Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1156/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 14 ust. 3, art. 21 ust. 2
journal: Dz.U. 1961 nr 32 poz 159
law: Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.
article: art. 10 ust. 3
journal: Dz.U. 1958 nr 17 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
article: art. 2 ust. 1 i 2, art. 5 ust.2 , art. 11 ust.1, art. 12 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1972 nr 27 poz 192
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi E. G. i T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2015 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2015r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 1 października 2013 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wpłynął wniosek pełnomocnika E. G. i T. Z. o stwierdzenie nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 1978 r., sygn. akt [...] w sprawie rozwiązania umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] 1975 r., nr repertorium [...] oddającej w użytkowanie wieczyste B. T.i i Z. T. działkę budowlaną Skarbu Państwa, położoną w P. przy ul. C. (obręb S.), oznaczoną nr geodezyjnym [...] o powierzchni 557 m2, zapisaną w księdze wieczystej nr [...] i zarządzającej odebranie przedmiotowej działki oraz zwrot należności z tytułu opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste w wysokości 23.494,18 zł, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Wnioskodawczynie wskazały, iż są spadkobierczyniami B. T. i Z. T., którzy dniu [...] 1975 r. w Państwowym Biurze Notarialnym w P. zawarli ze Skarbem Państwa - Prezydentem Miasta P. umowę Rep. [...] zamiany nieruchomości, mocą której przenieśli na Skarb Państwa własność nieruchomości położonej w P. przy ul. S., stanowiącą zabudowaną działkę nr [...] o powierzchni 954 m2, zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...]. W zamian Skarb Państwa ustanowił na rzecz B. i Z. T. prawo użytkowania wieczystego działki położonej w P. przy ul. C., oznaczonej nr geodezyjnym [...] o powierzchni 557 m2, na okres 99 lat z jednoczesnym zobowiązaniem użytkowników wieczystych do zabudowy w/w działki domem jednorodzinnym w ciągu czterech lat, licząc od dnia zawarcia umowy zamiany. Jednocześnie na rzecz małżonków T. miało zostać wypłacone odszkodowanie w wysokości 395.382,50 zł, które jednak nie zostało wypłacone.

Następnie Prezydenta Miasta P. wydał wyżej opisaną decyzję z [...] 1978 r., sygn. akt [...] wskazując, iż [...] i Z. T. mimo postanowień umowy z 25 czerwca 1975 r. nie rozpoczęli budowy domu jednorodzinnego na oddanej im w użytkowanie wieczyste nieruchomości.

Wnioskodawczynie wskazały, iż pismem z dnia 6 grudnia 1978 r. Państwowe Biuro Notarialne w P. poinformowało B. i Z. T., iż w oparciu o ww. decyzję z [...]1978 r. wykreślono ich jako użytkowników wieczystych nieruchomości przy ul. C. Natomiast nieruchomość przy ul. S. nie została im zwrócona.

W ocenie wnioskodawczyń zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., w wyniku naruszenia standardów ochrony prawa własności.

Podkreślono, iż decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia 24 czerwca 1978r. została wydana tylko w stosunku do B. T., choć stroną umowy była również Z. T., która w rezultacie została pozbawiona prawa użytkowania wieczystego, choć nie była adresatem tej decyzji. Nadto zgodnie z brzmieniem art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, organ do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej może rozwiązać umowę i zarządzić odebranie terenu, jeżeli użytkownik wieczysty korzysta z terenu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem określonym w umowie, w szczególności jeżeli wbrew umowie nie wzniósł na terenie budynku. Jak wynika z powyższego, w sytuacji niewzniesienia budynku organ mógł, ale nie musiał, orzec o rozwiązaniu umowy użytkowania wieczystego. Nadto w ówczesnej sytuacji gospodarczej, sprzedaż materiałów budowlanych była reglamentowana i zdobycie niezbędnego budulca było znacznie utrudnione, co wskazuje, że nieposadowienie budynku było spowodowane okolicznościami, za które użytkownicy wieczyści nie ponosili winy. Pełnomocnik wnioskodawczyń wskazał także, że w umowie zamiany [...] i Z. T. zobowiązali się do zabudowy otrzymanej działki domem jednorodzinnym w ciągu czterech lat, licząc od dnia zawarcia umowy zamiany, która zawarta została w dniu [...] 1978 r., natomiast decyzja o rozwiązaniu umowy wieczystego użytkowania została wydana w dniu [...]1978 r., a więc po upływie niecałych trzech lat. Oznacza to, że Prezydent Miasta P. rozwiązał umowę użytkowania wieczystego zanim jeszcze minął termin do wybudowania domu, co jest nie do pogodzenia z zasadami państwa prawa.

Tym samym w przedmiotowej sprawie doszło do rażącego naruszenia standardów ochrony prawa własności wynikających zarówno z przepisów Konstytucji RP, jak również Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, bowiem [...] i Z. T. w ostateczności za swoją nieruchomość przy ul. S. nie otrzymali żadnego ekwiwalentu, choć nieruchomość ta została przeznaczona na cele budowy osiedla W..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z [...] 2015 r., nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...]1978 r., sygn. akt [...].

Kolegium wskazało, iż decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 1978 r. wydana została na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, zgodnie z którym organ do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej może rozwiązać umowę i zarządzić odebranie terenu, jeżeli użytkownik wieczysty korzysta z terenu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem określonym w umowie, w szczególności jeżeli wbrew umowie nie wzniósł na terenie budynku. Z kolei oddanie działki budowlanej, położonej w P. przy ul. C., oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] o powierzchni 557 m2, jako zamiennej, nastąpiło na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, zgodnie z którym właściciel lub użytkownik wieczysty powinien przystąpić do zabudowy działki budowlanej w ciągu dwóch lat i zakończyć budowę w ciągu lat czterech. Terminy te biegną dla właściciela działki od dnia, w którym decyzja stwierdzająca lub nadająca działkę stała się ostateczna, a dla użytkownika wieczystego od dnia zawarcia umowy o oddanie terenu w użytkowanie wieczyste.

W ocenie Kolegium z powołanych przepisów jasno wynika, że w przypadku nierozpoczęcia budowy domu w ciągu dwóch lat i nieprzedłużenia tego terminu, organ do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej ma prawo rozwiązać umowę i zarządzić odebranie działki. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, co oznacza, że nie można kwestionowanej decyzji zarzucić, iż wydano ją z rażącym naruszeniem prawa.

Zdaniem Kolegium bez znaczenia natomiast dla rozpatrywanej sprawy pozostaje kwestia nie otrzymania przez Z. i B. T. należnego im ekwiwalentu za nieruchomość położoną w P. przy ul. S., bowiem badana pod względem legalności decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 1978 r., Nr [...] dotyczy wyłącznie rozwiązania umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] 1975 r., nr repertorium [...] i zarządzenia odebranie przedmiotowej działki.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł pełnomocnik E. G. i T. Daneckiej podnosząc, iż przy ocenie rażącego naruszenia prawa należy brać pod uwagę przedmiot, którego dotyczyła decyzja. Naruszenie standardu ochrony prawa własności stanowi zatem przykład rażącego naruszenia prawa. Zdaniem strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. błędnie ograniczyło się jedynie do zbadania, czy wydana decyzji była zgodna z ustawą z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz ustawą z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w ogóle jednak nie badało, czy skutki zastosowania przepisów w/w ustaw były zgodne z podstawowymi zasadami ustrojowymi, zarówno obowiązującymi obecnie, jak i wówczas, w tym na przykład art. 21 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. oraz Konstytucji PRL z 22 lipca 1952 r.

Ponownie podkreślono, iż w umowie zamiany [...] i Z. T. zobowiązali się do zabudowy otrzymanej działki domem jednorodzinnym w ciągu czterech lat, licząc od dnia zawarcia umowy zamiany. Umowa zamiany została zawarta w dniu 25 czerwca 1975 r., natomiast decyzja o rozwiązaniu umowy wieczystego użytkowania została wydana w dniu 24 czerwca 1978 r., a więc po upływie niecałych trzech lat. Z powyższego wynika, że Prezydent Miasta P. rozwiązał umowę użytkowania wieczystego, zanim jeszcze minął termin do wybudowania domu, co jest nie do pogodzenia z zasadami państwa prawa. Doszło niewątpliwie do naruszenia standardów ochrony prawa własności, bowiem [...] i Z. T. w ostateczności za swoją pierwotną nieruchomość przy ul. S. nie otrzymali żadnego ekwiwalentu, choć w/w nieruchomość została przeznaczona na cele budowy osiedla W..

Decyzją z dnia [...]2015 r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję własną z [...] 2015 r. o nr [...] powtarzając w całości stanowisko i argumentację wyrażona w uzasadnieniu decyzji z 28 kwietnia 2015 r.

W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. pełnomocnik Z. i B. R. zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] 1978 r., sygn. akt [...].

Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżących powtórzył argumentacje przedstawioną w pismach składanych w toku postępowania. Zaznaczył, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że o tym, czy naruszenie prawa jest naruszeniem "rażącym" w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie ono za sobą pociąga. Innymi słowy, za "rażące" należy uznać takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Nie ma przy tym natomiast rozstrzygającego znaczenia ani oczywistość naruszenia określonego przepisu, ani nawet charakter przepisu, który został naruszony.

