Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 84/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-07-01 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym
Powołane przepisy: article: art. 246  par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Ol 84/ 08 POSTANOWIENIE Dnia 1 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy udzielenia ulg płatniczych postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie ponad 200 zł


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2008r. (doręczonym w dniu 25.04.2008r.) Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmówił M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych .

Pismem z dnia 12.05.2008r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący wniósł sprzeciw przeciwko temu postanowieniu, zatem stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. postanowienie to utraciło moc. Trzeba tu wskazać w związku z treścią sprzeciwu, że nie jest on środkiem odwoławczym w tym sensie, iż powoduje badanie prawidłowości postanowienia wydanego przez referendarza. Jest to środek prawny, który powoduje przejęcie kompetencji do rozpoznania kwestii przyznania prawa pomocy przez Sąd. Postanowieniem z dnia 13.06.2008r. tut. Sąd postanowił przywrócić termin do wniesienia sprzeciwu.

Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca nie posiada żadnego majątku: nieruchomości, ruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, przedmiotów wartościowych. Nie posiada miejsca zamieszkania i nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa domowego, pozostaje w separacji z żoną. Skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości 2.460,53 zł brutto, tj około 1800 zł netto miesięcznie, z kwoty tej na poczet zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potrącana jest kwota 615 zł miesięcznie, dodatkowo wnioskodawca dobrowolnie uiszcza na rzecz Urzędu Skarbowego kwotę 100 zł, również jako spłatę zadłużenia. Ponadto skarżący przekazuje miesięcznie kwotę 600zł tytułem wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania w którym zamieszkuje jego żona, córka z wnuczką i syn. Skarżący opłaca polisy ubezpieczeniowe swoich dzieci w wysokości po 178 zł miesięcznie każda (razem 356 zł). Wniosek swój skarżący argumentuje faktem, iż nie posiada środków finansowych umożliwiających wniesienie opłat. Na wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dowodów skarżący wskazał, że wymeldował się z mieszkania po sądowej separacji na żądanie żony w zamian za nie występowanie przez nią o alimenty. Nie mniej jednak opłaca czynsz za to mieszkanie gdzie zameldowana jest żona z córką i wnuczką oraz syn. Dodał również, iż nie pracuje dorywczo. Nie korzystał z żadnych form pomocy społecznej, w chwili obecnej przygotowuje dokumenty w celu ubiegania się o zasiłek socjalny. Skarżący opłaca polisę na życie w wysokości 75 zł kwartalnie. Oświadczył również, iż z pozostałych środków finansowych stara się egzystować, nie pali, nie spożywa alkoholu, korzysta z pomocy znajomych i przyjaciół w zakresie noclegów i wyżywienia.

W sprzeciwie podniósł, że nie zgadza się z postanowieniem referendarza sądowego , iż jego sytuacja przedstawiona na wezwanie może być nieprawdziwa . Podtrzymał oświadczenie złożone w tym zakresie. Nadto w piśmie z dnia 23 czerwca 2008r. dodatkowo wyjaśnił, że decyzją Urzędu Skarbowego w miesiącu kwietniu i maju 2008r. został pozbawiony całkowicie środków do życia z uwagi na zablokowanie konta bankowego, na które przesyłana była emerytura. Pomimo posiadania informacji o potrącanej z emerytury już kwoty 615,13 zł organ ten zajął pozostałą część świadczenia emerytalnego. Skarżący przy tym wyjaśnił, że wyłącznie pomoc córki i syna " utrzymuje mnie przy zdrowych zmysłach i życiu". Nadto stwierdził, że zlikwidował konto , gdyż nie posiadał środków na jego opłacenie. Posiada zadłużenie z tytułu nie opłaconych kosztów bankowych, nadto z uwagi na fakt nie opłacania czynszu popadł w konflikt z b. żoną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm. ) zwana dalej w skrócie p.p.s.a., zasadą jest, że każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego. Zgodnie jednak z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. osobie fizycznej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym bądź częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania czy też nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie.

Zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 u.p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 u.p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Z tego też względu do obowiązków Sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia w celu jego weryfikacji oraz wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) oraz słusznego interesu strony. Zasadność wniosku Sąd rozpatruje w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05).

Oceniając sytuację finansową na podstawie złożonych przez wnioskodawcę oświadczeń i dokumentów źródłowych, należy stwierdzić, iż skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Złożone oświadczenia nie wskazują bowiem w sposób jednoznaczny, pozbawiony wątpliwości, iż nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych umożliwiających poniesienie częściowe kosztów sądowych.

Stwierdzić bowiem należy, że skarżący uzyskuje stałe miesięczne dochody w wysokości ok. 1800zł netto miesięcznie. Z dochodów tych jak wynika z wyjaśnień strony, miesięcznie potrącana jest kwota 615,13 zł na poczet zadłużenia wobec ZUS. Zatem do wypłaty skarżący otrzymuje, jak wykazał, kwotę 1.314 zł. Z dochodów tych w ocenie Sądu skarżący może wygospodarować środki pieniężne niezbędne do opłacenia kosztów sądowych w kwocie 200 zł. Fakt bowiem ponoszenia dobrowolnych opłat związanych z opłaceniem czynszu za lokal mieszkalny (obecnie, jak wynika z pisma z dnia 23.06.2008r. skarżący nie ponosi już tych wydatków), w którym zamieszkują jego dzieci i była żona , czy też wydatków związanych z opłatą polis ubezpieczeniowych za dzieci w kwocie 356 zł miesięcznie nie może stanowić o spełnieniu przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych. Nieracjonalne byłoby bowiem uznanie, że opłacenie polisy ubezpieczeniowej ma pierwszeństwo przed należnymi Skarbowi Państwa kosztami sądowymi. Stwierdzając powyższe wskazać należy, że skarżący nie wyjaśnił czy dzieci, jak można wyłącznie przypuszczać, już dorosłe ( we wniosku wskazał, iż w mieszkaniu zamieszkuje córka z wnuczką, nadto w piśmie z dnia 23.06.2008r. wyjaśnił, że " jedynie pomoc syna i córki..." ) pracują i ewentualnie w jakiej formie udzielają mu pomocy. Nadto odnosząc się do podniesionego zarzutu zablokowania konta przez organ podatkowy w miesiącu kwietniu i maju 2008r. stwierdzić należy, że okoliczność ta nie została w żadem sposób uwiarygodniona. Uwzględniając natomiast treść art. 141 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U 2004r. , Nr 39, poz. 535 ze zm) wskazać należy, że ustawodawca określił kwotę wolną od egzekucji i potrąceń. W świetle powyższego wyjaśnienia skarżącego należy uznać za mało wiarygodne.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że wnioskodawca priorytetowo traktuje wydatki prywatne, znajdując na ich pokrycie środki finansowe, kosztem środków związanych ze swoim udziałem w sprawie, które chce w całości przerzucić na Skarb Państwa.

W sytuacji gdy oświadczenia wnioskodawcy o jego sytuacji materialnej i życiowej budzą wątpliwości, natomiast niepodważalny jest fakt uzyskiwania stałych miesięcznych dochodów z tytułu emerytury w kwocie 1.314 zł netto miesięcznie tut, Sad uznał, że skarżący spełnia przesłanki do skorzystania z uprawnienia do przyznania prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 200zł..

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 245 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji