Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 67/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 2, art. 19, art. 29, art. 113
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Tomasz Furmanek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2020 r. sprawy ze skargi H. K. – Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. W. kwotę 2400 (dwa tysiące czterysta) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. A.B.


UZASADNIENIE

W toku postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej NUS, organ I instancji) wobec H. K. – Ł. (dalej: skarżąca) ustalono, że nie zgłosiła ona obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług i nie złożyła deklaracji VAT-7, pomimo że wraz z mężem w 2013 r. uzyskała przychody z tytułu umowy dzierżawy nieruchomości położonej we wsi D. w gminie S. i sprzedaży kruszywa wydobywanego z ww. nieruchomości w łącznej kwocie brutto 428.336,00 zł. W sprawie ustalono, że skarżąca wraz z mężem zawarła w dniu 3 listopada 2011 r. (jako sprzedający) z M. C. (jako kupującym) umowę sprzedaży kruszywa znajdującego się na terenie położonym we wsi D., gmina S.. W celu realizacji ww. umowy strony zobowiązały się zawrzeć umowę dzierżawy dotyczącą działki, z której miało być wydobywane kruszywo oraz ustaliły cenę za kruszywo w wysokości netto 1 zł za m3 kruszywa przeznaczonego do wydobycia. Według wstępnie dokonanego szacunku ilość kruszywa przeznaczonego do eksploatacji wynosiła 700 000 m3. Dokładne oszacowanie miało zostać dokonane przy badaniu zasobności złoża i wtedy miała zostać określona ostateczna wartość zawartej umowy. Kwota z niej wynikająca miała zostać podzielona na równe 24 raty, które miały zostać wypłacone sprzedającym w ciągu dwóch pierwszych lat. Zgodnie z umową dzierżawy z dnia 3 listopada 2011 r. zawartą w formie aktu notarialnego Rep [...] nr [...] przez skarżącą i jej męża jako wydzierżawiającymi, a M. C. jako dzierżawcą, wydzierżawiający oddali dzierżawcy do używania i pobierania pożytków na okres 10 lat począwszy od dnia 4 listopada 2011 r. działki położone w D. w gminie S.. Strony ustaliły, że dzierżawca w ramach umowy będzie uprawniony do uruchomienia na dzierżawionym przez siebie gruncie kopalni kruszywa i do wydobywania kruszywa. Ponadto strony ustaliły, że dzierżawca będzie płacił wydzierżawiającym czynsz w wysokości 100 zł rocznie. W zeznaniu o wysokości uzyskanych przychodów złożonym w [...] Urzędzie Skarbowym Ł-G na druku PIT-36 za rok 2013 przez skarżącą wspólnie z mężem nie zostały wykazane żadne przychody z tytułu dzierżawy i sprzedaży wykopalin.

Wobec powyższego decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 23 § 2 pkt 2, art.53, art. 207, art. 210 § 1 i § 4, art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: o.p.) oraz art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 15 ust. 1 i ust. 2, art. 19 ust. 1 i ust. 11, art. 29 ust. 1 i ust. 2, art. 41 ust. 1, art. 99 ust. 1 i ust.12, art. 103 ust. 1, art.109 ust. 3, art. 113 ust. 1, ust. 5, oraz art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: ustawa o VAT), NUS określił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za wrzesień w kwocie 4 301 zł, październik w kwocie 5 329 zł, listopad w kwocie 2 839 zł, grudzień w kwocie 873 zł.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości, zarzucając organowi błędne ustalenie właściwego miejscowo do prowadzenia sprawy organu, pominięcie jej twierdzeń, w tym, co do rzeczywistych terminów zapłaty pierwszych transz finansowych jako zadatku, błędne ustalenie momentu przekroczenia limitu 150.000 zł w podatku od towarów i usług, poprzez przyjęcie, iż daty wystawienia rachunków za sprzedaż są datą faktycznego uzyskania dochodu przez skarżącą.

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. (dalej: DIAS, organ II instancji) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji na wstępie wskazał, że stosownie do art. 70 § 1 o.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązań za okres wrzesień - listopad 2013 r. objętych sporną decyzją został zawieszony od dnia 29 października 2018 r. do dnia 10 października 2019 r. Przedawnienie zobowiązań podatkowych za okres od września do listopada 2013 r. nastąpi z dniem 13 grudnia 2019 r., natomiast przedawnienie zobowiązania za grudzień 2013 r. nastąpi z dniem 12 grudnia 2020 r.

Następnie DIAS podniósł, że podziela argumentację organu I instancji, a odmienne stanowisko dotyczy jedynie okoliczności doprecyzowania kwestii opodatkowania dostaw kruszywa. Stwierdził, że skarżąca jako osoba fizyczna i jej mąż jako osoba prowadząca działalność gospodarczą nie zdecydowali się na rozliczenie podatku od towarów i usług z tytułu dzierżawy i sprzedaży kruszywa, tylko przez jednego z nich, w takim przypadku podatnikiem podatku od towarów i usług stał się też drugi z współmałżonków, tj. skarżąca i jako podatnik podatku od towarów i usług winna otrzymane należności pieniężne, udokumentowane rachunkami bądź potwierdzeniami otrzymania gotówki, zaliczyć jako sprzedaż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i zadeklarować w deklaracjach składanych dla potrzeb podatku od towarów i usług za odpowiednie okresy rozliczeniowe. Skarżącą i jej męża łączy ustawowa wspólność majątkowa małżeńska, nie zawarto umowy dotyczącej rozdzielności majątkowej. W cenie organu z materiału dowodowego w postaci w szczególności umowy dzierżawy z dnia 3 listopada 2011 r. i umowy sprzedaży z dnia 3 listopada 2011 r., wystawionych przez skarżącą rachunków, przelewów dotyczących zapłaty za wydobyte wykopaliny, dowodów wypłat wystawionych w 2013 r. przez M. C. P.H-U. A z tytułu zapłaty w formie gotówki za kopaliny/kruszywa wynika, że skarżąca wraz z mężem uzyskała przychody w łącznej kwocie brutto 428.336,00 zł z tytułu dzierżawy działek gruntowych i sprzedaży w związku z ww. dzierżawą mas ziemnych. Ponadto przychody z tytułu sprzedaży masy ziemnej (wykopalin) nie zostały wykazane w zeznaniu o wysokości uzyskanych przychodów złożonym na druku PIT-36, ponieważ zostały uznane jako przychody ze sprzedaży nieruchomości i ujęte w zeznaniu o wysokości uzyskanych przychodów, złożonym do [...] Urzędu Skarbowego Ł - G na druku PIT-39 za rok 2013. Do [...] Urzędu Skarbowego Ł - G nie wpłynęło ww. zeznanie złożone na druku PIT-39. Formularz ten jest przeznaczony dla podatników, którzy w danym roku podatkowym uzyskali przychody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych. W ocenie DIAS nie budzi wątpliwości, że wydzierżawianie gruntów stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu zarówno polskiej ustawy o VAT, jak i w świetle regulacji prawa wspólnotowego, zatem wydzierżawiającego uznaje za podatnika VAT w myśl art. 15 ust. 1-2 ustawy o VAT. Na podstawę opodatkowania złożyły się kwoty otrzymane przez skarżącą z tytułu świadczenia usług dzierżawy nieruchomości za podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o VAT oraz dokonanych dostaw kruszywa w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Następnie wskazano, że początkowo skarżąca uzyskiwała środki pieniężne w kwotach wyższych niż wynikające z wystawionych rachunków, do ustalenia momentu przekroczenia limitu w kwocie 150.000 zł organ I instancji przyjął daty faktycznego uzyskania dochodów, a nie daty wystawienia rachunków za sprzedaż kopalin. Ponadto w celu ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego, a zatem momentu przekroczenia kwoty 150.000 zł, w którym zwolnienie traci moc, przyjęto dochody jakie uzyskiwała wspólnie z mężem w myśl stosunku prawnego - wspólność ustawowa małżeńska (odpowiednio po 50%). Przekroczenie limitu zwolnienia z podatku od towarów i usług w kwocie 150.000 zł nastąpiło w dniu 26 września 2013 r. i od tej daty transakcje sprzedaży kopalin i dzierżawy powinny zostać opodatkowane według stawki podatku wynoszącej 23%.

Zatem, jak podniósł DIAS, skarżąca jest podatnikiem podatku VAT dla czynności dzierżawy gruntów na cele wydobycia i dla dokonywanych dostaw kruszywa, a przedmiotowa dzierżawa gruntów oraz dostawy kruszywa stanowią świadczenie usług, o których mowa w art. 8 ust. 1 oraz dostawę o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT i czynności te, co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy dlatego środki pieniężne z tego tytułu otrzymane przez skarżącą - po przekroczeniu progu zwolnienia podmiotowego z art. 113 ustawy o VAT, winny zostać zadeklarowane w deklaracjach na podatek od towarów i usług.

Skarżąca zaskarżyła ww. decyzję w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i zarzuciła, że nie obejmuje ona i nie uwzględnia dowodu z zeznań świadków spisanych do protokołów (kupującego M. C. i jego pełnomocnika T. K.) w zakresie tak zwanych wpłat zaliczkowych, pomimo że miały one swój wpływ na ustalenia faktyczne, co do terminu i okresu ich pozyskania przez podatnika oraz wyjaśnienia końcowe, czy w sprawie rzeczywiście mogło dojść do przekroczenia limitu uwzględniając w rzetelnym postępowaniu dowodowym powyższy dowód. Nadto skarżąca zarzuciła zignorowanie zapisów umowy cywilnej pomiędzy kupującym a podatnikiem z 03.11.2011 i dowodu pozyskania przychodu w kwocie 40000 zł w roku podatkowym 2011, błąd w zaliczeniu pow. kwoty 40000 zł oraz 20000 zł z 2011-2012 r oraz rozliczenia końcowego z 2014 r. jako wartości 50 % do i kwoty łącznej 173 000 zł na rok 2013, pomimo iż nie została pozyskana w takiej wysokości w okresie 2013 r., błąd w zaliczeniu powyższych kwot, nieustalenia przez organ podatkowy rzeczywistego okresu prawidłowego terminu i kwoty pozyskania przychodu za rok 2013, a tym samym niewyjaśnienie prawidłowo, czy w sprawie rzeczywiście doszło do momentu przekroczenia limitu 150000 zł, co jednocześnie ma to swój związek z ustaleniem ewentualnego terminu wymagalności w przeliczeniu 50% w myśl stosunku prawnego panującego pomiędzy podatnikami.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontroli Sądu poddano decyzję DIAS z dnia [...] r. w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku VAT za okres IX-XII 2013 r.

Wobec tego, że decyzja I instancji została wydana [...] marca 2019 r., a organu II instancji - w listopadzie 2019 r., podczas gdy zobowiązanie podatkowe dotyczy okresów rozliczeniowych w 2013 r., należało w pierwszej kolejności ocenić dopuszczalność orzekania w tej sprawie w kontekście przedawnienia.

Zgodnie z art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin płatności podatku. Do okoliczności, które przesuwają w czasie termin przedawnienia należy m.in. zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którego doręczenie zawiesza bieg terminu przedawnienia (art. 70 § 6 pkt 4 O.p.). Według art. 70 § 7 pkt 4 i 5 O.p. przedawnienie po zawieszeniu na tej podstawie biegnie dalej od dnia następującego po dniu wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu lub zakończenia postępowania zabezpieczającego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W rozpoznanej sprawie organ odwoławczy słusznie przyjął, że zobowiązanie podatkowe skarżącej, które przedawniłoby się z końcem grudnia 2018 r. (za okresy IX-XI 2013 r.) i 2019 r. (za XII 2019 r.), nie uległy przedawnieniu przed wydaniem decyzji II instancji, bowiem bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu w związku z doręczeniem skarżącej w dniu 29 października 2018 r. zarządzeń zabezpieczenia z dnia 8 października 2018 r. w celu wykonania decyzji NUS w Z. z dnia [...] 2018 r. o zabezpieczeniu na majątku skarżącej i jej męża wykonania zobowiązań w podatku VAT za okres IX-XII 2013 r. Postępowanie zabezpieczające zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. – po wydaniu decyzji organu I instancji. Wynika z tego, że bieg terminu przedawnienia był zawieszony od 29 października 2018 r. do 10 października 2019 r. i od 11 października biegł dalej, kończąc bieg 13 grudnia 2019 r. (w odniesieniu do okresów IX-XI 2013 r.) i 12 grudnia 2020 r. (w odniesieniu do XI 2013 r.).

Wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za wskazane okresy było więc dopuszczalne.

Kolejną kwestią jest zasadność wymiaru podatku w tej sprawie.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 1 i 2, art. 19, art. 29, art. 113 ustawy o VAT. Zgodnie z ich treścią, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 1). Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1). Natomiast przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (art. 8 ust. 1).

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2).

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że oddanie gruntów w dzierżawę przez osobę fizyczną jest działalnością gospodarczą (wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014 r. I FSK 1991/13) i to niezależnie od tego, czy osoba ta jest zarejestrowana jako podatnik VAT. Jeżeli działalność w zakresie dzierżawy gruntu cechuje się zarówno powtarzalnością, jak i długim okresem trwania, to grunt wykorzystywany jest w sposób ciągły dla celów zarobkowych, a właściciel prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. Dla oceny, czy dana osoba prowadzi działalność gospodarczą w określonym zakresie nie ma znaczenia to, czy w tym zakresie zarejestrowała ona działalność czy też nie, nie ma też znaczenia jej subiektywne przekonanie w tym zakresie (wyrok NSA z dnia 13 listopada 2012 r. I FSK 1805/11).

W rozpoznanej prawie ustalenia organów co do charakteru działalności skarżącej i jej prawna kwalifikacja były w pełni prawidłowe. Otóż z ustaleń tych wynika, że skarżąca wraz z mężem (sprzedający) zawarła w dniu 3 listopada 2011 r. umowę z M. C. (kupującym) umowę sprzedaży kruszywa (piach, żwir, posypka, kamień) znajdującego się na terenie położonym we wsi D., gmina S.. W celu realizacji tej umowy strony zobowiązały się zawrzeć umowę dzierżawy, dotyczącą działki, z której miało być wydobywane kruszywo oraz ustaliły cenę za kruszywo w wysokości netto 1 zł za m3 przeznaczonego do wydobycia. Ilość ta miała wynosić 700 000 m3. Dokładne oszacowanie miało zostać dokonane przy badaniu zasobności złoża i wtedy miała zostać określona ostateczna wartość zawartej umowy. Kwota z niej wynikająca miała zostać podzielona na równe 24 raty, które miały zostać wypłacone sprzedającym w ciągu dwóch pierwszych lat. Na podstawie umowy dzierżawy z dnia 3 listopada 2011 r. zawartej w formie aktu notarialnego (Rep. [...] nr [...]) między skarżącą i jej mężem jako wydzierżawiającymi a M. C. jako dzierżawcą, wydzierżawiający oddali dzierżawcy do używania i pobierania pożytków na okres 10 lat począwszy od dnia 4 listopada 2011 r. działki położone w D. w gminie S.. Strony ustaliły, że dzierżawca w ramach umowy będzie uprawniony do uruchomienia na dzierżawionym przez siebie gruncie kopalni kruszywa i do wydobywania kruszywa. Ponadto strony ustaliły, że dzierżawca będzie płacił wydzierżawiającym czynsz w wysokości 100 zł rocznie.

Organy na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów ustaliły, że skarżąca i jej mąż osiągnęli z tytułu dzierżawy i dostaw kruszywa w okresie objętym zaskarżoną decyzją przychody w łącznej kwocie brutto 428.336,00 zł.

Sąd aprobuje ustalenia i ocenę organów podatkowych, że działalność skarżącej i jej męża miała charakter działalności gospodarczej – dzierżawa stanowi odpłatne świadczenie usług, a zbycie kruszywa – odpłatną dostawę towarów.

Wysokość przychodów ustalono prawidłowo. Podstawę tych ustaleń stanowiły dokumenty w postaci rachunków wystawionych przez skarżącą i dowodów przelewów dokumentujących zapłatę przez dzierżawcę. Wynika z nich, że skarżąca w 2013 r. wystawiła rachunki na łączną kwotę 428.336 zł i dokładnie taką sumę otrzymała od kontrahenta. Dowodzą tego niezbicie dowody przelewów od M. C. (na łączną kwotę 241.336 zł) oraz dowody zapłaty przez niego gotówką tytułem wydobytej kopalny (łącznie 187.000 zł). Czynności te są spójne z ustaleniami poczynionymi na podstawie umów sprzedaży kruszywa i dzierżawy gruntu oraz zeznań świadków – dzierżawcy – M. C. i jego pełnomocnika T. K..

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. W przypadku gdy pobrano zaliczki, zadatki, przedpłaty lub raty, obrotem jest również kwota otrzymanych zaliczek, zadatków, przedpłat lub rat, pomniejszona o przypadającą od nich kwotę podatku. Dotyczy to również otrzymanych zaliczek na dotacje, subwencje i na inne dopłaty o podobnym charakterze (art. 29 ust. 2).

Stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1. Zgodnie z art. 19 ust. 11 ustawy, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części. Stawka podatku, zgodnie z art. 41 ust. 1 w związku z art. 146 a pkt 1 ww. ustawy w okresach objętych postępowaniem podatkowym wynosiła 23%, z zastrzeżeniem ust. 2-12 c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Organy prawidłowo zastosowały te przepisy uwzględniając przy tym zwolnienie przewidziane w art. 113 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150.000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku. Stosownie do art. 113 ust. 5, jeżeli wartość sprzedaży u podatników zwolnionych od podatku na podstawie ust. 1 przekroczy kwotę, o której mowa w ust. 1, zwolnienie traci moc w momencie przekroczenia tej kwoty. Obowiązek podatkowy powstaje z momentem przekroczenia tej kwoty, a opodatkowaniu podlega nadwyżka sprzedaży ponad tę kwotę.

Z prawidłowo poczynionych ustaleń organów wynika, że skarżąca i jej mąż otrzymali: 29 maja 2013 r. - 60.000 zł tytułem zaliczki (gotówka), 21 czerwca 2013 r. - 30.000 zł tytułem zaliczki na poczet zakupu kruszywa (gotówka), 16 lipca 2013 r. - 10.000 zł tytułem "brak/adresat H. K. Ł." (przelew), 23 lipca 2013 r. - 70.000,00 zł tytułem "ZAPŁ FAK [...]" (przelew), 23 lipca 2013 r. - 10.000 zł tytułem "DOPŁATA DO FAK" (przelew), 22 sierpnia 2013 r. - 75.000 zł tytułem "ZAPŁ FAK [...]" (przelew), 28 sierpnia 2013 r. - 10.000 zł tytułem "ZAPŁ FAK [...]" (przelew), 26 września 2013 r. - 81.000 zł tytułem "Zaliczka na piasek" (gotówka). Przypadające na skarżącą przychody wyniosły odpowiednio (w połowie): 30.000 zł w dniu 29 maja 2013 r., 15.000 zł w dniu 21 czerwca 2013 r., 5.000 zł w dniu 16 lipca 2013 r., 35.000 zł i 5.000 w dniu 23 lipca 2013 r., 37.500 zł w dniu 22 sierpnia 2013 r., 5.000 zł w dniu 28 sierpnia 2013 r. i 40.500 zł w dniu 26 września 2013 r. (razem 173.000,00 zł). Przekroczenie limitu zwolnienia miało więc miejsce w dniu 26 września 2013 r. i od tej daty transakcje sprzedaży kopalin i dzierżawy należało opodatkować według stawki podatku wynoszącej 23%.

Czynności organów zmierzające do ustalenia i wymiaru podatku były więc w pełni prawidłowe.

Argumenty podnoszone przez skarżącą w toku postępowania podatkowego trafnie zostały ocenione przez organy podatkowe jako niezasadne. Skarżąca podnosiła pierwotnie, że czynność sprzedaży kopalin była czynnością rodzącą przychód z tytułu zbycia nieruchomości, twierdząc jednocześnie, że w 2013 r. nie uzyskała przychodów z tytułu sprzedaży masy ziemnej, a następnie, że je wprawdzie uzyskała, ale otrzymane kwoty były przeznaczone na spłatę kredytu mieszkalnego wraz z odsetkami i inwestycje mające na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych dla osób fizycznych. Skarżąca utrzymywała, że jedynym podmiotem zobowiązanym do płacenia podatków w okolicznościach rozpoznanej spraw powinien być M. C.. Wskazywała, że przychody z tytułu sprzedaży kopalin nie zostały wykazane w zeznaniu o wysokości uzyskanych przychodów złożonym na druku PIT-36, ponieważ zostały uznane przez skarżącą za przychody ze sprzedaży nieruchomości i ujęte w zeznaniu o wysokości uzyskanych przychodów, złożonym do [...] Urzędu Skarbowego Ł - G na druku PIT-39 za rok 2013. Jednakże, jak podkreśliły organy, twierdzenie to nie znajduje oparcia w faktach, bowiem zeznanie złożone na druku PIT-39, przeznaczonym dla podatników, którzy w danym roku podatkowym uzyskali przychody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wpłynęło do [...] Urzędu Skarbowego Ł – G, a skarżąca nie zdołała wykazać, że było inaczej. Jednocześnie organy powołały się na prawomocną decyzję NUS Ł-G z dnia [...] 2016 r. określającą skarżącej i jej mężowi wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w kwocie 104.618 zł. Sąd stwierdza, że decyzja ta została poddana weryfikacji w trybie wznowienia postępowania ze skutkiem niekorzystnym dla skarżącej, a skarga skarżącej i jej męża na decyzję o odmowie uchylenia decyzji określającej została oddalona wyrokiem tut. Sądu z dnia 16 grudnia 2019 r. I SA/Łd 533/19 (wyrok nie jest prawomocny).

W skardze wniesionej w sprawie niniejszej skarżąca zarzucała, że zaliczkę gotówkową w kwotach 40.000 i 20.000 zł otrzymała w 2011 r. i prawdopodobnie w 2012 r., a organ błędnie ujął te kwoty jako 60.000 zł wypłacone 29 maja 2013 r. Wskazywała, że błędnie ustalono daty i kwoty przychodów w 2013 r. i nie wyjaśniono przez to, że rzeczywiście doszło do przekroczenia limitu zwolnienia w wysokości 150.000 zł.

Zdaniem Sądu, argumenty skarżącej nie są w stanie podważyć prawidłowości ustaleń organów podatkowych. Nie wiadomo, z czego skarżąca wywodzi błędną kwalifikację zaliczki w kwocie 60.000 zł, skoro w toku przesłuchania z dnia 19 marca 2015 r. przyznała, ze dysponuje potwierdzeniem zapłaty z dnia 29 maja 2013 r. kwoty 60.000 zł i nie kwestionowała wówczas ani daty zapłaty, ani jej podstawy. Również z zeznań M. C. i T. K. nie wynika, by kwoty i daty wypłat odbiegały od rzeczywistości, w szczególności, by 40.000 zł zapłacone przy zawarciu umowy w 2011 r. było wypłacone później – w 2012 lub 2013 r. Wręcz przeciwnie, zarówno M. C. i T. K. zgodnie twierdzili, że wszystkie wypłaty są udokumentowane, na wszystko mają pokwitowania, które okazali i na podstawie tych dokumentów organ odtworzył przebieg zdarzeń. Skarżąca żadnych dowodów nie wskazywała, nie wspominając o ich przedłożeniu, ani w toku postępowania podatkowego, ani w skardze. Stąd jej zarzuty Sąd uznał za zupełnie bezzasadne.

Oceny Sądu nie zmieniły też argumenty podniesione w piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia 25 września 2020 r. wskazujące na zasadność ustalenia podstawy opodatkowania w rozpoznanej sprawie w drodze oszacowania po to, by skarżąca miała możliwość skorzystać z prawa do odliczenia. Sąd stwierdza, że nie było ku temu podstaw ze względu na ustanowione przez ustawodawcę warunki dopuszczalności przystąpienia przez organy podatkowe szacowania podstawy opodatkowania. Zgodnie z art. 23 § 1 O.p., organ podatkowy określa podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli: 1) brak jest ksiąg podatkowych lub innych danych niezbędnych do jej określenia lub 2) dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania, lub 3) podatnik naruszył warunki uprawniające do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania. Jednakże organ podatkowy ma obowiązek odstąpić od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli: 1) pomimo braku ksiąg podatkowych dowody uzyskane w toku postępowania, pozwalają na określenie podstawy opodatkowania; 2) dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania, pozwalają na określenie podstawy opodatkowania (art. 23 § 2 O.p.). W rozpoznanej sprawie mamy do czynienia z sytuacja opisaną w art. 23 § § 2 pkt 2 O.p. – samo więc to, że skarżąca nie prowadziła ksiąg podatkowych nie jest wystarczające do określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania – a więc inaczej, niż to uczyniły organy w rozpoznanej sprawie.

W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a).

Na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 a) w zw. z § 8 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 68) orzeczono o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej ustanowionemu z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

mko