Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 298/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 58
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 22 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2022 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]- ([...]) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...], odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] r. znak [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 2 budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami wbudowanymi przewidzianej do realizacji na działce nr [...] oraz części działki nr [...], ark. [...], obręb R. położonych w P. w rejonie ul. [...]

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu [...] czerwca 2020 r. do Urzędu Miasta P. wpłynął wniosek J. D., o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] r. znak [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 2 budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami wbudowanymi przewidzianej do realizacji na działce nr [...] oraz części działki nr [...], ark. [...], obręb R. położonych w P. w rejonie ul. [...]. Wnioskodawca podniósł, że decyzja o warunkach zabudowy dla opisanej powyżej inwestycji została skierowana na błędny adres. W wyniku powyższego wnioskodawca dopiero w dniu [...] czerwca 2020 r. powziął wiadomość, iż w postępowaniu prowadzonym pod znakiem [...] została w dniu [...] lipca 2019 r., wydana decyzja nr [...] o warunkach zabudowy. Jak dalej podniesiono, w dniu [...] czerwca 2020 r. wnioskodawca dowiedział się, że w tym postępowaniu został uznany za stronę postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. znak [...], odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tym samym dniu pod znakiem [...] wydało również postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł J. D..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Po [...] uchylił zaskarżone postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem z dnia [...] lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Po [...] uchylono również postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu wyroku z dnia [...] lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...] sąd wskazał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Jednocześnie Sąd wskazał, iż ponownie prowadząc postępowanie organ odwoławczy winien przyjąć, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony w terminie i nakazał zbadać okoliczności podniesione we wniosku w kontekście uprawdopodobnienia przez skarżącego, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisane na wstępie postanowienie wskazując w jego uzasadnieniu, że kluczowe w przedmiotowej sprawie było ustalenie, czy wnoszący o przywrócenie terminu uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W rozpoznawanej sprawie decyzja z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] została doręczona skarżącemu w trybie podwójnego awizo, pod adresem zamieszkania wynikającym z ewidencji gruntów i budynków, tj. os. [...] [...]. Skarżący w treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zakwestionował prawidłowość tego doręczenia wskazując, że od dnia [...] stycznia 2019 r. zamieszkuje pod adresem: ul. [...], [...]. Wnioskodawca podniósł, iż od dnia [...] marca 2018 r. w Urzędzie Miasta P. - Wydział Urbanistyki i Architektury z jego wniosku prowadzone były dwa postępowania nr [...] i [...] o ustalenie warunków zabudowy dla działki położonej w bezpośrednim sąsiedztwie z nieruchomością, co do której wydana została decyzja z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...]. W sprawach tych jako adres dla doręczeń wnioskodawca wskazywał każdorazowo adres ul. [...], [...] (wiedząc, że w toku postępowania będzie zmieniał miejsce zamieszkania z adresu [...], os. [...] [...] m. [...] na inny), na który to adres kierowana była przez Urząd Miasta P. - Wydział Urbanistyki i Architektury korespondencja i skutecznie przez odwołującego podejmowana. Wobec powyższego w opinii wnioskodawcy należy twierdzić, że Urząd Miasta P. - Wydział Urbanistyki i Architektury posiadał informację co do aktualnego adresu, pod który winien kierować korespondencję, a dopiero doręczenie na powyższy adres, tj. ul. [...], [...] P., w przypadku niepodjęcia korespondencji, mogłoby skutkować uznaniem pisma za prawidłowo doręczone. W takiej też okoliczności wnioskodawca upatruje "brak swojej winy" w uchybieniu terminu do wniesieniu odwołania.

Zdaniem Kolegium przedstawiona przez wnioskodawcę argumentacja nie mogła zostać uznana za zasadną. Doręczenie przesyłki zawierającej decyzję nr [...] pod adresem wynikającym z ewidencji gruntów i budynków było prawnie skuteczne. Organ I instancji przy braku wiedzy co do innego adresu zamieszkania skarżącego mógł bowiem dla ustalenia miejsca zamieszkania strony posłużyć się danymi wynikającymi z różnych urzędowych ewidencji danych, w tym danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Teza ta opiera się na stwierdzeniu, że prawo nie zabrania organom korzystania z danych zawartych w ewidencji gruntów dla ustalenia stron postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy. W myśl art. 20 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.; dalej: "u.p.g.k."), w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1, czyli właścicieli nieruchomości. Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie, zaś podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 lej ustawy, czyli właściciele nieruchomości, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian, o czym stanowi art. 22 ust. 2 u.p.g.k. Z treści powołanego przepisu wynika domniemanie, że dane zawarte w ewidencji gruntów potencjalnie odpowiadają stanowi faktycznemu. W świetle powyższych ustaleń organ I instancji w sposób dopuszczony przez prawo ustalił dla potrzeb doręczenia korespondencji miejsce zamieszkania/miejsce pobytu stałego J. D., a mając na uwadze obowiązek, o którym bezsprzecznie stanowi art. 22 ust. 2 u.p.g.k., w sposób dopuszczony prawem przyjął domniemanie, że dane w ewidencji gruntów są aktualne, co przenosi się na ocenę, że przyjęcie fikcji doręczenia pisma za pośrednictwem poczty było w postępowaniu administracyjnym w sprawie warunków zabudowy prawnie dopuszczalne.

Faktem jest przy tym, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż z przepisów nie wynika, aby rejestr ewidencji gruntów i budynków miał szczególne nadrzędne znaczenie jako podstawa do ustalania adresów stron w celu doręczenia im pism w postępowaniu administracyjnym. Nie wynika to ani z art. 21, ani z art. 22 u.p.g.k., bowiem znaczenie danych z ewidencji gruntów i budynków jest ograniczone do kwestii ściśle wskazanych w art. 21 ust. 1 tej ustawy, a nie do doręczeń pism, które odbywa się na ogólnych zasadach z K.p.a. Jednakże z akt sprawy nie wynika, aby organ I instancji posiadał wiedzę o tym, że skarżący nie mieszkał pod adresem znajdującym się w ewidencji gruntów i budynków, lub też aby mógł przypuszczać, że adres ten nie jest aktualny. Korespondencja kierowana do skarżącego w toku postępowania nie wracała bowiem do organu I instancji z adnotacją "adresat wyprowadził się" lub "pod wskazanym adresem nie jest znany", co obligowałoby organ I instancji do poszukiwania adresu skarżącego, lecz z adnotacją "nie podjął awizowanej przesyłki". Ponieważ wykorzystanie przez organ danych z ewidencji gruntów jest dopuszczone prawem, a organ prowadzący postępowanie korzystający z fikcji skutecznego doręczenia pism za pośrednictwem poczty nie otrzymał na zwróconej korespondencji żadnych sygnałów wskazujących na oczywistą nieskuteczność tego doręczenia, organ I instancji mógł oprzeć się na domniemaniu aktualności danych dotyczących miejsca stałego pobytu skarżącego.

Następnie Kolegium wskazało, że organ I instancji nie ma obowiązku prowadzić żadnego wewnętrznego rejestru miejsc zamieszkania stron składających w Urzędzie Miasta P. wniosków o wydanie warunków zabudowy. Wobec tego nie można czynić organowi I instancji zarzutu, że powinien kierować korespondencję w sprawie [...] na adres wskazany przez skarżącego w postępowaniach nr [...] i [...] Co przy tym istotne, jak wskazał sam wnioskodawca, podany przez niego adres w tych postępowaniach był adresem do doręczeń, a nie adresem zamieszkania skarżącego. Z udzielonego w dniu [...] marca 2018 r. pełnomocnictwa dla R. B., które zostało dołączone do wniosku z dnia [...] marca 2018 r. wynika, że skarżący mieszkał na os. [...] w S.. Wskazanie adresu ul. [...], [...] było więc jedynie urzeczywistnieniem woli skarżącego odbioru korespondencji pod wskazanym adresem w tych dwóch konkretnych, wszczętych na wniosek skarżącego, postępowaniach, co nie mogło rodzić domniemania, że korespondencja w innych postępowaniach winna być wysyłana pod wskazany adres. Z art. 42 § 1 K.p.a. wynika przy tym, że w pierwszej kolejności pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych.

