Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1506/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 21 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu uchodźcy I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. K. od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2013 r., o pozbawieniu cudzoziemki statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, wyznaczeniu terminu utraty statusu uchodźcy na dzień przypadający po upływie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Przedmiotowa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

R. K., obywatelce F. narodowości [...], Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] z dnia [...] września 2008 r. nadał status uchodźcy w Rzeczpospolitej Polskiej.

W związku z powzięciem przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców informacji, że cudzoziemka wyjeżdżała do kraju pochodzenia, tj. do F., oraz że podczas pobytu poza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej cudzoziemka urodziła córkę, a także, że wyrobiła dla siebie i córki [...] paszporty, którymi następnie się posługiwała w celu przekraczania granic państwowych, wobec cudzoziemki wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie pozbawienia jej statusu uchodźcy w Rzeczpospolitej Polskiej. W konsekwencji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. postanowił o pozbawieniu R. K. statusu uchodźcy w Rzeczpospolitej Polskiej. Od tej decyzji cudzoziemka złożyła w terminie odwołanie do Rady do Spraw Uchodźców.

Rada do Spraw Uchodźców podzieliła stanowisko organu pierwszej instancji. Uznała, że fakt wyrobienia przez uchodźcę dokumentów podróży kraju pochodzenia, oraz okoliczność co najmniej dwukrotnego odbycia wyjazdów do kraju pochodzenia, a zwłaszcza posługiwanie się dokumentem podróży tego państwa, stanowi przesłankę do uznania, że cudzoziemiec dobrowolnie ponownie przyjął ochronę państwa, którego jest obywatelem w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 1 u.u.c.o. Rada podzieliła stanowisko organu pierwszej instancji, że niewiarygodne są oświadczenia, iż przebywanie na terytorium F. i wyjazd do A. było konieczne w celu pomocy — w bliżej nieokreślonej formie — mężowi. Podobnie wskazanie przez cudzoziemkę na konieczność wyrobienia paszportu dla córki w celu przyjazdu z nią do Polski zostało ocenione w kontekście dobrowolnego osiedlenia się przez cudzoziemkę poza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Za nieuprawnione uznał organ twierdzenie cudzoziemki, że wyrobienie paszportu F. dla jej małoletniej córki było jedynym sposobem pozwalającym na wjazd na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Nawet gdyby twierdzenie o problemach zdrowotnych dziecka cudzoziemki było wiarygodne, Rada stwierdziła brak podstaw do przyjęcia, że podjęcie odpowiedniej terapii medycznej w kraju pochodzenia, lub w innym miejscu pobytu cudzoziemki poza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, mogłoby prowadzić do naruszenia praw dziecka określonych w Konwencji o prawach dziecka z 1989 r. w stopniu istotnie zagrażającym rozwojowi psychofizycznemu dziecka. Nadto Rada stwierdziła, że po wydaniu decyzji o nadaniu wnioskodawczyni statusu uchodźcy, tj. po roku 2008, w [...] nastąpiła poprawa sytuacji w zakresie przestrzegania praw człowieka, choć nadal pozostaje ona jednak generalnie zła. W tym kontekście wzmocnieniu ulega argument, że cudzoziemka, która dobrowolnie ponownie przyjęła ochronę państwa, którego jest obywatelką, tj. F., nie jest tam zagrożona prześladowaniem, doznaniem poważnej krzywdy, ani żadnymi innymi naruszeniami praw człowieka.

Konkludując Rada do Spraw Uchodźców, stwierdziła zaistnienie wobec cudzoziemki przesłanki pozbawienia statusu uchodźcy wymienionej w art 21 ust. 1 pkt 1 u.u.c.o., tj. wskazujących na jej dobrowolne ponowne przyjęcie ochrony państwa, którego jest obywatelką. Jednocześnie Rada uznała za adekwatny wyznaczony przez organ pierwszej instancji termin utraty statusu uchodźcy na dzień przypadający po upływie trzech miesięcy od dnia, w którym zaskarżona decyzja stanie się ostateczna.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła R. K.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 21 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 13.06.2003 o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez błędną jego wykładnię a w konsekwencji przyjęcie, że dobrowolnie przyjęła ochronę państwa, którego jest obywatelem. Nadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia i rozważenia wszystkich przesłanek ustawowych, wynikających z art. 91 ust.la ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, których rozważenie było niezbędne dla wydania decyzji, gdyż dokonanie ustaleń, dotyczących przesłanki z ustawy mogłoby prowadzić do ich pozytywnego stwierdzenia i udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Zarzuciła również naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów

Rada do Spraw Uchodźców w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko, zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Sąd badając zaskarżone rozstrzygnięcie w granicach określonych przepisami ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz. U. z 2012 r., poz. 680) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 poz. 1071 ze zm.), doszedł do przekonania, że skargę należy oddalić.

Nie budzi wątpliwości, że R. K. opuściła terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w marcu 2009 i wyjechała na [...]., gdzie przebywała do lutego 2013 r. Powodem wyjazdu i zamieszkania na [...]. miał być związek z mężczyzną, z którym cudzoziemka miała zawrzeć związek małżeński w obrządku [...]. Z tego związku cudzoziemka, podczas pobytu na [...]., w dniu [...].05.2010 urodziła córkę, małoletnią A. K. Cudzoziemka nie zgłosiła jednak narodzin córki w [...] urzędzie stanu cywilnego, ale akt urodzenia ww. małoletniej został wyrobiony w [...] przy pomocy krewnych cudzoziemki, co spowodowało, że w akcie urodzenia jako miejsce urodzenia dziecka widnieje miasto G. W trakcie pobytu na [...]. cudzoziemka jeden raz przyjechała na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w celu wyrobienia nowej karty pobytu. Ponadto cudzoziemka kilkakrotnie udawała się na terytorium F., oraz jednokrotnie do A. W połowie 2012 r. cudzoziemka wyrobiła, przy pomocy krewnych jej małżonka, zagraniczne paszporty F. dla siebie i córki. Nowo wyrobionym paszportem cudzoziemka posługiwała się przekraczając granicę [...] i [...]. W związku z powyższym, Sąd za prawidłowe uznał ustalenia organów, że cudzoziemka wyrabiając paszporty zagraniczne F. dla siebie i córki, oraz posługując się nimi, ponownie przyjęła ochronę państwa, którego jest obywatelką. R. K. co najmniej dwa razy wjechała do kraju pochodzenia, posługując się dokumentem podróży tego państwa. W konsekwencji spełniona wobec niej została przesłanka pozbawienia statusu uchodźcy, określona w art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680 ze zm.; dalej u.u.c.o.)

Wyjazdy te znajdują potwierdzenie w dokumencie podróży, wydanym przez właściwe organy F., którym posługiwała się cudzoziemka (karty 169-173 akt sprawy organu pierwszej instancji). Sąd podziela stanowisko Rady, że w przypadku cudzoziemki doszło do dobrowolnego ponownego przyjęcia ochrony państwa swojego obywatelstwa. W paragrafie 121. Podręcznika UNHCR wyraźnie stwierdzono, że "jeśli uchodźca występuje o paszport lub jego przedłużenie i uzyskuje je, zostanie to - przy braku kontrargumentów - uznane za chęć oddania się pod ochronę kraju obywatelstwa". W przypadku cudzoziemki nie występują żadne szczególne okoliczności, ani żadne kontrargumenty, które przemawiałyby za tym, że wystąpienie, a następnie otrzymanie paszportu kraju obywatelstwa nie było równoznaczne z dobrowolnym ponownym przyjęciem ochrony tego państwa. Nawet gdyby prawdziwe były argumenty cudzoziemki, że paszporty dla siebie i córki uzyskała przy pomocy znajomości i łapówek, to fakty te należy uznać za jednoznaczne z dobrowolnym ponownym przyjęciem ochrony państwa swojego obywatelstwa, które świadczy o tym, że w rzeczywistości obecnie nie grozi cudzoziemce w F. prześladowanie, doznanie poważnej krzywdy, ani inne naruszenia praw człowieka. Brak zagrożenia potwierdzony zresztą został tym, że podróże te zakończyły się dla skarżącej pomyślnie.

Nie ma znaczenia, czy przebywanie na terytorium F. i wyjazd do A. było konieczne w celu pomocy - w bliżej nieokreślonej formie - mężowi. Gdyby dla skarżącej występowało jakieś realne zagrożenie, nie jechałaby do kraju swego obywatelstwa, a tym bardziej nie wyrabiałaby paszportu F. dla swej małoletniej córki. Bezpodstawne jest twierdzenie, że wyrobienie paszportu F. dla małoletniej córki skarżącej było jedynym sposobem, pozwalającym na jej wjazd na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Pozostaje też ono bez związku z wyżej wykazanym posługiwaniem się przez cudzoziemkę swoim nowo wyrobionym paszportem F. wobec władz [...].

Sąd podziela stanowisko organów, że dla rozstrzygnięcia sprawy irrelewantne są ewentualne kłopoty zdrowotne małoletniej córki skarżącej. Brak podstaw do przyjęcia, że podjęcie odpowiedniej terapii medycznej w kraju pochodzenia, lub w innym miejscu pobytu cudzoziemki poza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, mogłoby prowadzić do naruszenia praw dziecka, określonych w Konwencji o prawach dziecka z 1989 r. w stopniu istotnie zagrażającym rozwojowi psychofizycznemu dziecka. Ocena ta jest tym bardziej zasadna, że - jak trafnie stwierdziły organy- od urodzenia córki w dniu [...] maja 2010 r. do dnia 10 lutego 2013 r. cudzoziemka dobrowolnie przebywała wraz z dzieckiem poza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, a na problemy zdrowotne dziecka zaczęła się powoływać dopiero po wydaniu decyzji o pozbawieniu jej statusu uchodźcy.

Sąd podziela też ustalenia organów co do istotnej zmiany sytuacji w [...] po roku 2008. Sytuacja w tym kraju jest bardzo trudna, ale w ostatnich kilku latach - w szczególności po roku 2008, kiedy cudzoziemce nadano status uchodźcy w Rzeczpospolitej Polskiej - doszło w kraju pochodzenia do pewnej poprawy i stabilizacji. W tym kontekście wzmocnieniu ulega argument, że cudzoziemka, która dobrowolnie ponownie przyjęła ochronę państwa, którego jest obywatelką, tj. F., nie jest tam zagrożona prześladowaniem, doznaniem poważnej krzywdy, ani żadnymi innymi naruszeniami praw człowieka.

Zdaniem Sądu, wobec skarżącej zaistniała przesłanka pozbawienia jej statusu uchodźcy wymieniona w art. 21 ust. 1 pkt 1 u.u.c.o., tj. dobrowolne ponowne przyjęcie ochrony państwa, którego jest obywatelką.

Sąd uznał, że organ I instancji prawidłowo oznaczył termin utraty statusu uchodźcy na dzień przypadający po upływie trzech miesięcy od dnia, w którym zaskarżona decyzja stanie się ostateczna.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia przez organy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia i rozważenia wszystkich przesłanek ustawowych, wynikających z art. 91 ust.la ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, których rozważenie było niezbędne dla wydania decyzji. Według skarżącej, dokonanie ustaleń, dotyczących w.w. przesłanki, mogłoby prowadzić do ich pozytywnego stwierdzenia i udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

Zdaniem Sądu, konstrukcja uzasadnień decyzji organów obu instancji wskazuje na prawidłowe i nie budzące wątpliwości zastosowanie powołanych wyżej przepisów i przeprowadzenie postępowania zgodnego z zasadami k.p.a. Skarżąca w toku całego postępowania miała zapewnioną możliwość pełnego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Brak jakichkolwiek podstaw do kwestionowania sposobu przeprowadzenia przesłuchania przez organ pierwszej instancji. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Zdaniem Sądu dokonana przez organy ocena materiału dowodowego jest zgodna z zasadami swobodnej oceny dowodów i nie nosi cech dowolności (art. 80 i 107 Kpa). Uzasadnienie faktyczne zaskarżonych decyzji jest szczegółowe i oparte na wyczerpująco zebranym materiale dowodowym. Organy wskazały w nim fakty, które uznały za udowodnione, powołały dowody, na których się oparły oraz wskazały przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiły mocy dowodowej.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.