Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA 2322/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 150 ust. 1, art. 170
journal: Dz.U. 2003 nr 15 poz. 148
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o finansach publicznych
article: art. 59 par. 1
journal: Dz.U. 1971 nr 12 poz. 116
law: Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.
Teza: 1. Biorąc pod uwagę fakt, że skarżący wnosił o odstąpienie od orzeczenia kary, należało uznać, iż obowiązkiem Głównej Komisji Orzekającej było nie tylko wnikliwe rozważenie tego wniosku, ale też szczegółowe umotywowanie podjętego w tym względzie rozstrzygnięcia. Jedynie z treści sentencji orzeczenia Głównej Komisji Orzekającej, utrzymującego w mocy orzeczenie resortowej komisji orzekającej również w zakresie kary, można wnioskować, że przepis ten /art. 150 ust. 1 ustawy   z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych - t.j. Dz.U. 2003 nr 15 poz. 148 ze zm./ - przyp. red./ nie został zastosowany. Z akt sprawy, a w szczególności z treści zaskarżonego orzeczenia nie wynika natomiast, czy wniosek skarżącego o odstąpienie od wymierzenia kary był w ogóle rozpatrywany.

2. Zgodnie z art. 59 par. 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, stosowanego z mocy art. 170 ustawy o finansach publicznych, orzeczenie o ukaraniu powinno zawierać decyzję co do kary, z powołaniem podstawy prawnej. Skoro decyzja w przedmiocie kary jest elementem sentencji orzeczenia, to jest oczywiste, że jego uzasadnienie powinno się odnosić także do niej.

TEZY

1. Biorąc pod uwagę fakt, że skarżący wnosił o odstąpienie od orzeczenia kary, należało uznać, iż obowiązkiem Głównej Komisji Orzekającej było nie tylko wnikliwe rozważenie tego wniosku, ale też szczegółowe umotywowanie podjętego w tym względzie rozstrzygnięcia. Jedynie z treści sentencji orzeczenia Głównej Komisji Orzekającej, utrzymującego w mocy orzeczenie resortowej komisji orzekającej również w zakresie kary, można wnioskować, że przepis ten /art. 150 ust. 1 ustawy   z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych - t.j. Dz.U. 2003 nr 15 poz. 148 ze zm./ - przyp. red./ nie został zastosowany. Z akt sprawy, a w szczególności z treści zaskarżonego orzeczenia nie wynika natomiast, czy wniosek skarżącego o odstąpienie od wymierzenia kary był w ogóle rozpatrywany.

2. Zgodnie z art. 59 par. 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, stosowanego z mocy art. 170 ustawy o finansach publicznych, orzeczenie o ukaraniu powinno zawierać decyzję co do kary, z powołaniem podstawy prawnej. Skoro decyzja w przedmiocie kary jest elementem sentencji orzeczenia, to jest oczywiste, że jego uzasadnienie powinno się odnosić także do niej.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Sędzia WSA Bożena Dziełak (spr.), Sędzia WSA Dariusz Dudra, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2004 r. sprawy ze skargi A. T. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Ministrze Finansów z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie naruszenia dyscypliny finansów publicznych 1) uchyla zaskarżone orzeczenie, 2) stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2002 r. Resortowa Komisja Orzekająca w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Ministrze Finansów uznała A. T. - byłego dyrektora Departamentu [...] w byłym Głównym Urzędzie Ceł winnym nieumyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych w rozumieniu art. 138 ust. 1 pkt 12 ustawy o finansach publicznych, polegającego na tym, że w zakresie przysługującego mu upoważnienia Prezesa Głównego Urzędu Ceł, zawarł w dniu [...] lipca 2001 r. umowę na wykonanie instalacji bezprzewodowej sieci [...] dla potrzeb przeprowadzenia szkoleń związanych z systemem finansowo-księgowym [...] w Ośrodku Szkoleniowym w M. z firmą A. S.A. w W. o wartości 65.270 zł. naruszając art. 14 ust. 2 w związku z art. 71 ust. 1 ustawy o zamówieniach publicznych. Wymierzono karę upomnienia i zasądzono zwrot kosztów postępowania w kwocie 175,62 zł.

W ocenie Komisji Brak było przesłanek do zastosowania przy wyborze kontrahenta trybu zamówienia z wolnej ręki. Nie uwzględniono wyjaśnień Skarżącego co do przyczyn, które w jego ocenie uzasadniały odstąpienie od przetargu.

Stan faktyczny sprawy, który skutkował podjęciem powyższego orzeczenia przedstawiał się następująco: W dniu 29 czerwca 2001 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem do Pełnomocnika Prezesa GUC ds. [...] A. R. o zatwierdzenie trybu zamówienia z wolnej ręki w postępowaniu dotyczącym instalacji bezprzewodowej sieci [...] dla potrzeb prowadzenia szkoleń związanych z systemem finansowo-księgowym [...]. Powołano Komisję do przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie z wolnej ręki. W dniu 4 lipca 2001 r. złożona została oferta wstępna. W tym samym dniu Komisja przeprowadziła rokowania z firmą A. S.A. Wynikiem tych rokowań było zwiększenie liczby kart PC [...] z 35 na 39, przy pozostawieniu bez zmian warunków cenowych zaproponowanych w ofercie wstępnej. Efektem tych działań było zawarcie przez Skarżącego w dniu [...] lipca 2001 r. umowy z firmą A. S.A. Przed zawarciem umowy, w piśmie z dnia [...] lipca 2001 r. zawierającym opinię do projektu umowy, Dyrektor Departamentu [...] Głównego Urzędu Ceł stwierdził: "...wątpliwym jest zastosowanie trybu z wolnej ręki - ze względu na szczególne okoliczności gospodarcze lub społeczne, których zamawiający nie mógł przewidzieć. Pragniemy zauważyć, że szkolenia planowane są z określonym wyprzedzeniem czasowym, a trudno przyjąć uzasadnienie, iż ze względu na szczególne okoliczności, których nie można przewidzieć, dokonano wyboru firmy w trybie art. 71 ust. 1 pkt 6 ustawy o zamówieniach publicznych".

W odwołaniu z dnia 17 grudnia 2002 r. Skarżący podnosił, że popełniono błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że Departament [...] byłego Głównego Urzędu Ceł wydał negatywną opinię prawną co do zasadności zastosowania trybu postępowania z wolnej ręki. Jego zdaniem z treści pisma Departamentu [...] wynika jedynie wątpliwość, wyrażona przy nieznajomości stanu faktycznego. Zarzucił on obrazę przepisów § 37 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 1999 r. w sprawie właściwości i trybu powoływania rzeczników dyscypliny finansów publicznych, organów orzekających oraz szczegółowych zasad postępowania w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. Nr 42, poz. 421 ze zm.) poprzez zaliczenie do materiału dowodowego "opinii służbowej" wydanej z naruszeniem art. 38 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 72, poz. 802 ze zm.), a także art. 148, 149 i 150 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 155, poz. 1014 ze zm.) poprzez pominięcie ich przy wydawaniu orzeczenia.

Pismem z dnia [...] lutego 2003 r. Skarżący uzupełnił treść odwołania przedstawiając dokumenty związane z wydaniem "opinii służbowej" o jego pracy.

Główna Komisja Orzekająca w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Ministrze Finansów, orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2003 r., utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej A. T.. Wyjaśniła, że argumentacja Skarżącego wskazywała, iż opóźnienie w udzieleniu zamówienia na zakup serwerów [...] wynikało z konieczności powtórzenia postępowania zgodnie z wyrokiem Zespołu Arbitrów Urzędu Zamówień Publicznych. Jeden z oferentów złożył bowiem protest, a następnie odwołanie do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, co spowodowało "zachwianie przewidywanej daty zrealizowania dostawy".

Komisja uznała, że za wadliwe udzielenie zamówienia publicznego odpowiada ten, kto zawarł umowę w przedmiotowej sprawie. Nie uwzględniła wyjaśnień Skarżącego co do faktów towarzyszących podjęciu decyzji o przeprowadzeniu postępowania z wolnej ręki. Zgodnie z art. 15 ustawy o zamówieniach publicznych procedura przewidziana dla zamówień o wartości wyższej niż 20.000 EURO daje oferentom prawo składania protestów i wnoszenia odwołań. Na zamawiającym ciąży obowiązek przestrzegania wszelkich terminów ustawowych i takiego planowania działań np. terminów dostaw, aby wymogi ustawy co do czasu prowadzenia postępowania zostały zachowane. W ocenie Komisji, prowadząc postępowanie o zamówienie publiczne ze zwykłą starannością Skarżący powinien był przewidzieć harmonogramie dostaw urządzeń komputerowych, a w ślad za tym w harmonogramie cyklu szkoleń dla służb celnych, czas niezbędny dla ostatecznego zakończenia postępowania zamówieniowego.

Ponadto Komisja wskazała, że Skarżący mógł przeprowadzić postępowanie w trybach konkurencyjnych np. negocjacji zachowaniem konkurencji lub w trybie zapytania o cenę, w których ustawodawca nie stawia wymogu zachowania niektórych terminów ustawowych, a w szczególności terminu składania ofert. Podkreśliła brak przesłanek do zastosowania w przedmiotowym postępowaniu o zamówienie publiczne trybu zamówienia z wolnej ręki.

W skardze na to orzeczenie, złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. T. wnosił o jego uchylenie i uniewinnienie albo o skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Główną Komisję Orzekającą i ustosunkowania się do całości materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie oraz wszystkich jego wniosków.

Skarżący obszernie przedstawił okoliczności towarzyszące przedmiotowemu postępowaniu o zamówienie publiczne, a dotyczące realizacji Strategii [...] i jej finansowania. Wyjaśnił, że nieprzewidziana zwłoka w postępowaniu na zakup serwerów [...], spowodowana werdyktem Urzędu Zamówień Publicznych, skutkowała "nagłą koniecznością przeniesienia szkoleń z zaplanowanej, uzgodnionej i należycie przygotowanej lokalizacji do miejsca alternatywnego, które wymagało bardzo pilnego wyposażenia w lokalna sieć komputerową". Bez tej sieci [...] niemożliwe byłoby przeprowadzenie szkoleń funkcjonariuszy celnych.

Zdaniem Skarżącego Departament [...] nie wydał opinii negatywnej, a podniósł jedynie wątpliwość co do zastosowania art. 71 ustawy o zamówieniach publicznych, nie będąc poinformowanym o sytuacji faktycznej w realizacji Strategii [...] i podjętych działaniach awaryjnych.

Skarżący wskazał, iż Główna Komisja Orzekająca uniewinniła A. R. od zarzutu naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Jego akceptacja (jako do Pełnomocnika Prezesa GUC ds. [...]) dla prowadzonego postępowania była niezbędna także dla zabezpieczenia środków finansowych potrzebnych dla zawarcia przedmiotowej umowy. Podniósł również, że Najwyższa Izba Kontroli nie zarzuciła niegospodarności lub spowodowania jakichkolwiek strat przy realizacji tej lub jakiejkolwiek innej umowy w Departamencie [...] GUC w trakcie wdrażania Strategii [...].

Wyjaśnił, że przed przeprowadzeniem zamówienia z wolnej ręki przeprowadzono nieoficjalne badanie rynku, które wykazało istnienie tylko jednej firmy, dysponującej odpowiednim sprzętem i zdolnej do wykonania instalacji w krótkim terminie.

W ocenie Skarżącego postawiony mu zarzut ma charakter wyłącznie formalistyczny. Oparto go na uznaniowym interpretowaniu art. 71 ustawy o zamówieniach publicznych "w sposób zawężający brzmienie i sens nadany przez ustawodawcę".

Skarżący poinformował, że w 2000 r. w "uznaniu nadzwyczaj merytorycznych zasług dla polskiej administracji celnej" otrzymał od Ministra Finansów dyplom Światowej Organizacji Celnej. Zdaniem Skarżącego okoliczność ta, jak również cała jego działalność uzasadniały zastosowanie art. 149 i 150 ustawy o finansach publicznych. Argumenty te nie zostały rozważone przez Resortową Komisję Orzekającą z uwagi na treść negatywnej opinii służbowej, zmienionej następnie na opinię jednoznacznie pozytywną. Główna Komisja Orzekająca całkowicie pominęła wniosek o zastosowanie tych artykułów, zamieszczony w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Główna Komisji Orzekająca wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wyjaśniła, że podstawą ukarania Skarżącego nie było niezastosowanie się do opinii prawnej, ale naruszenie trybu postępowania przy udzielaniu zamówienia publicznego. Zdaniem Komisji jednakże istnienie takiej opinii świadczy o tym, że Skarżący co najmniej zdawał sobie sprawę z możliwości naruszenia ustawy, co skutkowało przypisaniem mu nieumyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych.

Odnosząc się do zarzutu niezastosowania przez organy orzekające nadzwyczajnego złagodzenia kary lub odstąpienia od jej wymierzenia wskazała, że art. 150 ustawy o finansach publicznych przewiduje jedynie możliwość jego zastosowania, natomiast ostateczna decyzja należy wyłącznie do organu orzekającego.

Skarżący złożył pismo procesowe z dnia [...] października 2004 r., w którym szczegółowo przedstawił cały proces związany z podjęciem decyzji o sporządzeniu wniosku o ukaranie go za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Wyjaśnił, jak doszło do uznania opinii Departamentu [...] GUC, wyrażającej jedynie wątpliwość co do możliwości zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki za opinię negatywną w tym przedmiocie. Wskazał tu na protokół pokontrolny Najwyższej Izby Kontroli. Jego zdaniem rzecznicy finansów publicznych i komisje orzekające opierały swoje postępowanie na tych właśnie błędnych ustaleniach unikając wszelkiej dyskusji merytorycznej. Następnie Skarżący wyjaśnił okoliczności rozpatrywania przez Kolegium NIK zastrzeżeń do wniosków pokontrolnych. W jego ocenie nieprawidłowość polegała tu na tym, że Dyrektor Departamentu [...] GUC przygotowując zastrzeżenia wykorzystał jedynie fragmenty pisma przygotowanego przez Dyrektora Departamentu [...], a osoby najbardziej zainteresowane nie miały wglądu do ostatecznej postaci zastrzeżenie do wniosków pokontrolnych.

Nieprawidłowość w działaniu Resortowej Komisji Orzekającej związana była z niewłaściwie sporządzonymi negatywnymi opiniami służbowymi o jego pracy, uniemożliwiającymi zastosowanie art. 149 i 150 ustawy o finansach publicznych.

Odnosząc się do postępowania przed Główną Komisją Orzekającą Skarżący podniósł, iż przewodniczyła jej osoba uprzednio przewodnicząca Sądowi Arbitrażowemu, który wydał werdykt w postępowaniu o zakup serwerów [...]. Ponowił także zarzut nieodniesienia się do możliwości zastosowania art. 149 i 150 ustawy o finansach publicznych. W jego ocenie spełnione zostały wszelkie przesłanki do zastosowania wobec niego tych przepisów. Skarżący dołączył m.in. dokumenty świadczące o jakości jego pracy i zaangażowaniu w proces informatyzacji służb celnych

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) sprawę przejął do rozpoznania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie w takim zakresie jakiego oczekiwał Skarżący.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zasada ta odnosi się także do kontroli orzeczeń wydawanych przez komisje orzekające w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Tak określony zakres właściwości Sądu uniemożliwia uniewinnienie Skarżącego, o co wnosił. Rzeczą Sądu jest natomiast zbadanie, czy zaskarżone orzeczenie jest zgodne z przepisami prawa.

Wyjaśnienie powyższe uzasadnione jest treścią żądania Skarżącego zgłoszonego w skardze.

Zdaniem Sądu ustalony stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Skarżący dopuścił się popełnienia zarzucanego mu naruszenia dyscypliny finansów publicznych.

Zgodnie z art. 138 ust. 1 pkt 12 ustawy o finansach publicznych naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest popełnienie czynu polegającego na naruszeniu zasady lub trybu postępowania przy udzielaniu zamówienia publicznego. Popełnienie czynu przewidzianego w tym przepisie wymaga, aby doszło do udzielenia zamówienia publicznego. Zamówienie publiczne zostaje udzielone z datą zawarcia umowy. W niniejszej sprawie umowa została zawarta przez Skarżącego, działającego w imieniu Prezesa Głównego Urzędu Ceł, w dniu [...] lipca 2001 r.

W dacie popełnienia czynu przez Skarżącego obowiązywały w tym względzie przepisy ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 119, poz. 773). Zgodnie z art. 71 ust. 1 zamawiający może udzielić zamówienia publicznego z wolnej ręki tylko wtedy, gdy wystąpi co najmniej jedna z okoliczności wskazanych w tym przepisie. W wyroku z dnia 6 lipca 2001 r. Sygn. akt III RN 16/01 Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis ten powinien być interpretowany w sposób ścisły, jako wyjątek od zasady udzielania zamówień publicznych w trybie przetargu.

Skarżący występując o zgodę na zastosowanie trybu udzielenia zamówienia z wolnej ręki, wskazał na art. 71 ust. 1 pkt 6 przewidujący możliwość udzielania zamówienia w tym trybie w sytuacji, gdy ze względu na szczególne okoliczności gospodarcze lub społeczne, których zamawiający nie mógł przewidzieć, wymagane jest natychmiastowe wykonanie zamówienia.

Skarżący podnosił, że okolicznością, która spowodowała opóźnienie w udzielaniu zamówienia na zakup serwerów [...] była konieczność powtórzenia postępowania, zgodnie z wyrokiem Zespołu Arbitrów Urzędu Zamówień Publicznych. Wprawdzie okoliczność ta dotyczyła innego zamówienia publicznego, niż to którego tryb naruszył Skarżący, jednakże miała ona decydujący wpływ na powstanie stanu faktycznego, w jakim udzielono zamówienia na wykonanie instalacji sieci [...]. Konieczność udzielenia tego zamówienia spowodowana była bowiem tym, że ustalając harmonogram zakupu serwerów [...] i szkoleń prowadzonych z ich użyciem, nie uwzględniono czasu niezbędnego na skorzystanie przez oferentów z przysługujących im środków zaskarżenia. Środki te i czas, w jakim mogą być wnoszone określone zostały przepisami ustawy o zamówieniach publicznych. Błędnym było przyjęcie założenia, że oferenci z nich nie skorzystają. Możliwość taką można było i wręcz należało przewidzieć i uwzględnić w harmonogramach dostaw serwerów i szkoleń.

Skarżący mógł to uczynić przy zachowaniu "zwykłej staranności", o jakiej mowa w orzeczeniu Głównej Komisji Orzekającej. Podkreślić przy tym należy, że bez znaczenia w sprawie jest negatywna ocena Skarżącego odnosząca się do orzeczenia Zespołu Arbitrów Urzędu Zamówień Publicznych.

Zdaniem Sądu Główna Komisja Orzekająca prawidłowo oceniła okoliczności udzielania przedmiotowego zamówienia w trybie z wolnej ręki uznając, iż nie wystąpiły przesłanki uzasadniające jego zastosowanie.

Prawidłowo też w istocie rzeczy, określiła znaczenie opinii Dyrektora Departamentu [...] Głównego Urzędu Ceł, wyrażającego w niej wątpliwości co do zastosowania trybu z wolnej ręki. Znajomość jej treści przez Skarżącego świadczy o tym, że zdawał on sobie sprawę z możliwości naruszenia trybu udzielania zamówienia. Jeżeli, zdaniem Skarżącego, wyrażając ją Dyrektor Departamentu [...] nie miał pełnej wiedzy o stanie faktycznym związanym z tym zamówieniem, to mógł on podjąć kroki niezbędne do wyjaśnienia tego stanu i uzyskania jednoznacznej opinii. Skarżący natomiast ograniczył się do wyciągnięcia wniosku, że wyrażenie wątpliwości nie jest równoznaczne z opinią negatywną. Wniosek ten, aczkolwiek słuszny co do zasady, skutkował w rezultacie naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych i miał wpływ na ocenę winy Skarżącego. Uznanie przedmiotowej opinii za negatywną skutkowałoby przypisaniu Skarżącemu działania z winy umyślnej. Zarzucenie mu popełnienia czynu z winy nieumyślnej świadczy o tym, że w gruncie rzeczy opinii tej nie uznano za negatywną, aczkolwiek nie zostało to wprost wyrażone w orzeczeniu Głównej Komisji Orzekającej.

Okoliczności podnoszone przez Skarżącego w piśmie z dnia [...] października 2004 r., a dotyczące działań Najwyższej Izby Kontroli i Departamentu [...] GUC nie mogły być uwzględnione przez Sąd przy podejmowaniu niniejszego rozstrzygnięcia.

Mogły mieć one wpływ na ewentualne odstąpienie przez Najwyższą Izbę Kontroli od zawiadomienia o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych. Zawiadomienie takie jednakże zostało złożone i jego rezultatem końcowym było orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej, którego zgodność z prawem podlega ocenie Sądu w niniejszej sprawie.

Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut Skarżącego o udziale w pracach Głównej Komisji Orzekającej osoby podlegającej wyłączeniu od udziału w rozpoznawanej sprawy. Wprawdzie Skarżący zarzutu tego nie sformułował wprost, jednakże tak właśnie, zdaniem Sądu, należało potraktować informację, że składowi Głównej Komisji Orzekającej przewodniczyła osoba, która uprzednio była też przewodniczącą Zespołu Arbitrów Urzędu Zamówień Publicznych orzekającego w sprawie zamówienia o zakup serwerów [...].

Przyczyny wyłączenia członka składu orzekającego od udziału w rozpoznaniu sprawy określone zostały w § 15 ust. 1 w związku z § 26 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 1999 r. w sprawie właściwości i trybu powoływania rzeczników dyscypliny finansów publicznych, organów orzekających oraz szczegółowych zasad postępowania w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. Nr 42, poz. 421 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem członek składu orzekającego podlega wyłączeniu od udziału w rozpoznaniu sprawy, jeżeli między nim a obwinionym, jego obrońcą lub przedstawicielem ustawowym zachodzi stosunek podległości albo zwierzchności służbowej. Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie miała miejsca, a zatem przepis ten nie mógł mieć zastosowania.

Ponadto z mocy art. 170 ustawy o finansach publicznych w postępowaniu w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych stosuje się miedzy innymi przepis art. 18 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Przepis ten przewiduje wyłączenie członka składu orzekającego, jeżeli:

1) sprawa dotyczy go bezpośrednio lub jest on osobą najbliższą dla obwinionego, pokrzywdzonego, oskarżyciela publicznego, obrońcy, pełnomocnika lub przedstawiciela ustawowego,

2) brał udział w wydaniu zaskarżonego lub uchylonego rozstrzygnięcia albo rozstrzygnięcia, które utraciło moc w wyniku złożonego sprzeciwu albo stwierdzono jego nieważność,

3) był świadkiem czynu albo był przesłuchany w tej sprawie jako świadek,

4) pomiędzy nim a obwinionym, pokrzywdzonym, oskarżycielem publicznym, obrońcą, pełnomocnikiem lub przedstawicielem ustawowym zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.

W oparciu o powyższą informację Skarżącego stwierdzić należy, że także żadna z przesłanek określonych tym przepisem nie wystąpiła w niniejszej sprawie.

Na ocenę popełnienia przez Skarżącego zarzucanego mu naruszenia dyscypliny finansów publicznych nie mógł też wpłynąć, podnoszony przez niego brak negatywnych skutków finansowych zastosowanego przy udzielaniu przedmiotowego zamówienia trybu z wolnej ręki. Przepis art. 138 ust. 1 pkt 12 nie przewiduje bowiem tej okoliczności, jako przesłanki warunkującej uznanie popełnienia przewidzianego w nim czynu.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki do stwierdzenia, że Skarżący popełnił zarzucany mu czyn naruszenia dyscypliny finansów publicznych, o którym mowa w art. 138 ust. 1 pkt 12 ustawy o finansach publicznych, a okoliczności jego popełnienia uzasadniały przyjęcie, iż został on popełniony z winy nieumyślnej.

Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących wymierzonej Skarżącemu kary Sąd stwierdza, iż w części zasługują one na uwzględnienie.

W ocenie Sądu nie mógł być uwzględniony zarzut naruszenia art. 150 ust. 1 ustawy o finansach publicznych w części, w jakiej dotyczy on nadzwyczajnego złagodzenia kary. Kara, jaką orzeczono wobec Skarżącego jest bowiem najłagodniejszą z kar przewidzianych w art. 147 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.

Na uwzględnienie zasługuje natomiast zarzut nierozważenia zastosowania wobec Skarżącego możliwości odstąpienia od orzeczenia kary, przewidzianej także w art. 150 § 1 ustawy o finansach publicznych.

Sąd nie kwestionuje prawa Głównej Komisji Orzekającej do decydowania, czy w konkretnym przypadku odstąpienie powinno być zastosowane. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że Skarżący wnosił o to w odwołaniu uznać należało, iż obowiązkiem Głównej Komisji Orzekającej było nie tylko wnikliwe rozważenie tego wniosku, ale też szczegółowe umotywowanie podjętego w tym względzie rozstrzygnięcia. Jedynie z treści sentencji orzeczenia Głównej Komisji Orzekającej, utrzymującego w mocy orzeczenie Resortowej Komisji Orzekającej również w zakresie kary, wnioskować można, że przepis ten nie został zastosowany. Z akt sprawy, a w szczególności z treści zaskarżonego orzeczenia nie wynika natomiast, czy wniosek Skarżącego o odstąpienie od wymierzenia kary był w ogóle rozpatrywany.

Okoliczności tej przydaje znaczenia i to, że Resortowa Komisja Orzekająca mogła uwzględnić negatywne opinie o pracy Skarżącego jako okoliczność wyłączającą rozpatrywanie możliwości odstąpienia od wymierzenia kary. Opinie te zostały zmienione. Na etapie postępowania odwoławczego odpadła więc okoliczność, która mogłaby uzasadnić odmowę uwzględnienia wniosku Skarżącego przez Resortową Komisję Orzekającą.

Zgodnie z art. 59 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, stosowanego tu z mocy art. 170 ustawy o finansach publicznych, orzeczenie o ukaraniu powinno zawierać decyzję co do kary, z powołaniem podstawy prawnej. Skoro decyzja w przedmiocie kary jest elementem sentencji orzeczenia, to oczywistym jest, że jego uzasadnienie powinno odnosić się także do niej. Zaskarżone orzeczenie wymogu tego nie spełnia.

Ponownie rozpoznając sprawę Główna Komisja Orzekająca rozważy możliwość odstąpienia od wymierzenia Skarżącemu kary, uwzględniając przy tym wszystkim podniesione przez niego okoliczności z tym związane i przedłożone dowody. Weźmie przy tym pod uwagę przesłanki wskazane w art. 150 ustawy o finansach publicznych, a mianowicie charakter i okoliczności czynu lub właściwości i warunki osobiste sprawcy.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z 2004 r. Nr 162, poz. 1692) należało orzec jak w sentencji.

O zakresie, w jakim wyrok nie podlega wykonaniu orzeczono zgodnie z art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pouczony o treści art. 210 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Skarżący nie wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego