Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 850/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Z.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 roku, Nr [...] na podstawie art.49b ust.1 i 3 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nałożył na Z.W. obowiązek dostarczenia w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia następujących dokumentów:

* oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele

budowlane,

* powykonawczej inwentaryzacji budowlanej masztu wraz z opinią

o stanie technicznym,

* zaświadczenia Prezydenta Miasta [...] o zgodności budowy

z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania

przestrzennego,

Decyzją z dnia [...] września 2004 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał Z.W. rozbiórkę (demontaż) masztu antenowego CB znajdującego się na dachu wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. C. w P.

W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, że Z.W. nie przedstawił dowodu dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a budowa przekracza zakres zwykłego zarządu nieruchomością i na budowę musieliby wyrazić zgodę wszyscy współwłaściciele nieruchomości. Protokół odbioru z dnia 30 kwietnia 2003 roku dotyczy robót remontowych dachu budynku i nie można go uznać za inwentaryzację budowlaną masztu wraz z opinią techniczną. Przedłożone przez inwestora zaświadczenie Prezydenta Miasta [...] o braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości przy ul. C.nie jest zaświadczeniem o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Z.W. podnosząc zarzut, iż maszt jest w dobrym stanie technicznym. Nadto stwierdził, iż jego zdaniem ma on prawo korzystać z przysługującej mu jako współwłaścicielowi części dachu wynoszącej 3304/19315 udziału co stanowi około 9 m2. Maszt zdaniem odwołującego nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu prawa budowlanego tylko elementem jego sprzętu radiowego i telewizyjnego i jego instalacja nie wymagała zezwolenia. Przed realizacją inwestycji dokonał jej zgłoszenia i wobec braku sprzeciwu rozpoczął prace przy montażu masztu. Stwierdził również, że przedstawił wymagane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dokumenty jak również, że brak jest podstaw do kwestionowania zaświadczenia Prezydenta Miasta [...] o tym,

iż inwestycja nie jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Protokół odbioru robót remontowych stanowi natomiast dowód, iż dach nie zmienił swojej funkcji.

Decyzją z dnia [...] maja 2005 roku, nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004 roku.

W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że bezspornym jest, iż maszt antenowy jest samowolą budowlaną. Zgodnie bowiem z dyspozycją art.30 ust.l pkt.3b Prawa budowlanego z 1994 roku zgłoszenia i akceptacji właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych.

W dacie montażu masztu to jest w 1995 roku przepisy wymagały uzyskania pozwolenia na realizację tego typu inwestycji co wynikało z art.28 Prawa budowlanego. Urząd Miejski poinformował Z.W. pismem z dnia 6 kwietnia 1995 roku, że tego typu inwestycja wymaga zgody właściciela budynku oraz pozwolenia na budowę. Montaż urządzenia w postaci masztu poprzez przytwierdzenie go na stałe do dachu budynku to czynności stanowiące roboty budowlane. Analiza akt sprawy wskazuje, iż przedłożone przez inwestora dokumenty nie spełniały wymogów określonych w postanowieniu organu I instancji. Nie przedłożono powykonawczej inwentaryzacji budowlanej wraz z opinia techniczną wykonanych przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. Posiadane przez inwestora prawo własności lokalu wraz z udziałem ułamkowym w nieruchomości nie stanowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dach stanowi nieruchomość wspólną i jej wykorzystanie poprzez instalację na nim masztu jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd. Wykonanie takich prac wymaga więc uzyskania zgody pozostałych współwłaścicieli. Nadto brak w dacie rozstrzygania sprawy planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył Z.W. podnosząc zarzut błędnego przyjęcia, iż maszt antenowy jest obiektem budowlanym podczas gdy zdaniem skarżącego jest to część sprzętu radiowo telewizyjnego. W czasie umieszczania masztu nie było ograniczenia wysokości urządzeń co do których istniałby obowiązek zgłaszania właściwemu organowi wykonania robót budowlanych. Zgłoszenie budowy masztu zostało dokonane w dniu 22 lutego 1995 roku i po upływie 30 dni maszt został zainstalowany. Nadto zdaniem skarżącego organy nadzoru budowlanego nie wskazały osoby, która mogłaby wykonać inwentaryzację.

Błędnie w ocenie skarżącego przyjęto, iż maszt stanowi całość funkcjonalno - użytkową. Tymczasem nie zmienia on funkcji bloku mieszkalnego. Maszt spoczywa bowiem na swobodnym trójnogu i nie jest przytwierdzony do połaci dachowej zaś linki utrzymujące go w położeniu pionowym są doczepione do trzech śrub obsadzonych tymczasowo w żelbetonowej płycie dachowej. Montaż masztu nie wymaga zgody współwłaścicieli budynku, gdyż nie powoduje przebudowy lub nadbudowy nieruchomości wspólnej, a jako właściciel lokalu zdaniem skarżącego ma on prawo do współkorzystania z nieruchomości wspólnej zgodnie z jej przeznaczeniem co wynika z art.198 zezwalającego na rozporządzanie przez współwłaściciela swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli oraz z art.206 kc z którego wynika, że ma prawo do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie w jakim daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodu zarzutów podniesionych przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym nie będąc przy tym związany granicami skargi. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art.30 ust.1 pkt.3 b Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.).

Nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, iż wykonany przez niego maszt antenowy nie jest obiektem budowlanym. Maszt antenowy był obiektem budowlanym zarówno w dacie jego realizacji jak i w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z treścią art.3 pkt.1b Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dacie realizacji masztu - przez obiekt budowlany rozumieć należy budowlę stanowiącą całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Z kolei zgodnie z treścią pkt.3 wymienionego przepisu budowlą są min. urządzenia techniczne. Maszt antenowy jest takim właśnie urządzeniem technicznym.

W dacie wydawania zaskarżonej decyzji z art.3 pkt.lb oraz pkt.3 wskazanej wyżej ustawy również wynikało, że obiektem budowlanym jest budowla, a budowlą jest urządzenie techniczne.

Z art.28 ust.l Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane wynika, że co do zasady każda działalność polegająca na realizacji obiektów

budowlanych wymagała i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z przepisu szczególnego może wynikać, iż dla realizacji obiektu budowlanego ustawa wymaga jedynie zgłoszenia albo, że nie wymaga ani pozwolenia ani zgłoszenia. O tym czy dane przedsięwzięcie budowlane nie wymaga ani pozwolenia ani zgłoszenia przepis prawa nie mówi wprost. Można natomiast wywnioskować to z treści przepisów dotyczących zgłoszenia. Przepis dotyczący obowiązku dokonania zgłoszenia może bowiem nakładać obowiązek dokonania tej czynności w stosunku do pewnej kategorii obiektów, które posiadają określoną cechę. Ustawodawca tworząc przepis uznaje, iż tylko tego typu inwestycje wymagają zgłoszenia. Przykładem takiej inwestycji może być ogrodzenie między działkami. Z punktu widzenia Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane istotne znaczenia mają np. ogrodzenia powyżej 2,20 m. Oznacza to, że ogrodzenia między działkami do wysokości 2,20 m nie wymaga ani pozwolenia ani zgłoszenia.

Z treści art.29 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (w brzmieniu tej ustawy na datę realizacji inwestycji przez skarżącego) nie wynika by inwestycja w postaci masztu była wyłączona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Z kolei z art.30 tejże ustawy nie wynika również by na realizację takiej inwestycji wymagane było dokonanie tylko zgłoszenia. Wykonanie masztu antenowego umieszczonego na dachu budynku wymagało więc uzyskania pozwolenia na budowę. Z czasem przepisy ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane uległy liberalizacji. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji wymieniona wyżej ustawa przewidywała jedynie wymóg dokonania zgłoszenia w wypadku zamiaru budowy urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych. Oznacza to, że aktualnie budowa urządzenia w postaci masztu na obiekcie budowlanym nie wymaga ani zgłoszenia ani pozwolenia jeśli urządzenie takie ma nie więcej niż 3 m wysokości. Maszt wykonany przez skarżącego jak wynika z jego oświadczenia złożonego na rozprawie ma wysokość 9 m. Nakaz rozbiórki całego masztu oznaczałby, iż skarżący byłby zobowiązany do rozbiórki także tej części masztu, której budowa z punktu widzenia prawa budowlanego nie wymaga ani pozwolenia ani zgłoszenia. Nakaz rozbiórki może więc dotyczyć tylko części masztu ponad wysokość 3 m. Maszt o wysokości 3 m umieszczony na obiekcie budowlanym może być przedmiotem zainteresowania organów nadzoru budowlanego tylko pod kątem oceny jego stanu technicznego (art.66 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane). Z powyższych względów decyzję akceptującą rozstrzygnięcie organu I instancji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zdaniem Sądu uznać należy błędną.

Zarzut skarżącego, iż w czasie umieszczania masztu nie było ograniczenia wysokości urządzeń co do których istniałby obowiązek zgłaszania

właściwemu organowi wykonania robót budowlanych jest o tyle nietrafny, iż jak już wyżej wspomniano istniał wówczas wymóg uzyskania pozwolenia na budowę inwestycji w postaci masztu niezależnie od jego wysokości. Obecnie organy nadzoru budowlanego mają obowiązek stosować przepisy Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane w ich brzmieniu na datę wydania decyzji. Przepisy te są łagodnieje od przepisów obowiązujących w dacie realizacji inwestycji. Nie ma bowiem wymogu uzyskiwania pozwolenia na realizację urządzeń umiejscowionych na obiektach budowlanych, a istnieje tylko obowiązek dokonania zgłoszenia dla urządzeń o określonej wysokości.

Bezpodstawne jest twierdzenie skarżącego, iż dokonał skutecznego zgłoszenia realizacji inwestycji. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący rzeczywiście dokonał zgłoszenia budowy masztu, ale nie można uznać tego zgłoszenia za skuteczne. Został bowiem poinformowany, iż na realizację planowanej inwestycji wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, a nie dokonanie wyłącznie zgłoszenia. W okresie dokonania zgłoszenia przez skarżącego taka forma działania organu administracji była prawidłowa. Zgodnie z treścią art.30 ust.2 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane - w brzmieniu tego przepisu na datę złożenia przez skarżącego zgłoszenia - organ administracji mógł wnieść sprzeciw jedynie wówczas, gdy zgłoszenie dotyczyło inwestycji, która wymagała tylko zgłoszenia. Jeśli zgłoszenie dotyczyło inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę organ administracji mógł jedynie poinformować osobę dokonująca zgłoszenia, że inwestycja wymaga pozwolenia na budowę. Jeśli inwestor pozwolenia takiego nie uzyskał realizował inwestycję na własne ryzyko.

Nieporozumieniem jest zarzut skarżącego, że nadzoru budowlanego nie wskazały osoby, która mogłaby wykonać inwentaryzację. Organy administracji nie mają prawa wskazywać konkretnej osoby, która ma wykonać nałożony na inwestora obowiązek inwentaryzacji, gdyż budziłoby to wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie.

Okoliczność, iż maszt nie zmienia funkcji bloku mieszkalnego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie zmienia to bowiem faktu, iż inwestor nie posiadał w dacie jego realizacji pozwolenia na budowę.

Za bezpodstawne uznać należy twierdzenie skarżącego, że jako członek wspólnoty mieszkaniowej i współwłaściciel budynku ma prawo korzystania z części tego budynku jakim jest dach na własne potrzeby bez konieczności uzyskiwania czyjejkolwiek zgody. Dach należy do części wspólnej budynku. Umieszczenie masztu antenowego na dachu nie spowoduje oczywiście, iż dach przestanie pełnić swoja funkcję. Zauważyć jednak należy, iż jest to bardzo istotna część budynku. Umieszczenie na części dachu powoduje chociażby ten efekt, iż poruszanie się po tej części dachu w celu dokonania napraw jest utrudnione. Wyrażenie zgody na umieszczenie masztu antenowego na dachu

przekracza zakres zwykłego zarządu. Wymaga więc uzyskania od współwłaścicieli budynku uchwały wyrażającej zgodę na takie zagospodarowanie dachu. Przepis art.22 ust.3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali (Dz. U. Nr 85, poz.388 ze zm.) wymienia jedynie przykładowo czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu. Nawet jednak gdyby przyjąć, że zadysponowanie częścią dachu budynku w celu wykorzystania go do umiejscowienia na nim masztu nie wykracza poza zakres zwykłego zarządu skarżący musiałby uzyskać zgodę Zarządu Wspólnoty. Tymczasem zgodą taką skarżący nie dysponuje.

Przyznać należy skarżącemu rację, że nieuzasadniony jest pogląd organów administracji, że nie przedstawił on zaświadczenia Prezydenta Miasta [...] o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skoro jak wynika z pisma Prezydenta Miasta [...] plan zagospodarowania przestrzennego na datę wydawania zaświadczenia nie został sporządzony to nie sposób wymagać od skarżącego by przedstawił zaświadczenie o zgodności zabudowy z takim planem. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia jakie zapadło w sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący nie przedstawił w wyznaczonym mu terminie oświadczenia o prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane jak również nie przedstawił inwentaryzacji budowlanej dotyczącej masztu wraz z opinią o jego stanie technicznym. Niewykonanie tych obowiązków uniemożliwiało dokonanie legalizacji inwestycji i skutkowało koniecznością wydania nakazu rozbiórki masztu. Co do zasady rozstrzygnięcie organów nadzoru budowlanego było słuszne. Zmianie natomiast winien ulec zakres nakazanej skarżącemu rozbiórki poprzez ograniczenie nakazu rozbiórki do tej części masztu, która przekracza 3 m.

Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.1a i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.