Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2293/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 25, art. 41 ust. 4, 5 i 6
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] nakładającą na J. K. karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] marca 2010 r. na drodze powiatowej nr [...] w miejscowości S. inspektor transportu drogowego przeprowadził kontrolę zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz przyczepy marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. Kontrolowanym pojazdem, kierowanym przez M. T., J. K., wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w postaci zrębków drewnianych.

Pojazd członowy został skierowany na punkt kontroli w miejscowości S. celem dokonania ważenia w miejscu legalizowanym przy użyciu przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C. W aktach administracyjnych znajduje się protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, oraz świadectwa legalizacji ponownej z dnia 22 kwietnia 2009 r. wag nieautomatycznych, elektronicznych znak fabryczny SAW 10C, nr fabryczny [...] oraz [...] ważne do dnia 30 kwietnia 2011 r.

W wyniku przeprowadzonego ważenia i pomiaru kontrolowanego pojazdu, stwierdzono: przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton

- dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych o 6,91 t (nacisk osi pojazdu wyniósł 21,41 t),

- dla dwóch pojedynczej nienapędowej osi o 1,65 t (nacisk osi pojazdu wyniósł 9,65 t) oraz o 2,19 t (nacisk osi pojazdu wyniósł 10,19 t). Ponadto stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów.

Kierowca nie okazał zezwolenia za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych. Protokół kontroli podpisał bez uwag.

Pismem z dnia 11 marca 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Poznaniu zawiadomił J. K., dalej zwanego skarżącym, o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą, pouczając stronę o treści art. 10 § 1 k.p.a. oraz wzywając do przedstawienia wskazanych w piśmie dokumentów. Wezwanie ponowił pismem z dnia 1 kwietnia 2010 r.

Skarżący (za pośrednictwem pełnomocnika) przy piśmie z dnia 15 kwietnia marca 2010 r. przesłał wymagane dokumenty. Ponadto w pismach procesowych z dnia 22 marca 2010 r. oraz z dnia 15 kwietnia 2010 r. złożył obszerne wyjaśnienia oraz uwagi i zastrzeżenia co do stwierdzonych naruszeń. Podnosił m.in., iż kontrola została przeprowadzona na drodze krajowej, gdzie obowiązuje nacisk do 12 ton, kierowca nie miał świadomości przekroczenia dopuszczalnych norm oraz nie miał wpływu na ilość załadowanego towaru. Wnosił o przeprowadzenie dowodu z wykresówki kierowcy oraz z dokumentacji załadunkowej. Ponadto wnosił o udostępnienie protokołu zamontowania przenośnej wagi do pomiarów statycznych w dacie dokonania kontroli. Przesłał szkic z niwelacji stanowiska kontroli, wyniki niwelacji stanowiska wykonane przez uprawnionego geodetę oraz zdjęcia z pomiaru wnosząc jednocześnie o przeprowadzenie dowodu z ww. materiałów na okoliczność, iż stanowisko pomiarowe nie spełnia norm określonych przepisami prawa.

Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 17.100 zł.

Powyższą karę nałożono:

- za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla pojedynczej osi nienapędowej o nacisku osi powyżej 9,0 do 9,5 t - kara pieniężna w kwocie 2.160 zł,

- za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla pojedynczej osi nienapędowej o nacisku osi za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo - kara pieniężna w kwocie 1.560 zł,

- za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla pojedynczej osi nienapędowej o nacisku osi powyżej 9,0 do 9,5 t - kara pieniężna w kwocie 2.160 zł,

- za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla pojedynczej osi nienapędowej o nacisku osi za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo - kara pieniężna w kwocie 3.120 zł,

- za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 o sumie nacisków powyżej 16,5 t do 17,5 t - kara pieniężna w kwocie 1.740 zł,

- za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 o sumie nacisków osi za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 17,5 t dodatkowo - kara pieniężna w kwocie 5.760 zł,

- za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. powyżej 42,0 do 52,0 t - kara pieniężna w kwocie 600 zł.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, 2 oraz 3, art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz lp. 6 pkt 1 lit. d) i e), lp. 6 pkt 9 lit. d) i e), lp. 9 pkt 11 lit. b) załącznika nr 2 do tej ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.) oraz art. 104 §1 k.p.a.

Organ odnosząc się do stanowiska strony zawartych w ww. pismach wskazał, że stwierdzenie naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych nie jest uzależnione od badania przyczyn naruszenia, podkreślił, iż działa w warunkach uznania związanego. Stwierdził, że za działalność przedsiębiorstwa odpowiedzialność ponosi osoba, która je prowadzi. Przedsiębiorca winien tak prowadzić działalność przewozową, aby nie dochodziło do naruszeń, specyfika przewożonego towaru nie zwalnia go od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia.

Organ podkreślił, iż ważenia kontrolowanego zespołu dokonano dwukrotnie, pomiar był wykonany na legalizowanym punkcie i za pomocą legalizowanych przenośnych wag statycznych, przy którym obecny był kierowca. Kierowca potwierdził wyniki pomiarów podpisując bez uwag i zastrzeżeń protokół kontroli.

Odnosząc się do wniosków strony o przeprowadzenie dowodów, organ nie uwzględnił ich wskazując, iż nie mają one znaczenia dla sprawy (wykresówka kierowcy) lub są bezzasadne (wniosek o dokonanie ponownych pomiarów legalizowanego miejsca ważenia), stwierdził, że wnioski o powoływanie kolejnych biegłych w zakresie pomiarów geodezyjnych w sytuacji, gdy w siedzibie organu znajdują się dokumenty z badań pomiaru równości terenu na stanowisku ważenia dokonane przez niezależnego geodetę – stanowią próbę uniknięcia odpowiedzialności i sparaliżowania prac organu, którego zadaniem jest ochrona dróg. Ponadto, odnosząc się do powołanego przez stronę rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, organ stwierdził, iż nie przystaje do stanu faktycznego stwierdzonego podczas kontroli drogowej z dnia [...] marca 2010 r. Powołany akt prawny dotyczy wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu podczas, gdy w przedmiotowej sprawie ważenia dokonano na nieautomatycznych wagach przenośnych do pomiarów statycznych, do których ma zastosowanie rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152).

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i nie orzekanie o ukaraniu skarżącego ew. o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skarżący zarzucił:

- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez bezzasadne przyjęcie, że pomiary wagi w dacie kontroli wykazujące przekroczenie nacisków i masy były prawidłowe pomimo, że nie wykazano aby w dniu kontroli sprzęt wagowy ustawiony był z zachowaniem wymogów technicznych i geodezyjnych gwarantujących prawidłowość pomiaru, wskazał, iż zamiast podłoża betonowego wagi były posadowione na podłożu kostkowym,

- błędne ustalenie, że kierujący pojazdem miał świadomość, jaką masę towaru faktycznie miał załadowaną zwłaszcza, że z dokumentów przewozowych nie wynikało, iż doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy towarów,

- nie uwzględnienie, że kierujący po zorientowaniu, że masa załadowanego towaru jest większa niż wynikająca z dokumentu załadunkowego wracał w celu wyładowania części towaru, przymuszenie przejazdu do punktu pomiarowego spowodowało przejazd dłuższej drogi i było działaniem ze strony ITD na szkodę stanu dróg i bezpieczeństwa na drodze,

- nie uwzględnienie, że na odcinku drogi powiatowej nr [...], którą poruszał się kontrolowany pojazd brak było znaku (B-19), a tym samym nie występował zakaz poruszania się pojazdów o nacisku przekraczającym 8 ton na oś,

- bezzasadne przyjęcie, iż wniosek dowodowy strony nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zmierzał do przewleczenia sprawy. Zarzucał ponadto naruszenie przepisów postępowania wskazując art. 7, art. 8, art. 75, art. 77, art. 78, art. 80 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie dowodu przedłożonego do akt sprawy opracowania z pomiaru geodezyjnego, wykonanego przez uprawnionego geodetę na okoliczność niespełnienia wymogów przez podłoże, na którym ustawiane są wagi do pomiaru nacisków oraz art. 10 k.p.a. poprzez nie umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zarzucał, iż nałożona kara została wymierzona bez uwzględnienia stopnia degradacji dróg publicznych, wynagrodzenia przewoźnika oraz bez uwzględnienia, iż regulacje w krajach Unii Europejskiej przewidują znacznie niższe kary i sankcje.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie, decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 2, art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz lp. 6 pkt 1 lit. d) i e), lp. 6 pkt 9 lit. d) i e), lp. 9 pkt 11 lit. b) załącznika nr 2 do tej ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji I instancji. Stwierdził, że stan faktyczny ustalony w trakcie kontroli w pełni potwierdził przekroczenie dopuszczalnych norm przez skarżącego. Ponadto, odnosząc się do argumentacji skarżącego o braku właściwego oznakowania kategorii drogi powiatowej wskazał, iż o zaliczeniu kategorii drogi publicznych, pod kątem dopuszczalnych nacisków osi na danej drodze, rozstrzygają przepisy prawa, tj. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w zw. z art. 41 ust. 4, 5 ustawy o drogach publicznych a nie znak drogowy. Drogi powiatowe nie są w nich uwzględnione, zastosowanie znajduje przepis art. 41 ust. 6 tej ustawy, w myśl którego inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Podkreślił, iż przedsiębiorca przewozowy jak i kierowcy muszą posiadać kwalifikacje zawodowe, które obejmują znajomość podstawowych przepisów dotyczących dróg publicznych i transportu drogowego. Kategorie dróg pod kątem dopuszczalnych nacisków osi należą do podstawowych zagadnień, które winny znać osoby wykonujące profesjonalnie przewozy drogowe. Brak wiedzy, czy świadomości nie jest żadnym usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Nie podzielił zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. wskazując, iż strona skorzystała ze swojego uprawnienia dwukrotnie wypowiadając się w sprawie, przed wydaniem decyzji, do argumentów i wniosków strony odniesiono się w zaskarżonej decyzji. Nie podzielił również zarzutów strony odnośnie niespełnienia wymogów przez miejsce ważenia i użyte wagi, powtórzył za organem I instancji, że wagi użyte w miejscu ważenia to nieautomatyczne wagi przenośne do pomiarów statycznych, do których ma zastosowanie rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152). Rozporządzenie to nie wprowadza szczególnych warunków dla miejsca ważenia przy pomocy wag nieautomatycznych. Mimo to, w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników, korzysta się wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez odpowiednie organy. Miejsce przeprowadzenia ważenia w Z. legitymuje się dokumentem zatwierdzającym wydanym przez właściwy organ, po przeprowadzeniu odpowiednich pomiarów przez uprawnionego geodetę. Dokonane pomiary wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie, przewidzianej dla wag do pomiarów dynamicznych. Powołał się na treść instrukcji obsługi wagi SAW 10C, których użyto w trakcie kontroli. Z instrukcji wynika, że waga może być ustawiona na wszystkich normalnych nawierzchniach dróg. Brak jest jakiegokolwiek zalecenia, by podłoże miało być wykonane wyłącznie z betonu, a kostka brukowa miałaby nie być odpowiednią nawierzchnią.

Organ podniósł, iż w myśl art. 64 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie przewoźnika. Nie kto inny bowiem, ale właśnie przewoźnik jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji. Co więcej, w myśl art. 15 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.), licencja na wykonywanie transportu drogowego może nawet być cofnięta, jeżeli jej posiadacz rażąco lub wielokrotnie narusza przepisy w zakresie dopuszczalnej masy, nacisków osi lub wymiaru pojazdu. Z punktu widzenia uczestników ruchu drogowego, którzy poruszając się po drogach wraz z pojazdami nienormatywnymi narażeni są na niebezpieczeństwo, nie ma wszak znaczenia, czy jadący tą samą drogą przewoźnik przekraczający dopuszczalne normy dopuścił się naruszeń "celowo" czy też "nieświadomie". Zagrożenie kolizją drogową jest wszak w tych przypadkach jednakowe. Odpowiedzialność przewoźnika za popełnione naruszenia w zakresie dopuszczalnych norm jest nie do uniknięcia w obecnym systemie prawnym, a także jest nie do podważenia ze względów czysto racjonalnych. To przewoźnik przecież decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przewozu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport jak i innych uczestników ruchu.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący – J. K. – wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu. Skarżący powtórzył swoją argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie pełnomocnik organu złożył instrukcję obsługi wagi SAW oraz zarządzenie GITD nr 3/2006 z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych i pobierania kar pieniężnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., cyt. dalej p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga wniesiona przez J. K. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2010 r. nie naruszają prawa.

Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu oraz umieszcza się go w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.

Art. 4 pkt 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych stanowi natomiast, że pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

Ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym).

Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, zgodnie z art. 13g ustawy o drogach publicznych, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, w wysokości określonej w załączniku nr 2 do tej ustawy.

Z powyższych unormowań wynika, iż w przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny, służby kontrolujące mają obowiązek nałożyć karę pieniężną, a jej wysokość, odnoszona do wielkości stwierdzonego przekroczenia, jest ściśle określona.

W ocenie Sądu służby Inspekcji Transportu Drogowego prawidłowo ustaliły, że pojazd skarżącego, przewożący w momencie kontroli ładunek zrębków drewnianych, przekraczał dopuszczalne parametry w zakresie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę oraz dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów. Rodzaj i wielkość przekroczeń utrwalone zostały w protokole kontroli z dnia [...] marca 2010 r.

Kierowca kontrolowanego pojazdu nie zakwestionował wyników przeprowadzonego ważenia, podpisał się pod protokołem kontroli, nie zgłaszając do niego żadnych uwag ani zastrzeżeń, potwierdził je wpisując odręcznie, iż dane zawarte w protokole są zgodne ze stanem faktycznym. A zatem zaakceptował ustalenia faktyczne, dotyczące miejsca zatrzymania pojazdu, wyników pomiarów i sposobu ich wykonania, dokonane przez organ kontrolujący. Wagi, których użyto podczas przedmiotowej kontroli, posiadały w dniu kontroli ważne świadectwa legalizacyjne.

W wyroku z dnia 17 czerwca 2008 r. II GSK 89/08 NSA podkreślił, iż protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń, z tego między innymi względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Co do zasady, znaczenia dowodowego protokołu z kontroli drogowej nie sposób przecenić. Obrazuje on bowiem stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu kontroli drogowej stanowi dowód w sprawie.

Oczywiście sam fakt podpisania bez zastrzeżeń protokołu, nie zwalnia organu od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jeżeli wątpliwości co do przeprowadzenia kontroli, są uzasadnione i poparte dowodami strony. W rozpoznawanej sprawie skarżący stawiając zarzut błędu w ustaleniach faktycznych poddaje w wątpliwość, czy sprzęt użyty do ważenia był zgodny z wymogami ustawy o miarach oraz czy wagi ustawione były z zachowaniem wymogów technicznych i geodezyjnych gwarantujących prawidłowość pomiaru.

Z akt sprawy wynika, iż w protokole kontroli z dnia [...] marca 2010 r. stwierdzono, że: 1) dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu na danej drodze wnosił do:8,0 t.; 2) pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu dokonano przenośnymi wagami do pomiarów statycznych, określonego typu, o podanych numerach fabrycznych, posiadającymi legalizację Urzędu Miar; 3) pojazd skierowano na zalegalizowany punkt ważenia – Z., droga krajowa nr [...]; 4) kierujący pojazdem został pouczony o zasadach ważenia, co potwierdził własnoręcznym podpisem; 5) okazano dokumenty dotyczące legalizacji wag i protokół pomiaru pochyłości terenu stanowiska ważenia.

Nadto w aktach sprawy znajduje się protokół pomiaru stanowiska ważenia pojazdów wydany przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...], zawierający graficzne oznaczenie stanowiska ważenia, określenie spadków dopuszczalnych i pomierzonych (te drugie mieszczą się w granicach spadków dopuszczalnych podłużnych i poprzecznych), datę przeprowadzenia pomiarów (30 września 2009 r.) i dane osób przeprowadzających pomiary oraz klauzulę zatwierdzającą protokół pomiaru przez Kierownika Rejonu w N.

Powołane przez skarżącego rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345), jak słusznie zauważył organ odwoławczy nie miało zastosowania w sprawie. Akt ten dotyczy wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu, podczas gdy wagi użyte do ważenia w przedmiotowej sprawie to nieatomatyczne wagi przenośne do pomiarów statycznych. Wagi użyte w trakcie kontroli spełniały wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152). Rozporządzenie to nie wprowadza szczególnych warunków dla miejsca ważenia przy pomocy wag nieautomatycznych. Mimo to - jak wskazał organ odwoławczy, w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników, korzysta się wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez odpowiednie organy. Miejsce przeprowadzenia ważenia w Z. legitymuje się dokumentem zatwierdzającym wydanym przez właściwy organ, po przeprowadzeniu odpowiednich pomiarów przez uprawnionego geodetę. Dokonane pomiary wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie, przewidzianej dla wag do pomiarów dynamicznych.

Również z instrukcji obsługi i opisu technicznego wagi typu SAW 10C II, których użyto w trakcie ważenia wynika, że waga może być ustawiona na wszystkich normalnych nawierzchniach dróg. Brak jest również zalecenia co do szczególnego rodzaju podłoża, zatem ma rację organ odwoławczy, iż zarzuty odnośnie niespełnienia wymogów przez miejsca ważenia i użyte w trakcie ważenia wagi są bezpodstawne.

Podkreślić należy, iż odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie jest odpowiedzialnością za skutek, ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy, zatem sam wynik ważenia potwierdzający przekroczenia parametrów ustawowych wystarczał do nałożenia kar pieniężnych. Podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące innych zasad obliczania masy transportowanego drewna, nie mogły zatem być podstawą do wyłączenia jej odpowiedzialności. Wysokość kar, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu oraz dopuszczalnej masy całkowitej, pojazdu została określona w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych i organ nie ma też możliwości miarkowania ich wysokości, w zależności od okoliczności danej sprawy, w tym przypadku od rodzaju przewożonego towaru. Podmiot wykonujący przejazd zobowiązany jest do przestrzegania wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi niezależnie od rodzaju przewożonego ładunku. Należy zwrócić uwagę, iż z treści art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, precyzującego, w jaki sposób należy dokonywać załadunku, wynika jednoznacznie, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem, przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie przewoźnika, albowiem to on jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt II GSK 760/08, przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę stanowi delikt administracyjny, zagrożony karą pieniężną przewidzianą w art. 40 c u.d.p. (...) odpowiedzialność sprawcy z tytułu deliktu administracyjnego jest niezależna od kwestii winy. Innymi słowy, przekraczając dopuszczalny nacisk osi na drogę przewoźnik popełnia delikt nawet wówczas, gdy nie można mu przypisać winy. Przedsiębiorca wykonujący transport drogowy musi mieć świadomość nieuchronności ponoszenia konsekwencji w przypadkach wykonywania przewozu pojazdem nienormatywnym.

Odnośnie zarzutu braku właściwego oznakowania kategorii drogi, należy powtórzyć za organem odwoławczym, iż o zaliczeniu kategorii drogi publicznych, pod kątem dopuszczalnych nacisków osi na danej drodze, rozstrzygają przepisy prawa, tj. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 ton (Dz. U. Nr 219, poz. 1861) oraz ustawa o drogach publicznych. Drogi powiatowe nie są w nich uwzględnione, zastosowanie znajduje przepis art. 41 ust. 6 ww. ustawy, w myśl którego inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Zatem, to przepisy prawa materialnego, poprzez zamieszczenie w nich odpowiednich wykazów dróg, decydują o tym do jakiej kategorii obciążenia została zakwalifikowana dana droga publiczna i nie jest tutaj wymagane oznaczenie jej w terenie odpowiednim znakiem.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

W świetle niepodważonego przez skarżącego stanu faktycznego, zgodnie z którym kontrolowany pojazd był nienormatywny, zarówno w odniesieniu do nacisków na osie oraz prawidłowego zastosowania przez organ przepisów prawa, w tym prawidłowego łącznego wyliczenia kary za każde przekroczenie, zaskarżoną decyzję należało uznać za zgodną z prawem.

Jednocześnie oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.