Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 547/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 1, art. 67 par. 2, art. 80 par. 1-3, art. 89 par. 1-3, art. 164 par. 1 pkt 1, art. 164 par. 4, art. 166b, art. 168d
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2020 r. sprawy ze skargi K.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności zabezpieczające oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 30 stycznia 2020 r. K. K. (zwany dalej: "Skarżący", "Strona" lub "Zobowiązany") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (zwany dalej: "Organ nadzoru") postanowienie z dnia [...] listopada 2019 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej: "Organ egzekucyjny") wszczął postępowanie zabezpieczające wobec majątku Skarżącego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 27 sierpnia 2018 r. o nr od VAT.4253.29.18 do VAT.4253.33.18, obejmujących przybliżone zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do marca 2013 r., oraz za maj 2013 r., w łącznej kwocie należności głównej 457 541 zł oraz odsetek 210 389 zł.

Zawiadomieniami z dnia 4 września 2018 r. o nr od 1435-SEE.712.2546084.2018.1.HGO do 1435-SEE.712.2546087.2018.1.HGO, Organ egzekucyjny dokonał zajęć zabezpieczających rachunków bankowych Zobowiązanego w [...]. S.A., D. S.A., Banku [...] S.A., oraz w G. S.A. odebrał zawiadomienie o zajęciu w dacie jego wystawienia, natomiast [...]. S.A., D. S.A. oraz Bank [...] S.A. w dniu 5 września 2018r. Przedmiotowe zawiadomienia o zajęciach zabezpieczających wraz z odpisami zarządzeń zabezpieczenia doręczono Zobowiązanemu w dniu 26 września 2018 r.

Zawiadomieniami z dnia 9 października 2019 r. Organ egzekucyjny dokonał zabezpieczenia wierzytelności z rachunków bankowych o nr: 1435-SEE.712.10532284.2019.1.RME w P. S.A.; 1435-SEE.712.10533176.2019.1.RME, w Banku [...] S.A. Zawiadomienie o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku banki odebrały w dacie jego wystawienia. Natomiast w dniu 16 października 2019r. w/w zawiadomienia o zabezpieczeniu wierzytelności doręczono pełnomocnikowi Zobowiązanego.

Zawiadomieniem z dnia 9 października 2019 r. nr 1435-SEE.712.10533496.2019.1.RME Organ egzekucyjny dokonał zajęcia innych wierzytelności pieniężnych w A. sp. z o.o. Zawiadomienie zostało doręczone pełnomocnikowi Zobowiązanego w dniu 16 października 2019 r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 18 października 2019 r. W dniu 5 listopada 2019 r. A. Sp. z o.o. przekazała kwotę 1 230 zł.

Pismem z dnia 12 października 2019 r. Zobowiązany wniósł skargę na czynności egzekucyjne organu w postaci zajęcia rachunków bankowych w Banku [...] i Banku [...] S.A. Zobowiązany zarzucił powyższym czynnościom nieproporcjonalność (zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego). Wskazał, że rachunki w Banku [...] są związane z kredytem bankowym, którego postawienie w stan natychmiastowej wymagalności doprowadzi do niemożności pokrycia w/w zobowiązania pieniężnego, likwidacji prowadzonej przez Zobowiązanego działalności gospodarczej oraz aktualizacji przesłanek ogłoszenia upadłości.

Pismem z dnia 13 października 2019 r. Zobowiązany złożył skargę na bezczynność Organu egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunków bankowych w [...] i Banku [...] S.A., w sytuacji, gdy inne rachunki bankowe, które Zobowiązany posiada, zostały zajęte w toku czynności Organu egzekucyjnego w sierpniu 2018 r. Skarżący podniósł, iż opóźnienie prowadziło do narastania w sposób zbędny odsetek, co narażało Skarżącego na szkodę.

Pismem z dnia 16 października 2019 r., Zobowiązany wniósł skargę czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego polegającą na zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego w [...] i Banku [...] S.A. Skarżący powtórzył argumenty z pisma z 12 października 2019 r.

Postanowieniem z dnia 14 listopada 2019 r. Organ egzekucyjny oddalił skargi Zobowiązanego. W uzasadnieniu Organ egzekucyjny wskazał, że przedmiotem skargi, zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), mogą być wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formy dokonania czynności egzekucyjnych. Ponadto odnosząc się do zarzutu, iż zajęcia z rachunku bankowego oraz zajęcie innej wierzytelności są zbyt uciążliwe (nieproporcjonalne), Organ egzekucyjny wyjaśnił, że w postępowaniu egzekucyjnym dopuszczalna jest ingerencja zarówno w swobodę prowadzenia działalności gospodarczej, jak również w prawo do swobodnego dysponowania pieniędzmi zgromadzonymi na rachunku bankowym. W ocenie Organu, sposób dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przeprowadzono zgodnie z art. 80 u.p.e.a. a sposób zajęcia innej wierzytelności przeprowadzono zgodnie z art. 89 w/w ustawy. Odnosząc się do drugiej kwestii podnoszonej przez Zobowiązanego, dotyczącej bezczynności organu egzekucyjnego i narażenia Strony na wzrost odsetek, Organ egzekucyjny wyjaśnił, iż postępowanie zabezpieczające zostało zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie zarzutów w okresie od 5 listopada 2018 r. do 4 września 2019 r. We wskazanych przez Wierzyciela zarządzeniach zabezpieczenia z dnia 27 sierpnia widnieją przybliżone zobowiązania pieniężne za okres styczeń - marzec 2013r. oraz maj 2013r. W związku z powyższym odsetki pozostają niezmienne.

Pismem z dnia 28 listopada 2019 r. Zobowiązany wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie art. 122 i art. 191 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej- poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej i przyjęcie, że bezczynność organu w zakresie zajęcia spornych rachunków bankowych nie występowała z uwagi na zawieszenie postępowania zabezpieczającego w okresie od 5 listopada 2018 r., do 4 września 2019 r., gdy zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunków bankowych ( z wyłączeniem obecnie zajętych rachunków) nastąpiło już 4 września 2018 r. i nie było powodów, by zajęcie z tej daty nie rozciągało się na obecnie zajęte rachunki. Skarżonemu orzeczeniu zarzucił także nieodniesienie się do istoty pozostałych skarg (nierozpoznanie istoty sprawy).

Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2020 r., Organ nadzoru utrzymał w mocy postanowienie Organu egzekucyjnego z dnia 14 listopada 2019 r.

W uzasadnieniu Organ nadzoru wskazał, że w postępowaniu wszczętym skargą w trybie art. 54 u.p.e.a. organ egzekucyjny kontroluje prawidłowość

i zgodność z prawem dokonanych przez siebie czynności egzekucyjnych. Zatem strona, korzystając z przysługującego jej prawa zaskarżenia dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych, w złożonej skardze może podnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny lub egzekutora w odniesieniu do przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. Nie bada się w nim zatem zasadności wystawienia tytułów wykonawczych przez wierzyciela czy też istnienia egzekwowanego obowiązku. Zgodnie z powyższym skarga rozpoznawana w trybie art. 54 u.p.e.a. służy kontroli prawidłowości stosowania środków egzekucyjnych, zmierzających bezpośrednio do wyegzekwowania należności

Dalej Organ nadzoru zaznaczył, że przez przewlekłość postępowania należy rozumieć sytuację, gdy organ egzekucyjny nie podejmuje czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązku, uwzględniając czas niezbędny do podjęcia tych czynności, a więc gdy postępowanie trwa dłużej, niż to konieczne, z przyczyn leżących po stronie organu.

Organ nadzoru podkreślił, iż na mocy art. 164 § 4 u.p.e.a. do zajęcia zabezpieczającego stosuje się m.in. odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym rachunków bankowych, a także o zajęciu egzekucyjnym innych wierzytelności pieniężnych. Sposób dokonania zajęcia rachunku bankowego został uregulowany w art. 80 i następnych u.p.e.a. W świetle powyższy przepisów Organ nadzoru stwierdził, że Organ egzekucyjny zastosował w/w środek zabezpieczający zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Z akt sprawy wynikało bowiem, że zawiadomienia z dnia 9 października 2019 r. nr 1435-SEE.712.10532284.2019.1.RME oraz 1435-SEE.712.10533176.2019.1.RME, wystawione na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 27 sierpnia 2018 r. o numerach od VAT.4253.29.18 do VAT.4253.33.18, spełniały warunki określone treścią art. 67 § 2 u.p.e.a. i zostały doręczone do banku [...] i Banku [...] S.A. w dniu 9 października 2019 r., natomiast do pełnomocnika Strony w dniu 16 października 2019 r. Zarządzenia zabezpieczenia nr od VAT.4253.29.18 do VAT.4253.33.18 zostały doręczone Zobowiązanemu przy wcześniejszych zawiadomieniach o zajęciach zabezpieczających, tj. w dniu 26 września 2018r.

Organ nadzoru podkreślił, że zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. W myśl art. 89 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Z kolei postępując zgodnie z § 3 w/w artykułu, organ egzekucyjny jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa powyżej, wezwał dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia takiego przekazania oraz w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność. Ponadto zawiadomił zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem. W ocenie Organu nadzoru przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z dnia 9 października 2019 r. o nr 1435- SEE.712.10534142.2019.1.RME spełniało warunki określone treścią art. 67 § 2 u.p.e.a. i zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 18 października 2019 r., natomiast pełnomocnikowi Zobowiązanego w dniu 16 października 2019 r. Zarządzenia zabezpieczenia doręczono Zobowiązanemu w dniu 26 wrześnie 2018r. Mając powyższe na uwadze Organ nadzoru stwierdził, że Organ egzekucyjny zastosował w/w środki zabezpieczające zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Organ nadzoru zaznaczył również, że w przypadku zajęcia zabezpieczającego innej wierzytelności pieniężnej, nie można również uznać, iż powyższe zajęcie jest zbyt uciążliwe dla Zobowiązanego bowiem dłużnik zajętej wierzytelności- A. Sp. z o.o. przekazała w dniu 5 listopada 2019 r. zaledwie 1.230,00 zł.

Odnosząc się do podniesionej w piśmie z dnia 13 października 2019 r. "bezczynności egzekucyjnej" w postaci zajęcia rachunków bankowych w Banku [...] i [...], w sytuacji gdy pozostałe rachunki skarżącego zostały zajęte już w sierpniu 2018 r., która skutkuje narastaniem w sposób zbędny odsetek od zajętych kwot, co należało odczytać jako skargę na przewlekłość postępowania w zakresie dokonanych zajęć z dnia 9 października 2019 r. Organ nadzoru zauważył, iż w przedmiotowej sprawie pierwsze czynności Organ egzekucyjny podjął, dokonując zawiadomieniami z dnia 4 września 2018 r., zajęć zabezpieczających rachunków bankowych Zobowiązanego w [...] Banku S.A., [...] S.A., Banku [...] S.A., oraz w [...] Banku S.A. Następnie postanowieniem z dnia 5 listopada 2018 r., Organ egzekucyjny zawiesił prowadzone postępowanie zabezpieczające z uwagi na wniesione zarzuty do postępowania zabezpieczającego, do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. Organ egzekucyjny uznał wniesione zarzuty za niezasadne. Natomiast Organ nadzoru postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Nr [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie Organu egzekucyjnego. Natomiast po ustaniu przesłanek do zawieszenia postępowania zabezpieczającego Organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia 9 października 2019 r. dokonał zajęcia rachunków bankowych Zobowiązanego w [...]i banku [...]. Organ nadzoru podkreślił, iż Organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do zajęcia wszystkich rachunków bankowych dłużnika jednocześnie. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Organu nadzoru Organ egzekucyjny dokonując zajęć rachunków bankowych zawiadomieniami z dnia 9 października 2019 r. nie dopuścił się przewlekłości postępowania egzekucyjnego, a skargę Zobowiązanego, uznał za bezzasadną.

Organ nadzoru odnosząc się do podniesionego w zażaleniu naruszenia art. 122 i art. 191 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej - poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej i przyjęcie, że bezczynność organu w zakresie zajęcia spornych rachunków bankowych nie występowała z uwagi na zawieszenie postępowania zabezpieczającego w okresie od 5 listopada 2018 r. do 4 września 2019 r., gdy zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunków bankowych (z wyłączeniem obecnie zajętych rachunków) nastąpiło już 4 września 2018 r. i nie było powodów, ażeby zajęcie z tej daty nie rozciągało się na obecnie zajęte rachunki, a także nieodniesienia się do istoty pozostałych skarg (nierozpoznanie istoty sprawy), Organ nadzoru wyjaśnił, iż postępowanie zabezpieczające prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz mające odpowiednio zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego a nie Ordynacji podatkowej. Nie mniej jednak powołane przez Skarżącego w/w przepisy Ordynacji podatkowej znajdują swoje odzwierciedlenie w artykułach 7, 77 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018r., poz. 2096 z późn. zm. dalej jako k.p.a.).

W ocenie Organu nadzoru w świetle przedstawionego stanu faktycznego sprawy, zaskarżone postanowienie Organu egzekucyjnego z dnia 14 listopada

2019 r. nie narusza powyższych przepisów, nadto znajduje wyraz w obowiązującym stanie prawnym, z tego też względu zażalenie Strony z dnia 28 listopada 2019 r. nie zasługuje na uwzględnienie.

W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie uchylenia postanowienia Organu nadzoru i poprzedzającego postanowienia Organu egzekucyjnego. Wniesiono również o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz dopuszczenie dowodu z zaświadczenia z CEIDG na okoliczności likwidacji działalności skarżącego, którego to dopuszczenie nie wpłynie na terminowość rozpoznania niniejszej sprawy.

Powyższemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 166b i art. 154 u.p.e.a. - poprzez przyjęcie proporcjonalności stosowanych środków egzekucyjnych w sytuacji, gdy te prowadzą do faktycznej niewypłacalności podatnika i niweczą cel zabezpieczenia,

2) art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - poprzez jego niezastosowanie i niezajęcie wierzytelności hipotetycznych w postaci części przyszłych dochodów podatnika i zastosowanie zamiast powyższego środka prowadzącego do niewypłacalności podatnika oraz unicestwienia celu zabezpieczenia,

3) art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 166b u.p.e.a. - poprzez przyjęcie, że niezajęcie wszystkich rachunków w okresie od 4 września 2018 r. do 5 listopada 2018 r. nie było równoznaczne z bezczynnością organu (obciążającą stronę zbędnymi odsetkami od należności).

W odpowiedzi na skargę Organ nadzoru wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – zwaną dalej "p.p.s.a.").

Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje, że na podstawie art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia).

Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym.

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania).

Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W., uznające skargę Skarżącego na czynność zabezpieczającą za nieuzasadnioną, a w szczególności czy organy te dochowały zasad przewidzianych zarówno w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, jak i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście zarzucanych przez Skarżącego naruszeń.

Zdaniem Skarżącego jednorazowe zajęcie rachunków na kwotę 667.930 zł przy przychodzie za ostatni rok w kwocie 490.012 zł przekracza roczny przychód przedsiębiorcy i doprowadza do utraty płynności. Podobnie, zajęcie wierzytelności przysługującej podatnikowi od zleceniodawcy, na podstawie nietrwałej umowy zlecenia, prowadzi do zerwania współpracy z tymże kontrahentem, co w konsekwencji może spowodować unicestwienie celu zabezpieczenia.

Z takim stanowiskiem nie zgadza się Dyrektor Izby podnosząc, że organ egzekucyjny zastosował "sporne" środki zabezpieczające zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Przy tak zakreślonych granicach sporu oraz stanowiskach stron, w punkcie wyjścia rozważań Sąd wskazuje, że materialnoprawną podstawę niniejszego rozstrzygnięcia w sprawie stanowi art. 54 § 1 u.p.e.a.

W myśl tego przepisu zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z § 4 niniejszej regulacji skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl § 5 powyższego przepisu, w sprawie skargi, o której mowa w § 1, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie.

Środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r. sygn. akt II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r. sygn. akt II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r. sygn. akt III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014r. sygn. akt II GSK 1377/13, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty.

W kontekście powyższego podkreślić należy, że przedmiotem postępowania prowadzonego w sprawie skargi na czynność organu egzekucyjnego jest wyłącznie prawidłowość zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie mogą być rozważane inne okoliczności, w tym np. istnienie egzekwowanego obowiązku.

Zaznaczyć przy tym należy, że powyższe uwagi dotyczące skargi na czynności egzekucyjne mają również odpowiednie zastosowanie do skargi na czynności zabezpieczające ze względu na treść art. 166b u.p.e.a., który stanowi, że w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d. Stosowanie przepisów odpowiednio oznacza, że wskazane w art. 166b u.p.e.a. przepisy mają zastosowanie, lecz z niezbędnymi modyfikacjami, podyktowanymi specyfiką postępowania zabezpieczającego.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy, należy zauważyć, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. zastosował formę zabezpieczenia przewidzianą w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Na mocy art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia należności pieniężnej przez zajęcie pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych, innych wierzytelności i praw majątkowych lub ruchomości.

Stosownie zaś do art. 164 § 4 ww. ustawy, do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym. Zatem zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunków bankowych winno przebiegać na podstawie uregulowań zawartych w art. 80 u.p.e.a.

I tak, w myśl art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały – do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Zgodnie z art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Stosownie do art. 80 § 3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że w ramach zastosowanego środka zabezpieczającego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z akt sprawy wynika bowiem, że zawiadomienia z dnia 09 października 2019r. nr 1435-SEE.712.10532284.2019.1.RME oraz 1435- SEE.712.10533176.2019.l.RME, wystawione na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 27 sierpnia 2018r. o numerach od VAT.4253.29.18 do VAT.4253.33.18, spełniały warunki określone treścią art. 67 § 2 u.p.e.a. i zostały doręczone do banku [...] i Banku [...] S.A. w dniu 9 października 2019r., natomiast do pełnomocnika Strony w dniu 16 października 2019r., o czym świadczy adnotacja znajdująca się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Zarządzenia zabezpieczenia nr od VAT.4253.29.18 do VAT.4253.33.18 zostały doręczone Zobowiązanemu przy wcześniejszych zawiadomieniach o zajęciach zabezpieczających, tj. w dniu 26 września 2018r.

Z kolei sposób dokonania czynności zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, a równocześnie prawidłowość jej przeprowadzenia, należy rozpatrywać na podstawie regulacji zawartych w przepisie art. 89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72- 85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. W myśl art. 89 § 2 ustawy egzekucyjnej, zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Z kolei postępując zgodnie z § 3 w/w artykułu, organ egzekucyjny jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa powyżej, wezwał dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia takiego przekazania oraz w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność. Ponadto zawiadomił zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem.

Przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z dnia 9 października 2019r. (nr 1435- SEE.712.10534142.2019.l.RME) spełniało warunki określone treścią art. 67 § 2 u.p.e.a. i zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 18 października 2019r., natomiast pełnomocnikowi Zobowiązanego w dniu 16 października 2019r. Zarządzenia zabezpieczenia doręczono Zobowiązanemu, co wskazano powyżej, w dniu 26 wrześnie 2018r.

Reasumując powyższe, w ocenie Sądu uznać należy, że organ egzekucyjny zastosował w/w środki zabezpieczające zgodnie z wymogami przewidzianymi w obowiązujących przepisach prawa.

Odnosząc się do podniesionej w skardze "bezczynności egzekucyjnej" w postaci zajęcia rachunków bankowych w Banku [...] i [...] zawiadomieniami z dnia 9 października 2019r., w sytuacji gdy pozostałe rachunki skarżącego zostały zajęte już w sierpniu 2018r., która skutkuje narastaniem w sposób zbędny odsetek od zajętych kwot, co należało odczytać jako skargę na przewlekłość postępowania w zakresie dokonanych zajęć z dnia 9 października 2019r, Sąd zauważa, iż teza ta pozostaje w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym, gdyż w sprawie pierwsze czynności egzekucyjne Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. podjął, dokonując zawiadomieniami z dnia 04 września 2018r., nr od 1435-SEE.712.25460842018.1.HGO do 1435- SEE.712.2546087.2018.l.HGO, zajęć zabezpieczających rachunków bankowych Zobowiązanego w [...] Banku S.A., [...] Banku S.A., Banku [...] S.A., oraz w [...] Banku S.A.

Następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2018r., nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. zawiesił prowadzone postępowanie zabezpieczające z uwagi na wniesione zarzuty do postępowania zabezpieczającego, do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu.

Postanowieniem z dnia 03 lipca 2019r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. uznał wniesione zarzuty za niezasadne, zaś Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2019r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego.

Natomiast po ustaniu przesłanek do zawieszenia postępowania zabezpieczającego organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia 09 października 2019r. dokonał zajęcia rachunków bankowych Zobowiązanego w [...]. i banku [...].

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do zajęcia wszystkich rachunków bankowych dłużnika jednocześnie.

W świetle przedstawionych ustaleń nie ma podstaw, zdaniem Sądu, do przyjęcia, że organ egzekucyjny dokonując zajęć rachunków bankowych zawiadomieniami z dnia 09 października 2019r. dopuścił się przewlekłości postępowania egzekucyjnego i dlatego także zarzuty skargi w tej kwestii należało uznać za bezzasadne.

Odnosząc się zaś do zarzutów dotyczących zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, Sąd stwierdza, iż kwestie te – jak wyjaśniono wcześniej - nie dotyczą prawidłowości i formy dokonania zakwestionowanych czynności egzekucyjnych (zabezpieczających) i dlatego pozostają one poza zakresem rozważań branych pod uwagę w ramach rozpatrywania skargi na czynność egzekucyjną (zabezpieczającą), wniesioną na podstawie art. 54 §1 u.p.e.a. Raz jeszcze powtórzyć trzeba, że skarga uregulowana w art. 54 u.p.e.a. wszczyna postępowanie, którego celem jest jedynie zbadanie prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnych czynności egzekucyjnych (w tym przypadku zabezpieczających) przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tej czynności, a zatem w postępowaniu w sprawie skargi, kontrolą objęta jest wyłącznie prawidłowość zaskarżonej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 443/17).

Reasumując przedstawione ustalenia i rozważania, stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe, a tym samym Sąd nie podziela zarzutów skargi. Organ nie naruszył bowiem wskazanych w skardze przepisów. Jednocześnie Sąd, mając na uwadze dyspozycję art. 134 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.