Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 732/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia WSA Janina Guść, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 28 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi I. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej I. R. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 października 2012 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 sierpnia 2012 r. w części dotyczącej nakazania J. G. wykonania wentylacji nawiewno-wywiewnej z kanałem wywiewnym wyprowadzonym ponad dach budynku przy ulicy L. w S. i zamurowania otworu drzwiowego pomiędzy garażem i korytarzem piwnicznym ww. budynku cegłą pełną wraz z otynkowaniem z obu stron o grubości 25 cm oraz uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego garażu i stwierdził brak podstaw do nałożenia takiego obowiązku.

Ustalając stan faktyczny wskazał organ odwoławczy, że w latach siedemdziesiątych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę została wykonana rozbudowa i przebudowa pomieszczenia piwnicznego znajdującego się pod tarasem budynku nr [...] przy ul. L. w S. na garaż. Z ekspertyzy technicznej wykonanej w 1978 r. przez mgr inż. H. P., rzeczoznawcy w zakresie konstrukcji budowlanych wynika, że przebudowa polegała na wyburzeniu dwóch ścian piwnicznych podłużnych tarasu, na zastąpieniu ich na długości około 2,60 m podciągami stalowymi i na wydłużeniu garażu o około 85cm poza zabudowę tarasu oraz na wykonaniu wewnętrznych ścianek działowych i posadzki. Roboty budowlane związane z przebudową i rozbudową polegały na rozbiórce fragmentu ściany zewnętrznej pod tarasem od strony wschodniej budynku, wykonaniu nadproży ze stalowych profili walcowanych, dobudowie ścian zewnętrznych i wstawieniu bramy garażowej.

W związku z wykonywaniem robót bez wymaganego pozwolenia na budowę Prezydent Miasta decyzją z dnia 22 grudnia 1977 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowlane wstrzymał W. M. roboty budowlane do czasu załatwienia czynności formalno-prawnych oraz uzyskania pozwolenia na budowę. Następnie decyzją z dnia 1 kwietnia 1978 r. nakazał W. M. dostarczenie dokumentacji technicznej, inwentaryzacji wraz z ekspertyzą techniczną w zakresie dokonanej samowolnie przebudowy piwnicy na garaż w terminie natychmiastowym. W trybie odwoławczym, Wojewódzki Zarząd Gospodarki Przestrzennej działający z upoważnienia Wojewody, decyzją z dnia 5 lipca 1978 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Następnie Prezydent Miasta decyzją z dnia 5 maja 1978 r. wydaną na podstawie art. 36 ust. 3 i art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229) oraz § 44 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 28 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. nr 8, poz. 48 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy samowolnej adaptacji piwnicy na garaż nakazał W. M. doprowadzić adaptowane pomieszczenie do stanu pierwotnego. Wojewódzki Zarząd Gospodarki Przestrzennej działający z upoważnienia Wojewody, w trybie odwoławczym decyzją z dnia 5 lipca 1978 r. uchylił w całości jako nieważną ww. decyzję Prezydenta Miasta wskazując, że decyzja dotyczy sprawy rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Kolejną decyzją, z dnia 19 września 1978 r., Prezydent Miasta nakazał G. i W. M. doprowadzenie adaptowanego pomieszczenia do stanu pierwotnego w terminie do dnia 30 października 1978 r. W trybie odwoławczym Wojewódzki Zarząd Gospodarki Przestrzennej decyzją z dnia 4 kwietnia 1979 r. uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta z dnia 19 września 1978 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej organ odwoławczy wskazał, że z dostarczonej przez W. M. ekspertyzy technicznej wynika jednoznacznie, że przedmiotowy garaż nie ma ujemnego wpływu na bezpieczeństwo budynku mieszkalnego powiązanego z tarasem, a z punktu widzenia statyczno-wytrzymałościowego oraz architektury budynku, przebudowa piwnicy na garaż wykonana została prawidłowo. W decyzji kasacyjnej organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z opinią Zarządu Gospodarki Terenami z dnia 19 marca 1979 r. zastrzeżenia budzi jedynie strona formalno-prawna, tj. wykupienia terenu zajętego przez część garażu oraz korekty inwentaryzacji budynku. Organ odwoławczy uznał, że po dostarczeniu aktu notarialnego stwierdzającego prawo do dysponowania terenem zajętym przez część garażową organ pierwszej instancji może zalegalizować dokonaną przebudowę.

Wskutek skargi I. R. z dnia 10 marca 2010 r. skierowanej do WINB organ odwoławczy ustalił, że postępowanie w sprawie samowolnych robót budowlanych wykonanych w piwnicy budynku nie zostało zakończone, wobec czego w związku z przejściem tych kompetencji na powiatowego inspektora nadzoru budowlanego dla miasta na prawach powiatu w S. organ ten powinien zakończyć powyższą sprawę.

Jak wynika z akt, aktualnym właścicielem przedmiotowego garażu jest J. G. Z treści notatki służbowej z dnia 22 grudnia 2010 r. spisanej z udziałem J. G., pełnomocnika J. G. wynika, że nie posiada ona prawa do dysponowania działką nr [...], na której znajduje się część garażu. Podkreślił WINB, że nakładając na inwestora robót obowiązki wynikające z przepisów art. 36 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Prezydent Miasta nie nałożył na inwestora robót obowiązku dostarczenia dowodu dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 36 ustawy z 1974 r. - Prawo budowlane brak dowodu dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie stanowi podstawy do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej z dnia 24 kwietnia 2012 r. (wydanej w toku poprzedniego rozpoznawania niniejszej sprawy przez organ odwoławczy z odwołania I. R. od decyzji INB z 10 lutego 2012 r. orzekającej o braku podstaw do nakazu rozbiórki oraz wykonania w oznaczonym terminie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami rozbudowanej części piwnicy) WINB wskazał, że znaczny upływ czasu od podejmowanych opisanych rozstrzygnięć wymaga uaktualnienia przez organ pierwszej instancji stanu faktycznego dotyczącego przedmiotowego pomieszczenia pełniącego funkcję garażu. Podkreślono, że zgodnie z przepisami dotyczącymi warunków technicznych obowiązujących w okresie budowy jak i obecnie obowiązujących - pomieszczenie garażu powinno mieć sprawną wentylację. Zwrócono uwagę, że już samo ustalenie niesprawnej wentylacji w garażu dawało podstawę do zastosowania w sprawie przepisów art. 40 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane dotyczących nakazania zmian i przeróbek celem doprowadzenia wentylacji do stanu zgodnego z przepisami.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji przy udziale J. G., pełnomocnika J. G. oraz właścicielki lokalu nr [...] I. R., dokonał oględzin przedmiotowego garażu. Z ustaleń zawartych w protokole z dnia 12 czerwca 2012 r. i uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji wynika, że przebudowane i rozbudowane pomieszczenie piwniczne stanowi garaż jednostanowiskowy usytuowany na poziomie sutereny z bramą wjazdową od strony wschodniej. W tylnej części garażu, w ścianie zewnętrznej od strony południowej, wykonany jest otwór - wstawiony odcinek rury wewnątrz garażu zakończony plastykowymi kształtkami skierowanymi w stronę sufitu, a w ścianie północnej przy wjeździe do garażu, wykonany jest kanał wentylacyjny nawiewny - kanał "zetowy". Natomiast w ścianie wewnętrznej pomiędzy garażem i korytarzem piwnicy budynku wykonane są drzwi metalowe. Ustalono, że przedmiotowy garaż zlokalizowany jest częściowo pod budynkiem wielokondygnacyjnym w części pod tarasem budynku, a część rozbudowana usytuowana jest na sąsiedniej działce nr [...]. Ponadto ustalono, że w latach 1997-1998 w przedmiotowym garażu na podstawie zgłoszenia zostały wykonane roboty polegające na: wymianie posadzki, naprawie izolacji poziomej posadzek, naprawie tyków, wymianie drzwi wewnętrznych, ociepleniu stropu od strony wewnętrznej, naprawie stolarki zewnętrznej. Natomiast w odniesieniu do Ekspertyzy technicznej (...) sporządzonej w 1978 r. przez mgr. inż. H. P. organ pierwszej instancji stwierdził, że w zakresie charakterystycznych parametrów i stanu garażu, w wyniku przeprowadzonych w 1997 r. robót budowlanych, wykonano zamurowanie okien w ścianie południowej garażu (jedno z okien zostało zamurowane drugie wypełniono pustakami szklanymi), sufit w garażu zaizolowano styropianem przykrytym tynkiem, rozebrano ścianę wewnętrzną (w której istniał otwór drzwiowy) usytuowaną uprzednio wzdłuż garażu (pozostawiono filar w środkowej części), usunięto istniejącą bramę garażową i zainstalowano stalową uchylną, obniżając próg i poziom posadzki o około 40 cm. W ścianie pomiędzy garażem a korytarzem podpiwniczenia wstawiono drzwi stalowe otwierane do środka garażu. W garażu wykonana jest instalacja elektryczna z zainstalowanymi gniazdami wtykowymi. Teren przed wjazdem do garażu został utwardzony.

Celem ustalenia przepisów mających zastosowanie do opisanego powyżej stanu faktycznego przywołał organ odwoławczy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, który stanowi, że do obiektów, których (samowolna) budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r., lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne stosuje się przepisy dotychczasowe. W konsekwencji uznał organ, że właściwymi przepisami są przepisy art. 37 i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane.

Zgodnie z art. 37 tej ostatniej ustawy, obiekty budowlane lub ich części, wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (pkt. 1 ust. 1 art. 37) lub powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia (pkt. 2 ust. 1 art. 37), bądź gdy występują okoliczności zawarte w ust. 2 art. 37 tj. z innych ważnych przyczyn.

Natomiast stosownie do treści art. 40 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane, na podstawie którego została wydana zaskarżona decyzja, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ wyda decyzję nakazująca wykonanie w oznaczonym terminie zmian i przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.

Przedmiotowy garaż znajduje się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, w którym znajdują się inne garaże. Organ pierwszej instancji dokonał oględzin garażu i nie stwierdził, by wykonane roboty budowlane związane z przebudową i rozbudową pomieszczenia piwnicznego na garaż stwarzały zagrożenie dla bezpieczeństwa budynku. Nie stwierdził również by występowały inne ważne przyczyny do nakazania jego rozbiórki. Takie stanowisko ma odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym.

Ponadto z materiału dowodowego wynika, że wstrzymanie robót nastąpiło z uwagi na ich wykonywanie bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Nałożony ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 1 kwietnia 1978 r. obowiązek dostarczenia dokumentacji technicznej, inwentaryzacji wraz z ekspertyzą techniczną w zakresie dokonanej samowolnie przebudowy piwnicy na garaż został wykonany. Z dostarczonej przez W. M. ekspertyzy technicznej opracowanej przez mgr inż. H. P., rzeczoznawcy w zakresie konstrukcji budowlanych, wynika jednoznacznie, że przedmiotowy garaż nie ma ujemnego wpływu na bezpieczeństwo budynku mieszkalnego powiązanego z tarasem, a z punktu widzenia statyczno-wytrzymałościowego oraz architektury budynku przebudowa piwnicy na garaż wykonana została prawidłowo. Również Wojewoda w decyzji kasacyjnej z dnia 4 kwietnia 1979 r. mając na uwadze stwierdzenia i wnioski zawarte w tej ekspertyzie wskazał, że po dostarczeniu aktu notarialnego stwierdzającego prawo do dysponowania terenem zajętym przez część garażową, organ pierwszej instancji może zalegalizować dokonaną przebudowę. Jednakże dokonując analizy ustaleń faktycznych organ pierwszej instancji stwierdził, że wentylacja w przedmiotowym garażu nie spełnia wymogów określonych w § 158 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17 poz. 62 ze zm.). Zgodnie z § 158 tego rozporządzenia pomieszczenie garażu indywidualnego lub zbiorowego do trzech stanowisk powinno mieć wentylację naturalną nawiewno-wywiewną z kanałami wywiewnymi, wyprowadzonymi ponad dach budynku lub na dach wyższego budynku, jeżeli garaż jest do niego przybudowany albo wbudowany. Otwory nawiewne powinny być umieszczone w dolnej części wrót lub ściany zewnętrznej. (...).

Ponadto organ pierwszej instancji stwierdził, że garaż nie posiada ściany oddzielenia pożarowego od pozostałej części budynku, co stanowi naruszenie przepisów § 162 ww. rozporządzenia. Zgodnie z jego § 162 garaż wbudowany (...) może być bezpośrednio połączony z korytarzem lub klatką schodową drzwiami klasy 0,5 odporności ogniowej, a w innych budynkach połączenie takie jest dopuszczalne pod warunkiem wykonania pośredniego przedsionka, zamykanego drzwiami klasy 0,5 odporności ogniowej.

Podkreślił WINB, że również obowiązujące w dniu wykonywania robót przepisy rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. nr 26 poz.157) wymienione w § 146 ust.3 pkt.3 określały, że garaże dla samochodów osobowych w odniesieniu do budynków garaży dobudowanych lub wolnostojących, powinny być wyposażone w urządzenia wentylacji naturalnej (przestrzałowej), a w odniesieniu do garaży wbudowanych - kanałowej, z przewodami wentylacyjnymi wyprowadzonymi ponad dach budynku, w którym mieści się garaż.

