Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 257/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 1, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 2, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Jeżeli w skardze kasacyjnej podnosi się, że w postępowaniu administracyjnym orzekał organ niewłaściwy, to jej podstawę winien stanowić przede wszystkim zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, gdyż sąd był obowiązany stwierdzić nieważność wydanych w sprawie decyzji. Jednak, aby zarzucić niewłaściwość organu orzekającego, należy wskazać organ, który był właściwy. Natomiast, jeżeli nie ma organu właściwego do załatwienia sprawy, organ orzekający nie działał z naruszeniem przepisów o właściwości - w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 2001 nr 98 poz. 1071 ze zm./, lecz bez podstawy prawnej - w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 ab initio Kpa.

TEZY

Jeżeli w skardze kasacyjnej podnosi się, że w postępowaniu administracyjnym orzekał organ niewłaściwy, to jej podstawę winien stanowić przede wszystkim zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, gdyż sąd był obowiązany stwierdzić nieważność wydanych w sprawie decyzji. Jednak, aby zarzucić niewłaściwość organu orzekającego, należy wskazać organ, który był właściwy. Natomiast, jeżeli nie ma organu właściwego do załatwienia sprawy, organ orzekający nie działał z naruszeniem przepisów o właściwości - w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 2001 nr 98 poz. 1071 ze zm./, lecz bez podstawy prawnej - w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 ab initio Kpa.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, Sędziowie NSA Janina Antosiewicz, Leszek Włoskiewicz (spr.), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Grzegorza K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2004 r. sygn. akt II SA 3421/03 w sprawie ze skargi Grzegorza K. na decyzję Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej z dnia 22 sierpnia 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dodatku dla personelu latającego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Szef Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, działając na podstawie par. 5 ust. 1 pkt 2 oraz par. 8 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy /Dz.U. nr 90 poz. 1005 ze zm./, decyzją z dnia 5 sierpnia 2003 r. (...) stwierdził, że z dniem 31 stycznia 2003 r. wygasło prawo Grzegorza K. do dodatku dla personelu latającego - gdyż nie został ujęty w planie szkolenia lotniczego, nie ma indywidualnego planu szkolenia, a zatem nie będzie wykonywał lotów na statkach powietrznych - Dowódca Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej, zaś decyzją z dnia 22 sierpnia 2003 r. (...) utrzymał w mocy tę decyzję, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 października 2004 r. II SA 3421/03, oddalił skargę wniesioną przez Grzegorza K.

Sąd podzielił stanowisko organów wojskowych, że znajdował zastosowanie par. 8 ust. 5 powołanego rozporządzenia, gdyż ustały warunki do otrzymywania dodatku.

Wnosząc skargę kasacyjną Grzegorz K., jako jej podstawę przytoczył naruszenie prawa materialnego, to jest przepisów:

" par. 5 ust. 1 pkt 2 w związku z par. 8 ust. 5 i par. 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy /Dz.U. 2001 nr 90 poz. 1005 ze zm./ oraz w związku z art. 2 ust. 1 i art. 8 ust. 1 i art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /Dz.U. 1992 nr 5 poz. 18 ze zm./ - poprzez błędną wykładnię i błędne zastosowanie wobec skarżącego przepisów par. 5 ust. 1 pkt 2 w związku z par. 8 ust. 5 i par. 17 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, w sytuacji oraz w związku z art. 8 ust. 1 i art. 45 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, gdy w istocie zastosowanie - w tym także w skarżonej decyzji z dnia 22.08.2003 r. Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej oraz na skutek uznania jej oraz decyzji organu I instancji /decyzji z dnia 5.08.2003 r. Szefa Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego SZ RP/ za zgodne z prawem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zaskarżonym tą skargą wyroku z dnia 19 października 2004 r. skutkowało naruszeniem przepisów o właściwości organów uprawnionych do wydawania, kwestionowanych przez skarżącego decyzji w przedmiocie wygaśnięcia prawa do dodatku dla personelu latającego /art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa/ oraz obowiązkiem stwierdzenia nieważności podjętych wobec skarżącego decyzji, po uwzględnieniu jego skargi z dnia 8.09.2003 r., w tym z powodu przyjęcia w podstawie prawnej decyzji organu I instancji, przepisów nielegitymowanych zwłaszcza art. 8 ust. 1 i art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /Dz.U. 1992 nr 5 poz. 18 ze zm./".

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że sąd był obowiązany rozważyć, czy w ogóle i które przepisy przyznawały Szefowi Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego kompetencje do wydania decyzji o wygaśnięciu prawa do dodatku, czy też zachodzi przyczyna nieważności określona w art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono w szczególności, że - w świetle art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o uposażeniu żołnierzy stanowiącego upoważnienie do określenia rodzajów i wysokości dodatków do uposażenia oraz warunków ich przyznawania i wypłacania - poza umocowanie ustawowe wykraczają zwłaszcza par. 5 oraz par. 8 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, przy czym "o ile jednak jest jasne, że niemający oparcia w delegacji ustawowej przepis par. 5 rozporządzenia stanowi, iż wszystkie dodatki wymienione w rozporządzeniu /to znaczy dodatek o charakterze stałym oraz dodatek strefowy/ przyznaje, podwyższa, wstrzymuje lub obniża decyzją organ wojskowy określony w pkt 1-3 ust. 1 tego przepisu /par. 5/, to nie wiadomo, czy i jaki organ posiada wynikającą z ustawy lub rozporządzenia kompetencję do określania w decyzji administracyjnej, że prawo do dodatku o charakterze stałym /w tym dodatku dla personelu latającego, dotąd przysługującego żołnierzowi/ wygasło w ostatnim dniu miesiąca, a którym ustały warunki uzasadniające jego otrzymywanie /ponadto wbrew art. 8 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy/. Taka kompetencja w ogóle nie wynika z powoływanego przez Sąd I instancji przepisu par. 5 cyt. rozporządzenia. Powołany z kolei przez Sąd I instancji w zaskarżonym tą skargą wyroku przepis par. 8 ust. 5 rozporządzenia, poza tym, że rozstrzygając o wygaśnięciu prawa do dodatku i w czasie jakim to następuje, pozostaje w widocznej gołym okiem kolizji z art. 8 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy i dodatkowo wykracza swoim zakresem regulacji poza delegację ustaloną dla Ministra Obrony Narodowej w przepisie art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o uposażeniu. Dokonywanie wykładni przepisu par. 8 ust. 5 rozporządzenia w taki sposób, że wyrażałby on regułę dotyczącą nie tyle "wygaśnięcia prawa dodatku o charakterze stałym", ile ustania materialnoprawnej podstawy do otrzymywania /po stronie organu zaś - wypłaty/ takiego dodatku, wyeliminuje kolizję z art. 8 ust. 1 ustawy o uposażeniu. Zarzut wykraczania przepisu par. 8 ust. 5 poza delegacje ustawową ujętą w przepisie art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o uposażeniu, nadal jednak pozostanie aktualny, bowiem określanie w rozporządzeniu warunków zaprzestania wypłaty dodatku do uposażenia /zasadniczego/ nie jest określaniem warunków przyznawania i wypłacania wymienionego dodatku".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy.

Jeżeli w skardze kasacyjnej podnosi się, że w postępowaniu administracyjnym orzekał organ niewłaściwy, to jej podstawę winien stanowić przede wszystkim zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż sąd był obowiązany stwierdzić nieważność wydanych w sprawie decyzji.

Jednak, aby zarzucić niewłaściwość organu orzekającego, należy wskazać organ, który był właściwy, podczas gdy w skardze kasacyjnej nie wskazuje się innego organu.

Natomiast, jeżeli nie ma organu właściwego do załatwienia sprawy, organ orzekający nie działał z naruszeniem przepisów o właściwości - w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa - jak utrzymuje się w skardze kasacyjnej, lecz bez podstawy prawnej - w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 ab initio Kpa - czego już nie dostrzega się w skardze kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej zarzuca się bowiem, lecz właśnie w celu wykazania niewłaściwości organu orzekającego, że regulacja - objęta par. 8 ust. 5 rozporządzenia w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, wykracza poza upoważnienie zawarte w art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o uposażeniu żołnierzy, które zezwala tylko na określenie rodzajów i wysokości dodatków do uposażenia oraz warunków ich przyznawania i wypłacania.

Stosownie do par. 8 ust. 5 powołanego rozporządzenia, w przypadku ustania warunków uzasadniających otrzymywanie dodatków o charakterze stałym, prawo do tych dodatków wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym ustały warunki uzasadniające ich otrzymywanie.

Wyjaśnić zatem należy, że rzeczywiste znaczenie prawne tego przepisu sprowadza się do ustalenia ścisłej daty, do której dodatek jest wypłacany, nie pozostaje więc w sprzeczności z upoważnieniem ustawowym, gdyż reguluje warunki wypłacania dodatku; w sprawach zaś wypłacania dodatków są właściwe organy określone w par. 5 powołanego rozporządzenia i właściwość nie budzi wątpliwości.

Wprawdzie organy wojskowe błędnie formułują rozstrzygnięcie, stwierdzając wygaśnięcie prawa do dodatku zamiast orzec o wstrzymaniu wypłacania dodatku, lecz jest oczywiste, że dodatek jest przyznawany po spełnieniu szczegółowych warunków, od których zachowania zależy okres wypłacania dodatku, i zaprzestaje się wypłaty, kiedy warunki odpadną.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.