Mając powyższe na uwadze uznać należało, że w realiach rozpoznawanej sprawy doręczenie decyzji pod adresem zamieszkania skarżącego ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków było prawnie skuteczne, a wnioskodawca w żaden sposób nie uprawdopodobnił, iż brak zawiadomienia organu 1 instancji o zmianie adresu zamieszkania, jak i brak niezwłocznego zgłoszenia tego faktu do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, był spowodowany jakąkolwiek obiektywną okolicznością.

Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. J. Dehmel, podnosząc zarzuty naruszenia: art. 58 §1 K.p.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") poprzez przyjęcie, że skarżący wnoszący o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] o warunkach zabudowy nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zgodnie z art. 42 § 1 K.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Miejsce zamieszkania i miejsce pracy to takie miejsca, w których istnieje duże prawdopodobieństwo przebywania adresata pisma, tym samym z nimi wiąże się domniemanie, że pismo zostanie doręczone w sposób, który będzie dawał gwarancję zapoznania się z jego treścią, a w konsekwencji ochroną praw w postępowaniu. Skarzący podkreślił, że od [...] stycznia 2019 r. zamieszkuje pod adresem [...], ul. [...], a dodatkowo jest tam zameldowany od dnia [...] maja 2019 r. Informację o zmianie miejsca zamieszkania zgłoszona została również w CEiDG w dniu [...] maja 2019 r. Z dokumentacji zawartej w aktach sprawy [...], decyzja nr [...] o warunkach zabudowy została wysłana na adres [...], Os. [...], awizowana w dniu [...] lipca 2020 r. i uznana za prawidłowo doręczoną w trybie podwójnego awizo. Tym samym jako bezsporne należy uznać, że doręczenie decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] o warunkach zabudowy wydanej w sprawie [...], nastąpiło pod adresem, pod którym skarżący faktycznie nie zamieszkiwał od dnia [...] stycznia 2019 r.

Następnie skarżący podkreślił, że od dnia [...] marca 2018 r. w Urzędzie Miasta P. - Wydział Urbanistyki i Architektury z wniosku skarżącego prowadzone były dwa postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z częścią usługową, parkingiem podziemnym i niezbędną infrastrukturą, przewidziane do realizacji na działkach nr [...] i [...], ark. [...], obręb Z., położonych w P. w rejonie ulic [...], która to nieruchomość pozostaje w bezpośrednim sąsiedztwie z nieruchomością objętą działkami nr [...] oraz nr [...], ark. [...], obręb R. położonych w P. w rejonie ul[...], co do której wydana została decyzja z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] o warunkach zabudowy. Zatem, w tym samym okresie Urząd Miasta P. - Wydział Urbanistyki i Architektury prowadził postępowania nr [...] i [...] z wniosku skarżącego oraz postępowanie [...] Jednocześnie w sprawach powyższych, jako adres dla doręczeń, każdorazowo wskazany został adres ul. [...], [...] P. (z uwagi na planowaną w toku postępowania zmianę miejsca zamieszkania z adresu [...], os. [...] na inny), na który to adres kierowana była przez Urząd Miasta P. - Wydział Urbanistyki i Architektury korespondencja i skutecznie podejmowana (m. in. wezwanie z dn. [...] maja 2018 r., zawiadomienie z dn. [...] sierpnia 2018 r.). Wobec powyższego należy twierdzić, że Urząd Miasta P. - Wydział Urbanistyki i Architektury posiadał informację, co do aktualnego adresu, pod który winien kierować korespondencję, a dopiero doręczenie na powyższy adres tj. ul. [...], [...] P., w przypadku niepodjęcia korespondencji mogłoby skutkować uznaniem pisma za prawidłowo doręczone. W sytuacji toczących się równolegle w tym samym Wydziale Urzędu Miasta P. postępowań o wydanie warunków zabudowy dla dwóch inwestycji realizowanych na sąsiadujących z sobą nieruchomościach, gdzie w toku postępowania z wniosku skarżącego organ dysponował aktualnym adresem dla doręczeń i co więcej właśnie na ten adres kierował korespondencję skarżący mógł oczekiwać, że wszelka korespondencja - również w innych potencjalnie toczących się postępowaniach - będzie kierowana na tenże adres.

Argumentem wskazywanym w zaskarżonym postanowieniu, przemawiającym za odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania ma być fakt, że zmieniając miejsce zamieszkania w sprawach [...] i [...] prowadzonych z wniosku skarżącego wskazał on adres dla doręczeń, na który doręczana była i skutecznie podejmowana korespondencja, natomiast nie uczynił tego w odniesieniu do sprawy [...], a brak takiego zawiadomienia zdaniem organu odwoławczego wynikał Jedynie z niestaranności wnioskodawcy" (s. 5 decyzji). W realiach niniejszej sprawy, gdy skarżący od początku twierdzi, iż do dnia [...] czerwca 2020 r. nie wiedział o toczącym się postępowaniu [...], - a która to okoliczność de facto potwierdzona została w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2021 r., sygn. II SA/Po [...] - czynienie takiego zarzutu jest niezrozumiałe i całkowicie bezzasadne. Oczywistym jest, bowiem, że gdyby skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu z pewnością powiadomiłby organ je prowadzący o aktualnym adresie, pod który należy kierować korespondencję, jak to w ramach należytej staranności czynił w innych postępowaniach. Odwołując się do stanowiska sądów administracyjnych wskazano, że przepisy K.p.a. nie zawierają szczególnych norm regulujących zasady ustalania adresów stron, ustala się je na podstawie wszystkich informacji możliwych do uzyskania przez organ, w tym również na podstawie ewidencji gruntów i budynków. Z przepisów nie wynika jednak, aby rejestr ten miał szczególne nadrzędne znaczenie jako podstawa do ustalania adresów stron w celu doręczenia im pism w postępowaniu administracyjnym. Nie wynika to ani z art. 21, ani z art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, bowiem znaczenie danych z ewidencji gruntów i budynków jest ograniczone do kwestii ściśle wskazanych w art. 21 ust. 1 tego prawa, lecz nie do doręczeń pism, które odbywa się na ogólnych zasadach z K.p.a. Odesłanie zawarte w art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne odnosi się wyłącznie do danych właścicieli nieruchomości, nie obejmuje natomiast miejsca pobytu stałego łub adresów siedzib tych podmiotów (art. 20 ust. 2 pkt 2 tej ustawy), które wymienione zostały w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Niedopuszczalne jest bowiem stosowanie w tym przypadku wykładni rozszerzającej, a więc domniemywanie istnienia obowiązku stron, dla którego brak jest wyraźnej podstawy prawnej. Stąd też argumentacja, opierająca się na założeniu, że to z winy strony dane w ewidencji nie zostały w sposób prawidłowy uaktualnione i tym samym niejako sama pozbawiła się możliwości wzięcia udziału w toczącym się postępowaniu są chybione.

Zgodnie z art. 15b ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 346) podmiot publiczny ma obowiązek wykorzystywania danych kontaktowych osoby fizycznej, gromadzonych w rejestrze publicznym lub systemach teleinformatycznych w celu ochrony jej interesu prawnego lub faktycznego. Co więcej, ustawodawca wprowadził w tym przepisie regułę, zgodnie z którą brak odpowiedzi osoby fizycznej na próbę nawiązania przez podmiot publiczny kontaktu z wykorzystaniem danych kontaktowych nie może negatywnie wpłynąć na jej sytuację prawną lub faktyczną.

W realiach niniejszej sprawy, dane dotyczące miejsca zamieszkania skarżącego widniejące w ewidencji gruntów i budynków były nieaktualne, jednocześnie, jak to wynika z cytowanych wyżej orzeczeń sądów administracyjnych, na skarżącym jako właścicielu nieruchomości nie ciążył prawny obowiązek aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie miejsca zamieszkania, a co za tym idzie, z faktu doręczenia przesyłki na powyższy adres dla skarżącego nie mogą wynikać negatywne skutki prawne, w tym skutkujące uznaniem doręczenia zastępczego za prawidłowe i skuteczne.

Jednocześnie organ miał możliwość, a wręcz powinność skorzystania z danych gromadzonych w Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności (PESEL), który jest jednym z podstawowych rejestrów zawierającym dane obywateli polskich. Z rejestru tego wprost wynika, że skarżący zmienił miejsce zamieszkania, albowiem adres [...], Os. [...] wskazany był jako adres zameldowania czasowego i z dniem [...] maja 2019 r. wskazany został nowy adres zameldowania tj. [...], ul. [...], pod którym to adresem skarżący faktycznie zamieszkiwał od dnia [...] stycznia 2019 r. Dodatkowo dane adresowe dotyczące miejsca zamieszkania w dniu [...] maja 2019 r. zmienione zostały w Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej (CEIDG).

Zatem wobec faktu, że faktycznie skarżący nie wiedział o toczącym się postępowaniu, co więcej że został uznany za stronę tegoż postępowania, a przesyłki doręczane były w trybie zastępczym na adres pod którym nie zamieszkiwał nie miał on faktycznej możliwości zawiadomienia organu o zmianie adresu miejsca zamieszkania. Uprawnione jest zatem twierdzenie, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] nastąpiło bez winy skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotowa sprawa – dotycząca postanowienia o odmowie przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Okoliczności faktyczne sprawy pozostają w niniejszej sprawie bezsporne i koncentrują się wokół rozstrzygnięcia, czy skarżący faktycznie wykazał brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Podkreślenia przy tym wymaga, że Sąd w niniejszym składzie związany był oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], gdzie Sąd przesądził zarówno o dochowaniu przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak i wskazał, że w realiach przedmiotowej sprawy skarżący mógł złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Na mocy art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd w niniejszej sprawie nie mógł zatem dokonać ponownej oceny powyższych kwestii.

Dla porządku Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 58 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Z punktu widzenia mniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, przy czym brak winy w uchybieniu terminowi, jak się jednolicie przyjmuje, zachodzi wtedy, gdy dokonanie czynności było niemożliwe z uwagi na przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.

W realiach przedmiotowej sprawy skarżący wywodzi, że brak jego winy w uchybieniu terminowi wynikał z wadliwości doręczenia mu zaskarżonej decyzji. Decyzja z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] została doręczona skarżącemu w trybie podwójnego awizo, pod adresem zamieszkania wynikającym z ewidencji gruntów i budynków, tj. os. [...], [...]. Skarżący kwestionuje powyższe ustalenia podnosząc, że od dnia [...] stycznia 2019 r. zamieszkuje pod adresem: ul. [...], [...]. Od dnia [...] marca 2018 r. w Urzędzie Miasta P. - Wydział Urbanistyki i Architektury z jego wniosku prowadzone były dwa postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla działki położonej w bezpośrednim sąsiedztwie z nieruchomością, co do której wydana została decyzja z dnia [...] lipca 2019 r. W sprawach tych jako adres dla doręczeń wnioskodawca wskazywał każdorazowo adres ul. [...], [...] , na który to adres kierowana była przez Urząd Miasta P. - Wydział Urbanistyki i Architektury korespondencja i skutecznie przez odwołującego podejmowana. Co więcej, skarżący podniósł, że z danych gromadzonych w Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności wprost wynika, że skarżący zmienił miejsce zamieszkania – z dniem [...] maja 2019 r. wskazany został nowy adres zameldowania tj. [...], ul. [...], pod którym to adresem skarżący faktycznie zamieszkiwał od dnia [...] stycznia 2019 r. Dodatkowo dane adresowe dotyczące miejsca zamieszkania w dniu [...] maja 2019 r. zmienione zostały w Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej (CEIDG).

Odnosząc się do powyższych zarzutów Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], że do obowiązków organu I instancji należy ustalenie nie fikcyjnego, lecz rzeczywistego adresu strony, na podstawie wszelkich dostępnych informacji, nie tylko tych zamieszczonych w ewidencji gruntów i budynków. W art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o ewidencji wskazuje się właścicieli nieruchomości oraz ich miejsce pobytu stałego, lecz nie oznacza to, że następuje to dla potrzeb postępowań administracyjnych. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia [...] grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK [...] oraz z dnia [...] września 2020 r., sygn. akt II OSK [...], Baza NSA, przepis ten nie ma na celu stworzenia katalogu danych adresowych, do którego organ administracji publicznej mógłby sięgnąć ustalając adresy stron postępowań. Podczas tych ustaleń można z tych danych skorzystać, ale wedle takich samych reguł jak ze wszystkich innych materiałów, czyli w szczególności z zachowaniem niezbędnego krytycyzmu, zakładającego konieczność sprawdzenia ich aktualności i prawdziwości poprzez skonfrontowanie ich z treścią innych rejestrów urzędowych czy dokumentów w razie jakichkolwiek wątpliwości w analizowanej materii. Organ pierwszej instancji, a w ślad zanim Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywiązują nadmierną wagę do faktu, że wnioskodawca nie dopełnił wynikającego z tego przepisu obowiązku zgłoszenia staroście prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków zmiany danych objętych ewidencją, czyli swojego aktualnego adresu. Okoliczność ta nie wywołuje natomiast na gruncie postępowania administracyjnego następstw prawnych, polegających na domniemaniu prawidłowości adresu strony ujawnionego w ewidencji, co do którego nie dokonano zgłoszenia aktualizacyjnego, i wynikającej z niego skuteczności doręczenia na ten adres. Przepis art. 22 ust. 2 ustawy o ewidencji nie zmienia ustanowionej w art. 41 K.p.a. reguły, zgodnie z którą w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu (§ 1) oraz że w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2). Z uwagi na powyższe nie można przyjąć, jak to uczynił organ odwoławczy, że dane z ewidencji gruntów, w tym adres zamieszkania strony, stanowią podstawową informację o miejscu zamieszkania strony na potrzeby postępowania administracyjnego. Przepis art. 20 ust. 2 pkt 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie stanowi normy o charakterze procesowym, uchylającym w uregulowanym tam zakresie przepisy K.p.a. dotyczące doręczania pism stronom postępowania. Przepis ten ma charakter ogólny, stanowi pewną dyspozycję o charakterze materialnym, z którego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w różnych postępowaniach, w tym także postępowaniach administracyjnych.

W przedmiotowej sprawie nie można również tracić z pola widzenia, że przed Prezydentem Miasta P. toczyło się postępowanie administracyjne dotyczące ustalenie warunków zabudowy dla działki położonej w bezpośrednim sąsiedztwie z nieruchomością, co do której wydana została decyzja z dnia [...] lipca 2019 r., gdzie skarżący podał adres do doręczeń ul. [...], [...]. Sąd zwraca uwagę, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], wskazano, że nie można czynić organowi I instancji zarzutu, że powinien kierować korespondencję w sprawie [...] na adres wskazany przez skarżącego w postępowaniach nr [...] i [...], gdyż podany przez niego adres w tych postępowaniach był adresem do doręczeń, a nie adresem zamieszkania. Z udzielonego w dniu [...] marca 2018 r. pełnomocnictwa dla R. B., które zostało dołączone do wniosku z dnia [...] marca 2018 r. wynika, że skarżący mieszkał na os. [...] w S.. Wskazanie adresu ul. [...], [...] było więc jedynie urzeczywistnieniem woli skarżącego odbioru korespondencji pod wskazanym adresem w tych dwóch konkretnych, wszczętych na wniosek skarżącego, postępowaniach, co nie mogło rodzić domniemania, że korespondencja w innych postępowaniach winna być wysyłana pod wskazany adres. Mając jednak na względzie powyższą okoliczność oraz fakt, że skarżący, dopełniając obowiązku meldunkowego zmienił z dniem [...] maja 2019 r. w Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności miejsce zameldowania wskazując adres [...], ul. [...], przyjąć należy, że doręczenie przez Prezydent w toku postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją korespondencji na adres ustalony przez siebie wyłącznie na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, uznać należało za przedwczesne. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, nie sposób zatem przyjąć, aby brak wniesienia odwołania w terminie wynikał jedynie z winy skarżącego, gdyż w istocie wynikał częściowo z zaniechania weryfikacji adresu zamieszkania skarżącego. Sąd stoi na stanowisku, że posłużenie się adresem wskazanym w ewidencji nie stanowi błędu dyskwalifikującego automatycznie fakt doręczenia korespondencji, jednakże w okolicznościach takich jak w niniejszej sprawie, stanowi podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze będzie związane oceną prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu.