Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 708/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 235 par. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: par. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Dnia 24 listopada 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kamiński sędzia NSA Małgorzata Stahl /spr./ sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 grudnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 523/13 w sprawie ze skargi F. S.A. z siedzibą w W. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013 r. oddalił skargę F. sp. z o.o. (dalej również jako: "zakład pracy") na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.

W powyższym wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny niniejszej sprawy:

Na skutek zgłoszenia dokonanego przez lekarza [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny [...] - Oddział w W. (dalej: "Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy") zostało wszczęte, przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, postępowanie w sprawie choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej u J. K. (dalej: "badana").

J. K. zatrudniona była:

- od dnia 1 września 1987 r. do dnia 10 października 1987 r. jako sprzedawca (bez narażenia) w Przedsiębiorstwie D. Oddział w W.;

- od dnia 11 stycznia 1988 r. do dnia 19 listopada 1988 r. jako ustawiacz ceramiki (bez narażenia) w Fabryce P. Sp. z o.o. w W.;

- od dnia 10 sierpnia 1992 r. do dnia 12 listopada 1993 r. jako ustawiacz ceramiki (bez narażenia) w Fabryce P. Sp. z o.o. w W.;

- od dnia 2 lipca 1998 r. do dnia 31 lipca 1999 r. jako pracownik biurowy (bez narażenia) w Przedsiębiorstwie Handlowo-Usługowym "C." w W.;

- od dnia 2 stycznia 2001 r. do dnia 31 stycznia 2001 r. jako przedstawiciel handlowy (bez narażenia) w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowym "C." Sp. z o.o. w W.;

- od dnia 12 listopada 2001 r. do dnia 10 stycznia 2009 r. jako operator wydziału montażu w Zakładzie Mechanizmów w F. Sp. z o.o. w W. (obecnie F.S.A. w W.).

Badana zatrudniona była od 5 czerwca 2009 r. do 29 lutego 2012 r. jako pracownik produkcji bezpośredniej w T. Sp. z o. o. w G. Oddział w B. oraz w okresach od 12 marca 2012 r. do 31 maja 2012 r. jako operator i od 1 czerwca 2012 r. do nadal jako operator w L. Sp. z o. o. w B.

Dnia 22 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu u J. K. choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej.

Jednostka orzecznicza I stopnia swoje stanowisko uzasadniła następująco: "Badaniem ortopedycznym stwierdzono stan po operacji zespołu cieśni nadgarstka lewego, rozpoczynający się zespół cieśni nadgarstka po stronie prawej oraz zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej, potwierdzono związek między wystąpieniem ww. schorzeń a wykonywaną pracą. (...) Mając na uwadze wieloletnie narażenie na sposób wykonywania pracy oraz udokumentowane leczenie od 2003 r. z powodu przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej."

Na podstawie powyższej opinii jednostki I stopnia diagnostyczno-orzeczniczego oraz w oparciu o ocenę narażenia zawodowego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, dnia [...] września 2010 r., wydał decyzję o stwierdzeniu u J. K. ww. choroby zawodowej (poz. 19 pkt 5).

Od powyższej decyzji zakład pracy złożył odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wskazując, że J. K., wykonując czynności zawodowe w tym zakładzie, nie była narażona na nadmierne obciążenie kończyn górnych. Na dowód tych twierdzeń do odwołania załączył opracowanie "Ocena obciążenia fizycznego pracą operatorów na liniach półautomatycznych [...] F. Sp. z o.o.".

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w związku z zarzutami zawartymi w odwołaniu, pismem z dnia 21 października 2010 r., zwrócił się do badanej z prośbą o rozważenie możliwości wyjazdu na badania do Instytutu Medycyny Pracy, który wydałby ostateczne orzeczenie lekarskie w rozpatrywanej sprawie. Wyżej wymieniona odmówiła wyjazdu na badania.

Następnie organ II instancji, pismem z dnia 15 listopada 2010 r., zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z prośbą o przeanalizowanie załączonego do odwołania opracowania i zajęcie stanowiska w kontekście związku przyczynowo-skutkowego między narażeniem zawodowym, a stwierdzeniem choroby zawodowej.

W związku z brakiem odpowiedzi Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...], pismem z dnia 23 lutego 2011 r. wystosował monit. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy pismem z dnia 21 marca 2011 r. poinformował, że zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w L. (dalej: Instytut Medycyny Pracy) z prośbą o analizę tego opracowania.

Instytut Medycyny Pracy, pismem z dnia 31 maja 2012 r., przekazał stanowisko w rozpatrywanej sprawie, po czym Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy [...], pismem z dnia 9 sierpnia 2012 r., przekazał swoje stanowisko w przedmiocie analizy załączonego przez zakład pracy opracowania w kontekście związku przyczynowo-skutkowego między narażeniem zawodowym, a stwierdzeniem rozpatrywanej choroby zawodowej. Jak wskazała jednostka orzecznicza I stopnia diagnostycznego: "Zgodnie z literaturą do rozwoju zapalenia nadkłykcia przyczyniają się często powtarzane ruchy wyprostne nadgarstka i łokcia z jednoczesnymi ruchami nawracania i odwracania przedramienia. W wyniku ponownej oceny narażenia zawodowego ustalono, że pacjentka wykonywała ruchy zginania palców i nadgarstka oraz nawracania i odwracania przedramienia podczas montażu i aplikacji serc i pierścienia. Warunkiem niezbędnym do stwierdzenia choroby musi być potwierdzony przewlekły stan zapalny nadkłykcia. Można to stwierdzić na podstawie oceny przebiegu choroby, czyli długotrwałego utrzymywania się dolegliwości lub zaostrzenia procesu choroby w kolejnych miesiącach lub latach. U pacjentki po raz pieszy objawy pojawiły się po 2 latach narażenia, a następnie utrzymywały się lub pojawiły się ponownie aż do 2010 r., kiedy pacjentka była orzekana w tym Ośrodku. W rozpoznaniu przewlekłych chorób układu ruchu musi być potwierdzony przewlekły stan zapalny, co oznacza przewlekłe utrzymywanie dolegliwości. W przedmiotowej sprawie ten warunek został spełniony. Z oceny narażenia zawodowego wynika, że pacjentka praktycznie przez cały okres pracy w skarżącym zakładzie pracy narażona była na sposób wykonywania pracy. (...) mając na uwadze powyższe podtrzymujemy nasze oba orzeczenia."

W tym stanie rzeczy, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny pismem z dnia 14 listopada 2012 r., zlecił organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w zakresie oceny narażenia zawodowego.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny ustalił, że obecnie nie jest prowadzona produkcja na stanowiskach, których dotyczy dochodzenie w przedmiotowej sprawie. Nadto dnia 15 stycznia 2013 r. przeprowadzona została wizytacja w zakładzie F.. Podczas wizytacji ustalono, że projekt 1.8 na którym pracowała w latach 2001-2004 badana uległ zmianie organizacyjnej i w związku z tym nie jest możliwe opisanie zakresu ruchów rąk pracownika, brak jest również pracownika nadzoru, który pamiętałby i opisał linię 1.8 w okresie pracy badanej, a technolog pracujący jako mistrz projektu 1.8 w powyższym okresie jest na dłuższym zwolnieniu.

Organ I instancji przesłał ww. dokumentację dotyczącą narażenia zawodowego badanej do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i zwrócił się z prośbą o ocenę w kontekście rozpatrywanej choroby zawodowej, zwłaszcza czy sposób wykonywania pracy przez badaną w latach 2001-2008 w skarżącym zakładzie pracy ze szczególnym uwzględnieniem okresu 2001-2003 mógł przyczynić się bezspornie lub w wysokim prawdopodobieństwem do powstania choroby zawodowej.

W odpowiedzi Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy pismem z dnia 8 marca 2013 r. poinformował, że badana w latach 2001-2004/2005 pracowała na projekcie 1.8 przy aplikacji sprężyny na tarczę stałą, montaż serc i pierścienia. W latach 2004/2005-2008 pracowała na projekcie Z-8, w tym około pół roku na projekcie ABCD przy obsłudze praski, nitowacza, grawera. Powyższe stanowiska zostały zreorganizowane lub zlikwidowane z uwagi na zmiany profilu zamówień. Ocena obciążenia fizycznego pracą operatorów na liniach półautomatycznych 1.8, Z-8, ABCD w zakładzie została sporządzona przez profesora R. P. w 2010 r. po likwidacji tych projektów. W dniu 15 stycznia 2013 r. lekarz Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy uczestniczył w wizytacji stanowiska pracy badanej. Stanowiska pracy 1.8 i Z-8, ABCD zostały zlikwidowane lub zreorganizowane. Dokonano oceny pracy na podobny stanowisku pracy aplikacji sprężyny na tarczę stałą oraz montażu serc i pierścienia i stwierdzono, że pomimo reorganizacji tego stanowiska i częściowej automatyzacji pracownik nadal jest narażony na sposób wykonywania pracy, monotypowe ruchy rąk, nadgarstków i łokci obustronnie. Stanowiska podobne do projektu Z-8 i ABCD w dniu wizytacji nie działy w ogóle. Po ponownej ocenie narażenia zawodowego u badanej, szczególnie narażenia z lat 2001-2003, a wiec projektu 1.8 podtrzymano wydane orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej - przewlekłe zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej.

Do tak uzupełnionego materiału dowodowego pełnomocnik strony wniósł uwagi w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, tj. wniósł o przeprowadzenie dowodów z treści oceny obciążenia fizycznego pracą operatorów na liniach półautomatycznych [...] z dnia 6 października 2010 r. autorstwa profesora dr hab. R. P. i włączenia tej opinii do akt sprawy, a wypadku wątpliwości organu, dowodu z opinii biegłego specjalisty z zakresu medycyny pracy oraz wniósł o przeprowadzenie eksperymentu polegającego na odtworzeniu warunków pracy, w których zatrudniona była badana.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że dochodzenie sanitarno-epidemiologiczne wykazało, że J. K. realizując swoje obowiązki zawodowe narażona była na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne. Odnośnie klinicznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej stwierdził, że placówka służby zdrowia upoważniona do rozpoznawania chorób zawodowych, tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, była zgodna co do faktu, że rozpoznane schorzenie wiązać należy ze sposobem wykonywania pracy.

Odnośnie zawartego w odwołaniu stwierdzenia, że J. K. nie była narażona na nadmierne obciążenie kończyn górnych i załączonego na potwierdzenie tezy opracowania: "Ocena obciążenia fizycznego pracą operatorów na liniach półautomatycznych [...] skarżącego zakładu pracy." wskazał, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy zajął stanowisko, iż J. K. przez cały okres pracy narażona była na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne (szczególnie w latach 2001-2003). Natomiast lekarz orzecznik, dysponując wiedzą specjalistyczną z zakresu m.in. patofizjologii schorzenia, dokonał oceny związku przyczynowo-skutkowego między schorzeniem, a sposobem wykonywania pracy. W rozpatrywanej sprawie jednostka orzecznicza stwierdziła, że rozpoznane u J. K. schorzenie wiązać należy ze sposobem wykonywania pracy.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, że opinia strony odwołującej się, która nie posiada wiedzy specjalistycznej na temat związku przyczynowo-skutkowego między środowiskiem pracy a rozpoznanym schorzeniem, nie może być traktowana jako kontrargument dla opinii medycznej lekarzy specjalistów zatrudnionych w jednostkach diagnostyczno-orzeczniczych upoważnionych do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Zatem, nie ma podstaw do przyjęcia odmiennego wyjaśnienia niż te przedstawione w opiniach lekarskich.

Odnosząc się do kwestii przeprowadzenia eksperymentu polegającego na odtworzeniu warunków w których zatrudniona była J. K. wskazał zaś, że w niniejszej sprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. przeprowadzona została wizytacja w zakładzie pracy podczas której obecni byli lekarz Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz przedstawiciele zakładu pracy i Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W opinii jednostki orzeczniczej reorganizacja stanowiska aplikacji sprężyna na tarczę stałą oraz montażu serc i pierścienia pracy (podobnego stanowiska jak w projekcie 1.8, Z-8, ABCD) nie wyeliminowała narażenia na sposób wykonywania pracy.

W odpowiedzi na zarzut dotyczący wątpliwości organu oraz Instytutu Medycyny Pracy na temat narażenia zawodowego w zakładzie pracodawcy organ wyjaśnił, że zarówno organ I jak i II instancji nie kwestionowały występowania tego narażenia u J. K. na sposób wykonywania pracy. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zalecając organowi I instancji postępowanie wyjaśniające w zakresie oceny narażenia zawodowego kierował się zaleceniami zawartymi w piśmie Instytutu z dnia 31 maja 2012 r. Stanowisko Instytutu zostało oparte na zgromadzonej w niniejszej sprawie dokumentacji dotyczącej narażenia zawodowego. Natomiast Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy oprócz oceny dokumentacji dokonał także wizytacji zakładu pracy w zakresie narażenia zawodowego i zajął stanowisko, że rozpoznane u badanej schorzenie należy wiązać ze sposobem wykonywania pracy. Zatem, zdaniem organu odwoławczego, za wiarygodne uznać należy stanowisko jednostki orzeczniczej I stopnia diagnostycznego, której ustalenia dokonane podczas wizytacji zakładu pracy pozwoliły na bardziej wiarygodną ocenę sposobu wykonywania pracy. Podkreślił także, że Instytut Medycyny Pracy nie wykluczył występowania narażenia zawodowego, a jedynie stwierdził, że wymaga dokładniejszego zbadania – co poczyniła jednostka orzecznicza I stopnia diagnostyczno - orzeczniczego.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył zakład pracy wnosząc o jej uchylenie w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej "kpa") poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności w sprawie;

2. art. 80 kpa w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji na skutek błędnej oceny zebranego materiału dowodowego i pominiecie istotnych dowodów dla sprawy;

3. art. 2351 kodeksu pracy w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo iż nie zostało wykazane, by rzekome dolegliwości pracownika były następstwem działania czynników szkodliwych dla zdrowia występującymi w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem jej wykonywania.

W ocenie zakładu pracy zaskarżona decyzja została wydana na podstawie niekompletnego materiału dowodowego. Jednostka orzecznicza II stopnia wskazała na konieczność dokładniejszej analizy schorzenia z uwagi na zbyt krótki okres pracy do dnia powstania objawów. Strona przeciwna nie przeprowadziła żadnych dowodów mających wyjaśnić tę okoliczność. W czasie oględzin nie podjęto żadnych czynności mających na celu zbadanie sposobu wykonywania pracy, co potwierdza teść adnotacji służbowej z dnia 15 stycznia 2013 r. Z pisma Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 8 marca 2013 r. wynika, że jednostka orzecznicza I stopnia wbrew zaleceniom Instytutu nie dokonała żadnej analizy przyczyn powstania schorzenia u badanej. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego w jego przekonaniu dolegliwości badanej są następstwem warunków wykonywania pracy, pomimo tego że z medycznego punktu widzenia zbyt krótko ona pracowała w warunkach które mogły doprowadzić do powstania choroby zawodowej. Ponadto Ośrodek ten nie zbadał jakie konkretnie czynności wykonywała badana oraz czy czynności te mogą prowadzić do powstania choroby zawodowej.

Podniósł także, że w toku postępowania jednostki orzecznicze zajęły sprzeczne stanowiska. Instytut Medycyny Pracy stwierdził, że jest małoprawdopodobne by dolegliwości badanej wynikały ze sposobu wykonywania pracy. Z drugiej strony jednostka orzecznicza I stopnia uznała, że istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej. Organ II instancji dał wiarę wyjaśnieniom Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. W zaskarżonej decyzji wskazał, że ustalenia jednostki orzeczniczej I stopnia są bardziej wiarygodne, gdyż poza dokumentami do których miał wgląd również powyższy Instytut, Ośrodek ten brał udział w wizytacji zakładu pracy, która pozwoliła na bardziej wiarygodną ocenę sposobu wykonywania pracy. Z poglądem tym nie można się zgodzić. W czasie oględzin, utrwalonych w adnotacji służbowej z dnia 15 stycznia 2013 r. ustalono, że projekt 1.8 uległ zmianie organizacyjnej. Zmieniono ustawienie komponentów, odbiór półproduktów, wprowadzono regulowane krzesła. Nie istnieje również możliwość przeprowadzenia dowodu ze świadków na okoliczność czynności wykonywanych przez badaną, gdyż brak jest pracowników, którzy pamiętaliby i opisali linię 1.8 z okresu pracy badanej. Z tego względu ustalono, że nie ma możliwości opisania zakresu ruchów rąk badanej. Z treści protokołu z dnia 15 stycznia 2013 r. wynika, iż oględziny zakładu pracy nie przyczyniły się do wyjaśnienia sprawy. Utrwalone w tym protokole czynności przeprowadzone w tym dniu w żaden sposób nie pozwalają ustalić czy sposób wykonywania pracy miał wpływ na powstanie dolegliwości badanej. Z tego względu należy uznać, iż zarówno jednostka orzecznicza I jak i II stopnia dysponowała dokładnie tym samym materiałem w przygotowaniu opinii.

Końcowo podniósł, że w wyniku braku zebrania całego materiału dowodowego doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego tj. art. 2351 kodeksu pracy. Materiał dowody w żaden sposób nie potwierdza by dolegliwości J. K. wynikały ze sposobu wykonywania przez nią pracy. Brak ustalenia przez organ związku przyczynowego między sposobem wykonywania pracy, a powstaniem choroby wyklucza wydanie decyzji w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013 r. oddalił skargę.

Sąd I. instancji wskazał, że wydając decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej mają na względzie, czy spełnionych zostało kilka pozytywnych elementów jednocześnie, tj. rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych i musi być stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową, a wyniki oceny warunków pracy pozwalać na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowana została narażeniem zawodowym. Brak jednego z tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

W opinii Sądu I. instancji, organy sanitarne wydając badane w tym postępowaniu decyzje w sposób należyty wyjaśniły stan faktyczny sprawy, czyniąc zadość wymaganiom zawartym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, zaś wydane decyzje prawidłowo uzasadniły. Poprawnie i jednoznacznie ustalono, że wykonywana u F. sp. z o.o. przez J. K. praca była pracą, która spowodowała powstanie u niej dolegliwości, skutkujących koniecznością stwierdzenia choroby zawodowej.

Wskazał, że J. K. poddana została badaniom w stosownej jednostce medycznej, tj. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy. W wydanym w dniu 22 kwietnia 2010 r. nr [...] orzeczeniu, lekarz orzecznik kategorycznie stwierdził, że przeanalizował całość posiadanej dokumentacji medycznej, wyniki badań (badanie fizykalne, badania laboratoryjne w ramach diagnostyki różnicowej, badanie ortopedyczne, ocenę neurologiczną), a także ocenę narażenia zawodowego stwierdzającą, że J. K. pracowała w zakładzie pracy w okresie od 2001 r. do 2008 r., na stanowisku operatora wydziału montażu w narażeniu na sposób wykonywania pracy, a wykonywane przez nią czynności wymagały monotypowych ruchów rąk i wielokrotnego zginania i prostowania nadgarstka łokci. Ośrodek ten wziął również pod uwagę wywiad chorobowy przeprowadzony w dniach od 12 lutego 2009 r. do 18 lutego 2010 r., z którego wynika, że J. K. od 2002 r. lub 2003 r. skarżyła się na dolegliwości ze strony kończyn górnych, bóle nocne, drętwienia ręki i łokcia po stronie prawej i że od 2003 r. jest pod kontrolą poradni ortopedycznej i rozpoznano u niej wówczas zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej. W orzeczeniu tym wyraźnie wskazano, że badaniem ortopedycznym potwierdzono zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej. Na tej podstawie Ośrodek ten ustalił, że wieloletnie narażenie na sposób wykonywania pracy oraz udokumentowane leczenie od 2003 r. z powodu przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej dają podstawy do rozpoznania choroby zawodowej w omawianej postaci. W orzeczeniu tym potwierdzono związek miedzy omawianym schorzeniem, a wykonywaną pracą.

Zatem organ I instancji, czyli Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny słusznie przyjął, iż na podstawie powyższego orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, istnieją podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej

Sąd podał, że powyższy związek potwierdza również pismo Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 9 sierpnia 2012 r. W piśmie tym potwierdzono, że istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej. Wskazano przy tym, że warunkiem niezbędnym do rozpoznania choroby jest stwierdzenie przewlekłego stanu zapalnego nadkłykcia, zaś u J. K. objawy pojawiły się do po 2 latach od narażenia zawodowego i utrzymywały się i pojawiały ponownie aż do 2010 r., kiedy była badana w tym Ośrodku, co oznacza że w przypadku J. K. warunek ten został spełniony.

Podniósł także, że w piśmie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 9 sierpnia 2012 r. wypowiedziano się w kwestii ponownej oceny narażenia zawodowego J. K., zleconej w opinii Instytutu Medycyny Pracy z dnia 31 maja 2012 r., w związku z analizą przez ten Instytut opracowania prof. R. P. "Ocena obciążenia fizycznego pracą operatorów na liniach półautomatycznych [...] skarżącego zakładu pracy", przekazanego temu Instytutowi przez ten Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - wskazując, że w wyniku ponownej oceny tego narażenia ustalono, iż J. K. wykonywała ruchy zginania palców i nadgarstka oraz odwracania i zawracania przedramienia podczas montażu i aplikacji serc i pierścienia. Ponownej oceny dokonano na podstawie analizy projektu oraz chronometrażu pracy ze zdjęciami stanowiska pracy, ponieważ nie uzyskano zgody zakłady pracy na wizytację stanowiska pracy przez lekarza Ośrodka. Podkreślono, że z oceny narażenia zawodowego wynika, że badana praktycznie przez cały okres pracy w F. narażona była na sposób wykonywania pracy.

W ocenie Sądu z ww. pisma wynika, że nie może być mowy o pozazawodowym pochodzeniu schorzenia.

Następnie wskazał, że w opinii Instytutu Medycyny Pracy stwierdzono zaś, że metody zastosowane w analizowanym przez ten Instytut opracowaniu prof. P., złożonym przez zakład pracy wraz z odwołaniem, tylko w części odnoszą się do czynników ryzyka istotnych dla chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy podejrzewanych u J. K.. W opinii Instytutu, stwierdzono, że aby zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej u badanej mogło być rozpatrywane jako choroba zawodowa konieczna jest dokładniejsza analiza czynności zawodowych, która miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, co wynika z ww. pisma Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 9 sierpnia 2012 r.

Zdaniem Sądu opinia Instytutu stanowiła dowód w sprawie. Nie stanowi ona co prawda orzeczenia jednostki orzeczniczej II stopnia, poprzedzonego ponownym badaniem pacjenta, jednakże nie ulega wątpliwości, że sporządzona została przez jednostkę umocowaną przez ustawodawcę do rozpoznawania chorób zawodowych.

Podał, że Państwowy Wojewódzkiego Inspektor Sanitarny, słusznie podkreślił, że przedłożone wraz z odwołaniem ww. opracowanie - nie ma waloru orzeczeń lekarskich, o których mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia, z którego wynika, że lekarz wskazany w § 5 wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania. Jedynie orzeczenie lekarskie może stanowić podstawę do wydania przez właściwe Organy Inspekcji Sanitarnej decyzji o stwierdzenia choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia, o której mowa w 8 § 1 rozporządzenia.

Sąd stwierdził, że biorąc pod uwagę powyższe, nieuzasadnionym byłby zatem zarzut, iż lekarz orzecznik nie wyjaśnił należycie dlaczego wyprowadził wniosek o zawodowym podłożu choroby. Analiza akt sprawy dowodzi, że przed wydaniem opinii uwzględnił informacje o zagrożeniach zawodowych w środowisku pracy, dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia jak również stosowną dokumentację medyczną, popartą wynikami badań. W wydanym orzeczeniu, podał szczegółowe motywy rozstrzygnięcia.

Podniósł, że związek miedzy narażeniem zawodowym, a schorzeniem potwierdza również uzupełniające postepowanie wyjaśniające w zakresie oceny narażenia zawodowego, zlecone przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarny, pismem z dnia 14 listopada 2012 r., organowi I instancji, czyli Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu przeprowadzenie trybie art. 136 kpa, którego konieczność wynikała z treści pisma Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 9 sierpnia 2012 r. w związku z zaleceniami skierowanymi do tego Ośrodka w opinii Instytutu Medycyny Pracy z dnia 31 maja 2012 r. W piśmie tym zwrócono uwagę na konieczność przeprowadzenia wizytacji zakładu pracy.

W toku tego postępowania wyjaśniającego Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy pismem z dnia 8 marca 2013 r. poinformował organ I instancji, że po przeanalizowaniu całości dokumentacji medycznej oraz po ponownej ocenie narażenia zawodowego, szczególnie narażenia z lat 2001-2003, a więc projektu 1.8 podtrzymuje wydane orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej: przewlekłe zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej. Podkreślono, że ocena obciążenia fizycznego pracą operatorów na liniach półautomatycznych 1.8, Z-8, ABCD w zakładzie została sporządzona przez profesora R. P. w 2010 r. po likwidacji tych projektów. W piśmie tym odniesiono się również do przeprowadzonej w dniu 15 stycznia 2013 r. przez m. in. lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy wizytacji stanowiska pracy badanej i wskazano, że stanowiska pracy 1.8 i Z-8, ABCD zostały zlikwidowane lub zreorganizowane. W piśmie tym dokonano oceny pracy na podobny stanowisku pracy aplikacji sprężyny na tarczę stałą oraz montażu serc i pierścienia i stwierdzono, że pomimo reorganizacji tego stanowiska i częściowej automatyzacji pracownik nadal jest narażony na sposób wykonywania pracy, monotypowe ruchy rąk, nadgarstków i łokci obustronnie. Stanowiska podobne do projektu Z-8 i ABCD w dniu wizytacji nie działy w ogóle.

Sąd dodatkowo wskazał, iż z odpowiedzi na skargę Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wynika, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy dokonał w powyższym piśmie z dnia 8 marca 2013 r. oceny narażenia zawodowego na podobnym, zreorganizowanym stanowisku pracy. Natomiast wspomniane zmiany organizacyjne stanowiska pracy wynikały z adnotacji służbowej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 stycznia 2013 r. dotyczącej wizytacji w zakładzie pracy. W świetle powyższego bezzasadny jest zarzut zakładu pracy, iż nie przeprowadzone zostały w tym zakładzie oględziny mające na celu porównanie narażenia występującego na obecnym stanowisku pracy J. K. w zakładzie pracy z narażeniem na stanowisku poprzednio zajmowanym. Nie naruszono tym samym art. 10 kpa.

Powyższe potwierdza, w opinii Sądu, że w rozpoznawanej sprawie ww. schorzenie zostało wywołane sposobem wykonywania pracy skoro nawet po modernizacji stanowiska pracownik jest narażony na sposób wykonywania pracy, monotypowe ruchy rąk, nadgarstków i łokci obustronnie.

Sąd zwrócił uwagę, że związek przczynowo-skutkowy między zdiagnozowanym schorzeniem a wykonywaną pracą Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wskazał również, w orzeczeniu z dnia 22 kwietnia 2012 r. i w piśmie z dnia 9 sierpnia 2012 r. Postępowanie uzupełniające przeprowadzone przez ten organ w związku z wniesionym odwołaniem wykluczyło pozazawodowe przyczyny schorzenia badanej.

Za bezzasadny Sąd uznał zarzut, iż Instytut Medyny Pracy i Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy zajęły sprzeczne stanowisko w sprawie. Podał, że w opinii Instytutu wskazano na konieczność dokładniejszej analizy czynności zawodowych badanej, która miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, co wynika z pisma Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 9 sierpnia 2012 r. i z dnia 8 marca 2013 r. Powyższy Instytut na podstawie zgromadzonej dokumentacji analizował narażenie zawodowe w związku z dołączonym przez zakład pracy opracowaniem profesora R. P.. Instytut, jako jednostka konsultacyjna w zakresie oceny narażenia zawodowego, nie przeprowadzał badań lekarskich u badanej, nie wizytował zakładu pracy – odmiennie niż lekarz orzecznik Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - nie wydawał orzeczenia lekarskiego, lecz tylko opinię dotyczącą tego opracowania. Natomiast Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wykluczył inne pozazawodowe przyczyny schorzenia u badanej.

Końcowo Sąd I. instancji zwrócił uwagę, iż F. sp. z o.o. nie przedstawiła w istocie jakiejkolwiek dokumentacji medycznej zaprzeczającej twierdzeniom wyrażonym w wyżej opisanej opinii diagnostycznej. Z kolei, "Ocena obciążenia fizycznego pracą operatorów na liniach półautomatycznych [...] w skarżącym zakładzie pracy", przeanalizowana przez podmioty właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych, nie dostarczyła w ich ocenie podstaw do zmiany zajętego stanowiska. Brak jest zatem powodów do zakwestionowania opinii jednostki orzeczniczej. Z kolei, każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej ma charakter opinii biegłego, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych.

Na powyższy wyrok Sądu I. instancji skargę kasacyjną złożyła F. sp. z o.o., reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Ponadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:

- art. 141 § 4 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ II instancji przepisów proceduralnych co objawiało się w braku zebrania przez organy I i II instancji wyczerpującego materiału dowodowego sprawy,

- art. 141 § 4 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. art. 80 kpa poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ II instancji przepisów proceduralnych co objawiało się w przyjęciu, iż istniały podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej u J. K., pomimo że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, by schorzenie stwierdzone u Pani Katulskiej miało swe źródło w sposobie wykonywania przez nią pracy,

- art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 8 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ II instancji przepisów proceduralnych co objawiało się w wydaniu decyzji przez organ II instancji z naruszeniem zasady zapewnienia udziału stronom czynnego udziału w postępowaniu oraz zasady budzenia zaufania uczestników do organów władzy publicznej,

- art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm, w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji; pomimo, iż nie zostało wykazane, by rzekome dolegliwości pracownika były następstwem działania czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez F. sp. z o.o. z siedzibą w W. nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Nie można zgodzić się z zarzutami skargi kasacyjnej, iż organy administracji przed wydaniem zaskarżonych decyzji nie zabrały wyczerpująco materiału dowodowego jak również, iż zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, by schorzenie stwierdzenie stwierdzone u J. K. miało swe źródło w sposobie wykonywania przez nią pracy.

W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została wydana na podstawie orzeczenia medycznego [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] Oddział w W. z dnia 22 kwietnia 2010 r. nr [...] w którym to stwierdzono u J. K. chorobę zawodową, jak również pisma z dnia 8 marca 2013 r. - wydanego po uzupełnieniu materiału dowodowego w sprawie - podtrzymującego, przez powyższy organ ww. orzeczenie lekarskie.

Podkreślenia wymaga, że orzeczenie lekarskie nr [...] zostało wydane po przeprowadzeniu specjalistycznych badań w zakresie stanu zdrowia J. K. jak również po dokonaniu analizy zgromadzonej dokumentacji w sprawie. Natomiast okoliczności podnoszone przez skarżącą kasacyjnie, zarówno w toku postępowania jak i w skardze kasacyjnej, w żaden sposób nie podważyły powyższego orzeczenia lekarskiego, co jednoznacznie wynika z pisma [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] Oddział w W. z dnia 8 marca 2013 r.

Wskazać należy, że organ - przed wydaniem zaskarżonej decyzji – w sposób prawidłowy wyjaśnił stan faktyczny sprawy. Po otrzymaniu od skarżącej kasacyjnie opracowania sporządzonego przez prof. P. "Ocena obciążenia fizycznego pracą operatorów na liniach półautomatycznych [...] F. Sp. z o.o." [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] o przeanalizowanie powyższego opracowania, który to, przed zajęciem stanowiska, zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w L. o dokonanie analizy ww. opracowania.

Instytut Medycyny Pracy w L. - w opinii z dnia 31 maja 2012 r. - stwierdził, że w przypadku J. K. występują wystarczające argumenty aby z przeważającym prawdopodobieństwem rozpoznać zawodowe tło zespołu cieśni nadgarstka. Zapalenie nadkłycia bocznego kości ramiennej u badanej może być rozpoznane jako choroba zawodowa po dokładniejszej analizie czynności zawodowych pracy J. K. na projekcie 1.8.

W tym miejscu zaznaczyć należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, Instytut Medycyny Pracy w L. jedynie odnosił się do ww. opracowania prof. P. i stwierdził, że winna być przeprowadzona dokładniejsza ocena sposobu wykonywania pracy przez J. K. w celu ustalenia związku pomiędzy schorzeniem badanej a wykonywaną przez nią pracą. Instytut przy wydawaniu opinii nie przeprowadził żadnych badań lekarskich jak również nie dokonał wizytacji w zakładzie pracy. Opinia ta zawierała zatem jedynie wskazówki dla dokonania przez lekarza ponownej analizy niniejszej sprawy w zakresie zbadania związku między schorzeniem a wykonywaną pracą. Nie można zatem uznać, że jednostki orzecznicze I i II stopnia zajęły sprzeczne stanowiska w niniejszej sprawie.

Biorąc pod uwagę ww. opinię organ za stosowne uznał przeprowadzenie wizytacji w zakładzie pracy. Wizytacja ta odbyła się w dniu 15 stycznia 2013 r. przy obecności lekarza [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz przedstawicieli zakładu pracy i Państwowej Inspekcji Sanitarnej. [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w piśmie z dnia 8 marca 2013 r. wskazał, że podczas ww. wizytacji ustalono, że stanowiska projektu 1.8., Z-8, ABCD zostały zreorganizowane lub zlikwidowane dlatego też dokonał oceny pracy wykonywanej na podobnym stanowisku aplikacji sprężyny na tarczę stałą oraz montażu serc i pierścienia. W jego ocenie pomimo reorganizacji tego stanowiska i częściowej automatyzacji pracownik nadal jest narażony na sposób wykonywania pracy, monotypowe ruchy rąk, nadgarstków i łokci obustronnie.

Mając zatem na uwadze podejmowane przez organy ww. czynności dokonywane w celu dokonania dokładniejszej analizy czynności zawodowych pracy na projekcie 1.8. należy uznać, że Sąd I. instancji prawidłowo stwierdził, że organy przy wydawaniu decyzji nie naruszyły art. 7, art. 77 i art. 80 kpa. W przedmiotowej sprawie nie winno budzić wątpliwości, że [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy zastosował się do wytycznych opinii Instytutu Medycyny Pracy i - biorąc pod uwagę jego wskazówki - dokonał oceny pracy wykonywanej przy podobnym stanowisku przy jakim pracowała J. K.. W sytuacji bowiem, gdy nastąpiła reorganizacja stanowiska pracy i nie ma możliwości dokonania analizy wykonywanej pracy przy takim samym stanowisku organ miał możliwość ustalenia sposobu wykonywania pracy biorąc pod uwagę sposób wykonywanej pracy na podobnych zmodernizowanym stanowisku i uznać, że schorzenie badanej jest wynikiem pracy wykonywanej na projekcie 1.8. Sąd I instancji prawidłowo zatem przyjął, że dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy stwarzała organom administracji dostateczne podstawy do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I. instancji dostatecznie wyjaśnił także motywy swojego rozstrzygnięcia.

Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach odrębnych w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, wymienionych w tym rozporządzeniu. Lekarz ten wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa Bez tego rodzaju opinii bądź sprzecznie z nią, organ administracji nie może we własnym zakresie dokonywać rozpoznania choroby zawodowej ani nie może ustalać czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych.

W związku z powyższym uznać należy, że powoływana przez skarżącą kasacyjnie opinia prof. Ryszarda P., który nie posiada wymaganej ww. przepisami wiedzy specjalistycznej, nie może być uznana jako dowód równoważny dla opinii medycznej lekarzy specjalistów upoważnionych do orzekania w sprawach chorób zawodowych, gdyż pozostawałoby to w sprzeczności z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Końcowo wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 235¹ Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Użyta w dyspozycji powyższego przepisu alternatywa: "bezspornie" lub z "wysokim prawdopodobieństwem", wskazuje na pewną dyskrecjonalność organów inspekcji sanitarnej prowadzących postępowanie w przedmiocie ustalenia przyczyn choroby zawodowej, nieoznaczającą jednak jakiejkolwiek dowolności. W konkretnym przypadku stwierdzenie przez organ z wysokim prawdopodobieństwem wystąpienia czynnika szkodliwego w miejscu pracy, skutkującego postaniem choroby zawodowej, niekoniecznie oznacza, że okoliczność ta musi być potwierdzona bezspornym dowodem. W wyroku z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. II OSK 748/12 (LEX nr 1216762) NSA stwierdził, że z punktu widzenia art. 235¹ Kodeksu pracy "nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku między warunkami pracy w warunkach narażenia, a stwierdzoną dolegliwością". W miejscu należy wskazać na utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalić, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 kpa (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. I SA 1200/98, LEX nr 45833). Zatem podstawowym - choć nie jedynym - warunkiem rozpoznania choroby zawodowej jest pozytywna opinia lekarska wydana w trybie ww. rozporządzenia. Wprawdzie istnieje kontrola czy możliwość podważenia takich opinii, ale w ograniczonym zakresie. Jak słusznie zauważył Sąd I. instancji organ jest związany opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Takiej wiedzy nie posiadają organy administracyjne czy sądy, a zatem nie mogą samodzielnie podważać opinii specjalistów. W przypadku, gdy orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, ani też dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 335/10, [w:] CBOSA). W razie ustalenia przez właściwego lekarza, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Domniemanie to upada, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala, bezspornie, albo z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo-skutkowy, to znaczy wskazać inną, niż zawodowa etiologię choroby.

Skoro w niniejszej sprawie orzeczenie lekarskie zawiera elementy merytorycznie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i wskazuje, że z medycznego punktu widzenia, z uwzględnieniem charakteru i sposobu wykonywania pracy, stwierdzić można, że rozpoznana choroba została spowodowana w związku ze sposobem wykonywania pracy (narażeniem zawodowym) – zgodnie z treścią art. 235¹ Kodeksu pracy jak również okoliczność, iż prawidłowość powyższego zostało potwierdzone w piśmie [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Oddział W. z dnia 8 marca 2013 r. wydanego po uzupełnieniu materiału dowodowego w sprawie, organ nie miał podstaw do wydania decyzji, która byłaby sprzeczna z rozpoznaniem zawartym w orzeczeniu, spełniającym wymogi proceduralne i wyjaśniającym w sposób zrozumiały dla organów i stron poczynione rozpoznanie. Tym bardziej, że jak już wyżej wskazano, to lekarz ma wiedzę specjalistyczną w zakresie rozpoznania choroby zawodowej i to on decyduje o tym, jakie badania są niezbędne, w jakim zakresie i jak mają zostać przeprowadzone.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.