Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1888/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 152, art. 200w zw. z art. 203 i art. 205
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 33 ust. 4 pkt 7
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) NSA Krystyna Kutzner Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody z dnia 17 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokat M. K. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 480,00 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

I.

J. M. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 1 czerwca 2009 r.

Decyzją z dnia [...] 2009 r. znak [...] Starosta orzekł o uznaniu J. M. za osobę bezrobotną z dniem 1 czerwca 2009 r.

Decyzją z tego samego dnia [...] 2009 r. - znak [...] Starosta przyznał J. M. uzupełnienie prawa do zasiłku dla osoby bezrobotnej.

Decyzją z dnia [...] 2009r. znak [...] Starosta orzekł o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na to, że skarżący wyczerpał okres pobierania zasiłku.

W dniu 13 maja 2010 r. Starosta skierował skarżącego na szkolenie do Izby Rzemiosła i Przedsiębiorczości w celu odbycia szkolenia pod nazwą "Obsługa i eksploatacja instalacji elektrycznych i elektroenergetycznych do napięcia 15 KV". Szkolenie odbywało się w dniach od 17 do 28 maja 2010 r. Starosta zobowiązał się do sfinansowania kosztów szkolenia. Wraz z rozpoczęciem szkolenia skarżący został poinformowany o obowiązkach osoby uczestniczącej w szkoleniu, m.in. o każdorazowym usprawiedliwieniu nieobecności na zajęciach szkoleniowych w terminie 2 dni od daty jej wystąpienia oraz obowiązku zwrotu kosztów szkolenia w przypadku nie ukończenia go z własnej winy, chyba że powodem nie ukończenia szkolenia będzie podjęcie pracy. Decyzją z dnia [...] 2010 r. Starosta przyznał J. M. stypendium w związku z rozpoczęciem szkolenia w wysokości 120% zasiłku dla osoby bezrobotnej.

Pismem z dnia 28 maja 2010 r. Izba Rzemiosła i Przedsiębiorczości poinformowała Powiatowy Urząd Pracy, że J. M. był nieobecny w dniach od 24 do 27 maja 2010 r. na szkoleniu i z powodu niedostatecznej frekwencji na zajęciach J. M. nie został dopuszczony do egzaminu na uprawnienia SEP.

Na skutek powyższej informacji Izby Rzemiosła i Przedsiębiorczości Starosta decyzją z dnia [...] 2010 r. znak [...] – wydaną na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 7 i art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – orzekł obowiązek zwrotu przez J. M. kosztów szkolenia w kwocie 708,30 zł zobowiązując do uiszczenia tej kwoty w terminie dni 14 od daty doręczenia decyzji.

Starosta decyzją z dnia [...] 2010 r., znak [...] orzekł o utracie przez skarżącego prawa do stypendium od dnia 24 maja 2010 r.

Decyzją z tego samego dnia – [...] 2010 r. - znak [...], powołując się na przepis art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 10 ust. 7 pkt 1, art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415), Starosta orzekł o pozbawieniu z dniem 24 maja 2010 r. J. M. statusu osoby bezrobotnej z powodu przerwania szkolenia z własnej winy.

W wyniku rozpatrzenia odwołania J. M. od decyzji Starosty z dnia [...] 2010 r. znak [...], pozbawiającej statusu bezrobotnego, Wojewoda decyzją z dnia [...] 2010 r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415).

Na skutek skargi J. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 22 czerwca 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 1086/10 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że rozpatrując sprawę organ przeoczył zawarty w odwołaniu wniosek o wyłączenie organu. Rozpatrzenie i rozstrzygnięcie odwołania oraz ocena decyzji organu pierwszej instancji bez rozstrzygnięcia o wniosku o wyłączenie tego organu od prowadzenia sprawy było przedwczesne i niedopuszczalne. O ile bowiem organ ten podlegałby wyłączeniu, organ odwoławczy byłby zobowiązany ocenić decyzję w pierwszej kolejności jako wydaną przez organ podlegający wyłączeniu, a zatem uchybienie przepisom postępowania w tym zakresie mogło mieć istotny wpływ na wyniki postępowania.

II.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda decyzją z dnia 17 października 2011 r., znak [...], ponownie utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2010 r., znak [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że z dołączonych do akt list obecności wynika jednoznacznie, że w dniach od 24 do 27 maja 2010 r. skarżący był nieobecny na szkoleniu. Obok nieobecności widnieje adnotacja "nieobecność usprawiedliwiona – indywidualny tok nauczania" oraz własnoręczny podpis skarżącego. Organ odwoławczy podał, że skarżący został pouczony o obowiązku usprawiedliwienia każdej nieobecności zwolnieniem lekarskim, zaś nieobecność nieusprawiedliwiona będzie uznana za przerwanie szkolenia z własnej winy. Organ podkreślił, że szkolenie nie przewidywało indywidualnego toku nauczania, a rejestracja osoby bezrobotnej jest czynnością dobrowolną, jednak w przypadku jej dokonania, bezrobotny musi mieć świadomość swoich obowiązków i konsekwencji w wypadku ich niewypełnienia.

Na powyższą decyzję Wojewody z dnia 17 października 2011 r. złożył skargę J. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1383/11 stwierdził, że w myśl art. 33 ust 4 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta - z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 - pozbawia statusu bezrobotnego, który z własnej winy przerwał staż, szkolenie, przygotowanie zawodowe w miejscu pracy lub wykonywanie prac, o których mowa w art. 73a, lub inną formę pomocy określoną w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia przerwania na okres wskazany w pkt 3 ustawy. Zdaniem Sądu, pomimo tego, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie zawierają definicji użytych w art. 33 ust. 4 pkt 4 i 7 pojęć: "uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa" i "własnej winy w przerwaniu szkolenia", to rozumienie tych pojęć wyjaśniane jest w orzecznictwie sądowym, które przyjmuje, że są to okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu, na przykład nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nagłe zdarzenie typu pożar, powódź. Za uzasadnione przyczyny nie uznaje się natomiast okoliczności powstałych tylko na skutek lekkomyślności czy niedbalstwa zainteresowanego. Uzasadniona przyczyna każdorazowo musi poddawać się weryfikacji. Ustalenie jej wystąpienia należy do organu prowadzącego postępowanie. Podobnie w odniesieniu do wystąpienia przesłanki, o której stanowi art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, obowiązkiem organu administracji jest ustalenie w sposób obiektywny jej wystąpienia w konkretnym stanie faktycznym sprawy. Wina bezrobotnego rozumiana jest jako naganny stosunek psychiczny osoby do podejmowanego działania, uzewnętrzniający się w podjęciu lub zaniechaniu podjęcia określonych czynności i wyrażający się poprzez lekkomyślność albo niedbalstwo. Sąd zaznaczył, że skarżący został poinformowany o obowiązku każdorazowego usprawiedliwienia nieobecności na szkoleniu odpowiednim zwolnieniem lekarskim w terminie 2 dni od daty jej wystąpienia oraz o obowiązku zwrotu kosztów szkolenia w wypadku nieukończenia tego szkolenia z własnej winy, chyba, że powodem nieukończenia szkolenia będzie podjęcie przez skarżącego pracy. Skoro skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku ukończenia szkolenia, gdyż w dniach od 24 do 27 maja 2010 r. był nieobecny na zajęciach, na skutek czego nie został dopuszczony do egzaminu i we wskazanym terminie nie usprawiedliwił swojej nieobecności stosownym zwolnieniem lekarskim, to – zdaniem Sądu - Starosta prawidłowo, działając zgodnie z art. 33 ust 4 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, pozbawił skarżącego statusu bezrobotnego.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej J. M. od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt I OSK 970/13 uchylił zaskarżony wyrok z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1383/11 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że co prawda Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie zawiera definicji pojęcia: "z własnej winy przerwał szkolenie", użytego w art. 33 ust. 4 pkt 7 tej ustawy, nie mniej jednak Sąd I instancji nie wskazał podstawy prawnej, z której wynikałoby, że nieobecność skarżącego na szkoleniu może być uznana za usprawiedliwioną jedynie zwolnieniem lekarskim. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieobecność na szkoleniu może być wywołana także innymi przyczynami niezależnymi od woli skarżącego, które również nie będą stanowiły winy skarżącego.

III.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd zwraca uwagę na treść z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), który stanowi:

"Art. 190. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny."

Mając na względzie powyższe brzmienie przepisu, należy – zdaniem Sądu – odwołać się do treści art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 z późn. zm.), który stanowi:

"Art. 33. (..) 4. Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który: (...)

7) z własnej winy przerwał szkolenie, staż lub wykonywanie prac, o których mowa w art. 73a, lub inną formę pomocy określoną w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia przerwania na okres wskazany w pkt 3;"

Sąd stwierdza, że ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie zawiera definicji pojęcia "z własnej winy przerwał szkolenie", użytego w art. 33 ust. 4 pkt 7 tej ustawy. Brak jest także podstawy prawnej, z której wynikałoby, że nieobecność skarżącego na szkoleniu może być uznana za usprawiedliwioną jedynie zwolnieniem lekarskim. Co prawda, zwolnienie lekarskie dokumentuje obiektywne przyczyny niestawiennictwa na szkoleniu, to jednak – w ślad za stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w tej sprawie – Sąd stwierdza, że nieobecność na szkoleniu może być wywołana także innymi przyczynami niezależnymi od woli skarżącego, które również nie będą stanowiły winy skarżącego. Należy podkreślić, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie dają podstaw do wyłączenia winy skarżącego w wypadku nieobecności na szkoleniu, jedynie za pomocą usprawiedliwienia tej nieobecności zwolnieniem lekarskim. W tej sytuacji rzeczą organów administracyjnych jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności wyjaśnienie okoliczności, w jakich doszło do nieobecności skarżącego na szkoleniu i dokonanie oceny tych okoliczności przez pryzmat zaistnienia lub braku winy skarżącego w powstaniu tej nieobecności. Dopiero szczegółowe wyjaśnienie tej kwestii będzie mieć znaczenie dla ustalenia spełnienia lub braku przesłanek określonych w przytoczonym wyżej art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracyjne wezmą pod uwagę wskazaną wyżej wykładnię prawa i zajęte przez Sad stanowisko w kwestii wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych w sprawie.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że decyzje organów I i II instancji zostały wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, a w związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. orzekł - jak w pkt I wyroku.

W oparciu o treść art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylona decyzja nie może być wykonana – jak w pkt II wyroku.

Na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 203 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a. Sąd orzekł w przedmiocie kosztów postępowania – jak w pkt III wyroku.