Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 547/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2018 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza S. z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz S., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie m.in. art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U z 2017 r. poz. 1769, dalej powoływanej jako "ups"), odmówił przyznania skarżącej M. M. wnioskowanego w sprawie zasiłku celowego z przeznaczeniem na naprawę budynku gospodarczego położonego w miejscowości K. [...] S..

W uzasadnieniu decyzji organ opisując dotychczasowy przebieg postępowania, wskazał w szczególności na przeprowadzony w sprawie wywiad środowiskowy, który potwierdził uszkodzenie przedmiotowego budynku gospodarczego w wyniku zdarzenia losowego noszącego znamiona klęski żywiołowej (nawałnicy z dnia [...] r.), a także na sporządzoną przez zespół do spraw szacowania szkód i pracowników nadzoru budowlanego "Ocenę uszkodzeń budynku spowodowanych działaniem zjawisk atmosferycznych – sierpień 2017 r." z dnia [...] r. w której wysokość strat w budynku gospodarczym (zerwanie około 10 płyt eternitowych z pokrycia dachowego, wepchnięcie części ściany szczytowej do środka budynku) oszacowana została na 6 %. Zdaniem organu pomimo powyższych strat należało w sprawie odmówić przyznania zasiłku celowego, gdyż na podstawie przeprowadzonego ponownie wywiadu środowiskowego ustalono, że skarżąca wraz z rodziną zaspokaja niezbędne potrzeby życiowe z uzyskiwanego przez męża skarżącej wynagrodzenia za pracę zarobkową w Komendzie Państwowej Straży Pożarnej (KPSP) w B. w wysokości [...] zł miesięcznie. Potwierdza to, jak stwierdził organ, że gospodarstwo rolne nie stanowi głównego źródła utrzymania rodziny. Zamieszkiwanie większą część roku w Ł. oraz praca – służba w KPSP w B. znacznie ogranicza możliwość prowadzenia gospodarstwa rolnego w K. . Analiza dokumentów zgromadzonych w sprawie oraz opisanej w wywiadzie środowiskowy sytuacji rodziny uzasadnia więc, zdaniem organu, odmowę przyznania świadczenia. Organ powołał się również na okoliczność, że wnioskowane świadczenie nie ma charakteru odszkodowania i ma na celu jedynie umożliwić poszkodowanym zaspokojenie ich podstawowych potrzeb, których nie mogą oni zrealizować wskutek szkód powstałych w związku klęską żywiołową. Wskazał też na zasady przyznania pomocy społecznej określone w art. 2 ust. 1 i art. 3 ups oraz na określone w piśmie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 sierpnia 2017 r. znak DOLiZK-IV-775-10/2017 "Zasady udzielania, ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, pomocy finansowej w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, poszkodowanych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych", z uwzględnieniem zmian określonych w piśmie z dnia 29 sierpnia 2017 r. znak DOLiZK-IV-775-20/2017 (dalej powoływanego jako "Zasady udzielania pomocy finansowej").

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że nie zna pełnej treści złożonego przez nią wniosku z dnia [...] r. o przyznanie zasiłku celowego, gdyż pracownik socjalny miał do niego dopisać informacje po podpisaniu wniosku przez skarżącą, a ona przed wydaniem decyzji przez organ I instancji nie mogło zapoznać się z jego treścią i tym samym wnieść do niego uwag. Stwierdziła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że niezbędne potrzeby życiowe rodzina skarżącej zaspokaja z wynagrodzenia jej męża, podkreślając przy tym, że wnioskowana pomoc może być przyznania niezależnie od kryterium dochodowego oraz, że aby rzetelnie ocenić z których dochodów rodzina zaspokaja swoje potrzeby życiowe, trzeba by porównać dochody i wydatki z gospodarstwa rolnego, które ma [...] ha i wynagrodzenia męża, czego w sprawie nie uczyniono. Skarżąca podkreśliła również, że w dniu [...] r. przekazała organowi informację dotyczącą zamieszkania/przebywania męża i zgodnie z nią podtrzymuje, iż choć mąż skarżącej przebywa w K. i Ł., to trudno jest obiektywnie określić gdzie jest częściej i dłużej. Jednak w K. przebywa z zamiarem stałego pobytu i ten adres wskazuje, jako adres zamieszkania w zeznaniu podatkowym oraz u pracodawcy. Dlatego też skarżąca uważa, że K. [...] jest adresem zamieszkania męża skarżącej. Ponadto skarżąca zaznaczyła, że w wyniku nawałnicy uszkodzenie dachu w budynku gospodarczym nastąpiło w takim stopniu, że konieczna jest jego całkowita wymiana. Konieczna jest także rozbiórka i wybudowanie na nowo części ściany szczytowej. Zalaniu uległo też zboże, gdyż w budynku gospodarczym w czasie nawałnicy przechowywane było [...] pszenicy. Okoliczności te, zdaniem skarżącej, wskazują że wnioskowana kwota pomocy, nie może mieć charakteru odszkodowania, gdyż koszt poniesionych strat jest o wiele większy niż ewentualna pomoc, o którą wnioskują. Skarżąca wskazała też, że budynek gospodarczy jest niezbędny do prowadzenia gospodarstwa, ponieważ jest to jedyne miejsce gdzie możliwe jest przechowywanie ziemiopłodów, dlatego przywrócenie go do stanu sprzed [...] r. stanowi konieczność. Reasumując skarżąca stwierdziła, że nie zgadza się z odmowną decyzją, ponieważ wnioskowana pomoc finansowa jest uzasadniona, gdyż w dniu wystąpienia szkody prowadzone było gospodarstwo domowe jak i działalność rolnicza w uszkodzonym budynku.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że w sprawie pierwszy wywiad środowiskowy został przeprowadzony w dniu [...] r., w oparciu o który ustalono, że rodzina zamieszkuje w Ł., że mąż skarżącej pracuje zawodowo w KPSP w B. oraz w gospodarstwie rolnym w K. , że skarżąca nie pracuje zawodowo, lecz zajmuje się gospodarstwem domowym i pracuje w gospodarstwie rolnym, że rodzina opłaca składki KRUS, i że w tych okolicznościach gospodarstwo rolne nie stanowi głównego źródła utrzymania rodziny, wobec czego rodzina nie spełnia kryterium do otrzymania pomocy finansowej na usuwanie skutków uszkodzenia budynku gospodarczego w wyniku nawałnicy. W następstwie ponownie przeprowadzonego postępowania organ I instancji w dniu [...] r. zaktualizował wywiad środowiskowy i ustalił, że uszkodzony budynek gospodarczy nie zaspokaja niezbędnych potrzeb bytowych rodziny. Według oświadczenia złożonego przez skarżącą w dniu [...] r., zamieszkuje ona wspólnie z mężem w Ł. w związku z pracą męża oraz uczęszczaniem dzieci do szkoły, ale również przebywają oni w K. , ponieważ prowadzą tam gospodarstwo rolne. Zgodnie z Zasadami udzielania pomocy finansowej zasiłek celowy może być przyznany na remont lub odbudowę takiego budynku gospodarczego, który służy realizacji niezbędnej potrzeby bytowej poszkodowanej rodziny czy osoby samotnie gospodarującej, a zatem potrzeby bez zaspokojenia której nie można egzystować, potrzeby związanej z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i niezbędnej do normalnej egzystencji, godnej egzystencji na poziomie elementarnym.

W świetle powyższego SKO stwierdziło, że uszkodzony budynek odgrywa w życiu rodziny skarżącej ważną rolę, niemniej nie jest to budynek służący zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych, bez których rodzina nie będzie mogła funkcjonować w godnych warunkach. Uszkodzony budynek jest zapewne niezbędny dla prowadzenia gospodarstwa rolnego, jednak z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że dochód z tegoż gospodarstwa, nie jest jedynym źródłem utrzymania rodziny. Zgodnie bowiem z oświadczeniem skarżącej, jej maż pracuje zawodowo i otrzymał z tego tytułu w miesiącu styczniu 2018 r. wynagrodzenie za pracę w KPSP w B. w wysokości [...] zł, zatem rodzina dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi na życie w godnych warunkach.

Odnosząc się do odwołania strony, SKO wskazało, że po analizie akt przedmiotowej sprawy stwierdziło, że treść wniosku złożonego przez skarżącą w dniu [...] r., jak również wywiadu środowiskowego, pokrywają się z treścią oświadczeń złożonych przez skarżącą, jak i z informacjami zawartymi w złożonym w sprawie odwołaniu. W związku z tym zarzut odwołania dotyczący dopisania przez pracownika socjalnego do wniosku informacji, które nie padły podczas wywiadu środowiskowego, jest zdaniem SKO bezzasadny.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, podnosząc że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w wyniku nawałnicy uszkodzony został budynek gospodarczy, który jest niezbędny stronie do prowadzenia gospodarstwa rolnego, że zgodnie z Zasadami udzielania pomocy finansowej pomoc ma być udzielana na odbudowę budynków inwentarskich, które ucierpiały w wyniku klęski żywiołowej, dlatego też, w tej szczególnej sytuacji, zwróciła się ona o pomoc, że w stosunku do innych poszkodowanych rolników, nie proszono o oświadczenia o innych dochodach ani ich miejscu zamieszkania, że pomoc jest jej niezbędna do odbudowy zniszczonego budynku, pokrycia dachowego i jego ścian szczytowych, gdyż nie posiada ona innego budynku, w którym mogłaby przechowywać swoje zbiory, że kwota pomocy stanowiłaby niewielką część kosztów naprawy tego budynku oraz, że w wyniku nawałnicy gospodarstwo strony poniosło jeszcze inne straty, w stosunku do których nie występowałam o udzielenie pomocy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, zważył co następuje:

Stosownie do treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej powoływanej jako "ppsa") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego, nie mając uprawnienia do rozpoznania sprawy w oparciu o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie, Sąd stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawą podjętych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U z 2017 r., poz. 1769 ze zm.). Zgodnie z treścią przepisów art. 40 ust. 2 i 3 tej ustawy zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2), niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3). Z przytoczonych regulacji wprost wynika, że przesłanką warunkującą przyznanie pomocy w ramach tego zasiłku jest poniesienie straty w wyniku m.in. klęski żywiołowej. Pomimo tego zasiłek celowy nie pełni funkcji odszkodowawczej za powstałe szkody w wyniku klęski żywiołowej i jego celem nie jest zapewnienie pełnej rekompensaty z tytułu powstałych strat i szkód. Zasiłek ten jest bowiem świadczeniem oferowanym w ramach pomocy społecznej, zatem musi być przyznawany zgodnie z zasadami i celami pomocy społecznej, co wymaga uwzględnienia w ramach udzielanej pomocy zasady subsydiarności, pomocniczości i wspomagającego charakteru pomocy społecznej oraz możliwości pomocy społecznej (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1, 2 i 4 usp).

