Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 119/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.),, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi W.K.T. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie przyznania płatności na rok 2017 r., po wznowieniu postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatu Polickiego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w S. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej W.K.T. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Dyrektor Agencji") decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w S. (dalej: "Kierownik Agencji") nr [...] z [...] r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej nr [...] z [...] stycznia 2018 r. oraz o przyznaniu W. T. (dalej "strona" lub "skarżąca") płatności z sankcjami na 2017 r.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor ARiMR wskazał art. 138 § 1 pkt 1, art. 151 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096); dalej: "k.p.a.", w związku z art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 4), art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018r. poz. 1312); dalej: "ustawa o płatnościach", art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) Nr 352/78, (WE) Nr 165/94, (WE) Nr 2799/98, (WE) Nr 814/2000, (WE) Nr 1290/2005 i (WE) Nr 485/2008 (Dz. Urz. L 347 z 20.12.2013 r., s. 549); dalej: "rozporządzenie 1306/2013", art. 19a, art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48); dalej: "rozporządzenie uzupełniające".

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że strona zawnioskowała o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 r. We wniosku zadeklarowała do płatności działkę rolną A o powierzchni 11,03 ha, położoną na działkach ewidencyjnych nr [...] - 2,20 ha oraz [...] - 8,83 ha. Do wniosku dołączyła załącznik graficzny z wyrysowaną granicą działki rolnej.

[...] stycznia 2018 r. Kierownik Agencji wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do powierzchni deklarowanej tj. 11,03 ha. Wymienioną decyzją przyznana została również kwota [...]zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej.

[...] kwietnia 2019 r. Kierownik Agencji wydał postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z [...] stycznia 2018 r. organ wskazał na udostępnienie 12 lutego 2019 r. danych działek rolnych, gdzie maksymalny kwalifikowalny obszar ustalony w oparciu o ortofotomapę z 8 sierpnia 2017 r. różni się od przyjętych w rozstrzygnięciu decyzji, o których to danych organ dowiedział się 19 lutego 2019 r.

[...] maja 2019 r. Kierownik Agencji wydał wymienioną decyzję o uchyleniu decyzji dotychczasowej z [...] stycznia 2018 r. w całości oraz o przyznaniu płatności z sankcjami. Organ I instancji przyznał jednolitą płatność obszarową do powierzchni stwierdzonej, tj. 10,39 ha z sankcjami wynikającymi z pomniejszenia powierzchni działek ewidencyjnych nr [...] z 2,20 ha na 1,58 ha oraz nr [...] z 8,83 ha na 8,81 ha. Organ I instancji wskazał, iż powierzchnia do płatności ustalona została w szczególności w oparciu o ortofotomapę z 2017 r. z uwzględnieniem wyników z kontroli metodą inspekcji terenowej przeprowadzonej w 2018 roku. Przyznana została również kwota [...]zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę odwołania Dyrektor Agencji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Dokonując oceny przesłanki stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dyrektor Agencji wskazał, iż na bazie ortofotomapy obrazującej stan faktyczny na gruncie została wyznaczona nowa powierzchnia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru 15 stycznia 2018 roku (dla działki nr [...]) oraz 17 stycznia 2018 roku (dla działki nr [...]), a następnie 12 lutego 2019 roku (dla obu działek), czyli po wydaniu decyzji z [...] stycznia 2018 r., o których to okolicznościach organ dowiedział się 19 lutego 2019 r. Nowa ortofotomapa obrazująca stan faktyczny na gruncie 8 sierpnia 2017 r. wskazywała na zadeklarowanie przez stronę powierzchni niekwalifikujących się do płatności (zadrzewienia, zakrzaczenia), a które to wyłączenia istniały już na dzień złożenia wniosku na 2017 r. Powierzchnia działek nr [...] i [...] w 2017 r. była mniejsza niż deklarowana we wniosku odpowiednio o 0,62 ha i 0,02 ha. Tym samym powierzchnia deklarowana na ww. działkach przekraczała maksymalny kwalifikowalny obszar.

Według Dyrektora Agencji ujawnione nowe dowody, a zarazem nowe okoliczności są istotne dla sprawy, istniały w dniu wydania decyzji, a organ I instancji dowiedział się o nich dopiero po wydaniu decyzji ostatecznej. Ortofotomapa odzwierciedla sytuację na gruncie i stanowi dowód jego użytkowania. Na podstawie ortofotomapy ocenie podlegają występujące na danej działce elementy krajobrazu, które mają charakter trwały.

Odnosząc się do kwestii zadeklarowania we wniosku powierzchni faktycznie użytkowanych rolniczo organ odwoławczy podkreślił, że weryfikacja tych obszarów w bazie LPIS odnosi się do sprawdzenia, czy powierzchnia działki rolnej na danej działce ewidencyjnej nie przekracza powierzchni uprawnionej do płatności na tej działce ewidencyjnej w bazie LPIS.

Dokonując analizy wyznaczonych przez stronę granic działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych na załącznikach graficznych oraz aktualnej ortofotomapy obrazującej stan faktyczny na gruncie w 2017 r., Dyrektor Agencji stwierdził, że powierzchnia zakreślona przez stronę na załączniku graficznym nie mogła zostać w pełni uwzględniona, gdyż swym obszarem uwzględniała elementy niekwalifikujące się do płatności (zadrzewienia, zakrzaczenia oraz obszary nieużytkowane), których zakwalifikowanie do płatności nie było w danym roku możliwe.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż powierzchnia działki rolnej A zadeklarowana na działkach ewidencyjnych nr [...] [...] została ustalona w oparciu o ortofotomapę obrazującą stan faktyczny na gruncie 8 sierpnia 2017 r., poprzez uwzględnienie w jej obszarze jedynie elementów kwalifikujących się do płatności. Kwestionowane przez stronę wyniki z czynności kontrolnych przeprowadzonych w październiku 2018 r. stanowiły jedynie potwierdzenie prawidłowości ustaleń de facto odmiennych od powierzchni stwierdzonych podczas kontroli 10,38 ha a ustalonych w niniejszej decyzji, tj. 10,39 ha.

Według Dyrektora Agencji strona nie dokonywała należytej weryfikacji stanu faktycznego na gruncie, a co za tym idzie sukcesywnej korekty składanych deklaracji, co zostało wykazane na aktualnej na 2017 r. ortofotomapie. Informacja o największym spójnym obszarze nie ma wpływu na pomniejszenie płatności o różnicę 0,21 ha wynikającą z powierzchni stwierdzonej 1,5754 ha oraz największego spójnego obszaru, tj. 1,3717 ha. Powierzchnia ustalona przez Kierownika Agencji dla działek rolnych jest prawidłowa i została oparta na aktualnie pozyskanych danych. Ewentualna zmiana granic w 2019 r. nie może mieć wpływu na ustalenie powierzchni kwalifikowalnej w granicach działek oznaczonych przez stronę w roku 2017.

Organ przedstawił szczegółowe wyliczenia co do prawidłowości naliczenia płatności, biorąc pod uwagę, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 wynosiła 11,03 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wynosiła 10,39 ha:

1. Jednolita płatność obszarowa została przyznana do powierzchni 9,91 ha (10,39 ha - 0,48 ha), w początkowej kwocie [...]zł pomniejszonej kolejno o kwotę [...]zł wynikającą z zastosowania współczynnika korygującego. Należna kwota płatności wyniosła [...] zł.

2. Płatność dodatkowa (redystrybucyjna) została przyznana do powierzchni 6,91 ha (7,39 ha - 0,48 ha), w początkowej kwocie [...]zł pomniejszonej kolejno o kwotę [...]zł wynikającą z zastosowania współczynnika korygującego. Należna kwota płatności wyniosła [...] zł.

3. Płatność z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie) została przyznana do powierzchni 10,39 ha, w początkowej kwocie [...]zł pomniejszonej kolejno o kwotę [...]zł wynikającą z zastosowania współczynnika korygującego. Należna kwota płatności wyniosła [...] zł.

4. Płatność z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej wyniosła [...] zł i została już stronie wypłacona.

Według Dyrektora Agencji organ I instancji wydał swoje rozstrzygnięcie w oparciu o prawidłowo zebrany i przeanalizowany materiał dowodowy. Nie doszło przy tym do naruszenia przepisów materialnych i proceduralnych.

Strona zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji jako rażąco naruszającą prawo, bowiem w 2017 r. żadne nowe okoliczności i dowody uzasadniające wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną i prawomocną nie miały miejsca, a organ nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających zasadność wszczęcia postępowania wznowieniowego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. zakończonego wydaniem nowej rażąco naruszającej prawo decyzji.

W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. W opinii skarżącej organ, wielokrotnie powołując się na rzekomo udowodnioną zmianę obszaru uprawnionego do jednolitej płatności obszarowej na działce A do wielkości 10,38 ha, o której organ I instancji miał powziąć wiadomość dopiero w 2019 r., nie wskazał na jakikolwiek dokument mogący stanowić dowód tego twierdzenia. Powoływanie się na ortofotomapy, instrukcje i zasady obowiązujące przy oznaczaniu powierzchni działek rolnych uprawnionych do JPO nie jest dowodem w sprawie przewymiarowania konkretnej działki. Skarżąca wniosek na rok 2017 złożyła na formularzu wstępnie wypełnionym przez Agencję otrzymanym w marcu 2017 r. z danymi będącymi powtórzeniem certyfikowanych danych o ogółem 11,03 ha powierzchni działki A kwalifikowanej do płatności obszarowej, czyli takich samych jak przekazane zostały skarżącej przez Agencję w marcu 2014 r. we wstępnie wypełnionym wniosku o dopłaty obszarowe za rok 2014. Zatem dane te zostały ustalone przed datą wykonania analizy ortofotomapy z 19 lipca 2014 r., na którą to datę powołuje się organ I instancji jako ustaloną do decyzji z [...] stycznia 2018 r. Organ II instancji pomija przy tym kluczowy dowód przedstawiony przez skarżącą w postaci częściowo wypełnionego przez Agencję wniosku o dopłaty obszarowe na rok 2018 przesłany skarżącej w marcu 2018 r., w którym - analogicznie jak w marcu 2014 r. i latach następnych - Agencja wskazuje na 11,03 ha obszar działki A uprawniony do płatności obszarowej. Całkowicie nietrafne jest także powoływanie się organu obu instancji na protokół z wyników kontroli przeprowadzonej przez osoby delegowane przez organ II instancji do kontroli gruntu działki A1 na terenie działki A w dniu 9 października 2018 r.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora ARiMR oraz o umorzenie postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jak wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", aby uchylić w całości lub w części zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też do innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W badanej sprawie zasadniczą kwestią sporną było czy zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. a w konsekwencji także, czy były uzasadnione podstawy do zmiany tej decyzji oraz czy organy należycie je w ramach przeprowadzonego postepowania wykazały.

W pierwszym rzędzie wskazać należy bowiem, iż podstawą prawną do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Zgodnie bowiem z wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadą trwałości decyzji, decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Jednym z tych przypadków jest ten, określony w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd zauważa, że w takim przypadku na skutek wznowienia postępowania uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić wyłącznie w przypadku określonym w art. 151 § 1 pkt 2 O.p. tj. gdy organ stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 i wówczas wydaje on nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Treść powyższego przepisu wskazuje zatem, jaki jest zakres badania we wznowionym postępowaniu uprawniający do uchylenia decyzji ostatecznej. Organ może bowiem stwierdzić podstawy do jej uchylenia "na podstawie art. 145 § 1". W rozpoznawanej sprawie zakres ten obejmuje art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. tj. badanie czy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Jak wskazują bowiem komentatorzy (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz red. Marek Wierzbowski, Aleksandra Wiktorowska, Beck Online Komentarze, wyd. 29, dostępny w systemie informacji prawnej Legalis) przedmiotem postępowania nadzwyczajnego, w przeciwieństwie do postępowania jurysdykcyjnego, nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, według określonych w prawie kryteriów, ale zbadanie prawidłowości ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym (B. Adamiak, Koncepcja nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, AUWr 1985, Prawo CXII, s. 92). Tak podkreśla się również w orzecznictwie sądowym, gdzie wskazano, że postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to może bowiem odnosić się wyłącznie do kwestii ustalenia istnienia kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. (...). Postępowanie wznowieniowe nie jest więc powtórnym merytorycznym rozpoznaniem sprawy, lecz badaniem, czy istnieje przesłanka wznowienia oraz czy jest ona na tyle istotna, że ma wpływ na odmienne rozstrzygnięcie. (...) Celem wznowienia postępowania jest sprawdzenie, czy któraś z wad postępowania wymienionych enumeratywnie nie wpłynęła na treść decyzji (tak też Z. Janowicz, Komentarz, 1995, s. 341).

Postępowanie prowadzone po wznowieniu nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Granice sprawy zakreśla bowiem postanowienie organu o wznowieniu postępowania (por. wyr. NSA z 17.10.2014 r., II FSK 2448/12, Legalis ).

Samo wszczęcie postępowania wznowieniowego nie przesądza jeszcze o ostatecznej treści nowego rozstrzygnięcia w sprawie. Dopiero treść postępowania podjętego w tym trybie pozwala określić, czy wskazana na początku jako podstawa wszczęcia postępowania, wada proceduralna rzeczywiście wystąpiła, oraz czy wystąpienie tej wady miało wpływ na treść rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie.

Zatem w ramach wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ uprawniony jest aby zbadać tylko i wyłącznie ujawnione istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję i ich wpływ na wynik postępowania - w połączeniu jedynie z materiałem dowodowym zgromadzonym dotychczas w aktach sprawy tj. przed wydaniem decyzji ostatecznej. Niedopuszczalne jest zdaniem Sądu, nawet "pomocnicze" czy "uzupełniające" wspomaganie się organu w postępowaniu wznowionym innymi nowymi dowodami, wytworzonymi już po wydaniu decyzji ostatecznej którą chce uchylić organ.

Tymczasem w badanej sprawie organ I instancji oprócz dokumentów (ortofotomap) które uznano za istniejące w dniu wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r., a ujawnione już po wydaniu decyzji, zgromadził w aktach sprawy dokumenty z kontroli przeprowadzonej u skarżącej po wydaniu tej decyzji tj. w dniu 9 października 2018 r., a w uzasadnieniu wskazał m.in., że maksymalny obszar kwalifikowany został zmieniony "w wyniku aktualizacji ortofotomap w 2017 roku i zaktualizowanych w oparciu o nią oraz kontrolę metodą inspekcji terenowej danych w LPIS" Nadto wskazał, że maksymalna powierzchnia kwalifikowana w postępowaniu wznowionym została ustalona "przede wszystkim" w oparciu o ortofotomapę wykonaną w dniu 08.08.2017 r. "z uwzględnieniem" wyników kontroli metodą inspekcji terenowej, w związku z zastosowaniem kodów DR 52 i DR 53, oznaczających zmiany granic zagospodarowania działki zgłoszonej do płatności. Dalej zaś wskazał, że (...) zastosowanie tych kodów w wyniku kontroli wykonanej metodą kontroli terenowej w 2018 roku, a następnie weryfikacji w odniesieniu do ortofotomapy wykonanej w 2017 roku ma przełożenie dla ustalenia maksymalnej powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności w 2017 roku.

Zdaniem Sądu takie postępowanie organu w ramach wznowienia postepowania było niedopuszczalne. Wg Sądu nie mogło konwalidować powyższego nieprawidłowego postępowania organu I instancji, stwierdzenie organu odwoławczego, iż "wyniki z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie strony w październiku 2018 stanowiły dla organów Agencji jedynie potwierdzenie prawidłowości ustaleń de facto odmiennych od powierzchni stwierdzonych w kontroli (...)" oraz że "Szkice z pomiaru oraz zgromadzona dokumentacja zdjęciowa utwierdza jedynie organy ARiMR, iż powierzchnia ta została wyznaczona poprawnie przez analizę ortofotomapy." Powyższe stwierdzenia bowiem potwierdzają, iż dokumenty z kontroli przeprowadzonej po wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2018 były przynajmniej w części użyte do wydania rozstrzygnięcia na skutek wznowienia postępowania. W warunkach niniejszego postępowania tylko i wyłącznie "nowe" dowody, a jako takie organ przyjął ortofotomapy z 2017 r. mogłyby ewentualnie stanowić podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej.

Niezależnie jednak od powyższego także i co do oceny "nowości" ortofotomap dla organu w niniejszej sprawie istnieją wątpliwości.

Organ I instancji w postanowieniu o wznowieniu postępowania stwierdził, iż dowiedział się o nowych dowodach (w postaci ortofotomap z 2017 roku) w dniu 19 lutego 2019 roku, zaś, że w dniu 12.02.2019 r. dane te zostały udostępnione w systemie IACS.

W decyzji I instancji organ nie wskazał kiedy dowiedział się o nowych dowodach (w postaci ortofotomap z 2017 roku), natomiast podał inną datę ujawnienia danych w systemie IACS tj. 15.01.2018 i 17.01.2018 r. (s.3) W dalszej części decyzji (s. 5) powtórzył, że dane w systemie LPIS zaktualizowano w dniach 15.01.2018 i 17.01.2018 r., a w dniu 12.02.2019 r. nastąpiła aktualizacja danych "z uwzględnieniem danych z kontroli" co wskazuje, że źródłem zmian w tej dacie były m.in. dowody wytworzone już po wydaniu ostatecznej decyzji z [...].01.2018 r.

W decyzji organu odwoławczego referując stan postępowania (s. 2) ponownie przywołano daty wskazane w postanowieniu o wznowieniu postępowania. Dalej w uzasadnieniu decyzji organ wskazał datę 19 lutego 2019 r. jako moment w którym organ I instancji dowiedział się o tych nowych okolicznościach (s.4).

Jednak organy obu instancji w uzasadnieniach decyzji w żadnym miejscu nie wskazały co stanowi dowód tego, że we wskazanym dniu przed organem I instancji dowody te się ujawniły. Wskazać trzeba tymczasem, że zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. § 3. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zatem nie wskazując żadnego wiarygodnego dowodu na potwierdzenie jednego z najistotniejszych do wznowienia faktów tj. ujawnienia w dniu 19 lutego 2019 r. bądź w dniu 12 lutego 2019 bądź też w dniach 15 stycznia 2018 czy 17 stycznia 2018 r. przed organem I instancji nowych dowodów w postaci ortofotomap, organy naruszył wskazany przepis jak i nie udowodniły zaistnienia jednej z podstawowych przesłanek wznowienia postępowania.

Tylko na marginesie Sąd wskazuje, że za takie dowody nie sposób przyjąć nie podpisanych przez nikogo, nie wiadomo skąd pochodzących wydruków, takich jak choćby na stronach 3 i 4 akt administracyjnych, które także nie wskazują daty 19 lutego 2019 r. jaką podają organy. Również jednak na te dowody organy się nie powoływały.

Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje tu także na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 595/14, gdzie zwrócono uwagę, że system teleinformatyczny, wykorzystywany do kontroli wniosków o płatności, jest w pewnym sensie podobny (w sferze wykorzystania) do innych rejestrów państwowych np. Krajowego Rejestru Sądowego, ksiąg wieczystych. Istotne zatem w tej konkretnie sprawie jest, czy organ w dacie wydawania decyzji w postępowaniu zwykłym korzystał z tego rejestru i jak aktualne dane system zawierał. Od wyniku ustaleń w tym zakresie zależy bowiem dopuszczalność wznowienia postępowania, warunkowana, gdy chodzi o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wiedzą organu o dowodach lub okolicznościach faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, jednakże mu nieznanych. (tak też wyrok WSA Poznań z dnia 20 lutego 2020 sygn. akt III SA/Po 768/19). Warto też wskazać na wyrok WSA w Kielcach z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt I Ke 472/20, w którym zajęto stanowisko, że co do zasady, nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Jednakże inaczej traktować należy nieuwzględnienie w stanie faktycznym sprawy określonej okoliczności znanej organowi z urzędu, wynikającej z materiałów (dowodów), którymi organ dysponuje. Taka bowiem sytuacja nie stanowi już podstawy do wznowienia postępowania – nie jest to okoliczność nowa dla organu wydającego decyzję. Jeżeli organ jest w posiadaniu określonych danych, wynikających z materiałów będących w jego dyspozycji, to należy przyjąć, że okoliczności z nich wynikające są organowi znane. Niewykluczone bowiem, że organ wyposażony przez prawodawcę (unijnego i krajowego) w odpowiednie, wysokospecjalistyczne i kosztowne narzędzia weryfikacji prawidłowości wniosków o płatność, mógłby w razie oczywiście zawinionego braku wykorzystania ich w postępowaniu administracyjnym (tj. po prostu braku jakiegokolwiek sprawdzenia co się w systemie znajduje), zawsze zasłaniać się prawem do wznowienia postępowania, z uwagi na przesłankę - wyszły na jaw nowe okoliczności, nieznane mu w chwili wydawania decyzji, że nieistotne są powody braku wiedzy w tym zakresie. Takie wnioskowanie zakłócałoby stabilność decyzji administracyjnych i w sposób nieuprawniony modyfikowało ciężar dowodowy spoczywający na organach. Skoro organ dysponuje wysokospecjalistycznym narzędziem kontroli, to ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek z niego korzystać.

Dlatego też zdaniem Sądu organ winien jednoznacznie, konkretnymi dowodami wykazać kiedy ujawniły się przed nim nowe dowody i że nie nastąpiło to wcześniej niż w dacie wydania decyzji oraz że nie nastąpiło to wskutek braku sprawdzenia dostępnych danych.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania sądowego składa się [...] zł tytułem uiszczonego należnego wpisu od skargi.

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany jednoznacznie wskazać datę ujawnienia i przedstawić które dowody potwierdzają okoliczność ujawnienia w tej dacie przed organem I instancji nowych dowodów i okoliczności w sprawie - w postaci ortofotomap istniejących w 2017 r. a nieznanych organowi w dacie wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. Organ zobowiązany jest też mieć na uwadze, iż przy merytorycznym rozpoznaniu sprawy w ramach wznowienia postępowania dopuszczalne jest oparcie się na istotnych dla sprawy nowych okolicznościach faktycznych lub nowych dowodach istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Organ rozpozna sprawę w oparciu o te nowe dowody stanowiące podstawę wznowienia postępowania w połączeniu z dowodami zgromadzonymi w aktach sprawy przed wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r., a z wyłączeniem innych dowodów które powstały już po wydaniu decyzji ostatecznej takich jak dowody z inspekcji terenowej przeprowadzonej w 2018 r.

Przywołane powyżej orzeczenia sądów administracyjnych dostępne

są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.