Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1017/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 4 pkt. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 645
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Barbary na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia października 2016r. w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji dotychczasowej w sprawie statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia września 2016r. Starosta na podstawie art. 104, art. 151 § 1 pkt.2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca I960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 23 ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, b, art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 645 ze zm.) uchylił decyzję Starosty z dnia 07.2015r. o pozbawieniu Barbary statusu osoby bezrobotnej z dniem 06.2015r. z powodu podjęcia zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) oraz decyzję Starosty z dnia 03.2015r. o utracie prawa do zasiłku od dnia 02.2015r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Organ orzekł utratę statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 11.2014r. z powodu podjęcia zatrudnienia (innej pracy zarobkowej).

Decyzja organu poprzedzona była wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 04.2016r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Po 65/10 uchylającym wcześniejsze decyzje obu organów z nakazującym organ wyjaśnienia jakie były rzeczywiste zamiary Spółki, związane z zawarciem jednodniowej umowy o pracę. Dopiero w razie ustalenia, że Spółka miała zamiar zatrudnić Skarżącą na stanowisku pracownika magazynowego, i to czyniła, uzasadniona będzie ocena, że Skarżąca w dniu listopada 2014 r. podjęła zatrudnienie w rozumieniu przepisów u.p.z.i.r.p. Po dokonaniu pozytywnych ustaleń w tym zakresie organy winny również dokonać ustalenia w zakresie prawidłowego pouczenia Skarżącej o przesłankach warunkujących utratę statusu bezrobotnego i dopiero wówczas orzec czy zaistniały przesłanki do uchylenia wcześniejszych decyzji i orzeczenia o utracie statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku z dniem 11.2014r. z powodu podjęcia zatrudnienia (innej pracy zarobkowej).

W uzasadnieniu decyzji zapadłej po wyroku Sądu, wyjaśnił, że w dniu 30.06.2015r. Barbara Molenda zgłosiła telefonicznie podjęcie zatrudnienia z dniem 25.06.2015r. Na tej podstawie została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej decyzją Starosty z dnia 07.2015r. o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej z dniem 06.2015r. z powodu podjęcia zatrudnienia (innej pracy zarobkowej). Dnia 02.2015r. upłynął maksymalny okres pobierania przez Barbarę zasiłku dla bezrobotnych w związku z powyższym wydano decyzję Starosty z dnia 03.2015 r. Organ wskazał, że stosując się do wytycznych wyroku tutejszego Sądu z dnia 15.04.2016r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Po 65/16 wszczął postępowanie wyjaśniające celem ustalenia statusu osoby bezrobotnej Barbary w dniu 11.2014r. oraz zamiarów Spółki związanych z zawarciem jednodniowej umowy o pracę. W odpowiedzi na pytanie organu skierowane do Spółki urząd otrzymał informację zwrotną, z której wynika, że nawiązali oni z Barbarą stosunek pracy w ramach jednodniowej umowy.

W odwołaniu od powyższej decyzji Barbara (dalej: skarżąca) zaskarżyła w całości decyzję Starosty z dnia września 2016 r. i wniosła o uchylenie orzeczenia oraz ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 i 8 Kpa poprzez wydanie innego rozstrzygnięcia, niż w podobnej sprawie, dotyczącej Anny.

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 74 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskutek bezpodstawnego przyjęcia, że wykonywała pracę zarobkową w dniu listopada 2014 r.,

3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich, istotnych dowodów, tj. nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków — innych osób, które w dniu listopada 2014 r. były na spotkaniu oraz nieustalenie, dlaczego świadectwo pracy przysłano jej dopiero w maju 2015 r.

W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że na spotkaniu była także Anna. Od niej otrzymała informacje, że w podobnej do niniejszej sprawy umorzono postępowanie. Zdaniem skarżącej nie jest dopuszczalna sytuacja, w której wydaje się odmienne rozstrzygnięcia w podobnych przypadkach. Argumentowała, że aby zarzucić jej brak zawiadomienia o rzekomym podjęciu pracy, należy jej udowodnić, że wiedziała o zatrudnieniu. Gdyby otrzymała świadectwo pracy w ciągu 7 dni od dnia spotkania w Poznaniu, to wówczas poinformowałaby o tym Powiatowy Urząd Pracy. Skoro nie otrzymała świadectwa pracy, to nie miała świadomości, że spotkanie jest traktowane jako praca. Organ administracyjny do dziś nie ustalił, dlaczego Spółka przysłała jej świadectwo pracy dopiero w maju następnego roku. W najgorszym wypadku organ administracyjny mógł stwierdzić utratę statusu osoby bezrobotnej po upływie 7 dni od dnia otrzymania świadectwa pracy, ale nie w październiku 2014 r.

Wojewoda Wielkopolski w decyzji wydanej na podstawie art. 127 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 Ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 645 ze zm.) orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Organ II instancji stwierdził, iż brak jest podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonej decyzji Starosty z dnia 09.2016 r. Odnosząc się do treści oświadczenia złożonego przez Stronę dnia 06.2015r. organ odwoławczy wskazał, iż w dniu rejestracji, tj. w dniu 09.2014 r., na druku informacji o prawach i obowiązkach bezrobotnego skarżąca zapoznała się z obowiązkiem zawiadomienia w ciągu 7 dni Powiatowy Urząd Pracy o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Potwierdziła zapoznanie się z informacją oraz odbiór jednego egzemplarza. Organ odwoławczy podniósł również, iż każda sprawa rozpatrywana w postępowaniu odwoławczym musi być traktowana indywidualnie, w oparciu o dokumentację dotyczącą rozpatrywanej sprawy. Nie jest możliwe orzekanie na podstawie materiału dowodowego dotyczącego innej osoby, niebędącej stroną postępowania. Tymczasem podpisanie umowy zostało potwierdzone załączonymi do akt dokumentami. Organ odwoławczy uznał, iż była to umowa krótkotrwała, co jednak nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. Bezwzględnie obowiązującym warunkiem uprawniającym do posiadania statusu osoby bezrobotnej jest nie bycie osobą zatrudnioną. Brak tego elementu skutkuje z mocy samej ustawy utratą statusu osoby bezrobotnej. Decyzja organu I instancji miała charakter decyzji związanej, a zatem nie mieści się w ramach uznania administracyjnego. Warunkiem zastosowania sankcji w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnej jest wcześniejsze pouczenie bezrobotnego o przesłankach warunkujących utratę tego statusu. Pani Molenda, w dniu rejestracji, zobowiązała się do zawiadomienia PUP w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Organ II instancji podkreślił, iż art. 33 ust. 4 ustawy stanowi w sposób bezwzględny, że utrata statusu osoby bezrobotnej następuje z dniem podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Skarżąca nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i zaskarżyła do tutejszego Sądu w całości decyzję organu odwoławczego z dnia października 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia września 2016 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 22 kodeksu pracy poprzez jego błędną wykładnię wskutek bezpodstawnego przyjęcia, że wykonywałam pracę zarobkową w dniu listopada 2014 r.,

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 83 § 1 zdanie pierwsze Kodeksu cywilnego w związku z art. 6 kpa i art. 7 kpa poprzez jego niezastosowanie,

3. naruszenie art. 74 ustawy z dnia kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego błędną wykładnię wskutek uznania, że obowiązek zawiadomienia urzędu pracy o zatrudnieniu zostaje naruszony również w przypadku, gdy bezrobotny nie ma świadomości, że taki obowiązek w jego przypadku powstał,

4. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7 kpa i art. 8 kpa poprzez wydanie innej decyzji niż w przypadku podobnej sprawy dotyczącej Anny oraz poprzez zaniechanie ustalenia, dlaczego Agencja Pracy Tymczasowej przysłała świadectwo pracy dopiero w maju 2015 r.

Wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia września 2016 r. i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

2. zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania,

3. w przypadku oddalenia skargi - nieobciążanie skarżącej kosztami postępowania z uwagi na trudną sytuację materialną.

W uzasadnieniu skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko oraz dodała, że w dniu listopada 2014r. udała się do siedziby Spółki. Przez około 5 godzin oglądała film. Podpisała jakiś dokument, ale nie była świadoma co podpisuje. Myślała, że podpisała tylko listę obecności. Po tym dniu nie zatrudniono jej. Nie otrzymała nigdy od Spółki umowy o pracę. W maju 2015 r. przysłano jej świadectwo pracy. W międzyczasie okazało się, że otrzymała drobną kwotę na konto bankowe. Była to jednak tak mała kwota, że wcześniej jej nie zauważyła. Następnie Powiatowy Urząd Pracy wszczął postępowania w sprawie utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej oraz utraty prawa do zasiłku z dniem listopada 2014 r. Dopiero w toku postępowania administracyjnego skarżąca dowiedziała się, że była zatrudniona przez 1 dzień w Sp. z o.o. i miała obowiązek zgłosić to do urzędu pracy. Skarżąca wskazuje, że decyzja organu administracyjnego jest niezasadna, ponieważ w dniu listopada 2014 r. nie wykonywała żadnej pracy zarobkowej. Powołała się również na art. 83 Kodeksu cywilnego. Wywodziła, że dowodem pozorności złożonych przez nią oświadczeń woli jest podane stanowisko pracy: pracownik magazynu, chociaż jest bezspornym, że nie pracowała w żadnym magazynie, ale oglądała film. Na fikcję zatrudnienia wskazują też:

- brak umowy o pracę oraz informacji o warunkach zatrudnienia, ewentualnie informacji o miejscu udostępnienia regulaminu pracy,

- świadectwo pracy przysłane w maju 2015 r.,

- umowa na 1 dzień,

- brak pracy na rzecz Sp z o.o.,

- w siedzibie Spółki, gdzie była w dniu listopada 2014 r. nie ma magazynu.

Skarżąca wskazała, że dzień listopada 2014 r. przypominał etap rekrutacji, po którym mogło dojść do zawarcia umowy, ale nie musiało. Uważa także, że w podobnych sprawach wynik postępowania powinien być taki sam. Organy administracji publicznej wydając odmienne rozstrzygnięcia w jej sprawie i sprawie Anny postąpiły w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem analizy Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia 10.2016r. orzekająca o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty z dnia września 2016r., w której uchylono wcześniejsze decyzje o pozbawieniu skarżącej statusu bezrobotnego i utracie prawa do zasiłku a w pkt. II orzeczono utratę statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku z dniem 11.2014r. z powodu podjęcia zatrudnienia . Decyzje te zapadły po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15.04.2016r. sygn. akt IISA/Po 65/16, uchylającego wcześniejsze decyzje administracyjne o identycznej treści. W tych warunkach obowiązkiem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, było zbadanie czy organy administracyjne przy ponownym rozpoznaniu sprawy, zastosowały ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, który to obowiązek wynika z art. 153 p.p.s.a. Analiza wytycznych sądu i uzasadnień organów administracyjnych wskazuje, że zalecenia zostały wykonane tylko częściowo a więc naruszony został wskazany przepis.

W powtórzonym postępowaniu administracyjnym uzyskano wprawdzie pismo firmy Sp.z o.o. z dnia 08.2016r. w którym potwierdzono zawarcie ze skarżącą jednodniowej umowy o pracę ale ani to pismo ani umowa o pracę nie zostały poddana analizie pod kątem wytycznych Sądu.

W tych warunkach zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia mającego na względzie ponowne zastosowania następującej ocen prawnej.

Zawarta umowa pomiędzy stroną skarżącą a Sp. z o.o. winna być zbadana pod kątem jej pozorności , co czyniłoby ją na podstawie art. 83kc w zw. z art. 300 kpc nieważną.

Wskazuje na to sama treść umowy oraz okoliczności jej zawarcia z których organy, mimo wskazań Sądu, wyciągnęły nieprawidłowe wnioski.

Badając zawartą umowę należało mieć na uwadze że zawarto ją na podstawie ustawy z dnia 07.2003r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (DZ.u.2016r.poz.360) Ustawa reguluje zasady zatrudniania pracowników tymczasowych przez pracodawcę będącego agencją pracy tymczasowej oraz zasady kierowania tych pracowników i osób niebędących pracownikami agencji pracy tymczasowej do wykonywania pracy tymczasowej na rzecz pracodawcy użytkownika. Pracodawca użytkownik to pracodawca lub podmiot niebędący pracodawcą w rozumieniu Kodeksu pracy wyznaczający pracownikowi skierowanemu przez agencję pracy tymczasowej zadania i kontrolujący ich wykonanie. Pomimo tego, że pracownik tymczasowy nie jest podporządkowany agencji pracy tymczasowej w rozumieniu art. 22 § 1 k.p., tj. nie wykonuje pracy na jej rzecz i pod jej kierownictwem, natomiast podlega kierownictwu podmiotu trzeciego, tj. pracodawcy użytkownika, stosunek pracy wiąże go z agencją pracy tymczasowej, nie zaś z pracodawcą użytkownikiem.

Z umowy z dnia 11.2014r. wynika, że firma zamierzała zatrudnić skarżącą jako pracownika tymczasowego i skierować ją do wykonywania pracy tymczasowej na rzecz innej Sp. z o.o. która zgodnie z ustawą miała być pracodawcą użytkownikiem. Skarżąca miała zostać pracownikiem tymczasowym to jest zatrudnionym przez agencję pracy tymczasowej wyłącznie w celu wykonywania pracy tymczasowej na rzecz i pod kierunkiem pracodawcy użytkownika. Powyższe wynika z art. 2 wskazanej ustawy który definiuje używane w ustawie pojęcia.

Odnosząc powyższe do treści zawartej umowy, uprawniony jest wniosek, że skarżąca jako pracownik tymczasowy zawarła umowę ze Spółką jako agencją pracy tymczasowej, która kierowała ją do wykonywania pracy tymczasowej na rzecz pracodawcy użytkownika. W dalszej części umowy to jest w pkt. 1, 2,3,6 i 7 umowa przewiduje określenie czasu pracy dobowej i tygodniowej, miejsce pracy i wynagrodzenie określone w wysokości za godzinę i płatne miesięczni, długość wypowiedzenia, wymiar urlopu. Natomiast w pkt. 5 przewidziano, że badaną umowę zawarto na czas określony od 11.2014r. do 11.13r. czyli na jeden dzień. W tym miejscu uwidacznia się sprzeczność pomiędzy czasem na jaki zawarto umowę - jeden dzień – a pozostałymi warunkami umowy. Skoro umowa przewiduje we wskazanych punktach wszystkie elementy umowy o pracę, i to ze wskazaniem miejsca pracy, zakresu obowiązków, czasu pracy i wynagrodzenia, nie może równocześnie zakładać jej rozwiązania po kilku godzinach. Oznacza to, że agencja nie miała zamiaru zawarcia umowy o pracę tymczasową w oparciu o wskazaną ustawę. Nie przewidywała skierowania skarżącej do rzeczywistej pracy u pracodawcy użytkownika.

Odnoście woli i zamiaru skarżącej bez wątpienia należy przyjąć, że jej wolą nie było zawarcie kilkugodzinnej umowy w wyniku której utraciła wszystkie uprawnienia osoby bezrobotnej. To, że analizowane kilka godzin w dniu 11. 2014r. skarżąca spędziła na reklamie firmy pracodawcy użytkownika, zostało potwierdzone przez agencję w piśmie z dnia 08.2016r. Przyjąć zatem należy , że skarżąca mogła mieć świadomość podpisania listy obecności lub potwierdzenia odbytego szkolenia BHP co sama utrzymuje.

Powyższe ustalenia faktyczne – zasadniczo prawidłowo dokonane przez organy administracyjne, winny doprowadzić do wniosku, że umowa o pracę tymczasową była zawarta dla pozoru. O tym, czy strony istotnie nawiązały umowę o pracę nie decyduje formalne jej podpisanie , lecz faktyczne i rzeczywiste realizowanie na jej podstawie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy to jest świadczenie pracy z zamiarem wykonywania obowiązków pracowniczych, czyli świadczenie pracy podporządkowanej w czasie i miejscu oznaczonym przez pracodawcę. W odniesieniu do badanej umowy pozorność polega na tym, że strony nie zamierzały osiągnąć skutków wynikających z jej podpisania a określonych w umowie o zatrudnieniu pracowników tymczasowych.

W tych warunkach skarga okazała się ponownie uzasadniona . Organ w zaskarżonej decyzji naruszył wskazywany powyżej przepis art.153 p.p.s.a. oraz przepis art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, b, art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 645 ze zm) przez błędne przyjęcie , że skarżąca podjęła w dniu 11.2014r, umowę o pracę.

Na podstawie art. 145$ 1 pkt.1 a i c uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien orzec mając na względzie wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku.