Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 897/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 2, art. 28 ust. 3, art. 28 ust. 3a
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

SENTENCJA

Dnia 17 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Szymon Widłak (spr) WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka - Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi H. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "K.p.a."), a także w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 121, dalej: "u.s.u.s."), po rozpatrzeniu wniosku H. S. (dalej: "strona") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] grudnia 2014 r. strona wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z wnioskiem o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek. We wniosku podała, że prowadzona działalność gospodarcza nie przyniosła dochodu na podstawowe opłaty, w tym składki ZUS. Strona obecnie jest zgłoszona do ubezpieczeń społecznych jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku i bez powodzenia poszukuje pracy. Strona oczekuje ponadto na operację biodra.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] odmówił umorzenia należności z tytułu składek na: - ubezpieczenie społeczne za miesiąc maj 2014 r. w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu składek w kwocie [...] zł oraz odsetek liczonych na dzień złożenia wniosku w kwocie [...] zł, - ubezpieczenie zdrowotne za miesiąc maj 2014 r. w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu składek w kwocie [...] zł oraz odsetek liczonych na dzień złożenia wniosku w kwocie [...] zł, - Fundusz Pracy za miesiąc maj 2014 r. w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu składek w kwocie [...] zł oraz odsetek liczonych na dzień złożenia wniosku w kwocie [...] zł.

Organ rentowy ustalił, że strona prowadziła działalność gospodarczą, która z dniem [...] maja 2014 r. została wykreślona z ewidencji. Od dnia [...] stycznia 2015 r. strona jest natomiast zatrudniona na podstawie umowy agencyjnej/zlecenie z wynagrodzeniem w wysokości [...] zł brutto. Tym samym w ocenie ZUS nie zaistniały przesłanki do umorzenia określone w art. 28 ust. 3 pkt. 3 u.s.u.s. Ponadto w ocenie organu rentowego w sprawie nie zaszły przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt. 5 i pkt. 6 u.s.u.s., jako że w stosunku do rzeczonego zadłużenia nie było dotychczas prowadzone postępowanie egzekucyjne.

W dalszej kolejności ZUS podał, że do sprawy nie przedłożono żadnej dokumentacji i przez to niemożliwe stało się dokonanie wnikliwej analizy i oceny aktualnej sytuacji materialnej i finansowej, a także rodzinnej strony, pod kątem spełnienia przesłanek określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Organ rentowy zwrócił przy tym uwagę na zmianę sytuacji strony w stosunku do tej przedstawionej we wniosku oraz podkreślił, że strona nie wskazała na wysokość opłat ponoszonych w związku z utrzymaniem, konieczność spłaty innych zobowiązań w tym kredytowych, podatkowych oraz na ewentualne dochody uzyskiwane przez innych członków rodziny. Strona nie wskazała na trudności w regulowaniu bieżących opłat ani konieczność korzystania z pomocy instytucjonalnej w formie zasiłków celowych.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H. S. wskazał, że pozostaje w związku małżeńskim, jednak dochody jakie miesięcznie osiągają nie wystarczają na pokrycie podstawowych kosztów. Z uwagi na zadłużenie w opłacie czynszu za mieszkanie - w wyniku eksmisji - stronę wraz z małżonką wpisano na listę oczekujących na mieszkanie socjalne. Strona zwróciła nadto uwagę na pogarszający się stan zdrowia. Brak odpowiedzi na wezwanie organu rentowego do przedstawienia sytuacji rodzinnej i majątkowej wynikał z niezrozumienia skierowanego do niego pisma. W związku z tym strona oświadczyła, że nie jest osobą majętną, nie posiada żadnych dóbr ani oszczędności. Pracę którą podjęła wykonuje z ogromnym wysiłkiem, po zażyciu środków przeciwbólowych. Wynagrodzenie z tej pracy nie starcza na podstawowe potrzeby i wydatki.

Ponadto, w toku postępowania odwoławczego, wnioskodawca złożył dodatkowe wyjaśnienia, z których wynika, że został zwolniony z pracy i przebywa na zwolnieniu lekarskim, choć nie otrzymuje zasiłku chorobowego, a z uwagi na stan zdrowia ma problemy ze znalezieniem pracy. Oświadczył nadto, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, córką oraz dwójką małoletnich wnucząt. Córka jest bezrobotna. Żona uzyskuje dochód w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Od pięciu miesięcy przebywa na zwolnieniu lekarskim, a w lipcu 2015 r. będzie miała komisję lekarską. Strona nadmieniła nadto, że czynsz za mieszkanie nie jest regulowany, środki finansowe wystarczają jedynie na zakup żywności oraz opłacenie rachunków za prąd.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] utrzymał decyzję własną z dnia [...] marca 2015 r.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ rentowy podał, że zachodzą przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt. 3 u.s.u.s., bowiem strona trwale zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, nie posiada majątku, na którym Zakład mógłby dokonać zabezpieczenia swoich należności, nie posiada tytułu do podlegania ubezpieczeniom i nie uzyskuje dochodu. Brak jest natomiast podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt. 5 i pkt. 6 u.s.u.s., jako że nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne.

ZUS zwrócił w dalszej kolejności uwagę na przysługujące mu uznanie administracyjne, co powoduje, że nawet przy ustaleniu, że zachodzą przesłanki opisane we wskazanym przepisie organ ma możliwość odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Chociaż w sprawie tej organ rentowy stwierdził wystąpienie przesłanek całkowitej nieściągalności określonych w art. 28 ust. 3 pkt. 3 u.s.u.s., to jednak biorąc pod uwagę, że nie została udokumentowana trwała niezdolność do pracy uznał, że sytuacja ta może mieć charakter przejściowy i w przypadku podjęcia zatrudnienia strona będzie miała możliwość spłaty zadłużenia z tytułu składek. Wobec tego organ odmówił umorzenia należności w oparciu o ww. przepis.

Organ rentowy podał ponadto, że nie wykazano w sposób niebudzący wątpliwości zaistnienia przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia, podkreślając że nie wykazano konieczności korzystania z pomocy instytucjonalnej w formie zasiłków celowych. W sprawie nie zaistniały także okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt. 2 i pkt. 3 rozporządzenia. ZUS wskazał przede wszystkim, że choć nie neguje problemów zdrowotnych strony to dokumentami, które jednoznacznie potwierdzałyby, że stan zdrowia ma charakter nieodwracalny i stanowi przeszkodę do podjęcia zatrudnienia oraz uzyskania dochodów byłoby np. orzeczenie Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności lub orzeczenie lekarza orzecznika ZUS stwierdzające częściową lub całkowitą niezdolność do pracy. Strona nie wykazała także aby musiała sprawować opiekę nad żoną, która również przebywa ma zwolnieniu lekarskim.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wskazał na trudną sytuację finansową oraz zdrowotną. Podniósł, że stan zdrowia nie pozwala mu podjąć żadnej pracy. Skarżący stwierdził także, że uzasadnienie ZUS jest niezrozumiałe.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe twierdzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...]z dnia [...] lipca 2015 r., jak i poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] marca 2015 r., odmawiająca skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek, wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zważywszy na treść art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), oznacza konieczność ich uchylenia.

W pierwszej kolejność wskazać trzeba, że materialnoprawną podstawę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły regulacje ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustawa ta w art. 28 ust. 1 przewiduje, że należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4 tego artykułu. Przy tym "należnościami z tytułu składek" są składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia, jak i dodatkowa opłata (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.). Tak rozumiane należności mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, o czym stanowi już art. 28 ust. 2 u.s.u.s. Całkowita nieściągalność, zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., zachodzi natomiast, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Na gruncie kontrolowanej sprawy ZUS rozpatrując powyższe przesłanki stwierdził, że wobec skarżącego zaistniała przesłanka całkowitej nieściągalności, mogąca stanowić podstawę do umorzenia ciążących na nim należności z tytułu składek, o której to przesłance mowa w powyżej przywołanym art. 28 ust. 3 pkt. 3 u.s.u.s. Organ rentowy wskazał, że skarżący trwale zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, nie posiada majątku, na którym ZUS mógłby dokonać zabezpieczenia swoich należności, nie posiada tytułu do podlegania ubezpieczeniem, a nadto nie uzyskuje dochodu. Organ rentowy słusznie także stwierdził, że pomimo zaistnienia powyższej przesłanki umorzenie należności skarżącego poddane jest uznaniu administracyjnemu tego organu. Artykuł 28 ust. 2 u.s.u.s. wskazując na całkowitą nieściągalność jako podstawę do umarzania należności z tytułu składek, podaje bowiem, że należności te w przypadku wystąpienia ów podstawy - "mogą być umarzane". Taka konstrukcja rzeczonej regulacji oznacza natomiast, że ustawodawca pozostawił uznaniu organu administracji publicznej skorzystanie z kompetencji w niej przewidzianej.

Powyższe nie oznacza jednakże możliwości wykorzystania przez organ rentowy luzu decyzyjnego w sposób dowolny, to znaczy wedle schematu – jeżeli można rozstrzygnąć na korzyść strony, lecz nie ma takiego obowiązku, to żądania nie uwzględnia się – przy jednoczesnym braku wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich przesłanek takiego działania. Organ rentowy, podejmując decyzję w oparciu o uznanie administracyjne, ma bowiem obowiązek zgodnie z art. 7 K.p.a. wyważyć słuszny interes strony i interes publiczny, co prowadzi do wniosku, że zasadniczo, w przypadku gdy nie sprzeciwia się temu interes publiczny, organ powinien podjąć decyzję na korzyść strony postępowania. Rozważenie obu tych interesów, to jest słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego, które legnie u podstaw skorzystania z uznania administracyjnego, znaleźć powinno wyraz w uzasadnieniu decyzji, tak aby umożliwić kontrolę instancyjną, a następnie ewentualną kontrolę sądową rozstrzygnięcia opartego na uznaniu administracyjnym.

Tymczasem organ rentowy korzystając z wynikającej z uznania administracyjnego możliwości odmowy skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek, pomimo zaistnienia przesłanki do takiego umorzenia z art. 28 ust. 3 pkt. 3 u.s.u.s., w ogóle nie rozważył ani słusznego interesu skarżącego, ani nie przeciwstawił mu jakiegokolwiek interesu publicznego – rozważając w uzasadnieniu skarżonej decyzji wybór takiego, a nie innego sposób rozstrzygnięcia sprawy - czym dopuścił się istotnego naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Organ rentowy odmowę umorzenia należności z tytułu składek oparł wyłącznie na fakcie nieudokumentowania przez skarżącego trwałej niezdolności do pracy i wynikającej stąd - zdaniem tego organu - możliwości spłaty zadłużenia z tytułu składek. Poprzez tego rodzaju argumentację ZUS w istocie wykreował wobec skarżącego nie przewidzianą w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. dalszą przesłankę, której wystąpienie jest obligatoryjne dla podjęcia korzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia, wykazując się całkowitą dowolnością przy skorzystaniu z przysługującego mu na gruncie omówionych regulacji luzu decyzyjnego. Nota bene, także przyjęcie w tym względzie założenia o możliwości spłaty zadłużenia w przyszłości, samo w sobie w realiach kontrolowanej sprawy jawi się jako przekroczenie swobodnej oceny zgromadzonego dotychczas i nie kwestionowanego przez organ materiału dowodowego, włączając wyjaśnienia skarżącego. Organ rentowy pominął bowiem pozostałe wynikające ze zgromadzonego materiału dowodowego, a istotne okoliczności faktyczne, takie jak wiek oraz stan zdrowia skarżącego, czy wielokrotnie sygnalizowany przez niego, występujący dotychczas problem ze znalezieniem pracy.

Niezależnie od powyższego, również przy ocenie zaistnienia w kontrolowanej sprawie pozostałych przesłanek do umorzenia należności, organ rentowy dopuścił się istotnego naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a.

Odnosząc się w tej części uzasadnienia do pozostałych przesłanek całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., podnieść trzeba, że o ile rację ma organ rentowy, że zaistnienie przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt. 5 u.s.u.s. wymaga ze swej istoty uprzedniego przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego – w przepisie tym mowa jest, że to naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy winien stwierdzić brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję – to już na gruncie art. 28 ust. 3 pkt. 6 u.s.u.s. czynienie takiego zastrzeżenia staje się dowolne. Nie tylko sprzeciwia mu się treść art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), który w sytuacji uprawdopodobnienia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, uprawnia organ egzekucyjny do nieprzystąpienia do egzekucji w ogóle, to nadto z art. 28 ust. 3 pkt. 6 u.s.u.s., w przeciwieństwie do art. 28 ust. 3 pkt. 5, nie wynika, który organ winien przesłankę tę stwierdzić. W konsekwencji należy uznać, że to organ rentowy postępując w zgodzie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a., rozpatrując w sposób wyczerpujący zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, winien w oparciu o jego całokształt samodzielnie stwierdzić, czy w okolicznościach konkretnej sprawy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. W ramach rozpatrywanej sprawy organ rentowy uchylił się natomiast spod przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na powyższą okoliczność, czym uchybił art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a.

Wreszcie odnieść się należy do sytuacji, gdy należności z tytułu składek mogą być umorzone pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Chociaż na gruncie kontrolowanej sprawy organ rentowy stwierdził zaistnienie całkowitej nieściągalności ów należności, a więc rozważanie tych dalszych przesłanek stało się zbędne, to z uwagi na to, że ZUS dokonał jednak ich oceny, przyjąć trzeba, że także i ta część rozważań organu rentowego podlega obecnie kontroli ze strony tut. Sądu, zwłaszcza, że nie można wykluczyć na obecnym etapie postępowania, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez ZUS ich ocena będzie potrzebna.

Zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki uzasadniające to umorzenie zostały określone w wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365). W świetle § 3 ust. 1 tegoż rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że oceniając zaistnienie tych przesłanek ZUS również dopuścił się istotnego naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a.

Uchybienie to jest szczególnie widoczne względem przesłanki z § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia, to jest oceny zaistnienia przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. ZUS przyjmując brak tej przesłanki oparł się w zasadzie wyłącznie na twierdzeniu, zgodnie z którym skarżący nie wykazał konieczności korzystania z pomocy instytucjonalnej w formie zasiłków celowych. Tymczasem z całą stanowczością należy podnieść, że przesłanka z § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia wbrew stanowisku organu rentowego nie ogranicza się wyłącznie do przypadku, gdy zobowiązany wykaże konieczność pobierania zasiłków celowych, lecz w sposób generalny odwołuje się do takiej sytuacji, gdy opłacenie składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę niezbędnych potrzeb życiowych. Ocena zaistnienia tej przesłanki, w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wymaga zatem z jednej strony wykazania ciążących na zobowiązanym należności z tytułu składek, a z drugiej strony rozważenia jego stanu majątkowego, w tym możliwości płatniczych, a także sytuacji rodzinnej ze szczególnym uwzględnieniem konieczności zaspakajania niezbędnych potrzeb życiowych zobowiązanego i jego rodziny, celem wskazania, czy opłacenie tych pierwszych (należności z tytułu składek) nie pozbawi zobowiązanego i jego rodzinę możliwości opłacenia tych drugich (niezbędnych potrzeb życiowych). Organ rentowy w ramach kontrolowanej sprawy od oceny tej się uchylił. Konieczność korzystania z pomocy społecznej przez zobowiązanego i jego rodzinę, w tym pobierania przez nich zasiłków celowych, przy dokonaniu tej oceny może być co prawda pomocna, jednakże w żadnym stopniu nie może być dla sprawy przesądzająca. Tak samo zresztą pomocna może być okoliczność, zgodnie z którą wobec skarżącego i jego rodziny wydany został wyrok eksmisyjny, powodujący konieczność skorzystania z lokalu socjalnego, bowiem i ta okoliczność wskazuje na to, że skarżący faktycznie może już nie być w stanie zaspokajać, ze względów majątkowych i rodzinnych, części niezbędnych potrzeb życiowych – potrzeb mieszkaniowych. Zupełnie umknęło to uwadze organowi rentowemu przy dokonaniu oceny zaistnienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia.

Ponownie rozpoznając sprawę Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...]uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i zawarte tam wskazania co do dalszego postępowania, a zwłaszcza rozważy w sposób wszechstronny - z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego i interesu publicznego - z zachowaniem wymogów z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., czy wobec zaistnienia w kontrolowanej sprawie przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt. 3 u.s.u.s. winno się umorzyć skarżącemu należności z tytułu składek.

W tych okolicznościach w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji wyroku.