Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 812/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 34 pkt 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2233
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 5 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1439
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 2 pkt 7, art. 2 pkt 8 lit. a, art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1, art. 11, art. 15 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1152
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2022 r. sprawy ze skargi P. J. i E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 30 marca 2022 r. nr SKO.4170/117/2020 w przedmiocie wykonania obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i Zakładu Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia 30 listopada 2020 r. nr 18/2020; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżących P. J. i E. K. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 812/22

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 30 marca 2022 r. nr SKO.4170/117/2020, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, po rozpoznaniu odwołania E. K. i P. J., utrzymało w mocy decyzję Zarządu Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w [...] z 30 listopada 2020r. nr 18/2020 w sprawie nałożenia obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej.

Jak wynika z akt sprawy, po wszczęciu postępowania administracyjnego organ I instancji w oparciu o oględziny oraz złożone wyjaśnienia ustalił, że na terenie nieruchomości obejmującej działki nr ewid. [...] i [...] znajduje się myjnia samochodowa pięciostanowiskowa. Ścieki powstałe z myjni są odprowadzane do kanalizacji burzowej, zgodnie z przedstawioną przez właściciela dokumentacją. Samoobsługowa myjnia samochodowa jest podłączona do miejskiej sieci wodociągowej. Na nieruchomości nie ma sieci kanalizacji sanitarnej, jak również nie ma przydomowej oczyszczalni ścieków, spełniającej wymagania określone w przepisach odrębnych.

W związku z powyższym, Zarząd Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o. o. w [...], decyzją z 30 listopada 2020r. nr 18/2020 nakazał P. J. i E. K. - jako właścicielom nieruchomości położonej w [...], składającej się z działek nr [...] i [...], wykonać obowiązek przyłączenia tej nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej.

W podstawie prawnej decyzji Zarząd powołał art. 5 ust. 7 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2020r. poz. 1439, dalej: u.c.p.g.) w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020r. poz. 1298, dalej: k.p.a.) oraz art. 39 ust 4 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U z 2020r. poz. 1378) w zw. z uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2016r. w sprawie upoważnienia Zarządu Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej.

W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość nie jest przyłączona do sieć kanalizacji sanitarnej, mimo że istnieje możliwość techniczna i ekonomiczna oraz uzasadnienie dla wykonania takiego przyłączenia. Ekonomiczne i techniczne możliwości przyłączenia potwierdzają możliwości przyłączenia określone w karcie służbowej przyłączenia budynku mieszkalnego do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej nr [...] z 30 października 2020r. Warunki te przewidują konieczność wykonania przyłącza kanalizacyjnego o długości około 40m, średnicy 160mm.

Organ I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki, które zwalniałyby właścicieli nieruchomości z obowiązku przyłączenia jej do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Zostało bowiem stwierdzone, że sieć kanalizacyjna istnieje, przyłączenie do niej jest technicznie i ekonomicznie możliwe i uzasadnione, a nieruchomość jak dotychczas nie została przyłączona do sieci, oraz nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Wobec tego właściciele nie spełnili nałożonego na nich obowiązku, mimo kumulatywnego wystąpienia wszystkich przewidzianych ustawą przesłanek, zgodnie z art. 5 ust 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli E. K. i P. J., w którym podnieśli, że ww. nieruchomość jest podłączona do sieci kanalizacyjnej będącej własnością Podkarpackiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] i do tej sieci są odprowadzane ścieki. Ścieki przed wprowadzeniem do ww. kanalizacji są w odpowiedni sposób oczyszczane w separatorach i odstojnikach. Na wykonanie ww. przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej Odwołujący uzyskali ostateczne pozwolenie na budowę wydane przez Starostę [...], pozwolenie wodnoprawne wydane przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w [...], warunki techniczne włączenia do kanalizacji wydane przez Podkarpacki Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...]. Również w decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2018r. nr [...] Burmistrz [...] w pkt. V.ust.6 ustalił sposób odprowadzenia ścieków komunalnych do sieci kanalizacji deszczowej.

Biorąc pod uwagę powyższe Odwołujący podnieśli, że w przypadku ich nieruchomości jest spełniony obowiązek z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.

SKO w Rzeszowie opisaną na wstępie decyzją z 30 marca 2022r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że organ w chwili wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu zgromadził informacje wskazujące stosunki własnościowe na nieruchomości, stwierdzając jednoznacznie, że właścicielem nieruchomości są E. K. i P. J. W aktach sprawy zgromadzono również dokumentację wskazującą na dotychczasowy sposób korzystania z kanalizacji przez właściciela nieruchomości objętej postępowaniem. Organ pierwszej instancji wskazał również na przebieg kanalizacji sanitarnej do której ma zostać podłączona nieruchomość budynkowa i warunki przyłączenia. Wypełnione zatem zostały przesłanki przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.

Odnośnie zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że fakt, iż podłączenie nieruchomości do kanalizacji deszczowej znajduje oparcie w decyzjach w zakresie ustalenia warunków zabudowy i decyzji zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej pozwolenia na budowę jest bezsporny. Jednak nie ma on wpływu eliminującego rozstrzygnięcie wydane w sprawie. Wynika to z faktu, że jakiekolwiek rozwiązania dotyczące odprowadzenia ścieków mają zastosowanie do chwili wypełnienia przesłanek przyłączenia nieruchomości do kanalizacji sanitarnej. W sytuacji powstałej w niniejszym postępowaniu takie okoliczności zaistniały i tym samym skutkuje to koniecznością przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, stanowiącej właściwe i jedyne rozwiązanie w zakresie odprowadzenia ścieków.

E. K. oraz P. J. wnieśli skargę na decyzje SKO w Rzeszowie z 30 marca 2022r. nr SKO.4170/117/2020

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wydane w sprawie rozstrzygniecie tj..

- art. 7 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, jak również przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co uniemożliwia ustalenie toku rozumowania Organu odwoławczego, który doprowadził go do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia;

- art. 7 w zw. z 77 k.p.a oraz art. 80 k.p.a., poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy, a także poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz poprzez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez odmowę uchylenia decyzji Zarządu Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w [...] z 30 listopada 2020 r. podczas, gdy nie zaistniały przesłanki uzasadniające przedmiotowe działanie Organu.

Skarżący zarzucili również naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., poprzez jego niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że sieć kanalizacji do której jest podłączona nieruchomość skarżącyc,h na której posadowiona jest myjnia samochodowa nie spełnia wymogów sieci kanalizacyjnej objętej hipotezą tego przepisu.

W związku z tak sformułowanymi zarzutami Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji SKO w Rzeszowie, a także decyzji Zarządu Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w [...] z 30 listopada 2020 r., a także o zasądzenie na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyjaśnili, że podłączenie nieruchomości Skarżących do kanalizacji deszczowej istniejącej przy drodze wojewódzkiej [...] nastąpiło zgodnie z obowiązującą decyzją o warunkach zabudowy Burmistrza [...] z [...] czerwca 2018 r. ( pkt V.6 decyzji) oraz decyzją Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] września 2018 r. udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na takie właśnie podłączenie do istniejącej sieci. Organy nie wskazały w ogóle przyczyn, dla których uznały, że Skarżący nie spełnili warunków podłączenia nieruchomości do sieci, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt.2 u.c.p.g. Skarżący zauważyli, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika również na jakich okolicznościach faktycznych oraz dowodach oparł się Organ ustalając stan faktyczny sprawy oraz wydając jej rozstrzygnięcie. Co więcej, w toku postępowania nie został zebrany w sprawie pełny materiał dowodowy. Skarżący zarzucili, że organ Il instancji nie odniósł się np. do dowodu w oparciu o który orzekał organ I instancji a mianowicie karty służbowej przyłączenia budynku mieszkalnego do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej nr [...] z dnia 30 października 2020 wydanej przez Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. w [...], z którego to ma wynikać możliwość techniczna i ekonomiczna wykonania przyłącza kanalizacyjnego oraz zapewne jego przebieg. Skarżący zwrócili uwagę, że na nieruchomościach stanowiących własność Skarżących, których dotyczy skarżona decyzja nie jest posadowiony żaden budynek mieszkalny lecz instalacja samoobsługowej myjni pięciostanowiskowej, która nie wytwarza ścieków bytowych, lecz ścieki przemysłowe.

Skarżący zarzucili, że organu I oraz II instancji nie przedstawiły, w jaki sposób oceniły dowody wnioskowane przez skarżących a to m.in.:

1. warunki techniczne włączenia do kanalizacji wydane przez Podkarpacki Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] (pismo 5 kwietnia 2018r.nr PZDW-RDW-Vg5152/15/18);

2. decyzję o warunkach zabudowy z [...] czerwca 2018r. nr [...] Burmistrza [...];

3 decyzję nr [...] z [...] listopada 2018 r. pozwolenie na budowę wydane przez Starostę [...];

4. decyzję z [...] września 2018 r.- pozwolenie wodnoprawne wydane przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w [...].

Ponadto Organ również dokonał błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 5 ust. 1 pkt.2 u.c.p.g., polegającej na przyjęciu, że sieć kanalizacji do której jest podłączona nieruchomość Skarżących, na której posadowiona jest myjnia samochodowa nie spełnia wymogów sieci kanalizacyjnej, objętej hipotezą tego przepisu.

Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu błędne ustalenie co do tego, że przyłączenie do istniejącej sieci kanalizacyjnej jest technicznie i ekonomicznie możliwe i uzasadnione. Na nieruchomościach Skarżących posadowiona jest samoobsługowa myjnia samochodowa, z której korzystają na bieżąco klienci myjni, utwardzone place i podjazdy, skrzyżowania z istniejącą infrastrukturą. Wykonanie decyzji organu I instancji wiązałoby się z wykonaniem jeszcze jednego przyłącza kanalizacyjnego, rozbiórką utwardzonych placów i podjazdów, skrzyżowań, wykonaniem robót ziemnych związanych z nowym przyłączem, odtworzeniem zniszczonych placów, podjazdów, skrzyżowań, opracowaniem stosownych dokumentacji projektowych, uzyskaniem pozwoleń i uzgodnień co generuje potrzebę znacznych wydatków. Nie bez znaczenia jest to, że myjnia samochodowa jest wykorzystywana na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej co wiązałoby się z utratą zysków z powodu zamknięcia myjni na czas prowadzonych robót budowlanych.

Skarżący przywołując treść art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. argumentowali, że ustawodawca w ww. ustawie nie formułuje definicji ustawowej sieci kanalizacyjnej. Posiłkując się definicją sieci określoną w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków ( t.j Dz.U. 2020 poz. 2028) można przyjąć, że są to przewody kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi odprowadzane są ścieki. Przy czym należy zwrócić uwagę, że ustawa ta również nie zawiera definicji ustawowej sieci kanalizacyjnej. Ustawa u.c.p nie różnicuje również jakie ścieki mogą być siecią kanalizacyjną odprowadzane dla spełnienia obowiązku z art 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. a zatem dla klasyfikacji sieci jako sieci kanalizacyjnej w rozumieniu obowiązku wynikającego w treści tego przepisu ma znaczenie jedynie przeznaczenie sieci do odprowadzania ścieków. Ustawodawca nie różnicuje natomiast w omawianym przepisie rodzajów sieci kanalizacyjnej ze względu na rodzaj ścieków które mogą nią być odprowadzane. Ponieważ pojęcie sieć kanalizacyjna użyte w tym przepisie ma charakter ogólny i bardzo pojemny nie można przyjąć, że w pojęciu tym nie mieści sieć kanalizacyjna burzowa, deszczowa do której, podpięta jest nieruchomość Skarżących a mieści się jedynie inna sieć kanalizacyjna do której nakazuje się podpiąć organ I instancji. Taka wykładnia przepisu art 5 ust. 1 pkt. 2 u.c.p.g. byłaby zdaniem Skarżących sprzeczna z ratio legis tego przepisu.

Skarżący zarzucili, że organ odwoławczy marginalizował ocenę i znaczenie ostatecznych decyzji i uzgodnień uzyskanych przez skarżących w oparciu i w zgodzie z którymi inwestycja w postaci myjni samochodowej została zrealizowana w zakresie podłączeń do sieci kanalizacji uznając je za nieistotne w sprawie. Ze względu na rodzaj inwestycji na nieruchomości skarżących tj. myjni samochodowej pięciostanowiskowej której realizacja i użytkowanie wiąże się ze szczególnym korzystaniem z wód w rozumieniu ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne i to polegającej na wprowadzaniu ścieków zawierających substancje szczególnie niebezpieczne Skarżący zobligowani byli do uzyskania decyzji pozwolenia wodnoprawnego. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w [...] decyzją z dnia [...] września 2018 r. udzieliło pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na wprowadzeniu ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego z projektowanej myjni na działkach nr ewid. [...] obręb [...] do kanalizacji deszczowej skanalizowanego odwodnienia drogi wojewódzkiej [...] (jest to kanalizacja istniejąca w chwili obecnej do której nieruchomość skarżących jest podłączona).

Skarżący wyrazili przekonanie, że wykonywanie szczególnego sposobu korzystania z wód na warunkach określonych w pozwoleniu wodnoprawnym wydanym przez właściwy organ (Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie) nie może być przedmiotem ingerencji innego organu w treść pozwolenia celem zmiany ustaleń. Godziłoby to bowiem w zasadę praworządności i zasadę przestrzegania przez organ swojej właściwości z urzędu a po wtóre nie może generować negatywnych konsekwencji dla osoby uprawnionej, na rzecz której pozwolenie to zostało wydane.

W odpowiedzi na skargę SKO w Rzeszowie wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżoną decyzję wraz z decyzją organu I instancji należało uchylić z następujących powodów.

Co do zasady, na mocy art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu w czystości i zachowaniu porządku w gminach na właścicielach nieruchomości ciąży obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.

Już na wstępie należy zauważyć, że w przepisie tym mowa jest o obowiązku podłączenie do sieci kanalizacyjnej bez rozróżnienia na kanalizację deszczową lub sanitarną. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie definiuje w sposób odrębny pojęcia sieci kanalizacyjnej, stąd należy odwołać się do przepisów zamieszczonych w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1152, dalej jako: u.z.w.o.ś.).

W rozumieniu art. 2 pkt 7 u.z.w.o.ś. sieć kanalizacyjna to przewody wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Sieć kanalizacyjna, to zgodnie z art. 2 pkt 14 u.z.w.o.ś. jeden elementów urządzeń kanalizacyjnych, na które składają się również wyloty urządzeń kanalizacyjnych służących do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz urządzenia podczyszczające i oczyszczające ścieki oraz przepompownie ścieków. Z kolei ścieki to, zgodnie z art. 2 pkt 8 lit. a u.z.w.o.ś. wody zużyte na cele bytowe lub gospodarcze.

Istotne znaczenie ma treść art. 9 ust. 1 u.z.w.o.ś., z którego wprost wynika rozróżnienie na kanalizację deszczową oraz sanitarną. Zgodnie z tym przepisem, zabrania się wprowadzania ścieków bytowych i ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych przeznaczonych do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych będących skutkiem opadów atmosferycznych, a także wprowadzania tych wód opadowych i roztopowych oraz wód drenażowych do kanalizacji sanitarnej.

Z unormowania tego wynika, że urządzenia kanalizacyjne (zdefiniowane w art. 2 pkt 14 u.z.w.o.ś.) mają służyć odrębnie do odprowadzenia wód opadowych i roztopowych (kanalizacja deszczowa) i odrębnie do odprowadzenia ścieków bytowych i ścieków przemysłowych (kanalizacja sanitarna) – zob. wyrok WSA w Olsztynie z 26 lutego 2019r. II SA/Ol 819/18 – dost. baza CBOSA.

Zatem jeżeli na danej nieruchomości dochodzi do wytwarzania ścieków bytowych lub przemysłowych – na jej właścicielu spoczywa co do zasady obowiązek jej podłączenia do kanalizacji sanitarnej, co wynika z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. w zw. z art. 9 ust. 1 u.z.w.o.ś.

Zasadniczo bowiem nie jest dopuszczalne odprowadzanie ścieków bytowych i przemysłowych do kanalizacji deszczowej.

Należy jednak pamiętać, że ustawodawca dopuścił równocześnie przypadki szczególnego korzystania z wód, którym zgodnie z art. 34 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 z późn. zm.) jest wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 100 ust. 1. Jednakże dopuszczalność szczególnego korzystania z wód obwarowana jest obowiązkiem uzyskania stosownego pozwolenia wodnoprawnego.

W realiach niniejszej sprawy nie jest sporne, że nieruchomość należąca do Skarżących nie jest podłączona do sieci kanalizacji sanitarnej, czym organy I oraz II instancji uzasadniały nakaz podłączenia do ww. sieci. Nieruchomość została natomiast podłączona do kanalizacji deszczowej. W związku z istnieniem na ww. nieruchomości myjni samochodowej, ścieki z niej pochodzące są odprowadzane do kanalizacji deszczowej. Właściciele przed umieszczeniem ww. myjni uzyskali stosowne decyzje o warunkach zabudowy oraz pozwolenie na budowę dla ww. inwestycji. Przede wszystkim jednak, po wydaniu decyzji o warunkach zabudowy a przed uzyskaniem pozwolenia na budowę inwestorowi, skarżącemu P. J. udzielono pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, polegające na wprowadzeniu ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska z projektowanej myjni samochodowej do kanalizacji deszczowej, przy drodze wojewódzkiej. Pozwolenie wodnoprawne z 6 września 2018r. wydano m.in. w oparciu o wyżej powołany przepis art. 34 pkt 3 ustawy Prawo wodne.

Dostawca ścieków przemysłowych ma szczególny obowiązek zapewnienia odpowiednich parametrów odprowadzanych ścieków przemysłowych. Kwestie te reguluje rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006 r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1757), wydane na podstawie delegacji z art. 11 u.z.w.o.ś. W tym celu dostawca ścieków przemysłowych wprowadzanych do urządzeń kanalizacyjnych jest obowiązany do instalowania niezbędnych urządzeń podczyszczających ścieki przemysłowe i prawidłowej eksploatacji tych urządzeń (art. 10 pkt 2 u.z.w.o.ś.). W treści ww. pozwolenia wodnoprawnego zobowiązano Skarżącego do utrzymywania w należytym stanie urządzeń podczyszczających ww. ścieki. Jak wynika natomiast z projektu zagospodarowania terenu, dołączonego do skargi, w ramach kanalizacji deszczowej przewidziano separator substancji ropopochodnych.

Zdaniem Sądu, przy ocenie spełnienia obowiązku podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej należy wziąć pod uwagę całokształt regulacji, zamieszczonych zarówno w samej ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jak i w przywołanych powyżej przepisach ustawy o zbiorowych zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków, z uwzględnieniem odpowiednich regulacji z zakresu Prawa wodnego. Należy więc uwzględnić, że w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.c.p. mowa jest o obowiązku podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej bez dookreślenia, czy obowiązek ten dotyczy kanalizacji sanitarnej, czy deszczowej. To z przepisu art. 9 ust. 1 u.z.w.o.ś. wynika co do zasady zakaz wprowadzania ścieków bytowych i przemysłowych do kanalizacji deszczowej. Zatem jeżeli na nieruchomości dochodzi do powstawania ścieków bytowych i przemysłowych, na właścicielu co do zasad spoczywa obowiązek podłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej. Wyjątek może dotyczyć sytuacji, w której zostało wydane aktualne pozwolenie wodnoprawne, które pod konkretnymi warunkami dopuściło sposób korzystania z wód, polegający na odprowadzaniu ścieków przemysłowych do kanalizacji deszczowej.

Jak argumentowali Skarżący, spełnili oni obowiązek podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, bowiem podłączenie nastąpiło do kanalizacji deszczowej w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy, pozwolenie na budowę oraz pozwolenie wodnoprawne, na mocy którego dopuszczono wyżej opisany szczególny sposób korzystania z wód.

Sąd ocenił, że stanowisko Skarżących jest zasadne. Z uwagi na to, że nieruchomość została podłączona do kanalizacji deszczowej w oparciu o wydane pozwolenie wodnoprawne, na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie zachodziły podstawy do skierowania wobec Skarżących nakazu przyłączenia do kanalizacji sanitarnej. Pozwolenie wodnoprawne było aktualne na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

Zaskarżoną decyzję wraz z decyzją organu I instancji należało również wyeliminować z obrotu prawnego z następujących powodów.

Obowiązek, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. może dotyczyć jedynie wykonania przyłącza do granicy z nieruchomością i nie może obejmować konieczności rozbudowy, czy przebudowy sieci kanalizacyjnej (zob. wyrok WSA w Opolu z 3 listopada 2021r., II SA/Op 20/21, tak również WSA w Rzeszowie w wyroku z 5 sierpnia 2009 r., II SA/Rz 227/09 – dost. baza CBOSA).

Art. 15 ust. 1 u.z.w.o.ś. nakłada na przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obowiązek budowy m.in. urządzeń kanalizacyjnych,

Z kolei na osobie ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci na podstawie art. 15 ust. 2 u.z.w.o.ś. ciąży obowiązek budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego

Pojęcie przyłącza kanalizacyjnego zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 5 u.z.w.o.ś., zgodnie z którym przyłącze kanalizacyjne to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej.

Zatem obowiązek, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.z.w.o.ś. może dotyczyć jedynie wykonania przyłącza do granicy z nieruchomością i nie może obejmować konieczności rozbudowy, czy przebudowy sieci kanalizacyjnej.

Zakres nałożonego na Skarżących obowiązku przyłączenia do sieci kanalizacyjnej budzi istotne wątpliwości co do tego, czy mieści się w zakresie przyłącza kanalizacyjnego czy też wykracza poza jego zakres.

Z decyzji organu I instancji wynika jedynie, że Skarżący powinni wykonać przyłącze kanalizacyjne o długości 40 metrów. Do decyzji nie został dołączony jakikolwiek załącznik, która na mapie obrazowały szczegółowy przebieg przyłącza kanalizacyjnego. Również sentencja decyzji organu I instancji nie precyzuje w żaden sposób miejsca, do którego miałoby nastąpić przyłączenie do sieci kanalizacyjnej. Już z tego powodu decyzja zaskarżona wraz z decyzją organu I instancji jest wadliwa. Natomiast z karty służbowej z 30 października 2020r. wynika, że działki Skarżących należałoby przyłączyć do sieci kanalizacyjnej na działce nr [...]. Z dołączonej do karty służbowej mapy wynika, że "przyłącze kanalizacyjne", daleko wykracza poza granicę działki Skarżących, przebiega w poprzek działki sąsiedniej nr [...] aż do granicy z działką kolejną. Tak zarysowany przebieg przewodów daleko wykracza poza definicję przyłącza, która została określona w art. 2 pkt 5 u.z.w.o.ś. Nałożony na Skarżących obowiązek miałby polegać w istocie na rozbudowie sieci kanalizacyjnej a nie na wykonaniu przyłącza. Sąd stwierdził więc, że zaskarżona decyzja wraz z decyzją organu I instancji w sposób istotny narusza art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. w zw. z art. 2 pkt 5 u.z.w.o.ś.

Z tych przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a.

Na podstawie art. 200 P.p.s.a. Sąd na rzecz Skarżących zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, stanowiących równowartość uiszczonego wpisu sądowego.