Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 132/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 113 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2021 r. sprawy ze skargi B.B., B.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Po 132/21

Uzasadnienie

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji - Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2020 w sprawie sprostowania oczywistej omyłki.

W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...], obejmujących zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikające z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] listopada 2003 r. i z zeznania podatkowego PIT-36 za 2013 r.

Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. organ odwoławczy sprostował oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2020 r. wskazując, że na stronie osiemnastej, w wierszu dwunastym, trzynastym, siedemnastym i dwudziestym drugim, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, zamiast: "25 czerwca 2006 r.", winno być: "25 września 2006 r. " W sentencji tego postanowienia omyłkowo podał, że sprostowanie dotyczy postanowienia tutejszego organu "z dnia 31 sierpnia 2019 r. nr [...] r." zamiast "z dnia 31 sierpnia 2020 r. nr [...]". Wobec powyższego, postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej sprostował powyższą omyłkę pisarską zawartą w postanowieniu z dnia [...] października 2020 r.

Pismem z dnia [...] listopada 2020 r., B. B. i B. B. wnieśli zażalenie na postanowienie z dnia [...] października 2020 r., żądając jego

uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie:

- art. 113 § 1 k.p.a., w związku z art. 126 k.p.a., polegające na wydaniu postanowienia w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu nieistniejącym w obrocie prawnym.

- art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa, poprzez wydanie postanowienia dotyczącego nieistniejącego w obrocie prawnym postanowienia,

Ponadto, w przypadku nieuwzględnienia powyższego zarzutu, mając na uwadze argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zarzucili naruszenie:

-art. 113 § 1 k.p.a., w związku z art. 126 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie, że wskazanie w postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w dniu 31 sierpnia 2020 r. z numerem sprawy: [...], iż w dniu 25 czerwca 2006 r. doszło do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego w [...] Banku [...] S.A. jest elementem merytorycznego rozstrzygnięcia i ustalenia stanu faktycznego w sprawie złożonego przez skarżących wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego,

- art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa, poprzez przyjęcie, że popełnione błędy w postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 31 sierpnia 2020 r. z numerem sprawy: [...], są nieistotne.

W uzasadnieniu wskazali, że zakres dokonanego sprostowania postanowienia z dnia 31 sierpnia 2020 r. nie jest kwestią oczywistej omyłki pisarskiej lecz dotyczy konkretnego zdarzenia będącego przedmiotem ustalenia stanu faktycznego w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia zobowiązania podatkowego na skutek przedawnienia i umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zwrócili uwagę, że w sprostowanym postanowieniu organ odwoławczy czterokrotnie (a zatem należy uznać, że konsekwentnie i w sposób przemyślany) podał, że zajęcie w [...] Banku [...] S.A. nastąpiło w dniu 25 czerwca 2006 r. Podkreślili, że konkretyzacja tego zdarzenia (jego data) jest elementem ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy i istotnym zarzutem skargi z dnia [...] września 2020 r. wniesionej przez skarżących, który to element winien zostać rozpatrzony przez Sąd. Wobec tego, zdaniem stron, sprostowanie w powyższym zakresie postanowienia z dnia 31 sierpnia 2020 r. jest niedopuszczalne. W trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie mogą być bowiem prostowane mylne ustalenia faktyczne organu. Według skarżących, nie można także zgodzić się z twierdzeniem, że zaistniały błąd jest nieistotny. Kwestia skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego jest istotnym elementem dla złożonego przez skarżących wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Skarżący dodali, że nie jest dopuszczalne wykorzystywanie instytucji przewidzianej w art. 113 § 1 k.p.a., po wniesieniu przez uprawnionego środka zaskarżenia, a nadto w zakresie spraw będących przedmiotem zarzutu zawartego w skardze. Zaznaczyli, że dokonane przez organ odwoławczy sprostowanie dotyczy bezpośrednio merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu z dnia 31 sierpnia 2020 r., prowadzi do zmiany stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy w zakresie zgłoszonych zarzutów skargi. Podkreślili, że tryb prostowania błędów i omyłek w treści postanowienia, nie może zastępować kontroli prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia przez organ, w toku postępowania instancyjnego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Dyrektor przyznał rację odwołującym, że w sentencji zaskarżonego postanowienia błędnie podano, że sprostowanie odnosi się do postanowienia "z dnia 31 sierpnia 2019 r. nr [...] r." zamiast "z dnia 31 sierpnia 2020 r. nr [...]". wada ta jednak została usunięta w drodze postanowienia z dnia [...] listopada 2020 r. w którym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej sprostował powyższą omyłkę pisarską zawartą w postanowieniu z dnia [...] października 2020 r.

Organ odwoławczy nie podzielił pozostałych zarzutów zażalenia.

W ocenie organu popełniony w postanowieniu z dnia 31 sierpnia 2020 r. błąd polegał na tym, że na stronie osiemnastej, w wierszu dwunastym, trzynastym, siedemnastym i dwudziestym drugim, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, zamiast prawidłowej daty "25 września 2006 r." podano "25 czerwca 2006 r.". Omyłka organu polegała na wpisaniu błędnego miesiąca w dacie, która określa: dzień dokonania zajęcia rachunku bankowego zobowiązanych w [...] Bank [...], dokonanego zawiadomieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia 20 września 2006 r. nr [...] i dzień doręczenia zobowiązanym ww. zawiadomienia o zajęciu. Zestawienie powyższych dat prowadzi do wniosku, że powyższa omyłka pisarska ma charakter oczywisty. Zajęcie rachunku bankowego uważa się za dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu (art. 80 § 2 u.p.e.a.). Skoro rzeczone zawiadomienie o zajęciu zostało wydane w dniu 20 września 2006 r, nie mogło zostać doręczone bankowi (ani zobowiązanym) przed tą datą - w dniu 25 czerwca 2020 r. Organ zaznaczył, że w uzasadnieniu postanowienia z dnia 31 sierpnia 2020 r. Dyrektor kilkakrotnie podał, że doręczenie powyższego zawiadomienia o zajęciu zobowiązanym oraz dokonanie zajęcia nastąpiło w dniu 25 września 2006 r. np.: str. 3 wiersz 27; str. 15 wiersz 5; str. 24 wiersze 26 i 28; str. 25 wiersz 31; str. 26 wiersze 1 i 8; str. 27 wiersze 10 i 12; str. 29 wiersz 28. Nadto z zamieszczonych w aktach sprawy dowodów doręczenia wynika, że [...] Bank [...] potwierdził odbiór ww. dokumentu w dniu 25 września 2006 r., a na skierowanej do zobowiązanych (zwróconej do organu egzekucyjnego) przesyłce zawierającej m.in. ww. dokument, powyższą datę wskazał pracownik operatora pocztowego obok adnotacji "adresat wyprowadził się". W świetle powyższego w ocenie organu nie sposób przyjąć, że sprostowana postanowieniem z dnia [...] października 2020 r, omyłka jest istotnym błędem w ustaleniach Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, przedstawionych w postanowieniu z dnia 31 sierpnia 2020 r. utrzymującym w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., dotyczących stanu faktycznego sprawy zainicjowanej wnioskiem B. B. i B. B. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] i [...]

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem B. B. i B. B. wnieśli skargę do Sądu.

W skardze wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2020 r. i poprzedzającego go postanowienia tego organu z dnia [...] października 2020 r., o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. - o rozpoznanie niniejszej skargi łącznie ze skargą z dnia [...] września 2020 r. wniesioną przez skarżących i rozpatrywaną przez Sąd, pod sygnaturą akt. I SA/Po [...], skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., - z uwagi na ogłoszony stan epidemii wywołanej zachorowaniami na COVID-19.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 144 k.p.a., w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. - poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego zażaleniem postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2020 r.

- art. 113 § 1 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a., poprzez przyjęcie, że czterokrotne podanie w postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 31 sierpnia 2020 r. na stronie osiemnastej w wierszu dwunastym, trzynastym, siedemnastym i dwudziestym drugim, że w dniu 25 czerwca 2006 r. doszło do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego w [...] Banku [...] S.A., jest oczywistą omyłką pisarską podlegającą sprostowaniu z urzędu,

- nieuwzględnienie, że czterokrotne wskazanie w postanowieniu wskazanym w pkt a, że w dniu 25 czerwca 2006 r. doszło do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego w [...] Banku [...] S.A., jest elementem istotnym dla ustalenia stanu faktycznego i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie podniesionego zarzutu przedawnienia zaległości podatkowej, w związku ze złożonym przez skarżących wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa, poprzez przyjęcie, że popełnione błędy w postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 31 sierpnia 2020 r. są nieistotne,

- art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie w wyczerpujący sposób zarzutów podniesionych w zażaleniu z dnia [...] listopada 2020 r., w szczególności: nieprzedstawienie wyczerpującej argumentacji w zakresie zarzutu, że data dokonania zajęcia rachunku bankowego w [...] Banku [...] S.A. jest elementem merytorycznego rozstrzygnięcia i ustalenia stanu faktycznego w sprawie,

- art. 6 k.p.a., w związku z art. 19 k.p.a. polegające na naruszeniu właściwości rzeczowej organu i orzeczenie, poprzez sprostowanie postanowienia, w sytuacji, gdy w związku ze skargą skarżących z dnia [...] września 2020 r., uprawnionym do rozstrzygnięcia sprawy daty i skuteczności zajęcia rachunku bankowego jest sąd administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzyli argumenty przedstawione w zażaleniu

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy zasadności uznania za oczywistą omyłki popełnionej w uzasadnieniu postanowienia z dnia 31 sierpnia 2020r r. utrzymującym w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r, o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] Omyłka polegała na błędnym wpisaniu na stronie osiemnastej, w wierszu dwunastym, trzynastym, siedemnastym i dwudziestym drugim, daty 25 czerwca 2006r. zamiast: 25 września 2006 r. Zdaniem organu omyłka jest oczywista, natomiast według skarżących jest elementem istotnym dla ustalenia stanu faktycznego i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie podniesionego zarzutu przedawnienia zaległości podatkowej, w związku ze złożonym przez skarżących wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Wprawdzie przepis ten nie zawiera definicji legalnej oczywistej omyłki, ale już z samego potocznego rozumienia tego pojęcia wynika, że chodzi w nim o błąd pisarski lub rachunkowy albo inny błąd, lecz zawsze dostrzegalny "na pierwszy rzut oka", ewidentny, łatwo zauważalny i niewymagający dodatkowych zabiegów myślowych, obliczeń czy ustaleń. W tym trybie nie można natomiast dokonywać merytorycznej korekty rozstrzygnięć (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2019 r., o sygn. akt II OSK 2800/18). Zdaniem Sądu błąd popełniony przez organ odwoławczy w postanowieniu z dnia 31 sierpnia 2020r r. jest ewidentny i polegał tylko na wadliwym wpisaniu w uzasadnieniu postanowienia II instancji na stronie osiemnastej, w wierszu dwunastym, trzynastym, siedemnastym i dwudziestym drugim daty 25 czerwca 2006 r. zamiast: 25 września 2006 r. Należy przyznać rację organowi, że skoro zawiadomienie o zajęciu zostało wydane w dniu [...] września 2006 r, nie mogło zostać doręczone bankowi (ani zobowiązanym) przed tą datą - w dniu 25 czerwca 2020 r. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 31 sierpnia 2020 r. Dyrektor kilkakrotnie podał, że doręczenie zawiadomienia o zajęciu zobowiązanym oraz dokonanie zajęcia nastąpiło w dniu 25 września 2006 r. np.: str. 3 wiersz 27; str. 15 wiersz 5; str. 24 wiersze 26 i 28; str. 25 wiersz 31; str. 26 wiersze 1 i 8; str. 27 wiersze 10 i 12; str. 29 wiersz 28. Nadto z zamieszczonych w aktach sprawy dowodów doręczenia wynika, że [...] Bank [...] potwierdził odbiór ww. dokumentu w dniu 25 września 2006 r. (k. [...] akt administracyjnych). Wobec tego nie sposób przyjąć, że sprostowana postanowieniem z dnia [...] października 2020 r, omyłka jest istotnym błędem w ustaleniach Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, przedstawionych w postanowieniu z dnia 31 sierpnia 2020 r. utrzymującym w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., dotyczących stanu faktycznego sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżących o umorzenie postępowania egzekucyjnego i że miała wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie w zakresie podniesionego zarzutu przedawnienia zaległości podatkowej.

Na marginesie należy wskazać, że tut. Sąd rozpoznając skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 31 sierpnia 2020 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie I SA/Po [...] przyjął jako element stanu faktycznego, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w P. 25 września 2006 r. zajął wierzytelności z rachunku bankowego w [...] Banku [...] na podstawie zawiadomienia z [...] września 2006r. (zawiadomienie doręczono bankowi 25 września 2006 r., natomiast zawiadomienie wraz z tytułem skierowane na adres skarżących w L. zostało zwrócone z adnotacją dokonaną 25 września 2006 r. "adresat wyprowadził się"). W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę I SA/Po [...] środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego skarżących na podstawie zawiadomienia z 20 września 2006 r. doprowadził do przerwania biegu terminu przedawnienia dochodzonych przez organ egzekucyjny należności.

Wszystko to świadczy o tym, że sprostowana postanowieniem z dnia [...] października 2020 r, omyłka nie jest istotnym błędem w ustaleniach Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, i że nie miała żadnego wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w zakresie podniesionego zarzutu przedawnienia zaległości podatkowej. Sąd podziela pogląd organu, że omyłka w dacie jest oczywista i mogła zostać sprostowana w trybie art. 113 § 1 k.p.a.

W konsekwencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.