Powtórzono, iż decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...]1978 r. została wydana tylko w stosunku do B. T., choć stroną umowy zamiany i ustanowienia użytkowania wieczystego była również Z. T.. W rezultacie, na podstawie w/w decyzji, prawa użytkowania wieczystego została pozbawiona Z. T., choć nie była ona adresatem tej decyzji.

Nadto, w skutek wydania kwestionowanej decyzji doszło do sytuacji w której [...] i Z. T., zgadzając się na podpisanie umowy zamiany i otrzymanie w zamian prawa własności prawa użytkowania wieczystego, po jednostronnym rozwiązaniu umowy użytkowania wieczystego przez Prezydenta Miasta P., pozostali bez żadnego odszkodowania, czy stosownego ekwiwalentu. Za utracone prawo użytkowania wieczystego [...] i Z. T. nie otrzymali żadnego odszkodowania, choć zostało ono przewidziane w umowie zamiany. Nie została im także zwrócona nieruchomość przy ul. S..

Podkreślono, iż decyzja rozwiązująca umowę z [...] 1975 r. była wydana w terminie trzech lat od podpisana tej umowy, a wiec przed upływem terminu w jakim [...] i Z. R. zobowiązali się do budowy domu na oddanym im w użytkowanie wieczyste gruncie.

Zdaniem strony skarżącej w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia standardów ochrony prawa własności, które wynikają nie tylko z przepisów Konstytucji RP (zarówno art. 21 umieszczonego wśród zasad całego polskiego porządku prawnego, jak i art. 64 definiującego zakres ochrony prawa własności jako prawa człowieka), ale także z Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, która w art. 1 Protokołu Dodatkowego formułuje standard poszanowania posiadanego mienia, stanowiąc podstawę określenia bardziej szczegółowych reguł orzeczniczych Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Rażąco sprzeczne z tymi standardami, stanowiącymi normy polskiego porządku prawnego było pozbawienie B. i Z. T. wszelkiego ekwiwalentu za nieruchomość przeznaczoną na cele publiczne. W rezultacie bowiem, jedynym podmiotem wzbogaconym pozostało Miasto P. (ówcześnie Skarb Państwa), które otrzymało nieruchomość przy ul. S. , a później, rozwiązując umowę użytkowania wieczystego i nie wypłacając żadnego ekwiwalentu pieniężnego, także nieruchomość przy ul. C..

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna aczkolwiek nie można zgodzić się z całością argumenacji w niej podniesionej. Sąd kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2015 r., nr [...] stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.) nie był jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, a stwierdzone naruszenia prawa wziął pod uwagę z urzędu.

Zauważyć należy, iż istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny czy decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...]1978 r., sygn. akt [...] orzekająca o rozwiązaniu umowy z dnia [...] 1975 r., oddającej w użytkowanie wieczyste B. T. i jego żonie Z. działkę budowlaną Skarbu Państwa, położoną w P. przy ul. C. (obręb S.), oznaczoną nr geodezyjnym [...] o powierzchni 557 m2 oraz o odebraniu przedmiotowej działki i zwrocie należności z tytułu opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste w wysokości 23.494,18 zł nie jest obarczona wadą o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., to jest czy nie został wydana bez podstawy prawnej, względnie z rażącym naruszeniem prawa. Przypomnieć przy tym należy, iż oceny zgodności z prawem dokonywać można jedynie biorąc pod uwagę stan prawny istniejący w dacie jej wydania.

Inaczej rzecz ujmując rozstrzygniecie sprawy wymaga dokonania oceny czy decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...]1978 r. znajdowała podstawę prawną w przepisach obowiązujących w dacie jej wydania, a jeżeli tak to czy nie naruszała tych przepisów. W przypadku ustalenia, iż decyzja ta naruszała przepisy ówcześnie obowiązujące zaktualizuje się nadto konieczność dokonania oceny czy naruszenie to miało kwalifikowany, rażący charakter.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że do przekazania nieruchomości o numerze geodezyjnym [...] położonej przy ul. C. w P. w użytkowanie wieczyste B. T. i Z. T. doszło w szczególnych okolicznościach faktycznych, albowiem ustanowienie tego prawa rzeczowego ograniczonego nastąpiło w zamian za odstąpienie Skarbowi Państwa, na potrzeby budowy osiedla mieszkaniowego "W." innej nieruchomości położonej przy ul. S. w P.. Odstąpienie to nie miało przy tym charakteru dobrowolnego, lecz przymusowy i nastąpiło w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Do zawarcia w formie aktu notarialnego z dnia [...]1975 r. umowy oddającej w użytkowanie wieczyste B. T. i jego żonie Z. działkę budowlaną Skarbu Państwa, położoną w P. przy ul. C. (obręb S.), oznaczoną nr geodezyjnym [...] doszło nadto w wykonaniu decyzji ostatecznej Dzielnicowego Zarządu Gospodarki terenami z dnia [...] 1975 r., znak [...], a przedmiotem potwierdzonej tym aktem notarialnym umowy zamiany było nie tylko ustanowienie na rzecz małżonków B. i Z. T. prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości, lecz także przeniesienie przez nich na rzecz skarbu Państwa własności nieruchomości przy ul. S. (działka nr [...]) w P.

Powyższe oznacza, iż dla oceny zgodności z prawem decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 1978 r. nie jest wystarczającym ograniczenie się – jak uczyniło to Samorządowe Kolegium Odwoławcze do regulacji zawartej w art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego, lecz koniecznym jest także dokonanie analizy całości regulacji stanowiących podstawę zawarcia przez B. i Z. T. oraz Skarb Państwa umowy zamiany z dnia [...]1975 r., celem ustalenia czy dopuszczalnym było, a jeśli tak to na jakich warunkach rozwiązanie umowy ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego jako ekwiwalent za nieruchomość wywłaszczaną. Takowych rozważań zabrakło w uzasadnieniu zaskarzonej decyzji Samorządowego kolegium Odwoławczego, które przeoczyło ten aspekt sprawy, oceniając rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego z poprzednikami prawnymi skarżących jedynie na zasadach ogólnych dotyczących użytkowników wieczystych, którzy umowy ustanawiające to ograniczone prawo rzeczowe zawierali zupełnie dobrowolnie.

Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić bowiem jak wynika zarówno z decyzji ostatecznej Dzielnicowego Zarządu Gospodarki Terenami z dnia [...] 1975 r., znak [...], jak i z aktu notarialnego z dnia [...]1975 r. podstawą materialnoprawną ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz małżonków B. i Z. T. były przepisy art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach i art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.

Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (w brzmieniu obowiązującym na dzień zawarcia umowy zamiany) za wywłaszczoną jedyną działkę budowlaną w mieście przeznaczoną pod budowę domu jednorodzinnego ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany jest na żądanie właściciela dostarczyć mu zamiast odszkodowania pieniężnego położoną w tej samej miejscowości inną odpowiednią działkę budowlaną z nałożeniem na właściciela obowiązku wybudowania na niej domu jednorodzinnego w terminie nie krótszym niż trzy lata. Jeżeli dostarczenie takiej działki nie jest możliwe, wywłaszczonemu przyznaje się odszkodowanie pieniężne. Jeżeli działkę zamienną dostarcza zamiast ubiegającego się o wywłaszczenie naczelnik powiatu - wywłaszczający wpłaca na rzecz miejskiego (powiatowego) funduszu mieszkaniowego sumę odpowiadającą odszkodowaniu pieniężnemu, jakie przysługiwałoby za wywłaszczoną działkę.

W myśl art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (w brzmieniu obowiązującym na dzień zawarcia umowy zamiany) właściciel lub wieczysty użytkownik powinien przystąpić do zabudowy działki budowlanej w ciągu dwóch lat i zakończyć budowę w ciągu czterech lat. Terminy te biegną dla właściciela działki od dnia, w którym decyzja stwierdzająca lub nadająca własność działki stała się ostateczna, a dla wieczystego użytkownika od dnia zawarcia umowy o oddanie terenu w użytkowanie wieczyste.

Wreszcie art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (w brzmieniu obowiązującym na dzień zawarcia umowy zamiany) stanowił, że osoba fizyczna może nabyć tylko jeden dom jednorodzinny (lokal w małym domu mieszkalnym) lub uzyskać teren pod budowę jednego takiego domu (lokalu w małym domu mieszkalnym) na podstawie niniejszej ustawy. Nabyty dom, lokal lub teren oddany w użytkowanie wieczyste nie mogą być zbyte na rzecz osoby trzeciej przed upływem pięciu lat.

Zestawienie treści regulacji zawartych w art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach wskazuje na zasadniczą różnicę w ich treści normatywnej.

Art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ustanawia dla właściwego organu normę kompetencyjną upoważniającą do nałożenia na podmiot, któremu przyznano nieruchomość zamienną obowiązku wybudowania na niej domu jednorodzinnego w terminie nie krótszym niż trzy lata, co oznacza, że obowiązek właściciela bądź użytkownika wieczystego, któremu przyznano nieruchomość zamienną nie wynika wprost z przepisów prawa, lecz musi każdorazowo zostać skonkretyzowany w decyzji indywidualnej, której treść pozostawiono uznaniu właściwego organu, który obowiązek ten może określić poprzez wskazanie okresu do wybudowania domu jednorodzinnego liczącego co najmniej 3 lata, a więc na przykład 4, 5 lub 8 lat. Sformułowanie, iż obowiązek dotyczy wybudowania domu jednorodzinnego jednoznacznie wskazuje na to, iż w okresie wskazanym w decyzji winno dojść do zakończenia budowy, albowiem jedynie obiekt zakończony może być uznany za wybudowany, a nie za będący w budowie.

Jednocześnie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach wprowadza wynikający wprost z przepisów prawa obowiązek właściciela bądź użytkownika wieczystego zakończenia budowy w ciągu czterech lat oraz nieznany ustawie z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości obowiązek przystąpienia do zabudowy działki budowlanej w ciągu dwóch lat.

Brak wykonania przez użytkownika wieczystego obowiązku o jakim mowa w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. sankcjonowany jest przez art. 13 ust.1 tej samej ustawy, zgodnie z którym w razie niedotrzymania terminów określonych w art. 12 i nieprzedłużenia ich, organ do spraw gospodarki terenowej i ochrony środowiska może rozwiązać umowę z wieczystym użytkownikiem i zarządzić odebranie działalności na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach przy zwrocie opłat za nie wykorzystany okres, o którym mowa w art. 11 ust. 3.

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie zawierała zaś jakichkolwiek własnych przepisów dotyczących sankcji z tytułu niedochowania terminu wybudowania domu jednorodzinnego określonego przez organ na podstawie art. 10 ust. 3 tej ustawy, co oznacza, iż znajdować w tym zakresie zastosowanie mógł jedynie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach stanowiący od 31 lipca 1969 r., że organ do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej może rozwiązać umowę i zarządzić odebranie terenu, jeżeli wieczysty użytkownik korzysta z terenu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem określonym w umowie, w szczególności jeżeli wbrew umowie nie wzniósł na terenie budynku.

Dla dokonania wykładni wskazanych wyżej przepisów, a szczególności ustalenia wzajemnej relacji art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach koniecznym jest nadto wskazanie, iż ustawa z dnia z dnia 6 lipca 1972 r. określała tryb ustalania w drodze uchwał prezydiów powiatowych rad narodowych które tereny przeznacza się w okresach do pięciu lat pod budownictwo jednorodzinne zagrodowe jako tereny budowlane (art. 2 ust. 1) i dokonywania podziału tych terenów na działki budowlane (art. 2 ust. 2), określała, że nieruchomości lub ich części objęte uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego z wyjątkiem działek, które właściciele zgodnie z art. 8 zachowali na własność lub które zostały w trybie art. 9 nadane na własność członkom ich rodzin przechodzą z mocy prawa na własność Państwa po upływie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały (art. 5 ust. 2) oraz wskazywała w art. 11 ust. 1, że działki budowlane przeznaczone pod budownictwo jednorodzinne oddaje się w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym oraz spółdzielniom budownictwa mieszkaniowego pod budowę domów jednorodzinnych i małych domów mieszkalnych.

Analiza przywołanych powyżej regulacji pozwala na stwierdzenie, iż ustawa z dnia 6 lipca 1972 r. kompleksowo regulowała problematykę ustanawiania terenów budowlanych i zagospodarowywania działkę budowlanych wydzielonych na tych terenach. Zauważyć przy tym trzeba, iż dotychczasowi właściciele nieruchomości objętych ustanawianym terenem budowlanym mogli zachować, a ich rodzice, pełnoletnie dzieciom lub pełnoletnie wnuki nabyć prawo własności działek pod budownictwo jednorodzinne (art. 8 i 9 ustawy), zaś inne osoby zainteresowane inwestowaniem na danym terenie budowlanym mogły uzyskać jedynie prawo użytkowania wieczystego wydzielonych działek gruntu, których własność przeszła na rzecz Państwa. Powyższe wskazuje, iż osoby nabywające prawo użytkowania wieczystego wyłącznie na podstawie przepisów tej ustawy działy w warunkach pełnej dobrowolności.

Inaczej rzecz się miała w przypadku osób wywłaszczanych na podstawie regulacji zawartych w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W przypadku tychże osób wyrażenie zgody na zawarcie umowy użytkowania wieczystego działki jako nieruchomości zamiennej przyznawanej w zamian za nieruchomość wywłaszczaną nie miało charakteru w pełni dobrowolnego, albowiem wywłaszczany właściciel nieruchomości nie mógł skutecznie sprzeciwić się odjęciu mu własności, a zakres jego swobody w podejmowaniu decyzji ograniczony był jedynie do wyboru formy rekompensaty za odbierana nieruchomość (odszkodowanie, czy też nieruchomość zamienna).

Niejako na marginesie powyższych rozważań zauważyć należy, iż także w samej ustawie z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach prawodawca różnicuje sytuację prawną osób, które jej regulacjom poddane zostały przymusowo, to jest właścicieli nieruchomości objętych ustanawianym terenem zabudowy i członków ich rodzin oraz osób które dobrowolnie zawarły umowy o ustanowieniu użytkowania wieczystego. W przypadku właścicieli nieruchomości, którzy w terminach prawem przewidzianych nie rozpoczęli i nie zakończyli budowy na wydzielonych działkach prawodawca przewidział bowiem odebranie własności formie przymusowego wykupu za cenę określoną na podstawie przepisów o wywłaszczaniu nieruchomości (art. 13 ust. 2), zaś przypadku użytkowników wieczystych jedynie rozwiązanie umowy i odebranie działki przy zwrocie opłat za niewykorzystany, a opłaconym okres wieczystego użytkowania i bez jakiegokolwiek odszkodowania (art. 13 ust. 1). Oczywistym zaś jest, iż sytuacja faktyczna osób, którym prawo użytkowania wieczystego działki przyznano jako surogat nieruchomości zamiennej należnej z tytułu wywłaszczenia, jest zdecydowanie bliższa sytuacji właścicieli nieruchomości objętych ustanawianym terenem zabudowy, więc de facto wywłaszczanych, którym pozostawiono własność jednej działki budowlanej, niż sytuacji podmiotów które dobrowolnie zawarły umowę ustanowienia użytkowania wieczystego. Na odmienność sytuacji prawnej B. i Z. T. jako osób, którym przyznano użytkowanie wieczyste w zamian za nieruchomość przejętą przez Skarb Państwa od klasycznych użytkowników wieczystych wskazuje także zwolnienie ich od opłat z tytułu użytkowania wieczystego (pkt II.4 decyzji z 27 marca 1975 r., § 7 zd. 2 umowy z dnia 25 czerwca 1975 r.)

Na tą specyfikę trafnie – choć pośrednio – wskazano w uzasadnieniu skargi, podnosząc, że po rozwiązaniu umowy użytkowania wieczystego ustanowionego w trybie zamiany za wywłaszczoną nieruchomość poprzednicy prawni skarżących pozostali bez jakiegokolwiek ekwiwalentu za utraconą własność nieruchomości przy ul. S..

Stąd też uznać należy, iż o ile zaproponowana osobie wywłaszczanej nieruchomość zamienna położona była na terenach budowlanych ustanowionych w trybie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach to do ustanawianego jako zamiennik utraconej własności prawa użytkowania wieczystego znaleźć winny zastosowanie regulacje ustawy z dnia 6 lipca 1972 r., jednakże zmodyfikowane w odpowiednim zakresie przepisami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Inaczej rzecz ujmując w stosunku do tej grupy użytkowników wieczystych działkę budowlanych zlokalizowanych na terenach budowlanych, którym prawo użytkowania wieczystego przyznano jako swego rodzaju nieruchomość zamienną przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości stanowią regulację szczególną w stosunku do przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach i co za tym idzie w myśl zasady, iż lex specialis derogat legi generali w zakresie w jakim odmiennie kształtują ich sytuację prawną, wyłączają stosowanie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972 r.

Przyjęcie, iż art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości stanowi regulację szczególną względem art. 12 ust. 1 trybie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach skutkuje natomiast konstatacją, że w stosunku do podmiotów na rzecz których prawo użytkowania wieczystego ustanowiono jako surogat nieruchomości zamiennej nie znajdą zastosowania regulacje nakładające na nich z mocy prawa obowiązek przystąpienia do zabudowy działki budowlanej w ciągu dwóch lat i zakończenia budowy w ciągu czterech lat od dnia zawarcia umowy o oddanie terenu w użytkowanie wieczyste, bowiem ich obowiązki wynikają w tym zakresie wyłącznie z art. 10 ust. 3 ustawy z 12 marca 1958 r. i ograniczają się do obowiązku wybudowania domu jednorodzinnego terminie nałożonym przez właściwy organ na podstawie tegoż przepisu.

Takowy pogląd prawny podzielały jak się wydaje także organy orzekające w sprawie ustanowienia użytkowania na rzecz B. i Z. T. wieczystego nieruchomości położonej w P. przy ul. C. (obręb S.), oznaczonej nr geodezyjnym [...], albowiem w decyzji z dnia [...] 1975 r. znalazł się zapis, że oddanie wieczysty użytkownik zobowiązany jest do zabudowy działki domem jednorodzinnym w ciągu 4 lat licząc od dnia zawarcia umowy notarialnej nie później niż w ciągu dwóch lat (pkt II.2 decyzji), a jednocześnie w decyzji tej brak jakichkolwiek zapisów nakładających obowiązek rozpoczęcia budowy w określonym terminie. Ze sposobu sformułowania wskazanego wyżej pkt II.2 decyzji wynika bowiem wyraźnie, iż wskazany w niej termin dwuletni nie dotyczy rozpoczęcia budowy, lecz zawarcia umowy w formie aktu notarialnego, co winno nastąpić nie później niż w ciągu dwóch lat od uzyskania przez decyzję przymiotu ostateczności. Również w akcie notarialnym z [...] 1975 r. w § 7 wskazano, że [...]i i Z. T.ie zobowiązują się do zabudowy działki domem jednorodzinnym w ciągu czterech lat licząc od dnia zawarcia niniejszej umowy oraz do nieprzenoszenia nabytego prawa na rzecz osób trzecich przed upływem lat pięciu, a jednocześnie nie zamieszczono w nim jakichkolwiek ustaleń dotyczących terminu rozpoczęcia budowy. Do aktu notarialnego wpisano zatem jednie obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...] 1975 r., zaś nie uwzględniono w niej obowiązków wynikających wprost z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach.

Z faktu, iż użytkowników wieczystych nieruchomości udostępnionej im w zamian za nieruchomość przejętą przez Skarb Państwa nie stosował się art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach w zakresie w jakim przepis ten nakładał obowiązek rozpoczęcia i zakończenia budowy w określonym w nim terminach wynika, iż przepis art. 13 ust. 1 tej samej ustawy stanowiący, że w razie niedotrzymania terminów określonych w art. 12 i nieprzedłużenia ich, organ do spraw gospodarki terenowej i ochrony środowiska może rozwiązać umowę z wieczystym użytkownikiem i zarządzić odebranie działalności na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach przy zwrocie opłat za nie wykorzystany okres, o którym mowa w art. 11 ust. 3, należy w stosunku do tego rodzaju użytkowników wieczystych wykładać, w ten sposób, iż przesłanką jego zastosowania będzie niedotrzymanie terminów określonych na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Powyższe oznacza, iż do ewentualnego rozwiązania umowy użytkowania wieczystego zawartej przez Skarb Państwa z [...] i .ZT. oraz odebrania objętej nią działki, mogło dojść na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach stanowiącym, że organ do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej może rozwiązać umowę i zarządzić odebranie terenu, jeżeli wieczysty użytkownik wbrew umowie nie wzniósł na terenie budynku.

W realiach niniejszej sprawy powyższe oznacza, iż kwestionowana przez skarżące decyzja z dnia 24 czerwca 1978 r. nie może zostać uznana za wydaną bez podstawy prawnej, albowiem podstawę takową niewątpliwie stanowił 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, który przewidywał orzekanie w drodze decyzji administracyjnej o rozwiązaniu umowy użytkowania wieczystego i odebraniu działki umową ta objętej.

Jednocześnie uznać należy, iż decyzja z dnia [...] 1978 r. zapadła z naruszeniem prawa, albowiem orzeczono w niej o rozwiązaniu umowy użytkowania wieczystego z dnia [...]1975 r. i odebraniu działki budowlanej ze względu na nie rozpoczęcie robót budowlanych w terminie dwóch lat od dnia zawarcia umowy, w sytuacji gdy jedynym wskazanym w tejże umowie terminem obligującym użytkowników wieczystych był wynikający z decyzji z dnia [...] 1975 r. o przyznaniu użytkowania wieczystego działki budowlanej, termin czterech dla dokonania zabudowy działki domem jednorodzinnym.

Powyższe stanowiło naruszenie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, albowiem przepis ten wprost wskazywał na niewzniesienie budynku wbrew umowie, przy czym ustanawiający terminy obligujące z mocy prawa do rozpoczęcia i zakończenia budowy art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach jak wykazano powyżej nie znajdował w sprawie zastosowania.

Zaistniałe naruszenie prawa materialnego, to jest art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach uznać przy tym należy za rażące. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu przez ich proste zestawienie ze sobą, przy czym nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, a o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Nadto charakter naruszenia, które może być uznaje za rażące powoduje, iż owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Istotne przeto są też skutki, jakie decyzja wywołała, a więc czy nadają się one do pogodzenia z regułami państwa prawa.

Odnosząc powyższe rozważania do realiów kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, iż naruszenie prawa przez decyzję z dnia [...]1978 r. miało charakter oczywisty, bowiem decyzja wydana została w dniu [...]1978 r., a więc na ponad rok przed upływem terminu dla wybudowania domu jednorodzinnego wynikającego wprost z decyzji z dnia [...]1975 r. o przyznaniu użytkowania wieczystego działki budowlanej i wskazanego w umowie zamiany ustanawiającej użytkowanie wieczyste tej działki. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 1978 r. powołano się przy tym na upływ dwuletniego terminu do rozpoczęcia budowy, który to termin nie wynikał z umowy, podczas gdy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 21 ust 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach wprost odwoływał się do braku zabudowania działki wbrew umowie, a nie wbrew przepisom innych ustaw.

Nie do pogodzenia z regułami państwa prawa i przepisami obowiązującymi w dacie wydania decyzji z dnia 24 czerwca 1978 r. jest zaś sytuacja, gdy organ rozwiązuje umowę użytkowania wieczystego i orzeka o odebraniu działki przed upływem terminu do wybudowania domu uzasadniającego podjęcie takowego rozstrzygnięcia, tym bardziej, że pozostały jeszcze roczny okres czasu był niewątpliwie wystarczający dla zrealizowania inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego i mógł zostać przedłużony na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, zaś faktycznym skutkiem wskazanego powyżej, sprzecznego prawem rozstrzygnięcia było bezprawne pozbawienie osoby wywłaszczonej ekwiwalentu za wywłaszczoną nieruchomość zarówno w postaci odszkodowania jak i nieruchomości zamiennej.

Stwierdzone powyżej uchybienia uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., jak i poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] 2015 r. jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a.) polegającym na wadliwym zastosowaniu w sprawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, wadliwym pominięciu art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości i w następstwie tego wadliwej wykładni art. 21 ust 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, skutkującej przyjęciem, iż prawidłowym było zastosowanie tej regulacji w sytuacji uchybienia terminowi rozpoczęcia budowy niewskazanemu w umowie zamiany z dnia 25 czerwca 1975 r. ustanawiającej na rzecz B. i Z. T. użytkowanie wieczyste działki budowlanej Skarbu Państwa, położonej w P. przy ul. C., oznaczonej nr geodezyjnym [...].

Przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 1978 r., sygn. akt [...] w sprawie rozwiązania umowy z dnia 25 czerwca 1975 r. oddającej w użytkowanie wieczyste B. T. i Z. T. działkę budowlaną Skarbu Państwa, położoną w P. przy ul. C. oznaczoną nr geodezyjnym [...] oraz odebrania przedmiotowej działki organy winny uwzględnić ocenę prawną przedstawioną w niniejszym wyroku oraz poczynić ustalenia co do skutków prawnych wyżej wskazanej decyzji. Organy winny także prawidłowo określić krąg stron postępowania, uwzględniając, że interes prawny w sprawie mają nie tylko wnioskodawczynie, jako następcy prawni B. i Z. T., lecz także podmioty, którym aktualnie przysługuje własność lub prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej działki oddanej w użytkowanie wieczyste umową z dnia [...] 1975 r., a odebranej decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 1978 r.

Pomimo stwierdzenia, iż decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...]1978 r., sygn. akt [...]wydana została z rażącym naruszeniem prawa orzekający w sprawie Sąd nie mógł samodzielnie orzec o stwierdzeniu jej nieważności, bowiem orzekające w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie poczyniło i nie uzewnętrzniło w uzasadnieniach swoich decyzji jakichkolwiek ustaleń odnośnie aktualnego stanu prawnego działki oddanej w użytkowanie wieczyste umową z dnia [...]1975 r., a odebranej decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...]1978 r.

Okoliczność ta ma przy tym istotne znaczenie dla sposobu zakończenia postępowania nieważnościowego, albowiem zgodnie z art. 156 § 2 K.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne, zaś w myśl art. 158 § 2 K.p.a. jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.

Podkreślić należy, iż ustaleń co do tego czy kwestionowana decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne nie mógł poczynić samodzielnie Sąd w oparciu o materiały znajdujące się w aktach sprawy, albowiem stanowiłoby to zastąpienie organu administracji w rozstrzygnięciu sprawy, zaś rola sądów administracyjnych nie polega na zastępowaniu organów, a jedynie na kontrolowaniu prawidłowości ich rozstrzygnięć, przy czym sądowa ocena czy została dokonana właściwa wykładnia prawa materialnego i należyte zastosowanie jego przepisów, może nastąpić jedynie wtedy, gdy stan organ poczynił ustalenia faktyczne odnośnie istotnych okoliczności sprawy.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. oraz § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804) w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Na zasądzone koszty postępowania złożył się wpis od skargi w wysokości 200 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł.

Gwoli wszechstronnego wyjaśnienia sprawy wskazać należy, iż nietrafnymi okazały się podnoszone przez skarżące zarzuty jakoby decyzja z dnia [...] 1978 r. wydana została tylko w stosunku do B. T.. Ze znajdującego się w aktach sprawy (k. 139 akt administracyjnych) oryginału decyzji w sposób jednoznaczny wynika bowiem, z dotyczyła ona rozwiązania umowy użytkowania wieczystego zawartej z B. T. i jego żoną Z., która została także wskazana w rozdzielniku wśród osób, którym decyzja ta winna zostać doręczona.