Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 278/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-01-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy: article: art 134 par 1, art 141 par 4, art 176, art 188, art 145 par 1 pkt 1 lit a)
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 28 ust 3a i 3b
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par 3 ust 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie Joanna Kabat-Rembelska (spr.) NSA Małgorzata Korycińska Protokolant Maciej Nawrocki po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 9 grudnia 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 412/08 w sprawie ze skargi J. Ś. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję, 3. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz J. Ś. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 412/08 oddalił skargę J. Ś. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne i odsetek za zwłokę.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] odmówił J. Ś. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne za okres od czerwca 1999 r. do września 2001 r. w łącznej kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę od tych składek naliczonych na dzień [...] marca 2008 r. w wysokości [...] zł.

J. Ś. wnioskiem z dnia [...] lipca 2008 r. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] września 2008 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74, dalej: u.s.u.s.), należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a., który stanowi, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Organ zaznaczył, że na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 28 ust. 3b u.s.u.s., Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał rozporządzenie z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365, dalej: rozporządzenie z dnia 31 lipca 2003 r.). Przepis § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia stanowi, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpatrując sprawę ponownie, poddał analizie dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę w dniach [...] kwietnia 2008 r. i [...] lipca 2008 r. oraz informacje uzyskane z MOPS w K. z [...] kwietna 2008 r. i Starostwa Powiatowego w K. z [...] kwietnia 2008 r.

Organ stwierdził, że w rozpoznawanym przypadku nie został spełniony warunek całkowitej nieściągalności należności. Strona pobiera świadczenie emerytalne, co wskazuje na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego poprzez zajęcie części świadczenia i przekazania jej na poczet spłaty zadłużenia z tytułu zaległych składek. Skarżący wraz z żoną jest właścicielem mieszkania o powierzchni 38,70 m2, dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr KW [...]. Wartość mieszkania skarżący oszacował na [...] zł. Ponadto zadłużenie, o którego umorzenie skarżący wnioskował zostało zabezpieczone wpisem hipoteki przymusowej - kaucyjnej dokonanym w dniu [...] lipca 2008 r. przez Sąd Rejonowy V Wydział Ksiąg Wieczystych w K.

Zdaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, trudnej sytuacji finansowej oraz złego stanu zdrowia strony nie można uznawać i utożsamiać z przesłankami uzasadniającymi umorzenie zadłużenia. Wskazane we wniosku okoliczności określające sytuację finansową skarżącego oraz jego małżonki (w tym istniejące zobowiązania wobec banku), nie stanowią wystarczającej przesłanki do umorzenia należności. Trudna sytuacja materialna nie może stanowić podstawy do umorzenia powstałego zadłużenia, z uwagi na to, że oznaczałoby to uprzywilejowanie w stosunku do innych przedsiębiorców, którzy są zobowiązani do terminowego regulowania należnych składek.

Zdaniem organu, analiza akt sprawy wskazała, że skarżący ma problemy ze zdrowiem (przebyty zawał serca, nadciśnienie tętnicze, niedotlenienie serca, żylaki), jednakże stan zdrowia, a co za tym idzie ponoszenie określonych nakładów związanych z leczeniem nie wykluczają możliwości uregulowania zadłużenia w dłuższym okresie czasu, np. w formie rat, podobnie jak regulowana jest pożyczka gotówkowa zaciągnięta w banku.

Uzasadniając oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny, podzielił stanowisko organu, że nie została spełniona przesłanka całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych. W związku z tym ocenie podlegała kwestia umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

Sąd wskazał, że decyzja o umorzeniu składek, na podstawie powołanego przepisu ma charakter uznaniowy. Zdaniem Sądu I instancji, zaskarżona decyzja została podjęta w ramach uznania administracyjnego, gdyż Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prawidłowo przyjął, że w sprawie nie zaistniały przesłanki umorzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne określone w art. 28 ust 3a u.s.u.s. W ocenie WSA, organ prawidłowo ustalił, że źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny skarżącego są świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący i jego żona uzyskują świadczenia brutto wynoszące odpowiednio [...] zł oraz [...] zł miesięcznie. W oświadczeniu o możliwościach płatniczych z dnia [...] kwietnia 2008 r. skarżący podał, że stałe miesięczne wydatki z tytułu opłat za czynsz, energie, gaz i telefon wynoszą [...] zł. Wskazał przy tym, że ponosi wydatki na ochronę zdrowia w wysokości [...] zł (na zakup leków). Z pisemnej informacji z dnia [...] kwietnia 2008 r. nadesłanej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. wynika, że wysokość dochodu na osobę w rodzinie skarżącego wynosi [...] zł miesięcznie, ponoszone zaś wydatki wynoszą łącznie [...] zł, w tym za czynsz - [...] zł , za energię elektryczną i gaz - [...] zł, na leki [...] zł i telefon - [...] zł. Z informacji tej wynika ponadto, że skarżący nie korzystał i nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej.

Ponadto ustalono, że żona skarżącego posiada rachunek bankowy i korzysta z przyznanego jej w dniu [...] października 2007 r. limitu kredytowego odnawialnego w wysokości [...] zł. Na dzień[...] lipca 2008 r. jej zadłużenie wynosiło [...] zł. Poza tym w dniu [...] maja 2007 r. uzyskała pożyczkę gotówkową w wysokości [...] zł. Zadłużenie z tytułu tej pożyczki na dzień [...] lipca 2008 r. wynosiło [...] zł, zaś miesięczna rata pożyczki - [...] zł. Sąd I instancji uznał także za prawidłowe ustalenia organu dotyczące majątku i stanu zdrowia skarżącego

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że to na skarżącym, stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., spoczywał obowiązek wykazania, iż opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby skarżącego oraz jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Skarżący wspomnianego obowiązku nie spełnił.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym ustalonym w sprawie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych trafnie uznał, że uregulowanie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne nie spowoduje dla skarżącego i jego rodziny zbyt ciężkich skutków, a zatem nie zachodziła sytuacja określona w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.

Zdaniem Sądu nie istniały także podstawy do umorzenia należności na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Skarżący jest co prawda osobą schorowaną, lecz stan jego zdrowia nie pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu pozwalającego na opłatę należności. Sąd podkreślił, że skarżący ma stałe dochody niezależne od stanu zdrowia.

J. Ś. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego - art. 28 ust 3a u.s.u.s. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie przepis nie ma zastosowania, pomimo tego, że interes indywidualny skarżącego J. Ś., jest na tyle uzasadniony, iż nawet w sytuacji braku całkowitej nieściągalności, należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne oraz odsetek na ubezpieczenie społeczne winny być umorzone oraz § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., poprzez błędną jego wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jest możliwe z powodu przewlekłej choroby zobowiązanego, jedynie w sytuacji gdy taka choroba pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności a zobowiązany nie dysponuje innym, niezależnym od stanu zdrowia źródłem dochodu

2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik

sprawy, tj. art. 134 § 1 i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wyrażająca się w niewyjaśnieniu istotnej okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie dotyczącej tego, czy schorzenia wskazywane przez skarżącego mają charakter przewlekłej choroby w rozumieniu § 3 ust 1 pkt. 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. oraz nieodniesieniu się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w sposób należyty do zarzutów podniesionych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez J. Ś., w szczególności, dotyczących naruszenia art. 28 ust 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2002 r.

W uzasadnieniu skarżący podniósł między innymi, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 28 ust 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. przyjmując, iż umorzenie należności jest możliwe jedynie w przypadku gdy przewlekła choroba wnioskodawcy pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu pozwalającego na opłacanie należności. Według skarżącego, stan jego zdrowia uniemożliwia mu podejmowanie jakiejkolwiek pracy, a tym samym uzyskiwanie dochodów. Świadczenie emerytalne skarżącego przeznaczane jest w całości na bieżące utrzymanie i leczenie, a jego wysokość nie pozwala na wygospodarowanie kwoty, która umożliwiałaby spłatę zadłużenia, choćby w formie ratalnej, bez istotnego uszczerbku dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przystępując do oceny zarzutów naruszenia przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw kasacyjnych, co zgodnie z art. 176 p.p.s.a. oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd I instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienie ich naruszenia.

Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym ono polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mimo że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej (por. wyroki NSA z : 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04 Lex nr 186863; 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04 Lex nr 238595; 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05 Lex nr 173263; 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06 Lex nr 236385; 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06 Lex nr 281385).

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna, w zakresie omawianych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, nie spełnia warunków określonych w art. 176 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej nie wskazano na czym miało polegać naruszenie tych przepisów i jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie podjęła nawet próby przedstawienia uzasadnienia omawianych zarzutów. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza między innymi, iż Sąd ten nie jest uprawniony do formułowania za stronę przyczyn jakie spowodowały postawienie określonego zarzutu, jak również nie jest rzeczą tego Sądu domniemywanie w tym zakresie intencji strony.

Wobec wskazanego braku skargi kasacyjnej omawiane zarzuty naruszenia przepisów postępowania usuwają się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji należało uznać, że w tym zakresie skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja wydana między innymi na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s., odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Powołany przepis przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Stosownie do upoważnienia ustawowego zawartego w art. 28 ust. 3b u.s.u.s. minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego miał określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania należności, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, "...biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych." W § 3 ust. 1 rozporządzenia MGPiPS z dnia 31 lipca 2003 r., przewidziano możliwość umarzania składek jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności gdy zachodzą przypadki określone w pkt 1 - 3 tego przepisu. Wśród nich wymieniona została sytuacja, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1).

W kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że trudna sytuacja finansowa w jakiej znajduje się skarżący i jego żona "...nie jest przyczyną zasługującą na uwzględnienie ze względu na jej powszechny i skutkowy charakter oraz nie stanowi wystarczającej przesłanki do umorzenia należności. Trudna sytuacja materialna nie może stanowić podstawy do umorzenia powstałego zadłużenia, z uwagi na to, że oznaczałoby to uprzywilejowanie w stosunku do innych przedsiębiorców, którzy są zobowiązani do terminowego regulowania należnych składek.". Przytoczone stanowisko, które nie zostało zakwestionowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, przemawia za uznaniem zasadności zarzutu błędnej wykładni art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust.1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Z powołanych unormowań wynika, że umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne może nastąpić "w uzasadnionych przypadkach", których wystąpienie należy oceniać uwzględniając stan majątkowy i sytuację rodzinną zobowiązanego. W związku z tym wykluczenie, ustalonej w toku postępowania administracyjnego, trudnej sytuacji finansowej skarżącego, jako przyczyny umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. było pozbawione podstaw i zasadzało się na błędnym zrozumieniu treści normy prawnej wyprowadzonej z powołanego przepisu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych z całkowicie niezrozumiałych powodów z góry założył, że stan majątkowy skarżącego nie może stanowić podstawy umorzenia należności, podczas gdy to właśnie ten stan obok sytuacji rodzinnej podlega ocenie przy badaniu, czy w konkretnej sprawie zaistniał "uzasadniony przypadek".

Należy podkreślić, że przy rozpoznawaniu wniosku o umarzenie należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. podstawową kwestią jest ocena, czy w wyniku egzekucji zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny. W zaskarżonej decyzji ocena taka nie została przeprowadzona, zatem stwierdzenie przez Sąd I instancji, że jest ona zgodna z prawem było nieprawidłowe. Wbrew stanowisku WSA, Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawiając umorzenia należności uczynił to w sposób dowolny, w oderwaniu od instytucji uznania administracyjnego przyjętej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada na organ obowiązek stosowania norm prawa materialnego łącznie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Sąd I instancji nie dostrzegł jednak, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie rozważono możliwości uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, dając z nieznanych powodów prymat interesowi społecznemu. Podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego wymaga, by interes społeczny i słuszny interes obywatela (często sprzeczne) zostały należycie wyważone. Temu celowi służy analiza sytuacji materialnej zobowiązanego i jego rodziny, uwzględniająca również stan zadłużenia i związaną z tym realność spłaty zadłużenia bez niebezpieczeństwa powstania ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny. W rozpoznawanej sprawie taka analiza nie została przeprowadzona, gdyż organ wadliwie uznał, że sytuacja majątkowa skarżącego nie stanowi przesłanki umorzenia należności z tytułu składek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny akceptując, przyjętą przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych błędną wykładnię art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., dopuścił się naruszenia wspomnianych przepisów.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nietrafny zarzut błędnej wykładni § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Wspomniany przepis wśród przyczyn, które w szczególności mogą uzasadniać umorzenie należności z tytułu składek wskazuje na przewlekłą chorobę zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającą zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Wbrew stanowisku skargi kasacyjnej, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że przewlekła choroba zobowiązanego może stanowić podstawę ubiegania się o umorzenie należności z tytułu składek, tylko wówczas, gdy pozbawia ona zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu pozwalającego na opłacenie należności. W przypadku gdy zobowiązany, mimo istnienia przewlekłej choroby, uzyskuje dochody wspomniana podstawa umorzenia nie ma zastosowania. Wniosek taki wypływa z wykładni językowej wspomnianego przepisu, a wspiera go wynik wykładni celowościowej. Celem wspomnianego przepisu, tak jak całej instytucji umorzenia należności z tytułu składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jest udzielenie pomocy zobowiązanym, którzy znaleźli się w szczególnie trudnym położeniu. W takiej sytuacji z pewnością nie jest zobowiązany, który co prawda cierpi na chorobę przewlekłą, lecz mimo to osiąga dochód pozwalający na opłacenie należności.

W związku z tym, że zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 28 ust. 3a u.s.u.s. okazał się trafny, a naruszeń przepisów postępowania nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i uwzględnił skargę skierowaną do Sądu I instancji.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).