Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 89/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art.246 § 1 pkt 1, art. 255,art.184 w zw. z art.197 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 października 2008 r. sygn. akt II SA/Po 587/08 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod ulicę postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił G. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skarżąca nie wykazała w swoim wniosku swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, wobec czego wezwano ją – na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., do przedłożenia dokumentów ujawniających jej dochody, majątek, posiadane konta oraz ewentualne zadłużenia. Strona nie przedłożyła żadnego z żądanych dokumentów, ograniczając się jedynie do podania, iż mieszka wraz z niepełnosprawnym, bezrobotnym synem, a w wyniku niedawnych wichur uszkodzony został dach i komin jej domu. Sąd stwierdził ponadto, iż skarżąca w postępowaniu administracyjnym korzystała z usług profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z wyboru, a także – zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Nowym Tomyślu z dnia 31 października 2005 r., sygn. akt I Ns [...] – uzyskała kwotę 20 000 zł z tytułu sprzedaży wchodzącego w skład spadku po B. S. udziału w nieruchomości. Zdaniem Sądu I instancji powyższe okoliczności pozwalały stwierdzić, iż nie ma podstaw do ustalenia, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i odmówił przyznania jej prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 i 2 P.p.s.a.

Zażalenie na to postanowienie wniosła G. S., nie stawiając zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu naruszenia prawa. W uzasadnieniu skarżąca odniosła się między innymi do swego członkostwa w organizacjach kombatanckich, dzięki którym mogła skorzystać z darmowej pomocy prawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie podlega oddaleniu jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym – a o taką formę pomocy w istocie zwracała się skarżąca – przyznane może być osobie fizycznej, jeśli osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie takie winno nastąpić w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże w sytuacji, gdy okoliczności powołane przez stronę we wniosku nie pozwalają na pełną ocenę jej rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości finansowych, Sąd może wezwać stronę do przedłożenia dodatkowych dokumentów w tym przedmiocie, co wynika z art. 255 P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie mamy właśnie do czynienia z taką sytuacją.

G. S., z uwagi na brak jakiegokolwiek wskazania we wniosku źródeł i wysokości dochodów oraz ewentualnych wydatków ponoszonych przez nią, wezwana została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do przedłożenia szeregu dodatkowych dokumentów, które miały wyjaśnić w sposób dostateczny kwestię jej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Pomimo skutecznego wezwania strona nie przedłożyła żadnego z żądanych dokumentów, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, iż zamieszkuje wspólnie z niepełnosprawnym i bezrobotnym synem, który znajduje się na jej całkowitym utrzymaniu. Sąd I instancji uznał więc, iż tym samym skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić.

Jednocześnie zauważyć należy, iż w ocenie Sądu odwoławczego nie ma istotnego znaczenia dla sprawy fakt, iż w 2005 r. skarżąca uzyskała kwotę 20 000 zł z tytułu sprzedaży udziału w nieruchomości będącej przedmiotem spadku. Okoliczność ta zaistniała bowiem blisko trzy lata przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy i nie może mieć już wpływu na ocenę obecnej sytuacji majątkowej skarżącej.

Podobnie fakt, iż skarżąca w postępowaniu administracyjnym korzystała z profesjonalnej pomocy prawnej nie został przez Sąd w żaden sposób wyjaśniony, zatem zdaniem Sądu II instancji nie mógł stanowić podstawy dla oceny możliwości płatniczych skarżącej, szczególnie iż z treści zażalenia wynika, że korzystała ona z usług pełnomocnika świadczącego nieodpłatną pomoc członkom stowarzyszenia kombatanckiego, którego strona jest członkiem.

Jednakże z uwagi na podniesione powyżej okoliczności i brak wykazania przez skarżącą zaistnienia przesłanek do przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie, jak również wobec niepodniesienia w zażaleniu zarzutów naruszenia prawa, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie za wydane zgodnie z prawem i orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.