Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 508/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] września 2016r. w sprawie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na A.G.

W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Do Kolegium wpłynęło odwołanie T.G. od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia[...] września 2016r. w sprawie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na A.G..

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że prawo do świadczenia wychowawczego nie przysługuje ponieważ dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu rodziny na kwotę 800 zł miesięcznie. Dochód rodziny w roku bazowym tj. 2014 wyniósł [...] zł na osobę w [...]osobowej rodzinie.

T.G. w odwołaniu zarzucił, że organ wydał decyzję na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego, organ nie wziął pod uwagę wskazywanych przez niego faktów. W 2014r. w skład rodziny wchodziło [...]osoby, również [...] z pierwszego małżeństwa R.L. ur. [...] r., który uczęszczał do [...]dziennego, co zostało ujęte w zeznaniu podatkowym za 2014r. Wysokość zobowiązania alimentacyjnego wynosiła [...], 00 zł (dobrowolne zobowiązanie od stycznia 2016r.) a nie jak przyjął organ [...], 00 zł. W konsekwencji wniósł o przyznanie świadczenia.

Kolegium, pismem z dnia 21 grudnia 2016r. zwróciło się do organu I instancji w trybie art. 136 kpa o uzupełnienie postępowania w zakresie wysokości alimentów świadczonych przez T.G. na rzecz córki K.G. . Wnioskodawca odmówił udzielenia jakichkolwiek informacji na ten temat. W oświadczeniu z dnia 1.stycznia 2017r. poinformował, że nie wyraża zgody na włączanie matki dziecka do postępowania w sprawie świadczenia wychowawczego i przedstawił dowody wpłat alimentów w 2016r. w wys. [...]zł miesięcznie. Oświadczył także, że opłaca córce dodatkowo internet i telewizję w wys. [...] zł.

Rozpoznając odwołanie Kolegium przytoczyło treść art. 5 ust. 3 oraz art. 48 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r, poz. 195 ze zm.) wskazując, przede wszystkim, iż świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Ustalenie przeciętnego miesięcznego dochodu przypadającego na jedną osobę w rodzinie, w celu ustalenia prawa do świadczenia odbywa się poprzez zsumowanie dochodów wszystkich członków rodziny uzyskanych w roku 2014, a otrzymaną w ten sposób kwotę dzieli się przez 12, a także na liczbę osób w rodzinie. Jednakże, taki sposób obliczenia dochodu rodziny może mieć miejsce w sytuacji, gdy dochody rodziny są stałe, czyli nie nastąpiło ani uzyskanie dochodu, ani też jego utrata. Jeżeli natomiast nastąpiła zmiana dochodu rodziny lub zmiana ilości członków rodziny, to wówczas ustawodawca przewiduje inny sposób obliczenia dochodu, po to aby w jak najbardziej zbliżony do aktualnego obliczyć dochód rodziny stanowiący podstawę przyznania świadczenia.

Wprawdzie w ustawie nie ma wprost odniesienia do zmian w składzie członków rodziny, jednakże logicznie rzecz biorąc, jeżeli zmniejszył się stan rodziny w dniu składania wniosku w stosunku do stanu rodziny z roku bazowego przy tym samym dochodzie, to mamy tak jakby do czynienia ze zwiększeniem dochodu na członka rodziny w roku następującym po roku bazowym. Zatem dochód rodziny jest dochodem członków tej rodziny, którzy zostali wskazani we wniosku o przyznanie świadczenia.

Ponadto Kolegium uznało, że kwota [...] zł wypłacanych alimentów na rzecz córki została prawidłowo przyjęta przez organ. Tylko taka kwota została bowiem udowodniona przez Stronę w postaci wyciągu z rachunku bankowego. Natomiast inne dobrowolne kwoty wpłacane przez ojca na rzecz córki nie mają wpływu na przedmiot niniejszego postępowania, ponieważ zasadą jest, iż łożenie na wychowanie dzieci jest obowiązkiem rodziców.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 roku złożył T.G. w całości .

Zarzucił jej: naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7 k.p.a.. art. 77 k.p.a., art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, a tym samym uniemożliwienie mi nabycia prawa do świadczenia wychowawczego na córkę, A.G. w okresie od dnia 1 kwietnia 2016 roku do dnia 31 grudnia 2016 roku. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na moją córkę A.G. oraz zasądzenie wypłaty należnego świadczenia wychowawczego za okres od 1 kwietnia .2016 r. do 31 grudnia 2016 roku w kwocie po 500 zł za każdy miesiąc i zasądzenie wypłaty ustawowych odsetek od zaległości począwszy od dnia wniesienia skargi do dnia zapłaty ewentualnie o uchylenie decyzji obu organów administracji w zaskarżonym zakresie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. dalej jako ppsa) uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Dokonując kontroli decyzji w zakreślonych granicach Sąd uznał skargę za uzasadnioną.

Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do wniosku że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem przy rozpoznawaniu sprawy SKO naruszyło art. 7, 77 i 107 § 3 kpa - w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sadu jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci o pomocy państwa w wychowaniu dzieci: świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka.

Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia ( ust. 3).

Warunkiem uzyskania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko jest spełnienie kryterium dochodowego, które zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci wynosi 800 zł.

Pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się dnia 30 września 2017 r.- art. 48 ust. 1 ustawy. Rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego za ten okres, jest rok kalendarzowy 2014, przy czym prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą o świadczeniach rodzinnych przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu.

Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r., póz. 1518 ze zm.; dalej: "u.ś.r."), przez dochód rodziny należy rozumieć przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Dochód oznacza między innymi przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a uśr),

Organ właściwy oraz marszałek województwa ustalający prawo do świadczenia wychowawczego są obowiązani do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, lub drogą pisemną, od organów podatkowych lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych, organów emerytalno-rentowych oraz z rejestrów publicznych, w tym z rejestru PESEL, o którym mowa w przepisach o ewidencji ludności, oraz drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny z systemu informacji oświatowej, o którym mowa w przepisach o systemie informacji oświatowej, z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, odpowiednio:

1) informacji o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych każdego członka rodziny, udzielanych przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, zawierających dane o wysokości:

a) dochodu,

b) składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu,

c) należnego podatku; (...)

3) informacji o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne, w tym informacji o wysokości składek od poszczególnych płatników i okresach opłacania przez nich tych składek(...) – art. 17 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

W ocenie Sądu prawidłowo wydana decyzja w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego powinna zawierać informacje dotyczące dochodu uwzględnionego przez organy, a następnie odliczonych od niego wskazanych w wyżej powołanym przepisie składników. Kwoty te powinny z kolei wynikać z przedłożonych przez Skarżącego dokumentów, bądź uzyskanych dokumentów przez organ w ramach wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Organy powinny przy tym wyraźnie wskazać, jakie wielkości wzięły pod uwagę i z jakich dokumentów wynikały– art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 28 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu rodziny.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie czyni zadość powyższym wymogom. Wydanego przez organ rozstrzygnięcia nie uzasadnia zebrany materiał dowodowy a nasuwających się wątpliwości nie usuwa sporządzone do niej uzasadnienie.

Jak wynika z akt sprawy T.G. do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego dołączył Pit -40a/11 a za 2014 r., Pit-28/A za 2014, PIT 28 a za 2014 r.Pit O za 2014 r., Pit 37 za 2014 r., wyrok Sądu Rejonowego dla W. wydział [...] Rodziny i Nieletnich z dnia [...] lutego 2005 r. sygn. akt [...] zasądzający alimenty od T. G. na rzecz K. G. w kwocie po [...] zł.

Na podstawie powyższych danych oraz weryfikacji danych o systemie dochodów w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów organ I instancji ustalił, że łączny dochód na osobę w rodzinie skarżącego w 2014 r. wyniósł [...] zł ( dochód w wysokości [...] zł pomniejszony o składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości [...] zł i zapłacony podatek dochodowy w wysokości [...] zł podzielony przez 12 miesięcy, następnie podzielony przez 3 członków rodziny).

Dokonują kontroli decyzji organu odwoławczego Sąd stwierdza, że utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji podobnie jak poprzednia jest niezrozumiała, a zawarte w niej informacje nie odnoszą ze w żaden sposób do wysokości wyliczonego dochody przez organ I instancji. Decyzja opiera się de facto na sporządzonym przez pracownika pomocy społecznej zestawieniu dochodów. Jednak dane uwzględnione w tym zestawieniu nie wynikają bezpośrednio z przedłożonych dokumentów, a są jedynie końcowym efektem dokonanych przez organ rachunków, które z uwagi na brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji nie poddają się kontroli Sądu. .

Otrzymane przez organ wielkości nie wynikają ani z dołączonych przez Skarżącego dokumentów zawierających informacje dotyczące dochodu oraz uiszczonych składek( sąd nie podaje kart ponieważ akta nie zostały ponumerowane). Kombinacje rachunkowe polegające na odjęciu od dochodu w wysokości [...] zł składek na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości [...] zł oraz zapłaconego podatku dochodowego w wysokości [...] zł podzielonego przez 12 miesięcy a następnie podzielonego przez 3 członków rodziny, nie dają wyników, które w swoich decyzjach podają organy obu instancji ( dochód rodziny skrzącego w przeliczeniu na osobę [...] zł). W świetle powyższego Sąd pozbawiony jest możliwości weryfikacji tych ustaleń.

Tym samym organ odwoławczy utrzymując w mocy obarczoną takimi wadami decyzję organu I instancji naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

Sąd zwraca również uwagę, że w decyzji organu I instancji nie podano okresu, którego dotyczy odmowa wnioskowanego świadczenia, do którego podania organ jest obowiązany na podstawie wyżej powołanego art. 48 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie wyjaśniające we wskazanym, wynikającym z przepisów ustawy zakresie i podjętą decyzję uzasadni stosownie do art. 107 § 3 kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.