W związku z tym, iż środki finansowe na usuwanie skutków klęsk żywiołowych pochodzą z rezerwy celowej budżetu państwa, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w piśmie z dnia 17 sierpnia 2017 r. znak DOLiZK-IV-775-10/2017 "Zasady udzielania, ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, pomocy finansowej w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, poszkodowanych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęski żywiołowej", zmienionym pismem z dnia 29 sierpnia 2017 r. znak DOLiZK-IV-775-20/2017, określił zasady udzielania pomocy finansowej z przeznaczeniem na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku zdarzenia klęskowego. Wprawdzie wskazane pismo organu rządowego nie należy do źródeł prawa powszechnie obowiązującego i dlatego nie może stanowić ono samodzielnej podstawy przyznania, bądź odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, jako że podstawy takiej należy zawsze upatrywać w przepisach ustawy o pomocy społecznej, a zatem w art. 40 ups, niemniej jednak obrazuje ono określone ujednolicone standardy i zasady postępowania organu pomocowego względem osób pokrzywdzonych zdarzeniem klęskowym, celem zapewniania równego dostępu do pomocy finansowej ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, a także odzwierciedla ono założenia na jakie przeznaczone zostało finansowanie z budżetu państwa celem realizacji zadania zleconego z zakresu administracji rządowej, co wiąże się jednocześnie z możliwościami finansowymi organu pomocy społecznej, realizującego zadanie zlecone finansowane z budżetu państwa. Wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 4 ups, do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną. Z kolei, jak stanowi art. 22 pkt 1 ups, do zadań wojewody należy ustalanie sposobu wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Gmina natomiast, realizując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, kieruje się ustaleniami przekazanymi przez wojewodę, o czym stanowi art. 110 ust. 2 ups. Wykonując zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej i dokonując wypłaty środków finansowych przekazanych na zasiłki celowe na usuwanie skutków klęski żywiołowej organ pomocowy powinien zatem uwzględniać przeznaczenie środków publicznych określone w wytycznych organu rządowego, który przekazuje środki finansowe na realizację tego zadania zleconego, co określa jednocześnie możliwości finansowe organu pomocowego. Dlatego też organ pomocowy powinien dokonać oceny badanej sprawy (określonych okoliczności) w świetle norm prawa materialnego powszechnie obowiązującego zawartych w ustawie o pomocy społecznej, z uwzględnieniem Zasad udzielania pomocy finansowej.

Zgodnie z pkt I ppkt 2 Zasad udzielania pomocy finansowej, pomoc przyznawana jest na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku zdarzenia klęskowego. Stosownie zaś do pkt I ppkt 3 Zasad udzielania pomocy finansowej przez budynek mieszkalny rozumie się także budynek gospodarczy służący zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych rodziny lub osoby samotnie gospodarującej, w szczególności budynek inwentarski. W przypadku zniszczenia lub uszkodzenia budynku lub budynków gospodarczych, wchodzących w skład jednego gospodarstwa domowego, pomoc przyznawana jest odpowiednio na remont/odbudowę budynku lub budynków gospodarczych w łącznej kwocie do 100.000 zł, niezależnie od pomocy udzielanej w związku z uszkodzeniem lub zniszczeniem budynku/lokalu mieszkalnego.

W ocenie Sądu w świetle powołanych na wstępie regulacji ustawy o pomocy społecznej warunkujących możliwość przyznania zasiłku celowego koniecznością poniesienia straty w wyniku klęski żywiołowej (art. 40 ust. 2 ups), a także mając na względzie wspomagający i subsydiarnego charakter pomocy społecznej oraz wytyczne wynikające z przytoczonych Zasad udzielania pomocy społecznej, stwierdzić należy, że rolą organów rozpatrujących przedmiotowy wniosek o przyznanie pomocy finansowej na remont budynku gospodarczego uszkodzonego w wyniku nawałnicy, było poczynienie ustalenia nie tylko odnośnie tego czy i jako poniesiona została strata w budynku gospodarczym, ale także czy sporny budynek gospodarczy służył zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych wnioskodawczyni i jej rodziny. Odnośnie tej ostatniej kwestii, w ocenie Sądu nie zostały poczynione w spawie ustalenia pozwalające na jednoznaczne stwierdzenie, że warunek ten nie został w sprawie spełniony. Tymczasem poczynienie w tym zakresie niezbędnych ustaleń, znajdujących odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji, było tym bardziej konieczne, gdyż decyzja o przyznanie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ups, podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego, o czym świadczy użyte w tym przepisie sformułowanie "może być przyznany". Choć uznanie administracyjne oznacza możliwość wyboru przez organ jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięcia, to jednak decyzja w tym zakresie nie może być dowolna. Dlatego też organ działając w ramach uznania administracyjnego zobowiązany jest do rzetelnego ustalenia i wnikliwej analizy wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zgodnie z regułami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, oraz do wykazania w uzasadnieniu decyzji, że podjęte rozstrzygnięcie jest usprawiedliwione okolicznościami sprawy (art. 11 i art. 107 § 3 kpa). Niezgodna z prawem jest więc decyzja uznaniowa w której organ nie ustali, nie odniesie się czy też nie wyjaśni istotnych dla sprawy okoliczności. Zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 kpa organ realizuje przez właściwe uzasadnienie decyzji spełniające wymogi określone w art. 107 § 3 kpa, w tym więc przez wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek którymi kierował się podejmując rozstrzygnięcie w sprawie.

W niniejszej sprawie nie było sporne, że skarżąca wraz z rodziną należą do osób poszkodowanych zdarzeniem klęskowym w postaci nawałnicy, że w wyniku tego zdarzenia powstały straty w budynku gospodarczym oszacowane w "Ocenie uszkodzeń budynku spowodowanych działaniem zjawisk atmosferycznych – sierpień 2017 r." z dnia [...] r. na 6 %, że skarżąca wraz z rodziną ma gospodarstwo rolne, w którym pracuje zarówno skarżąca jak i jej mąż oraz, że uszkodzony budynek gospodarczy służy do prowadzenie tego gospodarstwa rolnego, a także że rodzina płaci składki KRUS. Organy odmówiły jednak przyznania stronie wnioskowanej pomocy. Organ I instancji uzasadnił odmowę okolicznością, że gospodarstwo rolne nie stanowi głównego źródła utrzymania rodziny i, że rodzina skarżącej zaspokaja niezbędne potrzeby życiowe z uzyskiwanego przez męża skarżącej wynagrodzenia za pracę w KPSP w B.. Natomiast organ II instancji wskazał, że choć uszkodzony budynek gospodarczy pełni ważną rolę w życiu rodziny skarżącej i jest niezbędny dla prowadzenia gospodarstwa rolnego, to jednak nie służy on do zaspokajania niezbędnych potrzeb bytowych rodziny, gdyż dochód z gospodarstwa rolnego nie jest jedynym źródłem utrzymania rodziny, jako że mąż skarżącej otrzymuje także wynagrodzenie za pracę w KPSP w B., a zatem rodzina ma środki finansowe na życie w godnych warunkach. Organy obu instancji wskazały również na okoliczność zamieszkiwania skarżącej wraz z mężem w Ł.. Skarżąca zakwestionowała stanowisko orzekających w sprawie organów, stwierdzając że uszkodzony budynek gospodarczy jest niezbędny do prowadzenia gospodarstwa rolnego i jest to jedyne miejsce gdzie możliwe jest przechowywanie ziemiopłodów oraz, że miejscem zamieszkania męża skarżącej jest K. .

Z powyższego wynika, że istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy kwestii czy budynek gospodarczy położony w miejscowości K. służy zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych skarżącej i jej rodziny.

W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy nie wykazały w sposób zgodny z prawem, że przedmiotowy budynek nie służy do zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych skarżącej i jej rodziny. Odnosząc się do argumentacji w tym zakresie organu I instancji, zauważyć należy, że stanowisko organu I instancji, że gospodarstwo rolne nie stanowi głównego źródła utrzymania rodziny nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. W aktach administracyjnych nie ma bowiem żadnego dokumentu wskazującego na uzyskiwany dochód z gospodarstwa rolnego - mającego [...] ha, a zatem nie jest możliwe stwierdzenie czy dochód z tego tytułu jest głównym źródłem utrzymania rodziny, czy też tym głównym źródłem jest dochód z pracy męża skarżącej w KPSP w B.. Dla oceny tej okoliczności nie ma żadnego znaczenia miejsce zamieszkania czy też przebywania skarżącej i jej męża. Z tożsamych względów, brak jest uzasadnienia dla stanowiska organu I instancji, że rodzina skarżącej zaspokaja niezbędne potrzeby życiowe z uzyskiwanego przez męża skarżącej wynagrodzenia za pracę w KPSP w B.. W tym zakresie brak jest bowiem w aktach sprawy jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego tą okoliczność.

Również, zdaniem Sądu, nie było podstaw do stwierdzenia, jak uczynił to organ II instancji, iż przedmiotowy budynek gospodarczy nie służy do zaspokajania niezbędnych potrzeb bytowych skarżącej i jej rodziny, tylko z tej przyczyny, że dochód z gospodarstwa rolnego nie jest jedynym źródłem utrzymania rodziny. Zdaniem Sądu istotne znaczenie dla oceny czy przedmiotowy budynek służy do zaspokajania niezbędnych potrzeb bytowych jest ustalenie charakteru i przeznaczenia spornego budynku gospodarczego oraz roli jaką pełni on dla skarżącej i jej rodziny. Kwestia natomiast istnienia również innych niż z gospodarstwa rolnego źródeł utrzymania rodziny nie determinuje i nie określa bezpośrednio funkcji jaką pełni budynek gospodarczy oraz nie przesądza sama w sobie o istotnym dla sprawy charakterze budynku gospodarczego. Nie można wykluczyć, że niezbędne potrzeby bytowe mogą być zaspokajane z kilku źródeł dochodu. Istotnym zatem w sprawie jest to czy budynek gospodarczy pełni funkcję, która umożliwia zaspokajanie niezbędnych (a nie np. komfortowych, zbytkowych czy luksusowych) potrzeb życiowych rodziny, w tym związanych z jej utrzymaniem. Okoliczność natomiast posiadania dwóch źródeł dochodu może mieć znaczenie dla oceny sytuacji materialnej rodziny, w tym zakresie należy jednak poczynić szczegółowe ustalenia, pozwalające na wydanie zgodnej z prawem decyzji uznaniowej, tego jednak w sprawie zabrakło. Należy mieć jednak przy tym na uwadze, że możliwość przyznania wnioskowanego zasiłku celowego nie została uzależniona od kryterium dochodowego.

Wskazać należy, że organ II instancji stwierdził w zaskarżonej decyzji, że przedmiotowy budynek gospodarczy jest niezbędny dla prowadzonego gospodarstwa rolnego skarżącej i jej rodziny. Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że rodzina skarżącej utrzymują się z dochodu z gospodarstwa rolnego, jak też z wynagrodzenia za pracę męża skarżącej w KPSP w B.. Z przeprowadzonych w sprawie wywiadów środowiskowych jednoznacznie wynika, że w budynku gospodarczym w trakcie nawałnicy znajdowało się [...] pszenicy, a zatem prowadzona była działalność rolnicza w gospodarstwie rolnym i stanowiącym jego część budynku gospodarczym. Wywiady środowiskowe i oświadczenia strony oraz oparte na nich ustalenia orzekających w sprawie organów (zawarte w wydanych decyzjach), potwierdziły że zarówno skarżąca, jak i jej mąż pracują w gospodarstwie rolnym. Nie ulega też wątpliwości w świetle Zasad udzielania pomocy finansowej, że w ze rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych przeznaczone zostały środki na pomoc finansową m.in. na remont uszkodzonych w wyniku zdarzenia klęskowego budynków gospodarczych służącego zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych rodziny, w szczególności budynków inwentarskich.

W świetle przytoczonych okoliczności Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy nie wykazały w sposób jasny, logiczny, przekonywujący i oparty na materiale dowodowym, że przedmiotowy budynek gospodarczy nie służby zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych rodziny. W zakresie oceny tej przesłanki konieczne było, zdaniem Sądu, uwzględnienie konkretnych, indywidualnych uwarunkowań rozpoznawanej sprawy. Z tych zaś wynika, że pomimo iż skarżąca z dziećmi mieszka w Ł., to jednak przebywa ona również w K. , gdzie prowadzi wraz z mężem gospodarstwo rolne. Odnośnie natomiast miejsca zamieszkania męża skarżącej, to brak jest konsekwencji w oświadczeniach skarżącej w tym przedmiocie, czego organy w ogóle nie rozważyły i wyjaśniły. Wprawdzie w oświadczeniu z dnia [...] r. skarżąca stwierdziła, że mąż jej mieszka w Ł., ale przebywa również w K. . To jednak w oświadczeniu z dnia [...] r. stwierdziła, że miejscem jego zamieszkania jest w rzeczywistości K. gdzie jest on zameldowany i gdzie przebywa częściej niż w Ł.. Także w wywiadzie środowiskowym z dnia [...] r., jako adres zamieszkania męża skarżącej wskazany został adres K. choć poza tym wskazano też na miejscowość Ł.. W tych warunkach, wobec nie wyjaśnienia tej kwestii w sprawie (np. w drodze zweryfikowania miejsca zameldowania męża skarżącej, przesłuchania go na okoliczność jego miejsca zamieszkania, pozyskania informacji w tym zakresie u odpowiednich urzędów i służb – m.in. w Policji), nie sposób stwierdzić jednoznacznie jakie jest miejsce zamieszkania i centrum życiowe męża skarżącej.

Wymaga też podniesienia, że adresatem zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] r., jak i stroną postępowania zakończonego wydaniem tych decyzji, była jedynie skarżąca. Tymczasem przedmiotową sprawę zainicjował wniosek męża skarżącej – J. M. o przyznanie zasiłku celowego w związku z uszkodzeniem przedmiotowego budynku gospodarczego i w stosunku do męża skarżącej wydana została przez Burmistrza S. decyzja z dnia [...] r. o odmowie przyznania wnioskowanego zasiłku celowego, którą to w następstwie odwołania skarżącej uchyliło SKO decyzją z dnia [...] r., przekazując organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ponownie prowadzonym postępowaniu skarżąca złożyła w dniu [...] r. wniosek o przyznanie zasiłku celowego w związku z uszkodzeniem przedmiotowego budynku gospodarczego, niemniej nie oznacza to, że J. M. utracił w sprawie status strony postępowania i, że można go pominąć jako adresata decyzji.

Mając na uwadze poczynione rozważania i dostrzeżone w ich ramach przez Sąd nieprawidłowości w zakresie ustaleń organów dotyczących kwestii zaspokajania w spornym budynku gospodarczym niezbędnych potrzeb bytowych skarżącej i jej rodziny, oraz w zakresie właściwego określenia stron postępowania, Sąd stwierdził, że w sprawie orzekające organy naruszyły przepisy prawa materialnego określone w art. 40 ust. 2 ups w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ups oraz przepisy postępowania zawarte w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa zw. z art. 11 i art. 107 § 3 kpa, a także art 28 kpa, poprzez nieprawidłową interpretację przesłanek przyznania wnioskowanej pomocy oraz niewyjaśnienie i nierozważenie istotnych okoliczności sprawy związanych z rolą przedmiotowego budynku gospodarczego, przekraczając tym samym granice uznania administracyjnego, a także poprzez pominięcie w sprawie strony postępowania J. M., co obligowało Sąd do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z motywów wyroku Sądu. Tylko prawidłowe ustalenie i rozważenie przywołanych w uzasadnieniu wyroku okoliczności, w świetle wskazanych przez Sąd przesłanek przyznania wnioskowanej pomocy, pozwoli wydać zgodne z prawem rozstrzygniecie w ramach uznania administracyjnego. Dla dokonania prawidłowej oceny czy przedmiotowy budynek gospodarczy zaspokaja niezbędne potrzeby bytowe rodziny, decydujące znacznie ma jego przeznaczenie i funkcja jaką pełni dla rodziny i prowadzonego gospodarstwa rolnego.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa oraz art. 135 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.