Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SAB/Ol 1/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 659
6550
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania
Powołane przepisy: article: art. 52 § 1, art. 149, art. 149 § 1 pkt 3, art. 151, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 36, 37
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: § 26  ust. 2  i ust. 3.
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca) sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych za 2013r. I. stwierdza, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. zasądza od Dyrektora oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 17 lutego 2016r. wpłynęła do sądu skarga A.B. (dalej jako skarżąca). Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2 oraz art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca wniosła skargę na przewlekłość postępowania Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który wbrew art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej w skrócie " k.p.a" nie wydał decyzji ostatecznych o płatnościach rolnośrodowiskowych, a mimo wniesienia skargi na bezczynność w 2014r., nadal jedynie po raz kolejny uchyla decyzję organu I instancji do ponownego rozpoznania, gdzie sprawa w zakresie tych płatności nadaje się do rozstrzygnięcia przynajmniej od marca 2014r.

Wskazując na powyższe skarżąca, na podstawie art. 149 p.p.s.a. wiosła o :

1. zobowiązanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w "[...]" do wydania decyzji w sprawie płatności rolnośrodowiskowych za 2013r. w terminie 14 dni,

2. zobowiązanie organu do stwierdzenia, że w gospodarstwie skarżącej miała miejsce siła wyższa powodująca straty w uprawie sadowniczej, która została zgłoszona w terminie 10 dni od jej stwierdzenia przez skarżącą,

3. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania,

4. stwierdzenie, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

5. w przypadku, o którym mowa w pkt 4, orzeczenie o istnieniu uprawnienia do płatności za pakiet 2.9 za 2013r., jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzący uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego,

6. w przypadku, o którym mowa powyżej, orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6,

7. zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca opisała przebieg postępowania dotyczącego złożonego w dniu 15 maja 2013r. wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 w zakresie JPO i UPO, PRŚ i ONW. Wskazała, że w dniu 20 marca 2014r. złożyła skargę do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, jednakże pozostała ona bez oddźwięku, gdyż decyzja nadal nie została wydana.

Tymczasem, w jej ocenie, decyzje powinny być wydane niezwłocznie, zgodnie z art. 35 § 2 kpa, gdyż nie wymagają przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, co uzasadniałoby zastosowanie dłuższych terminów wskazanych w art. 35 § 3 kpa. Tym samym skarga jest uzasadniona, ponieważ organ nie wydając wbrew obowiązkowi ustawowemu decyzji, pozostaje w bezczynności, mimo iż posiada pełny materiał dowodowy wystarczający do jej wydania.

Ponadto Dyrektor ARiMR winien był wskazać w piśmie o przesunięciu jak najkrótszy termin, a nie do 2 grudnia 2015r. i to bez wskazania przyczyny przedłużenia postępowania. Rolnik nie może ponosić winy za błędy systemowe w przypadku nieuzasadnionej zmiany PEG dla działek ewidencyjnych.

Następnie skarżąca opisała szczegółowo podstawę prawną, którą organ winien był wziąć pod uwagę i zastosować przy wydaniu decyzji. Przytoczyła treść szeregu przepisów prawa unijnego i krajowego dotyczących płatności rolnośrodowiskowych. Podkreśliła, że organ powinien uwzględnić stan faktyczny upraw będących w posiadaniu skarżącej, oraz ich przeznaczenie. Raporty z kontroli nie określały danych wymaganych przytoczonymi przepisami, w szczególności czy winę za zaistniały stan ponosi beneficjent, czy są to czynniki niezależne. Kontrolujący nie wskazali, czy niezgodność jest trwała czy usuwalna i w jakim terminie można te niezgodności usunąć, czy jest to okoliczność powtarzalna, a tylko takie ustalenia dawałyby podstawę do nałożenia sankcji. Organ nie ustalił, czy nie dopełnienie obsady było wynikiem zaniedbania rolnika. Organ powinien zastosować do płatności rolnośrodowiskowych art. 18 ust. 2 zdanie 3 Rozporządzenia KE nr 65/2011 zgodnie z którym tylko opisane w nim przypadki mają zastosowanie do odmowy płatności ale nie w tej konkretnej uprawie sadowniczej.

Reasumując skarżąca podniosła, że organ od dnia 14 lutego 2014r. pozostaje w zwłoce z wydaniem decyzji, albowiem posiada pełną dokumentację w sprawie. Rolnik nie może przedłożyć innych dokumentów, niż operaty techniczne z pomiarów działek w gospodarstwie wykonane przez uprawnionego geodetę. Pomimo ich złożenia organ nie wydał decyzji i czekał na rozstrzygnięcie rozbieżności w pomiarach przez Biuro Kontroli na Miejscu, które nie jest uprawnione do oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a które i tak w ostatecznym piśmie wskazało, że oba pomiary są według nich prawidłowe. Rolnik nadal oczekuje na decyzję a postępowanie prowadzone przez organ nieupoważniony do wydania decyzji nie odniosło żadnego rezultatu. Organ zamiast powołać biegłego w sprawie, przesłuchać strony i osoby kontrolujące, zwleka z rozstrzygnięciem sprawy a to ma ogromne skutki finansowe dla rolnika. Działanie organu może być podyktowane również tym, że rolnik w latach poprzednich nie zgodził się na żądanie organu w zakresie uznania, że sztucznie podzielił gospodarstwo i skierował sprawę do Komisji Europejskiej i ją wygrał, czego dowodem jest decyzja Komisji z dnia 22 kwietnia 2013r. Od tamtego czasu gospodarstwo ma zwiększone kontrole nastawione bardzo negatywnie do rolnika. Organ może także z uwagi na prowadzenie przez skarżącą spraw innych rolników, jako radca prawny, celowo przedłuża jej sprawę. Innych okoliczności, poza wygraniem sprawy w dniu 19 listopada 2015r. przed WSA w Olsztynie, które uzasadniałyby ponowne uchylenie decyzji organu I instancji skarżąca nie znajduje.

Dlatego w jej ocenie wniosek o ukaranie organu jest w pełni uzasadniony.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi. Opisując przebieg postępowania w niniejszej sprawie wskazał, że nie podziela stanowiska strony, iż sprawa winna najdalej zostać rozstrzygnięta (jako szczególnie skomplikowana) w terminie do 30 czerwca 2014r. oraz, że jak podaje skarżąca od 17 lutego 2014r. organ II instancji pozostaje w zwłoce.

W jego ocenie zwłoka w załatwieniu sprawy spowodowana była koniecznością dokonania analizy porównawczej wniesionych pomiarów sporządzonych przez geodetę z wynikami kontroli na miejscu i wynika z przyczyn niezależnych od organu. W niniejszej sprawie nie można mówić o bezczynności organu, w przeciągu całego czasu prowadzone było postępowanie wyjaśniające, zgromadzono w sprawie obszerną dokumentację, która jest niezbędna do prawidłowej oceny dowodów.

Dyrektor ARiMR wskazał, że postępowanie administracyjne na poziomie II instancji biegło od dnia złożenia odwołania przez stronę, czyli od dnia 10 czerwca 2014r. Po tej dacie organ odwoławczy wydał dwie decyzje uchylające decyzje organu I instancji wskazujące jakie uchybienia zostały stwierdzone w toku analizy i zawierające ocenę dowodową zebranej w sprawie dokumentacji. Kierownik nie zastosował się do wskazówek zawartych w decyzjach, które wprost nakazywały ponowną ocenę wartości dowodowej w kwestii uznania siły wyższej i skutecznego zawiadomienia – zgodnie z przepisami prawa – o wystąpieniu tej okoliczności w sadzie.

Dodatkowo organ podniósł, że sama skarżąca wpływała na przedłużenie prowadzonego postępowania przekazując liczne pisma oraz występując dwa razy o zawieszenie postępowania wyjaśniającego. Ponadto w dniu 2 lutego 2016r. Kierownik Biura Powiatowego w "[...]" decyzją Nr "[...]" odmówił skarżącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej, którą otrzymała ona w dniu 4 lutego 2016r.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu o sprecyzowanie przedmiotu wniesionej skargi skarżąca wskazała, że wniesiona przez nią skarga dotyczy przewlekłości postępowania w spawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że skargę w niniejszej sąd rozpoznaje na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze. zm.), zwanej dalej w skrócie " p.p.s.a"., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015r., (tj. po zmianach dokonanych przez art.1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. (Dz.U z 2015r. poz. 658). W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. - sądy rozpoznają skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Treść art. 149 § 1 p.p.s.a określa wprost rozstrzygnięcia, jakie może podjąć sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stanowi bowiem, że Sąd:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Według art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie zaś do § 1 b, sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, pkt1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

W przedmiotowej sprawie A. B. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie płatności rolnośrodowiskowych za rok 2013, gdyż Dyrektor Regionalnego Oddziału ARiMR, "wbrew art. 35 k.p.a. nie wydał decyzji ostatecznych o płatnościach rolnośrodowiskowych", a nadal po raz kolejny uchyla decyzję organu I instancji, podczas gdy sprawa nadaje się do rozstrzygnięcia co najmniej od marca 2014r.

