Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 618/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 107
journal: Dz.U. 2009 nr 3 poz 11
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
article: art. 165
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek Sędzia NSA Janusz Zajda Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 22 września 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1162/14 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku akcyzowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1162/14 oddalił skargę [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o zwrot podatku akcyzowego.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

[...] dalej: skarżąca lub spółka - pismem z dnia 7 stycznia 2014 r. wniosła do Naczelnika Urzędu Celnego I w W, o zwrot podatku akcyzowego z tytułu eksportu samochodu osobowego marki [...] w wysokości [...] zł.

Organ – działając na podstawie art. 169 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: Op lub Ordynacja podatkowa) w zw. z art. 107 ust. 1 i ust. 4, art. 109 ust. 3 i 3a ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626 ze zm.; dalej: upa) - wezwał spółkę do uzupełnienia złożonego wniosku o dokumenty potwierdzające zapłatę akcyzy na terytorium kraju od nabytych wewnątrzwspółnotowo samochodów osobowych niezarejestrowanych wcześniej na terytorium kraju lub kopię tego dokumentu zawierającą oświadczenie podmiotu dokonującego wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów o posiadaniu przez ten podmiot oryginału tego dokumentu, o oryginały faktur sprzedaży przedmiotowych pojazdów oraz o potwierdzenie dokonania płatności za samochody objęte wnioskiem. - pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia.

W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przy piśmie z dnia 27 stycznia 2014 r. przesłała kserokopie: trzech faktur o numerach: [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. dokumentujących sprzedaż objętych wnioskiem samochodów osobowych, noty korygującej z dnia 21 stycznia 2014 r. oraz potwierdzenia realizacji przelewu na rzecz autoryzowanego salonu sprzedaży [...] Poinformowała, że "zwróciła się także do właściwych organów, które w związku z procesem rejestracji, są w posiadaniu oryginałów dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy na terytorium kraju i takie dokumenty zostaną Państwu przesłane niezwłocznie po ich otrzymaniu, lecz nie później niż do dnia 28.02.2014 r."

Naczelnik Urzędu Celnego I w W. postanowieniem z dnia 4 lutego 2014 r. pozostawił wniosek skarżącej bez rozpatrzenia.

Orzekając na skutek zażalenia spółki, Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia . marca 2014 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że spółka przesłała tylko część dokumentów z wymienionych przez organ podatkowy I instancji. Z tej przyczyny rozpatrzenie złożonego wniosku o zwrot akcyzy stało się czynnością bezskuteczną.

Organ II instancji wyjaśnił, że procedura zwrotu akcyzy zapłaconej z tytułu eksportu składa się z dwóch etapów. Pierwszy etap sprowadza się do złożenia wniosku na formularzu według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego, wraz z dowodem zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub fakturą z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumentami potwierdzającymi dokonanie eksportu, o których mowa w art. 107 ust. 3 upa. Wniosek składa podmiot, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel i który dokonuje eksportu samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, lub jeżeli w jego imieniu eksport jest realizowany. Dopiero po otrzymaniu wniosku wraz z dokumentami organ podatkowy może przejść do kolejnego etapu postępowania. Spółka składając wniosek o zwrot akcyzy nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy oraz innych dokumentów (w tym potwierdzeń dokonania płatności za samochody osobowe objęte eksportem oraz oryginałów faktur dokumentujących sprzedaż tych pojazdów) z tytułu dokonanego eksportu (wywozu) trzech samochodów osobowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając oddalenie skargi na powyższe postanowienie podniósł, że dokumenty, które należy dołączyć do wniosku o zwrot akcyzy zostały określone w art. 107 § 3 i 4 upa. Organ wezwał skarżącą do uzupełnienia braków wniosku poprzez przedłożenie oryginału dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju od objętych wnioskiem samochodów, o oryginały faktur potwierdzających sprzedaż tych samochodów oraz o potwierdzenie dokonania płatności za samochody objęte wnioskiem. Wniosek nie został uzupełniony zgodnie z wezwaniem, w szczególności skarżąca nie przedłożyła dowodu zapłaty akcyzy od samochodów. Tym samym organ podatkowy trafnie pozostawił wniosek bez rozpatrzenia.

Sąd I instancji za chybiony uznał zarzut dotyczący naruszenia przez organy podatkowe art. 187 § 3 Op, poprzez żądanie od skarżącej uzupełniania dokumentu, który został wydany przez organ podatkowy I instancji i powinien być mu znany z urzędu. Wyjaśnił, iż o załącznikach do wniosku, jako elemencie podania, zdecydował ustawodawca w przepisie szczególnym - art. 107 ust. 4 upa, a przepis ogólny art. 187 § 3 Op dotyczy faktów notoryjnych, który nie miał i nie mógł mieć w sprawie zastosowania. Z kolei przepis art. 107 ust. 4 upa, nakładający na wnioskodawcę obowiązek załączenia do wniosku o zwrot akcyzy między innymi dowodu zapłacenia akcyzy, należy uznać za przepis szczególny w stosunku do przepisu art.187 § 3 Ordynacji podatkowej. Za takim stanowiskiem przemawia treść art. 107 ust. 4 w powiązaniu z ustępem 5 tego artykułu, który stanowi, że organami podatkowymi właściwymi w sprawie zwrotu akcyzy w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, są naczelnik urzędu celnego i dyrektor izby celnej, u których dokonano rozliczenia i zapłaty akcyzy z tytułu ostatniej czynności podlegającej opodatkowaniu, której przedmiotem był ten samochód osobowy. Z zestawienia przywołanych ust. 4 i ust. 5 art. 107 upa wynika, że ustawodawca w jednym artykule postanowił, że organem właściwym w sprawie zwrotu podatku akcyzowego jest ten organ u którego dokonano zapłaty lub rozliczenia podatku akcyzowego (ust.5) oraz, że do wniosku należy dołączyć dowód zapłaty akcyzy (ust.4), a więc dokument wystawiony przez organ, do którego składany jest wniosek.

[...] wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości, wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Spółka wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: ppsa), zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1. art. 233 § 1 ust. 1 Op w zw. art. 169 § 1 i art. 169 § 4 Op, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji o pozostawieniu wniosku strony bez rozpoznania w sytuacji, gdy strona uzupełniła w terminie i zgodnie z wymogami prawa dokumenty, do których uzupełniania została wezwana;

2. art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 Op poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz błędną ocenę dowodów przedstawionych przez Stronę na potwierdzenie faktu zapłaty akcyzy;

3. art. 169 § 1 w zw. z art. 187 § 3 Op, poprzez żądanie od strony uzupełnienia dokumentów, które zostały wydane przez organ I instancji i powinny być organowi znane z urzędu.

II. Naruszenie prawa materialnego tj. art. 107 ust. 3 upa w zw. z art. 82 ust 4 pkt 1 upa, poprzez błędne rozumienie dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy i w konsekwencji uznanie, że strona skarżąca nie jest w posiadaniu dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy za samochody objęte wnioskiem.

Autor skargi kasacyjnej podniósł, że nieuzupełnienie brakujących dokumentów nie zostało przez Spółkę zawinione. Wystarczające byłoby sprawdzenie przez Naczelnika Urzędu Celnego akt sprawy, gdzie zostały załączone dokumenty, co umożliwiłoby kompleksowe rozpoznanie wniosku.

Dyrektor Izby Celnej w W. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty sformułowane w osnowie skargi kasacyjnej nie zawierają usprawiedliwionych podstaw, zatem skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli dokonanej przez Sąd I instancji było postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku spółki o zwrot podatku akcyzowego z tytułu eksportu samochodu osobowego. Postanowienia organów podatkowych obu instancji zostały wydane na podstawie art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że spółka wraz z wnioskiem o zwrot akcyzy nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy, tj. oświadczenia o posiadaniu kopii dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, który to załącznik wymieniła w treści wniosku. Mimo prawidłowego wezwania wystosowanego przez organ, w wyznaczonym terminie, nie usunęła braku formalnego wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w sytuacji, gdy przepisy prawa wymagają dołączenia do wniosku ściśle określonych w formie i treści załączników, które mają na celu potwierdzenie zasadności tego wniosku, wówczas braki tych załączników co do formy lub co do treści należy traktować na równi z brakami formalnymi samego wniosku (zob. wyrok NSA z 20 grudnia 2011 r., I FSK 495/11, http://orzeczenia.gov.pl).

Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Artykuł 107 upa określa podstawowe zasady dokonywania zwrotów akcyzy zapłaconej od samochodów osobowych, które następnie zostają wywiezione do innego państwa członkowskiego czy też wyeksportowane. Jednocześnie, zwrot akcyzy stanowi uprawnienie wnioskodawcy, pod warunkiem łącznego spełnienia przez niego ustawowych przesłanek. Nieprzedłożenie dokumentów będących integralną częścią wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Zatem strona nie może domagać się od organu, aby wypełnił za nią ten obowiązek wynikający z przepisów prawa.

Zgodnie z art. 107 ust. 3 upa wnioskodawca powinien posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie eksportu. Wniosek należy złożyć właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania eksportu samochodu osobowego. Dalsze warunki wynikają z art. 107 ust. 4 upa oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz.U. 2009 nr 32 poz. 246).

Skarżąca do wniosku nie załączyła oświadczenia o posiadaniu kopii dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, którego obowiązek złożenia wynika z art. 107 ust. 4 upa Wobec tego organy podatkowe prawidłowo zastosowały tryb przewidziany w art. 169 Op.

Przepisy szczególne, oprócz wymagań formalnych stawianych samemu wnioskowi, w sposób jednoznaczny wymieniają również dokumenty (załączniki), jakie należy do tego wniosku dołączyć (precyzując także ich formę), tryb określony w powyższym przepisie może być również zastosowany w przypadku braków formalnych odnoszących się do tych załączników. Prawidłowo sporządzony wniosek oraz odpowiadające wymaganiom wynikającym z przepisów załączniki stanowią formalny warunek przystąpienia do procedowania co do meritum sprawy. Dopiero, gdy wniosek zostanie uznany za kompletny i wolny od wad formalnych, organ podatkowy może rozpatrzyć sprawę z uwzględnieniem postanowień art. 107 upa.

Z tych względów skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 184 P.p.s.a.