Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 335/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 23
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 62, art. 63, art. 68, art. 78 ust. 2 i 3
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia del. WSA Jacek Czaja Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "W." S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 582/09 w sprawie ze skargi "W." S.A. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. S.A. w W. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Ł. 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wyrokiem z 28 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 582/09, oddalił skargę "W." Spółki Akcyjnej w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] października 2009 r., w przedmiocie określenia kwoty długu celnego.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu 16 maja 2007 r. na podstawie dokumentu celnego SAD nr [...] W. Spółka Akcyjna w W. zgłosiła w procedurze dopuszczenia do obrotu towar w postaci wózków podnośnikowych, przywiezionych z Tajlandii, deklarując kod CN 84279000 z preferencyjną stawką celną w wysokości 0% wartości celnej towarów. Do zgłoszenia celnego Spółka dołączyła kopię świadectwa pochodzenia Form A nr [...] z 2 marca 2007 r.

W związku z przekazanym przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF raportem z 12 marca 2008 r., zawierającym informacje o przeprowadzonej kontroli dotyczącej weryfikacji pochodzenia ręcznych wózków paletowych (HPT) eksportowanych z Tajlandii do Wspólnoty Europejskiej oraz o unieważnieniu m.in. wskazanego powyżej świadectwa pochodzenia Form A, Naczelnik Urzędu Celnego l w Ł. postanowieniem z [...] lutego 2009 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym.

Decyzją z [...] lipca 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego l w Ł. określił niezaksięgowaną kwotę należności wynikającą z długu celnego w wysokości 37.058,00 zł, stosując stawkę celną erga omnes dla krajów trzecich w wysokości 4% oraz stawkę w wysokości 46,7% ostatecznego cła antydumpingowego nałożonego na przywóz wózków jezdniowych ręcznych pochodzących z Chin.

Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie, w którym podniosła zarzut naruszenia m.in. art. 210 §1 pkt 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: o.p.) poprzez naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz w związku z obciążeniem Spółki po upływie trzech lat od daty dokonania zgłoszenia celnego obowiązkiem uiszczenia zapłaty długu celnego, od której to zapłaty w chwili dokonywania zgłoszenia import towarów nie podlegał opłatom celnym.

Decyzją z [...] października 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w Ł.. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu stwierdził, że eksporter towaru - firma GT M., w której przeprowadzany był montaż wysyłanych wózków, importowała z Chin części klasyfikowane w pozycji 8414 (pompy hydrauliczne) oraz 8431 (pozostałe części HPT). Materiały te wynoszą średnio około 35% gotowego produktu HPT. Ze zgromadzonych dokumentów wynika także, że pozostałe części (widełki, łączniki przedłużające, drążek sterów do łącznika, wały) stanowiące z kolei ok. 20% ceny wyrobu gotowego zostały dostarczone przez dostawcę krajowego - firmę TS S., która nie jest producentem poliuretanowych oraz nylonowych wałów stanowiących ok. 15% ceny wyrobu gotowego. Wały, jak ustalono są importowane z Chin, co oznacza, iż łączna wartość surowców z Chin stanowi około 50% ceny wyrobu gotowego i powoduje, że żadna z powyżej powołanych reguł pochodzenia dla nadania preferencyjnego pochodzenia towaru nie została zachowana. W toku kontroli przeprowadzonej przez Urząd OLAF unieważniono i wycofano 738 sztuk świadectw Form A, 35 sztuk świadectw, które zostały przekazane do weryfikacji, w tym 22 sztuki dokumentów pozytywnie zweryfikowanych, z uwagi na podanie nieprawidłowych i wprowadzających w błąd informacji przedstawionych przez eksportera. Wśród wymienionych dowodów pochodzenia zostało wskazane świadectwo Form A nr [...] z [...] marca 2007 r.

Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż z raportu sporządzonego przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć OLAF po przeprowadzonej kontroli wynika, że importowane do Wspólnoty towary posiadają chińskie pochodzenie, a w związku z tym powinny podlegać cłu antydumpingowemu, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1174/2005 z 18 lipca 2005 r. nakładającym ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącym o ostatecznym poborze cła tymczasowego nałożonego na przywóz wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) oraz ich zasadniczych części, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. U. UE L 2005, Nr 189 str. 1).

Organ odwoławczy podniósł, że w sytuacji, gdy ponad 50% ceny wyeksportowanych wózków stanowią surowce zaimportowane z Chin oraz z uwagi na przepisy art. 24 i 25 WKC należało zastosować, zgodnie z Taryfą Celną Wspólnot Europejskich TARIC obowiązującą w dniu powstania długu celnego, dla odprawionych towarów zaklasyfikowanych do pozycji 84279000 posiadających niepreferencyjne chińskie pochodzenie, stawkę celną erga omnes dla krajów trzecich w wysokości 4% wartości celnej towaru. Natomiast w myśl rozporządzenia Rady (WE) Nr 1174/2005, mając na uwadze fakt, że w niniejszej sprawie w toku przeprowadzonej kontroli nie ustalono konkretnego producenta odprawionych wózków, zastosowano "stawkę ostatecznego cła antydumpingowego mającą zastosowanie do ceny netto na granicy Wspólnoty, przed ocleniem, stosowaną do wszystkich pozostałych przedsiębiorstw", wynoszącą 46,7% (zgodnie z art. 2 ww. rozporządzenia).

Dyrektor Izby Celnej w Ł. za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 4 o.p. oraz art. 2 Konstytucji RP. Wyjaśnił, że art. 23 ust. 1 ustawy - Prawo celne nakłada na zgłaszającego obowiązek obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty należności celnych. Postępowanie prowadzone po zwolnieniu towaru ma na celu określenie ostatecznej kwoty należności, której winny podlegać towary. Jeżeli w toku postępowania zostanie ustalone, że kwota należności za towary przywiezione na podstawie zgłoszenia celnego jest wyższa niż została zadeklarowana w zgłoszeniu celnym, organ celny wydaje decyzję o retrospektywnym zaksięgowaniu należności.

Zgodnie natomiast z art. 220 ust.1 WKC, jeżeli kwota należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana zgodnie z art. 218 i art. 219 lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej, to zaksięgowania kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy celne dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika (zaksięgowanie retrospektywne). W sentencji decyzji określa się kwotę należności, która nie została uiszczona, tj. różnicę pomiędzy całością należności, którym podlegają towary, a kwotą uiszczoną na podstawie zgłoszenia celnego. Decyzja o retrospektywnym zaksięgowaniu rozstrzyga więc o nieuiszczonej różnicy, ponieważ na jej podstawie księguje się niezaksięgowaną dotąd kwotę należności.

Za niezasadny Dyrektor Izby Celnej uznał zarzut dotyczący naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz, wskazując, iż zgodnie z art. 221 ust. 3 WKC powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 3 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym, w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 WKC). Zgłoszenie celne dokonane zostało 16 maja 2007 r., natomiast decyzja Naczelnika Urzędu Celnego l w Ł. w sprawie określenia niezaksięgowanej kwoty długu celnego została doręczona adresatowi 14 lipca 2009 r., a zatem przed upływem trzech lat od dnia powstania długu celnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalając skargę stwierdził, iż zgodnie z treścią art. 2 ustawy z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 622 ze zm.) wprowadzenie towaru na obszar celny Wspólnoty lub jego wyprowadzenie z tego obszaru powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa w tym umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.

W myśl art. 23 ust. 1 wymienionej ustawy zgłaszający oblicza i wykazuje w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych lub należności wywozowych. Stosownie natomiast do treści art. 78 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej: WKC), po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać sprostowania zgłoszenia. Po dokonaniu zwolnienia towaru organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego, bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane.

W myśl Zintegrowanej Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich TARIC, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. U. UE L nr 256 z 7 września 1987 r. ze zm.) dla towarów zaklasyfikowanych do kodu TARIC 84279000 przewidziano stawkę celną erga omnes w wysokości 4% wartości celnej towaru.

Zgodnie natomiast art. 67 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, do celów przepisów dotyczących preferencji taryfowych udzielonych przez Wspólnotę produktom pochodzącym z krajów rozwijających się, za produkty pochodzące z kraju korzystającego uważa się:

a) produkty całkowicie uzyskane w tym kraju w rozumieniu art. 68,

b) produkty uzyskane w tym kraju, przy wytworzeniu których użyto produktów innych niż określone w lit. a), pod warunkiem, że produkty te poddano wystarczającej obróbce lub przetworzeniu w rozumieniu art.69.

Załącznik nr 15 do rozporządzenia nr 2454/93 z 2 lipca 1992 r. zawiera wykaz procesów obróbki lub przetworzenia, do wykonania na materiałach niepochodzących, aby przetworzony produkt mógł uzyskać status pochodzący. Dla towarów sklasyfikowanych w pozycjach 8425-8426 Taryfy celnej oraz opisanych jako maszyny do podnoszenia, przenoszenia, załadunku lub wyładunku, przewidziano następujące reguły:

1) wytwarzanie, w którym wartość wszystkich użytych materiałów nie przekracza 40% ceny ex works produktu, i w wyżej podanych granicach materiały objęte pozycją w 8431 mogą zostać użyte tylko do wysokości 10% ceny ex works produktu lub

2) wytwarzanie, w którym wartość wszystkich użytych materiałów nie przekracza 30% ceny ex works produktu.

Z wymienionych przepisów wynika, iż aby produkt mógł korzystać z preferencji taryfowych musi pochodzić z kraju rozwijającego się (np. z Tajlandii), przy czym produkt ten musi być całkowicie uzyskany w tym kraju, lecz przy jego wytworzeniu użyto produktów innych, niż wytworzone w tym kraju pod warunkiem poddania produktu wystarczającej obróbce lub przetworzeniu. Natomiast reguły wystarczającej obróbki lub przetworzenia, w stosunku do wózków podnośnikowych, zostały określone w Załączniku nr 15 do rozporządzenia Komisji nr 2454/93.

Z materiału dowodowego wynika, iż 16 maja 2007 r. strona skarżąca zgłosiła w procedurze dopuszczenia do obrotu przywiezione z Tajlandii wózki podnośnikowe - paleciaki (kod CN 84279000) z preferencyjną stawką celną w wysokości 0%.

Dla oceny, czy sprowadzone produkty posiadają preferencyjne pochodzenie zasadnicze znaczenie mają wyniki kontroli przeprowadzonej w dniach od 3 do 13 marca 2008 r., dotyczącej pochodzenia ręcznych wózków paletowych (HPT) eksportowanych z Tajlandii do Wspólnoty Europejskiej. Kontrolę przeprowadzono w firmie GT M. w B., która była eksporterem wózków podnośnikowych objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Wyniki tej kontroli nie były kwestionowane przez stronę skarżącą. Analiza protokołu kontroli z 12 marca 2008 r. wskazuje, iż 50% ceny produktu gotowego wózka podnośnikowego stanowią części importowane z Chin (pompa hydrauliczna, części zaklasyfikowane do kodu 8431 oraz wały poliuretanowe i nylonowe). Skoro łączna wartość surowców pochodzących z Chin stanowi 50% ceny wyrobu gotowego, to oznacza, iż żadna z dwóch reguł pochodzenia, określona w załączniku nr 15 do rozporządzenia nr 2454/93 nie została zachowana. Sprowadzony produkt nie został zatem poddany "wystarczającej obróbce lub przetworzeniu" w rozumieniu art. 69 wymienionego rozporządzenia. Dodać należy, iż prostego montażu części składających się na cały sprowadzony produkt nie można także uznać za "wystarczającą obróbkę lub przetworzenie". W oparciu o wyniki przeprowadzonej kontroli władze Tajlandii unieważniły szereg świadectw pochodzenia, w tym między innymi świadectwo z [...] marca 2007 r.

Wyniki kontroli przeprowadzonej przez OLAF wskazują zatem, iż sprowadzone przez stronę skarżącą wózki podnośnikowe nie posiadają pochodzenia z Tajlandii. Organy celne prawidłowo wyliczyły kwotę należności wynikającej z długu celnego. Zgodnie z Taryfą celną Wspólnot Europejskich TARIC dla towarów zaklasyfikowanych do pozycji 84279000 obowiązuje stawka celna erga omnes 4% wartości celnej towaru. Z uwagi na chińskie pochodzenie towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym winna zostać zastosowana stawka cła antydumpingowego zgodnie z treścią rozporządzenia Rady (WE) nr 1174/2005 z 18 lipca 2005 r., nakładającego ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącego o ostatecznym poborze cła tymczasowego nałożonego na przywóz wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) oraz ich zasadniczych części, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. W myśl tego rozporządzenia dla towarów zaklasyfikowanych do kodu CN 84279000 pochodzących z Chin, dla których nie ustalono konkretnego producenta, stawka cła antydumpingowego wynosi 46,7% wartości celnej towaru. Po dokonaniu stosownych wyliczeń niezaksięgowana kwota należności wynikającej z długu celnego wyniosła 37.058,00 zł. Wyliczenie tej należności nie było kwestionowane przez stronę skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. stwierdził, że organy celne wskazały przepisy prawne, w oparciu o które wydały decyzje. Zarówno w zaskarżonej decyzji jak i w decyzji organu I instancji powołano przepisy szeregu aktów prawnych będących podstawą rozstrzygnięcia. Niezasadny jest zatem zarzut skarżącej, iż decyzje zostały wydane bez przytoczenia podstaw prawnych uzasadniających ich podjęcie.

Niezasadny jest zarzut strony skarżącej naruszenia zasady lex retro non agit, skoro w chwili zgłoszenia celnego Spółka posługiwała się legalnymi dokumentami. Po dokonaniu zgłoszenia celnego organy celne są uprawnione do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu i wywozu po zwolnieniu towaru, a także są zobowiązane do uregulowania sytuacji towaru zgłoszonego nieprawidłowo. Wynika to z treści art. 78 ust. 2 i 3 WKC. W wyniku kontroli postimportowej ujawniono, iż sprowadzony towar nie pochodzi z Tajlandii, zaś świadectwo pochodzenia z [...] marca 2007 r. zostało unieważnione przez władze tego kraju. Organy celne były zatem zobowiązane do ustalenia prawidłowej kwoty należności wynikającej z długu celnego. Dodać należy, że nie został także naruszony trzyletni termin, o którym mowa w art. 221 ust. 3 WKC. Zgłoszenie celne zostało dokonane 16 maja 2007 r., zaś powiadomienie skarżącej w sprawie określenia kwoty długu celnego miało miejsce 14 lipca 2009 r. (data doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji). Zachowany zatem został trzyletni termin określony w art. 221 ust. 3 WKC.

Reasumując, Sąd pierwszej instancji nie stwierdził naruszenia przez organy celne przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), WSA oddalił skargę Spółki W.

W skardze kasacyjnej Spółka Akcyjna W. w W. podniosła zarzuty:

- naruszenia prawa materialnego, tj. art. 78 ust. 3 rozporządzenia Rady Europy (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez przyjęcie, iż daje on podstawę do podjęcia przez organy celne działań w celu uregulowania sytuacji w przypadku, gdy w chwili składania zgłoszenia przez W, S.A. z 16 maja 2007 r. wszelkie dane, jakimi posługiwała się skarżąca były prawidłowe i kompletne, co zostało potwierdzone w szczególności przez same organy celne w związku z przeprowadzoną przez nie kontrolą dokonaną po tym zgłoszeniu, a także poprzez to, że towar objęty tym zgłoszeniem został zwolniony, podczas gdy dyspozycja tego przepisu expressis verbis wskazuje, że prawo organów celnych do stosownej modyfikacji w sprawie ogranicza się jedynie do przypadków, gdy przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, co w sprawie nie miało miejsca;

- naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 78 ust. 3 WKC poprzez jego niezastosowanie w sprawie, to jest brak uchylenia decyzji mimo istnienia uchybień w postaci zastosowania przez organy celne art. 78 ust. 3 WKC, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do wydania wyroku, który jest sprzeczny ze stanem prawnym.

Powołując się na powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka podniosła, że przepisy regulujące postępowanie celne są przepisami, które nie mogą być interpretowane rozszerzająco z uwagi na ich szczególne znaczenie dla obrotu. Spółka wskazała na treść art. 78 ust. 3 WKC, zgodnie z którym wszczęcie procedury mającej na celu uregulowanie sytuacji powstałej wskutek m.in. wwozu towarów na obszar celny Wspólnoty dopuszczalne jest już po ich zwolnieniu jedynie w przypadku zaistnienia: 1) nieprawidłowości danych, które stały się podstawą zgłoszenia; 2) niekompletności tych danych. W ocenie kasatora, o takiej nieprawidłowości lub kompletności należy mówić wyłącznie w odniesieniu do stanu, jaki istniał w chwili zgłaszania towarów po ich wwozie na obszar celny Wspólnoty, nie zaś do stanu jaki istniał w dowolnym innym momencie. W chwili dokonywania przedmiotowego zgłoszenia wszelkie dane, jakimi posługiwała się skarżąca, były zarówno kompletne, jak i prawidłowe, a żaden z organów celnych nie kwestionował tej prawidłowości ani kompletności w chwili składania ww. zgłoszenia celnego. Organy powinny zatem wykazać na czym polegała niekompletność lub nieprawidłowość danych, jakimi posłużyła się Spółka. Natomiast zarówno organy, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny posługiwały się wyłącznie twierdzeniami, że unieważnione zostało świadectwo pochodzenia towarów Form A, wskutek czego odpadła podstawa do zastosowania preferencyjnej stawki celnej.

Strona wnosząca skargę kasacyjną podniosła również, iż organy celne nie uwzględniły faktu, że skarżąca uiściła należność z tytułu długu celnego w wysokości 4% wartości towaru, która to należność powinna zostać zwrócona na rzecz Spółki w sytuacji przyjęcia argumentacji zastosowanej organy celne, tj. zasadności nałożenia cła antydumpingowego.

Uzasadniając zarzut naruszenia prawa procesowego przez Sąd I instancji, skarżąca wskazał, iż jest on ściśle związany z argumentacją odnoszącą się do zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 78 ust. 3 WKC.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a., zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w tej sprawie nie występują.

Rozpoznając sprawę w granicach określonych skargą kasacyjną, opartą na obydwu wskazanych w art. 174 p.p.s.a podstawach kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw. Zauważyć należy, że w istotnej części zarzuty skargi kasacyjnej są tożsame z podnoszonymi już w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.

Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie (czyli gdy stan faktyczny został błędnie uznany za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej) może być przedmiotem oceny tylko w stosunku do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. W konkretnej sprawie jedyny zarzut procesowy ściśle się jednak wiąże z zarzutem naruszenia prawa materialnego, to jest niezasadnego - zdaniem skarżącej Spółki - zastosowania przez organy celne przepisu art. 78 ust. 3 WKC. Ustalony przez organy celne stan faktyczny sprawy, będący podstawą rozważań przez Sąd pierwszej instancji, nie był i nie jest kwestionowany przez spółkę W.

Tak więc w szczególności nie został podważony raport Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), potwierdzający chińskie pochodzenie wózków widłowych, deklarowanych przez skarżącą jako pochodzące z Tajlandii (kraju rozwijającego się).

Przepis art. 78 WKC stwarza podstawę prawną dla dokonania kontroli zgłoszenia celnego i załączonych do niego dokumentów w sytuacji, gdy objęte takim zgłoszeniem towary, po uiszczeniu należności celnych, zostały zwolnione i nabrały statusu towarów wspólnotowych. Ustawodawca wspólnotowy stworzył w ten sposób podstawę prawną dla zgłaszającego do wnioskowania o przeprowadzenie wspomnianej kontroli, jak również dla organu celnego do działania z urzędu. Celem weryfikacji jest sprawdzenie przez organ celny, zgodnie z art. 78 ust. 2 WKC, czy wobec wątpliwości w tym zakresie dane zawarte w zgłoszeniu celnym są prawidłowe. W postępowaniu weryfikacyjnym może być badana nie tylko autentyczność formalna (kontrola dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, tzn. czy nie zostały one sfałszowane), ale także autentyczność materialna, np. niewłaściwa cena towaru, ujawnienie dokumentów niepotwierdzających pochodzenia towaru, etc. Na czynności te nie ma wpływu dobra czy zła wiara zgłaszającego, czy też ujawnienie wcześniej istniejącej okoliczności dopiero po dacie zgłoszenia.

W konsekwencji, jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują (art. 78 ust. 3 WKC).

W związku z podniesionym zarzutem, iż organy celne musiały dysponować prawidłowymi i kompletnymi danymi skoro zwolniły towar, należy zważyć, że zgłoszenie celne stanowi zasadniczo deklarację wiedzy zgłaszającego odnośnie zgłaszanego towaru. Obejmuje ono rodzaj zgłaszanego towaru, jego ilość, wartość, pochodzenie oraz klasyfikację taryfową. Na tej podstawie zgłaszający wylicza kwotę należności celnych i podatkowych. Zgłoszenia celne złożone na wymaganym formularzu, które zawierają wszystkie niezbędne dane, oraz do których dołączono wszystkie wymagane dokumenty, są niezwłocznie przyjmowane przez organy celne pod warunkiem, że towary zostały przedstawione organom celnym (art. 62 i 63 WKC). Organy te, co do zasady nie są zobowiązane do weryfikacji zgłoszenia celnego. Mogą one skorzystać ze swojego uprawnienia zarówno po przyjęciu zgłoszenia celnego, lecz przed zwolnieniem towaru (art. 68 WKC), jak i po zwolnieniu towaru (art. 78 WKC). Jeżeli w wyniku kontroli zgłoszenia celnego a posteriori organ stwierdzi niedobór należności celnych, wydaje decyzję o retrospektywnym zaksięgowaniu długu celnego.

Przyjęcie zgłoszenia celnego bez skorzystania z możliwości jego weryfikacji przed zwolnieniem towaru nie stanowi błędu organu celnego, który wyłącza możliwość retrospektywnego zaksięgowania długu celnego. Podkreślenia wymaga, że przyjęcie zgłoszenia celnego i zwolnienie towaru nie jest równoznaczne z uznaniem zgłoszenia celnego za prawidłowe.

Regulująca w zakresie uzupełniającym przepisy prawa wspólnotowego ustawa - Prawo celne z 19 marca 2004 r. przyjęła konstrukcję zgłoszenia celnego i długu celnego rozumianego jako obowiązek uiszczenia należności celnych. Wyklucza to możliwość ingerowania na etapie przyjęcia zgłoszenia celnego w treść tego dokumentu przez funkcjonariusza celnego. Zupełnie odrębną kwestią jest kontrola przyjętego zgłoszenia celnego, która - jak wyżej wskazano - może nastąpić po przyjęciu zgłoszenia celnego, a przed zwolnieniem towaru do wnioskowanej procedury (art. 68 WKC), lub po zwolnieniu towarów do określonej procedury (kontrola postimportowa - art. 78 ust. 2 WKC).

Przyjęcie zgłoszenia celnego jest zatem rodzajem czynności materialno-technicznej, "niedecyzyjnej", opartej na obliczeniu i wykazaniu przez zgłaszającego, którego obdarza się w ten sposób kredytem zaufania w zakresie rzetelnego i prawidłowego wypełniania zgłoszeń celnych, kwoty należności przywozowych lub wywozowych (art. 23 ustawy - Prawo celne). Dokonanie tej czynności powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną oraz stanowi podstawę do zaksięgowania kwoty należności celnych. To na zgłaszającym spoczywa obowiązek wskazania w zgłoszeniu celnym prawidłowych danych dotyczących przedstawionego organom celnym towaru. Dane zawarte w takim zgłoszeniu celnym, przyjętym przez organ celny po jego weryfikacji lub bez jej przeprowadzenia, są co do zasady wiążące zarówno dla zgłaszającego, jak i dla organu celnego.

Jak już podkreślono, organy celne mają prawo, ale nie obowiązek, dokonywania weryfikacji poprawności zgłoszenia celnego oraz danych w nim zawartych, przy czym uprawnienie to może być realizowane w okresie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego.

W sprawie, zgłoszenie celne zostało dokonane 16 maja 2007 r., a 14 lipca 2009 r. spółce W. została doręczona decyzja w sprawie określenia niezaksięgowanej kwoty długu celnego, czyli przed upływem lat trzech od dnia powstania długu celnego.

Organy celne prawidłowo wyliczyły kwotę należności wynikającej z długu celnego. Z uwagi na chińskie pochodzenie objętego zgłoszeniem celnym towaru winna zostać zastosowana stawka cła antydumpingowego zgodnie z treścią rozporządzenia Rady (WE) nr 1174/2005 z 18 lipca 2005 r., nakładającego ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącego o ostatecznym poborze cła tymczasowego nałożonego na przywóz wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) oraz ich zasadniczych części, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. W myśl tego rozporządzenia dla towarów zaklasyfikowanych do kodu CN 84279000 pochodzących z Chin, dla których nie ustalono konkretnego producenta, stawka cła antydumpingowego wynosi 46,7% wartości celnej towaru. Niezaksięgowana kwota należności wynikającej z długu celnego wynosiła więc 37.058 zł.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).