Organ odwoławczy przywołał obecne stanowisko sądów administracyjnych, według którego zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi obiektu budowlanego zrealizowanego bez pozwolenia na budowę przed 1995 r. winna być oceniana w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu wydawania decyzji. W tym przypadku są to przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.). WINB podkreślił przy tym, że samo naruszenie przepisów warunków technicznych zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądu administracyjnego nie stanowi podstawy do nakazania rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane. Taki nakaz może być wydany tylko w przypadku wykazania w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że naruszenie warunków technicznych powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia.

Przepisy dotyczące garaży zostały określone w dziale III rozdział 10 § 102-108 warunków technicznych z 2002 r. Zgodnie z § 108 ust. 1 pkt 2 w garażu zamkniętym należy stosować, co najmniej wentylację grawitacyjną, zapewniającą 1,5 - krotną wymianę powietrza na godzinę - w ogrzewanych garażach nadziemnych lub częściowo zagłębionych, mających nie więcej niż 10 stanowisk postojowych. Natomiast zgodnie z § 280 ww. rozporządzenia połączenie garażu z budynkiem wymaga zastosowania przedsionka przeciwpożarowego zamykanego drzwiami o klasie odporności ogniowej co najmniej EI 30.

Zgodził się organ odwoławczy z organem pierwszej instancji, że w omawianym garażu brak jest sprawnej wentylacji oraz że nie ma oddzielenia pożarowego od pozostałej części budynku, gdyż korytarz piwniczny budynku nie może stanowić przedsionka przeciwpożarowego dla przedmiotowego garażu. Taki stan narusza przepisy warunków technicznych i daje podstawę do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., tj. nakazania wykonania wentylacji nawiewno-wywiewnej z kanałem wywiewnym wyprowadzonym ponad dach budynku oraz zamurowania otworu drzwiowego pomiędzy garażem i korytarzem piwnicznym.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego wydanie nakazu zmian i przeróbek jest zgodne z wymienionymi przepisami. Natomiast, jak stwierdził WINB, nałożenie w zaskarżonej decyzji obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego garażu było niewłaściwe. Przepisy art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane dotyczą wyłącznie nakazania zmian i przeróbek w celu doprowadzenia obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Stosownie zaś do przepisu art. 42 ust. 1 tej ustawy inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian i przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie wydanego rzez właściwy organ. Zatem w świetle wskazanych przepisów w uzasadnieniu decyzji wydanej na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., stosownie do art. 42 powinna znaleźć się tylko informacja o obowiązku inwestora uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego garażu.

Zgodnie z art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji.

Mając powyższe na względzie organ odwoławczy działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nakazu wykonania zmian i przeróbek przedmiotowego garażu, uchylił natomiast zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożonego obowiązku uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie orzekając jednocześnie o braku podstaw do nałożenia takiego obowiązku.

Odnosząc się do treści odwołania wskazał WINB, że przedmiotem tego postępowania jest wyłącznie przebudowa pomieszczenia piwnicznego i jego rozbudowa z przeznaczeniem na garaż. Kwestie związane ze stanem technicznym budynku i tarasu są przedmiotem odrębnego postępowania. W stosunku do stanu technicznego lokalu mieszkalnego nr [...] prowadzone było już wcześniej postępowanie administracyjne, które zostało zakończone decyzją Prezydenta Miasta z dnia 9 marca 1990 r.

Materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że budowa przedmiotowego garażu nastąpiła pod rządami ustawy z 1974 r. Prawo budowlane. Ponadto wskazał organ odwoławczy, że już samo prowadzenie postępowania w latach siedemdziesiątych na podstawie przepisów art. 36 tej ustawy było poprzedzone ustaleniami, że okoliczności wymienione w art. 37 tej ustawy nie występują w tym przypadku.

Skargę na powyższą decyzje złożyła I. R. Jak wynika z treści skargi domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podkreśla, że wykonana przebudowa tarasu na garaż stanowi samowolę budowlaną. Nie zgodziła się skarżąca z uznaniem przez orzekające organy, jakoby wykonane roboty nie stanowiły zagrożenia dla zdrowia osób czy były wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną. Wedle skarżącej w latach siedemdziesiątych jednoznacznie nakazano likwidację przedmiotowego garażu z uwagi na zagrożenie dla mieszkańców budynku. Przywołała w tym celu treść postanowienia z dnia 20 kwietnia 1978 r., gdzie wskazano "nakazuje się skuteczne zabezpieczenie pomieszczenia przed możliwością jego użytkowania. Dokonana przebudowa narusza warunki zdrowotne (hałas, spaliny), a przy naruszeniu elementów konstrukcyjnych budynku powoduje zmianę układu obciążeń, co przy braku dokumentacji i fachowego nadzoru spowodować może katastrofę budowlaną". Podkreśliła, że sprawa garażu została ponownie wywołana przez J. G., która w 1996 r. kupiła mieszkanie nr [...] z przynależną piwnicą, nie garażem, jak podano w decyzji INB z dnia 10 sierpnia 2012 r. J. G. w dniu 1 października 1997 r. dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych w piwnicy przynależnej do mieszkania nr [...] i pod pretekstem wykonania określonych robót przystąpił do budowy garażu. Zarzuciła skarżąca bezpodstawny brak uwzględnienia podnoszonych przez nią argumentów i przedstawianych dokumentów. Tymczasem uproszczone obliczenia wytrzymałościowe zostały wykonane nieformalnie przez właściciela garażu będącego inżynierem budownictwa wodnego. Nie uwzględniły orzekające organy pęknięć przy ościeżnicach w mieszkaniu skarżącej oraz mieszkaniach [...] i [...]. Fundamenty wykonane pod częścią domu i ściany wschodniej zostały uszkodzone podczas samowolnej budowy garażu w 1998 r., szczególnie przy obniżaniu poziomu posadzki garażu. Skutkiem jest spękany taras, powiększająca się szczelina między podłogą i listwą na ścianie, zawilgocenie ścian i podłogi nad garażem. Dodatkowo obciążona została ściana wschodnia budynku przez dociążenie balkonu i wymianę stropów w mieszkaniu nr [...]. Wskazała skarżąca na fakt, że dach garażu jest jednocześnie tarasem, a częściowo podłogą pokoju mieszkalnego. Pominięto zaś nakazanie wykonania izolacji akustycznej, nie zweryfikowano poziomu hałasu ani drgań, szczelności pod kątem przenikania oparów paliwa czy spalin.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentacje. Natomiast odnosząc się do treści skargi stwierdził, że zostały w niej ponowione argumenty zawarte we wcześniej składanych odwołaniach, do których organ drugiej instancji odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał organ, że przedmiotem tego postępowania jest wyłącznie przebudowa pomieszczenia piwnicznego i jego rozbudowa z przeznaczeniem na garaż. Odnośnie stanu technicznego budynku nr [...] przy ul. L. w S., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadzi odrębne postępowanie, które zostało zakończone decyzją z dnia 24 stycznia 2007 r. nakazującą wykonanie określonych w niej robót budowlanych, celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W omawianej sprawie tutejszy organ w trybie skargowym kilkakrotnie informował skarżącą o czynnościach podejmowanych przez organ I instancji w celu wyegzekwowania ww. decyzji która dotyczyła również remontu tarasu. Aktualnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 29 marca 2012 r. odmówił Zarządowi Wspólnoty ww. budynku umorzenia grzywny nałożonej postanowieniem z dnia 9 czerwca 2010 r. w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikając z ww. decyzji uznając, że nakazane roboty nie zostały wykonane w całości. Podnoszone na etapie skargi do sądu kwestie braku oceny drgań i hałasu przebudowanego i rozbudowanego pomieszczenia piwnicznego na garaż wchodziły w zakres oceny stanu faktycznego dokonanej przez organ pierwszej instancji i nie były podnoszone przez skarżącą we wcześniej składanych odwołaniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jako zasadna podlegała uwzględnieniu, lecz z przyczyn innych, niż w niej wskazano.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania tej decyzji. Ponadto w niniejszej sprawie należało uwzględnić przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Badając zatem w świetle przedstawionych kryteriów legalność zaskarżonej decyzji sąd uznał, że narusza ona prawo.

Na wstępie należy wskazać, że według sądu organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny dotyczący faktu powstania spornego garażu w miejscu pomieszczenia piwnicznego (poprzez jego przebudowę oraz rozbudowę budynku), przed datą 1 stycznia 1995 r., bez pozwolenia na budowę, oraz jego charakter, parametry i opis, a także funkcję. Prawidłowość ustaleń dokonanych w tym zakresie przez organy nie budzi wątpliwości, jak również nie jest kwestionowana, a wręcz potwierdzona przez stronę skarżącą. W tak ustalonych okolicznościach sprawy prawidłowo również organy nadzoru budowlanego przyjęły, że materialnoprawną podstawę stanowią przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 228, ze zm.), a to z uwagi na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409). Zgodnie z normą tego ostatniego przepisu, mającego charakter przejściowy, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229, ze zm.). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej przebudowy piwnicy i rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. L. w S., skutkiem której wybudowano sporny garaż, zostało wszczęte pod rządami uprzednio obowiązującej ustawy Prawo budowlane (w trybie określonym w art. 40 tej ostatniej ustawy) i nie zostało, jak wynika z prawidłowych ustaleń organu odwoławczego, zakończone decyzją ostateczną.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi art. 40, który podlega zastosowaniu w związku z art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Stosownie bowiem do treści art. 40 tej ustawy w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

Według treści art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Według ust. 2 terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.

Kluczowym zatem zagadnieniem dla zastosowania przepisu odnośnie legalizacji samowoli budowlanej powstałej pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jest wykluczenie przesłanek uzasadniających rozbiórkę, określonych w art. 37 tej ustawy.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy skoncentrował się na ustaleniach wykluczających rozbiórkę z uwagi na niespowodowanie niebezpieczeństwa lub pogorszenie warunków użytkowych (art. 37 ust. 1 pkt 2) lub z innych ważnych przyczyn (art. 37 ust. 2), pominął natomiast kwestię dotyczącą zgodności spornej części obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym (art. 37 ust. 1 pkt 1). Stwierdził bowiem organ, że kwestia ta została zbadana podczas postępowania prowadzonego w latach siedemdziesiątych i obecnie podlega badaniu jedynie zgodność wykonanych robót z wymogami przepisów technicznych.

Takiego stanowiska nie można zaaprobować.

W tym względzie w pierwszej kolejności przywołać należy uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13, która brzmi następująco: "Przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy."

Konieczne jest zatem zbadanie zgodności wykonanych robót, których skutkiem poza przebudową piwnicy była też rozbudowa istniejącego obiektu budowlanego, zwłaszcza w kontekście zmiany przeznaczenia części obiektu, z przepisami o planowaniu obowiązującymi w dniu rozstrzygnięcia, a więc z aktualnymi na dzień skarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to konieczność weryfikacji samowolnej inwestycji z aktualnie obowiązującym dla tego obszaru miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, bądź w przypadku jego braku z decyzją o warunkach zabudowy. W niniejszej bowiem sprawie należy stosować ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.). Ustawa ta zawiera obecnie obowiązujące przepisy o planowaniu przestrzennym w znaczeniu użytym w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w decyzji o warunkach zabudowy. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego decyzja o warunkach zabudowy jest zatem jedynym sposobem wykazania, że określony sposób zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami innych ustaw. Prezentowany uprzednio pogląd, że decyzja w przedmiocie warunków zabudowy może być wydana wyłącznie dla inwestycji zamierzonej, nie zaś samowolnie zrealizowanej, stał się nieaktualny w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 grudnia 2007 r. P 37/2006, (Dz. U. 2007 r. Nr 247 poz. 1844). W wyroku tym Trybunał stanął na stanowisku, że możliwe jest również badanie zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz uzyskanie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy już w trakcie postępowania rozbiórkowego. Trybunał stwierdził, że skoro (na gruncie kontrolowanego art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.) zaświadczenie wójta o zgodności budowy z ustaleniami planu miejscowego może zostać wydane po wszczęciu postępowania rozbiórkowego (bo nie istnieje prawny wymóg uzyskania takowego zaświadczenia wcześniej), to niezgodne z wskazanymi zasadami konstytucyjnymi jest żądanie decyzji o warunkach zabudowy, która byłaby ostateczna w dniu wszczęcia wymienionego postępowania.

Zatem w sytuacji ustalenia, że dla danego terenu nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, badanie zgodności samowolnie zrealizowanej inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, winno odbywać się przez właściwy organ w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 71/10, LEX nr 643702). Decyzja o warunkach zabudowy konkretyzuje bowiem w stosunku do indywidualnie oznaczonego podmiotu wynikające z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz innych ustaw warunki zabudowy.

W niniejszej sprawie przedmiotowe ustalenia nie zostały poczynione. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji z dnia 10 sierpnia 2012 r. (na str. 3) ustalono, że na przedmiotowym terenie w okresie realizacji robót budowlanych, w latach 1962 – 1984 obowiązywał ogólny plan zagospodarowania przestrzennego Zespołu Portowo – Miejskiego "GD" zatwierdzony przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku uchwałą z dnia 20 lipca 1962 r. nr 290/XXXII/62 (Dz. Urz. Woj. Rady Narod. nr 2 z dnia 30 marca 1963 r.), zmienionej uchwałą z dnia 13 czerwca 1966 r. nr 24/162/66 (Dz. Urz. Woj. Rady Narod. nr 8 z dnia 30 czerwca 1966 r.). Aktualnie, jak stwierdził organ pierwszej instancji, dla terenu, na którym zlokalizowana jest nieruchomość przy ul. L. w S. nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ ten powołał się na pismo Wydziału Urbanistyki i Architektury UM w S. z dnia 22 listopada 2011 r. (zob. k. 71 akt administracyjnych pierwszej instancji). Z pisma tego wynikało również, że procedowany jest plan miejscowy oznaczony symbolem M-7/04, będący w fazie projektu i kilkakrotnie wykładany do publicznego wglądu. Na etapie przekazywania do WINB odwołania skarżącej (zob. pismo INB z dnia 30 sierpnia 2012 r., w aktach administracyjnych drugiej instancji) organ ten stwierdził, że "(...) zakres wykonanych robót budowlanych nie jest sprzeczny z ustaleniami określonymi w obowiązującym Miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w zakresie elementów objętych ochroną konserwatora zabytków". Jednakże organ odwoławczy nie przeprowadził ustaleń w zakresie dotyczącym zgodności przedmiotowej rozbudowy obiektu budowlanego z treścią obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego jeśli plan ten obowiązuje, ani też nie zauważył, że w przypadku braku planu (tak niewątpliwie było na etapie rozstrzygania przez organ pierwszej instancji) zgodność z przepisami o planowaniu w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wyznacza treść decyzji o warunkach zabudowy.

Innymi słowy, w tym zakresie brak przesłanek z art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., o czym mowa w art. 40 tej ustawy, nie został dostatecznie wyjaśniony. Według sądu stanowi to o naruszeniu przepisu postępowania - art. 7 k.p.a., w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji o naruszeniu prawa materialnego - art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Natomiast prawidłowo oceniono kwestię drugiej przesłanki rozbiórki (art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.), wykluczając istnienie okoliczności powodujących niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Rozbiórka przedmiotowego obiektu mogłaby nastąpić tylko wówczas, gdyby organ jednoznacznie wykazał, że wybudowany niezgodnie z prawem garaż powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Tymczasem słusznie organy w niniejszej sprawie przyjęły, że powyższa przesłanka nie została wykazana. Dla zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. nie byłoby wystarczające wykazanie jedynie, że obiekt został wzniesiony z naruszeniem przepisów techniczno - budowlanych. Naruszenie warunków dotyczących przepisów technicznych, w tym pożarowych i dotyczących należytej wentylacji garażu, trafnie badanych przez organ odwoławczy w świetle przepisów § 102 – 108 oraz § 280 obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.), nie może być utożsamiane z "niebezpieczeństwem", które automatycznie skutkuje rozbiórką. Jak akceptuje się jednolicie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem może polegać na rozbiórce niektórych elementów, usunięciu niewłaściwie wykonanych urządzeń i przebudowie prowadzącej do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującego prawa, w tym w szczególności przepisów techniczno-budowlanych. Podkreślić należy, że przez niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia należy rozumieć takie naruszenie wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe poprzez wydanie nakazu dokonania w budynku zmian lub przeróbek w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2011 r., sygn. akt II SA/Po 394/11, LEX nr 1153098, oraz orzecznictwo w nim przywołane).

Trafne jest również stanowisko organu odwoławczego co do braku "ważnych przyczyn" poza wymienionymi w art. 37 ust. 1 uzasadniających rozbiórkę przedmiotowej samowoli budowlanej (art. 37 ust. 2). W przypadku braku podstaw do nakazania rozbiórki na mocy przepisów art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. należało, co poprawnie uczynił organ, rozważyć wydanie orzeczenia w oparciu o przepis art. 37 ust. 2 tej ustawy. Przepis ten upoważnia, jak wskazano wyżej, właściwy terenowy organ administracji państwowej do nakazania przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Ustawodawca nie zawarł we wskazanej ustawie regulacji definiującej "ważne przyczyny", o jakich mowa w tym przepisie. Analiza orzecznictwa sądowoadministracyjnego w tym przedmiocie doprowadza do stwierdzenia, że przez ważne przyczyny w rozumieniu art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. należy rozumieć skutki samowoli budowlanej, które godziłyby w interesy społeczeństwa inne aniżeli wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy. Wśród przykładowych skutków orzecznictwo wskazuje naruszenie wartości szczególnie chronionych prawem, jak elementy przyrodnicze środowiska, zabytki itp. Tak rozumiane "ważne przyczyny" powinny wynikać bądź z ustaw bądź z powszechnie obowiązujących przepisów wykonawczych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 1989 r., sygn. akt IV SA 31/89, ONSA z 1989, nr 1, poz. 35).

Według prawidłowych i w istocie niekwestionowanych ustaleń organu odwoławczego ważne przyczyny, uzasadniające możliwość nakazania rozbiórki w niniejszej sprawie nie mają miejsca, a brak zgody ze strony skarżącej na użytkowanie garażu, który częściowo znajduje się pod zajmowanym przez nią mieszkaniem, także nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wydanie nakazu rozbiórki.

W konsekwencji zasadnie nałożony został na inwestora J. G. obowiązek wykonania wentylacji nawiewno-wywiewnej z kanałem wywiewnym wyprowadzonym ponad dach budynku przy ulicy L. w S. i zamurowania otworu drzwiowego pomiędzy garażem i korytarzem piwnicznym ww. budynku cegłą pełną wraz z otynkowaniem z obu stron o grubości 25 cm. Wykonanie tych robót, jak wynika z prawidłowych ustaleń organów nadzoru budowlanego, wyeliminuje zagrożenie niewłaściwego funkcjonowania garażu.

Ustalając opisane wyżej okoliczności sprawy organ odwoławczy był również uprawniony do oceny, że nie występuje konieczność zastosowania art. 42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., w myśl którego inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian i przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie wydanego przez właściwy organ. Skoro zaskarżona decyzja została w oparciu o przepis art. 40, wedle którego nakazano wykonanie określonych robót, to niezasadne jest nakładanie obowiązku sformułowanego w innym przepisie, bowiem decyzja w trybie art. 42 nie kończy niniejszego postępowania administracyjnego. Jak to bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1923/10 (LEX nr 1134706) w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. sprawa dotycząca samowoli budowlanej w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 i art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. (podkreślenie sądu) powinna zostać zakończona decyzją orzekająca o legalności inwestycji, co oznacza objecie jej gwarancją bezpieczeństwa prawnego. Właściwym środkiem jest pozwolenie na użytkowanie, wydane na podstawie art. 42 ust. 1 (...).

Odnosząc się do zarzutów skargi sąd ocenia jako chybione twierdzenie I.R., jakoby postępowanie toczące się w latach siedemdziesiątych zostało zakończone zakazem użytkowania części obiektu jako garażu. Pisma i decyzje, które przywołuje i cytuje skarżąca w skardze zostały wydane w toku prowadzonego wówczas postępowania w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., które jednak nie zostało zakończone żadnym wiążącym ostatecznym rozstrzygnięciem. Stąd dopiero zaskarżone rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego kończy sprawę przedmiotowej samowoli budowlanej wszczętej w drugiej połowie lat siedemdziesiątych. Zbędny jest zarzut, że wykonane roboty budowlane stanowią samowolę budowlaną, gdyż całość postępowania to potwierdza. W taki sposób wykonane i opisane roboty budowlane stanowiące przebudowę oraz rozbudowę obiektu budowlanego oceniły rozstrzygające organy. Również sąd orzekający w niniejszej sprawie oceniając prawidłowość ustaleń organu popartą zebranym materiałem dowodowym nie ma wątpliwości, że mamy do czynienia z samowolą budowlaną. Zastosowane jako podstawa prawna rozstrzygnięć przepisy prawa materialnego – art. 37 i art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. - mogą być stosowane tylko do robót stanowiących samowolę budowlaną. Wyjaśnia się skarżącej, że nakaz rozbiórki ma charakter bezwzględny tylko w razie spełnienia ustawowych przesłanek określonych w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., przy braku takich przesłanek wydanie go jest niezgodne z prawem. Organ administracji nie może zatem kierować się interesem strony, który pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym, jakim jest doprowadzenie obiektu do możności użytkowania go w poszanowaniu prawa i osób, których ewentualnie interesy mogłyby zostać potencjalnie naruszone, a są prawem chronione. Działanie organów w niniejszej sprawie w tym względzie pozostaje w zgodzie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą praworządności i nałożonym obowiązkiem podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Sformułowane dopiero w skardze zarzuty dotyczące drgań obiektu, nadmiernego hałasu ze strony garażu czy potencjalnego przenikania spalin stanowią jedynie polemikę z dokonanymi ustaleniami. W żaden sposób twierdzenia te nie korelują i nie podważają ustaleń dokonanych przez rozstrzygające sprawę organy nadzoru budowlanego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru budowlanego drugiej instancji uwzględni przyjętą przez sąd wykładnię art. 37 ust. 1 pkt 1 w powiązaniu z art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., która obejmuje obowiązek zbadania zgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi na dzień rozstrzygania.

Mając na względzie powyższe uchybienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako zasadną uwzględnił. Na mocy art. 152 tej ustawy sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, ze skutkiem do chwili uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 ustalając, że na koszty zasądzone od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz I. R. składa się kwota 500 zł wpisu sądowego.