Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 475/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Gabriela Nowak Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2015 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz D. G. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku M. B.

o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...] z dnia [...] września 2013 r.

orzekającą o:

- stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L.

nr [...] z dnia [...] maja 1996 r. w części dot. wydzielenia działek nr [...],[...],[...]– jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa,

- stwierdzeniu nieodwracalności skutków prawnych w/w decyzji w części dotyczącej wydzielonych działek nr [...],[...],[...],[...],[...],

- o odmowie stwierdzenia nieważności w/w decyzji, w pozostałej części,

utrzymało powyższą decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy:

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 1996 r., po rozpatrzeniu wniosku M. B., Kierownik Urzędu Rejonowego w L. zatwierdził projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W. położonej we wsi C. gm. J. oznaczonej

w ewidencji gruntów wsi C. jako działka nr [...] na nieruchomości oznaczone numerami: [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...]o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 i [...] o pow. [...] m2 przeznaczone

w planie miejscowym pod zabudowę mieszkaniowo-usługową, dz. nr [...] o pow.

[...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 i [...] o pow. [...] m2

– pod projektowane drogi i ulice oraz dz. nr [...] o pow. [...] m2 w dotychczasowym użytkowaniu.

W dniu [...].11.2011 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w W. wpłynęło pismo Gminy [...] o rozważenie zasadności stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. nr [...] z dnia

[...] maja 1996 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości uregulowanej

w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W. położonej we wsi C. gm. J. oznaczonej w ewidencji gruntów wsi C. jako działka nr [...].

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...], po przeprowadzeniu postępowania, Kolegium:

- stwierdziło nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L.

nr [...] z dnia [...] maja 1996 r. w części dotyczącej wydzielenia działek nr [...],[...],[...]– jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa,

- stwierdziło, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w L. nr [...]

z dnia [...] maja 1996 r. w części dotyczącej wydzielenia działek nr [...],[...],[...],[...],[...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jednak

nie można stwierdzić jej nieważności z uwagi na nieodwracalne skutki prawne,

- odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego

w L. nr [...] z dnia [...] maja 1996r. w pozostałej części.

Od w/w decyzji M. B. pismem z dnia [...] października 2013 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę skarżonej decyzji w zakresie pkt 1 tj. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. nr [...] z dnia [...] maja 1996 r. odnośnie wydzielenia działek nr ew. [...],[...] oraz [...], zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 7, 77, 80 kpa i art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 10 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30 poz. 127) poprzez błędne stwierdzenie nieważności decyzji kierownika Urzędu Rejonowego w L.

nr [...] z dnia [...] maja 1996 r. w części dot. wydzielenia działek nr [...],[...] oraz [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji poczynienia nieprawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie przeznaczenia tych działek,

- art. 157 § 2 kpa poprzez nieuprawnione wszczęcie z urzędu postępowania

o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego

w L. nr [...], w sytuacji gdy z wnioskiem w tym zakresie w dniu

[...] października 2011 r. wystąpiła Gmina [...] co stanowi, zdaniem odwołującej się, podmiotową przyczynę niedopuszczalności wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, w tym także z urzędu,

- art. 39 § 1 kpa oraz art. 40 kpa w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez brak ustalenia

i doręczenia zaskarżonej decyzji stronie postępowania tj. następcom prawnym zmarłej w 2009 r. uczestniczki postępowania M. B.,

- art. 7, 9, 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez zaniechanie ustosunkowania się do wniosków podniesionych przez uczestnika postępowania

i brak poinformowania go o załączeniu do akt sprawy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy J. uchwalonego przez Radę Gminy J. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r., zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia 29 sierpnia 2012 r., co spowodowało brak osobistego zapoznania się z przedmiotowym dokumentem przez skarżącej oraz nieprzeprowadzenie

przez organ wnikliwie i wszechstronnie postępowania dowodowego i w konsekwencji zaniechanie ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy,

- art. 158 § 2 kpa w zw. z art. 156 § 2 kpa poprzez brak ustalenia, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w L. nr [...] z dnia [...] maja 1996 r.

w części dot. działek nr ew. [...], [...],[...] wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Pismami z dnia [...] grudnia 2013 r. Kolegium: poinformowało strony

o wpłynięciu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i możliwości zapoznania się

z aktami, wezwało skarżącej do wskazania następców prawnych po M. B., wystąpiło do USC o nadesłanie skróconego aktu zgonu M. B.

W dniu 23 grudnia 2013 r. do Kolegium nadesłany został odpis skrócony aktu zgonu M. B.

W dniu [...] grudnia 2013 r. do Kolegium wpłynęło oświadczenie M. B., że jest jedynym spadkobiercą M. B. W załączeniu

do oświadczenia nadesłano również kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego

w L. z dnia [...] września 2010 r. sygn. I Ns [...] o nabyciu spadku

przez M. B. po M.B.

W dniu 16 stycznia 2014 r. do Kolegium wpłynęło pismo Wójta Gminy [...]

z informacją dot. następcy prawnego po M. B.

Pismem z dnia 28 kwietnia 2014 r. Kolegium poinformowało strony o zebraniu całego materiału dowodowego i wyznaczyło stronom 7-dniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia w sprawie.

W dniu 16 maja 2014 r. do Kolegium wpłynęło pismo ze stanowiskiem stron

w sprawie.

W dniu 21 lipca 2014 r. do Kolegium wpłynęły dwa pisma od M. B.: zajmujące stanowisko w sprawie oraz wzywające Kolegium do usunięcia naruszenia prawa.

SKO w W. po zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym

i zarzutami podniesionymi przez M. B. oraz stanowiskami pozostałych stron postępowania uznało, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest niezasadny, a ponownie rozpoznając sprawę organ stwierdził, że w pełni podziela pogląd zawarty w decyzji tego organu z dnia [...] września 2013 r.

Organ wskazał, że podmiotem rozważań o stwierdzenie nieważności decyzji może być jedynie ustalenie czy dana decyzja dotknięta jest wadą określoną w art. 156

§ 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

(jt. Dz.U z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.). Stąd też organ rozpoznający sprawę musi ograniczyć się jedynie do zbadania prawidłowości przedmiotowej decyzji w kontekście cytowanego przepisu w zestawieniu z odnośnym, obowiązującym w tym zakresie, przepisem prawa materialnego. Instytucja stwierdzenia nieważności stosowana

do decyzji ostatecznych, stanowi wyjątek od generalnej zasady trwałości decyzji administracyjnych, toteż nie można wychodzić poza ramy określone

przez ustawodawcę w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ nadzoru zatem, zobowiązany był dokonać analizy decyzji, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności pod względem wystąpienia wymienionych przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Kolegium działając z urzędu w niniejszej sprawie po przeprowadzeniu postępowania uznało, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w L. nr [...] z dnia [...] maja 1996 r. zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W. położonej we wsi C. gm. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów wsi C. jako działka nr [...] na [...] działek, jest obarczona w części wadą o której mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kpa

przy czym do części zaistniała negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności bowiem co do działek nr ew. [...] (obecnie działki nr ew. [...] i [...]– decyzja z dnia

[...] grudnia 2000 r. nr [...]) oraz nr ew. [...] - [...] i nr ew. [...] (obecnie działki nr ew. [...] i [...] – decyzja z dnia [...] grudnia 2000 r. Nr [...]) zaszły nieodwracalne skutki prawne, co powodowało niemożność stwierdzenia nieważności decyzji w tej części.

Organ przypomina, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia,

gdy występuje oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a treścią przepisu. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania, który służy eliminacji z obrotu prawnego decyzji i postanowień dotkniętych najcięższymi wadami prawnymi wymienionymi w art. 156 § 1 kpa.

W dacie wydania decyzji tj. w dniu [...] maja 1996 r. o podziale działki

nr ew. [...], obowiązywała ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami

i wywłaszczaniu nieruchomości (tj. Dz.U z 1991 r., nr 30 poz. 127 z póżn. zm.).

Zawarty we wskazanym akcie przepis art. 10 ust. 1 stanowił: podział nieruchomości może nastąpić, jeżeli jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem analiza akt sprawy w tym w szczególności załącznika graficznego do decyzji (mapa z podziałem) oraz wypisu i wyrysu z miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy J. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy J. z dnia [...] listopada 1994 r. (Dz.Urz. Woj. [...] z dnia [...] grudnia 1994 r., nr [...], poz. [...]) wskazuje, zdaniem organu, że linie rozgraniczające działek o nr [...], [...], [...], [...], [...] powstałych w wyniku podziału, określone na mapie stanowiącej załącznik do decyzji podziałowej nie pokrywają się z liniami rozgraniczającymi poszczególne funkcje terenu wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J. z 1994 r. Wydzielone działki nr [...],[...],[...],[...],[...] (część) stanowią według planu zagospodarowania przestrzennego fragment obszaru przeznaczonego pod drogę publiczną oznaczoną symbolem [...], która w planie określona została jako droga gminna o szerokości w liniach rozgraniczających [...] m, natomiast fragment działki

nr [...] przeznaczony został w planie pod drogę gminną oznaczoną symbolem [...], o szerokości w liniach rozgraniczających [...] m. Tymczasem w decyzji nr [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...].05.1996 r. określono, że działki nr [...], [...],[...] przeznaczone są w planie miejscowym pod zabudowę mieszkaniowo-usługową.

W przedmiotowej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego podano, że działki

nr [...],[...] (znaczna część), [...] przeznaczone są pod projektowane drogi

i ulice, podczas gdy znajdują się one w obszarze oznaczonym symbolem [...],

dla którego ustalenia są następujące: tereny strefy mieszkaniowo-usługowej

o zabudowie średniointensywnej, powierzchnia działki minimum – [...]m2, maksymalna powierzchnia działki – [...] m2, zalecana zabudowa – łańcuchowa, bliźniacza, wolnostojąca lub małe domy mieszkalne na działce o powierzchni minimum [...]m2;

do czasu budowy kanalizacji, działki nie wyposażone w wodociąg publiczny powinny mieć wielkość nie mniejszą niż [...] m2; projektowany podział powinien umożliwić dokonanie wtórnego podziały po realizacji wodociągu publicznego.

Z powyższego wynika, zdaniem organu, że podział został dokonany

w sprzeczności z zapisami obowiązującego w dacie dokonania podziału miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe stanowi zatem, zdaniem organu, w sposób oczywisty o rażącym naruszeniu prawa, bowiem treść decyzji stoi w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z zapisami planu a tym samym również z zapisem art. 10

ust. 1 w/w ustawy, która dopuszczała podział, gdy jest on zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego – co w niniejszej sprawie w zakresie działek

nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], nie miało miejsca.

Organ wskazał, iż stwierdzić nieważność decyzji (w całości lub w części) może organ nadzoru, gdy nie wywołała ona nieodwracalnych skutków prawnych. W niniejszej sprawie jak wynika ze znajdujących się w aktach wypisów z ewidencji gruntów (przesłanych na żądanie Kolegium), w odniesieniu do działek nr [...],[...],[...],[...] (obecnie [...] i [...]),[...] (obecnie [...] i [...]) nastąpiło zbycie w/w nieruchomości (aktami notarialnymi), zatem nie jest możliwe cofnięcie, zniesienie lub odwrócenie skutków prawnych w drodze działania organu administracji publicznej.

Właścicielem działki nr ew. [...] byli M. i M. B.

(co wynika z wypisu z ewidencji gruntów z dnia [...] września 2012 r.). M. B. zmarła w dniu [...] września 2009 r. (odpis skrócony aktu zgonu z dnia [...] grudnia 2013 r. – w aktach Kolegium) a następcą prawnym zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w L. o nabyciu spadku z dnia [...] września 2010 r. sygn.

[...], jest M.B. a zatem w odniesieniu do tej dzialki, zdaniem Kolegium, nie nastąpił nieodwracalny skutek prawny i w tej części prawidłowo Kolegium w skarżonym orzeczeniu stwierdziło nieważność decyzji nr [...], jako wydanej

z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei działki nr ew. [...] i [...] stały się własnością Gminy J. z mocy decyzji zatwierdzającej podział działki nr ew. [...], zatem w tym zakresie słusznie Kolegium uznało, iż nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, gdyż możliwe jest odwrócenie tych czynności wskutek czynności administracyjnej. Stwierdzenie, bowiem nieważności orzeczenia administracyjnego powoduje skutek ex tunc tj. od dnia wydania wadliwej decyzji.

W pozostałym zakresie, co do działek nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] podział nie nastąpił z rażącym naruszeniem prawa, gdyż był zgodny

z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatem w tym zakresie słusznie w skarżonym orzeczeniu organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. nr [...] z dnia [...].06.1996 r.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ uznał, że niezasadny jest zarzut dot. art. naruszenia art. 7, 77, 80 kpa

i art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 10 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30 poz. 127), bowiem Kolegium prawidłowo uznało, iż decyzja w części dot. działek o nr ew. [...] i [...] – [...] obarczona jest wadą nieważności określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kpa przy czym tylko co do działek nr [...] – [...] możliwe było stwierdzenie jej nieważności, gdyż nie wywołała ona nieodwracalnych skutków prawnych. Organ przyznał, że faktycznie w orzeczeniu Kolegium znalazła się pewna nieścisłość odnośnie działki nr ew. [...], która wynika

z faktu, iż ta działka jak wynika zamiejscowego planu i załącznika graficznego (mapa) do decyzji podziałowej znalazła się częściowo w obszarze oznaczonym na planie symbolem [...], a częściowo (w znacznej części) była położona w obszarze oznaczonym na planie symbolem [...]. Nie jest jednak, zdaniem organu, możliwe stwierdzenie nieważności podziału w części co do konkretnej wydzielonej działki

stąd zdaniem składu orzekającego orzeczenie w tym zakresie, co do stwierdzenia nieważności jest prawidłowe. Należy w tym miejscu wskazać, iż Kolegium zebrało

w sprawie zebrało pełen materiał dowodowy z którego jednoznacznie wynikają sprzeczności części podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego a zatem za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia w tym zakresie przez Kolegium wskazanych wyżej przepisów.

Rację ma skarżący, iż w dniu [...] listopada 2011 r. do Kolegium wpłynęło pismo pełnomocnika Gminy [...] wnoszące o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] maja 1996 r. Nr [...]. Uszło jednak uwagi skarżącej , że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. zostało wszczęte

przez Kolegium nie na wniosek Gminy J., lecz z urzędu. Zauważyć w tym miejscu wypada, że przepis art. 157 § 2 kpa jednoznacznie daje w tym zakresie uprawnienie organowi nadzoru, którym w zakresie podziałów nieruchomości są samorządowe kolegia odwoławcze. Faktycznie gdyby postępowanie zostało wszczęte na wniosek Gminy J., to stanowiłoby to podmiotową przyczynę niedopuszczalności wszczęcia postępowania. A zatem zarzut podniesiony w tym zakresie jest niezasadny, bowiem Kolegium ma prawo do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania nadzorczego w każdej sprawie podlegającej właściwości miejscowej

i rzeczowej tego organu (art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r.

o samorządowych kolegiach odwoławczych – jt. Dz. U z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm. w zw. z art. 157 § 1 i 2 i art. 17 pkt 1 kpa).

Zdaniem organu, rację ma skarżący wskazując, iż doszło do naruszenia przepisów kpa poprzez brak ustalenia i doręczenia decyzji stronie, bowiem skoro M. B. nie żyła w dacie zarówno wszczęcia jak i zakończenia postępowania przez Kolegium decyzją sygn. [...], to nie mogła być stroną

tego postępowania. W jej miejsce winni wstąpić następcy prawni. Z ustaleń dokonanych

w tym zakresie przez Kolegium w niniejszym postępowaniu wynika, że następcą prawnym po w/w jest M. B., który od początku postępowania uczestniczył w nim i był przez Kolegium informowany o podejmowanych czynnościach.

Tak więc skoro skarżona decyzja została doręczona M. B.,

który jest jednocześnie następcą prawnym po M. B., to naruszenie wskazanych przepisów nie miało znaczenia dla wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Niezależnie od powyższego organ podniósł, iż o zmianie podmiotów postępowania organ może się dowiedzieć jedynie od stron postępowania lub z powszechnie dostępnych dokumentów np. ewidencji gruntów. Żadna ze stron postępowania

w tym również M. B. po wszczęciu postępowania ani też do dnia wydania decyzji sygn. [...] nie poinformował Kolegium o tym, że jedna z osób uznanych przez organ za stronę nie żyje. Informacji takiej Kolegium nie uzyskało również z ewidencji gruntów – bowiem jak wynika z wypisu dla działki nr ew. [...]

w dacie [...] września 2012 r., a zatem blisko 3 lata po śmierci oraz 2 lata po nabyciu spadku przez M. B., w dalszym ciągu nieżyjąca już M. B. była ujawniona jako współwłaściciel działki. Organ wskazuje na obowiązek właściciela wynikający z przepisu art. 22 ust. 2 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (jt. Dz.U. z 2010 r. Nr 193,

poz. 1287 z późn. zm.), który stanowi, że właściciel jest obowiązany zgłaszać staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (...).

Niewątpliwie zasadny jest zarzut, iż Kolegium uniemożliwiło skarżącemu,

przed wydaniem skarżonej decyzji, zapoznania się z nadesłanym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...], gdyż jak wynika z akt dokument ten został nadesłany przez Wójta Gminy [...] w dniu 9 września 2013 r.,

a skarżone orzeczenie zostało wydane w dniu [...] września 2013 r. Po nadesłaniu planu Kolegium nie poinformowało skarżącej o możliwości zapoznania się z tym dokumentem co niewątpliwie narusza przepis art. 10 kpa. Nie mniej jednak przy ponownym rozpoznawaniu sprawy skarżący został poinformowany o zebraniu całego materiału dowodowego i miał możliwość zapoznania się z nim i wypowiedzenia w sprawie (pismo Kolegium z dnia 28 kwietnia 2014 r. i z dnia 13 grudnia 2013 r.).

Zdaniem organu skarżona decyzja nie narusza art. 158 § 2 kpa w zw. z art. 156

§ 2 kpa poprzez brak ustalenia, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego

w L. nr [...] z dnia 11 maja 1996 r. w części dot. działek nr ew. [...],[...][...] wywołała nieodwracalne skutki prawne – gdyż w tym zakresie

jak wskazano wyżej, decyzja nie wywołała, zdaniem organu, nieodwracalnych skutków prawnych.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia

[...] września 2014 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. B. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj:

- art. 7, 77, 80 kpa i art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 10 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r., nr 30, poz. 127)

poprzez błędne utrzymanie w mocy decyzji SKO z dnia [...] września 2013 r., sygn. akt [...] stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. nr [...] z dnia [...] maja 1996 r. w części dotyczącej wydzielenia działek nr [...],[...] i [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa

w sytuacji poczynienia nieprawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie przeznaczenia tychże działek jak też pominięcie okoliczności, iż fakt znajdowania się działek w strefie mieszkaniowo-usługowej nie powoduje możliwości nadania im przeznaczenia

pod projektowane drogi i ulice, albowiem w chwili podziału działek objętych tą strefą musi zostać zapewniony z mocy prawa dostęp do drogi publicznej,

- art. 158 § 2 kpa w związku z art. 156 § 2 kpa poprzez brak ustalenia, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w L. nr [...] z dnia [...] maja 1996 r.

w części dotyczącej działek nr [...],[...] i [...] wywołała nieodwracalne skutki prawne,

- art. 157 § 2 kpa poprzez nieuprawnione wszczęcie z urzędu postępowania

o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L.

nr [...] z dnia [...] maja 1996 r., w sytuacji gdy z wnioskiem w tym zakresie z dnia

[...] października 2011 r. znak [...] wystąpiła Gmina J. co stanowi podmiotową przyczynę niedopuszczalności wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, w tym także z urzędu,

- art. 7, art. 9 kpa, art. 10 § 1 kpa, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez uznanie za prawidłowy brak ustosunkowania się przez SKO do wniosków podniesionych

przez skarżącej i brak poinformowania go o załączeniu do akt niniejszej sprawy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy J. uchwalonego przez Radę Gminy J. uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r., zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia [...] sierpnia 2012 r., co spowodowało brak osobistego zapoznania się z przedmiotowym dokumentem przez skarżącej

oraz nieprzeprowadzenie przez organ wnikliwego i wszechstronnego postępowania dowodowego i w konsekwencji zaniechanie ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy,

- art 158 § 2 kpa w związku z art. 156 § 2 kpa poprzez brak ustalenia, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w L. nr [...] z dnia [...] maja 1996 r.

w części dotyczącej działek nr [...],[...] i [...] wywołała nieodwracalne skutki prawne, w sytuacji gdy działki te wchodzą w skład masy spadkowej po zmarłej M. B. oraz ustanowione zostały na nich ograniczone prawa rzeczowe

na rzecz różnych podmiotów

wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz uchylenie punktu 1 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r.

nr [...].

W obszernym uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że z mocy prawa działki m.in. o nr [...] i [...] przeszły na własność Gminy J., a skarżący

do dnia dzisiejszego nie otrzymał odszkodowania – gwarantowanego na mocy art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Zdaniem skarżącej, gmina dostrzegła rzekomo "błędną decyzję" dopiero wtedy, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 554/11 podtrzymywał decyzję Wojewody [...]

o wypłaceniu odszkodowania za przejętą drogę, a nie np. w sierpniu 2005 r.,

w którym na wniosek Gminy J. działki [...] i [...] zostały odłączone

od księgi wieczystej skarżącego i przyłączone do księgi Gminy J.

Pomimo "błędnej decyzji" Gmina J. prowadziła na wniosek skarżącej postępowanie administracyjne dotyczące odszkodowania od dnia [...] lipca 1997 r.

i w żadnym piśmie na przestrzeni ponad 17 lat nie podważyła legalności decyzji podziałowej. Co więcej Urząd Gminy J. decyzją nr [...] z dnia

[...] marca 2004 r. po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o zmianę decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. nr [...] z dnia [...].05.1996 r. odmówił dokonania zmiany.

Obecnie od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

z dnia 8 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 554/11, Gmina J. wniosła skargę kasacyjną i w toku sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – złożyła

do SKO w W. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. nr [...] z dnia [...] maja 1996 r. Zatem wobec konieczności wypłacenia odszkodowania na rzecz skarżącej , Gmina J. po ponad 17 latach "przypomniała sobie" o tym, że decyzja podziałowa jest rzekomo rażąco sprzeczna

z prawem.

Skarżąca podnosi, iż na przestrzeni tego okresu czasu, Gmina J. wielokrotnie podkreślała, iż decyzje podziałowe dotyczące nieruchomości skarżącej jak też działek sąsiednich są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Dowód: wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 554/11

wraz z uzasadnieniem, decyzja Wójta Gminy J. z [...].03.2004 r., decyzja Wojewody [...] z [...].11.1999 r., decyzja Wojewody [...]

z [...].11.1999 r.

Zatem zdaniem skarżącej należy mieć na uwadze w aspekcie niniejszej sprawy zarówno upływ czasu od wydania decyzji działowej, skutki jakie decyzja

ta poczyniła w przedmiotowych nieruchomościach, obecny stan pełnej zgodności

tych działek w planie zagospodarowania przestrzennego oraz wreszcie samo zachowanie organu tj. Gminy [...].

W zaskarżonej decyzji stwierdza się (s. 1), iż "w dniu [...] listopada 2011 r.

do SKO w W. wpłynęło pismo Gminy J. o rozważenie zasadności stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L.

nr [...] z dnia [...] maja 1996 r.". Na stronie 3 uzasadnienia inkryminowanej decyzji stwierdza się zaś, iż SKO działało z urzędu w sprawie niniejszej.

Na s. 6 zaskarżonej decyzji SKO stwierdza, iż "rację ma skarżący, iż w dniu

[...] listopada 2011 r. do Kolegium wpłynęło pismo pełnomocnika Gminy [...] wnoszące o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego

w L. nr [...] z dnia [...] maja 1996 r.". Dalej jednak organ stwierdza,

iż niniejsze postępowanie zostało wszczęte nie na wniosek lecz z urzędu (s.6).

Jednocześnie SKO stwierdza, iż "faktycznie, gdyby postępowanie zostało wszczęte na wniosek Gminy J., to stanowiłoby to podmiotową przyczynę niedopuszczalności wszczęcia postępowania".

Powyższe ma, zdaniem skarżącej, istotne znaczenie z uwagi na to,

iż z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że podmiotową przyczynę niedopuszczalności wszczęcia postępowania stanowi okoliczność, iż z wnioskiem

o stwierdzenie nieważności występuje Gmina, której organ załatwił indywidualną sprawę z zakresu administracji publicznej wnioskowaną decyzją. Niedopuszczalna jest bowiem sytuacja, w której Wójt Gminy jako organ administracji publicznej wydał decyzję, a następnie wnioskuje o stwierdzenie nieważności tej decyzji jako reprezentant Gminy.

Powierzenie zatem organowi gminy właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło

na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę gminę jej interesu prawnego zarówno w postępowaniu administracyjnym,

jak i sądowoadministracyjnym (uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r., OPS 1/03, ONSA 2003, nr 4, poz. 114).

W niniejszej sprawie tymczasem bezsporne jest, zdaniem skarżącej, iż w dniu

[...] października 2011 r. Gmina J. wystąpiła nie z propozycją rozważenia stwierdzenia nieważności lecz z "wnioskiem o stwierdzenie nieważności",

gdzie wniesiono właśnie o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z [...] maja 1996 r. Wynika to wprost z akt niniejszej sprawy jak też celu Gminy J., która działała tak aby Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił sprawę o sygn. akt I OSK 2166/11, co zresztą nastąpiło postanowieniem z dnia 20 grudnia 2011 r. Z treści tego postanowienia wynika wprost, iż Gmina J. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, a nie jak chce SKO w zaskarżonej decyzji "o rozważenie zasadności stwierdzenia nieważności decyzji".

Dowód: postanowienie NSA z 20.12.2011 r., sygn. akt I OSK 2166/11.

Za tworzenie swoistej fikcji prawnej uznać należy, zdaniem skarżącej,

takie zachowanie SKO, gdzie złożone przez Gminę J. żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uważa się za "wniosek rozważający wszczęcie". W ten sposób próbuje się dokonać obejścia prawa tak, aby Gminę J. nie spotkała wskazana powyżej podmiotowa przeszkoda prowadzenia postępowania.

Brak jest także w aktach sprawy formalnej odpowiedzi na złożony przez Gminę J. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji tj. postanowienia w tym zakresie. Zatem zdaniem skarżącej to żądanie Gminy J. nie zostało w sposób formalny załatwione.

Niezrozumiałym jest, zdaniem skarżącej, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w przypadku działki nr [...], która jak wskazano również w zaskarżonej decyzji przeznaczona była pod drogę publiczną oznaczoną symbolem [...] jako droga gminna o szerokości 15 metrów tylko z tego względu, że linie graniczne działki nie pokrywają się w pełni z liniami rozgraniczającymi poszczególne funkcje terenu wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego gminy J. z 1994 r. Działka ta na planie

tym była ujęta jako droga, a zatem nie może być mowy w jej przypadku o rażącym naruszeniu prawa, a co najwyżej o pewnych nieścisłościach, które jednak nie powodują, iż utraciła ona przeznaczenie i funkcje wskazane w decyzji podziałowej i wynikające

z powyższego planu.

Odnośnie działek nr [...] oraz nr [...] również nie do zaakceptowania, zdaniem skarżącej, jest stanowisko, iż wydzielenie działki pod projektowane drogi

i ulice nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, W tym miejscu skarżąca przywołuje treść uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 marca 1993 r., (Dz.U. z 1993 r.,

nr 27, poz. 126) w sprawie ustalenia powszechnie obowiązującej wykładni art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r., nr 30, poz. 127), gdzie stwierdzono, iż sformułowanie "pod budowę ulic" oznacza,

iż wydzielenie gruntów z nieruchomości objętej podziałem na wniosek właściciela następuje pod budowę nowych ulic przeznaczonych do obsługi działek powstałych

w wyniku tego podziału.

Działki o nr [...] i nr [...], znajdujące się zgodnie z powołanym planem

w obszarze oznaczonym symbolem [...]: tereny strefy mieszkaniowo-usługowej,

w świetle powyższej wykładni, musiały zostać wydzielone do obsługi powstałych

w wyniku podziału działek jako droga dojazdowa, stąd też w decyzji podziałowej wsk azano ich przeznaczenie jak pod projektowane drogi i ulice.

Wbrew jednak stanowisku SKO, fakt znajdowania się tych działek w strefie mieszkaniowo-usługowej nie powoduje możliwości nadania im przeznaczenia

pod projektowane drogi i ulice, albowiem w chwili podziału działek objętych tą strefą musi zostać zapewniony z mocy prawa dostęp do drogi publicznej. Stąd też, zgodnie

z art 10 ust. 5 ustawy w decyzji podziałowej w przypadku tych działek zostało nadane takie, a nie inne przeznaczenie.

W powyższym zakresie należy wskazać również na załącznik stanowiący mapę do decyzji podziałowej i wyrysu z rysunku miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy J. Ma on założone na siebie dwa plany, które obiektywnie analizując nie przedstawiają realnych wymiarów i powierzchni. Według oznaczenia na mapie [...] czyli drogi lokalne w przedstawionej skali

ich szerokość wyniosłaby około 100 metrów.

Zatem, zdaniem skarżącej, działki nr [...] i [...] są drogą dojazdową

do działek które powstały w wyniku podziału i służą do prawidłowego korzystania

nieruchomości budynkowej, co uzasadnia stwierdzenie, że w tym przypadku nastąpił również nieodwracalny skutek prawny.

SKO wskazało (również w decyzji poprzedzającej), iż z uwagi na zbycie działek nr [...], [...],[...],[...] (obecnie [...] i [...]),[...] (obecnie [...]

i [...]) nie jest możliwe cofnięcie, zniesienie lub odwrócenie skutków prawnych

w drodze działania organów administracji publicznej.

W zaskarżonej decyzji stwierdzono (s. 5), iż działki nr [...] i [...] stały się własnością Gminy J. z mocy decyzji zatwierdzającej podział działki nr [...]. Dlatego też zdaniem SKO dla tych działek nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, gdyż możliwe jest odwrócenie tych czynności wskutek czynności administracyjnych.

W powyższym zakresie organ nie dokonał jednak zdaniem skarżącej prawidłowych i pełnych ustaleń faktycznych w zakresie zbadania skutków prawnych

dla tych nieruchomości jakie wywołała decyzja działowa z 1996 r.

W aspekcie nieodwracalnych skutków prawnych, co do działki nr 225/15 skarżący stwierdza, iż SKO błędnie oceniło w tym zakresie okoliczności związane

ze śmiercią M. B. Działka ta bowiem nigdy nie przeszła na własność Gminy J. i stanowiła współwłasność właśnie M. B.

Zatem do masy spadkowej będącej przedmiotem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku wchodzi również działka nr [...]. Mając to na uwadze należy stwierdzić, iż SKO w drodze postępowania administracyjnego nie jest władne zmienić postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Zatem przejście spadku

po M. B. na rzecz jej następcy prawnego wywołało, zdaniem skarżącej, nieodwracalne skutki prawne dla działki [...]. Jest to tożsama kwestia jak sprzedaż działek powstałych w wyniku podziału, co zdaniem SKO wyrażonym w decyzji poprzedzającej decyzję zaskarżoną spowodowało właśnie nieodwracalne skutki prawne. Ponadto na przedmiotowych działkach [...] i [...], w wyniku decyzji podziałowej ustanowione zostały różnego rodzaju służebności.

I tak na działkach [...] i [...] zainstalowano podziemną instalację gazową

i energetyczną m.in. na rzecz X sp. z o.o. (ograniczone prawo rzeczowe).

Dowód: decyzja nr [...] Wójta Gminy J. z [...].11.2005 r., decyzja nr [...] Wójta Gminy J. z [...].06.1999 r., zawiadomienie o wpisie ograniczonego prawa rzeczowego do księgi wieczystej dla działki [...].

Dlatego też zdaniem skarżącej decyzja podziałowa sprzed blisko osiemnastu lat wywołała nieodwracalne skutki prawne i faktyczne dla wszystkich działek objętych podziałem.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270

z późn. zm.), zwanej dalej ppsa, wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd uznał,

że skarga zasługuje na uwzględnienie chociaż z innych powodów niż w niej podniesione.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i poprzedzająca ją decyzja tego organu wydane w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] maja 1996 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej we wsi C.

gm. J. oznaczonej w ewidencji gruntów wsi [...] jako działka [...]

na nieruchomości oznaczone nr od [...] do [...] przeznaczone w planie miejscowym pod zabudowę mieszkaniowo-usługową, działki nr [...] do nr [...] pod projektowane drogi i ulice oraz na dz. nr [...] pozostąjącą w dotychczasowym użytkowaniu.

Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem szczególnym, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, można takie rozstrzygnięcie wzruszyć. Skoro zaś stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od zasady stabilności decyzji, może mieć ono miejsce jedynie w przypadku, gdy badana w tym trybie decyzja dotknięta jest w sposób oczywisty przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się więc ponownie istoty sprawy, ale jedynie ocenia legalność wydanego w niej rozstrzygnięcia, na gruncie obwiązujących w dacie jego wydawania przepisów, w kontekście ustalonego wówczas przez organy stanu faktycznego. Z uwagi na jej wyjątkowy charakter, stosując tę instytucję należy, zdaniem sądu, czynić to

w sposób wyważony i za każdym razem przede wszystkim badać, czy nawet

przy oczywistości naruszenia prawa w przeszłości, jego zastosowanie wywołało skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia demokratycznego państwa prawnego. Ta ostatnia okoliczność jest niezmiernie istotna i wielokrotnie była powtarzana w orzecznictwie. "Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1

pkt 2 kpa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter jego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa" (wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 2565/10, LEX 1219119).

W konsekwencji stwierdzenie nieważności decyzji może dotyczyć

tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać

ani tolerować.

Natomiast stwierdzenie nieważności decyzji w części możliwe jest jedynie wówczas, gdy pozostała w obrocie prawnym część decyzji stanowić będzie odrębną całość. Taka możliwość może mieć miejsce w sytuacji, gdy konkretna decyzja rozstrzyga o kilku zagadnieniach, albo dotyczy kilku osób i zawarte w niej poszczególne rozstrzygnięcia mogłyby stanowić w rzeczywistości odrębne niejako decyzje (wyrok NSA z 4 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 206/14).

Taka sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie. W dniu [...] maja 1996 r.

tj w dacie orzekania przez Kierownika Urzędu Rejonowego w L. podział nieruchomości dokonywany był w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.), która w art. 10 ust. 1, będącym podstawą prawną kwestionowanej decyzji, przewidywała, że podział nieruchomości może nastąpić, jeżeli jest on zgodny

z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten dotyczył zarówno nieruchomości niezabudowanych jak i nieruchomości zabudowanych, przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele zabudowy,

z wyjątkiem gruntów zabudowanych, wchodzących w skład gospodarstw rolnych

oraz związanych z państwowym gospodarstwem leśnym i położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego wyłącznie na cele gospodarki rolnej i leśnej (art. 1 ustawy).

Dlatego dokonując oceny legalności decyzji podziałowej przepisów tej ustawy pominąć nie można, w wyroku z dnia 20 marca 1998 r. sygn. akt I SA 1815/97 (Lex

nr 44653) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym warunek zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 10 ust. 1 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości), jest o tyle przesądzający, iż bez jego spełnienia postępowanie o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości w ogóle nie może się toczyć. Z kolei w wyroku z dnia 12 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 227/08 (Lex nr 535020) Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że podział dokonywany w trybie art. 10 ust. 1 ustawy miał do spełnienia jeden cel

tj. zapewnienie zgodności podziału nieruchomości z planem zagospodarowania przestrzennego. Podział ten był tylko podziałem geodezyjnym i miał jedynie znaczenie "pozwolenia" na podział prawny polegający na utworzeniu (w drodze dalszych czynności prawnych) z dotychczasowych nieruchomości, nowych nieruchomości. Prezentowane powyżej stanowiska sądów administracyjnych, skład orzekający

w przedmiotowej sprawie w pełni podziela.

Decyzja o podziale nieruchomości nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza że jeżeli z wnioskiem o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości występuje właściciel lub użytkownik wieczysty, a proponowany podział jest w zasadzie zgodny

z planem zagospodarowania przestrzennego, to organ nie może odmówić jego zatwierdzenia. Wbrew dosłownemu brzmieniu art. 10 ust. 1 ustawy należy przyjąć,

że w braku sprzeczności projektu podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązkiem rejonowego organu jest zatwierdzenie projektu podziału. Przepis ten stanowi bowiem z natury rzeczy ograniczenie prawa własności i dlatego powinien być interpretowany w sposób wyłączający możliwość przyjęcia uznaniowego charakteru decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu podziału (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 1998 r. sygn. akt

I SA 1112/97, Lex nr 44540).

Jak wynika z materiału dowodowego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy oraz ustaleń organu część wydzielonych w wyniku podziału działek została

już zbyta na rzecz osób trzecich mających obecnie status stron tego postępowania. Tym samym dokonany wadliwą (w części) decyzją ewidencyjny podział nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] przerodził się w konsekwencji w podział prawny (skutkujący powstaniem nowych nieruchomości). Zdaniem Sądu wykluczone jest zatem przeprowadzenie odmiennego podziału opisanej na wstępie nieruchomości (w granicach działki [...]), a to z tego powodu, że taka nieruchomość już nie istnieje. Decyzja podziałowa stanowi bowiem integralna część (albo jest podział zgodny

z prawem, albo go nie ma). Skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji o podziale powinien być powrót do działki nr [...], która była dzielona, a w zaistniałej sytuacji

jest to, zdaniem Sądu, niemożliwe. Zatem jeśli decyzja o podziale była w części niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, to ze względu

na zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych do części z wydzielonych działek

i niemożliwości powrotu do pierwotnej działki, organ powinien rozważyć zastosowanie przepisu art. 156 § 2 kpa i stwierdzić, że decyzja taka w całości została wydana

z naruszeniem prawa.

Nie bez znaczenia jest, że na przestrzeni 17 lat na działkach powstałych

w wyniku podziału działki nr [...] tj. dz. nr [...] i [...] ustanowione zostały różnego rodzaju służebności(np. zainstalowano podziemną instalację gazową

i energetyczną, a wpisu ograniczonego prawa rzeczowego dokonano w księgach wieczystych). Natomiast dla działki nr [...] (której właścicielka była M. B.) przejście spadku po dawnej właścicielce na rzecz następcy prawnego

na podstawie postanowienia sądowego o nabyciu spadku wywołało także nieodwracalne skutki prawne.

Na marginesie Sąd zauważa, że na przestrzeni tego okresu Gmina J. wielokrotnie podkreślała, że zaskarżona decyzja podziałowa dotycząca dz. nr [...]

jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego.

Odnosząc się do zarzutu skargi, że organ wszczął z urzędu postępowanie

o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej z [...] maja 1996 r. chociaż Gmina J. wcześniej złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej,

to Sąd uznaje ten zarzut za niezasadny. Zgodnie bowiem z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się

na żądanie strony lub z urzędu.

Sąd nie podzielił także stanowiska zarówno skarżącej jak i organu

o niedopuszczalności złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej przez gminę ze względów podmiotowych.

Argumentacja skargi (a także stanowisko organu w tej kwestii) zgodnie

z którym gmina nie jest podmiotem uprawnionym do wszczęcia postępowania nieważnościowego, albowiem reprezentowana jest przez wójta, który w aktualnym stanie prawnym jest organem uprawnionym do wydawania decyzji podziałowych,

jest zdaniem Sądu niezasadna. Okoliczność, że wójt reprezentuje gminę

i jednocześnie jest organem, do kompetencji którego należy wydawanie decyzji zatwierdzających podział, na podstawie art. 96 ust. 1 aktualnej ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie przesądza zdaniem Sądu o braku legitymacji Gminy do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] maja 1996 r. nr [...] wydanej na podstawie art. 10 ustawy o gospodarce gruntami

i wywłaszczaniu nieruchomości. Jak wskazano już bowiem, Gmina [...] na skutek decyzji podziałowej obarczona jest obowiązkiem odszkodowawczym za nieruchomość, zatem jest także upoważniona do złożenia takiego wniosku, co potwierdził NSA zawieszając sprawę o sygn. akt I OSK 2166/11 (dot. kasacji od wyroku WSA

w Warszawie z dnia 8 lipca 2011 r. oddalającego skargę Gminy J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].02.2011 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania

za nieruchomość) postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. z tego właśnie powodu,

że Gmina J. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej

z dnia [...] maja 1996 r. o czym Sądowi rozpoznającemu przedmiotową sprawę wiadomo z urzędu.

W przedmiotowej sprawie organ wszczął jednak postępowanie nieważnościowe

z urzędu do czego był także uprawniony i w tym zakresie nie naruszył obowiązującego prawa.

Organ rozpoznając przedmiotową sprawę naruszył natomiast zdaniem Sądu przepisy art. 7,art., 77 i art. 80 kpa, art. 156 kpa, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też zarzuty skargi w tym zakresie Sąd uznał za zasadne.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawione w uzasadnieniu stanowisko Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.