do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości albo w części w przypadku wystąpienia przyczyny określonej w art. 33 § 2 pkt 1-5. W rezultacie tego nie doszło do unicestwienia materialnoprawnych skutków stosowania środków egzekucyjnych, a więc na obecnym etapie postępowania nie odpadła przesłanka do przyjęcia dalszego trwania podstawy przerwania biegu terminu przedawnienia.

Z przepisu art. 33 § 4 pkt 3 lit. a u.p.e.a. wynika bowiem, że organ egzekucyjny po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia o uznaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa m.in. w art. 33 § 2 pkt 1-5 - umarza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części. Zatem uwzględnienie zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia w niniejszej sprawie winien skutkować umorzeniem tego postępowania w całości. Zgodnie natomiast z art. 60 § 1 u.p.e.a. umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie czynności egzekucyjnych. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności. Niewątpliwie więc uchylenie czynności egzekucyjnych następuje z mocy prawa, wskutek wydanego w trybie cytowanego art. 60 § 1 u.p.e.a. postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i prowadzi w konsekwencji do przywrócenia stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.