Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2302/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 109 ust. 1,3 i 6, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit a i c, art. 69 ust. 1, art. 82 ust. 1,
journal: Dz.U. 2021 poz 1285
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
article: art. 13 ust. 4
journal: Dz.U. 2021 poz 423
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 - 3, art. 106 § 3, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 200, art. 205 § 2,
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 156, art. 145 § 1 pkt 5,
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) Protokolant ref. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego A. G. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z 10 czerwca 2022 r. nr [...]stwierdził, że A. G. był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jako jedyny wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w okresie od 7 czerwca 2018 r. do 10 grudnia 2018 r. Jako podstawa prawna wydanej decyzji powołane zostały m.in. przepisy art. 109 ust. 1,3 i 6, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 69 ust. 1 oraz art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1285 ze zm.; dalej: ustawa o świadczeniach) oraz art. 13 ust. 4 a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 423 ze zm.)

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie pismem z 21 lutego 2022 r. zwrócił się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji w zakresie objęcia A. G. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jako wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Zakład wskazał, że z informacji z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że strona od 7 czerwca 2018 r. do 10 grudnia 2018 r. posiadała całość udziałów w spółce – [...] , co potwierdza jej status jako wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wezwał stronę do zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego.

Prezes Narodowego Funduszu pismem z 7 marca 2022 r. zawiadomił stronę, że toczy się postępowanie w sprawie wydania decyzji dotyczącej podlegania przez nią obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i w konsekwencji ma on możliwość zapoznania się z dokumentami oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Do dnia wydania decyzji żadne dokumenty ani wyjaśnienia nie zostały przez stronę złożone.

Decyzją z 10 czerwca 2022 r. nr [...]Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, że A. G. był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jako jedyny wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w okresie od 7 czerwca 2018 r. do 10 grudnia 2018 r.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał, że z dokumentów będących w posiadaniu organu wynika, że strona we wskazanym w decyzji okresie była jedynym wspólnikiem w powołanej spółce i podlegała z tego tytułu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona zaskarżyła powyższą decyzję w całości wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu stanowiącego umowę zawartą 31 lipca 2018 r. w Kancelarii Notarialnej [...] Wskazał, że na podstawie umowy, której kopię załączył do skargi, Skarżący zbył 5 udziałów w spółce [...] z dniem 31 lipca 2018 r.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi. Organ argumentował, że podjął odpowiednie czynności zmierzające do zebrania pełnego materiału dowodowego. Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie zebranego materiału dowodowego, ze szczególnym uwzględnieniem odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, potwierdzającego, że skarżący był wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji. W toku postępowania strona była informowana o przysługujących jej uprawnieniach oraz o przedłużeniu terminu wydania rozstrzygnięcia. Strona, pomimo pouczenia, nie przedstawiła żadnych dowodów, pomimo że umowa zbycia udziałów, którą strona dołączyła do skargi była w jej posiadaniu i tym samym mogła zostać przedstawiona już na etapie postępowania administracyjnego.

Podczas rozprawy 15 listopada 2022 r. Sąd uwzględnił zgłoszonego wnioski dowodowe dołączając je do materiału zebranego w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na wystąpienie podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.).

Powołany przepis stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

W punkcie wyjścia do badania spełnienia przesłanek jego zastosowania podkreślenia przede wszystkim wymaga, że przedmiotem sprawy rozstrzygniętej kontrolowaną decyzją było ustalenie okresu podlegania przez skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w charakterze wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nr [...]. Na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy organ stwierdził, że skarżący był jedynym wspólnikiem w tej spółce w okresie od 7 czerwca 2018 r. do 10 grudnia 2018 r.

Na etapie wnoszenia skargi do Sądu skarżący ujawnił dowód w postaci fotokopii umowy z dnia 31 lipca 2018 r. z notarialnie poświadczonymi podpisami, dokumentujący okoliczność dokonania przez skarżącego zbycia udziałów w spółce o nr [...] . Dowód ten został przez Sąd dopuszczony na wniosek strony na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.

Treść tego dokumentu świadczy o tym, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji istniała istotna dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność zbycia przez stronę udziałów w ww. spółce 31 lipca 2018 r.

Skoro podstawą rozstrzygnięcia było ustalenie, że skarżący od 7 czerwca 2018 r. do 10 grudnia 2018 r. był jedynym wspólnikiem tej spółki, a z dołączonej do skargi kopii umowy z 31 lipca 2018 r. z potwierdzeniem notarialnym Rep [...] wnioskować można, że skarżący od daty zawarcia tej umowy utracił status jedynego wspólnika, to nie ulega wątpliwości Sądu, że ujawnił się dowód potwierdzający istotną dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność faktyczną.

Zarówno wskazana okoliczność zbycia udziałów w spółce jak i potwierdzający ją dowód w postaci umowy, istniały w dniu wydania decyzji, co dokumentuje notarialne poświadczenie podpisów z datą 31 lipca 2018 r. O okoliczności tej, jak również o istnieniu dowodu na tę okoliczność organ nie wiedział dokonując ustaleń faktycznych w sprawie. Z analizy akt administracyjnych i treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że organ dokonał ustaleń wyłącznie na podstawie danych udostępnionych w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. W toku postępowania administracyjnego organ nie uzyskał od strony żadnych dokumentów.

Ponadto, w odpowiedzi na skargę odnosząc się do nowych dowodów i zarzutów skargi organ co do zasady nie zakwestionował twierdzeń, że dokumenty te mogły stanowić dowód na okoliczności w nim wykazane. Skupił się przede wszystkim na braku aktywności skarżącego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, w sytuacji gdy organ zawiadamiał go o przysługujących mu uprawnieniach oraz o wydłużeniu okresu rozpatrywania sprawy.

Powyższe prowadzi do konstatacji, że gdyby skarżący przedstawił w postępowaniu administracyjnym jako dowód umowę sprzedaży udziałów z notarialnym poświadczeniem złożonych na niej podpisów, to ten dowód oraz okoliczność, której dotyczy, byłyby kluczowe dla ustaleń faktycznych, a w dalszej kolejności dla wyniku sprawy

Mając powyższe na uwadze z przedstawionych względów spełnione zostały przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W odniesieniu do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę Sąd podzielił pogląd prezentowany w orzecznictwie, zgodnie z którym dla oceny zasadności wznowienia postępowania administracyjnego w sytuacji przedstawienia na późniejszym etapie dokumentów obalających domniemania wynikające z informacji z Krajowego Rejestru Sądowego nie jest istotne, z jakich powodów nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie. Nie ma więc znaczenia czy brak uwzględnienia tych okoliczności był wynikiem zaniedbania organu prowadzącego postępowanie czy skarżącego (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2011 s. 557, M. Jaśkowska (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt - Gotowicz, A. Wróbel. Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego - komentarz do art. 145, LEX oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 768/11, 15 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 2516/13, 16 listopada 2017 r. sygn. I OSK 176/16, 16 maja 2018 r. sygn. akt I GSK 1869/18 i 19 grudnia 2018 r. sygn. akt I GSK 846/18; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przechodząc natomiast na grunt art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. stanowiącego o uchyleniu decyzji przez sąd w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, zgodzić się trzeba, że w rozpatrywanej sprawie, formalnie organ nie naruszył przepisów postępowania regulujących gromadzenie i ocenę dowodów. Niemniej jednak, zaskarżona decyzja wydana z pominięciem ujawnionego w postępowaniu sądowym dowodu na okoliczność kluczową dla rozstrzygnięcia tj. sprzedaży przez skarżącego udziałów w spółce, narusza zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Stosownie do powołanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. naruszenie to prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W ponownym postępowaniu organ zweryfikuje przedstawiony dokument, dokona ponownych ustaleń i oceny stanu faktycznego w zakresie rzeczywistego okresu pozostawania przez skarżącego jedynym wspólnikiem w ww. sp. z o.o.

Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 t.j.).