Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 409/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 150
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 37
journal: Dz.U. 2003 nr 130 poz 1188
law: Ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr) sędzia WSA Mirella Łent Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Synakiewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 października 2009r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz skarżącego J. K. kwotę 240,00 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił J. K. prowadzącemu Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...] z siedzibą w B., wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc luty 2003 r.

w wysokości [...] zł. Decyzja została doręczona podatnikowi w dniu 05 listopada 2008 r. w wyniku dwukrotnego awizowania a następnie została zwrócona nadawcy

w dniu 06 listopada 2008 r.

W dniu 26 stycznia 2009 r. (data stempla pocztowego) podatnik złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu strona wskazała, iż o wydaniu decyzji, które miały być doręczone poprzez awizo, dowiedziała się z postanowień Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...], doręczonych w dniu 26 stycznia 2009 r. Odpisy zaskarżonych decyzji zostały na wniosek strony wydane w dniu 26 stycznia 2009 r. w Urzędzie Celnym w B. Podatnik wskazał, że z przedmiotowych postanowień wynika, iż przesyłka miała być awizowana dwukrotnie, w dniu 20 i 28 października 2008 r. Strona podała, że w okresie awizowania odbierała na poczcie inne przesyłki, jednak przesyłka z Urzędu Celnego nie została jej wydana. W związku z tym zaniedbaniem ze strony Poczty, strona złożyła reklamację

w Urzędzie Pocztowym.

Pismem uzupełniającym z dnia 24 lutego 2009 r. strona wskazała,

że zaskarżonej decyzji zarzuca błędne ustalenia faktyczne, naruszenie art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz naruszenie art. 197 § 1 tej ustawy poprzez niepowołanie biegłego. Podatnik wniósł

o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

W uzupełnieniu, przy piśmie z dnia 23 marca 2009 r. strona przesłała wyjaśnienia Poczty Polskiej Centrum Poczty Oddział Rejonowy w B. nr [...] z dnia 05 marca 2009 r., w których Dyrektor Oddziału Rejonowego stwierdził, że z dokumentów nadawczych urzędu wynika, iż w dniu 20 października 2008 r. zostało wystawione zawiadomienie o nadejściu przesyłki kierowanej na adres firmy [...] w B. Powtórne awizo zostało wystawione w dniu 28 października 2008 r. Z uwagi na niepodjęcie w terminie przedmiotowej przesyłki, została ona zwrócona nadawcy w dniu 06 listopada 2008 r.

W piśmie stwierdzono, że "z dokumentów oddawczych urzędu wynika, iż przesyłki odbierane przez Pana w dniu 23 oraz 29 października 2008 r. adresowane były na Pana, a nie na firmę [...]. W zawiązku z powyższym pracownicy posiadający krótki staż pracy w Urzędzie Pocztowym B., wydając Panu przesyłki nie wiedzieli, że przedmiotowa przesyłkę adresowaną na firmę [...] należy także Panu przekazać".

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. odmówił J. K. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc luty 2003 r. w wysokości [...] zł.

Organ wskazał, że Naczelnik Urzędu Celnego w B. pismem z dnia 02 marca 2009 r. zwrócił się do Wydziału Egzekucji i Likwidacji Towarów Izby Celnej

w T. z prośbą o wskazanie daty, z którą nastąpiło pierwsze skuteczne doręczenie pisma procesowego w toku prowadzonych czynności egzekucyjnych wobec J. K., w związku z zaległością podatkową powstałą w następstwie określenia przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym decyzjami z dnia [...] nr [...].

W odpowiedzi, organ uzyskał informację, że pierwsze doręczenie pisma zobowiązanemu w toku postępowania egzekucyjnego nastąpiło w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego przesłano zobowiązanemu tytuły wykonawcze o nr [...]. Przedmiotowe pisma doręczono stronie w dniu 22 grudnia 2008 r., co potwierdza przesłana uwierzytelniona kopia zwrotnego potwierdzenia odbioru.

W konsekwencji, zdaniem Dyrektora Izby Celnej w T., podatnik podejmując osobiście w dniu 22 grudnia 2008 r. zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z tytułami wykonawczymi powziął wiedzę o istnieniu przedmiotowej decyzji. Wniosek zaś o przywrócenie terminu został złożony dopiero w dniu 26 stycznia 2009 r. (data stempla pocztowego). W związku z powyższym w ocenie organu niespełniona została przesłanka wynikająca z art. 162 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, tzn. wniosek

o przywrócenie terminu nie został złożony w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi tj. do dnia 29 grudnia 2009 r.

Zdaniem organu, w świetle zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych, stwierdzenie podatnika, iż o wydaniu decyzji dowiedział się dopiero z postanowień Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr, doręczonych w dniu 26 stycznia 2009 r., mija [...] się z prawdą, bowiem strona powzięła tę wiedzę już w dniu 22 grudnia 2008 r.

Odnosząc się do twierdzenia podatnika, że w okresie awizowania przedmiotowych decyzji odbierał na poczcie inne przesyłki, za wyjątkiem przesyłki

z Urzędu Celnego, która nie została mu wydana oraz odnosząc się do uzyskanych

w ramach reklamacji wyjaśnień Urzędu Pocztowego, Dyrektor Izby Celnej w T. wskazał, iż adres naniesiony, przez organ I instancji, na kopertę w której nadano przedmiotowe decyzje w placówce pocztowej przedstawiał się następująco: "Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...] J. K. ul. [...]". Organ zaznaczył, że powyższe dane zawarte w adresie powodują, iż umieszczony na kopercie adres jest prawidłowy i kompletny, zawiera w swej treści nazwę firmy, imię i nazwisko oraz nazwę ulicy i numer siedziby. Urząd Pocztowy twierdząc, iż przesyłka adresowana była na firmę [...] nie zaś na nazwisko adresata, bazował jedynie na będących w posiadaniu urzędu dokumentach, nie był natomiast w posiadaniu koperty, a zatem nie posiadał wiedzy o faktycznych danych adresowych widniejących na przesyłce.

Organ podał, że podatnik podejmował korespondencję kierowaną przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. oraz Dyrektora Izby Celnej w T. na wyżej wskazany adres (w dniach 01 października 2008 r. i 22 grudnia 2008 r.) po uprzednim umieszczeniu zawiadomienia o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym na drzwiach mieszkania adresata.

W wyniku przeprowadzonej analizy niepodjętej przez podatnika korespondencji organ stwierdził, że adresat zawiadamiany był przez Urząd Pocztowy w B. dwukrotnie po raz pierwszy w dniu 20 października 2008 r. i po raz drugi w dniu 28 października 2008 r., z zachowaniem terminu przechowywania przesyłki w placówce urzędu przez okres 14 dni. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że pracownik poczty zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym umieszczał na drzwiach mieszkania adresata. W konsekwencji, w ocenie organu, przesyłka została doręczona w trybie przewidzianym w art. 150 § 1 pkt 1, § 1 a oraz § 2 ustawy Ordynacja podatkowa.

Dyrektor Izby Celnej w T. zaznaczył, że wśród przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej Ordynacja podatkowa

w art. 162 § 1 wymienia uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu. Powołując się na poglądy doktryny organ wyjaśnił, że o braku winy

w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia,

że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar.

W związku z powyższym organ stwierdził, iż podatnik korzystając z możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, aby uwolnić się od zarzutu winy, w uzasadnieniu wniosku winien obalić domniemanie doręczenia pisma przeciwdowodem wskazując, iż do doręczenia pisma nie mogło dojść z przyczyn od niego niezależnych. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w T., argumentacja strony,

iż nie otrzymała przesyłki z winy Urzędu Pocztowego jako domniemanie doręczenia decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.

Na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła błędne przyjęcie, że w dniu 22 grudnia 2008 r. ustała przyczyna uchybienia terminu; błędne przyjęcie, że do uchybienia terminu doszło z winy strony; niezastosowanie art. 162 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym strona składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania zobowiązana jest jednocześnie dokonać tej czynności; niezastosowanie art. 162 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym dla przywrócenia terminu strona winna uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że tytuły wykonawcze zostały wystawione

w dniu [...] na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] nr [...] i zostały mu doręczone w dniu 22 grudnia 2008 r. Nie zgodził się z poglądem Dyrektora Izby Celnej w T., że tego dnia rozpoczął biec termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesieniu odwołania od decyzji, ponieważ w dniu

29 grudnia 2008 r. strona złożyła zarzuty do tytułów wykonawczych, w których podnosiła, iż przedmiotowa decyzja nie została stronie doręczona ani też zobowiązany nie został wezwany do dobrowolnego spełnienia świadczenia. W związku z tym, zdaniem skarżącego, egzekucja prowadzona na podstawie tytułów wykonawczych była niedopuszczalna i winna być umorzona.

Skarżący wyjaśnił, że gdyby w dniu 29 grudnia 2008 r. miał wiedzę o doręczeniu zastępczym decyzji przez awizo, nie wnosiłby zarzutów z żądaniem umorzenia egzekucji. O doręczeniu zastępczym skarżący dowiedział się dopiero z postanowień wydanych na skutek zarzutów, które doręczono mu w dniu 19 stycznia 2009 r.

W związku z czym, w terminie 7 dni od tej daty złożył wniosek o przywrócenie terminu. Jednocześnie strona złożyła wniosek o wydanie odpisów decyzji, które zostały jej doręczone w dniu 26 stycznia 2009 r. i w tym samym dniu złożyła stosowne podanie.

Podatnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt Dyrektora Urzędu Celnego

w T. w sprawie zarzutów na egzekucję prowadzoną na podstawie tytułów wykonawczych nr [...].

Skarżący podniósł, że aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, należy zgodnie z art. 162 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa złożyć odwołanie. W myśl art. 222 ustawy, odwołanie od decyzji organu podatkowego powinny zawierać zarzuty przeciw decyzji, określić istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazać dowody uzasadniające to żądanie. Zdaniem strony wymóg ten sprawia, iż przed złożeniem odwołania i jednocześnie składając wniosek o przywrócenie terminu, strona musi mieć możliwość zapoznania się

z rozstrzygnięciem, jego uzasadnieniem, a także pouczeniem o przysługujących jej środkach odwoławczych. W konsekwencji, termin do złożenia podania o przywrócenie terminu rozpoczął swój bieg dopiero 26 stycznia 2009 r., w którym to dniu strona zapoznała się z decyzjami i złożyła stosowny wniosek.

Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem organu, iż w uzasadnieniu wniosku

o przywrócenie terminu nie uwolnił się od zarzutu winy w uchybieniu terminu ani nie przedstawił żadnego przeciwdowodu na to domniemanie. Podniósł, iż przepisy proceduralne nie ustanawiają domniemania winy strony w uchybieniu terminu. Wskazał, że art. 162 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, w przeciwieństwie do twierdzeń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień stanowi, iż strona ma jedynie uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Zatem w opozycji do stanowiska organu, strona nie musi obalać domniemania winy, które ustawa w ogóle nie ustanawia, ani przedstawiać dowodów, lecz od niekorzystnych skutków uchybienia terminu może uwolnić się jedynie przez uprawdopodobnienie, a więc środek słabszy niż dowód. Zdaniem skarżącego, uprawdopodobnił on przesłanki do przywrócenia terminu poprzez przedstawienie dowodu w postaci uwzględnienia reklamacji przez Pocztę Polską.

W ocenie podatnika, pozbawienie go instancji odwoławczej w postępowaniu podatkowym, w którym nałożono obowiązek podatkowy w wysokości 400.000 zł plus odsetki liczone od 2003 r. godzi w prawa konstytucyjne strony, takie jak prawo do zaskarżania decyzji administracyjnych i ochrony dóbr majątkowych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W piśmie z dnia 26 października 2009 r. skarżący podniósł, że nieprawdziwa jest informacja umieszczona na kopercie, w której nadano plik decyzji podatkowych,

iż zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym umieszczono na drzwiach mieszkania adresata. Skarżący zaznaczył, że posiada skrzynkę pocztową

i w niej umieszczane są wszystkie zawiadomienia, zgodnie z praktyką Poczty. Ponadto zaznaczył, że awizo nie zostało prawidłowo wypełnione przez Pocztę, co przyczyniło się do tego, że pracownik Poczty nie mógł odszukać przedmiotowej przesyłki w systemie informatycznym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że postanowienie będące przedmiotem skargi narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

W stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do uznania za skuteczne doręczenie decyzji w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, tj. dwukrotnego awizowania. Zgodnie bowiem z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź

w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1,

a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Z powołanej regulacji wynika, że pierwszeństwo wśród miejsc wskazanych przez ustawodawcę, jako miejsca pozostawienia adresatowi zawiadomienia o przesyłce przechowywanej na poczcie przez okres 14 dni ma skrzynka listowa, a w następnej kolejności może to nastąpić na drzwiach adresata, czy też w innym miejscu, o którym mowa w tym przepisie.

Jeśli zatem w stanie faktycznym konkretnej sprawy jest możliwość pozostawienia awizo w skrzynce listowej, to niezgodne z prawem (powołanym przepisem) jest umieszczenie zawiadomienia na drzwiach adresata lub w innym miejscu.

W okolicznościach sprawy, jak wynika z akt administracyjnych, w szczególności ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, awizo dwukrotnie zostało pozostawione na drzwiach adresata. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia z 5 lutego 2009 r. wydanego w tej sprawie, z którego wynika, że awizo zostało pozostawione w skrzynce pocztowej adresata. Z kolei ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z tytułami wykonawczymi z dnia 10 grudnia 2008r. nie wynika w zasadzie, gdzie pozostawiono awizo, bowiem listonosz wypełniając zwrotne potwierdzenie odbioru zakreślił skrzynkę listową, drzwi adresata, a także biuro i inne pomieszczenie, w którym adresat wykonuje swoje czynności.

Powyższe wskazuje na błędy doręczyciela w zakresie wypełniania zwrotek, jednak przede wszystkim poddaje w wątpliwość ustalony stan faktyczny w przedmiocie możliwości prawnej pozostawiania awizo pod wskazanym adresem na drzwiach adresata. Jeśli bowiem pod wskazanym adresem znajduje się skrzynka pocztowa,

na co wskazuje także skarżący w piśmie procesowym z dnia 26 października 2009 r.

(k. 35-37 akt sądowych), to doręczenie przesyłki poprzez jej dwukrotne awizowanie na drzwiach adresata, jest nieskuteczne w myśl art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Awizo winno być pozostawione przede wszystkim w skrzynce listowej.

Należy podkreślić, że uregulowany w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej sposób doręczenia stanowiący fikcję prawną, ustanowioną na zasadzie wyjątku, nie może budzić wątpliwości. Jeśli takowe istnieją nie można przyjąć, iż doszło do skutecznego doręczenia korespondencji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 871/08, LEX nr 490212). Dla uznania, że decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK565/05, LEX nr 187585). Samo tylko dwukrotne awizowanie przesyłki nie jest wystarczające dla uznania, że doszło do skutecznego doręczenia pisma. Organ prowadzący postępowanie musi dysponować niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi zawiadomienie adresata

o nadejściu przesyłki, pozostawieniu jej w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas; z akt musi też jednoznacznie wynikać, gdzie to zawiadomienie zostało umieszczone. Skutek prawny doręczenia mogą mieć tylko takie czynności doręczającego, które realizują wszystkie wymogi określone w § 2 art. 44 k.p.a. (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Op 314/07, LEX nr 437617). Adresat musi być zawiadomiony w sposób niebudzący wątpliwości zarówno

o pozostawieniu pisma, miejscu, gdzie może je odebrać, jak i terminie odbioru. Brak takiego zawiadomienia lub wątpliwość czy zostało ono dokonane, czyni doręczenie zastępcze bezskutecznym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 grudnia 2006 r., sygn. akt VII S.A./Wa 1871/06, LEX nr 304129).

Stan faktyczny sprawy budzi uzasadnione wskazanymi dowodami wątpliwości, co do skuteczności doręczenia przedmiotowej przesyłki. Zwrotne potwierdzenia odbioru znajdujące się w aktach sprawy wskazują na możliwość doręczenia awizo do skrzynki pocztowej adresata. Poza tym stanowią one też o niewłaściwym działaniu doręczyciela, co poddaje w wątpliwość rzetelność wykonywanych obowiązków w zakresie doręczeń (obowiązek prawidłowego wypełniania zwrotnego potwierdzenia odbioru doręczanej korespondencji).

Nie bez znaczenia pozostaje także prawny obowiązek instalowania

w budynkach oddawczych skrzynek pocztowych przez właściciela lub współwłaścicieli nieruchomości, względnie przez operatora publicznego świadczącego powszechne usługi pocztowe, na co wskazuje art. 37 ust. 1 ustawy z 12 czerwca 2003r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem właściciel lub współwłaściciele nieruchomości, której częścią składową jest budynek lub budynku stanowiącego odrębną nieruchomość są obowiązani umieścić oddawczą skrzynkę pocztową.

Powyższy obowiązek, o którym mowa w ust. 1, jest realizowany (ust 2):

1) w budynkach jednorodzinnych - przez umieszczenie oddawczej skrzynki pocztowej przed drzwiami wejściowymi do budynku lub w ogólnie dostępnej części nieruchomości;

2) w budynkach wielorodzinnych, w których wyodrębnione są co najmniej 3 lokale - przez umieszczenie w ogólnie dostępnej części nieruchomości zestawu oddawczych skrzynek pocztowych w liczbie odpowiadającej liczbie samodzielnych lokali mieszkalnych oraz lokali o innym przeznaczeniu, jeżeli posiadają osobny adres.

Z przepisu ust. 3 wynika, że operator publiczny ma prawo instalowania

i użytkowania, na terenach wiejskich lub obszarach o rozproszonej zabudowie, własnych oddawczych skrzynek pocztowych, po uzgodnieniu z właściwym wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta), na warunkach uzgodnionych z właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub posiadaczem samoistnym nieruchomości. Natomiast ust. 4 tej regulacji stanowi, że przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku zainstalowania przez operatora publicznego świadczącego powszechne usługi pocztowe oddawczych skrzynek pocztowych zgodnie z ust. 3.

Z powołanego przepisu wynika jednoznacznie, iż w budynku wielorodzinnym

(w takim mieszka skarżący), winna być zainstalowana oddawcza skrzynka pocztowa. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że obowiązek instalowania skrzynek pocztowych jest powszechnie realizowany.

Wobec zaprezentowanych rozważań nie można było w okolicznościach faktycznych sprawy uznać za skutecznie doręczonej przesyłki (decyzji) poprzez pozostawienie zawiadomienia na drzwiach adresata bez ustalenia, czy w budynku,

w którym zamieszkuje skarżący, znajdowała się w dacie awizowania oddawcza skrzynka pocztowa.

Reasumując tę część rozważań godzi się podnieść, że skoro ze stanu faktycznego sprawy (zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek kierowanych do podatnika) wynika, że zawiadomienia o ich pozostawieniu na poczcie umieszczane są w różnych miejscach tj. na drzwiach mieszkania adresata, w oddawczej skrzynce listowej, w jego biurze lub w innym miejscu, o którym mowa w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, uwzględniając obowiązek umieszczania w budynkach wielorodzinnych oddawczych skrzynek pocztowych – nie można uznać za skutecznie doręczonej decyzji wobec pozostawienia zawiadomienia o przesyłce na drzwiach adresata bez ustalenia, czy w budynku, w którym mieszka podatnik, znajdowała się w dacie dwukrotnego zawiadomienia (awizowania) oddawcza skrzynka pocztowa.

Niezależnie od powyższych uchybień, zdaniem Sądu, organ pominął w sprawie istotny dowód na okoliczność doręczenia decyzji w postaci pisma Poczty Polskiej Centrum Poczty Oddział Rejonowy w B. z dnia 5 marca 2009 r. stanowiącego odpowiedź na reklamację skierowaną przez skarżącego. Z treści przedmiotowego pisma wynika bowiem, że podmiot ten, zajmujący się profesjonalnie świadczeniem usług pocztowych, dostrzegł, przy przebiegu realizacji doręczenia spornej przesyłki nieprawidłowości we własnym działaniu.

W sytuacji, w której skarżący nie powołuje się na okoliczność, że stawiając się po odbiór przesyłek w dniach 23 i 29 października 2008 r. posiadał druk tzw. awizo dotyczącego przedmiotowej przesyłki (twierdzi wręcz, że go nie miał albowiem do niego nie dotarło), Poczta Polska wprost stwierdza, że przesyłka nie została mu wydana jedynie z uwagi na brak wiedzy młodego stażem pracownika, że adresata określonego jako [...] należało utożsamić ze skarżącym. Profesjonalny podmiot nie stwierdził w reakcji na reklamację, że przesyłki nie mógł wydać z uwagi na brak przedłożenia przez skarżącego awiza jej dotyczącego. Z takiego stanowiska można wnioskować, że wobec skarżącego mogła funkcjonować praktyka, że stawiając się w urzędzie pocztowym otrzymywał wszystkie przesyłki do niego adresowane, bez względu na ilość przedstawionych zawiadomień o ich nadejściu. Należy podkreślić, że z przepisów nie wynika bezwzględny warunek przedłożenia w urzędzie pocztowym dowodu tzw. awizo, by w zamian odebrać pozostawioną tam przesyłkę. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że w wielu placówkach pocztowych praktyka wydawania adresatom przesyłek opiera się na ich identyfikacji i powołaniu się na zamiar odebrania poleconej przesyłki, bez ścisłej korelacji z przedstawionymi dowodami awizo.

Mając na uwadze, że Poczta w odpowiedzi na reklamację nie powołała się na okoliczność braku przedstawienia przez skarżącego awiza dla spornej przesyłki, lecz dopatrzyła się nieprawidłowości w zachowaniu swojego pracownika, który wobec obecności skarżącego w placówce nie dokonał wydania przesyłki, nie można wykluczyć, że w funkcjonującej praktyce odbioru przez stronę korespondencji, miał on prawo oczekiwać wydania przez operatora pocztowego wszystkich przesyłek podczas odbioru innej korespondencji w dniu 23 lub 29 października 2009 r. Ustalenie tej istotnej okoliczności będzie miało wpływ na ocenę skuteczności doręczenia, o ile organ wcześniej ustali, że wobec braku skrzynki pocztowej zasadnym było umieszczenie awizo na drzwiach mieszkania adresata.

Wobec powyższego podczas ponownego postępowania organ podatkowy (celny) winien w pierwszej kolejności ustalić stan faktyczny związany z możliwością doręczenia skarżącemu korespondencji poprzez awizowanie jej w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, uwzględniając przy tym treść pisma procesowego skarżącego z dnia

26 października 2009 r. W razie potrzeby wyjaśnić wątpliwości wynikające z pisma Poczty z dnia 5 marca 2009 r.

Mając, zatem na względzie przedstawioną argumentację Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

H. Adamczewska – Wasilewicz I. Najda – Ossowska M. Łent