Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 753/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2022 r. sprawy ze skargi M.N. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 czerwca 2021 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "Dyrektor ARiMR"), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. (w skrócie "Kierownik ARiMR") z dnia 21 kwietnia 2021 r. w przedmiocie przyznania M. N. (dalej również jako "wnioskodawca", "strona" lub "skarżący") płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020.

Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2020 r. strona zwróciła się do Kierownika ARiMR o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników do powierzchni 24,36 ha oraz płatności związanej do zwierząt gatunku bydło domowe w ilości 20 sztuk zwierząt i płatności związanej do krów w ilości 20 sztuk zwierząt. Wraz z wnioskiem zostały dołączone załączniki graficzne, na których oznaczono położenie działek rolnych deklarowanych do przyznania płatności, oświadczenia o powierzchni obszarów proekologicznych i o zwierzętach zadeklarowanych do płatności.

W dniach 7 lipca - 11 września 2020 r. przeprowadzono w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy kontrolę na miejscu metodą FOTO w zakresie kwalifikowalności powierzchni, z której raport nr [...] sporządzono w dniu 1 grudnia 2020 r. W wyniku kontroli stwierdzono m.in., iż na działkach rolnych B i C należy zastosować kody: DR29: "Działka rolna jest położona na niezadeklarowanej działce referencyjnej (np. drogi i rowy), DR52: "Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania", DR53: "Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania". Dla działek rolnych D i H stwierdzono kody DR52 i DR53. Dla działki rolnej E oprócz kodu DR52 stwierdzono również kody: DR49: "Do wyliczenia tolerancji pomiaru zastosowano wartość obwodu zewnętrznego", DR51: "W sąsiedztwie działki rolnej stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności". Pismem z dnia 15 grudnia 2020 r. została wnioskodawcy przesłana kopia ww. raportu. Strona została pouczona, że zgodnie z ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, po otrzymaniu raportu z kontroli, może zgłosić na piśmie w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń w nim zawartych. Raport doręczono stronie w dniu 29 grudnia 2020 r. i nie wniosła ona na tym etapie zastrzeżeń. Ponadto, w przedmiotowym piśmie powiadomiono, że kopia raportu w zakresie kwalifikowalności powierzchni nie została jeszcze zatwierdzona przez ARiMR i może ulec zmianie.

Decyzją z dnia 21 kwietnia 2021 r. (nr[...]) Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. przyznał wnioskodawcy:

jednolitą płatności obszarową w wysokości 11.305,38 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 266,88 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, do powierzchni 23,92 ha;

płatność za zazielenienie w wysokości 7.567,84 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 178,65 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, do powierzchni 23,92 ha;

- płatność redystrybucyjną (dodatkową) w wysokości 3.720,04 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 87,82 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, do powierzchni 20,92 ha;

płatność dla młodych rolników w wysokości 5.996,79 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 141,56 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, do powierzchni 23,92 ha;

płatność do bydła w wysokości 6.384,48 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 150,72 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, do 20 sztuk zwierząt;

płatność do krów w wysokości 8.052,12 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 190,08 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, do 20 sztuk zwierząt, a także

kwotę 499,73 zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż podczas kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności, tj. 23,92 ha jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku do jednolitej płatności obszarowej, gdzie wskazano 24,36 ha. Ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L 347 z 20.12.2013 r., s. 549) oraz o wyniki przeprowadzonej w gospodarstwie rolnika kontroli na miejscu metodą FOTO. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosiła 1,84%. Zgodnie z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną, która wynosi nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Dlatego do jednolitej płatności obszarowej uwzględniono powierzchnię 23,92 ha.

Odnośnie płatności za zazielenienie oraz płatności dla młodych rolników organ również przyznał płatność do powierzchni stwierdzonej, tj. 23,92 ha. W przypadku płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) organ wskazał, że płatność ta przyznawana jest rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu tego rolnika jest większa niż 3 ha. Organ wyjaśnił także, że płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Tym samym powierzchnia do przyznania płatności dodatkowej wyniosła 20,92 ha.

Wnioskodawca wniósł odwołanie od powyższej decyzji nie zgadzając się z powierzchniami ustalonymi przez organ pierwszej instancji w oparciu o system informacji geograficznej oraz wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu metodą FOTO, uprawniającymi do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020. Odwołujący się podtrzymał swoje deklaracje powierzchni działek zawarte we wniosku oraz zarzucił niezgodność pomiarów dokonanych podczas przeprowadzonej kontroli na miejscu z istniejącym stanem faktycznym. Strona wskazała, że podstawą wydanego rozstrzygnięcia były wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej metodą FOTO. Tymczasem podczas kontroli powierzchnia zmierzona jest obarczona błędem tolerancji, tym samym powierzchnie stwierdzone działek rolnych były zgodne z deklaracjami rolnika i dlatego nie składał zastrzeżeń do raportu pokontrolnego. W ocenie strony, decyzja była nieprawidłowa, gdyż powinny zostać jej przyznane płatności do deklarowanych we wniosku powierzchni, ponieważ są one zgodne ze stanem faktycznym.

Decyzją z dnia 17 czerwca 2021 r. (nr[...]) Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 753 ze zm., dalej jako "k.p.a.") utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania.

Na wstępie uzasadnienia decyzji organ wskazał podstawy prawne wydanego w sprawie rozstrzygnięcia i podkreślił, że w przedmiotowym postępowaniu stosuje przepisy k.p.a., chyba, że ustawa stanowi inaczej. Istotne znaczenie dla sprawy ma art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, którego treść została przywołana przez organ. Następnie organ wskazał na treść przepisów art. 8 ust. 1 oraz art. 19 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Ponadto, organ zaznaczył, że narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Celem kontroli, zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. jest skuteczne zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest płatność.

Ustalenie, czy dane grunty kwalifikują się do objęcia płatnością następuje w wyniku przeprowadzonej zgodnie z art. 74 ust. 1 rozporządzenia Nr 1306/2013 kontroli administracyjnej, która dotyczy zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy. W szczególności kontrola ta polega na porównaniu danych dotyczących poszczególnych działek rolnych zawartych we wniosku z danymi znajdującymi się w systemie identyfikacji działek rolnych, w tym na porównaniu powierzchni działek rolnych z wniosku z zapisaną w systemie identyfikacji działek rolnych maksymalną powierzchnią kwalifikowaną do płatności na poszczególnych działkach ewidencyjnych, na których znajdują się deklarowane działki rolne.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r., kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych i gwarantują, m.in. że: spełnione są kryteria kwalifikowalności, zobowiązania i inne obowiązki w odniesieniu do systemu pomocy lub środka wsparcia.

Przechodząc do weryfikacji wniosku strony, organ wskazał, że zgodnie z art. 72 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013 każdego roku beneficjent wsparcia, o którym mowa w art. 67 ust. 2, składa wniosek o płatności bezpośrednie lub wniosek o płatność w odniesieniu do stosownych środków obszarowych i działań związanych ze zwierzętami w ramach rozwoju obszarów wiejskich obejmujący odpowiednio:

wszystkie działki rolne w gospodarstwie, jak również grunty nierolnicze, których dotyczy wniosek o wsparcie, w którym mowa w art. 67 ust. 2;

uprawnienia do płatności deklarowane do aktywowania;

wszelkie inne informacje przewidziane w niniejszym rozporządzeniu lub wymagane w związku z wdrożeniem odpowiedniego sektorowego prawodawstwa rolnego lub wymagane przez dane państwo członkowskie.

Wniosek producenta, jest bardzo ważnym środkiem dowodowym w sprawie, ale nie ma jednak decydującego znaczenia w tym sensie, że podane w nim dane mogą zostać weryfikowane w toku prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego. Wniosek taki podlega zatem kontroli i merytorycznej ocenie organu. Jeżeli dane podane we wniosku wydają się prawidłowe, a w wyniku kontroli administracyjnej czy kontroli na miejscu okaże się inaczej, to organ nie przyjmuje jako podstawy swojego faktycznego rozstrzygnięcia wyłącznie danych z wniosku lecz uwzględnia te okoliczności, które ustali w trakcie postępowania dowodowego.

W niniejszej sprawie strona złożyła drogą elektroniczną wniosek o przyznanie płatności na rok 2020, w którym zadeklarowała konkretny obszar rolny, wskazując numerycznie oznaczone działki do przyznania wnioskowanych płatności oraz powierzchnie, co do których wnioskuje o płatności. Powierzchnie działek rolnych zostały następnie zweryfikowane i ustalone w trakcie przeprowadzonej w gospodarstwie rolnika kontroli metodą FOTO w dniach 7 lipca do 7 września 2020r. Kopia protokołu pokontrolnego została doręczona 29 grudnia 2020 r. i w pouczeniu wskazano na możliwość złożenia zastrzeżeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia. Do dnia zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji, nie zostały zgłoszone jakiekolwiek zastrzeżenia i tym samym nie podważono skutecznie jej wyników.

Organ odwoławczy podniósł, że brak było podstaw do uznania aby powierzchnia stwierdzona została błędnie wyznaczona, a obszar błędnie wykluczony. Protokół z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni działek rolnych przedstawiał stan działek na podstawie pomiarów, obliczeń i spostrzeżeń kontrolerów, a powyższe obserwacje znalazły potwierdzenie w materiale fotograficznym. Wykonane zostały szczegółowe szkice z zaznaczeniem granic poszczególnych działek rolnych i wykonano zdjęcia działek a dokumentacja fotograficzna obejmowała ponumerowane zdjęcia z odniesieniami na mapie do poszczególnych działek z oznaczeniem miejsca i kierunku ich wykonania. Szkice obrazujące kontrolowane działki były możliwe do zweryfikowania poprzez porównanie z załącznikami graficznymi przedstawiającymi działki strony dołączonymi do wniosku. Ponadto, weryfikując powierzchnię zadeklarowaną przez rolnika organ pierwszej instancji oparł się także na systemie informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., a który stanowi, że system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000, a od 2016 r. w skali 1:5.000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Zgodnie z przepisami unijnymi, ortofotomapy uaktualniane są co 3 lata. Z aktualnych ortofotomap wykonanych w dniu 30 maja 2019 r. wynika, iż maksymalny kwalifikowany obszar wyznaczony dla działek jest mniejszy niż ten zadeklarowany we wniosku, zatem organ, nie mógł przyznać płatności do powierzchni większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r.

Organ dodał, że system informacji geograficznych (GIS) pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni i kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności. Dostępna w systemie identyfikacji działek rolnych ortofotomapa jest najlepszym ogólnodostępnym źródłem dokonywania pomiarów powierzchni. Pomiary wykonywane na ortofotomapie pozwalają na kompleksową ocenę powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej oraz dokonanie na jej podstawie pomiarów z dokładnością 0,25 m lub 0,50 m. Tak więc przyjęte zasady ustalania powierzchni kwalifikowanych do płatności w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wynikają wprost z przepisów unijnych i z pewnością nie są to pomiary orientacyjne, tylko bardzo dokładne.

W niniejszej sprawie we wniosku zadeklarowano działki rolne oznaczone jako działki A, B, C, D, E, F, H położone odpowiednio na działkach ewidencyjnych numer [...] oraz [...] Organ pierwszej instancji stwierdził, iż wskazane przez rolnika powierzchnie ww. działek rolnych przekraczały wartość maksymalnego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego dla działek ewidencyjnych stanowiących ich lokalizację. W związku z tym dokonano odpowiednich wykluczeń, co miało wpływ na wysokość przyznanych płatności. Na tej podstawie prawidłowo zaś ustalono, że rzeczywista powierzchnia będących w posiadaniu rolnika działek rolnych uprawnionych, do jednolitej płatności obszarowej jest mniejsza od deklarowanej i wynosi 23,92 ha. Odnosząc się szczegółowo to tych ustaleń wskazano, że odnośnie działki rolnej A deklarowaną powierzchnię 1,80 ha zredukowano o 0,04 ha, ustalając powierzchnię maksymalnego kwalifikowanego obszaru na działce ewidencyjnej nr [...] na powierzchnię 1,76 ha. Wyłączeniu podlegała południowa część działki biegnąca wzdłuż rzeki oraz kawałek zachodniej części działki, na której dokładnie widać granicę, od której działka nie jest utrzymywana w dobrej kulturze rolnej. Wyłączeniu podlegał również rów biegnący wzdłuż północnej granicy działki (zdjęcia nr[...] ). W przypadku działki rolnej B wyłączeniu również podlegała południowa część działki biegnąca wzdłuż brzegu rzeki, na której zaobserwować można różnicę między częścią działki objętej zabiegami agrotechnicznymi, a częścią nie uprawianą, na której bujnie rosną wysokie trawy (zdjęcie nr[...]). Z powierzchni działki rolnej wykluczony został również rów, którego szerokość przekracza 2 m, a który znajduje się na wschodzie wspomnianej działki rolnej. Zatem wykluczeniu podlegały tereny urządzeń melioracyjnych, nie kwalifikujące się do płatności (zdjęcia nr[...]). Dla działki rolnej C wykluczeniu podlegała północna część działki. Na fotografiach widoczna jest zarysowana różnica między obszarem objętym koszeniem, a pozostałą częścią działki, na której zaobserwować można gęsto rosnącą, bujną roślinność polną (zdjęcia nr od [...] do[...]). W odniesieniu do działki rolnej D deklarowaną powierzchnię 0,38 ha zredukowano do powierzchni 0,36 ha. Wyłączeniu podlegała linia zadrzewień i zakrzaczeń biegnąca wzdłuż południowej granicy działki (zdjęcie nr[...]). Dla działki rolnej E wyłączeniu podlegała zachodnia część pod działki E5 zadeklarowanej jako TUZ, gdzie MKO został wyznaczony wzdłuż biegnącego ogrodzenia (zdjęcia [...]). Wyłączeniu podlegał też obszar pod działki E4 zajęty przez bele, które rolnik opisał jako składowane tymczasowo, jednak fakt dłuższego ich składowania potwierdza również ortofotomapa sporządzona w dniu 30 maja 2019 r., na której także wyraźnie widoczny jest fakt magazynowania balotów (zdjęcia od [...]). W przypadku działki rolnej F deklarowaną powierzchnię 0,98 ha zredukowano do powierzchni 0,95 ha. Wyłączeniu podlegała północna granica działki, gdzie rolnik zadeklarował uprawę pszenżyta jarego wychodzącą poza jej granicę na sąsiadującą działkę ewidencyjną nr [...] (zdjęcie nr[...]). Natomiast dla działki rolnej H na podstawie powierzchni zmierzonej w wyniku kontroli na miejscu ustalono powierzchnię maksymalnego kwalifikowanego obszaru MKO, który na działce ewidencyjnej [...] wyniósł 11,08 ha. W związku z powyższym w wyniku przeprowadzenia wszystkich kontroli powierzchnia stwierdzona w kontroli na miejscu po uwzględnieniu tolerancji pomiaru została ograniczona do powierzchni MKO na działce ewidencyjnej i do naliczania płatności zakwalifikowano powierzchnię 11,08 ha. Jednocześnie należy wskazać, iż modyfikację pół zagospodarowania i granic odniesienia na działce nr [...] przeprowadzono w oparciu o obraz widoczny na ortofotomapach: systemowej z 2019 r., FOTO z 2020 r. i GUGiK z 2020 r., uwzględniając dane graficzne z powszechnego rejestru Ewidencji Gruntów i Budynków oraz wektor pomiaru KNM 2020.

Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu, iż nie wniesiono zastrzeżeń do otrzymanego protokołu pokontrolnego, gdyż powierzchnie stwierdzone działek potwierdzały powierzchnie deklarowane przez rolnika w elektronicznym wniosku, organ drugiej instancji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 37 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r., kontrole na miejscu obejmują pomiar obszaru i weryfikację kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań i innych obowiązków dotyczących obszaru zgłoszonego przez beneficjenta w ramach systemów pomocy lub środków wsparcia, o których mowa w ust. 1. Natomiast stosownie do art. 38 ust. 3-5 rozporządzenia 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. właściwe organy mogą wykorzystywać teledetekcję zgodnie z artykułem 40 oraz techniki globalnych systemów nawigacji satelitarnej (GNSS) tam, gdzie jest to możliwe. Wartość bufora tolerancji powinna być zdefiniowana dla wszystkich pomiarów powierzchni wykonanych z wykorzystaniem GNSS lub orto-zobrazowań. Do tego celu stosowane narzędzia pomiarowe powinny być zwalidowane o przynajmniej jedną klasę bufora tolerancji niżej niż jedna wartość. Jednakże jedna wartość tolerancji nie może przekraczać 1,25 m. Maksymalna tolerancja w odniesieniu do każdej działki rolnej nie może w żadnym przypadku przekraczać 1,0 ha w wartościach bezwzględnych. Jednakże w przypadku środków, o których mowa w art. 21 ust. 1 lit. a) oraz w art. 30 i 34 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, w odniesieniu do terenów leśnych państwa członkowskie mogą określić odpowiednie tolerancje, które w żadnym przypadku nie mogą być większe niż podwójna wartość tolerancji określona w akapicie pierwszym niniejszego ustępu. Całkowity obszar działki rolnej może być brany pod uwagę przy pomiarze, pod warunkiem że jest w pełni kwalifikowalny. W innych przypadkach uwzględnia się powierzchnię kwalifikowalną netto. W tym celu, w stosownych przypadkach, można stosować system proporcjonalny, o którym mowa w art. 10 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014. Natomiast w myśl art. 40 rozporządzenia 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. jeżeli państwo członkowskie przeprowadza kontrole na miejscu z wykorzystaniem teledetekcji, właściwy organ:

dokonuje fotointerpretacji ortoobrazów (satelitarnych lub lotniczych) wszystkich działek rolnych przypadających na dany wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność podlegający kontroli w celu rozpoznania rodzaju pokrycia terenu i, w stosownych przypadkach, rodzaju uprawy oraz w celu pomiaru powierzchni;

przeprowadza fizyczne inspekcje w terenie na wszystkich działkach rolnych, w przypadku których foto interpretacja nie umożliwia sprawdzenia dokładności deklaracji obszarów w sposób zadowalający właściwy organ;

przeprowadza wszelkie kontrole wymagane w celu sprawdzenia zgodności z kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami odnośnie do działek rolnych;

podejmuje działania alternatywne, aby objąć pomiarem zgodnie z art. 38 ust. 1 wszelkie działki nie objęte obrazami.

Dlatego też w ocenie organu odwoławczego wyjaśniania wymagało to, że celem kontroli na miejscu jest stwierdzenie stanu faktycznego na dzień jej przeprowadzenia i zweryfikowanie w ten sposób deklaracji rolnika ubiegającego się o przyznanie określonej pomocy. Oznacza to, że powierzchnia zmierzona to powierzchnia użytków rolnych faktycznie kwalifikujących się do przyznania płatności, natomiast powierzchnia stwierdzona, to powierzchnia uwzględniająca tzw. tolerancję pomiaru, która jest określona przy uwzględnieniu 1,25 - metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,00 ha. Można uwzględniać całkowitą powierzchnię działki rolnej, pod warunkiem że jest ona w pełni użytkowana zgodnie z normami zwyczajowymi danego państwa członkowskiego lub regionu. W innych przypadkach uwzględnia się powierzchnie faktycznie użytkowaną.

Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, wyniki czynności kontrolnych zawarte w raporcie wraz z ortofotomapami wykonanymi w dniu 30 maja 2019 r., przedstawiającymi gospodarstwo rolne wnioskodawcy miały zasadnicze znaczenie dla rozpoznania sprawy. W treści raportu wskazane zostały działki objęte wizytacją, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Szkice obrazujące kontrolowane działki były możliwe do zweryfikowania poprzez porównanie z załącznikami graficznymi przedstawiającymi działki strony dołączonymi do wniosku o płatność.

W odwołaniu podniesiono również, iż w momencie otrzymania raportu pokontrolnego, nie zostały przesłane szkice pomiarów FOTO oraz zdjęcia, do których zasadności strona mogłaby się odnieść. Wykonawca nie wskazał również, zdaniem rolnika, dokładnych danych teleadresowych oraz kontaktu w celu zasięgnięcia danych z kontroli FOTO. W związku z tym należy wskazać, iż wraz z raportem wykonawca kontroli poinformował stronę o przysługującym jej prawie wniesienia umotywowanych zastrzeżeń, co do ustaleń w nim zawartych oraz o fakcie, iż dodatkowe informacje w zakresie przeprowadzonej kontroli oraz wgląd do dokumentacji pokontrolnej można uzyskać w Biurze Kontroli na miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub złożenia wniosku. Strona miała więc możliwość wglądu do dokumentacji z przeprowadzonej kontroli i zapoznania się z dowodami w sprawie.

Podkreślono, że obowiązek wyznaczenia w terenie i określenia prawidłowej powierzchni działek rolnych zgłaszanych do płatności spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, który ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. Przepisy dotyczące płatności są rygorystyczne i są dyscyplinujące dla strony, gdyż w tym postępowaniu ciężar udowodnienia faktu spoczywał bowiem na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 tej ustawy). Organ podkreślił, że w odwołaniu strona nie wskazała dowodów na potwierdzenie, że rolniczo użytkuje obszary niekwalifikowane do płatności w oparciu o wyniki kontroli na miejscu i obraz ortofotomapy.

Obowiązkiem ARiMR, jako Agencji płatniczej jest zaś utrzymywanie w stanie aktualności baz danych referencyjnych LPIS oraz wykorzystywanie na bieżąco wszystkich dostępnych materiałów źródłowych stanowiących podstawę modyfikacji danych referencyjnych LPIS. Regulują to przepisy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014. Źródłem zmian danych referencyjnych LPIS, będącym jednocześnie podstawą zmian maksymalnego kwalifikowanego obszaru do płatności (MKO), są m.in.: nowe ortofotomapy przedstawiające zmiany użytkowania gruntu, informacje pochodzące z wyników kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej i metodą kontroli FOTO, informacje o zmianach w sposobie użytkowania gruntu zasygnalizowane przez rolnika na materiale graficznym załączonym do wniosku spersonalizowanego, informacje pozyskane z państwowego rejestru ewidencji gruntów i budynków (np. przeprowadzone scalenia gruntów, podziały działek, modernizacje). Z tych względów organ odwoławczy za prawidłowe uznał dokonane przez organ pierwszej instancji szczegółowe wskazanie w decyzji przepisy dotyczące ustalania MKO w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013. Z przepisów tych wynika natomiast, że nie można dokonać płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną, której powierzchnia ma być wyznaczona przy wykorzystaniu technologii GIS opartej na obrazie ortofotomapy. W sprawie zasadnie stwierdzono zatem, że powierzchnia działek rolnych kwalifikująca się do przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2020 wyniosła 23,92 ha, przy deklarowanej 24,36 ha. Tym samym prawidłowo ustalono, że strona nie złożyła wniosku, w zakresie powierzchni użytkowanej rolniczo, zgodnego ze stanem faktycznym, a do płatności zadeklarowała tereny nieuprawiane, które nie kwalifikują się do płatności, co potwierdzają w szczególności wyniki kontroli na miejscu oraz ortofotomapy wykonane w maju 2019 r.

M. N. zaskarżył decyzję Dyrektora ARMiR w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Skarżący wskazał, że jego ocenie, w postępowaniu nie zostały ujawnione wszystkie istotne dla wydania decyzji okoliczności oraz nie został zgromadzony kompletny materiał dowodowy (który ze względu na wskazywane przez skarżącego okoliczności wymagał zasięgnięcia opinii i materiałów specjalistycznych). Jednocześnie, zdaniem strony, organy obu instancji błędnie oceniły zgromadzone w toku postępowania dowody i fakty oraz notorycznie naruszały art. 11 oraz art. 10 § 1 k.p.a. Kierownik ARiMR zawiadomił jedynie informacyjnie, iż sprawa nie zostanie załatwiona w terminie i przewiduje wydanie decyzji do dnia 31 maja 2021 r., natomiast wydał ją znacząco przed tym terminem, nie informując strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i poczynionych ustaleń przed wydaniem decyzji. Analogicznie postąpił również organ odwoławczy, który w ocenie skarżącego wydał decyzję nagle i bez czynnego udziału strony. Podniesiono także zarzuty naruszenia art. 75 k.p.a. oraz art. 77 §1 i § 2 k.p.a. oraz art. 79 §1 i § 2 k.p.a. Wniesione odwołanie zasługiwało na uwzględnienie m.in. z uwagi na argumentację wskazującą na błędną interpretację materiału dowodowego (w głównej mierze materiału fotograficznego). Strona wskazywała ponadto, że podstawa granic topologicznych przekazywanych przez ARiMR w e-wniosku jest niezgodna z stanem rzeczywistym w terenie popierając swoje zdanie znajomością prawną i praktyczną przebiegu granic i znaków granicznych geodezyjnych działek ewidencyjnych: [...]. Dla niektórych działek są błędnie naniesione ortofotomapy z przesunięciem na granice działek ewidencyjnych. Tym samym w konwencji tak sformułowanych zarzutów organ odwoławczy powinien skierować za powiadomieniem strony szczegółową kontrolę w terenie z udziałem rolnika i wskazaniem przez niego uprawianych gruntów w dobrej kulturze rolnej, w tym wskazanie fizycznych i prawnych granic działek ewidencyjnych oraz przebiegu użytkowania niniejszych działek rolnych A, B, C, D, E, F, G, H na działkach referencyjnych, na których się opiera prawnie sporządzając e-wniosek o przyznanie płatności.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 4 stycznia 2022 r., strona podniosła, że w dniu 27 grudnia 2021 r. podczas wznawiania granic działki [...] zleciła wznowienie znaków granicznych działek [...] i [...], co potwierdziło posiadanie wadliwego przebiegu granic w systemie geoinformatycznym (GIS i LPIS). W odpowiedzi na powyższe, organ w piśmie procesowym z dnia 17 stycznia 2022 r. podniósł, że opierał się na materiale aktualnym i dostępnym na dzień wydania decyzji, tj. 17 czerwca 2021 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej skarżący uczynił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 17 czerwca 2021 r. (nr[...]), którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia 21 kwietnia 2021 r. (nr [...]) wydaną w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2020.

Należy wskazać, że zasadniczą podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341, ze zm., w dalszej części uzasadnienia określana jako "ustawa o płatnościach bezpośrednich" lub "ustawa") oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. poz. 351 ze zm.; dalej jako: "rozporządzenie"), a także rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/ 78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L z dnia 20 grudnia 2013 r., Nr 347, str. 549 z późn. zm. - zwane dalej "rozporządzenie nr 1306/2013") oraz rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L nr 181 z dnia 20 czerwca 2014 r., str. 48, z późn. zm. - w skrócie dalej jako "rozporządzenie nr 640/2014"), przepisy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69, z późn. zm.).

Przepis art. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich określa zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym następujących płatności bezpośrednich w rozumieniu art. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013": jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatności dodatkowej, płatności związanych do powierzchni upraw, płatności związanych do zwierząt i płatności dla małych gospodarstw, zwanych dalej "płatnościami bezpośrednimi", oraz płatności niezwiązanej do tytoniu (...).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz

2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 2 ustawy, pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:

1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz

2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W myśl art. 14 ust. 1 ustawy płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej jest większa niż 3 ha.

Ponadto, stosownie do art. 14 ust. 2 ustawy, płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika:

1) nie większej niż 30 ha oraz

2) pomniejszonej o 3 ha.

Artykuł 16 ust. 1 ustawy stanowi, że płatności związane do zwierząt przysługują do zwierząt następujących gatunków: bydło domowe (Bos taurus), owca domowa (Chris aries) i koza domowa (Capra hircus). Zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy, płatności związane do zwierząt gatunku bydło domowe są przyznawane rolnikowi w formie:

1) płatności do bydła, jeżeli:

a) posiada samice lub samce tego gatunku:

- których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy,

- przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności,

b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki;

2) płatności do krów, jeżeli:

a) posiada samice tego gatunku:

- których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, przekracza 24 miesiące,

- przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności,

b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki.

Stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy, wysokość płatności:

1) obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni,

2) do zwierząt w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn liczby zwierząt zatwierdzonych do danej płatności i stawki tej płatności na 1 sztukę

- po uwzględnieniu art. 8 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej - po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%.

Art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U. L 227 z 31.07.2014 r., ze zm.) wskazuje, że:

1. Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:

a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;

b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;

c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, użytek rolny oznacza każdy obszar zajęty przez grunty orne, trwałe użytki zielone, pastwiska trwałe lub uprawy trwałe określone w art. 4 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013.

Natomiast na podstawie art. 4 ust. 1 lit. c tego rozporządzenia, przez działalność rolniczą rozumie się:

(i) produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich;

(ii) utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub

(iii) prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy.

Zgodnie z art. 5 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 r.:

1. System identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stosuje się na poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. W stosownych przypadkach, działka referencyjna obejmuje również obszary, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) r 1307/2013, oraz grunty rolne, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.

Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie.

2. Państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie:

a) określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013;

b) określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów środków obszarowych, o których mowa w art. 28 - 31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013;

c) lokalizują i ustalają wielkość tych obszarów proekologicznych, wymienionych w art. 46 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, w odniesieniu do których dane państwo członkowskie podjęło decyzję, że uznaje je za obszar proekologiczny. W tym celu państwa członkowskie stosują, w stosownych przypadkach, współczynniki przekształcenia lub współczynniki ważenia określone w załączniku X do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013;

d) ustalają, czy mają zastosowanie przepisy dotyczące obszarów górskich, obszarów charakteryzujących się znacznymi ograniczeniami naturalnymi i innych obszarów charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami, o których mowa w art. 32 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, obszarów Natura 2000, obszarów objętych dyrektywą 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, gruntów rolnych zatwierdzonych do produkcji bawełny zgodnie z art. 57 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, użytków rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. c) ppkt (iii) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, obszarów wyznaczonych przez państwa członkowskie do wdrażania na poziomie regionalnym lub wspólnego wdrażania obszarów proekologicznych zgodnie z art. 46 ust. 5 i 6 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, obszarów zgłoszonych Komisji zgodnie z art. 20 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, obszarów pokrytych trwałymi użytkami zielonymi, które są wrażliwe pod względem środowiskowym, na obszarach objętych dyrektywą Rady 92/43/EWG (2) lub dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE (3), jak i dalszych obszarów wrażliwych, o których mowa w art. 45 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, lub obszarów wyznaczonych przez państwa członkowskie zgodnie z art. 48 tego rozporządzenia.

3. Państwa członkowskie dopilnowują, aby maksymalny kwalifikowalny obszar na działkę referencyjną, o którym mowa w ust. 2 lit. a), był właściwie określony ilościowo w granicach maksymalnie 2 %, biorąc przy tym pod uwagę obwód i stan działki referencyjnej.

4. W odniesieniu do środków, o których mowa w art. 21 ust. 1 lit. a) oraz w art. 30 i 34 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, państwa członkowskie mogą ustanowić odpowiednie alternatywne systemy, aby jednoznacznie identyfikować grunty objęte wsparciem, w przypadku gdy grunty te są pokryte lasem.

5. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych zdefiniowanego w dyrektywie 2007/2/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, który pozwala na wykonanie znormalizowanych pomiarów oraz jednoznaczną identyfikację działek rolnych w zainteresowanych państwach członkowskich. W przypadku gdy stosuje się różne systemy współrzędnych, systemy te wzajemnie się wykluczają, a każdy z nich zapewnia spójność pomiędzy elementami informacji odnoszącymi się do tego samego położenia.

Stosownie do treści art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000, a od 2016 r. w skali 1:5.000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi. Niezależnie od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą nadal korzystać z takich technik, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000 w przypadku gdy zostały one nabyte na podstawie umów długoterminowych stwierdzonych przed listopadem 2012 r.

Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Celem kontroli, zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. jest skuteczne zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest płatność.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r.. kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych. Kontrole te gwarantują, że:

a) spełnione są kryteria kwalifikowalności, zobowiązania i inne obowiązki w odniesieniu do systemu pomocy lub środka wsparcia,

b) występuje brak podwójnego finansowania z innych systemów unijnych,

c) wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest kompletny i został złożony w odpowiednim terminie oraz, w stosownych przypadkach, złożone zostały dokumenty uzupełniające i świadczą o kwalifikowalności,

d) w stosownych przypadkach, istnieje zgodność ze zobowiązaniami długoterminowymi.

Stosownie do art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeśli różnica o której mowa w art. 17 przekracza 50 %, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18.

Podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowiły również przepisy: ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej jako: "k.p.a."). Zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 1 ustawy - z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Niniejsze postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 28 kwietnia 2020 r. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020.

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań należy zaznaczyć, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji słusznie wskazano, że obowiązek wyznaczenia w terenie i określenia prawidłowej powierzchni działek rolnych zgłaszanych do płatności spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. To on ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym.

Przepisy dotyczące płatności skonstruowane są w sposób rygorystyczny i dyscyplinujący beneficjentów do zachowania szczególnej ostrożności przy formułowaniu wniosków o płatności. W złożonym przez skarżącego wniosku został zadeklarowany konkretny obszar rolny, wskazano numerycznie oznaczone działki do przyznania wnioskowanych płatności oraz ich powierzchnie.

Skarżącemu zostały przyznane płatności, jednak nie w oczekiwanym przez niego rozmiarze albowiem zadeklarowana we wniosku powierzchnia działek do płatności (24,36 ha) została pomniejszona do powierzchni 23,92 ha. W niniejszej sprawie skarżący nie zgadzał się z ustaleniami dotyczącymi powierzchni działek dokonanymi przez organy w toku prowadzonego postępowania opartymi głównie na systemie informacji geograficznej (GIS) oraz na wynikach przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym kontroli metodą Foto. Skarżący w toku postępowania, jak i w odwołaniu, podnosił że deklarowana powierzchnia działek zawarta we wniosku uprawnia w całości do przyznania wnioskowanych przez niego płatności, a także zarzucał niezgodność dokonanych w sprawie pomiarów z istniejącym stanem faktycznym.

Okoliczność przeprowadzenia kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym skarżącego pozostawała poza sporem w sprawie. Nie było również kwestionowane, że raport z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni działek został sporządzony i doręczony skarżącemu w dniu 29 grudnia 2020 r. Skarżący przyznał, że nie zgłosił do niego zastrzeżeń.

Niewątpliwe ww. raport stanowi jeden z podstawowych dowodów w rozpoznawanej sprawie. Raport i protokół z czynności kontrolnych mają moc prawną dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 k.p.a. Sporządzony raport, jako dokument urzędowy, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (art. 76 § 1 k.p.a.). K.p.a. przyjmuje domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie stwierdzone, poświadczone i zaświadczone przez upoważniony podmiot, który wystawił dokument. Nie przewiduje natomiast wyraźnie domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego, co jednakże nie przeszkadza doktrynie w formułowaniu trafnego poglądu, że takie domniemanie służy dokumentom urzędowym (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 1996, s. 362). Można dodać, że przepis art. 76 § 3 k.p.a. dopuszcza obalenie domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko treści (osnowie) takiego dokumentu. Nie wyklucza to przeprowadzenia dowodu zaprzeczającego autentyczności dokumentu. Oba domniemania mogą być obalone wszelkimi środkami dowodowymi. Strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, powinna tę okoliczność udowodnić (por. art. 252 k.p.c.).

Kontynuując, należy podkreślić, że o uprawnieniu do złożenia umotywowanych zastrzeżeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu skarżący został pouczony (okoliczność poza sporem). Ponadto, doręczając przedmiotowy raport powiadomiono skarżącego, że dodatkowe informacje w zakresie przeprowadzonej kontroli oraz wgląd do dokumentacji pokontrolnej można uzyskać w Biurze Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub miejsce złożenia wniosku. Także z tej możliwości skarżący nie korzystał.

Takie zachowanie się skarżącego nie może przemawiać na jego korzyść i nie może on z niego wywodzić dla siebie korzystnych skutków prawnych, zwłaszcza że w niniejszym postępowaniu to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania zasadności swojego stanowiska (o czym w dalszej części uzasadnienia). Trzeba wskazać, iż brak zgłoszenia zastrzeżeń do raportu, skarżący w odwołaniu tłumaczył tym, że podczas kontroli powierzchnia zmierzona jest obarczona błędem tolerancji i stwierdzone powierzchnie działek były zgodne z deklaracjami, a także nie zostały przesłane mu szkice pomiarów Foto i zdjęcia oraz brak było dokładnych danych teleadresowych i kontaktu w celu zasięgnięcia danych z kontroli Foto. Stanowisko to w świetle treści otrzymanego przez skarżącego wraz z raportem zawiadomienia, w którym wskazano gdzie można otrzymać dodatkowe informacje i mieć wgląd do dokumentacji pokontrolnej, nie może zasługiwać na aprobatę. Nie istniały tym samym przeszkody, aby po otrzymaniu raportu skarżący odniósł się do niego oraz do zawartych w nim ustaleń. Jak zaznaczył organ odwoławczy w treści raportu zostały m.in. wskazane działki objęte wizytacją, metody przy wykorzystaniu, których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Należy zatem zgodzić się z organem drugiej instancji, iż nie można obecnie twierdzić, że skarżący nie miał możliwości wglądu do dokumentacji z przeprowadzonej kontroli, jak i możliwości zapoznania się z dowodami w sprawie. Na marginesie można dodać, że w aktach administracyjnych znajduje się dyskietka (CD) zawierająca m.in. szkice i zdjęcia z przeprowadzonej kontroli na miejscu.

Powyżej dokonane rozważania są istotne z punktu widzenia prawidłowego rozpoznania niniejszej sprawy albowiem w postępowaniu o przyznanie płatności ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne na co prawidłowo zwrócił uwagę organ drugiej instancji.

Należy bowiem podkreślić, że w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności ciężar wykazania przesłanek powalających na przyznanie płatności spoczywa na rolniku. W okolicznościach niniejszej sprawy - ciężar ten spoczywał na skarżącym.

Art. 3 ust. 2 - 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich, stanowi, że postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

3. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Reguła dowodzenia przywołana w ww. art. 3 ust. 3 ustawy - oznacza - iż w postępowaniu w przedmiocie przyznania płatności na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia faktów uzasadniających kierowane względem organu roszczenie pomocowe, a na organie ewentualne udowodnienie wystąpienia przesłanek podważających twierdzenia strony i pozwalających na wydanie decyzji odmownej.

Sąd orzekający podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2020 r., sygn. akt I GSK 1263/19, na tle analogicznego unormowania, tj. art. 27 ust. 2 ustawy PROW 2014-2020, zgodnie z którym strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wskazane wyżej regulacje nakładają na organy administracyjne wyłącznie obowiązek rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, wprowadzając tym samym odstępstwo od określonej w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. zasady podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

Porównanie regulacji dotyczących postępowania w sprawie przyznania pomocy z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił pewien wyjątek od zasady inkwizycyjności wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy przyznawanej w postaci płatności obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Zatem obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie zostały ograniczone przez ustawodawcę.

Przepis art. 3 ustawy, wprowadza więc istotne modyfikacje zasad procedowania w stosunku do reguł przewidzianych w k.p.a., czyli w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Modyfikacje te niewątpliwie osłabiają pozycję procesową strony postępowania. Przepis art. 3 ust. 1 ustawy, wyraźnie zastrzega pierwszeństwo zasad i warunków określonych przepisami prawa unijnego. Także w ust. 2 art. 3 wprowadzono odstępstwa od zasad ogólnych k.p.a., wskazując m.in., że organ udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Porównanie tej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy, obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (wskazanego przez stronę). Na organach nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 241/12).

Także art. 9 k.p.a. (statuujący zasadę informowania stron) ma w tego rodzaju sprawach ograniczone zastosowanie. Powołany wyżej przepis art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach stanowi, że organ udziela stronom niezbędnych pouczeń "na ich żądanie". Dodać również należy, że według art. 3 ust. 2 pkt 4 tej ustawy zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu też następuje tylko na żądanie strony, a według art. 3 ust. 3 tej ustawy "ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne".

We wniesionym odwołaniu skarżący niewątpliwie wskazywał na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego i jego ponownej oceny. Jednak organ drugiej instancji trafnie zauważył, że skarżący nie wskazał dowodów na poparcie swojego stanowiska. Fakt, że skarżący nie zgadza się z oceną i argumentacją organów, w tym odnoszącą się do zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, nie uzasadnia słuszności stawianych przez niego zarzutów, w tym naruszenia prawa w zakresie postępowania, jak i prawa materialnego (zwłaszcza, w sytuacji gdy zarzuty sprowadzają się zasadniczo do polemiki z organem).

Organ odwoławczy odniósł się szczegółowo do zarzutów odwołania oraz wyjaśnił dlaczego uznał, że powierzchnia stwierdzona została prawidłowo wyznaczona, a obszar zasadnie wykluczony. Jednocześnie organ ten omówił poszczególne działki wymienione przez skarżącego w odwołaniu oraz przywołał konkretne okoliczności, które przekładały się na pomniejszenie ich powierzchni. Organ drugiej instancji przywołał również na poparcie swojego stanowiska materiał fotograficzny z kontroli na miejscu. Przedstawione przez niego stanowisko w tym zakresie, w zdaniem Sądu, nie nasuwa wątpliwości, co do swojej prawidłowości. Trudno też przyjąć w realiach niniejszej sprawy, że odmienna ocena materiału dowodowego dokonana przez organy powinna skutkować przeprowadzeniem ponownej kontroli, w której uczestniczyłby skarżący. Należy także zauważyć, że czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Dokonane w niniejszej sprawie "pomniejszenie" jest więc wynikiem uwzględnienia przez organy wyników przeprowadzonej kontroli na miejscu oraz ustaleń opartych na obrazach ortofotomapy. Organy w niniejszej sprawie oparły swoje stanowisko na całokształcie zebranego w sprawie materiale dowodowego i nie negowały, że mapy ewidencyjne na terenie, na którym są położone działki skarżącego są dotknięte błędami (vide: protokół rozprawy z dnia 12 maja 2022 r.). Przy czym, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zaznaczono, że raport z kontroli kwalifikowalności powierzchni działek rolnych przedstawiał stan działek na podstawie pomiarów, obliczeń i spostrzeżeń kontrolerów, co znalazło, jak już wyżej zaznaczono, potwierdzenie w materiale fotograficznym. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że oprócz zdjęć, zostały wykonane szkice z zaznaczeniem granic poszczególnych działek rolnych. Dokumentacja zaś fotograficzna obejmowała ponumerowane zdjęcia z odniesieniami na mapie do poszczególnych działek z oznaczeniem miejsca i kierunku ich wykonania. Można dodać, że kody nieprawidłowości DR na poszczególnych działkach oznaczały, że granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych. Wyniki kontroli na miejscu słusznie uznano za odpowiednie dla skorygowania powierzchni do płatności, zwłaszcza, że istniejące nieprawidłowości mogły zostać stwierdzone na podstawie oględzin. Prawidłowo wykorzystano również technologię GIS opartą na obrazach ortofotomap. Przeprowadzone dowody potwierdziły zatem, że maksymalny kwalifikowany obszar wyznaczony dla działek był mniejszy niż zadeklarowany we wniosku.

Zgodnie z poglądami judykatury, państwa członkowskie UE, zobowiązane są do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK), w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy wykorzystaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS), tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych. System informacji geograficznych (GIS) pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności. Przyjęte zasady ustalania powierzchni kwalifikowanych do płatności w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wynikają wprost z przepisów unijnych, których treść została przywołana powyżej. Rolą tego systemu jest stwierdzenie m.in. czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat (PEG). Ustaleń tych dokonuje się na ortofotomapie cyfrowej.

Zgodnie z wytyczną Komisji Europejskiej z 2009 r., w wyniku kontroli administracyjnych, przeprowadzanych zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia 1122/2009, nie można dokonać żadnych płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną, której powierzchnia ma być wyznaczona przy wykorzystaniu technologii GIS opartej na obrazie ortofotomapy.

Ustalenie obszaru kwalifikowanego do płatności wymaga ustalenia zarówno faktycznej powierzchni upraw, po uwzględnieniu wyłączeń (na podstawie kontroli na miejscu), jak i odniesienia granic tych upraw do granic działek referencyjnych na podstawie ortofotomapy (z zastosowaniem skomputeryzowanego systemu LPIS).

Pomniejszenie deklarowanej płatności może być wynikiem stwierdzenia, że ustalona w wyniku kontroli powierzchnia działki rolnej jest inna, niż deklarowana, jak też ustalenia, że granice działki rolnej przebiegają w ten sposób, że część jej powierzchni znajduje się poza deklarowanymi działkami referencyjnymi. Każdy z powyższych przypadków rozbieżności zobowiązuje organ do pomniejszenia płatności.

W świetle dokonanych powyżej rozważań, nie mogą zasługiwać na uwzględnienie podniesione przez skarżącego zarzuty błędnego ustalenia stanu faktycznego i dopuszczenia się przez organy w tym zakresie naruszenia przepisów postępowania, a w konsekwencji wadliwego przyjęcia przez organy, że deklarowane obszary nie kwalifikują się do wnioskowanych płatności. Zdaniem Sądu, organy w niniejszej sprawie podjęły działania mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i zebrały kompletny materiał dowodowy, dokonały jego analizy i oceny, a następnie właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego. Ocena dowodów została dokonana w sposób wszechstronny, zaś rozstrzygnięcie sprawy zostało w sposób logiczny i przekonujący uzasadnione.

Trzeba podnieść, że nie każde stwierdzenie naruszenie prawa pozwala Sądowi na uchylenie kontrolowanych decyzji w całości lub w części. Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 a, b, c p.p.s.a. - stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w świetle poczynionych uwag, nie pozwala na stwierdzenia istnienia takiego rodzaju wadliwości w niniejszej sprawie.

Kontrola Sądu w rozpoznawanej sprawie obejmowała przede wszystkim ocenę legalności zapadłego rozstrzygnięcia i co do zasady sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. W ocenie Sądu orzekającego, brak było podstaw do stwierdzenia naruszeń prawa skutkujących wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Jak już podniesiono, Sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał.

W konsekwencji nie zostały naruszone obowiązki w zakresie podjęcia przez organy wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania całego materiału dowodowego. W świetle bowiem przywołanych wyżej przepisów na organach nie spoczywały takie obowiązki. Jednocześnie organy obu instancji zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy.

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej, a nie poprzez rozpoznawanie i rozstrzyganie spraw administracyjnych w zastępstwie organów administracji publicznej, czy odnoszenie się zamiast organu do zarzutów strony zgłaszanych w odwołaniu. Sąd administracyjny nie posiada bowiem kompetencji w tym zakresie. Rolą sądu nie jest zatem czynienie w sprawie ustaleń faktycznych za organ rozpatrujący sprawę, nawet jeżeli w aktach sprawy znajdują się dokumenty mające dla sprawy istotne znaczenie. Rolą sądu jest wyłącznie poddanie kontroli legalności tych ustaleń, wyprowadzonych z nich wniosków i zastosowanych przepisów prawa. Sąd administracyjny co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego. Zgodnie z przepisem art.106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Ponadto, sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Podsumowując dokonane rozważania należy uznać, że brak było podstaw do wzruszenia i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego było prawidłowe i nie nosi ono cech arbitralności. W niniejszej sprawie analiza dowodów dokonana została na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego, zatem nie można zarzucić jej również dowolności ani subiektywizmu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.