Z przekazanych Sądowi akt wynika, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna, albowiem skarżąca wyczerpała tryb przewidziany w art. 52 § 1 p.p.s.a., wnosząc na podstawie art. 37 k.p.a. zażalenie do organu wyższego stopnia, którego, jak wynika z akt, organ nie uwzględnił (k.126/2-126/3 t.II).Niemniej w sprawie istotne jest, że zażalenie, a także skargę do Sądu skarżąca wniosła po wydaniu przez organ II instancji decyzji. Decyzja doręczona została skarżącej 4.12.2015r. (k.116/1)., zażalenie do Prezesa ARiMR nosi datę 7.12.2015r., taka sama data widnieje na skardze na przewlekłość, z tym, że skarga wpłynęła do Dyrektora ARiMR w dniu 19.01.2016r., (postanowienie Prezesa Agencji nosi datę 8.01.2016r.)

Przed oceną zasadności skargi wyjaśnić należy, że instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania została wprowadzona do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18 z późn. zm.). Pojęcie przewlekłego postępowania nie zostało zdefiniowane ustawowo. W orzecznictwie dotyczącym ww. kwestii wskazuje na różnice występujące między stanem bezczynności a przewlekłości organu. Pod słowem "bezczynności" należy rozumieć niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przez sformułowanie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3097/12, opubl. w LEX nr 1624342). Środek prawny w przypadku bezczynności organu służyć ma usunięciu stanu niezgodnego z prawem i doprowadzenia do zakończenia postępowania administracyjnego. Natomiast przewlekłe prowadzenie postępowania jest okolicznością faktyczną, która wystąpiła lub nie na gruncie rozpoznania konkretnej sprawy, którą w przeciwieństwie do stanu bezczynności, nie da się usunąć. Przewlekłość postępowania stanowi kwalifikowaną formę sprzecznego z prawem zachowania organu administracji publicznej, polegającą na nieczynieniu tego, co jest jego obowiązkiem. W takim przypadku organ podejmuje czynności w toku postępowania, ale czyni to w sposób nieefektywny lub pozorny, nie przekraczając jednocześnie terminu załatwienia sprawy, ponieważ korzysta w sposób nieuzasadniony z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. W orzecznictwie przyjęto, na tle dotychczasowego stanu prawnego, że "przewlekłe prowadzenie postępowania" dotyczyć będzie okresu od upływu ustawowego terminu do załatwienia sprawy.

Odnosząc się do zarzutów i żądań skargi trzeba podkreślić, że w postępowaniu sądowym zainicjowanym skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności decyzji podjętej przez organ, któremu zarzuca się przewlekłe prowadzenie postępowania. Ponadto odpowiednie środki, wskazane w art. 149 p.p.s.a. Sąd może przedsięwziąć wyłącznie w stosunku do organu skarżonego, a nie organu, którego działanie nie jest przedmiotem oceny, w związku ze skargą. W postępowaniu, w którym, zgodnie z przepisami prawa materialnego zakres uprawnień (wysokość przysługujących świadczeń) musi być skonkretyzowana w decyzji organu, niedopuszczalne jest orzekanie przez Sąd o określonych faktach i uprawnieniach, czego domaga się skarżąca. Zatem żądania zawarte w punktach 1, 2, 4 petitum skargi są oczywiście bezzasadne. Sąd nie może oceniać, czy zasadnie po raz kolejny decyzja organu I instancji została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania (skoro na tę decyzję mogła być złożona odrębna skarga) a ponadto nie może zobowiązać organu I instancji do wydania w określonym czasie decyzji, gdy skarga nie dotyczy działania tego organu (z akt wynika że taka decyzja została wydana w dniu 2.02.2016r.).

Również obszerna argumentacja skargi co do tego, jak powinny być interpretowane i zastosowane przez organy ARiMR przepisy prawa materialnego oraz w kwestii stanu faktycznego sprawy nie ma żadnego znaczenia dla oceny zasadności skargi w przedmiocie przewlekłości.

Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie jest wyłącznie to, czy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR prowadził przewlekle postępowanie w sprawie płatności rolnośrodowiskowych za 2013r.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że nie ma racji skarżąca, powołując się na terminy załatwiania spraw określone w kodeksie postępowania administracyjnego. Jak zasadnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, w postępowaniu w sprawach płatności rolnośrodowiskowych obowiązują przepisy szczególne. Termin na wydanie decyzji przez organ I instancji nie został określony jako "niezwłocznie" czy " nie później niż w ciągu miesiąca". Zgodnie z § 26 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361 ze zm.) Kierownik biura powiatowego Agencji wydaje decyzje w sprawie przyznania pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych do dnia 1 marca następującego po roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności (ust. 2). O każdym przypadku niezałatwienia w terminie sprawy dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej organ zawiadamia na piśmie rolnika, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (ust.3). Natomiast termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy został określony w art. 21 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (j.t. Dz.U z 2013r. poz.173). Zgodnie z tym przepisem "odwołanie rozpatruje się w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odwołania". Oczywiście, w kwestiach nieuregulowanych ww. przepisami szczególnymi zastosowanie mają przepisy k.p.a. regulujące powinności organów w toku załatwiania sprawy. W szczególności organ odwoławczy ma obowiązek stosowania art. 36 k.p.a. tj. zawiadamiania strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Mając na uwadze argumentację organu przedstawioną w odpowiedzi na skargę, można się zgodzić ze stanowiskiem Dyrektora ARiMR, że w ogólności na przebieg postępowania w sprawie znacząco wpłynęły różne czynności procesowe podejmowane przez skarżącą. W sprawie nastąpiło także zawieszenie postępowania na wniosek skarżącej (postanowienie organu z dnia 19.01.2015r. k.85/1 t.II) w związku ze skargą do WSA na decyzję kasacyjną Dyrektora ARiMR z dnia "[...]" 2014r. Niewątpliwie, okres, w którym akta sprawy znajdowały się w Sądzie uniemożliwiał prowadzenie postępowania (zwrot w dniu 23.04.2015r. k 99/1 t.II).

Ponieważ skarżąca wniosła skargę na przewlekłe postępowanie Dyrektora ARiMR w związku z decyzją wydaną 2 grudnia 2015r., przedmiotem oceny nie może być postępowanie organów obu instancji w okresie od dnia, w którym upłynął termin na wydanie decyzji o płatnościach rolnośrodowiskowych za 2013r. tj.1 marca 2014r., gdyż były wydawane decyzje, w tym zaskarżone do sądu. Badaniem Sąd objął postępowanie odwoławcze, po przeprowadzeniu którego zapadła ww. decyzja.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 17.07.2015r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w "[...]" wydał (już trzecią) decyzję w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych za 2013r. Odwołanie od tej decyzji wpłynęło do organu w dniu 5 sierpnia 2015 r. W tym samym dniu zostało przekazane Dyrektorowi Oddziału Regionalnego AR i MR, o czym organ I instancji powiadomił skarżącą (k.107,108,109 t.II). Pismem z dnia 5.10.2015r. organ odwoławczy poinformował stronę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 7 grudnia 2015r. "ze względu na skomplikowany charakter przedmiotowej sprawy, wymagający przeprowadzenia szeregu ustaleń" (k.110). W aktach znajduje się pismo Naczelnika Wydziału ds. Odwołań z dnia 17.08.2015r. skierowane do BKM, o zweryfikowanie poprawności kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie strony, a także zajecie stanowiska odnośnie zarzutów odwołania. Pismo Kierownika BKN z 7.10.2015r, będące odpowiedzią na powyższe, wpłynęło 8.10.2015r. (k.112 i 113 t.II.). W dniu 9.10.2015r. wystosowano do strony zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w terminie 7 dni. (doręczono stronie w dniu 13.10.2015r.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że skorzystanie przez organ z uprawnień wynikających z art. 36 k.p.a. i zawiadomienie strony o przesunięciu terminu rozpatrzenia sprawy nie wyłącza zarzutu, że postępowanie prowadzone jest przewlekle, ponieważ nie powoduje, że zwłoka w stosunku do terminów wyznaczonych przestaje istnieć. Wskazane przez organ przyczyny zwłoki, jak i poprawność ustalenia nowego terminu rozpoznania sprawy podlegają ocenie sądu administracyjnego. Fakt powiadomienia o nowym terminie załatwienia sprawy nie może oznaczać dla organu zwolnienia z zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania, o ile nie przemawiają za tym uzasadnione przyczyny. Gdy organ upatruje przeszkody w prowadzeniu postępowania i załatwieniu sprawy z uwagi na dostrzeżoną konieczność uzyskania ponownego stanowiska BKM w kwestii zasadności zarzutów do ustaleń kontroli zawartych w raporcie, naraża się na zarzut przewlekłości, gdyż ma możliwość i obowiązek dokonania własnej oceny danych. Powyższe prowadzi do wniosku, że dokonane przez organ zawiadomienie o przesunięciu terminu rozpatrzenia sprawy nie może być uznane za zasadne. Należy zauważyć, że Dyrektor ARiMR podjął pierwszą czynność w sprawie po 2 tygodniach od dnia przekazania mu akt przez organ I instancji, zaś decyzję, i to kasacyjną, wydał po upływie czterech miesięcy, tj. w dniu 2 grudnia 2015 r.

W ocenie organu, przyczyną zwłoki w załatwieniu sprawy były działania skarżącej, m.in składane przez nią wnioski i skargi, jednakże w świetle przedstawionych okoliczności nie można podzielić tego stanowiska w odniesieniu do analizowanego postępowania odwoławczego.

W sprawie wystąpiły przesłanki świadczące o przewlekłości postępowania. Do takiego wniosku prowadzi analiza czynności podjętych w sprawie. Zdaniem Sądu, prowadzenie postępowania przez okres prawie 4 miesięcy w sytuacji nie podejmowania czynności dowodowych poza potrzebą przeanalizowania wszystkich dowodów wskazuje na nieuzasadnioną opieszałość w działaniu organu.

Powtórzyć należy, że rozpatrując skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, trzeba brać pod uwagę termin, o którym mowa w art.21 ust.4 ustawy a więc 2 miesiące. Szczególnie skomplikowany charakter sprawy może być uzasadniony ze względu na złożony stan faktyczny, wymagający przeprowadzenia starannego i wnikliwego postępowania wyjaśniającego, jak i ze względu na niejasny stan prawny, wymagający starannej wykładni przepisów prawa lub też z uwagi na precedensowy charakter rozstrzygnięcia. W przekonaniu Sądu, takie okoliczności nie ujawniły się w rozpoznawanej sprawie. Sprawa nie miała charakteru szczególnie skomplikowanego. Postępowanie toczyło się w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych, i na tym etapie postępowania (po dwukrotnym poprzednim wydaniu decyzji kasacyjnych) całość wymaganych dowodów została zgromadzona, jak też była w posiadaniu organu. Należało jedynie wnikliwie zapoznać się ze zgromadzonymi dowodami i odnieść się do argumentacji odwołania.

W ocenie Sądu, Dyrektor ARiMR dopuścił się przewlekłości w swoim działaniu, bowiem pierwszą czynnością, po 10 dniach od przekazania mu akt, było wystąpienie do BKN. Po dwóch miesiącach zawiadomił stronę o przedłużeniu okresu załatwiania odwołania i podał termin jego zakończenia, ale w ocenie Sądu samo przedłużenie na kolejne 2 miesiące było nieuzasadnione. Ponadto organ nie musi się trzymać przedłużonego terminu załatwienia sprawy, który wyznaczył i o którym zawiadomił stronę. Powinien działać w każdej sprawie jak najszybciej. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dostrzega przeszkód do wydania decyzji niezwłocznie po upływie terminu wyznaczonego stronie na zapoznanie się z materiałem dowodowym sprawy tj. po dniu 20.10.2015r. Jednak nie można mówić w tym przypadku o rażącym zaniedbaniu ze strony organu. Samo stwierdzenie przewlekłości w prowadzeniu postępowania nie powoduje automatycznie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w tym postępowaniu. Okoliczności sprawy uzasadniają stanowisko o braku przewlekłości postępowania w postaci rażącej, zastrzeżonej dla zachowań kwalifikowanych, dotkniętych winą organu.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I i II wyroku oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w zakresie pozostałych żądań. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.