Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 324/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97 § 1 pkt 4, art 101 § 1 i § 3, art 123
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art 119 pkt 3 ,art 120
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. N. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz H. N. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga H. N. (dalej: strona, skarżąca) na postanowienie Wojewody Mazowieckiego (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy, organ II instancji) z 15 listopada 2021 r. nr 882/2021 utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy (dalej: Prezydent, organ I instancji) z 6 maja 2021 r. nr 96/BM/WWO/DO/2021

o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Miasta st. Warszawy w trybie przepisów ustawy

z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2031 ze zm., dalej: specustawa drogowa).

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy:

Prezydent decyzją nr 627/2018 z 17 lipca 2018 r., działając na podstawie przepisów specustawy drogowej, udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, polegającej na budowie drogi gminnej - ulicy [...] na odcinku od ulicy [...] do ulicy [...] w zakresie branży drogowej, elektroenergetycznej

i oświetlenia na terenie dzielnicy Wawer m.st. Warszawy (dalej: decyzja zrid). Decyzja ta stała się ostateczna na skutek wydania przez Wojewodę w postępowaniu odwoławczym decyzji z 16 stycznia 2020 r. Nr 2/SPEC/2020. Realizacją inwestycji objęta została m.in. działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2 z obrębu [...], powstała z podziału działki nr [...] (część dawnej działki [...]), uregulowana

w księdze wieczystej Nr [...], zgodnie z którą jako właściciel działki nr [...] wpisana jest skarżąca.

Pismem z 14 lutego 2020 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w trybie specustawy drogowej. Jednocześnie poinformowano, że wydanie decyzji w tej sprawie przewidywane jest w terminie do 31 grudnia 2020 r.

W toku prowadzonego postępowania odszkodowawczego organ I instancji ustalił, że wnioskiem z 6 grudnia 2005 r. skarżąca oraz T. N. zwrócili się do Prezydenta o ustalenie i wypłatę odszkodowania w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm., dalej: ustawa z 1998 r.) za grunt zajęty pod drogi publiczne, stanowiący działkę nr [...] z obrębu [...]. Postępowanie odszkodowawcze wynikające z tego wniosku prowadzone jest pod sygnaturą GK/SP/GWO/7221/WW/d/Wa/1509/2005, ale decyzja w tym zakresie nie została jeszcze wydana.

Prezydent postanowieniem z 6 maja 2021 r. Nr 96/BM/WWO/Do/2021, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 101 § 1 i 3 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.) w związku z art. 12 ust. 4 pkt 2, ust. 4a i ust. 4f specustawy drogowej, z urzędu zawiesił postępowanie odszkodowawcze prowadzone w trybie specustawy drogowej za nieruchomość przejętą na rzecz Miasta st. Warszawy, oznaczoną w ewidencji gruntów w obrębie [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2 do czasu wydania przez Wojewodę ostatecznej decyzji w trybie art. 73 ustawy z 1998 r.

Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, w którym zarzuciła organowi I instancji brak podstaw do zawieszenia postępowania.

Wojewoda postanowieniem z 15 listopada 2021 r. Nr 882/2021, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie wskazuje, iż działka nr [...], objęta decyzją zrid, stanowi część dawnej działki nr [...]. Z pisma Biura Geodezji i Katastru Urzędu Miasta st. Warszawy z 21 czerwca 2021 r. wynika bowiem, że działka nr [...] w 2011 r. została podzielona na działki ewidencyjne nr [...] i nr [...]. Następnie w 2012 r. działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] i nr [...], a na potrzeby wydania decyzji zrid w 2018 r. działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] i nr [...].

Z powyższego wynika, że aktualnie działka nr [...] objęta jest dwoma postępowaniami, których skutkiem jest przejście prawa własności i obowiązek ustalenia odszkodowania: jedno w trybie specustawy drogowej, a drugie w trybie art. 73 ustawy z 1998 r. Zachodzi zatem w tych okolicznościach tożsamość obu postępowań w ujęciu przedmiotowym odnośnie do działki nr [...] stanowiącej część działki nr [...]. Organ odwoławczy uznał, że postępowanie o stwierdzenie nabycia

z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Miasto st. Warszawa działki nr [...] (której część stanowi działka nr [...]) na podstawie art. 73 ustawy z 1998 r. nadal jest prowadzone i to jego wynik będzie miał wpływ na przedmiotowe postępowanie odszkodowawcze toczące się w trybie specustawy drogowej. Ostateczna decyzja Wojewody, zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy z 1998 r., stanowi bowiem podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, a co za tym idzie, zmiany właściciela nieruchomości.

W postępowaniu prowadzonym w trybie specustawy drogowej odszkodowanie za przejęte nieruchomości przysługuje osobom, które na dzień wydania decyzji

o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej były właścicielami nieruchomości, użytkownikami wieczystym nieruchomości oraz osobami, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. W sytuacji gdy ostateczną decyzją zostanie stwierdzone nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Miasto st. Warszawa przedmiotowej nieruchomości, wówczas to Miasto st. Warszawa będzie właścicielem nieruchomości na dzień wydania decyzji zrid, a co za tym idzie zmieni się krąg podmiotów objętych postępowaniem odszkodowawczym prowadzonym w trybie specustawy drogowej.

W związku z tym Wojewoda uznał, że w pełni zasadne jest zawieszenie jednego postępowania do czasu zakończenia drugiego, bowiem toczące się ww. postępowania, w następstwie których może zostać wydana decyzja, pozostają do siebie we wzajemnym stosunku zależności prejudycjalnej.

Wojewoda na potwierdzenie swojego stanowiska przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 września 2010 r. sygn. akt

I SA/Wa 1458/10, zgodnie z którym okoliczność, że toczy się postępowanie

w sprawie ustalenia, czy sporna działka, objęta decyzją o lokalizacji drogi publicznej, przeszła z mocy prawa na własność gminy z dniem 1 stycznia 1999 r. w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r. ma wpływ na postępowanie o ustalenie odszkodowania

w trybie specustawy drogowej. Organ prowadzący postępowanie odszkodowawcze

w trybie specustawy drogowej jest w takim przypadku zobligowany je zawiesić na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu ewentualnego wydania decyzji w trybie art. 73 ustawy z 1998 r. Postępowanie to bowiem stanowi zagadnienie wstępne do ustalenia odszkodowania w trybie specustawy drogowej.

Od powyższego postanowienia Wojewody skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:

1) rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, bowiem brak było podstaw faktycznych i prawych do utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu przedmiotowego postępowania, w tym brak jest zagadnienia wstępnego uzależniającego wypłatę odszkodowania stosownie do specustawy drogowej od rzekomego rozstrzygnięcia związanego z wydaniem decyzji w trybie art. 73 ustawy z 1998 r., co wprost wynika z wyroku WSA

w Warszawie z 9 stycznia 2020 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 664/19

i powołanego tam orzecznictwa sądowoadministracyjnego;

2) rażące naruszenie art. 12 ust. 4a i 4b w związku z art. 18 specustawy drogowej poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne uznanie, że do wypłaty odszkodowania w sprawie niniejszej potrzebne jest rozstrzygnięcie wydane przez Wojewodę, w sytuacji gdy ww. przepisy specustawy nie uzależniają wypłaty odszkodowania od wydania decyzji przez jakikolwiek inny podmiot;

3) rażące naruszenie art. 16 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, albowiem organ II instancji pominął fakt, że decyzja Prezydenta nr 627/2018 z 17 lipca 2018 r. zezwalająca na realizację inwestycji drogowej (której realizacją została także objęta działka nr 8/26 z obrębu 3-13-27) jest ostateczna w administracyjnym toku instancji, a w konsekwencji jest wiążąca erga omnes (por. wyrok NSA

z 10 września 2014 r., sygn. akt I OSK 229/13), tj. wiąże inne organy, w tym Wojewodę;

4) naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, poprzez: brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes strony, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego

w niniejszej sprawie, niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodów których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności poprzez brak wskazania rzekomego zagadnienia wstępnego, tj.:

- organ administracyjny, twierdząc, że istnieje zagadnienie wstępne w postaci rozstrzygnięcia Wojewody w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności działki nr [...] z obrębu [...], winien wskazać dokładnie to rzekome postępowanie, poprzez podanie chociażby sygnatury (tym bardziej, że przedmiotowe orzeczenie miałoby zostać wydane przez ten sam organ - Wojewodę) i wskazać, kiedy zostało ono wszczęte. Okoliczność co do możliwości zawieszenia postępowania, tj. że toczy się inne postępowanie, została wskazana przez organ II instancji jako przesłanka zawieszenia, natomiast powyższego ustalenia organ nie wykazał, a co za tym idzie, nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, albowiem nie zostało określone samo zagadnienie wstępne. Tym samym brak wskazania zagadnienia wstępnego powinien skutkować uchyleniem w całości postanowienia

o zawieszeniu postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania;

- organ II instancji, opierając swoje rozstrzygnięcie na decyzji Prezydenta nr 627/2018 z 17 lipca 2018 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydanej w oparciu o specustawę drogową, wskazując, że na mocy przedmiotowej decyzji powstała działka nr 8/26, pomija fakt, iż przedmiotowa decyzja jest ostateczna, na jej podstawie przedmiotowa działka została zajęta pod drogę - ul. [...], dlatego odszkodowanie winno zostać ustalone w oparciu o te same przepisy, co sama decyzja zrid, tj. specustawy drogowej;

- organ II Instancji całkowicie pomija fakt, że na mocy ww. decyzji Miasto st. Warszawa stało się właścicielem przedmiotowej działki nr [...]. Powyższe potwierdza również w całości punkt 6 b i 6 c decyzji zrid, albowiem wśród działek, które mogły wcześniej przejść na własność Miasta st. Warszawy, tj. na podstawie przepisów szczególnych, w tym art. 73 ustawy z 1998 r., nie została wymieniona działka numer [...] (wcześniej [...]). W konsekwencji należy stwierdzić, że działka nr [...] stała się własnością Miasta st. Warszawy na podstawie decyzji zrid;

- organ II Instancji pomija fakt, że na skutek decyzji zrid zostały także dokonane wpisy w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości strony, tj.

w księdze wieczystej Nr WA6M/00335232/1.

Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody oraz postanowienia je poprzedzającego, ewentualnie dodatkowo o zobowiązanie organu I Instancji do pilnego załatwienia niniejszej sprawy, a w konsekwencji wypłaty należnego jej odszkodowania, stosownie do przepisów specustawy drogowej w związku z decyzją zrid oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania.

W piśmie z 14 marca 2022 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał w całości zarzuty skargi oraz wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1066) sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy jej wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Ponadto podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów należało uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę że w postępowaniu administracyjnym istotne znaczenie ma zasada szybkości postępowania, wedle której organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.).

W odniesieniu do instytucji zawieszenia postępowania powyższa zasada kodeksowa przejawia się w tym, że zaskarżeniu poprzez wniesienie zażalenia podlegają tylko te postanowienia, które tamują rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej, tj. postanowienie o zawieszeniu postępowania i postanowienie

o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania (art. 101 § 3 k.p.a.). Ustawodawca, wprowadzając takie rozwiązania procesowe, dał wyraz temu, że zasadą jest sprawne prowadzenie postępowania administracyjnego, natomiast wyjątkiem jego zawieszenie. W tej sytuacji przepisy k.p.a. dotyczące zawieszenia postępowania należy interpretować ścieśniająco.

Zdaniem Sądu w sprawach uregulowanych w specustawie drogowej organy administracji powinny bardzo rygorystycznie przestrzegać zasad szybkości

i ekonomiki postępowania oraz przepisów o jego zawieszeniu. Wprowadzenie bowiem do systemu prawnego tego aktu prawnego miało na celu przyśpieszenie

i uproszczenie rozpoznawania spraw wywłaszczeniowych, które dotyczyły nieruchomości nabywanych pod drogi publiczne przez podmioty publicznoprawne.

Znamienne są zwłaszcza przepisy specustawy drogowej, które nakazują ścisłe traktowanie przesłanek warunkujących wydanie decyzji o zrid (art. 11e), eliminują uznaniowość organu przy orzekaniu o nadaniu decyzji o zrid rygoru natychmiastowej wykonalności na uzasadniony wniosek właściwego zarządcy drogi (art. 17 ust. 1), a następnie obligują ten sam organ do szybkiego ustalenia odszkodowania (art. 12 ust. 4g).

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że organy orzekające

w niniejszej sprawie nie wykazały, aby pomiędzy wynikiem postępowania administracyjnego przed Wojewodą w przedmiocie nabycia z mocy prawa w trybie art. 73 ustawy z 1998 r. własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] na rzecz Miasta st. Warszawy a postępowaniem odszkodowawczym prowadzonym w trybie specustawy drogowej wystąpiła ścisła zależność, obligująca Prezydenta do zawieszenia postępowania odszkodowawczego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Wskazać w tym miejscu należy, że pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. A zatem, musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym.

W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Wobec tego organ, przed którym toczy się postępowanie

w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej, przy czym zależność ta musi być bezpośrednia (por. wyrok NSA z 3 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1925/10, publ. Lex nr 1149270).

Z treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wynika więc, że tok postępowania administracyjnego musi być przerwany tylko wtedy, gdy pojawią się przeszkody

o charakterze otwartym, rodzące skutki prawne (dotyczące sfery podmiotowej lub przedmiotowej sprawy), które uniemożliwiają prowadzenie postępowania wyjaśniającego i wydanie decyzji kończącej postępowanie administracyjne. Ujawnienie się tego rodzaju przeszkody na etapie prowadzonego postępowania skutkuje tym, że w sprawie administracyjnej brak jednego z koniecznych elementów składających się stan faktyczny i prawny sprawy, niezbędny do jej zakończenia.

W niniejszej sprawie odszkodowawczej podstawowe elementy tworzące jej stan faktyczny i prawny są ustalone w ostatecznej decyzji zrid z 17 lipca 2018 r. Znane są bowiem strony postępowania, tj. skarżąca (wywłaszczona) oraz podmiot nabywający mienie z mocy prawa pod budowę drogi gminnej (ulicy [...]) - Miasto st. Warszawa, którego organ wykonawczy - Prezydent, jeżeli decyzja zrid

w obecnym kształcie pozostanie w obrocie prawnym, a decyzja odszkodowawcza stanie się ostateczna, będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania (art. 132 ust. 1a i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz.U.

z 2018 r. poz. 2204 ze zm., dalej: u.g.n., w związku z art. 12 ust. 5 specustawy drogowej). Znany jest także przedmiot postępowania – nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha (powstała z podziału działki nr [...], będącej częścią dawnej działki nr [...]), za wywłaszczenie której, w obecnym stanie prawnym, będzie należało się odszkodowanie uprawnionym, określonym w art. 12

i 18 specustawy drogowej.

Przedmiotowa nieruchomość w dacie wydania decyzji zrid miała założoną księgę wieczystą Nr [...] i w dziale II tej księgi była ujawniona skarżąca jako właściciel. Nie była to zatem nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym w rozumieniu art. 113 ust. 6 i 7 u.g.n. w związku z art. 23 u.g.n.

Prezydent był zatem zobligowany do ustalenia odszkodowania w terminie określonym w art. 12 ust. 4g specustawy drogowej, które jest następstwem decyzji zrid z 17 lipca 2018 r., opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności i obecnie ostatecznej w dacie 16 stycznia 2020 r.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie kwestia ewentualnego nabycia przez Miasto st. Warszawę działki nr [...] w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r. nie zmieni kręgu podmiotowego sprawy odszkodowawczej. Dopóki w obrocie prawnym będzie ostateczna decyzja zrid z 17 lipca 2018 r., dopóty Prezydent będzie miał tytuł prawny, na podstawie którego Miasto st. Warszawa nabyło przedmiotową nieruchomość pod budowę drogi publicznej i za to wywłaszczenie organ ten musi ustalić w odrębnej decyzji osobom uprawnionym odszkodowanie. Tak więc Prezydent może wydać decyzję o odszkodowaniu na rzecz strony bez rozstrzygnięcia wskazanego przez organy orzekające zagadnienia wstępnego związanego z ustaleniem prawa własności w trybie art. 73 ustawy z 1998 r.

Natomiast okoliczność, że po wydaniu ostatecznej decyzji w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r. Miasto st. Warszawa byłoby właścicielem przedmiotowego mienia na dzień wydania decyzji zrid z 17 lipca 2018 r., mogłaby mieć znaczenie dla oceny legalności wcześniej wydanej decyzji zrid. Dopóki zaś w obrocie prawnym pozostaje decyzja zrid, niniejsza sprawa odszkodowawcza musi toczyć się w trybie specustawy drogowej. Tym bardziej, że z akt administracyjnych nie wynika, aby Wojewoda prowadził postępowanie w trybie art. 73 ustawy z 1998 r. odnośnie do działki nr [...] (pismo z 11 stycznia 2017 r. – k. 30), a w piśmie z 27 listopada 2018 r. Kierownik Działu Wywłaszczeń w Wydziale Wywłaszczeń i Odszkodowań w Biurze Mienia Miasta i Skarbu Państwa poinformował organ I instancji jedynie o prowadzonym postępowaniu w sprawie przyznania odszkodowania z wniosku H. N. i T. N. (znak sprawy: GK/SP/GWO/7221/WW/d/Ww/1509/2005) za dawną działkę nr [...] na skutek ich wniosku złożonego do Prezydenta 6 grudnia 2005 r.

z powołaniem się na art. 73 ustawy z 1998 r. (k. 38-39).

W ocenie Sądu organy orzekające nie określiły precyzyjnie "zagadnienia wstępnego", rozumianego w sposób wyżej wskazany, które jest konieczne do zaistnienia przesłanki zawieszenia postępowania. Rację ma skarżąca, że w tym zakresie brak jest wskazania, kiedy zostało wszczęte postępowanie o wydanie decyzji w trybie art. 73 ustawy z 1998 r. w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości i pod jaką sygnaturą. Trudno zatem wskazać jakie postępowanie się toczy, które jest zagadnieniem wstępnym dla zainicjowanego z urzędu w trybie specustawy drogowej przedmiotowego postępowania odszkodowawczego.

Sąd stoi na stanowisku, że ujawnienie się zdarzenia w postaci toczącego się postępowania o nabycie mienia w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r. nie może zostać potraktowane, samo w sobie, jako przeszkoda tamująca wydanie

w postępowaniu zwyczajnym decyzji zrid, ponieważ specustawa drogowa lub u.g.n. takiego warunku wprost nie przewiduje (art. 11e specustawy drogowej). W tym zakresie jasno wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 891/16 (publ. cbosa), że wynik toczącego się postępowania w sprawie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie o wydanie decyzji zrid.

W orzecznictwie sądowym wskazano także, że pomiędzy sprawą o wydanie decyzji odszkodowawczej za wywłaszczenie nieruchomości dokonane w trybie specustawy drogowej a sprawą o nabycie tego samego mienia w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r. nie ma bezpośredniego związku tworzącego tzw. zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyroki NSA: z 1 września 2011 r., sygn. akt I OSK 2083/10; z 3 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1925/10;

z 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2017/13, wyrok WSA w Warszawie z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 664/19, wszystkie publ. cbosa).

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, jeżeli okaże się, że Wojewoda w przyszłości wyda decyzję o nabyciu działki nr [...] o powierzchni [...] ha w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r. i decyzja ta stanie się ostateczna, to wówczas w pierwszej kolejności wchodzi w grę uruchomienie w stosunku do decyzji zrid z 17 lipca 2018 r. administracyjnego trybu nadzwyczajnego o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a w dalszej perspektywie eliminacja w tym trybie na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. zależnej od decyzji zrid decyzji o odszkodowaniu wydanej w trybie specustawy drogowej.

W tej sytuacji Sąd uznał za zasadne zarzuty skargi, że zarówno Prezydent, jak i Wojewoda wydali postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania

z istotnym (nie z rażącym) naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo organ odwoławczy naruszył w ten sam sposób przepis art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a.

W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (punkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Jednocześnie – w odniesieniu do wniosku zawartego w skardze – Sąd wskazuje, że kontrolując legalność zawieszenia z urzędu przedmiotowego postępowania, nie jest władny zobowiązać organ do szybkiego zakończenia postępowania i wydania decyzji o ustaleniu i wypłacie odszkodowania. W tym celu strona może zainicjować odrębne postępowanie ze skargi na przewlekłość lub bezczynność organu.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent będzie miał na uwadze zaprezentowaną w niniejszym wyroku ocenę prawną, że wynik postępowania

o nabycie mienia w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r. nie stanowi zagadnienia wstępnego dla niniejszej sprawy odszkodowawczej. Dlatego z tego powodu nie było przeszkód do kontynuowania postępowania odszkodowawczego.