Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 1053/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1b
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi W.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją znak: [...] z [...] października 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania W. R. (dalej: "skarżący", "strona") od decyzji Wójta Gminy W. (dalej: "organ I instancji", "Wójt") z [...] sierpnia 2021 r. znak [...]orzekającej o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką D. R. – orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy:

W dniu 26 lipca 2021 r. skarżący złożył w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa o świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki matką D. R. (wdową), która legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS Oddział w R. z dnia [...]kwietnia 2021r. nr akt [...] ustalającym niezdolność do samodzielnej egzystencji do 30 kwietnia 2022r., z datą powstania –16 luty 2021r.

Decyzją z 23 sierpnia 2021 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 2 pkt 2, art. 3 pkt 11, art. 17, art. 20, art. 23, art. 24, art. 29 i art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.; dalej: "u.ś.r."), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. 2017 r. poz. 1466), art. 104, art. 107 k.p.a., odmówił skarżącemu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. Powodem odmowy było niespełnienie warunku wskazanego w art. 17 ust. 1b u.ś.r., jak i niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Organ I instancji wskazał bowiem, że wnioskodawca nie podejmuje zatrudnienia, ale nie z powodu konieczności sprawowanej opieki nad matką. Wójt wyjaśnił, iż D. R. (osoba wymagająca opieki) jest osobą chodzącą, samodzielnie spożywającą posiłki, w miarę możliwości sama się ubiera i samodzielnie wykonuje poranną toaletę. Z kolei wnioskodawca mieszkający wraz z matką świadczy pomoc matce, która polega głównie na wykonywaniu obowiązków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Niezależnie od powyższego organ I instancji podał, że od 13 czerwca 2021r. skarżący ma unieruchomioną jedną nogę, korzysta ze sprzętu ortopedycznego i sam potrzebuje pomocy w codziennym funkcjonowaniu, dlatego też korzysta ze wsparcia rodzeństwa.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący, nie godząc się z wydanym rozstrzygnięciem. W uzasadnieniu powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21.10.2014r. sygn. akt K 38/13, który uznał art. 17 ust. 1b u.ś.r. za niezgodny z Konstytucją. Dalej skarżący podał, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...]-letnia matką, której stan zdrowia po przebytym przez nią Covid uległ znacznemu pogorszeniu. Nadto jest ona osobą przewlekle chorą, leczy się z powodu choroby P., [...],[...], cierpi na [...] i [...] wieku starczego, często ma zaniki pamięci. Opiekuje się więc mamą całodobowo od grudnia 2020r. i pomaga jej w przygotowaniu posiłków, nakarmieniu, gdy trzęsą się jej ręce, podaje leki o odpowiedniej dawce i odpowiednim czasie (mama przyjmuje leki na stałe), pomaga też w ubieraniu, utrzymaniu higieny, pierze, sprząta, pali w piecu węglowym, przynosi opał. Skarżący podał też, że 13 czerwca 2021r. doznał urazu nogi (pęknięcie kości piszczelowej), a dnia 8 września 2021r. po 12 tygodniach idzie na zdjęcie gipsu. Wyjaśnił przy tym, że nie korzysta obecnie z wózka, tylko porusza się o kulach korzystając z nich do zdjęcia gipsu. Poza tym jest zdrowy i nie ma ustalonego stopnia niepełnosprawności. W obecnym czasie w miarę możliwości w robieniu zakupów pomagają mu siostra i brat, zaś oni nie mogą zapewnić stałej opieki, gdyż pracują zawodowo.

Organ odwoławczy, wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z 11 października 2021 r., orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Kolegium przytoczyło brzmienie art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 17 ust. 1b u.ś.r. W pierwszej kolejności nie podzieliło stanowiska organu I instancji w przedmiocie wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. Odniosło się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 wskazując, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu na tej części przepisu art. 17 ust. 1b, która została uznana za niezgodną z art.32 ust. 1 Konstytucji RP. Dlatego też organ I instancji dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 1b, bowiem nie ma znaczenia w jakim wieku powstała niepełnosprawność matki skarżącego.

W dalszej części Kolegium wyjaśniło m.in., że aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne muszą być spełnione łącznie wszystkie przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Brak spełnienia którejkolwiek z przesłanek obliguje organ do wydania decyzji odmownej.

Jednocześnie wskazało, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, która wynika z prawnego i moralnego obowiązku względem rodzica, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki. Jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest zatem stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi jednocześnie w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zarobkowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły.

Kolegium odniosło się do wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 10 sierpnia 2021r., z którego wynika m.in., że skarżący (lat [...]) jest kawalerem i mieszka oraz prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Obecnie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Ostatnie zatrudnienie skarżącego ustało z dniem 9 listopada 2020r. W trakcie wywiadu skarżący oświadczył, że opiekę nad matką sprawuje od stycznia 2021r., ponieważ jej stan zdrowia uległ pogorszeniu po przebytym Covid oraz śmierci w dniu 11 stycznia 2021 r. jej męża (ojca skarżącego). SKO wyjaśniło także, iż z wywiadu wynika, że D. R. jest osobą chorą przewlekle, leczy się z powodu choroby P., [...],[...] oraz ma [...] starcze. Jest natomiast osobą chodzącą, w miarę możliwości sama się ubiera. Skarżący zaś robi zakupy, wozi matkę do lekarza, podaje jej leki, przygotowuje posiłki, sprząta, pierze, gotuje. Jak wywiódł organ odwoławczy, zakres powyższej opieki pokrywa się w zasadzie ze wskazanym przez skarżącego oświadczeniu z dnia 10 sierpnia 2021r., z tym jednak wyjątkiem, że skarżący dodał, iż oprócz ww. czynności świadczy matce pomoc w ubieraniu, podawaniu leków i higienie dnia codziennego. Jednocześnie Kolegium zauważyło, że w oświadczeniu skarżący podał, że mama w miarę możliwości ubiera się sama i wykonuje codzienną toaletę. Ponadto wskazano, że skarżący w dniu 13 czerwca 2021r. uległ kontuzji lewej nogi (pęknięcie) i od tego czasu porusza się przy pomocy wózka inwalidzkiego. W opiece nad mamą (sprzątanie, gotowanie, higiena, zakupy) pomagają mu brat i siostra, jednak pomoc ta nie jest systematyczna, ponieważ rodzeństwo pracuje (raz w tygodniu). Wcześniej zaś wszystkie te czynności wykonywał sam.

W ocenie organu odwoławczego, zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nad matką nie wyklucza podjęcia przez skarżącego zatrudnienia. Jak zauważyło Kolegium, matka skarżącego, pomimo znacznego stopnia niepełnosprawności, jest w częściowo samodzielna w codziennym funkcjonowaniu. Jest osobą chodzącą, w miarę możliwości sama się ubiera i samodzielnie wykonuje też codzienną toaletę. Zdaniem Kolegium z pewnością jest ona również w stanie przygotować posiłki i spożywać je samodzielnie. Co więcej, z posiłków tych korzysta też Skarżący, który od połowy czerwca porusza się na wózku inwalidzkim. Kolegium nie dało wiary, że skarżący przygotowuje posiłki skoro sam oświadczył, że pomoc w tym zakresie (raz w tygodniu) zapewnia im rodzeństwo. Kolegium uznało zatem, że niewątpliwie D. R. potrzebuje wsparcia drugiej osoby w zabezpieczeniu produktów żywnościowych, czy też lekarstw, ale czynności te należą do zwykłych czynności w prowadzonych gospodarstwach domowych, których członkowie rodzin pozostają w zatrudnieniu, a zatem nie jest to przeszkodą w wykonywaniu pracy zarobkowej. Dalej organ odwoławczy zauważył, że wizyty lekarskie wymagające zawiezienia nie odbywają się często, a w sytuacji kiedy zachodzi taka konieczność, to wówczas istnieje możliwość np. skorzystania z urlopu, bądź też wykonania takiej wizyty po skończonej pracy. Zdaniem Kolegium podobnie radzą sobie w takiej sytuacji osoby pozostające w zatrudnieniu. Jeżeli natomiast chodzi o sprzątanie, czy pranie to – zdaniem organu odwoławczego – prace takie są wykonywane w każdym gospodarstwie domowym i trudno dać wiarę, aby skarżący mieszkający wraz z matką np. sprzątał tylko dla matki. Ponadto, jak wskazało Kolegium, skoro skarżący mieszka w domu razem z matką to przygotowywanie opału i palenie w piecu leży również w jego interesie, nie jest zaś tylko i wyłącznie ukierunkowane na potrzeby niepełnosprawnej matki. W przeciwnym razie nie tylko matka, ale i skarżący nie mógłby funkcjonować w prowadzonym wspólnie gospodarstwie domowym. Organ odwoławczy uznał zatem, iż zakres niezbędnej do zabezpieczenia opieki nad D. R. nie uniemożliwia skarżącemu podjęcia zatrudnienia. A zatem w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 17 ust. 1 u.ś.r., a mianowicie konieczność rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania tej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym.

Konkludując Kolegium podniosło, iż przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki nad osobą niepełnosprawną wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy). Analiza treści przepisów art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 u.ś.r. prowadzi do wniosku, że ustawodawca przewidział pomoc w formie świadczenia pielęgnacyjnego w takich sytuacjach, gdy opieka nad osobą niepełnosprawną jest tak bardzo absorbująca, że konieczna jest rezygnacja, albo nie jest możliwe podjęcie nawet takich form zarobkowania, które nie wymagają pracy przez osiem godzin dziennie. W takich sytuacjach wykluczona jest faktycznie aktywność zawodowa osoby sprawującej opiekę i dlatego taka osoba otrzymuje wsparcie w formie świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem Kolegium, z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z 15 listopada 2021 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Kolegium z 11 października 2021 r. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i jej poprzedzającej i ich zmianę poprzez przyznanie mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Autor skargi zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa tj.:

– art. 17a ust. 1 u.ś.r. poprzez jego błędną interpretację i uznanie przez organ, że zakres sprawowanej przez W. R. opieki nad matką nie wiąże się z koniecznością rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub jej niepodejmowania, w celu sprawowania tej opieki a także uznanie, że zakres opieki nad osobą niepełnosprawną nie wyklucza możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej podczas gdy prawidłowe ustalenia powinny prowadzić do wniosku, że W. R. ze względu na konieczność sprawowania opieki nad matką zmuszony był zrezygnować z pracy zarobkowej i nie jest jej w stanie podjąć;

– art. 7 i art. 77 k.p.a. polegające na niepodjęciu przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w całości w sposób wyczerpujący materiału dowodowego co doprowadziło do błędnych ustaleń, że: W. R. opiekując się matką równie dobrze może wykonywać czynności związane z opieką będąc w zatrudnieniu oraz, że D. R. jest częściowo samodzielna w stopniu niewymagającym rezygnacji z zatrudnienia by móc sprawować nad nią opiekę.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką – D. R..

Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności,

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Należy podnieść, że realizacja dyspozycji art. 17 ust. 1 u.ś.r. w zakresie warunku "stałej opieki" wymaga trwałości, rozciągłości w czasie nad osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością, a więc wykonywanie czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka. Zatem istotą opieki, której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest nie tylko stałość i ciągłość, ale przede wszystkim zapewnienie normalnych, codziennych potrzeb osoby nad którą jest sprawowana opieka, zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić.

Nie kwestionując stanu zdrowia D. R. i konieczności jej wsparcia przez skarżącego (do czego jest zobowiązany zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy; tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1359), Sąd podkreśla, że sama (wynikająca wyłącznie z treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności) konieczność okresowej opieki nad niepełnosprawną nie stanowi - w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. - samodzielnej i wystarczającej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. System świadczeń rodzinnych został tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny, wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Wnioskujący musi zatem sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 426 ze zm.) w zw. z art. 3 pkt 21 lit. a u.ś.r. do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Z powyższych przepisów wynika zatem, że osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia - opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej. Warunek całodobowej opieki jest bowiem związany w sposób konieczny z osobami niezdolnymi do samodzielnej egzystencji, a więc z takimi osobami, u których występuje naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację (art. 4 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych). Tymczasem z akt sprawy wynika, iż D. R. legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS Oddział w R. z dnia [...] kwietnia 2021r. nr akt [...] ustalającym niezdolność do samodzielnej egzystencji do 30 kwietnia 2022r., z datą powstania – 16 luty 2021r. Ponadto z uzasadnienia ww. orzeczenia wynika, iż wymaga ona okresowej opieki osoby dorosłej, a nie jak wskazano powyżej opieki stałej lub długotrwałej.

Odnosząc się do zakresu opieki sprawowanej przez skarżącego nad niepełnosprawną matką należy zauważyć, iż D. R. nie jest osobą obłożnie chorą. Jak wynika z akt sprawy jest ona osobą częściowo samodzielną w codziennym funkcjonowaniu, chodzącą i w miarę możliwości samodzielnie się ubierającą i wykonującą codzienną toaletę. Jak wynika z oświadczenia skarżącego z dnia 10 sierpnia 2021r., robi on zakupy, wozi matkę do lekarza, podaje leki, przygotowuje posiłki oraz sprząta i pierze. leki, robi zakupy, pomaga matce w codziennej toalecie.

Sąd zauważa, iż ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Ponadto przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyrok NSA z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11, CBOSA). A zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły.

W ocenie Sądu, zebrany materiał dowodowy był w pełni wystarczający dla stwierdzenia, że pomiędzy sprawowaną przez skarżącego opieką nad matką, a rezygnacją przez niego z podjęcia zatrudnienia, a ściślej mówiąc niepodejmowaniem obecnie przez skarżącego zatrudnienia, nie istnieje taki związek.

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nad matką i jednocześnie niezbędnej dla niej w chwili obecnej, nie wyklucza podjęcia przez skarżącego jakiegokolwiek zatrudnienia, czy to w niepełnym wymiarze czasu pracy, czy też na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło. Sąd zauważa, iż konieczność wykonywania niektórych czynności, a mianowicie zakupy, wizyty lekarskie, wykonywanie prania, czy palenia w piecu nie są czynnościami uniemożliwiającymi skarżącemu podejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zgodzić się należy ze stwierdzeniem, że czynności te mogą być wykonane w dowolnym czasie, a nadto w większości związane są z prowadzeniem gospodarstwa domowego i nie kolidują z wykonywaniem pracy przez osoby pozostające w zatrudnieniu lub wykonujące inną pracę zarobkową. Ponadto, zdaniem Sądu, czynności opiekuńcze, w szczególności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, można rozłożyć w czasie.

W ocenie Sądu skarżący nie przedstawił argumentacji, która by jednoznacznie wskazywała, iż sytuacja jego matki na tyle uległa pogorszeniu od stycznia 2021r., że wyklucza to możliwość podjęcia przez niego jakiejkolwiek pracy zarobkowej, celem zajęcia się stałą opieką nad matką, a świadczenie pielęgnacyjne będzie rekompensatą za utracony zarobek.

Przesłanka "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny", o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. winna być bowiem rozumiana jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o prawidłowe zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas podmiotowi tę opiekę sprawującemu, że nie jest on w stanie podjąć innej stałej aktywności wymagającej jego codziennego i stałego zaangażowania, przez którą należy rozumieć aktywność zawodową (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 624/12).

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, tj. zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącego opieki nad matką – D. R.. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd zauważa także, iż świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem przewidzianym dla osoby, która rezygnując z zatrudnienia bierze na swoje barki opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ale nie może w tym zakresie zwalniać także innych członków rodziny zobowiązanych do alimentacji z obowiązków, które na nich ciążą. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, D. R. posiada oprócz skarżącego, jeszcze dwoje zdrowych dzieci. A zatem należy zauważyć, iż występują inne osoby (rodzeństwo skarżącego), które mogą i powinny włączyć się do opieki nad niepełnosprawną matką.

Za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 17a ust. 1 u.ś.r.. wskazany przepis nie miał zastosowania w kontrolowanej sprawie.

Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, należy wskazać, że uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny (tak: wyrok NSA z 27.04.2020, II OSK 445/19, CBOSA). O dowolności oceny można byłoby mówić wyłącznie w przypadku uzyskania wniosków niewynikających w sposób logiczny ze zgromadzonego materiału dowodowego lub pominięciu określonych dokumentów lub dowodów jako niezdatnych do poparcia przyjętej z góry tezy (tak wyrok NSA 16 lipca 2020 r., II OSK 837/20, CBOSA). Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy. W realiach niniejszej sprawy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy w oparciu o dowody z dokumentów – wniosek skarżącego, orzeczenia o niepełnosprawności, a także wywiady środowiskowe oraz oświadczenia skarżącego, a zawarte w skardze zarzuty stanowią wyłącznie polemikę z dokonaną przez organy I i II instancji oceną dowodów.

Zdaniem Sądu, z podniesionych wyżej względów, odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz skarżącego znajduje usprawiedliwiane podstawy.

W tym stanie rzeczy, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniesionej w sprawie skargi i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.