Wyrok NSA, sygn. akt III SA 2661/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 622  Instytucje ubezpieczeniowe i działalność ubezpieczeniowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 czerwca 2001 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym:

Przewodniczący sędzia NSA    - W. Kubiak

Sędziowie NS A	-B.Dauter

- E. Łój (spr.)

Protokolant	- E. Lipińska-Łuszczyk

po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2001 r.

sprawy ze skargi X S.A. z siedzibą w W.

na decyzję Państwowego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń

z dnia [...] sierpnia 2000 r. Nr [...]

w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za prowadzenie działalności z naruszeniem przepisów prawa

- oddala skargę -


UZASADNIENIE

Spółka cywilna „U.” z siedzibą w K., pismem z dnia 19 kwietnia 2000 r. zwróciła się do Państwowego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń o podjęcie działań nadzorczych w odniesieniu do X S.A.

Spółka „U.” poinformowała Urząd, że pod koniec grudnia 1999 r. otrzymała z X przesyłkę (zwykłym listem) zawierającą 18 polis - szczegółowych umów ubezpieczenia z propozycją podwyższenia składki i opłacenia polisy lub zapłacenia składki dotychczasowej w celu kontynuowania Umowy Ubezpieczenia (oraz zbiorczy druk polecenia przelewu na kwotę 12.931,99 zł).

Spółka „U.” stwierdziła w swoim piśmie, iż nigdy nie zatrudniała i nie ubezpieczała osób wymienionych w powyższych polisach, a nadto dodała, że początkowo centrala X w W. nie wykazała zainteresowania sprawą a dopiero po uporczywych interwencjach telefonicznych podjęto w tej centrali ustalenia dla wyjaśnienia pomyłki, albowiem okazało się, że polisy dotyczą pracowników firmy „U.” z C.

Spółka „U.”, stwierdziła następnie, iż została zbulwersowana dalszym zachowaniem się X, albowiem po zwrocie owych polis w dniu 13 marca 2000 r. otrzymała nową polisę dotyczącą pojedynczej osoby. W końcowym fragmencie autorka pisma podkreśliła, że jest oburzona takim sposobem działania X, a będąc ubezpieczona w tej firmie, wyraziła obawę o los zainwestowanych przez nią pieniędzy. Prezes Państwowego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń pismem z dnia 17 maja 2000	 r. poinformował X, że wystąpienie spółki „U.” z K. stanowi informację o naruszeniu art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz.U. z 1996 r. Nr 11, poz. 62 z późn. zm.) i daje podstawę do podjęcia działań nadzorczych zgodnie z art. 83 ust. 2 pkt 2 tejże ustawy. W związku z powyższym Prezes PUNU wezwał stronę do złożenia wyjaśnień. Takowe wyjaśnienia X złożyło w sprawie z dnia 26 maja 2000 r.

W dniu [...] lipca 2000 r. Państwowy Urząd Nadzoru Ubezpieczeń wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500 tysięcy złotych na X. Za podstawę prawną tej decyzji powołano przepisy: art. 104 § 1 Kpa, art. 83 ust. 5 pkt 2 w zw. z art, 9 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ nadzoru powołał się na informacje zawarte w piśmie spółki „U.” z K. stwierdzając przy tym, że zakład ubezpieczeń dopuścił się naruszenia przepisu art. 9 ust. 1 cytowanej ustawy.

Organ nadzoru stwierdził następnie, iż wyjaśnienia zakładu dotyczące pomyłek w komputerowym systemie adresów osób ubezpieczonych nie mogą wpłynąć na zmianę stanowiska, albowiem zakład nie wykazał należytej przezorności i staranności przy projektowaniu komputerowego systemu obsługi polis a nadto - po stwierdzeniu błędu - nie umiał doprowadzić do natychmiastowego powstrzymania przekazywania informacji dotyczących umów ubezpieczenia podmiotom nieuprawnionym.

X wniosło w oparciu o przepis art. 127 § 3 Kpa o ponowne rozpatrzenie sprawy wywodząc, że ustalenia faktyczne nie są prawidłowe a wymierzenie kary pieniężnej nie jest zasadne.

Zakład Ubezpieczeń twierdził przede wszystkim, że w sprawie chodziło jedynie o dostarczenie pisma dotyczącego zawartych umów ubezpieczenia oraz druków przelewów bankowych pod zły adres, a to nie kwalifikuje się do sfery naruszeń, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy ubezpieczeniowej. X złożyło dodatkowe wyjaśnienia na powyższe okoliczności. Ponadto zakład podniósł zarzut rażąco niesprawiedliwej kary z uwagi na brak adekwatności do rodzaju i stopnia naruszenia prawa.

Przytoczone przez firmę ubezpieczeniową argumenty nie przekonały Państwowego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń, który dnia [...] sierpnia 2000 r. - powołując przepis art. 138 § 1 pkt 1 Kpa - utrzymał w mocy swoją uprzednią decyzję.

PUNU w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, że ustawodawca w art. 9 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej wprowadził zasadę zachowania tajemnicy zawodowej związanej z prowadzeniem działalności ubezpieczeniowej, co oznacza, że wszelkie dane i informacje, które podał ubezpieczony, winny być przechowywane i administrowane w sposób uniemożliwiający wydostanie się na zewnątrz zakładu ubezpieczeń do podmiotu nieuprawnionego.

PUNU dodał następnie, że z kolei udostępnienie danych ze strony zakładu podlega szczególnym rygorom z uwagi na związek z tajemnicą ubezpieczeniową.

W rozpatrywanej sprawie doszło do ujawnienia informacji dotyczących poszczególnych umów ubezpieczenia podmiotowi nieuprawnionemu na skutek błędu pracownika zakładu oraz wadliwości systemu komputerowego w administrowaniu danymi ubezpieczonego.

PUNU nie podzielił wywodów strony o sprawnym działaniu kontroli wewnętrznej i poprawnym systemie procedur dotyczących obsługi klientów, skoro doszło do ponownego zaniedbania w administrowaniu danych po podjęciu działań naprawczych.

Urząd podkreślił przy tym, iż sytuacja dotycząca zmiany adresu ubezpieczającego należy do typowych i nie można jej zatem uznać za wyjątkową i nieprzewidywalną, a to oznacza, że oprogramowanie systemu komputerowego Zakładu Ubezpieczeń powinno być tworzone z odpowiednią przezornością i starannością a także uwzględniać większość zdarzeń, które mogą zaistnieć w trakcie jego użytkowania.

Odnosząc się do kwestii wysokości kary pieniężnej PUNU wyjaśnił, że mieści się ona w granicach ustawowego wymiaru. Urząd dodał, że w uzasadnieniu do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 1999 r. sygn. akt III SA 7707/98 stwierdzone zostało, że kara pieniężna powinna być sprawiedliwa, adekwatna do wagi naruszenia prawa, a ponadto dla spełnienia swych celów winna stanowić istotnie odczuwalną dolegliwość ekonomiczną, proporcjonalną do możliwości płatniczych karanego. PUNU dodał następnie, że zgodnie z art. 83 ust. 5 pkt 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej organ nadzoru, w razie prowadzenia przez zakład ubezpieczeń działalności z naruszeniem przepisów prawa, może nakładać na zakłady ubezpieczeń kary pieniężne do wysokości 0,5% przypisu składki brutto za rok poprzedni.

Przypis składki X w roku 1999 r. wyniósł [...] zł z czego 0,5% wynosi [...] zł. Organ nadzoru nałożył na zakład ubezpieczeń karę w wysokości 500.000 zł, co stanowi 14% maksymalnej wysokości kary.

Wynika z tego, że wymierzona kara jest umiarkowana biorąc pod uwagę maksymalną jej wysokość oraz fakt bezsporności naruszenia przepisów prawa i charakter tego naruszenia polegający na ujawnieniu informacji dotyczących poszczególnych umów ubezpieczenia, mając na uwadze, iż zachowanie tajemnicy stanowi jedną z podstawowych zasad, która winna być bezwzględnie przestrzegana przy prowadzeniu tego typu działalności.

Urząd zwrócił uwagę, że decyzja administracyjna jest indywidualnym rozstrzygnięciem konkretnej sprawy, w związku z tym miarkowanie wysokości kary przez organ nadzoru opiera się na konkretnym stanie faktycznym i nie może odnosić się do ogólnie pojętej „praktyki PUNU dotyczącej nakładania kar na zakłady ubezpieczeń", jak sugeruje zakład ubezpieczeń.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego X wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji stawiając zarzut naruszenia art. 83 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej oraz zarzut naruszenia art. 82b ust. 2 tej ustawy w zw. z obrazą przepisów art. 7, 10 § 1, 77 i 81 Kpa.

W przedmiocie naruszeń procedury administracyjnej autor skargi wywodził, iż PUNU nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania administracyjnego przed wydaniem decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na X.

Przede wszystkim Urząd nie przeprowadził w sposób należyty postępowania dowodowego - wyjaśniającego, gdyż nie ustalił w sposób bezsporny, czy pisma, które zostały przesłane przez zakład ubezpieczeń omyłkowo firmie „U.” s.c. z K., zamiast firmie „U.” s.c. z C., zawierały informacje dotyczące zawartych już poszczególnych umów ubezpieczenia, czy też stanowiły jedynie ofertę zawarcia ubezpieczenia na nowych warunkach (ofertę zmiany umów) i druki płatności składek. Tym samym PUNU naruszył art. 7 i art. 77 Kpa.

Ponadto Urząd nie umożliwił stronie przed wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, czym naruszył przepisy art. 10 § 1 i art. 81 Kpa. Uchybienia powyższe są istotne i mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W przedmiocie naruszeń prawa materialnego Zakład podkreślał, że treść art. 9 ust. 1 ustawy ubezpieczeniowej odnosi do świadomego (aktywnego) działania zakładu ubezpieczeń polegającego na ujawnieniu na żądanie podmiotu nieuprawnionego informacji dotyczących już zawartych poszczególnych umów ubezpieczenia.

Potwierdza to treść ust. 2 i 3 art. 9 ustawy, w których mówi się o zawartych umowach ubezpieczenia oraz o udzielaniu informacji na żądanie uprawnionych podmiotów (ust. 2) lub w wykonaniu dyspozycji przepisów Prawa o ruchu drogowym (ust. 3). Zdaniem skarżącego, gdyby intencją ustawodawcy było nałożenie na zakłady ubezpieczeń obowiązku zachowania tajemnicy dotyczącej poszczególnych umów ubezpieczenia, bez rozróżnienia świadomego i nieświadomego działania, to wówczas zamiast słowem „udzielać" (jednoznacznie określającym świadome jednego podmiotu na skutek żądania drugiego podmiotu) posłużyłby się zapewne takim słowem, które mogłoby odnosić się zarówno do świadomego jak i nieświadomego działania zakładu ubezpieczeń, i to działania niekoniecznie będącego skutkiem żądania jakiegoś podmiotu (uprawnionego lub nie do otrzymania informacji), np. słowem „ujawniać" (przepis ust. 1 brzmiałoby wówczas tak: „Zakład ubezpieczeń nie może ujawniać informacji dotyczących poszczególnych umów ubezpieczenia", natomiast ust. 2 i 3 mogłyby mieć brzmienie takie, jak aktualnie mają). W dalszej części skargi jej autor wywodził, iż ustawodawca formułując przepis art. 9 ustawy w zakresie tajemnicy ubezpieczeniowej chciał niewątpliwie zapobiec sytuacjom dowolnego udzielania przez każdy zakład ubezpieczeń informacji dotyczących zawartych umów ubezpieczenia na żądanie osób i podmiotów innych niż określone ustawowo.

W sprawie zaś wskutek błędu pracownika powodującego nieprawidłowy wydruk z systemu komputerowego, do podmiotu nieuprawnionego (firmy „U.” z K.) zostały przesłane tylko druki płatności składek oraz oferty zmiany umów ubezpieczenia, a nie zawarte już szczegółowe umowy ubezpieczenia - jak to sugeruje Urząd. W tym stanie rzeczy nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Urzędu, iż X dopuściło się naruszenia art. 9 ust. 1 ustawy.

Przy takiej ocenie zaistniałej sytuacji, PUNU powinien ograniczyć do wydania zaleceń mających na celu usunięcie nieprawidłowości, o których mowa w art. 83 ust. 4 ustawy.

W skardze poświęcono sporo uwagi kwestiom związanym z nakładaniem kar administracyjnych o charakterze pieniężnym przy wykonywaniu administracji publicznej na tle różnych rozwiązań zawartych w ustawach szczególnych, gdy chodzi o skonkretyzowanie kary pieniężnej w zakresie jej podstawy faktycznej i prawnej.

Gdyby w rozpatrywanej sprawie uznać zasadność stanowiska Urzędu, według którego art. 9 ust. 1 ustawy ubezpieczeniowej odnosi się zarówno do świadomego jak i nieświadomego działania zakładu ubezpieczeniowego, to zdaniem skarżącego nie sposób znaleźć racjonalne uzasadnienie co do wysokości sankcji, zwłaszcza w świetle dotychczasowej praktyki organu nadzoru, który dotychczas wymierzał kary w granicach 5-10 tysięcy złotych, a przede wszystkim w świetle takich okoliczności sprawy jak:

-	nieświadome przesłanie dokumentów pod niewłaściwy adres,

-	podjęcie działań zmierzających do całkowitego wyeliminowania podobnych sytuacji jeszcze przed wydaniem decyzji,

-	dotychczasowa nienaganna działalność ubezpieczeniowa Spółki.

Zdaniem autora skargi podjęte rozstrzygnięcie Urzędu sprawia wrażenie dowolnego i nieuzasadnionego, a także nieadekwatnego do stopnia i rodzaju naruszenia prawa, a nadto mija się z celem kary administracyjnej, skoro zmierza jedynie do nadmiernej represji, a nawet uszczuplenia środków pieniężnych zakładu ubezpieczeń.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Urząd Nadzoru Ubezpieczeń wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie pełnomocnik Spółki wnosił także o rozważenie kwestii stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 Kpa, albowiem stan faktyczny sprawy pozwala na ustalenie, iż doszło jedynie do naruszenia przepisu art. 51 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. Nr 133, poz. 883 ze zm.).

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

W rozpatrywanej sprawie Państwowy Urząd Nadzoru Ubezpieczeń jako centralny organ administracji państwowej nałożył na X S.A. z siedzibą w W. karą pieniężną za prowadzenie działalności w zakresie ubezpieczeń osobowych z naruszeniem przepisów prawa.

PUNU za podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał przepis art. 83 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (tekst jednolity Dz.U. z 1996 r. Nr 11 poz. 62).

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż kara pieniężna jest sankcją administracyjną za delikt administracyjny polegający na tym, że określony podmiot zachowuje się niezgodnie z określonymi przepisami prawa.

W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że przez prowadzenie działalności z naruszeniem przepisów prawa, o którym mowa w art. 83 ust. 5 pkt 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej należy rozumieć prowadzenie działalności ubezpieczeniowej z naruszeniem przepisów tej ustawy oraz wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych a także z naruszeniem przepisów innych ustaw i wydanych na ich podstawie aktów wykonawczych.

Sam przepis art. 83 ust. 5 pkt 2 ustawy ubezpieczeniowej zawiera jedynie hipotezę i sankcję normy dotyczącej odpowiedzialności za popełnienie deliktu administracyjnego.

Organ nadzoru ubezpieczeń obowiązany jest zatem normę powyższego przepisu wypełnić dyspozycją konkretnej normy prawnej wskazującej naruszenie przepisu prawa.

W rozpatrywanej sprawie PUNU powołał przepis art. 9 ust. 1 ustawy ubezpieczeniowej jako normę pozwalającą na stwierdzenie, że skarżąca prowadziła działalność w określonym czasie i w określonym zakresie z naruszeniem przepisu o tajemnicy ubezpieczeniowej.

Przez działalność ubezpieczeniową rozumie się zawieranie i realizowanie umów ubezpieczenia uregulowanych w Tytule XXVII Kodeksu cywilnego, a także umów uregulowanych w innych przepisach prawa (np. kodeks morski, przepisy dotyczące obrotu zagranicznego).

Ogólna definicja umowy ubezpieczenia określona została w art. 805 § 1 Kc. Przepis ten stanowi, że przez umowę ubezpieczenia zakład zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.

Samo zawarcie umowy ubezpieczenia powinno być stwierdzone dokumentem ubezpieczenia w postaci polisy, legitymacji ubezpieczeniowej lub innego dokumentu ubezpieczenia (art. 809 § 1 Kc).

Z materiałów sprawy wynika, że firma „U.” s.c. z siedzibą w K. zawarła 6 umów ubezpieczenia dla swoich pracowników z X.

Tymczasem skarżąca spółka pod datą 2 grudnia 1999 r. zwykłym listem przekazała do tej firmy 18 szczegółowych umów ubezpieczenia dotyczących pracowników innej firmy proponując podwyższenie składki lub zapłacenie składki dotychczasowej. X pod datą 21 grudnia 1999 r. przekazała zestawienie składki indywidualnej dotyczącej innego pracownika przypominając o obowiązku zapłaty tej składki w terminie do 6 lutego 2000 r.

Skarżąca pod datą 21 lutego 2000 r. przekazała szczegółową umowę ubezpieczenia na nazwisko osoby niebędącej pracownikiem spółki cywilnej „U.” z K.

Ta ostatnia umowa załączona została do akt administracyjnych. Jej treść zawiera takie dane jak: numer polisy, nazwisko i imię oraz wiek ubezpieczonego, rodzaj ubezpieczenia (życie oraz asekuracja), sumy ubezpieczeń, daty ważności, wysokość składek. Umowa ta została opatrzona podpisem przedstawiciela zakładu ubezpieczeń.

Powyższe okoliczności zasadnie zostały ocenione przez PUNU jako przejaw działalności ubezpieczeniowej zakładu ubezpieczeń z podmiotem nieuprawnionym.

Skarżąca Spółka administrując wskazanymi wyżej umowami ubezpieczeniowymi dążyła nie tylko do uzyskania rocznej składki, ale również zmierzała do zmiany warunków umowy poprzez podwyższenie składki.

W świetle niewadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy nie sposób zgodzić się z twierdzeniami skargi jakoby do nieuprawnionego ubezpieczającego wysłane zostały jedynie druki blankietów dotyczących wpłat składek oraz ogólna oferta zmiany umów ubezpieczenia.

Do podmiotu nieuprawnionego, czyli do osoby niebędącej stroną umowy ubezpieczenia, trafiły istotne informacje o treści 20 umów ubezpieczenia.

Do tych istotnych informacji należy zaliczyć: numer polisy, rodzaj ubezpieczenia, nazwisko i imię oraz wiek ubezpieczonego, dane dotyczące podmiotu ubezpieczającego, sumę ubezpieczenia, wysokość składki, datę ważności umowy.

Tego rodzaju informacje pozostają pod ochroną przewidzianą w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. Nr 133 poz. 883 z późn. zm.).

Dalej idącą ochronę przewiduje art. 9 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, albowiem przepis ten zawiera zakaz udzielania przez zakład ubezpieczeń informacji dotyczących poszczególnych umów ubezpieczenia.

Generalna zasada tajemnicy ubezpieczeniowej doznaje ograniczenia jedynie w wypadkach określonych w art. 9 ust. 2 cytowanej ustawy.

Należy zwrócić przy tym uwagę, iż gwarancyjny charakter przepisu art. 9 ust. 1 ustawy ubezpieczeniowej znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach ustawy, a przede wszystkim w zapisie art. 82 a, który nakłada na Państwowy Urząd Nadzoru Ubezpieczeń obowiązek podejmowania działań mających na celu ogólną ochronę ubezpieczonych a w tym również indywidualną ochronę osoby ubezpieczonej. Oznacza to, że organ nadzoru może przeprowadzać kontrolę działalności zakładu ubezpieczeń także w zakresie przestrzegania przez zakład przepisów zawartych w art. 9 ustawy ubezpieczeniowej.

W rozpatrywanej sprawie postępowanie nadzorcze wszczęte zostało na skutek skargi wniesionej przez firmę „U.” z K., która wytknęła spółce ubezpieczeniowej także brak poczucia odpowiedzialności pracowników centrali X przy wyjaśnieniu sprawy.

Organ nadzoru przy wydaniu zaskarżonej decyzji dysponował treścią doniesienia o naruszeniu prawa przez X oraz wysłuchał wyjaśnień strony skarżącej.

W tych wyjaśnieniach, ani we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka nie wskazała na konkretne fakty i okoliczności, które stanowiłyby potrzebę przeprowadzenia nowych dowodów, a w tym dowodów osobowych dla podważenia twierdzeń zawartych w doniesieniu.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca rozbudowała jedynie okoliczności dotyczące zaistniałego stanu rzeczy, o którym mowa w decyzji, a dotyczącego stosunku ubezpieczenia z „U.” w K. i „U.” w C.

W tymże wniosku spółka przyznaje, iż procedura usuwania błędów w komputerowym systemie „obsługa polis" trwała około pół roku czasu, a owe błędy popełniono już w sierpniu 1998 r. Spółka przyznała również, że także 28 lipca 1999 r. wysłała listę 20 ubezpieczonych pracowników „U.” w C. do „U.” w K.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż skarżąca niezasadnie używa w sposób zamienny pojęcia „zakup polisy" jako zawarcie umowy ubezpieczenia podczas gdy polisa jest jedynie dokumentem stwierdzającym zawarcie umowy ubezpieczenia.

Sąd nie podzielił zarzutu skargi o braku rzetelnego postępowania i możliwości obrony interesów skarżącej, albowiem zarzut ten nie znajduje pokrycia w faktach i dokumentach sprawy.

Urząd Nadzoru w ramach zasady swobodnej oceny dowodów wywiódł prawidłowe wnioski w przedmiocie stosowania prawa materialnego.

Ustawa o działalności ubezpieczeniowej, ani w przepisach ogólnych, ani w przepisach o nadzorze ubezpieczeniowym nie rozróżnia kwestii świadomego lub nieświadomego prowadzenia działalności ubezpieczeniowej z naruszeniem prawa a także nie określa, iż zakaz udzielenia informacji o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy dotyczy odmowy udzielenia informacji na żądanie osoby lub podmiotu nieuprawnionego. Nie sposób zgodzić się ze skarżącą, iż obowiązek zachowania tajemnicy nie jest opatrzony żadną sankcją w przypadku, gdy zakład ubezpieczeń z własnej inicjatywy udziela informacji dotyczących poszczególnych umów ubezpieczenia.

Zakładowi Ubezpieczeń nie wolno przy zawieraniu indywidualnej umowy ubezpieczenia przytaczać danych dotyczących innego ubezpieczającego czy osoby trzeciej na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia.

Zakład Ubezpieczeń obowiązany jest przy korzystaniu z pośrednictwa ubezpieczonego reagować na to, czy działający na jego rzecz agent ubezpieczeniowy lub broker ubezpieczeniowy prowadzi działalność z naruszeniem prawa oraz czy dochowuje tajemnicy zawodowej obejmującej wszelkie informacje, jakie uzyskał w związku z prowadzeniem działalności.

Zakład Ubezpieczeń buduje swoją pozycję na rynku ubezpieczeniowym także poprzez tworzenie działań mających na celu zachowanie w tajemnicy treści umów ubezpieczenia poza wypadkami ustawowo określonymi.

Za tajemnicę ubezpieczeniową należy uznać całość umowy ubezpieczenia oraz indywidualne dane zawarte w innych dokumentach dotyczących tej umowy.

Zakazem przewidzianym w art. 9 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej objęte są wszelkie informacje dotyczące poszczególnych umów ubezpieczenia, a więc danych wynikających z stosunku cywilnoprawnego umowy, o którym mowa w art. 805 i nast. K.c.

Chodzi przede wszystkim o zakaz ujawnienia samej treści umowy (art. 805), dokumentu ubezpieczenia (art. 809), składki (art. 812), informacji pochodzącej od ubezpieczonego(art. 815).

Działalnością ubezpieczeniową jest nie tylko zawarcie umowy ubezpieczenia, lecz także potwierdzenie składki, zmiana umowy, administrowanie danymi dotyczącymi umów także przy pomocy elektronicznych nośników tych danych.

Działalność ubezpieczeniowa obejmuje również udzielanie informacji w granicach określonych w art. 9 ust. 2 ustawy i to w zakresie objętym interesem prawnym osoby (trzeciej na rzecz której została zawarta umowa), czy też w granicach kompetencji danego organu i tylko dla celów prowadzonego przez te organy.

Ustawa w art. 83 ust. 5 pkt 2 przewiduje nakładanie kar na Zakład ubezpieczeń i nie rozróżnia umyślności lub nieumyślności działania, członków zarządu, prokurentów, przedstawicieli i pracowników zakładu.

Odpowiedzialność osoby prawnej za delikt administracyjny obejmuje zarówno działania jak i zaniechania osób działających w imieniu i na rzecz osoby prawnej bez rozróżnienia umyślności lub nieumyślności sprawcy naruszenia prawa.

Postać winy sprawcy na istotne znaczenie przy realizowaniu przepisów karnych ustawy o działalności ubezpieczeniowej oraz przepisów karnych ustawy o ochronie danych osobowych.

Dodać należy, iż przyznanie przez pełnomocnika skarżącej faktu popełnienia przestępstwa z art. 51 ustawy o ochronie danych osobowych ze strony osób działających w imieniu spółki umacnia Sąd w przekonaniu o zasadności decyzji PUNU.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu skargi o rażącej niewspółmierności orzeczonej kary administracyjnej.

Wypada w tym miejscu zauważyć, iż sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez sądową kontrolę wykonywania administracji publicznej na zasadach określonych w ustawie o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (art. 1 ustawy o NSA). Sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji (art. 21 ustawy). Przepisy art. 83 ust. 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej nie zawierają dyrektyw dotyczących nakładania kar pieniężnych, a jedynie zakreślają ich granice.

Przyjąć należy, iż organ nakłada karę według swojego uznania. Kara nałożona w niniejszej sprawie w kwocie określonej w decyzji czynić może wrażenie wysokiej, ale za rażąco niewspółmierną do okoliczności sprawy, uznana być nie może, jeśli orzeczona została w dolnych granicach zagrożenia i dotyczy prowadzenia działalności z naruszeniem przepisów prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta naruszeniem przepisów prawa materialnego i nie została wydana z istotnym naruszeniem procedury administracyjnej, a zatem skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA.