Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 230/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 119 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 207 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

J.D. (powoływany dalej jako: "skarżący", "Strona", "Beneficjent") wniósł skargę na decyzję Zarządu Województwa (powoływanego dalej jako: "ZW", "IZ", "organ") z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] orzekającą o zwrocie przez Beneficjenta E. kwoty 6.082,92 zł wraz z naliczonymi odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek bankowy Beneficjenta, tj. od [...] października 2018 r., do dnia zwrotu środków na rachunek wskazany przez Instytucję Zarządzającą RPO [...], w związku z nienależytym wykonywaniem obowiązków wynikających z § 20 ust. 4 umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

Beneficjent E. zawarł z Zarządem Województwa pełniącym rolę Instytucji Zarządzającej RPO [...] 2020 w dniu [...] lipca 2018 r. umowę na realizację projektu [...] pn. "[...]!". Do powyższej umowy sporządzono aneks z dnia [...] września 2018 r.

W dniach [...] kwietnia 2019 r. IZ przeprowadziła kontrolę realizacji projektu w siedzibie Beneficjenta. W toku tej kontroli ustalono, że w ramach realizacji projektu naruszono § 20 ust. 4 umowy o dofinansowanie poprzez poniesienie wydatków na dwie umowy zawarte z Ł.D. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą W.

Powyższą nieprawidłowość stwierdzono w I wersji informacji pokontrolnej, niemniej Strona nie zgodziła się ze wszystkimi ustaleniami zespołu kontrolującego.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. skarżący stwierdził, że udzielone zamówienie stanowiło wartość poniżej 20 tys. zł netto, w związku z tym nie miały zastosowania procedury rozeznania rynku, ani zasady konkurencyjności. W związku z powyższym zastosował wewnętrzne procedury. Zgodnie z nimi dołożył wszelkich starań, aby wydawać pieniądze w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny. Ponadto zwrócił uwagę, że w myśl Wytycznych zakaz powiązań kapitałowych lub osobowych pomiędzy Beneficjentem, a Wykonawcą odnosi się do procedury związanej z zasadą konkurencyjności, a wiec w przypadku zamówień przekraczających 50 tys. zł netto. Natomiast wartość zamówień dotyczących pełnienia funkcji eksperta - członka Komisji Rekrutacyjnej oraz prowadzenia badania predyspozycji do założenia i prowadzenia działalności gospodarczej nie przekraczała progu wskazanego w zapisach Wytycznych i Beneficjent nie miał obowiązku wyboru Wykonawcy, który będzie spełniał określone w rozdziale 6.5 Wytycznych warunki. Beneficjent nie zgodził się z opinią jakoby naruszył zapis § 20 ust. 4 umowy o dofinansowanie. Jednocześnie odesłał do IZ niepodpisany egzemplarz informacji pokontrolnej i listy sprawdzającej oraz złożył do niej zastrzeżenia.

Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. ZW przesłał do Beneficjenta ostateczną wersję informacji pokontrolnej. Nie uznał argumentów Strony za zasadne i nie zmienił treści Informacji pokontrolnej w tym zakresie.

W piśmie z dnia [...] lipca 2019 r. skarżący ponownie odesłał niepodpisany egzemplarz informacji pokontrolnej oraz powtórzył prezentowane stanowisko w sprawie.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. IZ poinformowała, że kontrolę uznano za zakończoną a sprawa zostanie przekazana opiekunowi projektu, celem wszczęcia procedury odzyskiwania środków.

Następnie pismem z dnia [...] października 2019 r. IZ wezwała Stronę do zapłaty kwoty 6.082,92 zł, którą uznano za niekwalifikowalną w związku z naruszeniem § 20 ust. 4 umowy o dofinansowanie. Wezwanie to ponowiono pismem z dnia [...] września 2020r., jednak Strona nie wykonała wynikającego z niego zobowiązania.

W związku z brakiem dokonania zwrotu uchwałą Zarządu Województwa z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne, o czym zawiadomiono Stronę pismem z dnia [...] listopada 2020 r.

Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. ZW orzekł zwrocie przez skarżącego kwoty 6.082,92 zł wraz z naliczonymi odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek bankowy Beneficjenta, tj. od [...] października 2018 r., do dnia zwrotu środków na rachunek wskazany przez Instytucję Zarządzającą RPO [...] 2020, w związku z nienależytym wykonywaniem obowiązków wynikających z §20 ust. 4 umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r.

W motywach uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji wskazał na treść w § 20 ust. 4 , § 18 i § 2 umowy o dofinansowanie z dnia [...] lipca 2018 r. Następnie wyjaśnił, że w sprawie kluczowym jest zbadanie, czy wybór na członka Komisji Rekrutacyjnej Ł.D. stanowi konflikt interesów, a wybór wykonawcy usługi narusza zasady bezstronności i obiektywizmu przy wyborze wykonawcy usług.

Wyjaśnił, że definicja pojęć "konflikt interesów", "bezstronność" i "obiektywizm" nie została określona w umowie o dofinansowanie. Wskazał na słownikową definicję pojęć: bezstronności i obiektywizmu. Nadto zaznaczył, że w ustawach z zakresu procedury administracyjnej, cywilnej i karnej przyjęto rozwiązanie polegające na tym, że w sytuacji kiedy potencjalnie mogłoby dojść do wystąpienia takiego konfliktu z orzekania w sprawie wykluczone są między innymi osoby pozostające ze stroną w stosunku pokrewieństwa w linii prostej. Organ wskazał na definicję pojęcia "konflikt interesów" zawartą w ustawie Prawo zamówień publicznych, w Dyrektywie 2014/24/UE oraz Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (powoływanych dalej jako Wytyczne). Następnie stwierdził, że w ramach obowiązującego systemu prawnego stosunek pokrewieństwa w linii prostej pomiędzy osobami mającymi wpływ na rozstrzygnięcie danej sprawy, a osobami wybranymi do jej załatwienia stanowi podstawę do uznania, że w danej sprawie zachodzi konflikt interesów.

Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie bez wątpliwości pozostaje fakt, że J.D. oraz Ł.D. łączy stosunek pokrewieństwa w linii prostej.

W ocenie organu na podstawie §20 ust. 4 umowy o dofinansowanie wydatki w kwocie 6.082,92 zł poniesione na sfinansowanie umów zawartych z Ł.D. należy uznać za niekwalifikowalne. Organ wyjaśnił, że paragraf ten dotyczy zagadnienia udzielania zamówień w ramach projektu. Zgodnie z nim Beneficjent może udzielać zamówień w trzech trybach w zależności od jego wielkości i tego czy jest podmiotem publicznym, czy prywatnym, tj.:

a) udzielenie zamówień zgodnie z ustawą prawo zamówień publicznych,

b) udzielenie zamówień zgodnie z zasadą konkurencyjności,

c) udzielenie zamówień zgodnie z wewnętrznymi procedurami określającymi sposób

wyłonienia wykonawcy.

W każdym z tych przypadków - zgodnie z punktem 4 - beneficjent zobowiązany jest do dołożenia wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywizmu przy wyłanianiu przez Beneficjenta wykonawcy realizacji usług lub dostaw w ramach realizowanego projektu. Umowa o dofinansowanie nie ogranicza stosowania punktu 4 §20.

Dodatkowo organ stwierdził, że zgodnie z §2 pkt. 3 Zarządzenia z dnia 23 sierpnia 2017 r. w sprawie wyboru Wykonawców w projektach współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego, realizowanego przez E. "Czynności związane z udzieleniem zamówienia wykonują osoby zapewniające bezstronność i obiektywizm". W ocenie organu również w tym przypadku wydaje się zasadnym odniesienie pojęć "bezstronność" i "obiektywizm" do definicji wypracowanych w ramach orzecznictwa i doktryny w zakresie udzielania zamówień finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie z wyjaśnieniami przedstawionymi przez Urząd Zamówień Publicznych czynności związane z przygotowaniem i prowadzeniem zamówienia powinny być wykonywane właśnie przez osoby, które będą wykonywały czynności zgodnie z zasadami bezstronności i obiektywizmu, co oznacza że w postępowaniu takim nie powinny brać osoby, co do których mogą występować wątpliwości co do niezależności ich opinii, odczuć, preferencji czy interesów. Natomiast w tym przypadku dysponenta środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Społecznego z wykonawcą usługi łączy stosunek pokrewieństwa w linii prostej, co w opinii organu narusza wyrażoną w §2 pkt. 3 Zarządzenia zasadę bezstronności i obiektywizmu.

Zdaniem ZW fakt podpisania umów z innymi wykonawcami świadczy o tym, że na rynku występowały inne podmioty posiadające kwalifikacje umożliwiające realizację usługi, stąd nie było konieczności zlecenia jej krewnemu, a w konsekwencji

dopuszczenia się konfliktu interesów jedynie do zasady konkurencyjności. Z jego treści wprost wynika, że dotyczy on realizacji usług lub dostaw.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Beneficjent, w piśmie z dnia [...] marca 2021 r., zwrócił się do ZW o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylenie decyzji z dnia [...] lutego 2021 r. i umorzenie postępowania. Skarżący podtrzymał stanowisko i argumentację podnoszoną dotychczas w sprawie. Jednocześnie podkreślił, że zawarcie umowy z Ł.D. nastąpiło ze względu na jego duże doświadczenie, a nie pokrewieństwo z Beneficjentem.

Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. ZW utrzymał w mocy z dnia [...] lutego 2021 r., podtrzymując przedstawioną w niej argumentację.

Zaznaczył, że umowa o dofinansowanie nie ogranicza stosowania punktu 4 § 20 jedynie do zasady konkurencyjności. Z jego treści wprost wynika, że dotyczy on realizacji usług lub dostaw w ramach projektu, co bezsprzecznie oznacza wszystkie usługi i dostawy, nawet te w kwocie do 20 tyś. złotych.

Na powyższą decyzję J.D. wniósł skargę zarzucając jej naruszenie:

1) art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 2019 r. o finansach publicznych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm., zwana dalej "u.f.p.") poprzez uznanie, że środki przeznaczone na realizację projektu finansowanego z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p.;

2) art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a także przez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy;

3) art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego.

Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji z [...] lutego 2021 r. oraz umorzenie postępowania administracyjnego; ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Wniósł także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Skarżący podniósł, że z brzmienia podrozdziału 6.2 Wytycznych wynika, iż ocena kwalifikowalności wydatków polega na analizie zgodności jego poniesienia z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i prawa krajowego, decyzją w sprawie zatwierdzenia wkładu finansowego na rzecz dużego projektu, umową o dofinansowanie i Wytycznymi oraz innymi dokumentami, do których stosowania beneficjent zobowiązał się w umowie o dofinansowanie. W zapisach podrozdziału 6.2 pkt 3 Wytycznych określono jakie warunki musi spełnić wydatek, aby został uznany za kwalifikowalny. Skarżący zaznaczył, że uznając dany wydatek za niekwalifikowalny Organ oparł się jedynie na tym, iż Ł.D. jest bliskim krewnym Beneficjenta oraz osobą upoważnioną przez niego do podejmowania w jego imieniu wiążących decyzji finansowych. Z informacji przekazanych przez Beneficjenta wynika, iż nie znajdują potwierdzenia w istniejącym stanie faktycznym okoliczności wynikające z treści złożonego przez Ł.D. oświadczenia z dnia [...] kwietnia 2019 r. Wobec powyższego okoliczność ta nie może być brana pod uwagę przy dokonywaniu analizy oceny zasadności poczynienia wydatku.

Odnosząc się do kwestii stosunku pokrewieństwa istniejącego między Beneficjentem a Wykonawcą skarżący zauważył, iż samo stwierdzenie powyższej okoliczności nie jest wystarczające do przyjęcia, iż Beneficjentowi można zarzucić brak bezstronności i obiektywizmu przy wyłanianiu wykonawcy do realizacji usług w ramach projektu. Zgodnie z wewnętrznymi procedurami, do stosowania których Beneficjent był w tym przypadku zobowiązany, Beneficjent zobowiązany był dołożyć starań, aby wydatkować środki w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny. Powyższe zobowiązanie odpowiada treści podrozdziału 6.2 pkt 3 lit. g Wytycznych.

Skarżący stwierdził, że ze stanowiska Organu nie wynika, aby przeprowadził on jakąkolwiek analizę w przedmiotowym zakresie i poczynił jakiekolwiek ustalenia. Podkreślił, że już z treści pisma Beneficjenta z dnia [...] czerwca 2019 r. stanowiącego zastrzeżenia do informacji pokontrolnej wynika, iż Ł.D. nie był jedynym Wykonawcą, z którym Beneficjent zawarł pisemne umowy dotyczące realizacji tego rodzaju usług. Dokumenty przekazane przez Beneficjenta jednoznacznie wskazują, iż z Ł.D., podobnie jak z innymi osobami, zawarł umowę w formie pisemnej, w której ściśle zostały określone obowiązki stron, w tym w szczególności zleceniobiorcy. W umowie przewidziane zostały także rozwiązania mające na celu wyegzekwowanie tych obowiązków i zabezpieczenie należytego wykonania umowy (m.in. poprzez wprowadzenie kar umownych). Jak wynika z załączonych umów, Ł.D. nie był jedyną osobą zaangażowaną do realizacji usług i warunki jego zlecenia nie odbiegały od pozostałych umów a Beneficjent zlecając realizację usług na pełnienie funkcji eksperta - członka Komisji Rekrutacyjnej oraz na przeprowadzenie badania predyspozycji kandydatek zawarł z wykonawcami pisemne umowy. Zakres obowiązków, jak i stawki wynagrodzenia wynikające z zawartych umów są takie same dla każdego z wykonawców. Zawarcie i realizacja umowy z Ł.D. była niezbędna do zapewnienia sprawnej realizacji zadań wynikających z projektu, a także pozwoliła na osiągnięcie oczekiwanego (najlepszego) efektu w porównaniu z poniesionym nakładem. Skarżący podkreślił, że jako Beneficjent zobowiązany był dołożyć starań, aby wydatkować środki w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny (zgodnie z wewnętrznymi procedurami, które przekazał organowi), co w niniejszej sprawie uczynił.

W odpowiedzi na skargę ZW, reprezentowany przez adwokata, wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w sprawie. Jednocześnie wniósł o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja ZW z dnia [...] marca 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2021 r. orzekającą o zwrocie przez skarżącego kwoty 6.082,92 zł wraz z naliczonymi odsetkami, w związku z nienależytym wykonywaniem obowiązków wynikających z §20 ust. 4 umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] lipca 2018r.

Sprawa ta, z uwagi na zgodne wnioski stron w tym zakresie, została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 P.p.s.a.).

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2019r., poz. 869 ze zm.)

Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona odpowiednio w ust. 9, 11 i 11a lub instytucja, która podpisała z beneficjentem umowę o dofinansowanie, wzywa do: 1) zwrotu środków lub 2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (art. 207 ust. 8 u.f.p.)

Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, albo ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, albo ustawy o zasadach realizacji programów, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2, oraz zawierającą pouczenie o sankcji wynikającej z ust. 4 pkt 3, z zastrzeżeniem ust. 7 (art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p.).

Po myśli art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Natomiast stosownie do treści art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r., poz. 818) instytucją zarządzającą jest zarząd województwa - w przypadku regionalnego programu operacyjnego.

Spór między stronami niniejszego postępowania sprowadza się do rozstrzygnięcia czy zawarcie przez skarżącego z Ł.D. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą W. umów: z dnia [...] września 2018 r. na pełnienie funkcji eksperta – członka Komisji Rekrutacyjnej, i z dnia [...] października 2018 r. na przeprowadzenie badania predyspozycji kandydatek do założenia i prowadzenia działalności gospodarczej dla 40 osób stanowi naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. a w konsekwencji czy okoliczności te uprawniały ZW do zakwestionowania wydatków związanych z tymi umowami.

Skarżący zarzuca organowi naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. ale także naruszenie art. 7, art. 8 , art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez ich niezastosowanie i nieprzeprowadzenie wszystkich odwodów niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a także przez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów związanych z naruszeniem przez organ przepisów postępowania stwierdzić należy, że analiza zgromadzonych akt administracyjnych sprawy oraz lektura obu decyzji ZW, wskazuje, że zarzuty te nie są zasadne. Wbrew opinii skarżącego organ w sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, wyciągając z niego poprawne wnioski dające podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia. Na każdym etapie postępowania skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu z czego też korzystał. Zaś pisma skarżącego i prezentowane przez niego stanowisko zostało przez organ ocenione.

Odnosząc się do kwestii w sprawie spornej wyjaśnić należy, że dokonując interpretacji pojęcia "innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu", o którym mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. należy uwzględnić zarówno potoczne znaczenie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że procedury, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. to procedury określone w umowie międzynarodowej lub inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu wydatkowanych środków. Mogą to być procedury wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, takich jak np. ustawa Prawo zamówień publicznych, ale również procedury określone w dokumentach systemu realizacji danego programu, a także procedury określone w umowie o dofinansowanie realizacji projektu (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2021 r. sygn. akt I GSK 1906/18; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl)

Stwierdzić zatem należy że zawarta w dniu [...] lipca 2018 r. pomiędzy skarżącym a Województwem umowa o dofinansowanie Projektu [...] współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego [...] 2020 także należy do procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p.

Zgodnie z § 20 tej umowy:

1. Beneficjent udziela zamówień w ramach Projektu zgodnie z ustawą prawo zamówień publicznych albo zasadą konkurencyjności na warunkach określonych w Wytycznych o których mowa w § 1 pkt 32 ppkt d). W przypadku zamówienia o wartości niższej niż 20 tys. zł netto, Beneficjent jest zobowiązany do stosowania wewnętrznych procedur (rozporządzenie, regulamin, itp.), określających sposób wyłaniania wykonawcy.

2. W przypadku Beneficjentów nie posiadających procedur wewnętrznych dot. udzielania zamówień, którzy ponieśli wydatek o wartości poniżej 20 tys. zł netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT) oraz w przypadku zamówienia publicznego, dla którego nie stosuje się procedur wyboru wykonawcy, zgodnie z podrozdziałem 6.5 Wytycznych o Których mowa § 1 pkt 32 ppkt d) uznaje się udokumentowanie wyboru wykonawcy na podstawie rozeznania rynku u min. 3 oferentów.

3. Beneficjent jest zobowiązany stosować klauzule społeczne przy udzielaniu następujących rodzajów zamówień (...)

w przypadku gdy zgodnie z ust. 1 i 2 jest jednocześnie zobowiązany stosować do nich ustawę prawo zamówień publicznych albo zasadę konkurencyjności.

4. Beneficjent zobowiązany jest do dołożenia wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywizmu przy wyłanianiu przez Beneficjenta wykonawcy do realizacji usług lub dostaw w ramach realizowanego Projektu.

5. Instytucja Zarządzająca w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Beneficjenta zasad określonych w ust. 1 może dokonywać korekt finansowych lub pomniejszać wartość wydatków kwalifikowanych ujętych we wniosku o płatność złożonym przez Beneficjenta o kwotę wydatków poniesionych nieprawidłowo/wyłączonych z kwalifikowalności, zgodnie z rozporządzeniem wydanym na podstawie art. 24 ust, 13 ustawy wdrożeniowej. Powyższe pomniejszenia kwot wydatków kwalifikowanych obejmują całość wydatku poniesionego z naruszeniem ww. zasad.

6. Za nienależyte wykonanie zamówień, o których mowa w ust. 1, Beneficjent stosuje kary, które wskazane są w umowie zawieranej z wykonawcą. W sytuacji niewywiązania się przez wykonawcę z warunków umowy o zamówienie przy jednoczesnym niezastosowaniu kar umownych, Instytucja Zarządzająca może uznać część wydatków związanych z tym zamówieniem za niekwalifikowalne.

Dokonując interpretacji ust. 1 i 2 ww. zapisu zgodzić się należy, ze skarżącym, że z uwagi na to, iż sporne zamówienie stanowiło wartość poniżej 20 tys. zł netto w sprawie nie miały zastosowania przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych ani Wytyczne, o których mowa w § 1 pkt 32 ppkt d) umowy o dofinansowanie a wewnętrzne procedury, zgodne z Zarządzeniem 28 sierpnia 2017 r. w sprawie wybory wykonawców w projektach współfinansowanych w Europejskiego Funduszu Społecznego, realizowanych przez E.

Niemniej jednak, jak słusznie zauważył ZW, powyższa okoliczność w żaden sposób nie wyłącza wobec skarżącego stosowania się do zapisów ust. 4 ww. § 20 umowy o dofinansowanie. Tym samym w każdym przypadku udzielenia zamówień, także tych poniżej 20 tyś zł, skarżący zobowiązał się do dołożenia wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywizmu przy wyłanianiu wykonawcy do realizacji usług lub dostaw w ramach realizowanego Projektu.

Definicja pojęć "bezstronność" i "obiektywizm" nie została w ww. umowie zdefiniowana zasadnie zatem organ odwołał się do ich znaczenia słownikowego. Bezstronny, wg. Słownika PWN, to "kierujący się obiektywizmem". Z kolei obiektywizm to "przedstawienie i ocenianie czegoś w sposób zgodny ze stanem faktycznym, niezależnie od własnych opinii, uczuć i interesów".

Wobec powyższego, zgodzić się należy z ZW, że zawarcie umów przez Beneficjenta (skarżącego) z synem doprowadziło do naruszenia § 20 ust. 4 umowy o dofinansowanie. Stosunek pokrewieństwa w linii prostej pomiędzy osobami mającymi wpływ na rozstrzygnięcie danej sprawy, a osobami wybranymi do jej załatwienia niewątpliwie stanowi podstawę do uznania, że w danej sprawie zachodzi konflikt interesów. Wbrew opinii skarżącego, już samo stwierdzenie tych powiązań osobowych, jest wystarczającą podstawą do takiego wniosku. Natomiast to, że Ł.D. nie był jedynym wykonawcą, z którym skarżący zawarł umowy na realizacje usług wniosku tego nie podważa. Podobnie jak deprecjonowanie przez skarżącego oświadczenia Ł.D. z dnia [...] kwietnia 2019 r. Zaznaczyć należy, że oświadczenie to nie stanowiło podstawy stwierdzonych uchybień. Co więcej, w aktach administracyjnych datą [...] kwietnia 2019 r. opatrzony jest jedynie Protokół przyjęcia wyjaśnień od asystentki projektu J.M., w którym wskazano, że "osoby upoważnione do podejmowania wiążących decyzji finansowych w imieniu beneficjenta (J.D. – właściciel, Ł.D. – pełnomocnik) nie są prawomocnie skazane za przestępstwa przeciwko mieniu (...)".

Na marginesie zaznaczyć należy, że powyższa interpretacja zawartego w ww. § 20 ust. 4 umowy o dofinansowanie pojęcia "konfliktu interesów" jest zgodna z jego definicjami zawartymi w innych aktach prawnych, m.in. ustawie Prawo zamówień publicznych, gdzie w art. 56 ust. 2 pkt 2 wskazano, że konflikt interesów występuje wówczas, gdy osoby wymienione w ust. 1 pozostają w związku małżeńskim, w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa lub powinowactwa w linii bocznej do drugiego stopnia, lub są związane z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli albo pozostają we wspólnym pożyciu z wykonawcą, jego zastępcą prawnym lub członkami organów zarządzających lub organów nadzorczych wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia. Ustawa ta, jak już wyżej wskazano nie miała w sprawie zastosowania. Jednakże odmienne rozumienie tych pojęć mogłoby budzić wątpliwości.

Nadto jak słusznie zauważył organ powołana wyżej definicja pojęć "bezstronność" i "obiektywizm" pozwala przyjąć, że zawierając sporne umowy skarżący naruszył też procedury wewnętrzne tj. § 2 pkt 3 Zarządzenia z dnia 23 sierpnia 2017 r., zgodnie z którym czynności związane z udzieleniem zamówienia wykonują osoby zapewniające bezstronność i obiektywizm.

Stwierdzone przez organ naruszenia uprawniały ZW do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu środków. Wobec powyższego jako chybiony należy ocenić również zarzut skarżącego związany z naruszeniem przez organ art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę w całości.

Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wyjaśnić należy, że wniosek ten nie mógł być uwzględniony, bowiem przepisy P.p.s.a. obowiązujące w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie przewidują zwrotu kosztów postępowania od skarżącego na rzecz organu w razie oddalenia skargi.