Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 593/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 86 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 4 pkt 22, art. 7a, art. 14 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, art. 92 b ust. 1, art. 92 ust. 5 pkt 1, art. 93 a ust. 7
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1481
law: Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1155
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 3 ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 2 ust. 1, art. 4 pkt a, art. 3 pkt g, art. 50 ust. 5 lit. a pkt i
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
journal: Dz.U.UE.L 2010 nr 168 poz 16 art. 1 ust. 3 lit. b
law: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z  jednostek pojazdowych oraz kart kierowców

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M.S. kwotę 312 (trzysta dwanaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Na podstawie upoważnienia nr [...] z [...] listopada 2018 r. przeprowadzono kontrolę przedsiębiorcy M.S. Kontrolą objęto okres od [...] listopada 2017 r. do [...] listopada 2018 r., w którym to wyżej wymieniony przedsiębiorca wykonywał przewozy na podstawie licencji [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy wydanej w dniu [...] lutego 2004 r. W okresie 6 miesięcy przed wszczęciem kontroli M.S. zatrudniał średnio 4 kierowców. Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli z [...] stycznia 2019 r., nr [...] r. i stały się one podstawą wszczęcia w dniu [...] lutego 2019 r. postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych w zakresie naruszeń określonych w załączniku nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 58 ze zm. – określanej dalej jako u.t.d.).

Postępowanie to zakończone zostało decyzją Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (określanego dalej jako WITD) z [...] kwietnia 2019 r. [...], którą to wyżej wskazany organ, powołując się na art. 92a ust. 1 u.t.d., nałożył na M.S. karę pieniężną w wysokości 7800 zł za naruszenie obowiązków i warunków przewozu drogowego określonych w lp. 1.5, lp. 5.3.1 lp. 5.20, lp. 6.2.1, lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na:

1. niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie - za każdą zmianę;

2. skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny;

3. nieudzieleniu przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1155 ze zm. – określanej dalej jako u.c.p.k.), kierowcom niepozostającym w stosunku pracy;

4. niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi;

4. nieterminowym pobieraniem danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę.

M.S. złożył odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, iż stwierdzone naruszenia art. 13 ust. 1 u.c.p.k., były spowodowane błędnym operowaniem selektorem przez kierowcę J.K. w dniach: [...] stycznia 2018 r. oraz [...] lutego 2018 r. W związku z tym na powyższą okoliczność, zdaniem strony należało przesłuchać wyżej wymienionego kierowcę. Ponadto odwołujący wskazał na nieprawidłowo stwierdzone naruszenia, określone w lp. 6.2.1 oraz lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d. Podkreślił bowiem, iż przypadki nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego dotyczyły przejazdów poza drogami publicznymi, na terenach zamkniętych, prywatnych lub przejazdy w celach naprawczych. Natomiast jeśli chodzi o nieterminowe pobieranie danych z kart, odwołujący zaznaczył, iż kierowca M.S. między [...] grudnia 2017 r. a [...] stycznia 2018 r. miał jedynie 17 dni aktywności, a w okresie między [...] kwietnia 2018 r. a [...] maja 2018 r. nie wykonywał w ogóle przewozów. W odniesieniu do kierowcy K.S. brak odczytu kraty w okresie od [...] kwietnia 2018 r. do [...] maja 2018 r. spowodowane było jedynie tym, że wyżej wymieniony miał jedynie 22 dni aktywności.

Decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (określany jako GITD), powołując na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – określanej dalej jako k.p.a.), art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1481 – określanej dalej jako u.z.u.t.d.), art. 4 pkt 22, art. 14, art. 92a ust. 1, ust. 5, ust. 6, ust. 7, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 u.t.d., lp. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d. w brzmieniu wynikającym z t.j. opublikowanego w Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm., lp. 1.5, lp. 5.20, lp. 6.2.1, lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006 – określanego dalej jako rozporządzenie nr 561/2006), art. 32 ust. 1, art. 34 ust. 1-5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85, (Dz. UE L60 z 28.02.2014 - określanego dalej jako rozporządzenie nr 165/2014 ), art. 1 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie danych odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz.U.UE.L.2010.168.16 - określanego dalej jako rozporządzenie nr 581/2010), utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść stanowiących materialną podstawę decyzji przepisów art. 92 a ust. 5, 6, 7, 9 u.t.d. oraz art. 5 ust. 2 u.z.u.t.d. zgodnie z którym w przypadku gdy postępowanie administracyjne prowadzone w sprawach dotyczących naruszeń, o których mowa w ust. 1, zostało wszczęte po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, a naruszenie lub naruszenia powstały przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i zostały ujawnione po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że przepisy dotychczasowe są względniejsze dla strony. GITD przywołał również przepisy art. 92 b ust. 1 i 92 c ust. 1 u.t.d. określające okoliczności wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy, a ponadto wskazał, iż w sprawie nie znajdzie zastosowania instytucja miarkowania kar pieniężnych lub odstąpienia od nałożenia kary, przewidziana przez przepisy k.p.a. zawarte w dziale IVa k.p.a. Odnosząc się do poszczególnych naruszeń organ odwoławczy wskazał, iż w myśl art. 14 ust. 1 u.t.d. przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 7a nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Artykuł 7a ust. 1 u.t.d. stanowi, iż zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r. poz. 1114 oraz z 2016 r. poz. 352 i 1579), po uiszczeniu opłat, o których mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 i 11. Zgodnie natomiast z ustępem 2 tego artykułu wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera m.in. określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego (pkt 6). Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 800 zł za niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę. W trakcie postępowania administracyjnego organ I instancji na podstawie danych z Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego oraz dokumentów przekazanych przez stronę stwierdził, iż nie zgłosiła ona następującej zmiany w posiadanym uprawnieniu: pojazd o nr rej. [...] - sprzedany w dniu [...] kwietnia 2018 r. (faktura sprzedaży nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r.), który nie został wykreślony z licencji do dnia [...] listopada 2018 r. W związku z tym w ocenie GITD kara pieniężna w wysokości 800 zł z tytułu naruszeń sankcjonowanych przez lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie.

Jeśli chodzi o naruszenie polegające na skróceniu dziennego czasu odpoczynku organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24-godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24-godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonującej skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 100 zł oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę w wysokości 200 zł.

Analizując okazaną do kontroli kartę kierowcy J.K. organ stwierdził, że kierowca ten w dniu [...] stycznia 2018 r. rozpoczął pracę o godz. 14:05. W 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny 14:05 w dniu [...] stycznia 2018 r. do godziny 14:05 w dniu [...] lutego 2018 r., najdłuższy odpoczynek odbył w godzinach od 05:35 ([...] lutego ) do 14:05 ([...] lutego). Odpoczynek ten trwał 8 godzin 30 minut. Do normy 9-godzinnego odpoczynku dziennego brak 30 minut. Odnośnie tego naruszenia strona wskazała, iż doszło do niego z powodu błędnego operowania selektorem przez kierowcę. Nie przedstawiła jednak dowodów potwierdzających złożone wyjaśnienia. Kierowca w sytuacji kiedy niepoprawnie operuje selektorem, powinien – w ocenie GITD - wykonać wydruk z tachografu i opisać jaka była przyczyna powstania naruszenia. W niniejszej sprawie pomimo wyjęcia karty kierowcy ze slotu tachografu o godz. 05:35 w dniu [...] lutego 2018 r. J.K. nie sporządził wydruku i nie wskazał w jakim okresie i z jakiej przyczyny błędnie operował selektorem. Nie ma w związku z tym podstaw do przesłuchania kierowcy. W toku kontroli ponadto nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności - zdaniem organu odwoławczego - kara pieniężna w wysokości 100 zł z tytułu wyżej wymienionego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie.

Odnośnie naruszenia polegającego na nieudzieleniu przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 u.c.p.k. organ wskazał, iż zgodnie z art. 13 u.c.p.k. po sześciu kolejnych godzinach pracy kierowcy przysługuje przerwa przeznaczona na odpoczynek w wymiarze nie krótszym niż 30 minut, w przypadku gdy liczba godzin pracy nie przekracza 9 godzin oraz w wymiarze nie krótszym niż 45 minut, w przypadku gdy liczba godzin pracy wynosi więcej niż 9 godzin. Przerwa może być dzielona na okresy krótsze trwające co najmniej 15 minut każdy, wykorzystywane w trakcie sześciogodzinnego czasu pracy lub bezpośrednio po tym okresie. Przerwy, o których mowa w ust. 1, ulegają skróceniu o przerwę w pracy trwającą 15 minut, którą pracodawca jest obowiązany wprowadzić, jeżeli dobowy wymiar czasu pracy kierowcy wynosi co najmniej 6 godzin. W myśl natomiast art. 27 ust. 4 u.p.c.k., kierowcy, którzy wykorzystali przerwy w prowadzeniu pojazdu przeznaczone na odpoczynek, zgodnie z art. 7 rozporządzenia nr 561/2006 i art. 7 ust. 1 i 2 Umowy AETR, nie stosuje się przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 u.p.c.k. Stosownie do art. 7 rozporządzenia nr 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożona w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.20 załącznika nr 3 do u.t.d., która sankcjonuje nieudzielenie przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 u.c.p.k., kierowcom niepozostającym w stosunku pracy, karą pieniężną w wysokości 300 zł. Analizując w kontekście powyższych uregulowań okazanych do kontroli danych z karty kierowcy J.K. GITD stwierdził, że:

- w dniu [...] stycznia 2018 r. od godz. 14:05 do godz. 05:35 w dniu [...] lutego 2018 r. tenże kierowca przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 8 godzin 14 minut, pracując bez przerwy przez 14 godzin i 14 minut);

- w dniu [...] lutego 2018 r. od godz. 05:20 do godz. 14:08 w dniu [...] lutego 2018 r. tenże kierowca przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 3 minuty, pracując bez przerwy przez 8 godzin i 3 minuty);

- w dniu [...] lutego 2018 r. od godz. 05:16 do godz. 12:21 w dniu [...] lutego 2018 r. tenże kierowca przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 47 minut, pracując bez przerwy przez 6 godzin i 47 minut.

W czasie kontroli nie przedstawiono dokumentów uzasadniających odstąpienie od norm czasu pracy. Ponadto odnośnie opisanego naruszenia w dniu [...] stycznia /[...] lutego 2018 r. strona złożyła wyjaśnienia, których organ odwoławczy nie uznał z tych samych powodów co wskazane przy okazji oceny naruszenia z lp. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d. Z uwagi na powyższe okoliczności - w ocenie GITD - kara pieniężna w wysokości po 300 zł za każde z trzech powyżej wymienionych naruszeń, określonych w lp. 5.20 załącznika nr 3 do u.t.d. (łącznie 900 zł), została nałożona na stronę zasadnie.

Jeśli chodzi o naruszenia polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, organ odwoławczy przywołał treść art. 32 ust. 3 i 34 rozporządzenia nr 165/2014, statuujących obowiązek rejestrowania aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi na wykresówce lub karcie kierowcy oraz zabraniających w każdej formie manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych oraz zakazujących dokonywanie jakichkolwiek manipulacji w tym zakresie. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który karą pieniężną w wysokości 5.000 zł sankcjonuje niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.

Organ na podstawie analizy okazanych do kontroli danych cyfrowych z tachografów stwierdził wykonywanie przejazdów bez zalogowanej karty kierowcy w odniesieniu następujących pojazdów:

1. nr rej. [...] od godziny 10:34 do godziny 13:18 dnia [...].stycznia 2018 r. (na odległość 1 km);

2. o nr rej. [...] w dniach od [...] lutego 2018 r. [...] 29 czerwca 2018 r., (siedemdziesiąt sześć przypadków na odległość od 1 km do ponad 48 km);

3. o nr rej. [...] od godziny 13:43 do godziny 19:30 dnia [...] maja 2018 r., (na odległość 30,29 km) oraz od godziny 11:32 do godziny 16:20 dnia [...] maja 2018 r. (na odległość 13 km);

4. o nr rej. [...], w dniach od [...] marca 2018 r. do [...] czerwca 2018 r.

(pięć przypadków na odległość od 3 km do 19 km);

5. o nr rej. [...] w dniach od [...] lutego 2018 r. do [...] czerwca 2018 r.

(cztery przypadki na odległość od 1 km do 30 km).

Odnośnie powyższych naruszeń strona wskazała, iż przejazdy pojazdu o nr rej. [...] wykonywane były po terenie fabryki [...]; przejazdy pojazdu o nr rej. [...] wykonywane były po placu; przejazdy pojazdu o nr rej. [...] wynikały z awaryjności pojazdu i konieczności wykonywania przejazdów naprawczych; przejazdy pojazdu o nr rej. [...] oraz pojazdu o nr [...] wykonywane były po placu lub w celach naprawczych. Odwołujący nie przedstawił jednak dowodów na poparcie swoich twierdzeń, chociażby faktur za naprawy pojazdów, czy dokumentów przewozowych wskazujących, że pojazdy poruszały się w danych okresach po placu czy terenie innego przedsiębiorstwa. Ponadto – zdaniem odwoławczego - tak liczne przypadki przejazdów, wynoszących po kilkadziesiąt kilometrów, nie mogły być wykonywane po terenie fabryki czy w celach naprawczych. Bezcelowe jest w związku z tym było przesłuchanie przedsiębiorcy na powyższe okoliczności, w sytuacji kiedy strona nie przedstawia innych dowodów w postaci stosownej dokumentacji.

Z uwagi na powyższe okoliczności - zdaniem GITD - kara pieniężna w wysokości 5.000 zł z tytułu wyżej wymienionego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie.

Odnośnie naruszenia obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy organ odwoławczy przytoczył art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia nr 561/2006, zgodnie z którym przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85:

i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego;

ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.

W myśl natomiast art. 1 ust. 3 rozporządzenia nr 581/2010 maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza:

a) 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej;

b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy.

Sankcję za naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy jest kara pieniężna w wysokości 500 zł za każdego kierowcę przewidziana w lp. 6.3.17 załącznika nr 3 u.t.d.

Analizując w kontekście powyższych przepisów dane cyfrowe pobrane z kart kierowców organ stwierdził, że w przypadku kierowcy M.S. odczyt kart dokonano w dniach [...] grudnia 2017 r. oraz [...] stycznia 2018 r., pomiędzy odczytami zapisano 30 dni zarejestrowanej aktywności kierowcy, a zatem maksymalny 28-dniowy okres na wczytanie danych został przekroczony o 2 dni. Ponadto w przypadku tego kierowcy odczyt kart dokonano w dniach [...] kwietnia 2018 r. oraz [...] maja 2018 r. Pomiędzy odczytami zapisano 29 dni zarejestrowanej aktywności kierowcy. Maksymalny 28-dniowy okres na wczytanie danych został przekroczony o 1 dzień. Odnośnie powyższych naruszeń strona wskazała, iż w okresie od [...] grudnia 2017 r. do [...] stycznia 2018 r. kierowca miał jedynie 17 dni zarejestrowanej aktywności, a w okresie od [...] kwietnia 2018 r. do [...] maja 2018 r. nie wykonywał przewozów wcale. Organ odwoławczy po ponownej analizie danych cyfrowych wskazuje, iż odnośnie pierwszego okresu organ I instancji prawidłowo obliczył 30 dni zarejestrowanej działalności. Odnośnie drugiego okresu, rzeczywiście kierowca nie wykonywał w nim żadnych aktywności. Nie ma to natomiast wpływu na wymiar kary, gdyż w pierwszym z okresów z całą pewnością doszło do naruszenia.

Ponadto analiza danych cyfrowych – zdaniem organu odwoławczego - pobranych z karty kierowcy K.S. wykazała, iż odczyt kart dokonano w dniach [...] kwietnia 2018 r. oraz [...] maja 2018 r. Pomiędzy odczytami zapisano 34 dni zarejestrowanej aktywności kierowcy. Maksymalny 28-dniowy okres na wczytanie danych został przekroczony o 6 dni. Odnośnie powyższych naruszeń strona wskazała, iż w okresie od [...] kwietnia 2018 r. do [...] maja 2018r. kierowca miał jedynie 22 dni zarejestrowanej aktywności. Organ odwoławczy po ponownej analizie danych cyfrowych stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo wyliczył 34 dni zarejestrowanej aktywności.

Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie GITD kara pieniężna w wysokości po 500 zł za każdego kierowcę (łącznie 1000) zł z tytułu wyżej wymienionego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie. Przy czym organ odwoławczy wskazał, iż przy obliczaniu dni potrzebnych do sczytania danych z karty kierowcy wziął pod uwagę rozporządzenie nr 581/2010 i za podstawę przyjął dni zarejestrowanej działalności zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2396/14, tj. według art. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia nr 581/2010 okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku.

Organ odwoławczy zważył, iż łączna kara za wszystkie powyższe naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. wyniosła 7.800 zł.

Odnośnie okoliczności wskazujących na możliwość zastosowania art. 92b u.t.d. GITD wskazał, iż fakt licznych stwierdzonych naruszeń dowodzi o braku skutecznych działań nadzorczych i kontrolnych wobec kierowców. Strona winna była upewnić się czy kierowcy wykonujący przewozy na jej rzecz prawidłowo zrozumieli obowiązujące w tym zakresie przepisy oraz czy stosują się do nich w trakcie wykonywania transportu. Właściwy system kontroli i nadzoru obowiązujący w przedsiębiorstwie strony doprowadziłby do ujawnienia faktu wykonywania przez kierowców transportu z naruszeniem przepisów z zakresu norm czasu pracy. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad zachowaniami ludzkimi. Zakres tych obowiązków ściśle jest związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej, na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. Jedną zaś z takich czynności niewątpliwie jest kierowanie pojazdem samochodowym. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże wskazanej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, bowiem ma on obowiązek przeszkolenia kierowcy i organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń u.t.d. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem u.t.d., z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Przedsiębiorca powinien wykazać się dbałością o osiągniecie zamierzonego celu. Należy wskazać, iż przedsiębiorca powinien każdorazowo sprawdzać pojazd przed wysłaniem kierowcy "w zadanie przewozowe" oraz mieć kontakt telefoniczny z kierowcą, który znajduje się w trasie. W niniejszej sprawie strona – zdaniem GITD - nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu.

W przedmiotowej sprawie – w ocenie organu odwoławczego - brak jest również podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. za względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia, zaznaczając, iż to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d., gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu.

Końcowo organ odwoławczy wskazał, iż analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wykazała, że postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

Skargę na powyższą decyzję GITD złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. M.S., zarzucając organowi II instancji naruszenie:

1. prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię przepisów § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych przez nałożenie kary pieniężnej za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonuje przewozu lub jest obowiązany odpocząć od wykonywania przewozu oraz niezastosowanie art. 3 pkt 1 rozporządzenia nr 165/2014 w zw. z art. 2 pkt 1 i art. 4 lit. a rozporządzenia nr 561/2006, co spowodowało błędne nałożenie kary pieniężnej z tytułu nierejestrowania aktywności w pojazdach, które poruszały się poza drogami publicznymi;

2. przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez odmowę przesłuchania kierowcy na okoliczność nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych oraz odmowę przesłuchania przedsiębiorcy na okoliczność nierejestrowania na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w wyliczeniu terminów pobierania danych z kart kierowców organ uwzględnił każdy dzień kalendarzowy, jednakże według pkt 4 preambuły do rozporządzenia nr 581/2010 określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Według powyższego rozporządzenia przy ustalaniu okresów pobierania danych uwzględnia się nie wszystkie dni, ale wyłącznie dni zarejestrowanej działalności, gdyż nie można karać za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonuje przewozu lub jest obowiązany odpocząć od wykonywania przewozu. Skarżący podobnie jak w odwołaniu wskazał, iż w okresie od [...] grudnia 2017 r. do [...] stycznia 2018 r. miał zarejestrowanych jedynie 17 dni aktywności, a kierowca K.S. w okresie do [...] kwietnia 2018 r. do [...] maja 2018 r. miał zarejestrowane 22 dni aktywności,.

Strona podkreśliła również, iż organ w toku przeprowadzonej kontroli wykazał naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Przedsiębiorca oświadczył, że stwierdzone przewozy wykonywane były poza drogami publicznymi na terenie zamkniętym, jak również wykonywane były w celach naprawczych. W toku kontroli, skarżący wniósł o przesłuchanie przedsiębiorcy na okoliczność wykonywania wymienionych przewozów, jednak organ uznał wniosek o przesłuchanie za bezzasadny, czym - w ocenie skarżącego - naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu oraz zasadę podjęcia przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto, organ kontrolujący odmówił przesłuchania kierowcy J.K. na okoliczność błędnego operowania selektorem, czym – zdaniem skarżącego - również naruszył prawo strony do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pod względem legalności w niniejszej sprawie jest decyzja GITD z [...] czerwca 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję WITD z [...] kwietnia 2019 r. wymierzająca skarżącemu M.S. karę w wysokości 7800 zł za naruszenie obowiązków i warunków przewozu drogowego określone w lp. 1.5, lp. 5.3.1 lp. 5.20, lp. 6.2.1, lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12000 złotych za każde naruszenie. Co stanowi "naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego" definiuje art. 4 pkt 22 u.t.d, stanowiący, iż są to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz wskazanych w przepisie rozporządzeń, decyzji, ustaw i umów międzynarodowych. W myśl art. 92 ust. 5 pkt 1 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz nie może przekroczyć 15.000 złotych dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Stosownie natomiast do art. 93a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy.

Niesporne były - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz niesformułowania zarzutów w tym zakresie przez skarżącego - poczynione przez organy ustalenia w odniesieniu do naruszenia obowiązku zgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a u.t.d., w wymaganym terminie. Skarżący sprzedał bowiem pojazd o nr rej. [...] w dniu [...] kwietnia 2018 r., co wynikało z faktury nr [...], który nie został wykreślony z licencji do dnia [...] listopada 2018 r. Zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 1 u.t.d. przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a, nie później niż w terminie 28 dni od dnia powstania tych zmian. Zgodnie z art. 7a ust. 2 pkt 6 u.t.d. dane te dotyczą rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego. Ponadto zgodnie z art. 7a ust. 7 u.t.d. po uzyskaniu zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego przedsiębiorca przedkłada do organu, który udzielił zezwolenia wykaz pojazdów zawierający informacje dotyczące marki, typu, rodzaju, przeznaczenia, numeru rejestracyjnego, numeru VIN, wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem. Obowiązek zatem zgłoszenia zmiany dotyczy każdego pojazdu, którym dysponował przedsiębiorca, ponieważ zmiana liczby pojazdów wpływa bezpośrednio na prawa i obowiązki strony wynikające z zezwolenia lub licencji np. określone w art. 14a ust. 2, art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. Celem nałożenia obowiązku wynikającego z art. 14 ust. 1 u.t.d. jest między innymi zapewnienie aktualności danych związanych z zawodowym wykonywaniem działalności transportowej, a przymuszenie przedsiębiorców do wykonywania tego obowiązku poprzez zagrożenie wymierzenia kary pieniężnej za brak jego wykonania w określonym terminie ma zapewnić realizację tego celu. u.t.d. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 18 kwietnia 2019 r., II SA/Go 85/19). W konsekwencji zasadnie została nałożona na skarżącego kara w kwocie 800 zł, przewidziana w l.p. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Przy czym trafnie organ zastosował przepisy w brzmieniu nadanym przez u.z.u.t.d., gdyż mając na względzie normę kolizyjną przywołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tj. art. 5 ust. 2 u.z.u.t.d., za to naruszenie w poprzednio obowiązującym stanie obowiązywała ta sama kara (por. l.p. 1.8 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Jeśli chodzi o naruszenie polegające na skróceniu dziennego czasu odpoczynku, to z danych cyfrowych dotyczących kierowcy J.K., jednoznacznie wynika, iż w dniu [...] stycznia 2018 r. wyżej wymieniony o godzinie 14.05 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu, którego powinien zgodnie z 8 ust. 2 rozporządzenia nr 561/2006 odebrać minimum 9 godzinny nieprzerwany odpoczynek, natomiast tenże kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 30 minut. Oznacza to, iż skrócił on go o 30 minut.

Wprawdzie skarżący podnosił, iż było to wynikiem jedynie niewłaściwej obsługi selektora tachografu, domagając się w tym zakresie przesłuchania wspomnianego kierowcy. Jednakże – jak zasadnie podkreśla się w orzecznictwie - w czasie kontroli organ analizuje dane dotyczące aktywności kierowców przez urządzenia rejestrujące zamontowane w pojeździe. Zeznania kierowców czy innych osób nie mogą ani zastąpić ani podważyć danych rejestrowanych na bieżąco na wykresówkach i kartach pracy. Nie jest zatem dopuszczalne wykazywanie odstępstw od przepisów o transporcie drogowym zeznaniami kierowców lub innych pracowników, a także samego skarżącego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 13 lipca 2017 r., III SA/Gd 397/17). Ponadto wskazuje się, iż podmiot wykonujący przewóz drogowy nie może usprawiedliwiać stwierdzonych nieprawidłowości błędnym operowaniem przez kierowcę selektorem. Selektor stanowi jeden z głównych przyrządów jakimi operuje kierowca zatrudniony w przedsiębiorstwie transportowym w czasie wykonywania pracy i w związku z tym przedsiębiorca transportowy powinien był dołożyć wszelkiej staranności by kierowcy zostali prawidłowo przeszkoleni z jego obsługi (por. wyrok WSA w Gorzowie z 28 czerwca 2018 r., II SA/Go 314/18). Trafnie również zwrócił uwagę organ I instancji, iż wszystkie aktywności z karty kierowcy z [...] stycznia 2018 r. oraz [...] lutego 2018 ujęte są w przedstawionym do kontroli przez przedsiębiorcę kalendarzu ciągłości danych a w zestawieniu okresów bez zaświadczeń przedsiębiorca osobiście podpisał się pod zestawieniem gdzie od zakończenia innych prac kierowcy dnia [...] lutego 2018 r. godz. 5:35 do godz. 16:16 deklaruje, iż kierowca miał wolne od pracy. Stąd też odmienne w tym zakresie stanowisko skarżącego brzmi zupełnie niewiarygodnie i zostało sformułowane na użytek niniejszego postępowania w celu uniknięcia odpowiedzialności. Nie można zatem skutecznie podnosić wobec organów zarzutu naruszenia art. 7, 10, 77 § 1 i 80 k.p.a. W związku z tym zasadnie wymierzono skarżącemu za powyższe naruszenie karę w kwocie 100 zł na podstawie poprzednio obowiązującej l.p.5.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d., gdyż - mając na względzie art. 5 ust. 2 u.z.u.t.d. - przewidziana była w powołanym przepisie względniejsza kara w stosunku tej zawartej w aktualnie obowiązującej l.p. 5.7.1 załącznika nr 3 do u.t.d. - wynosząca 150 zł.

Odnosząc się do naruszenia polegającego na nieudzieleniu przerwy w pracy należy wskazać, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 u.c.p.k po sześciu kolejnych godzinach pracy kierowcy przysługuje przerwa przeznaczona na odpoczynek w wymiarze nie krótszym niż 30 minut, w przypadku gdy liczba godzin pracy nie przekracza 9 godzin oraz w wymiarze nie krótszym niż 45 minut, w przypadku gdy liczba godzin pracy wynosi więcej niż 9 godzin. Przerwa może być dzielona na okresy krótsze trwające co najmniej 15 minut każdy, wykorzystywane w trakcie sześciogodzinnego czasu pracy lub bezpośrednio po tym okresie. Analiza danych pobranych z karty kierowcy jednoznacznie wskazuje, iż w przypadku kierowcy J.K. doszło do przekroczenia maksymalnego czasu pracy bez przerwy w dniach [...] stycznia/[...] lutego 2018 r., [...] lutego 2018 r. oraz [...] lutego 2018 r. odpowiednio o 8 godzin i 14 minut, 2 godziny i 3 minuty oraz 47 minut. W przypadku tego pierwszego naruszenia skarżący również podnosił, iż było ono spowodowane wadliwą obsługą selektora przez kierowcę. Z tych samych przyczyn, a wskazanych powyżej przy okazji oceny naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku, wyjaśnienia skarżącego nie zasługują na uwzględnienie i nie sposób przypisać organom naruszenia przepisów prawa procesowego przytoczonych w skardze w odniesieniu do tych naruszeń. W związku z tym zasadnie za każde z powyższych naruszeń wymierzono karę po 300 zł na podstawie l.p. 5.20 załącznika nr 3 do u.t.d. Przy czym poprzednio obowiązujące przepisy nie były względniejsze, gdyż w l.p. 8.4 załącznika nr 3 do u.t.d. przewidziano karę w tożsamej wysokości. Wobec tego stosownie do art. 5 ust. 2 u.z.u.t.d. właściwie zastosowano nowe przepisy.

Jeśli chodzi natomiast o naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, to w przypadku skarżącego stwierdzono w sumie kilkadziesiąt tego rodzaju przypadków w odniesieniu do pojazdów o następujących numerach rejestracyjnych [...], szczegółowo opisanych w zaskarżonej decyzji. Skarżący w tym zakresie podnosił, iż powyższy brak rejestracji aktywności kierowcy spowodowany był wykonywaniem jazdy po terenie fabryki , placu lub w celach naprawczych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu osób lub rzeczy oraz do których ma zastosowanie ma rozporządzenie nr 561/2006. Natomiast w myśl art. 2 ust. 1 tego ostatniego rozporządzenia ma ono zastosowanie do przewozu drogowego, który oznacza – stosownie do art. 4 pkt a rozporządzenia nr 561/2006 – każdą podróż odbywaną w całości lub w części po drogach publicznych przez pojazd z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Ponadto rozporządzenie nr 561/2006 - zgodnie z jego art. 3 pkt g - nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu.

W ocenie Sądu niewystarczające było powołanie się przez skarżącego na okoliczności wyłączające stosowanie tachografu w myśl powołanych powyżej przepisów i wnioskowanie o przesłuchanie go na te okoliczności w charakterze strony. Podkreślić bowiem należy, iż przesłuchanie strony – stosownie do art. 86 § 1 k.p.a. - ma charakter dowodu posiłkowego, dopuszczanego w sytuacji, gdy organ administracji uzna, że po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku nadal pozostały nie wyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy. Nawet jednak w takiej sytuacji organ administracji państwowej "może" przesłuchać stronę. Tak więc sam fakt nieprzesłuchania strony w sprawie nie może być podstawą do stwierdzenia, że decyzję wydano z naruszeniem prawa procesowego (por. wyrok NSA z dnia 2 września 2016 r., II OSK 2659/14, B. Adamiak /w/ B. Adamiak, J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, Warszawa 2019, t. 3 do art. 86). Ponadto w orzecznictwie – na tle tego rodzaju naruszeń – wskazuje się na obowiązek przedstawienia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy dokumentów potwierdzających okoliczności wyłączające obowiązek stosowania tachografu np. poprzez przedłożenie faktur potwierdzających wykonywanie przewozów poza drogami publicznymi lub wykonywanie napraw. Zaznacza się jednocześnie, iż strona nie może oczekiwać od organu poszukiwania dowodów na okoliczności wyłączenia wykonywanych przez kierowców przedsiębiorcy przejazdów spod rygorów stosowania norm prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i odpoczynków oraz ich rejestracji. Oczywistym jest, że wiedzę o tych okolicznościach, jak i dowody potwierdzające te okoliczności posiada przedsiębiorca. Wobec tego to przedsiębiorca, który we własnym interesie powinien współdziałać z organami w celu wyjaśnienia korzystnych dla niego okoliczności, winien powołać te okoliczności, jak i przedstawić dowody je potwierdzające. Strona, która zachowuje bierność w tym zakresie, ograniczając się jedynie do wskazania na okoliczność przejazdu próbnego pojazdu, nie może oczekiwać uwzględnienia na jej korzyść podnoszonej okoliczności (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2019 r., II GSK 1085/17). Skarżący takich dokumentów nie przedłożył. Ponadto słusznie organy wskazują, iż przypadki przejazdów bez rejestracji były systematyczne i wynosiły nawet po kilkadziesiąt kilometrów. Okoliczności te czynią twierdzenia skarżącego, że zakwestionowane przewozy mogły być wykonywane po terenie fabryki czy w celach naprawczych, wysoce wątpliwymi. Stąd nie sposób organom przypisać naruszeń przepisów postępowania wskazanych w skardze, a w konsekwencji błędnego niezastosowania art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 w zw. art. 2 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt a i art. 3 g rozporządzenia nr 561/2006 Wobec powyższego zasadnie organy nałożyły na skarżącego karę przewidzianą w l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.d.t. w kwocie 5000 zł. Przy czym poprzednio obowiązujące przepisy – mając na uwadze normę kolizyjną zawartą w art. 5 ust. 2 u.z.u.t.d. – nie były względniejsze, gdyż ustawodawca w l.p. 6.2.1 poprzednio obowiązującego załącznika nr 3 do u.t.d. przewidział za to naruszenie karę w tej samej wysokości. Zwrócić również należy, iż w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że do opisanych powyżej naruszeń ma zastosowanie kara przewidziana w l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. (por. wyrok NSA z 3 lipca 2019 r., II GSK 1871/17, wyrok WSA we Wrocławiu z 15 lipca 2014 r., III SA/Wr 222/14, wyrok WSA w Warszawie z 13 lutego 2018 r., VI SA/Wa 2006/17).

Zgodnie z art. 92b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia nr 561/2006, b) rozporządzenia nr 165/2014, c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 409), d) u.c.p.k., 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. W myśl natomiast art. 92 c ust.1 nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. W kontrolowanej sprawie od ujawnienia naruszeń nie upłynął okres ponad dwóch. Ponadto skarżący nie powoływał się na okoliczności wskazane w tych przepisach ani też ich nie wykazał, mimo, że ciężar ich udowodnienia spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy. To on musi wykazać, a nie bez dowodów jedynie wskazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi wskazać na konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami. Dowody te powinny być zaś dostarczone lub przynajmniej wskazane przez przedsiębiorcę (por. wyrok WSA w Łodzi z 4 lipca 2018 r., III SA/Łd 400/18). Fakt natomiast licznych stwierdzonych naruszeń oraz ich charakter dowodzi o braku skutecznych działań nadzorczych i kontrolnych wobec kierowców, jak również daje podstawy do twierdzenia, że do wskazanych naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.

Sąd zakwestionował naruszenie polegające na nieterminowym pobieraniu danych z karty kierowcy, które odnosiło się do dwóch kierowców M.S. za okres od [...] grudnia 2017 r. do [...] stycznia 2018 r. i K.S. za okres od [...] kwietnia 2018 r. do [...] maja 2018 r.

Obowiązek pobierania danych z karty kierowcy przez przedsiębiorstwo przewozowe wynika z art. 10 ust. 5 lit. a pkt. i) rozporządzenia nr 561/2006. Maksymalny termin wczytywania danych z karty kierowcy określa art. 1 ust. 3 lit. b. rozporządzenia nr 581/2010 i wynosi on 28 dni. Zgodnie natomiast z treścią punktu 3 preambuły oraz art. 1 ust. 3 lit. b rozporządzenia nr 581/2010, określenie maksymalnych okresów na wczytanie danych zarejestrowanych przez jednostkę pojazdową i na karcie kierowcy powinno uwzględniać wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie akceptowany jest obecnie pogląd, że dniami zarejestrowanej działalności w świetle punktu 3 preambuły do rozporządzenia nr 581/2010 są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem nr 561/2006. Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Nie można wiązać wymogu rejestracji czasu pracy z okresem zatrudnienia (por. wyrok NSA z 3 listopada 2015 r.,II GSK 2396/14, wyrok NSA z 5 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2719/14, wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2677/14 ). Niewątpliwie do dni nierejestrowanej działalności można zaliczyć dni urlopu wypoczynkowego oraz dni chorobowego. Jednakże nie sposób tylko do tych okresów sprowadzać dni nierejestrowanej działalności.

Organy w niniejszej sprawie wprawdzie twierdziły, że uwzględniły jedynie dni zarejestrowanej działalności, jednakże wskazując ilość dni zarejestrowanej działalności w przypadku powyższych dwóch kierowców, zaliczyły do nich wszystkie dni kalendarzowe występujące w okresie 28 dni od dnia ostatniego pobrania. Organy jednak nie wyjaśniły szczegółowo w jaki sposób ustaliły ilość dni zarejestrowanej działalności w przypadku poszczególnych kierowców. Zdaniem Sądu prawidłowo skonstruowane uzasadnienie decyzji nakładającej na przedsiębiorcę karę za nieterminowego pobranie danych z karty kierowcy powinno wskazywać konkretne dni pracy kierowcy, kiedy kieruje on pojazdem oraz dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem nr 561/2006 w powiązaniu z konkretnymi norma prawa (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2019 r. , II GSK 1280/17). Dla zastosowania sankcji administracyjnej konieczne jest bowiem wskazanie wyraźnej normy w porządku prawnym podlegającej sankcjonowaniu karą pieniężną (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2019 r., II GSK 1576/17). Nie można karać za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonywał przewozu i nie jest obowiązany odpoczywać od wykonywania przewozu (por. wyrok NSA z 24 maja 2019 r., II GSK 1576/17).

W kontrolnej sprawie organ odwoławczy w tym zakresie stwierdził jedynie, iż po ponownej analizie danych cyfrowych wskazuje, iż organ I instancji prawidłowo obliczył odpowiednio 30 dni i 34 dni zarejestrowanej działalności. Ponadto na koniec rozważań odnoszących się do tego naruszenia poinformował, że wziął pod uwagę rozporządzenie nr 581/2010 i za podstawę przyjął dni zarejestrowanej działalności zgodnie z wyrokiem z dnia 3 listopada 2015 r. II GSK 2396/14, podkreślając, że okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy gdzie nie można przypisać przedsiębiorstwu ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy. Jak łatwo zauważyć organ odwoławczy odniósł się w sposób wyjątkowo lakoniczny do zarzutów skarżącego, który na podstawie dostarczonego materiału dowodowego wskazywał, iż w przypadku kierowców M.S. i K.S. było to odpowiednio 17 i 22 dni aktywności w zakwestionowanych okresach. Szczególnie precyzyjne określenie tych dni było tym bardziej konieczne, jeśli się zważy, iż wskazane przez organy przekroczenia terminu pobierania danych było nieznaczne oraz w przypadku obu wskazanych powyżej kierowców

Z przedstawionego danych dotyczących ich aktywności wynikają dłuższe okresy, w tym okresy przerwy spowodowanej Świętami Bożego Narodzenia czy Wielkanocny w trakcie, których nie prowadzali pojazdów.

Również organ I instancji przywołując wspomniane orzecznictwo dotyczące w jaki sposób określa się dni rejestrowanej działalności nie wyjaśnił szczegółowo z czego wynikał obowiązek rejestracji wszystkich dni kalendarzowych, w powiązaniu z konkretnymi przepisami statuującymi ten obowiązek.

W konsekwencji powyższego Sąd uznał, iż stan faktyczny nie został dostatecznie wyjaśniony przez organ, przy uwzględnieniu całości materiału dowodowego zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podkreślenia ponadto wymaga, iż konieczność precyzyjnych i jednoznacznych ustaleń musi wynikać nie tylko z akt sprawy, lecz przede wszystkim z uzasadnienia decyzji. W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek wyczerpującego umotywowania decyzji wynika również z obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.). Uzasadnienie aktu administracyjnego stanowiąc jego integralną część, wpływa na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego, który poprzedza wydanie decyzji, nie tylko pełni funkcję perswazyjną, wskazując powody podjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła się przekonać o jego słuszności, ale także wpływa na kontrolę merytoryczną aktu w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1151/16). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie czyni zadość wymogom wynikającym z przywołanych regulacji, gdyż jak wskazano powyżej nie wynika z niego dlaczego przyjęto naruszenie powołanych wyżej przepisów o pobieraniu danych z karty kierowców. Ustalenia w powyższym zakresie przedstawione w sposób jasny, precyzyjny i zrozumiały, powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, tak jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala natomiast na pełną weryfikację poprawności obliczenia nałożonej kary w zakresie naruszenia obowiązku wczytywania danych z kart kierowców. Tak skonstruowane uzasadnienie powoduje bowiem, iż decyzja w istocie nie poddaje się kontroli, na co wielokrotnie już wskazywano organowi odwoławczemu w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych (por. wyroki WSA w Gorzowie Wlkp.: z 15 lutego 2017 r., II SA/Go 1087/16, z 12 stycznia 2017 r., II SA/Go 1021/16, z 10 maja 2017 r., II SA/Go 162/17, wyroki WSA w Rzeszowie: z 27 kwietnia 2017 r., II SA/Rz 226/17, z 2 grudnia 2016 r., II SA/Rz 379/16), ale również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2019 r., II GSK 1280/17). Pamiętać bowiem należy, że nie jest rolą sądu administracyjnego zastępowanie organu administracji w podejmowaniu rozstrzygnięć administracyjnych, a zwłaszcza poszukiwanie w całokształcie sprawy motywów, jakimi kierowano się przy wydaniu decyzji. Motywy te muszą wprost wynikać z decyzji, umożliwiając sądowi administracyjnemu kontrolę prawidłowości działań organu, które doprowadziły do wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 270/16).

Mając na uwadze powyższe naruszenia art. 7, 77 § 1 , 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - określanej dalej jako p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I wyroku). Przy czym w związku z tym, iż w kontrolowanym postępowaniu organ wymierzył jedną karę za wszystkie stwierdzone naruszenia, Sąd mimo, iż zakwestionował decyzję jedynie częściowo, obowiązany był uchylić decyzję w całości.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni przedstawioną wyżej wykładnię przepisów dotyczących terminu pobierania danych, ustali w sposób jednoznaczny ilość dni zarejestrowanej działalności kierowców w powiazaniu z konkretnymi przepisami, a następnie oceni ponownie czy skarżący naruszył obowiązek pobierania danych z kart kierowców na skutek przekroczenia maksymalnego terminu 28 dni zarejestrowanej działalności kierowcy, dając wyraz swemu stanowisku w prawidłowo skonstruowanym uzasadnieniu spełniającym wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.

Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje uzasadnienie w dyspozycji art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Koszty poniesione przez skarżącego sprawdzają się do wpisu od skargi wynoszącego 312 zł, ustalonego zgodnie § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193).