Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1273/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6260 Statut
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu w części
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 1, art. 91 ust. 1, art. 11b ust. 3, art. 22, art. 40 ust. 2 pkt 1, art. 51 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 1515
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art. 92
journal: Dz.U. 2013 poz 595
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 9 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda . Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2016 roku sprawy ze skargi Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 26 września 2012r. nr XXV/458/12 w przedmiocie uchwalenia Statutu Miasta Piotrkowa Trybunalskiego 1) stwierdza nieważność załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały –Statut Miasta Piotrkowa Trybunalskiego w zakresie następujących przepisów: § 8 ust. 1 pkt 1, § 9 ust.1, § 10, § 11 ust. 1, § 12, § 14, § 15, § 16, § 18 ust. 1 i 2, § 19 ust. 1 i 2, § 22 ust. 5, § 23 ust. 1 i 2, § 24 ust. 1, § 25 ust. 1, 2 i 3, § 26 ust. 1, § 45 ust. 1 i 2; 2) stwierdza nieważność załącznika nr 1 do Statutu Miasta Piotrkowa Trybunalskiego – Regulamin Rady Miasta w zakresie następujących przepisów: § 6 ust. 1, § 6 ust. 2 w zakresie sformułowania "jak też należy do niego dołączyć porządek obrad i projekty uchwał", § 6 ust. 3 i 7, § 7, § 10 ust. 3 w zakresie sformułowania "Prezydent, jego zastępcy, Sekretarz Miasta, Skarbnik Miasta", § 15 ust. 2, § 26 ust. 1, § 54, § 57 ust. 1, § 59 i § 66 ust. 5 w zakresie sformułowania "i odpowiada za udzielenie odpowiedzi w terminie"; 3) oddala skargę o stwierdzenie nieważności § 9 ust. 2, 3, 4 i 5 oraz § 11 ust. 2 i 3 załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały - Statut Miasta Piotrkowa Trybunalskiego; 4) umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 5) zasądza od Miasta Piotrków Trybunalski na rzecz Wojewody Łódzkiego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 26 września 2012 r. Rada Miasta Piotrkowa Trybunalskiego podjęła uchwałę nr XXV/458/12, którą uchwaliła Statut Miasta Piotrkowa Trybunalskiego w brzmieniu określonym w załączniku do uchwały. Podstawę ww. uchwały stanowiły przepisy art. 3, art. 11b ust. 3, art. 18 ust. 2 pkt 1, art. 22, art. 40 ust. 2 pkt 1 i art. 51 ust. 3 ustawy z dnia i marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2012 r. poz. 567) oraz art. 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 113, Nr 149 poz. 887, Nr 217, poz. 1281). Wskazano, iż uchwala wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego.

Wojewoda Łódzki, działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 26 września 2012 r., nr XXV/458/12 (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2012 r., poz. 3542 z późn. zm.) w części uregulowanej poszczególnymi zapisami. Organ nadzoru wniósł o stwierdzenie nieważności Uchwały Nr XXV/458/12 z dnia 26 września 2012 r. w zakresie:

podstawy prawnej w zakresie wymienienia w niej przepisów: art. 11 b ust. 3, art. 22, art. 40 ust. 2 pkt 1, art. 51 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 92 ustawy o samorządzie powiatowym,

postanowień zawartych w § 5, § 8 ust. 1 pkt 1, § 9, § 10, § 11, § 12, § 14, § 15, § 16, § 18, § 19 ust. 1, 2, § 22 ust. 5, § 23 ust. 1, 2, § 24 ust. 1, § 25 ust. 1, 2, 3, § 26 ust. 1, § 45 ust. 1,2 Statutu stanowiącego załącznik Nr 1 do ww. uchwały,

postanowień zawartych w § 6 ust. 1, 2, 3, 7, § 7, § 10 ust. 3, § 10 ust. 4, § 15 ust. 2, § 26 ust. 1, § 54, § 57 ust. 1,2, § 59, § 60 w zakresie słów "pracownika Biura Rady Miasta", § 66 ust. 5 w zakresie słów "i odpowiada za udzielenie odpowiedzi w terminie" Regulaminu Rady Miasta stanowiącego załącznik Nr 1 do Statutu Miasta.

Alternatywnie organ nadzoru wniósł o stwierdzenie nieważności ww. uchwały w całości z uwagi na ilość naruszeń przepisów prawa oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, iż Rada Miasta Piotrkowa Trybunalskiego na sesji w dniu 26 września 2012 r. podjęła uchwałę Nr XXV/458/12 w sprawie uchwalenia Statutu Miasta Piotrkowa Trybunalskiego, zmienianą uchwałami: Nr XLVIII/844/14 z dnia 29 października r., Nr X/130/15 z dnia 24 czerwca 2015 r., Nr XIII/157/15 z dnia 26 sierpnia 2015 r.

Swoje zastrzeżenia do powyższej uchwały organ nadzoru przedstawił następująco:

1. Rada Gminy błędnie wskazała podstawę prawną uchwały. Podstawę prawną przedmiotowej uchwały winien stanowić art. 18 ust. 2 pkt 1, art. 3 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 12 pkt 1 i art. 2 ust. 4 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1445) lub powyższe przepisy wraz ze wszystkimi przepisami wynikającymi z ww. ustaw, wskazującymi zakres spraw uregulowanych niniejszym aktem;

2. Zapisy § 22 ust. 5 Statutu (Biuro Rady Miasta obowiązane jest udzielać klubom

radnych pomocy merytorycznej i organizacyjnej), § 10 ust. 4 Regulaminu Rady

Miasta (osoby uczestniczące w obradach niejawnych zobowiązane są do

zachowania w tajemnicy informacji, które uzyskały w trakcie tych obrad), § 60

Regulaminu Rady Miasta w zakresie słów "pracownika Biura Rady Miasta",

przekraczają zakres delegacji ustawowej wskazanej w treści art. 22 ust. 1 ustawy o

samorządzie gminnym. Rada nie posiada kompetencji do nakładania obowiązków

na inne osoby, w tym na pracowników urzędu, wobec których na podstawie art. 33

ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym Prezydent jako kierownik urzędu, a nie

Rada wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego. Organ podkreślił również, iż zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we

Wrocławiu z 18 października 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 638/13, organ

stanowiący gminy nie został upoważniony do nakładania obowiązków i zadań na

pracowników samorządowych zatrudnionych w strukturach urzędu gminy;

Treść § 6 ust. 3 Regulaminu Rady Miasta, zgodnie z którym o terminie i porządku obrad sesji nadzwyczajnej zawiadamia się radnych telefonicznie najpóźniej na dzień przed jej terminem, wyklucza możliwość zawiadomienia radnych o sesji nadzwyczajnej w sposób wynikający z art. 20 ust. 3 zd. 2 w zw. z art. 20 ust. 1 zd. 2 ustawy o samorządzie gminnym t.j. poprzez dołączenie do zawiadomienia o zwołaniu sesji porządku obrad wraz z projektami uchwał;

Postanowienie zawarte w § 10 ust. 3 Regulaminu Rady Miasta, zgodnie z którym w obradach, których jawność została wyłączona, uczestniczą radni, Prezydent, jego zastępcy, Sekretarz Miasta, Skarbnik Miasta i sekretarze obrad, a za zgodą Rady - także inne osoby, których obecność jest niezbędna, pozostaje w sprzeczności z § 10 ust. 2 Regulaminu Rady Miasta. Jak wskazano w § 10 ust. 2 Regulaminu jawność sesji lub jej części zostaje wyłączona w przypadkach przewidzianych przepisami prawa. Należy zatem podkreślić, iż to przepisy ustaw regulują kwestie związane z wyłączeniem jawności obrad. Brak jest upoważnienia ustawowego do uregulowania powyższej materii przez Radę w Statucie;

Treść § 66 ust. 5 Regulaminu Rady w zakresie słów "i odpowiada za udzielenie odpowiedzi w terminie" przekracza zakres upoważnienia ustawowego wynikającego z treści art. 22 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Rada nie została upoważniona do ustanawiania odpowiedzialności pracowników urzędu, w tym kierowników komórek organizacyjnych za nieudzielenie w terminie projektu odpowiedzi na interpelacje radnych.

Ponadto zdaniem organu:

§ 8 ust. 1 pkt 1 Statutu stanowi powtórzenie art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 9 Statutu stanowi powtórzenie art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 10 Statutu stanowi powtórzenie art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 11 Statutu stanowi powtórzenie art. 10 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 12 Statutu stanowi powtórzenie art. 11 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 14 Statutu stanowi powtórzenie art. 15 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 15 Statutu stanowi powtórzenie art. 26 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 16 Statutu stanowi powtórzenie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 18 Statutu stanowi powtórzenie art. 19 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 19 ust. 1 i 2 Statutu stanowi powtórzenie art. 21 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 23 ust. 1 Statutu stanowi powtórzenie art. 23 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 23 ust. 2 Statutu stanowi powtórzenie art. 24 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 24 ust. 1 Statutu stanowi powtórzenie art. 31 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 25 ust. 1 Statutu stanowi powtórzenie art. 33 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 25 ust. 2 Statutu stanowi powtórzenie art. 33 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 25 ust. 3 Statutu stanowi powtórzenie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1202),

§ 26 ust. 1 Statutu stanowi powtórzenie art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz powtórzenie innych przepisów ustawy o samorządzie gminnym wskazujących na obowiązek wydawania zarządzeń przez Wójta np. art. 26 a ust. 1 ww. ustawy,

§ 45 ust. 1 Statutu stanowi powtórzenie art. 11 b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 45 ust. 2 Statutu stanowi powtórzenie art. 11 b ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 6 ust. 1 Regulaminu Rady Miasta stanowi powtórzenie art. 20 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 6 ust. 2 Regulaminu Rady Miasta w części "Jak też należy do niego dołączyć porządek obrad i projekty uchwał" stanowi powtórzenie art. 20 ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 1 zd. 2 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 6 ust. 7 Regulaminu Rady Miasta stanowi powtórzenie art. 20 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 7 Regulaminu Rady Miasta stanowi powtórzenie art. 20 ust. 1 zd. 1 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 15 ust. 2 Regulaminu Rady Miasta stanowi powtórzenie art. 20 ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym,

§ 26 ust. 1 Regulaminu Rady Miasta stanowi powtórzenie art. 14 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 54 Regulaminu Rady Miasta stanowi powtórzenie art. 24 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 57 ust. 1-2 Regulaminu Rady Miasta stanowi powtórzenie i modyfikację art. 19 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym,

§ 59 Regulaminu Rady Miasta stanowi powtórzenie art. 229 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.).

W ocenie organu nadzoru analiza dominującego nurtu orzecznictwa sądowo administracyjnego jednoznacznie wskazuje, iż powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja i uzupełnienie przez przepisy gminne są niezgodne z zasadami legislacji. Uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie. Taka uchwała, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. Zawsze, bowiem tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, gdyż powtarzany przepis już obowiązuje, jak też jest dezinformujące. Trzeba, bowiem liczyć się z tym, że powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy, a więc do naruszenia wymagania adekwatności. Uchwała nie powinna powtarzać przepisów ustawowych jak również nie może zawierać postanowień sprzecznych z ustawą. Na poparcie powyższego stanowiska organ powołał orzecznictwo sądów administracyjnych.

Wskazano, iż wniosek alternatywny zawarty w punkcie II skargi wynika z faktu, iż ilość naruszeń prawa zawarta w poszczególnych jednostkach redakcyjnych Statutu w odniesieniu do jego wielkości uzasadnia zdaniem organu nadzoru wyeliminowanie uchwały w całości z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewody Łódzkiego, Rada Miasta Piotrkowa Trybunalskiego wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazała, że w jej ocenie zarzuty organu nadzoru dotyczące istotnego naruszenia prawa są pozbawione podstaw. W 2012 r., w czasie podjęcia przedmiotowej uchwały, była ona zgodna z obowiązującymi wówczas przepisami i nadal jest zgodna z prawem. Wojewoda zbadał wówczas przedmiotową uchwałę i jej nie kwestionował, w wyniku czego została ogłoszona, podobnie jak uchwały ją zmieniające, w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego.

W ocenie organu niezrozumiały i niekonsekwentnie uzasadniony jest zarzut skargi dotyczący istotnego naruszenia prawa poprzez wskazanie w podstawie prawnej uchwały przepisów art. 1 lb ust. 3 , art. 22, art. 40 ust. 2 pkt 1, art. 51 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 92 ustawy o samorządzie powiatowym.

Organ wskazał, że stanowisko organu nadzoru co do właściwej podstawy prawnej Statutu Miasta zostało określone dwuwariantowo, w ocenie tego organu winien ją stanowić:

albo "art. 18 ust. 2 pkt 1, art. 3 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 12 pkt 1 i art. 2 ust. 4 ustawy o samorządzie powiatowym",

albo "powyższe przepisy wraz ze wszystkimi przepisami wynikającymi z ww. ustaw, wskazującymi zakres spraw uregulowanych niniejszym aktem".

Organ wskazał, że przepis art. 11 b ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, iż "Zasady dostępu do dokumentów i korzystania z nich określa statut gminy". Przepis ten stanowi jedyne upoważnienie dla rady gminy do unormowania w statucie gminy tej kwestii.

Przepis art. 22 tej ustawy brzmi: "Art. 22. 1. Organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy określa statut gminy. 2. Statut gminy podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym". W odróżnieniu od art. 3 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że ustroju gminy stanowi jej statut, przepis art. 22 ust. 1 zawiera jedyne i konkretne upoważnienie dla rady gminy do unormowania organizacji wewnętrznej oraz trybu pracy organów gminy. Z kolei art. 40 ust. 2 pkt 1 tej ustawy zawiera upoważnienie do uchwalenia przez radę gminy statutu gminy jako aktu prawa miejscowego, normującego wewnętrzny ustrój gminy, zaś art. 51 ust. 3 tej ustawy upoważnia i obliguje rady gminy do unormowania w statucie kwestii uprawnień jednostki pomocniczej do prowadzenia gospodarki finansowej w ramach budżetu gminy.

Wobec powyższego, w ocenie organu faktu zakwestionowania przez organ nadzoru ww. przepisów (o charakterze kompetencyjnym dla rady gminy), podobnie jak zakwestionowania art. 92 ustawy o samorządzie powiatowym, nie da się racjonalnie uzasadnić.

Dalej wskazano, iż Miasto Piotrków Trybunalski jest miastem na prawach powiatu i działa na podstawie obu tych ustaw, zatem wskazanie obu tych ustaw w podstawie prawnej chwały o zasadniczym znaczeniu dla Miasta jest nie tylko uzasadnione, ale konieczne. Organ nadzoru zdaje się nie dostrzegać treści art. 92 ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym oraz faktu, że Miasto nie jest "zwykłym" powiatem - bowiem z przepisu tego wynika jednoznacznie, że "Ustrój i działanie organów miasta na prawach powiatu, w tym nazwę, skład, liczebność oraz ich powoływanie i odwoływanie, a także zasady sprawowania nadzoru określa ustawa o samorządzie gminnym". Nie jest zatem uprawnione stanowisko organu nadzoru dotyczące zasadności wskazania art. 12 pkt 1 i art. 2 ust. 4 ustawy o samorządzie powiatowym, skoro Miasto Piotrków Trybunalski jest gminą na prawach powiatu. W ocenie organu podstawa prawna zaskarżonej uchwały jest zgodna z obowiązującym prawem.

Dodatkowo organ wskazał na zasadność i potrzebę wskazania w podstawie uchwały w sprawie statutu gminy - innych ustaw szczególnych, np. art. 9 ust. 2 ustawy o petycjach (Dz.U. z 2014 r., poz.1195), w razie regulacji w przedmiotowym zakresie. Zgodnie z wyżej opisanymi przepisami art. 3 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w Statucie Miasta Piotrkowa Trybunalskiego Rada Miasta ma prawo unormować kwestie wymienione w punktach 2, 3,4 i 5 skargi.

Odnośnie zarzutów dotyczących wskazanych przypadków powtórzenia prawa podniesiono, że z wyroku NSA z 30 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1077/09 wynika, iż nie zawsze i nie każde powtórzenie przepisów ustawowych w przepisie gminnym będzie automatycznie uznane za naruszenie prawa. Należy jednak podkreślić, iż powtarzanie przepisów ustawowych co do zasady narusza prawo. Nie bez znaczenia pozostaje ilość tych powtórzeń, charakter powtórzonych przepisów prawa i ich istota (wyrok ten zapadł na tle uchwały w sprawie procedury rozpatrywania skarg, a nie na tle uchwały w sprawie statutu gminy). Zdaniem organu wskazanych powtórzeń nie można uznać za istotne naruszenie prawa, nie prowadzą bowiem do niezgodności z przepisami ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o samorządzie powiatowym.

Powtórzenie niektórych zapisów ustawy o samorządzie gminnym w Statucie Miasta, który jest aktem normatywnym o zasadniczym znaczeniu dla Miasta, jest w ocenie Rady niezbędne - pozwala bowiem na wypełnienie wymogów art. 3 ust. 1 i art. 40 ust. 2 pkt 1 tej ustawy tj. na racjonalną regulację ustroju gminy. Przytoczenie w kwestionowanych postanowieniach statutu wskazanych przez organ nadzoru przepisów ustawy, pełni rolę jedynie informacyjną - wprowadza do szczegółowej regulacji i wiąże się z regulacją materii statutowej, zastrzeżonej do kompetencji rady gminy. W ocenie Rady Miasta wyeliminowanie ze statutu zakwestionowanych postanowień, a szczególnie zaskarżonych części postanowień Statutu, uczyni jego regulację nieczytelną i niezrozumiałą. Uniemożliwi to stosowanie właściwych przepisów np. podczas sesji Rady Miasta czy też choćby przez mieszkańców Miasta.

Trudno bowiem wymagać od radnych znajomości i stosowania jednocześnie ! zarówno ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym, jak i aktu wykonawczego do tych ustaw, jakim jest Statut Miasta.

Ponadto zdaniem organu wiele zarzutów skargi jest sformułowanych w sposób niejasny lub nieprawidłowy. Organ nadzoru nie uzasadnił w skardze np. dlaczego wnosi o stwierdzenie nieważności § 5 Statutu. Nie jest prawdziwy zarzut, że § 11 Statutu stanowi powtórzenie art. 10 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, że § 18 Statutu stanowi powtórzenie art. 19 ust. 1 tej ustawy, że § 19 ust. 2 Statutu stanowi powtórzenie art. 21 ust. 1 tej ustawy (wprowadza bowiem zasadę, kiedy można powołać komisje doraźne), że § 25 ust. 2 Statutu stanowi powtórzenie art. 33 ust. 2 tej ustawy, że § 26 ust. 1 Statutu stanowi powtórzenie art. 39 ust. 1 i innych przepisów tej ustawy. Nie są też poprawne zarzuty dotyczące powtórzeń w Regulaminie Rady Miasta: np. że § 7 ust. 2 powtarza art. 20 ust. 1 zd. 1 ustawy o samorządzie gminnym, że § 26 ust. 1 stanowi powtórzenie art. 14 tej ustawy, że § 57 ust. 2 stanowi powtórzenie i modyfikację art. 19 ust. 2 tej ustawy (podczas gdy wprowadza zasadę dotyczące kolejności zastępstw).

W piśmie procesowym z dnia 16 lutego 2016 r. Rada Miasta Piotrkowa Trybunalskiego poparła i podtrzymała w pełni stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Organ wskazał, iż Statut Miasta jest aktem prawa miejscowego mającym zasadnicze znaczenie dla Miasta, zarówno jako gminy, jak i powiatu grodzkiego, działającego zarówno na podstawie ustawy o samorządzie gminnym, jak i art. 92 ustawy o samorządzie powiatowym. Żadna z tych ustaw nie precyzuje co należy rozumieć pod pojęciem "ustrój gminy", o którym stanowi art. 3 ust. 1 o samorządzie gminnym. Organ nadzoru w ogóle nie uzasadnił w skardze dlaczego wnosi o stwierdzenie nieważności § 5 Statutu. Zdefiniowanie zawartych w nim pojęć w celu skrócenia i uczynienia bardziej czytelnymi zapisów Statutu, nie pozostaje w sprzeczności z żadnym z przepisów ustawy o samorządzie gminnym; nie ma też przepisu, który by w sposób wyczerpujący określił materię lub granice regulacji statutowej, nie pozwalając Radzie na określenie takich pojęć. Zakwestionowane w punkcie 2 i 5 uzasadnienia skargi postanowienia § 22 ust. 5 Statutu oraz § 60 i § 66 ust. 5 Regulaminu Rady (będącego częścią Statutu), dotyczące Biura Rady Miasta obsługującego Radę Miasta, są kwestiami mieszczącymi się w zakresie "ustroju gminy", o którym stanowi art. 3 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Statut nie wskazuje tu obowiązków poszczególnych pracowników, a jedynie wskazuje na komórkę Urzędu Miasta do której radni mogą zwrócić się o pomoc lub od której mogą oczekiwać odpowiedzi. Zarzut w punkcie 3 uzasadnienia skargi dotyczący terminu i sposobu zwołania sesji nadzwyczajnych (§ 6 ust. 3 Regulaminu Rady) jest związany z art. 20 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi o obowiązku zwołania na wniosek uprawnionych osób takiej sesji w maksymalnym terminie 7 dni od daty złożenia wniosku, zaś sesja Rady może dotyczyć wyłącznie sprawy będącej przedmiotem wniosku.

Zdaniem organu ustawa nie określa minimalnego terminu na zwołanie sesji, zatem dopuszcza także termin minimalny "najpóźniej na dzień przed jej terminem"; nie ma tu zatem sprzeczności z prawem. Rada postanowiła o telefonicznym zawiadomieniu radnych o takiej sesji, gdyż uznała taki sposób za skuteczny i optymalny. Materiały na taką sesję tj. porządek obrad i projekty uchwał są doręczane radnym w uzgodniony sposób tj. emailem (z pominięciem Poczty - bowiem nie byłoby możliwe zachowanie ustawowego terminu). Ponadto istnieje możliwość zapoznania się przez radnych z porządkiem obrad i projektami uchwał na stronie internetowej Rady Miasta, podobnie jak w przypadku sesji zwyczajnych, zgodnie z § 8 ust. 2 Regulaminu Rady. Skutkiem wadliwego zawiadomienia o sesji byłby brak wymaganego quorum i nieodbycie takiej sesji, jak też skargi radnych. W praktyce termin jednodniowy dotąd nie znalazł zastosowania. Żaden radny nie zakwestionował takiego zapisu w Statucie, ani też sposobu doręczania materiałów na sesje Rady. Wskazano, iż zarzuty dotyczące uregulowania w § 10 ust. 3 i 4 Regulaminu Rady Miasta (punkty 2 i 4 uzasadnienia skargi) kwestii związanych z wyłączeniem jawności obrad w żaden sposób nie oznaczają dowolności Rady co do wyłączenia jawności. Regulamin Rady jednoznacznie stanowi w § 10 ust. 2, iż wyłączenie jawności jest możliwe jedynie w przypadkach określonych w przepisach prawa. Postanowienie Regulaminu Rady wskazujące na obowiązek zachowana w tajemnicy informacji uzyskanych podczas takich obrad jest niezbędne i uzasadnione, podobnie jak wskazanie grona osób mogących uczestniczyć w takich obradach. Ponadto wbrew temu co twierdzi organ nadzoru - tylko nieliczne postanowienia Statutu Miasta są faktycznym powtórzeniem przepisów ustawy. Doszło do ich przytoczenia z tego względu, iż nie można uregulować - zgodnie z art. 3 ustawy - ustroju gminy (miasta na prawach powiatu) bez pokazania pełnej sytuacji prawnej organów gminy, jak też sytuacji prawnej radnych. Żadne powtórzenie w Statucie nie powoduje sprzeczności z ustawą. Zważywszy znaczenie i charakter regulacji jaką jest Statut Miasta, nie ma podstaw do uznania powtórzeń przepisów ustawy ( w tych wypadkach gdy są to faktycznie powtórzenia) za istotne naruszenie prawa. W 2012 r. niezgodność z "Zasadami techniki prawodawczej" nie była traktowana jako naruszenie prawa o charakterze istotnym. Powołano się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, w których uznano, że powtórzenie normy rangi ustawowej w akcie niższego rzędu nie może być uznane za kreację nowej normy. Takie powtórzenie może być traktowane jedynie jako informacja o normach już istniejących.

Organ podkreślił, że kwestionowana podstawa prawna uchwały Rady Miasta jest w istocie zgodna z drugą wersją podstawy prawnej proponowanej przez organ nadzoru w ostatnim zdaniu punktu 1 uzasadnienia skargi, co wynika ze słów: "lub powyższe przepisy wraz ze wszystkimi przepisami wynikającymi z ww. ustaw, wskazującymi zakres spraw uregulowanych niniejszym aktem" - z zastrzeżeniem, że bezpodstawnie organ nadzoru wcześniej wskazał na art. 12 pkt 1 i art. 2 ust. 4 ustawy o samorządzie powiatowym, jako podstawę do uchwalenia niniejszego Statutu Miasta.

Na rozprawie, która odbyła się w dniu 25 lutego 2016 r., pełnomocnik Wojewody Łódzkiego oświadczył, że cofa skargę w zakresie stwierdzenia nieważności:

- § 5 Statutu Rady Miasta;

- Podstawy prawnej zaskarżonej uchwały (tj. pkt 1 skargi);

- § 57 ust. 2 Regulaminu Rady Miasta;

- § 10 ust. 4 Regulaminu Rady Miasta.

Oświadczył, że modyfikuje żądanie stwierdzenia nieważności § 10 Regulaminu Rady Miasta w ten sposób, że wnosi o wykreślenie słów "Prezydent i Jego Zastępcy, Sekretarz Miasta i Skarbnik Miasta". W pozostałym zaś zakresie popiera skargę i oświadcza, że w pkt 6 skargi żądając stwierdzenia nieważności przepisów wymienionych w tym punkcie bez sprecyzowania ustępów chodzi o o stwierdzenie nieważności całego paragrafu. Wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Pełnomocnik Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga w znacznej części jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie.

W myśl art. 3 § 1 pkt 5 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej

Stosownie natomiast do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

W niniejszej sprawie Wojewoda Łódzki wniósł skargę do sądu na podstawie art.93 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2015r. poz. 1515 ze zm.) zwanej dalej u.s.g. Zgodnie z treścią art.91 ust.1 wymienionej ustawy uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90.

W myśl art.93 ust.1 u.s.g. po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Przedmiotem skargi organu nadzoru w niniejszej sprawie jest uchwała nr XXV/458/12 Rada Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 26 września 2012r. w sprawie uchwalenia Statutu Miasta Piotrkowa Trybunalskiego.

Wojewoda Łódzki zaskarżył następujące przepisy uchwały z 216 września 2012r.:

1.) podstawę prawną wskazaną w uchwale a mianowicie art.11b ust.3, art.22, art.40 ust.2 pkt.1 i art.51 ust.3 ustawy o samorządzie gminnym oraz art.92 ustawy z 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2015r. poz.1445 ze zm.).

2.) § 22 Statutu Miasta Piotrkowa Trybunalskiego stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały z 26 września 2012r. oraz § 10 ust.4 i § 60 Regulaminu Rady Miasta stanowiącego załącznik nr 1 do Statutu Miasta w zakresie słów "pracownika Biura Rady Miasta".

3.) § 6 ust.3 Regulaminu Rady Miasta

4.) § 10 ust.3 Regulaminu Rady Miasta w zakresie słów "Prezydent i jego Zastępcy, Sekretarz Miasta i Skarbnik Miasta".

5.) § 66 ust.5 Regulaminu Rady Miasta w zakresie słów " i odpowiada za udzielenie odpowiedzi w terminie"

6.) 27 przepisów Statutu Miasta Piotrkowa Trybunalskiego i Regulaminu Rady Miasta z uwagi na powtórzenie regulacji ustawowych

Ad 1)

Na rozprawie w dniu 25 lutego 2016r. pełnomocnik Wojewody Łódzkiego cofnął skargę w tym zakresie.

Ad 2)

Należy zaznaczyć, że na rozprawie w dniu 25 lutego 2016r. pełnomocnik organu nadzoru cofnął skargę w zakresie stwierdzenia nieważności § 10 ust.4 Regulaminu Rady Miasta ograniczając żądanie do stwierdzenia nieważności § 22 ust.5 Statutu oraz § 60 Regulaminu w zakresie słów "pracownika Biura Rady Miasta".

Zgodnie z treścią § 22 ust.5 Statutu Biuro Rady Miasta obowiązane jest udzielać klubom radnych pomocy merytorycznej i organizacyjnej.

W myśl § 60 Regulaminu skargi i wnioski, o których mowa w § 58 ust.1 przyjmowane są przez Przewodniczącego, Wiceprzewodniczącego lub upoważnionego pracownika Biura Rady Miasta.

Zgodnie z treścią art.22 ust.1 u.s.g. organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy określa statut gminy.

Z przepisu art.22 ust.1 u.s.g. wynika, że statut gminy reguluje organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy. W statucie niedopuszczalne jest natomiast uregulowanie kwestii takich jak nakładanie obowiązków na pracowników urzędu gminy (miasta). W stosunku do pracowników urzędu gminy zwierzchnikiem służbowym jest kierownik urzędu (prezydent, wójt) co wynika z treści art.33 ust.5 u.s.g. Tylko zatem kierownik urzędu jest uprawniony do nakładania obowiązków i zadań na pracowników urzędu. Uprawnień takich nie posiada natomiast rada gminy. W związku z czym nakładanie w statucie przez radę gminy obowiązków na pracowników urzędu gminy stanowi naruszenie delegacji ustawowej określonej w art.22 ust.1 u.s.g. Pogląd, iż jedynie kierownik urzędu gminy a nie rada gminy jest uprawniony do nakładania obowiązków na pracowników urzędu gminy i nałożenie takich obowiązków przez radę gminy jest naruszeniem art.22 ust.1 u.s.g. wyraził WSA we Wrocławiu w wyroku z 18 października 2013r. w spr., III SA/Wr 638/13 i WSA w Lublinie w wyroku z 5 lutego 2015r. w spr. III SA/Lu 647/14. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach.

W rozpoznawanej sprawie w § 22 ust.5 Statutu i w § 60 Regulaminu Rada Miasta nałożyła na Biuro Rady Miasta określone obowiązki a mianowicie obowiązek udzielania klubom radnych pomocy merytorycznej i organizacyjnej oraz obowiązek przyjmowania skarg i wniosków o których mowa w § 58 ust.1 Regulaminu. Należy zaznaczyć, że Biuro Rady Miasta to komórka organizacyjna Urzędu Miasta Piotrkowa Trybunalskiego (§ 5 pkt.1 Statutu). Pracownicy biura są pracownikami Urzędu Miasta Piotrkowa Trybunalskiego a więc ich zwierzchnikiem służbowym jest Prezydent i tylko on może nakładać na pracowników obowiązki i zadania. Rada Miasta nie jest do tego uprawniona. Nałożenie takich obowiązków na pracowników Biura Rady Miasta w Statucie i w Regulaminie stanowi naruszenie delegacji ustawowej określonej w art.22 ust.1 u.s.g. Organ nadzoru trafnie uznał, że Rada Miasta naruszyła wymieniony przepis. Skarga w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie.

Nieuzasadniony jest zarzut organu, że uregulowanie określone w § 22 ust.5 Statutu i w § 60 Regulaminu były dopuszczalne gdyż mieściły się w pojęciu "ustroju gminy", który winien określać statut (art.3 ust.1 u.s.g.). Pojęcie "ustroju gminy" użyte w art.3 ust.1 u.s.g. nie zostało zdefiniowane w ustawie o samorządzie gminnym. Przez to sformułowanie należy rozumieć zasady prawne określające organizację i sposób funkcjonowania gminy. Jest to pojęcie bardzo ogólne i nie można go rozumieć w ten sposób, że w statucie można uregulować wszystko co w jakiś sposób jest powiązane z gminą. Oznaczałoby to bowiem, że w statucie winny się znaleźć wszystkie kwestie, które mają jakiś związek z działalnością gminy. Dokładne określenie co winien regulować statut zawiera przepis art.22 ust.1 u.s.g. i przepis ten nie upoważnia gminy do nakładania obowiązków i zadań na pracowników urzędu gminy gdyż rada gminy nie jest ich pracodawcą. Przyjęcie poglądu Rady Miasta stanowiłoby naruszenie nie tylko art.22 ust.1 u.s.g. ale także art.33 ust.5 u.s.g. Sąd nie podzielił tego poglądu i uznał ten zarzut za nieuzasadniony.

Ad 3)

Zgodnie z treścią § 6 ust.3 Regulaminu Rady Miasta o terminie i porządku obrad sesji nadzwyczajnej zawiadamia się radnych telefonicznie najpóźniej na dzień przed jej terminem.

W myśl art.20 ust.1 u.s.g. rada gminy obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego w miarę potrzeby, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Do zawiadomienia o zwołaniu sesji dołącza się porządek obrad wraz z projektami uchwał.

Zgodnie z treścią art.20 ust.3 u.s.g. na wniosek wójta lub co najmniej 1/4 ustawowego składu rady gminy przewodniczący obowiązany jest zwołać sesję na dzień przypadający w ciągu 7 dni od dnia złożenia wniosku. Wniosek o zwołanie sesji powinien spełniać wymogi określone w ust. 1 w zdaniu drugim.

Z przepisu art.20 ust.1 i 3 u.s.g. wynika, że na wniosek wójta lub ¼ radnych może być zwołana sesja rady w terminie 7 dni przy czym do zawiadomienia radnych o zwołaniu sesji należy dołączyć porządek obrad wraz z projektami uchwał.

Treść przepisu § 6 ust.3 Regulaminu wskazuje natomiast, że o terminie i porządku obrad nadzwyczajnej sesji zawiadamia się radnych telefonicznie najpóźniej na dzień przed jej terminem. Przepis ten nie przewiduje zatem sposobu zawiadamiania o nadzwyczajnej sesji określonego w art.20 ust.1 w związku z art.20 ust.3 u.s.g. W świetle § 6 ust.3 Regulaminu nie jest więc dopuszczalne zawiadomienie jakie określono w ustawie gdyż przewidziano jedynie zawiadomienie telefonicznie. Wykluczenie możliwości zawiadomienia o nadzwyczajnej sesji w sposób określony w art.20 ust.1 i 3 u.s.g. stanowi naruszenie tego przepisu. Organ nadzoru słusznie podniósł w skardze, że doszło do naruszenia art.20 ust.1 i 3 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

Nieuzasadniony jest zarzut organu, iż nie doszło do naruszenia prawa gdyż zawiadomienie telefoniczne jest sposobem skutecznym i optymalnym zaś porządek obrad i projekty uchwał są doręczane radnym emailem.

W niniejszej sprawie nie jest kwestionowany fakt, że powiadomienie telefoniczne jest sposobem skutecznym i optymalnym lecz istotne jest to, że § 6 ust.3 Regulaminu wyłącza możliwość powiadomienia radnych o nadzwyczajnej sesji w sposób określony w ustawie. Wymieniony przepis przewiduje bowiem jedyny sposób powiadamiania o nadzwyczajnej sesji (tzn. telefonicznie) i wyklucza możliwość powiadomienia w sposób określony w art.20 ust.1 i 3 u.s.g. co stanowi naruszenie wymienionego przepisu. Odnośnie zaś kwestii doręczania radnym emailem porządku obrad i projektów uchwał to nie wynika to z § 6 ust.3 Regulaminu. Przepis § 6 ust.3 jest lakoniczny i określa jedynie telefoniczny sposób powiadomienia radnych o terminie i porządku obrad nadzwyczajnej sesji. Nie ma w nim mowy o doręczenie emailem jakichkolwiek dokumentów. Okoliczność tę podniesiono po raz pierwszy w piśmie procesowym organu z 16 lutego 2016r. i nie ma on znaczenia dla oceny zgodności z prawem § 6 ust.3 Regulaminu. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach § 6 ust.3 narusza art.20 ust.1 i 3 u.s.g. co uzasadnia stwierdzenie jego nieważności. Zarzut organu w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

Ad 4)

Należy zaznaczyć, że na rozprawie w dniu 25 lutego 2016r. pełnomocnik organu nadzoru zmodyfikował swoje żądanie wnosząc o stwierdzenie nieważności § 10 ust.3 Regulaminu w zakresie sformułowania "Prezydent, jego Zastępcy, Sekretarz Miasta, Skarbik Miasta". Cofnięto natomiast żądanie stwierdzenia nieważności § 10 ust.4 Regulaminu.

Zgodnie z treścią § 10 ust.3 Regulaminu Miasta w obradach, których jawność została wyłączona, uczestniczą radni, Prezydent, jego Zastępcy, Sekretarz Miasta, Skarbnik Miasta i sekretarza a za zgodą Rady – także inne osoby, których obecność jest niezbędna.

W myśl art.11b ust.1 u.s.g. działalność organów gminy jest jawna. Ograniczenia jawności mogą wynikać wyłącznie z ustaw.

Z przepisu art.11b ust.1 u.s.g. wynika, że wszelkie ograniczenia jawności działalności organów gminy muszą wynikać wyłącznie z ustawy. Tylko zatem przepisy ustawowe mogą regulować kwestie dotyczące ograniczenia jawności działalności rady gminy. Dotyczy to takich kwestii jak zasady ograniczenia jawności, kiedy i w jakich sytuacjach może nastąpić ograniczenie jawności a w przypadku zaistnienia sytuacji ograniczenia jawności kto może uczestniczyć w obradach organu gminy. Wszystkie te kwestie muszą być uregulowane w ustawie a nie w innych przepisach jak np. w uchwale rady gminy.

Z przepisu § 10 ust.3 Regulaminu wynika natomiast, że w przypadku wyłączenia jawności obrad prawo uczestniczenia w obradach mają zawsze Prezydent, jego Zastępcy, Sekretarz Miasta oraz Skarbnik Miasta. Wymieniony przepis reguluje zatem kwestie ograniczenia jawności sesji rady mimo, że kwestie te mogą być uregulowane wyłącznie przez przepisy rangi ustawowej. Tylko przepisy ustawowe mogą określać kto ma prawo uczestniczyć w obradach w razie wyłączenia jawności sesji. Uprawnienia do uregulowania tej kwestii nie posiada rada gminy. W związku z czym przepis § 10 ust.3 Regulaminu w części dotyczącej określenia osób, które mają prawo uczestniczenia w obradach w razie wyłączenia jawności sesji stanowi naruszenie art.11b ust.1 u.s.g. W skardze trafnie podniesiono, że przepis § 10 ust.3 w tym zakresie został wydany bez upoważnienia ustawowego do uregulowania tej materii. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

Niezasadny jest zarzut organu, iż zarzuty organu nadzoru w tym zakresie są "wydumane" i nieadekwatne do zapisów Regulaminu. Wbrew zarzutowi organ nadzoru wyjaśnił w skardze dlaczego przepis § 10 ust.3 narusza prawo o czym była mowa we wcześniejszych rozważaniach. Nie można się zatem zgodzić ze stanowiskiem organu, że zarzut Wojewody Łódzkiego jest "wydumany". Rada Miejska w Piotrkowie Trybunalskim nie wyjaśniła zresztą dlaczego jest to zarzut "wydumany". Jej pogląd w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

Ad 5)

Zgodnie z treścią § 66 ust.5 Regulaminu Rady Miasta kierownik komórki organizacyjnej sporządzający projekt odpowiedzi przekazuje ją do Biura Miasta i odpowiada za udzielenie odpowiedzi w terminie.

Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach (dotyczących naruszenia prawa opisanego w pkt.2) rada gminy nie jest uprawniona do nakładania obowiązków lub zadań na pracowników urzędu gminy. Nie jest również uprawniona do nakładania odpowiedzialności na tych pracowników. Ich zwierzchnikiem służbowym jest bowiem kierownik urzędu (prezydent, wójt) i tylko on może to uczynić. Rada Gminy nie jest pracodawcą dla pracowników urzędu gminy i nie ma prawa do nakładania na niech żadnych obowiązków czy odpowiedzialności. Rozważania opisane w punkcie 2 uzasadnienia mają zastosowanie także do naruszenia opisanego w niniejszym punkcie.

Z przepisu § 66 ust.5 Regulaminu wynika, że kierownik komórki organizacyjnej Urzędu Miasta Piotrkowa Trybunalskiego sporządza projekt odpowiedzi na interpelację i odpowiada za udzielenie odpowiedzi w terminie. Na kierownika komórki organizacyjnej nałożono zatem odpowiedzialność za udzielenie odpowiedzi na interpelację w wymaganym terminie. Rada Miasta nie jest upoważniona do ustanawiania odpowiedzialności pracowników urzędu za nieudzielenie w terminie projektu odpowiedzi na interpelacje radnych. Nie jest bowiem pracodawcą pracownika urzędu a więc nie ma prawa ustanowienia takiej odpowiedzialności. Odpowiedzialność taką może ustanowić jedynie kierownik urzędu tj. prezydent lub wójt a nie rada miasta. Nałożenie takiej odpowiedzialności w § 66 ust.5 Regulaminu Rady stanowi naruszenie art.22 ust.1 u.s.g. W skardze trafnie podniesiono, że zapis § 66 ust.5 Regulaminu narusza upoważnienie ustawowe określone w art.22 ust.1 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

Ad 6)

Skarga w tym zakresie dotyczy 27 przepisów Statutu Miasta Piotrkowa Trybunalskiego oraz Regulaminu Rady Miasta z uwagi na powtórzenie regulacji ustawowych.

Zaznaczyć należy, że akt prawa miejscowego nie może wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia do jego wydania ani być niezgodny z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Jednymi z takich przepisów są przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad i techniki prawodawczej" (Dz.U. nr 100 poz.908) zwanego dalej Z.D.T. W myśl § 115 i § 137 w związku z § 143 Z.D.T. w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w upoważnieniu ustawowym i nie powtarza się w tym akcie przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Z wymienionych zasad wynika niedopuszczalność powtarzania w akcie prawa miejscowego uregulowań ustawowych. Uchwała nie może zatem jeszcze raz regulować tego co zostało już wcześniej unormowane przez ustawodawcą i co stanowi przepis powszechnie obowiązujący gdyż może to wywołać u adresatów norm, przekonanie, że transponowane na grunt lokalny normy prawa powszechnie obowiązującego są jedynie normami prawa miejscowego, które wiążą wyłącznie na obszarze właściwości lokalnego prawodawcy. Nadto może się pojawić wątpliwość, która z norm (uchwała czy ustawa) i w jakim zakresie znajduje zastosowanie gdy w uchwale powtórzone zostanie tylko część regulacji odnoszącej się do danej kwestii czyli gdy na grunt uchwały przeniesiony zostanie jedynie fragment ustawy. Dodatkowo należy podnieść, że powtarzanie w akcie prawa miejscowego uregulowań ustawowych może spowodować także komplikacje w zakresie ustalenia obowiązującego stanu prawnego gdy dojdzie do uchylenia przepisu ustawy, który wcześniej został powtórzony w uchwale a który później nie zostanie na czas usunięty przez uchwałodawcę. W orzecznictwie sądów administracyjnych jest powszechnie przyjęty pogląd o niedopuszczalności powtarzania w akcie prawa miejscowego unormowań ustawowych i w sytuacji gdy akt ten powtarza uregulowanie ustawowe stanowi to istotne naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności takiego unormowania. Pogląd taki wyraził NSA w wyroku z 21 grudnia 1993r. w spr. SA/Wr 1739/93 i z 10 września 2009r. w spr. II OSK 1077/09, WSA w Lublinie w wyroku z 26 maja 2011r. w spr. III SA/Lu 131/11, WSA w Poznaniu w wyroku z 23 listopada 2011r. w spr. IV SA/Po 977/11 i WSA we Wrocławiu w wyroku z 20 maja 2008r. w spr. III SA/Wr 204/08. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach.

W niniejszej sprawie organ nadzoru zarzucił powtórzenie regulacji ustawowych w następujących przypadkach:

- § 8 ust.1 pkt.1 Statutu stanowi powtórzenie art.7 ust.1 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 8 ust.1 pkt.1 Statutu celem Miasta jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej.

W myśl art.7 ust.1 u.s.g. zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy.

Zestawienie obu przepisów wskazuje, że § 8 ust.1 pkt.1 Statutu stanowi powtórzenie przepisu art.7 ust.1 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 9 Statutu stanowi powtórzenie art.6 ust.1 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 9 Statutu 1 Realizując cel określony w § 8 Miasto obejmuje zakresem swojego działania wszystkie dziedziny życia publicznego o znaczeniu lokalnym chyba, że ustawy szczególne stanowią inaczej.

2.Miasto wykonuje zadania własne, zadania powiatu oraz zadania zlecone z zakresu administracji rządowej nałożone przez ustawy lub wynikające z umów i porozumień zawartych z tą administracją.

3. Miasto może realizować zadania z zakresu właściwości powiatu oraz z zakresu właściwości województwa na podstawie porozumień z tymi jednostkami samorządu terytorialnego.

4. W celu wykonywania zadań własnych Miasto może tworzyć jednostki organizacyjne miasta, może zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym organizacjami pozarządowymi.

5. Miasto może prowadzić działalność gospodarczą w przypadkach określonych przepisami prawa.

W myśl art.6 ust.1 u.s.g. do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Zestawienie § 9 ust.1 Statutu i art.6 ust.1 u.s.g. wskazuje, że § 9 ust.1 stanowi powtórzenie przepisu art.6 ust.1 u.s.g. Nie jest to powtórzenie dosłowne lecz jego istota jest zbliżona z treścią art.6 ust.1 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

Niezasadna jest natomiast skarga w zakresie § 9 ust.2,3,4 i 5 Statutu. Wymieniony przepis nie stanowi powtórzenia art.6 ust.1 u.s.g. Organ nadzoru nie wykazał aby przepis ten stanowił powtórzenie regulacji ustawowej. Takie regulacje ustawowe nie zostały wskazane w skardze przez Wojewodę Łódzkiego. W związku z czym sąd oddalił skargę w tym zakresie.

- § 10 Statutu stanowi powtórzenie art.2 ust.1 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 10 Statutu Miasto wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność

W myśl art.2 ust.1 u.s.g. gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność

Zestawienie obu przepisów wskazuje, że § 10 Statutu stanowi powtórzenie przepisu art.2 ust.1 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 11 Statutu stanowi powtórzenie art.10 ust.1 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 11 ust. 1,2 i 3 Statutu 1. wykonywanie zadań publicznych może być realizowane w drodze współdziałania Miasta z innym jednostkami samorządu terytorialnego

2. Miasto może tworzyć i przystępować do związków gmin, powiatów i stowarzyszeń oraz międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych lub regionalnych.

3. Miasto może tworzyć jednostki pomocnicze - osiedla.

W myśl art.10 ust.1 u.s.g. wykonywanie zadań publicznych może być realizowane w drodze współdziałania między jednostkami samorządy terytorialnego

Zestawienie obu przepisów wskazuje, że § 11 ust.1 Statutu stanowi powtórzenie przepisu art.10 ust.1 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

Niezasadna jest natomiast skarga w zakresie § 11 ust.2 i 3 Statutu. Wymieniony przepis nie stanowi powtórzenia art.10 ust.1 u.s.g. Organ nadzoru nie wykazał aby przepis ten stanowił powtórzenie regulacji ustawowych. Takie regulacje ustawowe nie zostały wskazane w skardze przez Wojewodę Łódzkiego. W związku z czym sąd oddalił skargę w tym zakresie.

- § 12 Statutu stanowi powtórzenie art.11 ust.1 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 12 Statutu mieszkańcy miasta podejmują rozstrzygnięcia w głosowaniu powszechnym (poprzez wybory w referendum) lub za pośrednictwem organów Miasta.

W myśl art.11 ust.1 u.s.g. mieszkańcy gminy podejmują rozstrzygnięcia w głosowaniu powszechnym (poprzez wybory i referendum) lub za pośrednictwem organów gminy.

Zestawienie obu przepisów wskazuje, że § 12 Statutu stanowi powtórzenie przepisu art.11 ust.1 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 14 Statutu stanowi powtórzenie art.15 ust.1 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 14 Statutu rada jest organem stanowiącym i kontrolnym

W myśl art.15 ust.1 u.s.g. z zastrzeżeniem art.12 organem stanowiącym i kontrolnym w gminie jest rada gminy.

Zestawienie obu przepisów wskazuje, że § 12 Statutu stanowi powtórzenie przepisu art.11 ust.1 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 15 Statutu stanowi powtórzenie art.26 ust.1 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 15 Statutu Prezydent jest organem wykonawczym.

W myśl art.26 ujst.1 u.s.g. organem wykonawczym gminy jest wójt.

Zestawienie obu przepisów wskazuje, że § 15 Statutu stanowi powtórzenie przepisu art.26 ust.1 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 16 Statutu stanowi powtórzenie art.18 ust.2 pkt.15 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 16 Statutu do Rady należą sprawy przekazane do właściwości rad miast i rad miast na prawach powiatu przez odpowiednie ustawy

W myśl art.18 ust.2 pokt.15 u.s.g. do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do9 kompetencji rady gminy

Zestawienie obu przepisów wskazuje, że § 16 stanowi powtórzenie przepisu art.18 ust.2 pkt.15 u.s.g. Nie jest to powtórzenie dosłowne lecz jego istota jest zbliżona z treścią art.18 ust.2 pkt.15 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 18 Statutu stanowi powtórzenie art.19 ust.1 i 2 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 18 Statutu 1. Rada wybiera i odwołuje Przewodniczącego i od jednego do trzech wiceprzewodniczących w sposób określony w ustawie.

2. Przewodniczący przy pomocy wiceprzewodniczących organizuje pracę Rady i prowadzi jej obrady.

W myśl art.19 ust.1 i 2 u.s.g. 1. Rada gminy wybiera ze swego grona przewodniczącego i 1-3 wiceprzewodniczących bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu tajnym.

2. Zadaniem przewodniczącego jest wyłącznie organizowanie pracy rady oraz prowadzenie obrad rady. Przewodniczący może wyznaczyć do wykonywania swoich zadań wiceprzewodniczącego. W przypadku nieobecności przewodniczącego i niewyznaczenia wiceprzewodniczącego, zadania przewodniczącego wykonuje wiceprzewodniczący najstarszy wiekiem.

Zestawienie obu przepisów wskazuje, że § 18 stanowi powtórzenie przepisu art.19 ust.1 i 2 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 19 ust.1 i 2 Statutu stanowi powtórzenie art.21 ust.1 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 19 ust.1 i 2 Statutu 1. W celu sprawnego wykonywania zadań Rada powołuje komisje stałe, ustalając ich przedmiot działania i skład osobowy.

2. W uzasadnionych przypadkach Rada może powoływać komisje doraźne określając ich skład osobowy, zakres i przedmiot działania oraz ewentualnie czas funkcjonowania.

W myśl art.21 ust.1 u.s.g. rada gminy ze swojego grona może powoływać stałe i doraźne komisje do określonych zadań, ustalając przedmiot działania oraz skład osobowy.

Zestawienie obu przepisów wskazuje, że § 19 ust.1 i 2 Statutu stanowi powtórzenie art.21 ust.1 u.s.g. Nie jest to powtórzenie dosłowne lecz jego istota jest zbieżna z treścią art.21 ust.1 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 23 ust.1 Statutu stanowi powtórzenie art.23 ust.1 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 23 ust.1 Statutu radny zobowiązany jest kierować się dobrem wspólnoty samorządowej. Radny utrzymuje stałą więź z mieszkańcami i ich organizacjami, w szczególności przyjmuje zgłaszane przez mieszkańców postulaty oraz przedstawia je organom Miasta i komisjom Rady do rozpatrzenia.

W myśl art.23 ust.1 u.s.g. radny obowiązany jest kierować się dobrem wspólnoty samorządowej gminy. Radny utrzymuje stałą więź z mieszkańcami oraz ich organizacjami, a w szczególności przyjmuje zgłaszane przez mieszkańców gminy postulaty i przedstawia je organom gminy do rozpatrzenia, nie jest jednak związany instrukcjami wyborców.

Zestawienie obu przepisów skazuje, że § 23 ust.1 Statutu stanowi powtórzenie przepisu art.23 ust.1 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 23 ust.2 Statutu stanowi powtórzenie art.24 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 23 ust.2 Statutu radny jest zobowiązany brać udział w pracach Rady, jej komisji oraz jednostek, organizacji, bądź instytucji, do których został wybrany lub desygnowany przez Radę.

W myśl art.24 u.s.g. radny jest obowiązany brać udział w pracach rady gminy i jej komisji oraz innych instytucji samorządowych, do których został wybrany lub desygnowany.

Zestawienie obu przepisów skazuje, że § 23 ust.2 Statutu stanowi powtórzenie przepisu art.24 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 24 ust.1 Statutu stanowi powtórzenie art.31 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 24 ust.1 Statutu Prezydent kieruje bieżącymi sprawami Miasta oraz reprezentuje je na zewnątrz

W myśl art.31 u.s.g. wójt kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz.

Zestawienie obu przepisów wskazuje, że § 24 ust.1 Statutu stanowi powtórzenie przepisu art.31 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 25 ust.1 Statutu stanowi powtórzenie art.33 ust.1 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 25 ust.1 Statutu Prezydent realizuje uchwały Rady i zadania określone przepisami prawa przy pomocy urzędu oraz jednostek organizacyjnych miasta.

W myśl art.33 ust.1 u.s.g. wójt wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy

Zgodnie z treścią art.30 ust.1 u.s.g. wójt wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa.

Zestawienie § 25 ust.1 Statutu oraz art.30 ust.1 i art.33 ust.1 u.s.g. wskazuje, że § 25 ust.1 Statutu stanowi powtórzenie przepisów art.30 ust.1 i art.33 ust.1 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 25 ust.2 Statut stanowi powtórzenie art.33 ust.2 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 25 ust.2 Statutu organizację i zasady funkcjonowania urzędu oraz jednostek organizacyjnych miasta określają odrębne przepisy

W myśl art.33 ust.2 u.s.g. organizację i zasady funkcjonowania urzędu gminy określa regulamin organizacyjny, nadany przez wójta w drodze zarządzenia

Zestawienie obu przepisów skazuje, że § 25 ust.2 Statutu stanowi powtórzenie art.33 ust.2 u.s.g. Wprawdzie w § 25 ust.2 Statutu jest mowa o "odrębnych przepisach" zaś w art.33 ust.2 u.s.g. o "regulaminie organizacyjnym" lecz jest rzeczą zrozumiałą, że "odrębnym przepisem" może być jedynie "regulamin organizacyjny" gdyż w przeciwnym wypadku doszłoby do naruszenia art.33 ust.2 u.s.g. Można zatem uznać, że § 25 ust.2 Statutu w istocie stanowi powtórzenie art.33 ust.2 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 25 ust.3 Statutu stanowi powtórzenie art.4 ust.1 pkt.1c.), art.4 ust.1 pkt.2 i art.4 ust.1 pkt.3 ustawy z dnia 21 listopada 2008r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2014r. poz.1202)

Zgodnie z treścią § 25 ust.3 Statutu w Urzędzie mogą być zatrudnieni pracownicy samorządowi na podstawie wyboru (Prezydent), na podstawie powołania (Zastępcy Prezydenta, Skarbnik), na podstawie umowy o pracę (Sekretarz i pozostali pracownicy Urzędu).

W myśl art.4 ust.1 pkt.1c.) ustawy z 21 listopada 2008r. pracownicy samorządowi są zatrudniani na podstawie wyboru w urzędzie gminy: wójt(burmistrz, prezydent)

Zgodnie z treścią art.4 ust.1 pkt.2 wymienionej ustawy pracownicy samorządowi są zatrudniani na podstawie powołania – zastępca wójta (burmistrza, prezydenta miasta), skarbnik gminy, skarbnik powiatu, skarbnik województwa

W myśl art.4 ust.1 pkt.3 cytowanej ustawy pracownicy samorządowi są zatrudniani na podstawie umowy o pracę – pozostali pracownicy samorządowi.

Zestawienie § 25 ust.3 Statutu z wymienionymi artykułami ustawy z 21 listopada 2008r. wskazuje, że § 25 ust.3 stanowi powtórzenie regulacji ustawowych. Określa bowiem na jakiej podstawie mogą być zatrudniani pracownicy w urzędzie co zostało już uregulowane w ustawie z 21 listopada 2008r. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 26 ust.1 Statutu jest powtórzeniem art.39 ust.1 u.s.g. oraz innych przepisów ustawy o samorządzie gminnym wskazujących na obowiązek wydawania zarządzeń przez wójta np. art.26a ust.1 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 26 ust.1 Statutu Prezydent podejmuje swoje decyzje w szczególności w formach:

1) zarządzeń, gdy wymaga tego przepis prawa lub rodzaj sprawy, w tym zarządzeń porządkowych;

2) decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej.

W myśl art.26a ust.1 u.s.g. wójt, w drodze zarządzenia, powołuje oraz odwołuje swojego zastępcę lub zastępców i określa ich liczbę.

Zgodnie z treścią art.39 ust.1 u.s.g. decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej wydaje wójt, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

Zestawienie § 26 ust.1 Statutu z wymienionymi przepisami ustawy o samorządzie gminnym wskazuje, że § 26 ust.1 stanowi powtórzenie regulacji ustawowych. Określa bowiem w jakich formach prawnych prezydent podejmuje decyzje (zarządzenia, decyzje administracyjne) a kwestie te zostały uregulowane w ustawie o samorządzie gminnym (art.39 ust.1, art.26a ust.1 u.s.g.) Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 45 ust.1 Statutu stanowi powtórzenie art.11b ust.1 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 45 ust.1 Statutu działalność organów Miasta jest jawna. Ograniczenie tej jawności może wynikać jedynie z ustaw

W myśl art.11b ust.1 u.s.g. działalnośc organów gminy jest jawna. Ograniczenia jawności mogą wynikać wyłącznie z ustaw.

Zestawienie obu przepisów wskazuje, że § 45 ust.1 Statutu stanowi powtórzenie przepisu art.11b ust.1 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 45 ust.2 Statutu stanowi powtórzenie art.11b ust.2 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 45 ust.2 Statutu jawność działania organów Miasta obejmuje w szczególności prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej, wstępu na sesje Rady i posiedzenia jej komisji a także dostępu do dokumentów wynikających z wykonywania zadań publicznych, w tym protokołów z posiedzeń organów Miasta i komisji Rady.

W myśl art.11b ust.2 u.s.g. jawność działania organów gminy obejmuje w szczególności prawo obywateli do uzyskiwania informacji, wstępu na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji, a także dostępu do dokumentów wynikających z wykonywania zadań publicznych, w tym protokołów posiedzeń organów gminy i komisji rady gminy.

Zestawienie obu przepisów wskazuje, że § 45 ust.2 Statutu stanowi powtórzenie przepisu art.11b ust.2 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 6 ust.1 Regulaminu Rady Miasta stanowi powtórzenie art.20 ust.3 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 6 ust.1 Regulaminu .sesje nadzwyczajne zwołuje Przewodniczący na pisemny wniosek Prezydenta lub co najmniej 1/4 ustawowego składu Rady. Sesja nadzwyczajna winna się odbyć w terminie nie przekraczającym 7 dni od daty złożenia wniosku.

W myśl art.20 ust.3 u.s.g. na wniosek wójta lub co najmniej 1/4 ustawowego składu rady gminy przewodniczący obowiązany jest zwołać sesję na dzień przypadający w ciągu 7 dni od dnia złożenia wniosku. Wniosek o zwołanie sesji powinien spełniać wymogi określone w ust. 1 w zdaniu drugim.

Zestawienie obu przepisów wskazuje, że § 6 ust.1 Regulaminu stanowi powtórzenie przepisu art.20 ust.3 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 6 ust.2 Regulaminu w części "jak tez należy do niego dołączyć porządek obrad i projekty uchwał" stanowi powtórzenie art.20 ust.3 w związku z art.20 ust.1 zdanie 2 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 6 ust.2 Regulaminu wniosek o zwołanie sesji nadzwyczajnej Rady musi zawierać uzasadnienie, jak też należy do niego dołączyć porządek obrad i projekty uchwał.

W myśl art.20 ust.1 u.s.g. rada gminy obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego w miarę potrzeby, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Do zawiadomienia o zwołaniu sesji dołącza się porządek obrad wraz z projektami uchwał.

Zgodnie z treścią art.20 ust.3 u.s.g. na wniosek wójta lub co najmniej 1/4 ustawowego składu rady gminy przewodniczący obowiązany jest zwołać sesję na dzień przypadający w ciągu 7 dni od dnia złożenia wniosku. Wniosek o zwołanie sesji powinien spełniać wymogi określone w ust. 1 w zdaniu drugim.

Zestawienie § 6 ust.2 Regulaminu z wymienionymi przepisami ustawy o samorządzie gminnym wskazuje, że § 6 ust.2 w zaskarżonej części stanowi powtórzenie regulacji ustawowych. Stanowi bowiem o obowiązku dołączenia do wniosku o zwołanie nadzwyczajnej sesji porządku obrad i projektów uchwał co zostało uregulowane w art.20 ust.3 w związku z art.20 ust.1 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 6 ust.7 Regulaminu stanowi powtórzenie art.20 ust.4 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 6 ust.7 Regulaminu Rada może wprowadzić zmiany w porządku obrad sesji nadzwyczajnej bezwzględną większością głosów ustawowego składu Rady pod warunkiem, że zgodę na wprowadzenie zmian wyrażą wnioskodawcy, których podpisy widnieją pod wnioskiem w chwili otwierania sesji.

W myśl art.20 ust.4 u.s.g. do zmiany porządku obrad sesji zwołanej w trybie określonym w ust. 3 stosuje się przepis ust. 1a, z tym że dodatkowo wymagana jest zgoda wnioskodawcy.

Zgodnie z treścią art.20 ust.1a u.s.g. rada gminy może wprowadzić zmiany w porządku bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady.

Zestawienie wymienionych przepisów wskazuje, że § 6 ust.7 Regulaminu stanowi powtórzenie przepisu art.20 ust.4 w związku z art.20 ust.1a u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 7 Regulaminu stanowi powtórzenie art.20 ust.1 zd.1 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 7 Regulaminu 1. Rada odbywa sesje zwyczajne w miarę potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz na kwartał.

2. Sesje zwołuje Przewodniczący, a w razie jego nieobecności wyznaczony przez niego wiceprzewodniczący Rady.

W myśl art.20 ust.1 u.s.g. rada gminy obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego w miarę potrzeby, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Do zawiadomienia o zwołaniu sesji dołącza się porządek obrad wraz z projektami uchwał.

Zestawienie obu przepisów wskazuje, że § 7 Regulaminu stanowi powtórzenie przepisu art.20 ust.1 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 15 ust.2 Regulaminu stanowi powtórzenie art.20 ust.1a u.s.g.

Zgodnie z treścią § 15 ust.2 Regulaminu Rada może wprowadzić zmiany w porządku obrad bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady.

W myśl art.20 ust.1a u.s.g. rada gminy może wprowadzić zmiany w porządku bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady.

Zestawienie obu przepisów wskazuje, że § 15 ust.2 Regulaminu stanowi powtórzenie przepisu art.20 ust.1a u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 26 ust.1 Regulaminu stanowi powtórzenie art.14 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 26 ust.1 Regulaminu głosowanie tajne obowiązuje w przypadkach określonych w ustawie.

W myśl art.14 u.s.g. uchwały rady gminy zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu jawnym, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Zestawienie obu przepisów wskazuje, że w § 26 ust.1 Regulaminu w zasadzie stanowi powtórzenie art.14 u.s.g. W § 26 ust.1 jest bowiem mowa, że głosowanie tajne obowiązuje w przypadkach określonych w ustawie zaś w art.14 u.s.g. określono, że zasadą jest głosowanie jawne chyba, że ustawa stanowi inaczej. Innymi słowy głosowanie tajne ma miejsce w sytuacjach określonych w ustawie o samorządzie gminnym. Można zatem uznać, że § 26 ust.1 Regulaminu stanowi powtórzenie uregulowania ustawowego. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 54 Regulaminu stanowi powtórzenie art.24 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 54 Regulaminu radni są zobowiązani czynnie uczestniczyć w pracach Rady i jej komisji, do których zostali wybrani lub desygnowani

W myśl art.24 u.s.g. radny jest obowiązany brać udział w pracach rady gminy i jej komisji oraz innych instytucji samorządowych do których został wybrany lub desygnowany.

Zestawienie obu przepisów wskazuje, że § 54 Regulaminu stanowi powtórzenie przepisu art.24 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 57 ust.1 i 2 Regulaminu stanowi powtórzenie i modyfikację art.19 ust.2 u.s.g.

Zgodnie z treścią § 57 ust.1 i 2 Regulaminu 1.zadaniem Przewodniczącego jest wyłącznie organizowanie pracy Rady oraz prowadzenie obrad.

2.w przypadku, gdy Przewodniczący nie może pełnić swojej funkcji, pełni ją jeden z wiceprzewodniczących stosownie do kolejności ustalonej przez Przewodniczącego.

W myśl art.19 ust.2 u.s.g. zadaniem przewodniczącego jest wyłącznie organizowanie pracy rady oraz prowadzenie obrad rady. Przewodniczący może wyznaczyć do wykonywania swoich zadań wiceprzewodniczącego. W przypadku nieobecności przewodniczącego i niewyznaczenia wiceprzewodniczącego, zadania przewodniczącego wykonuje wiceprzewodniczący najstarszy wiekiem.

Zestawienie obu przepisów wskazuje, że § 57 ust.1 i 2 Regulaminu w zasadzie stanowi powtórzenie uregulowania ustawowego. W § 57 ust.1 i 2 określono bowiem jakie są zadania Przewodniczącego Rady oraz kto go zastępuje gdy nie może on pełnić swojej funkcji. Kwestie te zostały już uregulowane w art.19 ust.2 u.s.g. Można zatem uznać, że § 57 ust.1 i 2 Regulaminu stanowi powtórzenie art.19 ust.2 u.s.g. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

- § 59 Regulaminu stanowi powtórzenie art.229 pkt.3 K.p.a.

Zgodnie z treścią § 59 Regulaminu Rada rozpatruje skargi dotyczące zadań lub działalności Prezydenta oraz kierowników jednostek organizacyjnych miasta.

W myśl art.229 pkt.3 K.p.a. jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności: wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - rada gminy;

Zestawienie obu przepisów wskazuje, że § 59 Regulaminu stanowi powtórzenie przepisu art.229 pkt.3 K.p.a. Skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

Reasumując sąd uznał, że skarga w znacznej części zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że szereg przepisów Statutu Miasta Piotrkowa Trybunalskiego oraz Regulaminu Rady Miasta narusza prawo co zostało omówione we wcześniejszych rozważaniach. W związku z czym sąd, na podstawie art.147 § 1 p.p.s.a stwierdził nieważność kilkudziesięciu przepisów Statutu i Regulaminu wymienionych w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd jednocześnie, na podstawie art.151 p.p.s.a., oddalił skargę w zakresie żądania stwierdzenia nieważności § 9 ust.2,3,4 i 5 oraz § 11 ust.2 i 3 Statutu gdyż organ nadzoru nie wykazał aby wymienione przepisy naruszały prawo (pkt.3 sentencji wyroku). Wobec cofnięcia skargi w pozostałym zakresie, na podstawie art.161 § 1 pkt.1 p.p.s.a., sąd umorzył postępowanie w pozostałej części.

Należy zaznaczyć, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Aktem takim jest każdy akt prawny zawierający normy o charakterze generalnym (czyli nie odnoszącym się do indywidualnie oznaczonego podmiotu lecz do pewnej kategorii potencjalnych adresatów) i abstrakcyjnym (czyli nie "konsumowanym" poprzez jednokrotne zastosowanie lecz mogącym zostać wykorzystanym w nieograniczonej liczbie przypadków w przyszłości) wydany przez ustawowo wskazany organ administracji. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 marca 2001r. w sprawie SA/Bk 1532/000(OSP nr 11 z 2002r. poz.138).W ocenie sądu zaskarżona uchwała odpowiada temu kryterium. W związku z czym, zgodnie z treścią art.94 ust.1 in fine u.s.g. orzekanie o jej nieważności jest dopuszczalne w każdym czasie.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a. Skarga została uwzględniona w zdecydowanej większości. Tylko w niewielkim zakresie została oddalona i w nieznacznej części postępowanie umorzono. W związku z czym brak było podstaw do odstąpienia od zasady zwrotu kosztów w oparciu o przepis art.206 p.p.s.a. Kosztami postepowania stanowiło wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej.

R.T.