Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 278/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Gabriela Gorzan(spr) NSA Maria Skwierzyńska Protokolant sekr.sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 08 marca 2005 r. sprawy ze skargi Spółki "A" sp. z o.o. w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za lata [...]-[...] I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] r. o nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki kwotę 679,10 zł (sześćset siedemdziesiąt dziewięć złotych i 10/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie wymienionych w punkcie pierwszym decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/G.Gorzan /-/Wł.Zygmont /-/M.Skwierzyńska


UZASADNIENIE

We wniosku z dnia [...] r. spółka z o.o. "A" z siedzibą w O. zwróciła się z żądaniem stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata [...] – [...] na łączna sumę [...] zł., w tym za rok [...] w kwocie [...] zł. za rok [...] w kwocie [...] zł, za rok [...] w kwocie [...] zł i za rok [...] w kwocie [...] zł. W piśmie z dnia [...] r. sprostowano wysokość nadpłaty za rok [...] na kwotę [...],- zł i łączną kwotę nadpłaty za cały powyższy okres na kwotę [...] zł.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że dotyczy on gruntów o pow. [...] m2 znajdujących się przed wjazdem do firmy oraz o pow. [...] m2, przeznaczonych pod zalesienie, a nadto budynków o pow. [...] m2 i o pow. [...] m2, które stoją puste od [...] roku. W wyniku błędnej interpretacji przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – w ocenie skarżącej spółki – w złożonych deklaracjach za powyższe lata nieprawidłowo dokonała ich klasyfikacji, przez co zapłaciła podatek od nieruchomości nienależnie w wysokości wskazanej we wniosku.

Do wniosku dołączono korekty deklaracji za lata nim objęte, a także drugą korektę deklaracji za okres od 1.07. [...] r.

W piśmie z dnia [...] r. skarżąca spółka wniosła o zaliczenie nadpłaty w wysokości [...] zł na poczet należności z tytułu podatku od nieruchomości za okres, poczynając od września [...] r.

Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta i Gminy odmówił stwierdzenia nadpłaty skarżącej spółki w podatku od nieruchomości za lata [...] -[...] r.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że skarżąca spółka prowadzi działalność gospodarczą w O., a wszystkie działki gruntu o numerach [...],[...],[...],[...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha zostały zakwalifikowane w rejestrze gruntów do terenów przemysłowych zabudowanych klasy RVI. Nie występują, zatem podstawy do objęcia gruntów Spółki podatkiem rolnym, leśnym, skoro także przedmiotem działalności spółki nie jest działalność rolnicza.

Następnie przedstawiono wysokość przypisu podatku od nieruchomości, jakiego dokonano w poszczególnych latach w oparciu o złożone deklaracje przez spółkę, stwierdzając w końcu, że w oparciu o zebrane w sprawie dokumenty nie ma podstaw do wyłączenia wskazanych we wniosku gruntów z łącznej powierzchni objętej podatkiem od nieruchomości.

W odwołaniu od powyższej decyzji zarzucono naruszenie art. 3 ust. 1 w zw. z art. 5 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej i wniesiono o uchylenie decyzji w całości. Zarzucono w odwołaniu nieuwzględnienie okoliczności, że przedstawione we wniosku grunty i budynki nie były wykorzystywane w żaden sposób do działalności gospodarczej spółki. Wysokość stawki podatkowej zależy natomiast od sposobu użytkowania danej nieruchomości. Dlatego prawidłowe opodatkowanie spółki wymaga ustalenia czy sporne grunty w ogóle podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a następnie jaka część posiadanych gruntów i budynków jest zajmowana na działalność gospodarczą, jaka zaś stanowi grunty i budynki pozostałe, co ma istotny wpływ na wysokość stawki podatkowej. Organ I instancji takich ustaleń nie poczynił.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że ustawa z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. nr 9, po. 84) zawiera definicję legalną gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Po myśli art. 5 ust. 3 tej ustawy, za grunty takie uważa się grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, w tym w szczególności grunty: pod budynkami magazynowymi i administracyjnymi, a także grunty zajęte na drogi wewnętrzne i place manewrowe, zieleńce oraz tereny, na których są lub mają być realizowane zadania inwestycyjne. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają – co do zasady - budynki i ich części, grunty nie podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym lub leśnym, a także grunty objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej inna niż rolna lub leśna. Dla celów podatkowych wiążące są dane z ewidencji gruntów, prowadzonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 17.05.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r. nr 100, poz. 1086 ze zm. – v. art. 21 ust. 1). Na podstawie tej ustawy wydano rozporządzenie z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454), które w § 67 i 68 stanowi, że użytki gruntowe dzieli się m.in. na użytki rolne oraz grunty zabudowane i zurbanizowane. Wśród użytków rolnych występują grunty orne oznaczone symbolem "R" zaś wśród gruntów zabudowanych i zurbanizowanych – tereny przemysłowe oznaczone symbolem "Ba".

Ze znajdującego się w aktach sprawy zawiadomienia o zmianie w ewidencji gruntów z dnia 11.10.2001 r. wynika, że nabyte przez spółkę "A" grunty obejmujące działki nr [...],[...],[...],[...] i [...] o powierzchni łącznej [...] ha oznaczone są symbolami "R Ba". Oznacza to ich zakwalifikowanie do gruntów ornych oraz terenów przemysłowych, przy czym z ewidencji nie wynika jaka część nieruchomości stanowi grunt orny, a jaka teren przemysłowy. Z umowy sprzedaży tych gruntów, sporządzonej w formie aktu notarialnego wynika, że na nieruchomości znajdują się budynki stanowiące odrębny od gruntu przedmiot własności, przeznaczone na cele produkcji. Wedle danych z wypisu z rejestru handlowego z dnia [...] r. spółka "A" nie zajmuje się działalnością rolnicza lub leśną.

Ewentualnego faktu prowadzenia takiej działalności Spółka nie podniosła w toku postępowania.

Skoro nie ulega wątpliwości, że skarżąca spółka jest przedsiębiorcą i na nieruchomości w O. prowadzi działalność gospodarczą, inną, niż rolnicza lub leśna, uznać należało, że grunty opisanych działek, będące w jej posiadaniu podlegające podatkowi od nieruchomości są związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu wg stawek określonych w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy. Czasowe zawieszenie, zaniechanie lub niewykonywanie działalności gospodarczej nie skutkuje ustaniem obowiązku podatkowego wg zasad wyżej określonych.

W skardze na powyższą decyzję zarzucono naruszenie art. 122 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i pominięcie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji zakwestionowanych powierzchni użytkowych budynków, które od [...] roku nie były wykorzystywane w ogóle. W ocenie spółki nie nastąpiła zmiana sposobu wykorzystania budynków w czasie trwania roku podatkowego, jak tego wymaga art. 6 ust. 3 i 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, lecz niewykorzystywanie budynków przez cały okres od [...] roku. Złożone korekty deklaracji przy wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie były zatem związane ze zmianą sposobu wykorzystywania nieruchomości, lecz z błędnym ich wypełnianiem od początku.

Jak podano na rozprawie zarzut zastosowania błędnej stawki podatkowej, tzn. stawki podatku od nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą dotyczy także gruntu o pow. [...] m2 należącego do działki nr [...] oraz gruntu oznaczonego jako działka nr [...]. Skarżąca spółka zwróciła także uwagę na brak w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych definicji budynków związanych z działalnością gospodarczą z czego należy wnosić, iż samo posiadanie budynku przez podmiot, będący przedsiębiorcą nie przesądza o związaniu go z działalnością gospodarczą.

W skardze zawarto wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Na rozprawie przedłożono natomiast protokół z kontroli przeprowadzonej dnia [...] r. przez pracowników Urzędu "tj. T.K. – Kom. Straży Miejskiej" w celu zbadania poz. 4 i 6 deklaracji spółki z podatku od nieruchomości, w którym zawarto pouczenie z art. 291 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, pisma Urzędu Miasta i Gminy z [...] r. Nr [...] i z dnia [...] r. Nr [...], w których określono m.innymi przeznaczenie działki nr [...] jako zespół leśny bez możliwości realizacji elementów usługowych oraz "pod las" oraz wypis z rejestru gruntów wg stanu z dnia [...] r. Dokumentów powyższych nie ma w aktach administracyjnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podatnik podatku od nieruchomości, będący osobą prawną, którego zobowiązanie podatkowe w tym podatku powstaje w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, uprawniony jest na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 lit."b" Ordynacji podatkowej do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku, jeżeli opiera go na twierdzeniu, że w złożonych deklaracjach wykazał zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacił zadeklarowany podatek. Do wniosku podatnik zobowiązany jest złożyć skorygowane deklaracje (§ 3 powyższego przepisu), podlegające weryfikacji przez organ podatkowy pod względem prawidłowości. Żądanie do stwierdzenia nadpłaty nie może być złożone po upływie terminu, o którym mowa w art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tzn . po upływie 5 lat od dnia złożenia deklaracji, bowiem z upływem tego terminu prawo to wygasa.

W każdym przypadku, gdy strona składa wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku z korektą deklaracji, weryfikacji organu podatkowego podlega zarówno zasadność wniosku, jak i prawidłowość skorygowanej deklaracji.

Wymaga zatem stwierdzenia, czy faktycznie istnieje stan noszący znamiona nadpłaty, a w przypadku jej istnienia prawidłowo określono jej wysokość we wniosku strony. Oznacza to, że organ podatkowy przed wydaniem decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty, gdy kwestionuje zasadność wniosku i prawidłowość korekty deklaracji, zobowiązany jest ustalić stan faktyczny sprawy w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia. Dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy pozwala na dokonanie jego oceny z punktu widzenia zastosowania do niego obowiązującego prawa materialnego, przy czym w decyzji podatkowej jej uzasadnienie faktyczne wymagane jest na równi z uzasadnieniem prawnym (art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej). Do uzasadnienia faktycznego natomiast należy wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, którym dał wiarę (§ 4), przy czym przy dochodzeniu do tych ustaleń należało stosować zasadę z art. 122 Ordynacji podatkowej.

W rozpatrywanej sprawie reguły te nie zostały zachowane.

W pierwszym rzędzie nie skonkretyzowano przy udziale skarżącej spółki w toku postępowania i w uzasadnieniu decyzji organu I instancji jakiej części przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości za poszczególne lata korekty deklaracji Spółki, złożone przy wniosku, dotyczą oraz z jakiego powodu, czyli na jakiej podstawie faktycznej oparta jest w ocenie Spółki wykazana przez nią nadpłata podatku za poszczególne lata od [...] – [...], określona kwotowo.

Ustalenia powyższe nabierają znaczenia także z tego względu, że za rok [...] złożono jedną korektę deklaracji, dotyczącą zarówno powierzchni budynków, jak i gruntów w poszczególnych kategoriach podatkowych wyszczególnionego przedmiotu opodatkowania, za rok [...] złożono, oprócz deklaracji na początku roku nadto dwie jej korekty, tak samo, jak za lata [...] i [...]. W deklaracjach tych uwidaczniane są zmiany w powierzchni budynków mieszkalnych, budynków związanych z działalnością gospodarczą, budynków pozostałych, gruntów związanych z działalnością gospodarczą oraz gruntów pozostałych. W tej sytuacji organ podatkowy nie mógł się uchylić przed wydaniem decyzji od ustalenia dokładnego stanu przedmiotu opodatkowania w poszczególnych latach prawidłowych stawek podatkowych i w konsekwencji tego wysokości podatku należnego za poszczególne lata oraz przez spółkę zapłaconego, a dopiero następnie ocenić zasadność wniosku.

Tymczasem organy obu instancji dokonały wykładni prawa podatkowego – ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) wg stanu prawnego do końca [...] r. nie odnosząc jej jednak do konkretnych ustaleń co do przedmiotu opodatkowania, tj. gruntów a przede wszystkim budynków spółki (ich rodzaju, charakteru, przeznaczenia) w poszczególnych latach. W ten sposób decyzje o odmowie stwierdzenia nadpłaty za lata [...] -[...] nie można uznać za wydaną po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Taka decyzja bowiem uchyla się spod kontroli w zakresie jej zgodności z prawem materialnym z uwzględnieniem treści uchwał Rady Miejskiej w sprawie stawek podatku od nieruchomości i zwolnień w tym podatku dotyczących lat [...] -[...], co winien był wziąć pod uwagę organ odwoławczy przy rozpoznawaniu wniesionego odwołania.

Niedostateczne wyjaśnienie sprawy uzasadnia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c", art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30. 08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczenie, jak w sentencji wyroku.

/-/G.Gorzan /-/Wł.Zygmont /-/M.Skwierzyńska

LF