Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1763/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie : WSA Krystyna Daniel (spr.) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. umarza postępowanie dotyczące skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2005 r. Nr [...] III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego A. B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek mieszkańców m. [...] z dnia [...]. 2001 r., w którym wskazują, ze A. B. bez zezwolenia rozpoczął budowę na działce nr A, blokując drogę dojazdową.

W czasie oględzin przeprowadzonych w dniu [...]. 2001 r. z udziałem stron postępowania, stwierdzono, że na działce nr ew. B w [...] nr [...] wybudowano ściany z pustaków żużlowych budynku gospodarczego o wym. 14.5 m x 10.10 m. x. 2.50 m, a inwestor nie posiada pozwolenia ani zgłoszenia na budowę. Nadto stwierdzono, że 3 ściany budynku usytuowane są przy drodze osiedlowej. Właściciel a zarazem inwestor A. B. oświadczył do protokołu, że jego siostra uzyskała zgodę wójta na postawienie budynku gospodarczego w miejsce budynku gospodarczego, który spalił się w dniu [...]2001 r.

Przedstawiciel Urzędu Gminy w [...] Z. Z. oświadczył do protokołu, że siostra inwestora została w poinformowana, że konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Do protokołu załączone jest zdjęcie, z którego jednak trudno ustalić ile ścian zostało wzniesionych (1 czy 2 )

W aktach sprawy znajduje się także kserokopia opinii geodezyjnej sporządzonej w dniu [...] 2001 r. przez biegłego sądowego mgr inż. A. B., na zarządzenie Sądu rejonowego w [...], ( część tekstowa opinii nie jest podpisana) wraz z załącznikiem graficznym, Z opinii tej wynika, że na działce nr B znajdują się: fundament po spalonym, małym budynku, oznaczonym na mapie lit. G i usytuowanym w oddaleniu od drogi gruntowej oraz -usytuowane bliżej drogi gruntowej - dwa murki oznaczone lit. H l i H2, stanowiące według opisu "resztki fundamentu po spalonych zabudowaniach".

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...]. 2002 r. znak [...] na podstawie art. 48 w zw. z art. 83, art. 84 ustawy z 7.07. 1994 - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106, póz. 1126) oraz art. 104 k.p.a. nakazał, A. B. rozbiórkę ścian wznoszonego budynku gospodarczego z pustaków żużlowych o wymiarach zewnętrznych 14.5 m x- 10.10 m. i wys. 2.50 m, położonego na działce nr B w [...]

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w czasie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] 2001 r. stwierdzono, że A. B. na działce nr B w [...] wybudował ściany z pustaków żużlobetonowych budynku gospodarczego o wym. 14.5 mx 10.10 m. x. 0,25 m i 2,50 m. Ściany wybudowano w [...] 2001 .r. bez pozwolenia na budowę.

Od tej decyzji odwołał się A. B. wnosząc o jej uchylenie. Wskazał, że jego zabudowania gospodarcze spaliły się w dniu [...]2001 r. a ocalały jedynie fundamenty stodoły i ściany obory. Wskazał, że o odbudowie rozmawiał z Wójtem Gminy [...] i Wójt wyraził zgodę na natychmiastową odbudowę. Wskazał, że odbudowę zgłosiła jego siostra do Urzędu Gminy, "a w trakcie odbudowy miało być sporządzone zezwolenie". O odbudowie siostra powiadomiła - pisemnie - PINB w [...] i nie otrzymała "sprzeciwu". Podniósł, że nie sporządził odpowiedniej dokumentacji ze względu na koszty, a budynek gospodarczy potrzebny mu był do przechowywania siana.

[...] Wojewódzki -Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] 2002 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § l pkt. l k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 w zw. z 83 ust. 2 ustawy z 7.07. 1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania A. B. zam. [...] gm. [...] od decyzji PINB z dnia [...] 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że inwestor nie miał pozwolenia na odbudowę zniszczonego w czasie pożaru budynku gospodarczego, a stosownie do art. 29 Prawa budowlanego z 1994 r. budowa budynku gospodarczego wymaga pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 48 w/w ustawy "właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". Stosownie do art. 28 cyt. ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy podniósł też, że co prawda inwestor wskazuje na jakieś zgłoszenie budowy ale w odniesieniu do budynku gospodarczego o pow. zabudowy powyżej 35 m2 i rozpiętości konstrukcji większej niż 4.80 m konieczne jest uzyskanie pozwolenia budowę, a przedmiotowy budynek znacznie przekracza te wymiary. Organ odwoławczy wskazał, że nie można uznać iż A. B. dokonał zgłoszenia zamiaru odbudowy spalonego budynku gospodarczego tym bardziej, że w niniejszym przypadku zachodziła konieczność uzyskania pozwolenia na budowę, ze względu na wymiary budynku gospodarczego przekraczające powierzchnię 35 m2.

A. B. złożył skargę od decyzji [...] WINB z dnia [...] 2002 r. nr [...] wnosząc o jej uchylenie jak również poprzedzającej ją decyzji PINB w [...] z dnia [...] 2002 r. i zarzucił organom prowadzącym postępowanie w przedmiotowej w sprawie naruszenie przepisów art. 29 Prawa budowlanego z 1994 r. oraz art. 7 ustawy z 11.08. 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. Nr 84, poz. 907) Nadto A. B. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu zakwestionował ustalenia organów I i H instancji z których wynika że odbudowany przez niego budynek gospodarczy ma ponad 35 m2 powierzchni, stwierdzając, że "ustalenia te nie zostały oparte na stosownych pomiarach". Przyznał, że odbudowę wykonał bez pozwolenia na budowę ale wskazał, że jego siostra powiadomiła Wójta Gminy [...] o zamiarze odbudowy spalonego budynku gospodarczego i Wójt wyraził ustną zgodę na natychmiastową odbudowę a pisemne pozwolenie na budowę miało być sporządzone w "trakcie odbudowy", o czym siostra powiadomiła na piśmie PINB w [...].

Wskazał też, że Wójt wystąpił do Opieki Społecznej o zapomogę dla niego. Nadto wskazał na art. 7 ustawy z 11.08. 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu ( a więc także podczas pożaru), który stanowi, że nie wymaga pozwolenia na budowę odbudowa zniszczonego obiektu budowlanego o kubaturze mniejszej niż 1000 m3 i nie wyższych niż 12 m, a przedmiotowy budynek gospodarczy jest mniejszy. Wskazał na też swoją trudną sytuację rodzinna i materialną.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z argumentacją przyjętą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że wydanie nakazu rozbiórki jest w takiej" sytuacji obligatoryjne.

Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie postanowieniem z dnia 23.09. 2002 r. - na mocy art. 40 p.o.p.s.a postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 97 § l ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swojej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu orzeczenia nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 w/w ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, w wyniku dokonanej analizy, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca są niezgodne z prawem.

Stosownie do art. 28 ustawy z 7.07. 1994 r. - Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i 30. Z treści art. 29 ust. l pkt l lit "a" w zw. z art. 30 ust. l pkt l w/w ustawy wynika że budowa budynku gospodarczego o wym. przekraczających 35 m2 przy rozpiętości konstrukcji większej niż 4.80 m wymaga pozwolenia na budowę, natomiast zgodnie z art. 48 cyt. ustawy "właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ".

Stosownie do art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powyższa zasada znajduje konkretyzację w treści art. 77 § l k.p.a., z którego wynika obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Art. 107 § l i 3 cyt. ustawy wymaga aby decyzja zawierała: oznaczenie organu administracji publicznej; datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne decyzji wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji.

W przedmiotowej sprawie niesporne jest, że A. B. bez pozwolenia na budowę rozpoczął na działce nr B budowę budynku gospodarczego oraz, że zostały wybudowane ściany budynku gospodarczego, który spalił w dniu [...] 2001 r. Nadto poza sporem jest, że siostra inwestora informowała Wójta gm. [...] o odbudowie spalonego budynku gospodarczego oraz, że została poinformowana o konieczności uzyskanie pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego.

Zarazem Sąd stwierdził, że niewątpliwie w przedmiotowej sprawie zachodziła potrzeba wnikliwego ustalenia tego co faktycznie inwestor wybudował na działce nr ew. B w [...] nr [...] po spaleniu się budynku gospodarczego, ale z tego zadania organy administracyjne nie wywiązały się w sposób prawidłowy, ponieważ istotne dla rozstrzygnięcia dowody nie zostały zebrane w sposób kompletny i ocenione zgodnie z wymaganiami postępowania administracyjnego.

Z oględzin przeprowadzonych w dniu [...]. 2001 r. wynika, że na działce nr ew. B w [...] nr [...] wybudowano ściany z pustaków żużlowych budynku gospodarczego o wym. 14.5 m x 10.10 m. x. 2.50 m, a inwestor – A. B. - nie posiadał pozwolenia ani zgłoszenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego. Równocześnie, w tym sam protokole oględzin stwierdzono, że: "3 ściany budynku usytuowane są przy drodze osiedlowej". Do protokołu oględzin nie dołączono szkicu sytuacyjnego działki nr B, przedstawiającego przedmiotowy budynek gospodarczy oraz jego wymiary załączono natomiast zdjęcie, z którego jednak trudno ustalić ile ścian przedmiotowego budynku zostało wzniesionych (l czy 2), przy czym sam inwestor przyznaje w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze od decyzji organu odwoławczego, że odbudował spalony budynek gospodarczy na fundamentach, które ocalały z pożaru.

Ponadto Sąd stwierdził, że organ I instancji nie wyjaśnił kwestii fundamentów spalonego budynku gospodarczego i kwestia ta nie była przedmiotem oględzin przeprowadzonych w dniu [...] 2001 r. jakkolwiek istnieje niezgodność pomiędzy oświadczeniem A. B., który w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniósł, że w pożarze ocalały fundamenty stodoły i obory oraz ustaleniami wynikającymi z kserokopii opinii geodezyjnej, sporządzonej przez biegłego sądowego mgr inż. A. B. w dniu [...] 2001 r. na zarządzenie Sądu rejonowego w [...] (niepodpisana część tekstowa) wraz z załącznikiem graficznym, z którego wynika, że na działce nr B w [...] znajdują się: fundament po spalonym, małym budynku, oznaczony na mapie lit. G, usytuowany w oddaleniu od drogi gruntowej oraz, usytuowane bliżej drogi gruntowej - a więc tam gdzie w/g protokołu z oględzin usytuowane są 3 ściany odbudowanego budynku gospodąrczego-dwa murki oznaczone lit. H l i H2 stanowiące według opisu "resztki fundamentu po spalonych zabudowaniach. Do danych z w/w opinii organy I i II stopnia w żaden sposób nie ustosunkowały się, chociaż analizując układ i rozmiary "resztek fundamentów po spalonych zabudowaniach" przedstawionych w załączniku graficznym niniejszej opinii, trudno uznać, że potwierdzają one, podnoszone przez inwestora w odwołaniu oświadczenie, że fundamenty stodoły i obory ocalały z pożaru.

Nadto Sąd zwrócił uwagę, że w analizowanej sprawie zarówno decyzja organu I instancji jak i organu odwoławczego nie odpowiadają wymogom sprecyzowanym w art. 107 § l k.p.a., z którego wynika, że rozstrzygnięcie zawarte w sentencji jest jednym z najistotniejszych elementów decyzji administracyjnej i musi być tak sformułowane, aby wynikało z niego, w sposób jednoznaczny, jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę. Obowiązek ten powinien być wyrażony bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Jest to niezbędne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Te elementy decyzji są podkreślane w doktrynie i orzecznictwie ( wyr. NSA z 2.09.1999 r., sygn. akt IV SA 1418/97, LEX nr 47875, wyr. NSA z 30.12. 1988 r. SA/Gd 1045/87, ONSA 1988 Nr 2,poz. 94) Natomiast w analizowanej sprawie Sąd stwierdził, że organ I instancji nakładając na A. B. na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. obowiązek wykonania rozbiórki ścian wznoszonego budynku gospodarczego z pustaków żużlowych o wymiarach zewnętrznych 14.5 m x 10.10 m. i wys. 2.50 m, położonego na działce nr B w [...] a organ odwoławczy utrzymując w mocy powyższą decyzje w żaden sposób nie wypowiedziały się co do pozostałych elementów przedmiotowego budynku gospodarczego m. in. takich jak dach czy fundamenty, jakkolwiek z oświadczeń samego inwestora wynika, że dokonał on odbudowy budynku gospodarczego, a nie tylko jego ścian.

Ustosunkowując się do zarzutu podniesionego w skardze przez A. B., że w przypadku odbudowywania budynku gospodarczego zniszczonego w czasie pożaru nie jest wymagane uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę ponieważ w takim przypadku ma zastosowanie przepis art. 7 ust. 3 ustawy z 11.08. 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. Nr 84, poz. 907) stanowiący iż: nie wymaga pozwolenia na budowę odbudowa zniszczonego obiektu budowlanego o kubaturze mniejszej niż 1000 m3 i nie wyższych niż 12 m, a przedmiotowy budynek gospodarczy jest mniejszy, Sąd stwierdził, że powyższy zarzut jest nietrafny ponieważ cyt. przepis wymaga, stosownie do art. 2 w/w ustawy, określenia przez Prezesa Rady Ministrów w drodze rozporządzenia gminy lub miejscowości, w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.

Nadto Sąd stwierdził, że powoływanie się przez skarżącego, celem usprawiedliwienia braku pozwolenia na budowę, na trudną sytuację rodzinną i materialną oraz potrzebę szybkiego odbudowania spalonego budynku gospodarczego w związku z koniecznością składowania w nim siana, jakkolwiek istotne z subiektywnego punktu widzenia nie może mieć znaczenia w odniesieniu do wymogów wynikających z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego, a w szczególności art. 28 w zw. z art 29 i 30 oraz art. 48.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § l pkt. l lit. "c" ustawy z 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie I sentencji.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi