Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 221/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 21, art. 2 pkt 19 lit. e . lit. f
journal: Dz.U. 2017 poz 1851
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (spr.), sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi E. T.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Burmistrz Z. decyzją z dnia [..]- działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), art. 4, art. 5 ust. 1, 3 i 4, art. 13, art. 18, art. 20 ust. 1, art. 21 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1851 ze zm.; zwana poniżej w skrócie "ustawą") oraz rozporządzenia Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1465) - odmówił E. T. (dalej zwanej również: wnioskodawczyni, odwołująca, skarżąca) świadczenia wychowawczego na dziecko – A. K..

W uzasadnieniu organ I instancji w pierwszej kolejności wskazał na treść przepisów znajduących zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Następnie organ wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 2 grudnia 2016 r. skarżąca zwróciła się do organu o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, wymienione wyżej. Z przeprowadzonej analizy załączonych do wniosku dokumentów, w tym zaświadczeń oraz oświadczeń złożonych przez wnioskodawczynię wynika zdaniem organu, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekracza kryterium dochodowe uprawiające do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko (ustalone ustawowo na kwotę 800 zł), gdyż dochód ten wynosi 2 306,86 zł. Organ wyjaśnił, że dochód na okres trwający od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. oblicza się na podstawie dochodów uzyskanych w roku bazowym 2014. Z kolei wnioskodawczyni za rok 2014 uzyskała dochód netto w wysokości 83 047,10 zł. Organ podkreślił, że wskazany dochód za rok 2014 pochodzi z zasiłku macierzyńskiego, który wnioskodawczyni pobierała jako osoba współpracująca przy prowadzonej przez męża działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni pobierała zasiłek macierzyński w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 28 października 2014 r., a w okresie od 29 października 2014 r. do 5 grudnia 2014 r. pobierała zasiłek chorobowy. Wnioskodawczyni była zarejestrowana jako osoba bezrobotna w okresie od 22 października 2015 r. do 22 listopada 2015 r., a także od 24 października 2016r. do 3 marca 2017 r.

Dalej organ nie zgodził się z przekonaniem wnioskodawczyni, że dochód z zasiłku macierzyńskiego jest dochodem utraconym, bowiem dochody z tego tytułu nie widnieją w katalogu dochodów utraconych i uzyskanych, zawartym w art. 2 pkt 19 f) ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zgodnie z którym utratą dochodu jest utrata zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobowej. Z kolei art. 2 pkt 21 wskazanej ustawy definiuje pojęcie "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" poprzez wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Wobec powyższego, zdaniem organu I instancji, współpraca przy prowadzeniu działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci nie jest zatrudnieniem, a więc dochód z tego tytułu nie może zostać utracony. Z kolei dochód za 2014 rok męża skarżącej (który nadal prowadzi działalność gospodarczą), wyniósł 15 225,61 brutto. Z informacji uzyskanych z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów oraz ZUS wynika, iż działalność gospodarcza męża przynosiła straty, ponieważ wysokość składek zdrowotnych (3244,80 zł), społecznych ( 8597,56zł) i podatku należnego (8344zł) przewyższyła dochód (15 225,61zł) Ogółem w 2014 r. rodzina uzyskała dochód 83 047 10 zł. Miesięczny dochód rodziny wyniósł 6 920,59 zł (83 047,10 zł / 12 miesięcy), a miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 2306,86 zł, czyli przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania świadczenia wychowawczego, stanowiące 800,00 zł.

W odwołaniu skarżąca stwierdziła, że w 2014 r. utraciła dochód w postaci zasiłku macierzyńskiego z tytułu współpracy z mężem, a tym samym spełnione zostało kryterium dochodowe przewidziane w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Obecnie nie jest osobą współpracującą, a mąż nadal prowadzi działalność gospodarczą. Wskazała, że działalność gospodarcza prowadzona na zasadach współpracy stanowiła działalność gospodarczą odpowiadającą definicji zawartej w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2168 ze zm.). Dla poparcia swoich twierdzeń wskazała na orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do pojęcia współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej, podając, że współpraca oznacza pracę wykonywaną wspólnie z kimś innym; działalność prowadzoną wspólnie; działanie wraz z innymi w ramach jednego przedsięwzięcia; branie udziału w zbiorowej pracy. Po utracie zasiłku macierzyńskiego przebywała na zwolnieniu lekarskim, co uniemożliwiało pomaganie mężowi w jego działalności, a następnie po zakończeniu okresu chorobowego została wyrejestrowana i utraciła status osoby współpracującej.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymało decyzję pierwszej instancji w mocy.

W motywach uzasadnienia przytoczono przepisy ustawy w zakresie definicji dochodu, jak również wskazano na treść pojęcia dochodu rodziny oraz enumeratywnie wymienione przypadki określone w art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci dotyczące pojęcia utraty dochodu. Wskazano, że stosownie do art. 5 ust. 3 wskazanej ustawy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie powinien przekraczać 800 zł. Organ II instancji wskazał, że oprócz odwołującej w skład jej rodziny wchodzą jeszcze: małżonek oraz małoletnia córka. W roku 2014 odwołująca osiągnęła dochód w wysokości 83.047,10 zł z tytułu pobieranego w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 28 października 2014 r. zasiłku macierzyńskiego. Świadczenie to strona pobierała z tytułu współpracy z małżonkiem w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez niego. Odwołująca zgłoszona była w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych jako osoba współpracująca w okresie od 1 września 2013 r. do grudnia 2014 r. W okresie od 29 października 2014 r. do 5 grudnia 2014 r. strona pobierała zasiłek chorobowy. W roku 2014 małżonek odwołującej nie osiągnął dochodu, ponieważ prowadzona przez niego działalność przyniosła stratę. Przeciętny miesięczny dochód rodziny za 2014 r. stanowił 6 920,59 zł a dochód na osobę w rodzinie 2 306,86 zł.

Następnie wyjaśniono, że w sprawie sporna jest kwestia, czy strona z chwilą zaprzestania pobierania zasiłku macierzyńskiego utraciła dochód w rozumieniu przepisów ustawy, tj. art. 2 pkt 19 ustawy. Jak zauważono, przepis ten enumeratywnie wylicza zdarzenia rozumiane przez ustawę jako utratę dochodu, a wśród nich nie znajduje się zdarzenie, na które powołuje się strona, to znaczy zaprzestanie współpracy w prowadzeniu działalności gospodarczej. Wskazany przepis co prawda odnosi w literze e) do okoliczności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, jednak jako utratę dochodu wymienia wyłącznie wyrejestrowanie lub zawieszenie tej działalności. Organ odwoławczy argumentował, że gdyby nawet przyjąć twierdzenia strony za słuszne, to i tak okres pobierania przez nią zasiłku macierzyńskiego przypadł wcześniej niż data wyrejestrowania jej jako osoby współpracującej w ramach działalności gospodarczej. Skarżąca pobierała bowiem zasiłek macierzyński w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 28 października 2014 r., zaś wyrejestrowanie jej z ewidencji ZUS nastąpiło z dniem 4 grudnia 2014 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 2 pkt. 19 ustawy, polegające na błędnym ustaleniu, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do utraty dochodu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi podtrzymała dotychczasowe zapatrywanie, że doszło do utraty dochodu za 2014 r. Powielając twierdzenia zawarte w odwołaniu od decyzji, wskazała, że działalność gospodarcza, w której współpracowała wraz z mężem, była działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przytoczyła wykładnię pojęcia "współpraca przy prowadzeniu pozarolniczej działalności" w rozumieniu art. 8 ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dokonywaną w orzecznictwie sądów administracyjnym. Wyjaśniła, że po utracie prawa do zasiłku macierzyńskiego przebywała na zwolnieniu lekarskim, co uniemożliwiło pomaganie mężowi w jego działalności, a następnie po zakończeniu okresu chorobowego została wyrejestrowana i utraciła status osoby współpracującej. Wobec powyższego, zdaniem skarżącej, utrata zasiłku macierzyńskiego wiązała się również z zakończeniem przez skarżącą współpracy z mężem, a wyrejestrowanie ze statusu osoby współpracującej wiązało się z końcem okresu niezdolności do pracy. Reasumując - w wyniku utraty zasiłku macierzyńskiego w 2014 r. doszło do utraty dochodu, a tym samym spełnione zostało kryterium dochodowe przewidziane w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w kwestii utraty dochodu. W szczególności podkreślił, że art. 2 pkt 19 ustawy wyczerpująco wylicza zdarzenia rozumiane przez ustawę jako utratę dochodu. Wśród nich nie znajduje się zdarzenie, na które powołuje się skarżąca, a którym jest zaprzestanie współpracy w prowadzeniu działalności gospodarczej. Uregulowanie ustawy zawarte w art. 2 pkt 19 lit. e) odnosi się do okoliczności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, jednak jako utratę dochodu wymienia wyłącznie wyrejestrowanie lub zawieszenie tej działalności. Ponadto, gdyby nawet przyjąć twierdzenia skarżącej za słuszne, to i tak okres pobierania przez nią zasiłku macierzyńskiego przypadł wcześniej niż data wyrejestrowania z ewidencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako osoby współpracującej przy wykonywaniu działalności gospodarczej. Strona pobierała bowiem zasiłek macierzyński w okresie od 1 stycznia 2014 r do 28 października 2014r., zaś wyrejestrowanie z ewidencji ZUS nastąpiło z dniem 4 grudnia 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.").

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie organów administracji publicznej obu instancji, skarżącej nie przysługuje świadczenie wychowawcze na pierwsze (i jedyne) dziecko w rodzinie, z uwagi na fakt przekroczenia kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, przy czym decydujące dla rozstrzygnięcia sprawy jest rozważenie, czy w sytuacji strony skarżącej doszło do tak zwanej "utraty dochodu" jako czynnika warunkującego wysokość dochodu rodziny strony skarżącej.

Zasady przyznania prawa do świadczenia wychowawczego określają przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1851 ze zm.; przywoływana dalej jako "ustawa"). W myśl art. 5 ust. 3 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł.

Analizując unormowania ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wskazać należy, że myśl art. 2 ustawy, ilekroć w ustawie mowa o dochodzie to oznacza on dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (pkt 1), dochód członka rodziny - oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3a (pkt 2), a dochód rodziny - oznacza sumę dochodów członków rodziny (pkt 4). Sposób ustalania dochodu rodziny określa art. 7 ustawy, zgodnie z którym, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego (ust. 1).

W art. 2 pkt 19 wskazanej ustawy prawodawca taksatywnie wyliczył zdarzenia powodujące utratę dochodów. Pojęcie "dochodu utraconego" dla celów komentowanej nie zawsze jest tożsame z potocznym rozumieniem tego wyrażenia. A zatem nie w każdym przypadku faktyczna utrata dochodu z jakiegoś źródła będzie równoznaczna z utratą dochodu w rozumieniu przepisów ustawy, a tym samym nie każda kwota dochodu faktycznie utraconego może zostać odliczona od dochodu ustalonego zgodnie z przepisami ustawy. I tak - ilekroć w ustawie jest mowa o utracie dochodu - oznacza to utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1829, 1948, 1997 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 460 i 819), f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, g) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych, h) utratą świadczenia rodzicielskiego, i) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, j) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1842, ze zm.).

W ocenie Sądu okoliczność, że skarżąca nie otrzymuje od dnia 29 października 2014r. zasiłku macierzyńskiego nie oznacza, że dochód uzyskany z tytułu tego zasiłku może być odliczony jako utracony. Należy bowiem podkreślić, że ustawodawca w art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci zawarł wyczerpujący katalog rodzajów dochodów, których zaprzestanie osiągania traktuje się jako dochód utracony. Organy są więc zobowiązane na podstawie tego przepisu do zakwalifikowania, jako utratę dochodu, zaistnienie któregokolwiek z wymienionych tam przypadków, ale nie mają możliwości uznania na tle przepisów ustawy utraty dochodu spowodowanej innymi zdarzeniami, niż wymienione we wskazanym przepisie.

Kwestią sporną pozostaje dokonana przez organy interpretacja art. 2 pkt 19 lit. f) ustawy, bowiem skarżąca zarzuca, że w 2014 r. utraciła dochód w postaci zasiłku macierzyńskiego z tytułu współpracy z mężem przy wykonywaniu działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 2 pkt 19 lit. f) ustawy "utratą dochodu" jest utrata dochodu spowodowana m.in. utratą zasiłku macierzyńskiego przysługującego po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Aby móc zakwalifikować określone zdarzenie jako utratę dochodu, na gruncie wskazanego przepisu, konieczne jest wystąpienie łącznie dwóch przesłanek, to znaczy - utrata dochodu spowodowana musi być utratą zasiłku macierzyńskiego oraz wskazany zasiłek musi przysługiwać po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie uzyskany przez skarżącą w 2014 r. dochód netto w kwocie 82 047,10 zł osiągnięty został z zasiłku macierzyńskiego, który skarżąca pobierała jako osoba współpracująca przy prowadzonej przez małżonka działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 2014r. do 28 października 2014 r. Skarżąca następnie w okresie od 29 października 2014 r. do 5 grudnia 2014 r. pobierała zasiłek chorobowy, zaś wyrejestrowanie jej z ewidencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nastąpiło z dniem 4 grudnia 2014 r.

Wobec takich okoliczności faktycznych trzeba przyjąć, skarżąca pobierała zasiłek macierzyński w okresie, kiedy pozostawała osobą współpracującą, o której mowa w art. 8 ust. 11 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (w brzmieniu aktualnym na rok 2014 – t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem za osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz zleceniobiorcami, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 5, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy zlecenia; nie dotyczy to osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego. Z kolei po myśli art. 8 ust. 6 pkt 1) ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.

Unormowania ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych rozróżniają wobec powyższego osobę prowadzącą pozarolniczą działalność (ust. 6 pkt 1) od osoby współpracującej z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność (ust. 11). Zgodnie zaś z art. 2 pkt 21 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, pojęcie "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zacytowany przepis art. 2 pkt 21 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci zawiera legalną definicję "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w postaci zamkniętego katalogu przypadków uznawanych przez ustawodawcę jako zatrudnienie lub inną pracę zarobkową i na użytek stosowania przepisów komentowanej ustawy pojęcie to nie może być inaczej rozumiane.

Brzmienie przytoczonych przepisów wskazuje zatem, że współpraca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą jest czym innym niż "wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w ujęciu omawianego aktu prawnego, a w szczególności "współpraca" przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej nie jest tożsama z "prowadzeniem" tej działalności, a tylko prowadzenie tego rodzaju działalności może być poczytane za "zatrudnienie lub inną pracę zarobkową" jak wprost wynika z art. 2 pkt 21 in fine ustawy.

Ponadto w przypadku skarżącej, jak trafnie akcentował organ odwoławczy, nie można w ogóle mówić o utracie zasiłku macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (abstrahując już od kwestii, czy była zatrudniona lub wykonywała inną pracę zarobkową w omówionym ujęciu ustawowym), ponieważ bezsprzecznie była osobą współpracującą w trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego. Skarżąca wyrejestrowała się z ewidencji ZUS jako osoba współpracująca przy wykonywaniu działalności gospodarczej dopiero 4 grudnia 2014r., a okres pobierania przez nią zasiłku macierzyńskiego przypadł na okres wcześniejszy - kończąc się w dniu 28 października 2014 r. Omawiany zasiłek nie przysługiwał jej zatem po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jak wymaga tego norma art. 2 pkt 19 lit. f) ustawy. Nie doszło więc do spełnienia także drugiej z wymienionych przesłanek łącznych dla uznania utraty dochodu według art. 2 pkt 19 lit. f) ustawy.

Nie sposób również zakwalifikować zdarzenia, na które powołuje się skarżąca, jako utraty dochodu spowodowanej wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1829, 1948, 1997 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 460 i 819). Na mocy powołanego art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca niezatrudniający pracowników, prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 6 miesięcy może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 5 roku życia, a w przypadku dziecka, które z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wymaga osobistej opieki osoby prowadzącej działalność gospodarczą, na okres do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia.

Z treści przytoczonych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że zaprzestanie współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej nie stanowi dochodu utraconego w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. e) ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, gdyż nie doszło do wyrejestrowania ani do zawieszenia generalnie działalności gospodarczej, która zresztą jest nadal (na dzień złożenia skargi), nieprzerwanie, prowadzona przez małżonka skarżącej. W normie prawnej z art. 2 pkt 19 lit. e) ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci chodzi o sytuacje, w których następuje zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej lub zawieszenie jej prowadzenia, a nie o przypadek zakończenia dotychczasowej współpracy przez osobę współpracującą z osobą prowadzącą daną działalność. Inaczej ujmując – brzmienie przepisu art. 2 pkt 19 lit. e) ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w korespondencji z przywołanym w tym artykule przepisem art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, dotyczy przedsiębiorcy prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą, a nie osoby współpracującej z tym przedsiębiorcą w ramach prowadzenia przez niego takiej działalności.

W tym miejscu pozostaje w świetle powyższego stwierdzić, że organy po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego i prawnego sprawy zasadnie uznały, iż dochód na osobę w rodzinie strony skarżącej, przekraczający próg kryterium dochodowego ustalony ustawowo na kwotę 800 zł, bowiem wynoszący 2 306,96 zł - nie pozwala na przyznanie skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. Przyjąć więc należało, że organy nie naruszyły przepisu art. 2 pkt. 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przez jego błędną wykładnię. Wykładnia dokonana przez organy nie narusza celu wskazanej ustawy, jakim jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem pierwszego dziecka, ale tylko w przypadku spełnienia określonego przez ustawodawcę kryterium dochodowego, którego w roku bazowym rodzina skarżącej nie spełniała. Nie może więc być tak samo traktowana jak inne rodziny, które według tych samych zasad, uzyskały dochody niższe od rodziny skarżącej.

Wobec braku stwierdzenia przez Sąd wad zaskarżonej decyzji, mogących stanowić podstawę uwzględnienia skargi, na mocy art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji, oddalając skargę w całości.