Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 225/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 74 ust. 3, art. 85 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 49
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. S.-W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 199/18 w sprawie ze skargi K. S.-W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2017 r. znak: SKO.[...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez K. S.-W. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 199/18, którym oddalono skargę w/w od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia

2017 r. nr SKO.[...]w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia

Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

W dniu [...] września 2016 r. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe P. K. Sp. z o. o. wystąpiło z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu na działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości S., gmina K.. W wniosku wskazano, iż przedmiotowa działalność prowadzona będzie w 8 kurnikach produkcyjnych. Powierzchnia odchowu w każdym obiekcie wyniesie 1855 m2. Przewidywana obsada każdego kurnika to 40.000 sztuk. Maksymalna obsada we wszystkich kurnikach będzie wynosić 320 000 sztuk, tj. 1280 DJP.

Do złożonego wniosku - z uwagi na to, iż planowane przedsięwzięcie zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - załączony został raport o oddziaływaniu na środowisko sporządzony zgodnie z art. 66 u.i.o.ś. Ponadto, w ramach inwestycji przewiduje się lokalizację dwóch naziemnych zbiorników na gaz propan-butan o pojemności do 43 m3 każdy. Przedsięwzięcie to kwalifikuje się do § 3 ust. 1 pkt 37 w/w rozporządzenia. Obszar inwestycji nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko z udziałem społeczeństwa, a także po uzyskaniu od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. opinii w sprawie realizacji ww. przedsięwzięcia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych (opinia sanitarna z dnia [...] października 2016 r.) oraz od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia (postanowienie z [...] grudnia 2016 r.), Wójt Gminy K. w dniu [...] kwietnia 2017 r. wydał decyzję odmawiającą wnioskodawcy określenia środowiskowych uwarunkowań dla w/w przedsięwzięcia. Jako główną i wyłączną przyczynę wydania decyzji odmownej wskazano wzmożone konflikty społeczne i silny protest mieszkańców wsi S. przeciwko realizacji inwestycji.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez wnioskodawcę, uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium wskazało, iż brak akceptacji społecznej i obawa mieszkańców wsi S. o pogorszenie się warunków życia, możliwy spadek wartości gospodarstw i zahamowanie procesu budownictwa, a także problem emisji odorów podnoszony przez mieszkańców nie stanowi przesłanki do odmowy wydania decyzji. Przepisy ustawy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, a nie uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Katalog przypadków, w których należy odmówić ustalenia środowiskowych uwarunkowań, precyzyjnie określa ustawa z dnia 3 października

2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydając taką decyzję bierze pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art 77 ust.1 u.i.o.ś., ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i nie ma podstaw do przyznania prymatu jedynie opinii społeczności lokalnej.

Ponownie rozpatrując sprawę Wójt Gminy K. decyzją z dnia

[...] września 2017 r., powołując się na art. 71 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 75 ust.1 pkt 4 oraz art 77 ust.1 pkt 1 i 2, art. 80 ust.1 i art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353, dalej u.i.o.ś.) oraz § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71., dalej rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r.) ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa fermy drobiu na działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości S., gmina K."

i jednocześnie określił m.in., że planowane przedsięwzięcie polegać będzie na budowie 8 budynków inwentarskich o maksymalnej powierzchni odchowu 1 855 m2 w każdym budynku. Maksymalna obsada na fermie po zrealizowaniu przedmiotowego przedsięwzięcia nie może przekroczyć łącznie 320 000 szt. brojlerów (1 280 DJP).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że planowana inwestycja należy do przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest wymagane obligatoryjnie. Ponadto, w ramach inwestycji przewiduje się lokalizację dwóch naziemnych zbiorników na gaz propan-butan o pojemności do 43 m3 każdy. Przedsięwzięcie to kwalifikuje się do § 3 ust. 1 pkt 37 w/w rozporządzenia. Dalej organ wskazał, że z wykonanych obliczeń rozprzestrzeniania substancji w powietrzu wynika, że wielkość emisji z ww. źródeł emisji, poza terenem inwestycji nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych częstości przekroczeń określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. nr 16, poz. 87), oraz że będą dotrzymane standardy jakości powietrza określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2012 r. poz. 1031), a w związku z tym spełnione będą wymagania w zakresie ochrony powietrza określone w przepisach. Opisując położenie terenu, na którym ma być zrealizowane przedsięwzięcie organ stwierdził, że wokół planowanej inwestycji znajdują się tereny rolne. Najbliższe tereny wymagające ochrony akustycznej położone są w odległości ok. 300 m po stronie północno-wschodniej i jest to zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Z zaprezentowanych wyników obliczeń wynika, iż hałas związany z działalnością fermy nie spowoduje przekroczenia poziomu dopuszczalnego określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112).

Działka [...] w S., na której przedsięwzięcie ma być realizowane obejmuje teren użytkowany rolniczo, na którym znajdują się częściowo nieczynne zabudowania gospodarstwa rolnego. W otoczeniu inwestycji znajdują się głównie tereny leśne i grunty orne. Ponadto w jej najbliższym sąsiedztwie jest cmentarz. W odległości ok. 550 m na północ od planowanego przedsięwzięcia przepływa rzeka W. W związku z realizacją przedsięwzięcia nie ma konieczności usuwania drzew i krzewów. W trakcie wizji terenowej na przedmiotowym terenie nie stwierdzono gatunków roślin i grzybów podlegających ochronie prawnej, ani też miejsc stałego bytowania zwierząt. W odległości ok. 1 km w kierunku południowym zlokalizowane są 2 strefy ochronne ptaków: bielika Haliaeetus albicilla oraz bociana czarnego Ciconia nigra. Przedmiotowy teren nie należy do obszarów o szczególnych walorach krajobrazowych, a inwestycja wpisuje się w dotychczasowy sposób jego zagospodarowania. Przedmiotowe przedsięwzięcie zlokalizowane zostanie poza obszarami podlegającymi ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r., poz. 1651 ze zm.). Nie stwierdzono konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. Dalej organ stwierdził, że realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje naruszenia wymagań ochrony środowiska zawartych w przepisach, jeśli spełnione będą warunki określone w postanowieniu wydanym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., opinii Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego we W., w niniejszej decyzji oraz w przedłożonych dokumentach.

Odwołania od powyższej decyzji o jednobrzmiącej treści wnieśli P.M., J. G., A. D., K. D., K. S.-W., L. K., L. K., T.M., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Kwalifikację przedsięwzięcia jako wymagającego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dokonuje się zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. Zakwalifikowanie planowanego przedsięwzięcia jako mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko skutkowało tym, że konieczne było przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i obligatoryjnie wymagane było sporządzenie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto w ramach realizacji inwestycji planuje się budowę dwóch zbiorników na gaz propan-butan o pojemności do 43 m3 każdy, co stanowi przedsięwzięcie wymienione w § 3 ust. 1 pkt 37 wspomnianego rozporządzenia. W ramach przeprowadzonego postępowania postanowieniem RDOŚ z dnia [...] grudnia 2016 r., uzgodnione zostały środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia. Ponadto PPIS we W. w opinii sanitarnej z dnia [...] października 2016 r. ocenił warunki realizacji przedsięwzięcia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Wspomniane organy w zakresie swoich kompetencji, działając jako organy wyspecjalizowane w kwestiach objętych uzgodnieniami i opinią, przedstawiły swoje stanowiska pozytywnie oceniając warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia, przy dochowaniu wyznaczonych warunków. Nadto RDOŚ w P. w piśmie z dnia [...] marca 2017 r. stwierdził, że kwestie poruszane w pismach stron postępowania nie mają wpływu na ustalone warunki środowiskowe realizacji inwestycji. Także PPIS we W. pismem z dnia [...] marca 2017 r. podtrzymał swoją opinię w całości.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium zwróciło uwagę na szczególną moc dowodową uzgodnień regionalnego dyrektora ochrony środowiska w postępowaniach środowiskowych. Pozytywna weryfikacja raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadzona przez ten wyspecjalizowany organ wskazuje, jakie warunki muszą być dochowane by przeprowadzenie inwestycji było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa ochrony środowiska oraz by sposób realizacji zamierzonego przedsięwzięcia minimalizował negatywne oddziaływania na środowisko. Wydanie przez ten organ postanowienia uzgadniającego warunki realizacji przedsięwzięcia daje gwarancję, że przeprowadzenie działań inwestycyjnych wymagających uzyskania decyzji środowiskowej jest możliwe bez przekroczenia obowiązujących wartości normatywnych określających dozwolone oddziaływanie na środowisko.

W toku prowadzonego postępowania złożone przez strony uwagi do raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, były analizowane przez RDOŚ w P., a także stanowiły przedmiot odrębnych wyjaśnień tego organu przedstawionych w piśmie z dnia [...] marca 2017 r. Składana dokumentacja została także ponownie opiniowana przez PPIS we W., który każdorazowo podtrzymywał swoją opinię sanitarną z dnia [...] października 2016 r. Dodatkowo inwestor udzielił także wyjaśnień pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. w odpowiedzi na uwagi do raportu zgłaszane przez strony postępowania.

Kolegium zauważyło, że negowanie założeń raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i ustaleń regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz państwowego powiatowego inspektora sanitarnego powinno odbywać się w oparciu o rzetelny materiał dowodowy prezentujący odmienne wnioski od tych, które płyną z raportu złożonego przez inwestora. Podważenie jego ustaleń może nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora. Skoro w niniejszej sprawie takiego kontrraportu nie przedłożono, a orzekające organy uznały, że przedłożony przez inwestora raport spełnia wymogi formalne (ustawowe) oraz sporządzony został w sposób rzetelny, a jego wnioski są logiczną konsekwencją wywodów w nim zawartych, to raport ten musiał zostać przyjęty jako podstawowy dowód w postępowaniu o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

Odnosząc się do zarzutu braku zapewnienia stronom postępowania przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań stwierdzono, że organ I instancji naruszył zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu uchybiając normie wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. Jednakże uchybienie to nie stanowi podstawy do uchylania zaskarżonej decyzji i ponownego rozpatrzenia sprawy. Brak zawiadomienia stron przez organ I instancji o zakończeniu zbierania materiału dowodowego jest wyłącznie brakiem natury proceduralnej i ostatecznie nie wpłynął on na merytoryczne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Kolegium podkreśliło, że po uchyleniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. organ I instancji nie poszerzał materiału dowodowego zgromadzonego dotychczas w sprawie, stąd też strony postępowania posiadały wiedzę na temat zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym dowodów, a tym samym nie zaistniała sytuacja, w której strony postępowania byłyby zaskoczone nową dokumentacją, z którą nie mogły się zapoznać i do treści której nie były w stanie się odnieść. W złożonym odwołaniu nie podniesiono nowych zarzutów merytorycznych, innych niż te, które zgłaszane były w trakcie postępowania przed Wójtem Gminy K., co do których odnosił się RDOŚ w P. oraz PPIS we W.. Nie przedłożono także nowych dowodów, pozwalających na powzięcie uzasadnionych wątpliwości do treści raportu oraz ustaleń RDOŚ w P. i PPIS we W..

Odnosząc się do zarzutu, że skoro realizacja inwestycji przewiduje także lokalizację dwóch naziemnych zbiorników na gaz propan - butan o pojemności 43 m3, to w wydanej sprawie organ I instancji pominął jedną z podstaw prawnych wydania decyzji, tj. § 3 ust. 1 pkt 37 rozporządzenia w sprawie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. wskazano, że w zaskarżonej decyzji Wójt w sentencji powinien podać jako podstawę prawną pominięty przepis, jednakże jego niewskazanie nie powoduje, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Wspomniana budowa dwóch zbiorników na gaz propan-butan była przedmiotem analizy RDOŚ w P., który wziął pod uwagę zarówno kwestie emisji substancji w wyniku spalania płynnego propanu-butanu w celu zapewnienia paliwa dla kotła o mocy 50 kW, a także przyjął, że posadowienie zbiorników z gazem będzie zgodne z wymaganiami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produkcji naftowych i ich usytuowanie (Dz.U. z 2014 r., poz. 1853). Ponadto organ stwierdził, że ze względu na łączną pojemność naziemnych zbiorników na gaz płynny mogącą pomieścić 47,82 Mg gazów łatwopalnych ciekłych, zakład nie będzie się zaliczać do zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji niebezpiecznych, decydujących o zaliczeniu zakładu do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz.U. z 2016 r., poz. 138). Także PPIS we W. w wydanej opinii sanitarnej przyjął, że emisja z zakładu nie spowoduje przekroczeń standardów jakości środowiska oraz wartości dopuszczalnych stężeń, a także poziomów alarmowych substancji w powietrzu. Takie też stanowisko zajął organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe uchybienie w postaci pominięcia w sentencji części podstawy prawnej jest naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. Jednak z analizy akt sprawy wynika, że aspekt planowanej budowy zbiorników na gaz propan-butan został uwzględniony przy określaniu środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji.

Odnosząc się do wniosku Prokuratora o przeprowadzenie dowodu z oględzin celem ustalenia odległości od planowanej inwestycji stanowisk lęgowych, godowych i żerowisk chronionych zwierząt oraz o powołanie biegłego w celu zbadania kierunków wiatrów wstępujących na terenach sąsiadujących z inwestycją Kolegium stwierdziło, że te zagadnienia były już przedmiotem analizy RDOŚ w P., który z urzędu przeprowadził wizję terenową na miejscu planowanej inwestycji i nie stwierdził występowania gatunków i grzybów podlegających ochronie prawnej, ani też stałego miejsca bytowania zwierząt. W efekcie organ ten ustalił, że z uwagi na lokalizację przedsięwzięcia poza obszarami chronionymi, charakter zaplanowanych w ramach jego działań oraz dotychczasowy sposób zagospodarowania przedmiotowego terenu nie przewiduje się jego negatywnego oddziaływania na etapie realizacji, eksploatacji i likwidacji na środowisko przyrodnicze. PPIS we W. także przyjął w opinii sanitarnej, że rośliny i organizmy zwierzęce zlokalizowane w obrębie istniejących i potencjalnych obszarów NATURA 2000 i innych obszarów chronionych znajdują się w znacznej odległości od planowanego zakładu i są poza zasięgiem jego oddziaływania.

Jednocześnie Kolegium podniosło, że żaden z odwołujących się nie przedłożył dowodów, a nawet nie uprawdopodobnił zaistnienia okoliczności, które stałyby w sprzeczności z powyższymi ustaleniami organów.

Odnosząc się do zarzutu niepełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko poprzez pominięcie oceny ujęcia wód podziemnych mających zaopatrywać w wodę główną inwestycję SKO stwierdziło, że planowana budowa ujęcia wód podziemnych nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania. Wykonanie tego ujęcia wody może wiązać się z przeprowadzeniem kolejnego postępowania środowiskowego, w przypadku gdyby kwalifikowało się ono jako wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., a więc może wymagać przeprowadzenia kolejnej analizy środowiskowej.

Wobec zgromadzenia przez organ I instancji materiału dowodowego (w postaci raportu, postanowienia określającego warunki realizacji przedsięwzięcia oraz pozytywnej opinii sanitarnej), z którego jednoznacznie wynika, że istnieje możliwość funkcjonowania przedsięwzięcia w zgodzie z obowiązującymi normami prawnymi z zakresu ochrony środowiska, Kolegium uznało, że sam fakt protestu mieszkańców nie może stanowić wyłącznej podstawy wydania odmownej decyzji administracyjnej. Strony postępowania nie wykazały także związku, bądź wpływu planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości stanowiące ich przedmiot własności, ani nie przedłożyły innych dowodów, które pozwoliłby na przyjęcie innych ustaleń niż te, które przyjął Wójt Gminy K..

Odnosząc do zarzutów Prokuratora dotyczących braku ustosunkowania

się organu I instancji do zastrzeżeń mieszkańców S. m.in. w kwestii oddziaływań odorowych Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w uprzednio wydanej decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r., stwierdzające, iż uciążliwość w postaci emisji odorów nie może stanowić przesłanki przemawiającej za wydaniem decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań. Unormowanie zawarte w art. 85 ustawy Prawo ochrony środowiska nie wprowadziło odpowiedniej normy dotyczącej ochrony powietrza przed zapachami lecz tylko przed określonymi substancjami w powietrzu. Należy podkreślić, że zapach czy też odór jest substancją niemierzalną. Zapachy pomimo, że mogą być uciążliwe nie mogą być badane, gdyż w polskim systemie prawnym nie obowiązują normy prawne, które odnosiłyby się do zapachów. W takiej sytuacji za kryterium oceny w tym zakresie, przyjmuje się średnioroczne i godzinowe stężeń amoniaku i siarkowodoru. W ocenie Kolegium również przeprowadzenie wnioskowanych przez Prokuratora dowodów z oględzin celem ustalenia w jakiej odległości znajdują się stanowiska lęgowe i godowe oraz żerowiska chronionych gatunków zwierząt, a także dowód w postaci opinii biegłego dotyczącej określenia kierunków, siły i częstotliwości wiatrów występujących na terenach sąsiednich w kontekście oddziaływania odorowego planowanej fermy drobiu nie było konieczne w sytuacji, gdy kwestie wpływu inwestycji na środowisko przyrodnicze oraz emisji substancji do powietrza zostały wyczerpująco wyjaśnione przez RDOŚ w P. w toku postępowania przed organem I instancji.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. K. S.-W. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z dnia

18 kwietnia 2018 r. oddalił skargę uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że planowane przedsięwzięcie wymienione zostało w § 2 ust.1 pkt 51, tj. "chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP)", rozporządzenia Rady Ministrów i kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Dla tego typu przedsięwzięć przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest obowiązkowe. Natomiast do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, które mają być realizowane na terenie planowanej fermy, należą planowane zbiorniki na gaz (stosownie do § 3 ust.1 pkt 37 rozporządzenia). Dalej Sąd podał, że materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji jest art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.i.o.ś., zgodnie z którym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Stosownie do art. 71 ust. 1 u.i.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Decyzja ta nie jest decyzją uznaniową, co oznacza, że organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy.

Dalej Sąd stwierdził, że słusznie w niniejszej sprawie organy administracji uznały, że dla przedstawionego we wniosku przedsięwzięcia zachodziła konieczność sporządzenia raportu i przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. W sprawie takich inwestycji, jak niniejsza, do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko został upoważniony organ niewyspecjalizowany w ochronie środowiska - wójt, burmistrz (art. 75 ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś.). Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.i.o.ś jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia m.in. z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz zasięga opinii organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Organ występujący o uzgodnienie lub opinię przedkłada w/w organom wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informację o jego braku. Dokonujący uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 77 ust. 1 u.i.o.ś.), z racji swoich kompetencji, jest w stanie samodzielnie ocenić wpływ inwestycji na środowisko, w oparciu o dane faktyczne wskazane w raporcie. Sąd zaznaczył jednak, że w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 k.p.a., obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, nawet gdy nikt nie kwestionuje prawidłowości sporządzenia raportu oraz danych w nim zawartych, organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach musi samodzielnie ocenić, czy został on sporządzony zgodnie z przepisami. Jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Następnie Sąd l instancji wskazał, że w art. 66 u.i.o.ś. określono elementy, które powinien zawierać raport oddziaływania na środowisko. W myśl art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis jego analizowanych wariantów. Przywoływany przepis wymienia trzy, to jest wariant proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny i wariant najkorzystniejszy dla środowiska. W doktrynie podnosi się, że nie można wykluczyć w praktyce sytuacji, w której wariant zaproponowany przez wnioskodawcę będzie również wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. Wówczas w praktyce będą występowały dwa dopuszczalne warianty, o ile - zdaniem Sądu - w danej sytuacji możliwe będzie opracowanie "racjonalnego wariantu alternatywnego". Ten warunek sporządzony na potrzeby niniejszej sprawy raport spełnia.

Następnie Sąd przeprowadził rozważania dotyczące konieczności uzgodnienia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunków realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska co wynika z art. 77 ust. 1 u.i.o.ś. Wskazał, że zgodnie z art. 77 ust. 1 u.i.o.ś. jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia m.in. z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Postępowanie uzgodnieniowe ma charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej; przy czym jego wynik jest niezbędny dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas, gdy postępowanie uzgodnieniowe obarczone jest wadami proceduralnymi (wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. akt II OSK 922/06, wyroki WSA: w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 625/10, w Bydgoszczy z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 742/07). Zdaniem Sądu, literalne brzmienie art. 77 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż zawarty w nim wymóg "uzgodnienia" - czyli osiągnięcie przez organy współdziałające konsensusu dotyczy wyłącznie przypadku wydania decyzji pozytywnej, określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 marca 2011 r., IV SA/Po 751/10 oraz wyrok z dnia 20 lutego 2014r., sygn. IV SA/Po 1214/13).

Dalej Sąd stwierdził, że z art. 80 u.i.o.ś. wynika, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia ma charakter związany, co oznacza że odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w w/w ustawie, (tak WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 30 kwietnia 2015 r. o sygn. II SA/Go 110/15). Przesłanki odmowy stanowią wyłącznie: niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 u.i.o.ś.), odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 u.i.o.ś.), brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, w sytuacji, gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 u.i.o.ś., wykazanie znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 u.o.p. (art. 81 ust. 2 u.i.o.ś.), wykazanie, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 38j p.w. (art. 81 ust. 3 u.i.o.ś.). Jeśli żadna z w/w okoliczności tak jak w niniejszej sprawie nie zachodzi, organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań. Zdaniem Sądu, słusznie wskazały organy, że sam sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przepisy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu nie może być zatem rozumiane jako swoiste referendum nad dopuszczalnością proponowanej inwestycji (tak WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 27 kwietnia 2016 r. o sygn. II SA/Bd 429/15, WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 13 marca 2014 r. o sygn. II SA/Sz 1208/13).

Bezzasadny jest, zdaniem Sądu, również zarzut niedoręczenia stronom decyzji SKO w P. z [...] sierpnia 2017 r. Faktycznie na obwieszczeniu podano jako podstawę prawną art. 85 ust. 3 u.i.o.ś., jednak zgodnie z art. 49 § 1 k.p.a. jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Zgodnie z art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. jeżeli liczba stron postępowania: 1) o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, 2) w sprawie uchylenia lub zmiany, stwierdzenia nieważności, stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, o której mowa w pkt 1, lub wznowienia postępowania w sprawie tej decyzji - przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Brak wskazania w obwieszczeniu prawidłowej podstawy prawnej nie niweczy skutku spełnienia przesłanek z art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. w zw. z art. 49 k.p.a. Organ słusznie wskazał, że treść obwieszczenia byłaby taka sama. W ocenie Sądu należy uznać, że obwieszczenie mimo wskazania nieprawidłowej podstawy prawnej spełniło swoją funkcję poinformowania stron o wydaniu decyzji.

Dalej Sąd I instancji podkreślił w kontrolowanym postępowaniu szczególną rolę opinii PPIS oraz uzgodnienia RDOŚ. Są to bowiem organy obiektywne i bezstronne, posiadające specjalistyczną wiedzę fachową pozwalającą na dokonanie prawidłowej oceny planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Jeżeli organy administracji nie dostrzegają, z urzędu lub wskutek zarzutów stron, wad w rozumowaniu i ocenach dokonanych przez organy uzgodnieniowe, to nie są zobligowane na żądanie stron do prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w tym zakresie. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. W kontrolowanej sprawie PPIS oraz RDOŚ wydały odpowiednio pozytywną opinię i uzgodnienie dla planowanej inwestycji. Następnie po wpłynięciu zarzutów mieszkańców wobec tej inwestycji zarówno PPIS, jak i RDOŚ, w pismach z dnia [...] i [...] marca 2017 r. odniosły się do uwag mieszkańców dotyczących uciążliwości planowanej inwestycji w zakresie zapachów, ochrony zwierząt, róży wiatrów, specyfiki terenu i podtrzymały swe wcześniejsze pozytywne uzgodnienia planowanej inwestycji. Sąd orzekający nie podzielił jednak stanowiska SKO, że te uzgodnienia są wiążące dla organów, jednak nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie organy obu instancji nie widziały podstaw do braku akceptacji stanowisk organów uzgadniających. Sąd orzekający podzielił tę ocenę. Strony zgłosiły określone wątpliwości w zakresie sporządzonego w sprawie raportu oddziaływania na środowisko. Inwestor odniósł się do tych wątpliwości. W ocenie Sądu organy administracji, biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy nie miały podstaw, by podważać prawidłowość uzgodnień PPIS oraz RDOŚ. Sąd orzekający w pełni podzielił stanowisko organu odwoławczego, że jeżeli strony postępowania miały zastrzeżenia co do prawidłowości sporządzonego raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, to w związku z pozytywnymi uzgodnieniami PPIŚ oraz RDOŚ, strony powinny były przedłożyć kontrraport sporządzony przez specjalistów dysponujących fachową wiedzą w celu podważenia ustaleń przyjętych przez organ. Biorąc pod uwagę profesjonalizm i bezstronność organów uzgadniających, a także spójność, logikę i rzetelność ich wywodów oraz wniosków zawartych w opinii i uzgodnieniu, w ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy, przy tak zebranym materiale dowodowym (m.in. pozytywnych opiniach organów uzgadniających, dodatkowych wyjaśnieniach inwestora, uzupełnieniu raportu) bezzasadne byłoby prowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego na wniosek stron, w celu podważenia prawidłowości przyjętych ustaleń. Jeśli strony nie zgadzają się z przyjętymi ustaleniami, to w świetle pozytywnych uzgodnień organów wyspecjalizowanych, powinny przedłożyć kontrraport.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronom postępowania możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, w tym dalszych wniosków dowodowych, Sąd przyjął, że jest on bezzasadny. Wprawdzie organy dopuściły się tego naruszenia procedury, jednak nie miało ono wpływu na rozstrzygnięcie. Na stronie stawiającej taki zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Strony nie wykazały takiego związku. Co więcej, należy wskazać, że organy ponownie rozpoznając sprawę (po uchyleniu decyzji przez SKO) nie przeprowadzały dodatkowego postępowania dowodowego. Dlatego strony nie zostały zaskoczone nową dokumentacją, co do której nie mogłyby się odnieść. Sąd zauważył też, że obwieszczenie o wydaniu decyzji z [...] września 2017 r. zostało wywieszone tego samego dnia. Decyzja organu II instancji została wydana [...] grudnia 2017 r. Strona skarżąca przez cały ten czas nie przedstawiła żadnych nowych dowodów, w tym kontrraportu. Analiza wykonana przez G. L. L., przedłożona dopiero na etapie postępowania sądowego nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy na etapie postępowania administracyjnego i nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie na etapie postępowania sądowego. Nadto Sąd stwierdził, że analiza G. L. L nie posiada daty jej sporządzenia i nie określa jakiego przedsięwzięcia dotyczy. Jest także bardzo lakoniczna.

Zdaniem Sądu, niezasadny jest także zarzut poinformowania niektórych ze stron o przesunięciu terminu do załatwienia sprawy. Wskazane uchybienie to uchybienie procesowe bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Strona podnosząc taki zarzut nie wykazała, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło dokonanie konkretnych czynności procesowych, których przeprowadzenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od okoliczności, iż wspomniane postanowienie powinno być doręczone przed wydaniem decyzji SKO w P. z dnia [...] grudnia 2017 r., nie odbierało ono stronom prawa do zgłaszania wniosków i uwag w postępowaniu administracyjnym. O przekazaniu akt sprawy i odwołań do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. strony zostały poinformowane pismem Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2017 r. Organ odwoławczy uznał, że nie było konieczne uzupełnienie materiału dowodowego, a także przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i dlatego Kolegium wydało decyzję z [...] grudnia

2017 r. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy odniósł się również do wniosku Prokuratora o przeprowadzenie dowodu z oględzin celem ustalenia odległości od planowanej inwestycji stanowisk lęgowych, godowych i żerowisk chronionych zwierząt oraz powołanie biegłego w celu zbadania kierunków wiatrów występujących na terenach sąsiadujących. Co istotne, zagadnienia te były przedmiotem analizy RDOŚ w postępowaniu uzgodnieniowym. Jak już wcześniej wskazano brak było podstaw do zasadnego kwestionowania uzgodnienia, nie zachodziła więc konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego.

Sąd uznał, iż istotnie organ I instancji nie odniósł się do wniosków dowodowych stron, jednak należy mieć na uwadze, że wnioski te były złożone na etapie pierwszego postępowania administracyjnego, w którym Wójt wydał decyzję odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań i w tej decyzji ustosunkował się do tych wniosków. Następnie decyzja ta została uchylona i postępowanie w sprawie rozpatrzenia pierwotnego wniosku rozpoczęło się na nowo. SKO uchylając decyzję Wójta nie wskazało konieczności ponownego odniesienia się do wniosków dowodowych. Wójt ponownie rozpoznając sprawę w decyzji z [...] września 2017 r. nie odniósł się do kwestii tych wniosków, jednak SKO w decyzji z [...] grudnia 2017 r. poruszyło tę kwestię. Nawet więc, jeśli uznać za uchybienie organu I instancji brak odniesienia się do tych wniosków, to brak ten został konwalidowany przez SKO i w świetle całokształtu sprawy i zebranego materiału dowodowego nie mógł uzasadniać uchylenia decyzji organu I instancji z [...] września 2017 r. Dodatkowo Sąd uznał, że w świetle powyższych rozważań wspomniane wnioski dowodowe nie miały wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Sąd orzekający podzielił również stanowisko organu, że okres prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ I instancji, w tym czas od kiedy inwestor uzyskał pozytywne opinie i uzgodnienia organów specjalistycznych był wystarczający do przygotowania i przedłożenia dowodu, bądź przynajmniej zasygnalizowania organowi prowadzącemu postępowanie, iż strona potrzebuje czasu na przygotowanie i złożenie dowodu kwestionującego zasadność ustaleń ww. organów. Powyższego nie można jednak utożsamiać z wnioskiem stron postępowania o przeprowadzenie dowodu przez organ I instancji z kolejnego raportu, gdyż ten uznał, iż podważane ustalenia dotyczące m.in. siedlisk gatunków chronionych, kierunków i siły wiatrów w terenie oddziaływania inwestycji, zostały wyczerpująco wyjaśnione, a także podlegały pozytywnej ocenie przez RDOŚ w P. oraz PPIS we W. (a więc poddane zostały specjalistycznej weryfikacji materiału dowodowego niezależnych organów specjalistycznych powołanych ustawowo do analizy dokumentacji dostarczanej przez inwestora ubiegającego się o otrzymanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach).

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że organy przy wydawaniu decyzji środowiskowej pominęły ocenę ujęcia wód podziemnych, mającego zaopatrywać główną inwestycję w wodę, Sąd stwierdził, że Kolegium słusznie wskazało, iż planowana budowa ujęcia wód podziemnych nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania. Jej ocena nastąpi w ramach odrębnej procedury dotyczącej budowy ujęcia wód podziemnych. W przypadku, gdyby planowane ujęcie wody kwalifikowało się jako wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., niezbędne będzie przeprowadzenie kolejnej analizy środowiskowej. Takie też stanowisko słusznie zajął w RDOŚ w P. w swym postanowieniu z dnia [...] grudnia 2016 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła K. S.-W., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

a) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 85 ust. 3 u.i.o.ś. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęcie, iż podanie do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji na podstawie art. 85 ust. 3 spełnia funkcję poinformowania stron o wydaniu decyzji,

b) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust 1 pkt 13 u.i.o.ś. poprzez przyjęcie, iż pomimo powiązania technologicznego realizowanych przedsięwzięć nie jest konieczne przeprowadzenie jednej procedury oddziaływania na środowisko,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 85 ust. 3 i art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. oraz art. 49 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż brak zawiadomienia stron w trybie tego przepisu, w przypadku gdy liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, może skutkować doręczaniem stron decyzji, w sytuacji gdy organ ma obowiązek zawiadomić o wydanej decyzji zarówno w trybie art. 85 ust. 3, jak i art. 74 ust. 3,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 49 k.p.a. oraz w zw. z art. 85 ust. 3 u.i.o.ś. poprzez błędne przyjęcie, iż normy te nie zostały naruszone, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art 10 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia w toku postępowania obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym przed organami obu instancji,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9 oraz art. 77§ 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. oraz 80 ust. 1 pkt 2 ppkt 1 u.i.o.ś. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów administracji obu instancji, pomimo iż nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie wyjaśniono podjęcia odmiennych decyzji na podstawie identycznego stanu faktycznego, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem skarżącemu w uzasadnieniach obu decyzji okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie.

W złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przed dokonaniem oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów należy wskazać, że o skuteczności zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 § 2 p.p.s.a. nie decyduje każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w powyższym przepisie, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego między uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że zarzucane uchybienia były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny. Podkreślić należy, że nie wystarczy przytoczenie w skardze kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy. Należy wskazać, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz jaki jest wpływ zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać bądź konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów kasacyjnych. Sąd odwoławczy nie może poprawiać podstaw zaskarżenia i wniosków skargi kasacyjnej, gdyż oznaczałoby to niedopuszczalne działanie z urzędu (wyrok NSA z 22 września 2017 r. II FSK 2065/17).

Zgodzić należy się ze stwierdzeniem, że przepis art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. zawiera normę procesową określającą sposób zawiadomienia stron o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Ma on na celu uproszczenie procedury doręczeń, a nie ochronę środowiska. Natomiast celem przepisu art. 85 ust. 3 powołanej ustawy jest zapewnienie możliwości zainteresowanym podmiotom niebiorącym bezpośredniego udziału w postepowaniu (również organizacjom społecznym), zapoznania się z treścią decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Taka informacja może w określonych warunkach stanowić podstawę do podjęcia przez uprawniony podmiot działań zmierzających do weryfikacji stanowiska organu w tym zakresie. Upublicznienie informacji o wydaniu decyzji w trybie art. 85 ust. 3 ustawy nie ma takiego waloru, jak jej doręczenie stronom postępowania poprzez publiczne ogłoszenie, o którym mowa w art. 74 ust. 3 ustawy, który w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku, gdy liczba stron w sprawie przekracza 20, nakazuje stosować art. 49 k.p.a.

Tym samym należy zgodzić się ze stwierdzeniem, że nie można utożsamiać podania przez właściwy organ do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji w trybie art. 85 ust. 3 u.i.o.ś. z doręczeniem stronie decyzji w trybie art. 74 ust. 3 tejże ustawy. Inny bowiem jest nie tylko cel wskazanych instytucji, ale także krąg adresatów i związane z tym np. pouczenie o skutkach zawiadomienia o wydaniu decyzji. Wbrew twierdzeniom podniesionym w skardze kasacyjnej dotyczącym naruszenia art. 85 ust. 3 u.i.o.ś., Sąd nie dokonał wykładni tego przepisu, z której by wynikało, że podanie do publicznej wiadomości informacji o wydaniu decyzji na podstawie tego przepisu spełnia funkcję poinformowania stron o wydaniu decyzji. Z argumentacji Sądu zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dotyczącej tej kwestii (strona 26-27) wynika, że w realiach niniejszej sprawy podanie do publicznej wiadomości informacji w formie obwieszczenia o wydanej decyzji przez SKO z dnia [...] sierpnia 2017 r. spełniło nie tylko funkcję ogłoszenia, o którym mowa w art. 85 ust. 3 ustawy, ale również funkcję poinformowania stron o wydanej decyzji, w tym znaczeniu, że również strony postępowania w oparciu o to ogłoszenie podjęły informację o wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. dnia [...] sierpnia 2017 r. decyzji, którą uchylono decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2017 r., odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania. W powyższej kwestii mamy więc do czynienia nie tyle z błędną wykładnią art. 85 ust. 3 u.i.o.ś., ile z ewentualnym bezzasadnym podzieleniem przez Sąd stanowiska organów, zgodnie z którym stronom postępowania, w tym skarżącej kasacyjnie, doręczono decyzję SKO z dnia [...] sierpnia 2017 r. zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy. W tym drugim przypadku mamy do czynienia z naruszeniem przepisów postępowania, a tym samym samo to naruszenie jak wyżej wskazano (bez wykazania wpływu na wynik sprawy) nie może skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś., sprowadzający się do pominięcia w dokonanej ocenie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko planowanej budowy ujęcia wód podziemnych i przyjęcie, że ocena taka nastąpi w odrębnej procedurze dotyczącej tego ujęcia wody, w przypadku gdyby okazało się, że należy je zakwalifikować jako wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Takie stanowisko zdaniem skarżącej kasacyjnie przyczyniło się do niepełnej, błędnej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

Z przepisu art. 71 i następnych u.i.o.ś. wynika, że decyzję środowiskową wydaje się dla "przedsięwzięcia". Ustawa środowiskowa jednoznacznie definiuje pojęcie "przedsięwzięcia" w art. 3 pkt 13, który stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o przedsięwzięciu rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegające na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywani kopalin; przedsięwzięcie powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Celem decyzji środowiskowej, wymaganej między innymi przed udzieleniem pozwolenia na budowę jest określenie warunków, na jakich inwestycja może być realizowana tak by tę ingerencję ograniczyć. Nie ulega wątpliwości, że wielkość oddziaływań zależy od rozmiarów i charakterystyki danego przedsięwzięcia funkcjonującego jako całość, a zatem warunki jakie mają zapobiegać nadmiernym oddziaływaniom określone w decyzji środowiskowej powinny być określone dla całego przedsięwzięcia. Decyzja środowiskowa spełni swoje zadanie, jeżeli będzie określać warunki dla całego przedsięwzięcia. Zgodzić należy się co ogólnego stwierdzenia skarżącej kasacyjnie, że mając na uwadze, iż planowane wykonanie ujęcia wód podziemnych mające zaopatrywać w wodę główną inwestycję, jaką jest w niniejszej sprawie budowa fermy drobiu, jest z nią powiązane technologicznie, a tym samym tworzą jedną całość. Z przedłożonej przez wnioskodawcę – przyszłego inwestora, raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia nie wynika, aby mające być wykonane ujęcia wód podziemnych spełniały kryteria czy to kwalifikujące je do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 2 wyżej cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada

2010 r., czy też do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 3 tegoż aktu prawnego. Należy nadmienić, że wskazane rozporządzenie, kwalifikując czy to samo ujęcie wód podziemnych, czy też wiercenia wykonywane w celu wykonania tych ujęć, czy to do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, czy też mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, uzależnia tę kwalifikację od spełnienia dodatkowych warunków. Z akt sprawy administracyjnej nie wynika, aby te warunki zostały spełnione; również w skardze kasacyjnej strona nie wykazała ich spełnienia, co jest jednym z wymogów prawidłowo sformułowanych zarzutów kasacyjnych. W skardze kasacyjnej nie wskazano nawet, do którego z wymienionych dokładnie przedsięwzięć należałoby zaliczyć planowane ujęcia podziemne wód. Nie jest zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na sformalizowany charakter postępowania kasacyjnego domyślać się intencji skarżącego, czy też uzupełniać skargę kasacyjną. Należy jednocześnie wskazać, że w przypadku gdyby w toku postępowania np. o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę z projektu wynikało, że inwestor ma zamiar wykonać ujęcia wód podziemnych o cechach nakazujących zaliczenie ich do przedsięwzięć, o których mowa w § 2 lub

§ 3 aktualnie obowiązującego rozrządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

(Dz. U. z 2019 r., poz. 1839) właściwe organy architektoniczno-budowlane posiadają stosowne instrumenty prawne nakazujące inwestorowi przedłożyć właściwą decyzję środowiskową.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zawierają usprawiedliwionych podstaw zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 85 ust. 3 i art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. oraz art. 49 k.p.a. Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedstawionego we wniosku przedsięwzięcia toczyło się zarówno z udziałem społeczeństwa jak również, że liczba stron postępowania przekraczała 20. Tym samym na organie ciążył obowiązek podania do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji i o możliwości zapoznania się z jej treścią oraz dokumentacją sprawy w trybie wspomnianego art. 85 ust. 3 ustawy, jak i konieczność doręczenia stronom wydanej decyzji w trybie art. 49 k.p.a. z uwagi na treść art. 74 ust. 3 ustawy. Odrębność tych regulacji wynikająca z celów realizacji jakim mają służyć instytucje określone w tych przepisach, została w niniejszym uzasadnieniu już wskazana, podobnie jak brak podstaw do przyjęcia, że wykonanie przez organ obowiązku podania do publicznej informacji o wydanej decyzji w trybie art. 85 ust. 3 można uznać za wykonanie obowiązku doręczenia stronom decyzji w trybie art. 49 k.p.a.

Dokonując analizy zawartości akt sprawy administracyjnej zgodzić się należy, że stronie skarżącej nie doręczono decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r. uchylającej pierwszą decyzję Wójta Gminy K. odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia w trybie art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej. Brak jest w aktach stosownej treści obwieszczenia. Natomiast obwieszczenie zamieszczone w trybie art. 85 ust. 3 ustawy może co najwyżej stanowić podstawę do przyjęcia, że strona poprzez zapoznanie się z jego treścią posiadła wiadomość o jej wydaniu, co nie jest równoznaczne z jej doręczeniem zgodnie z w/w przepisami. Jednak samo wykazanie naruszenia przepisów postępowania nie skutkuje uwzględnieniem opartego na nim zarzutu kasacyjnego i w konsekwencji uwzględnienia skargi kasacyjnej. Strona nie wykazała jaki wpływ to uchybienie miało na wynik sprawy. W szczególności nie podnosiła, że uniemożliwiło to jej wniesienia przysługującego środka odwoławczego od tej decyzji. Wskazała, że uniemożliwiło to jej branie czynnego udziału w postępowaniu poprzez złożenie w toku ponownego prowadzenia sprawy przez organ I instancji odpowiednich wniosków dowodowych. Nie wskazała jednak, jakie to miały być wnioski dowodowe i jakich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności miały dotyczyć. Sam fakt, że skarżąca od samego początku toczącego się postępowania sprzeciwiała się wydaniu decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla wskazanego przez inwestora przedsięwzięcia nie może stanowić podstawy do zwolnienia jej z tego warunku i przyjęcia, że dowody te miały dotyczyć wszystkich dokonanych przez organ ustaleń.

Tak samo należy ocenić zarzut kasacyjny dotyczący braku wystosowania przez organ I instancji ponownie rozpatrujący sprawę do skarżącej zawiadomienia w trybie art. 10 k.p.a. Nie ma wątpliwości co do tego, że obowiązku wynikającego z powyższego przepisu organ nie zrealizował. Jednak podobnie jak w przypadku zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia art. 74 ust. 3 i art. 85 ust. 3 u.i.o.ś. skarżąca nie wykazała związku przyczynowego między tym naruszeniem a kwestionowanym przez nią rozstrzygnięciem sprawy. W szczególności nie wskazała jakich czynności procesowych mogących mieć wpływ na wynik sprawy nie mogła z tego tytułu dokonać. W złożonym odwołaniu od decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...]września 2017 r. nie przedstawiła dowodów, które mogłyby podważyć ustalenia organu, a jedynie zakwestionowała dokonaną przez organ ocenę dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego. Nie złożyła także wniosku o przeprowadzenie konkretnych dowodów mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Samo ogólne stwierdzenie, że powyższe naruszenie przepisów postępowania uniemożliwiło jej złożenie wniosków dowodowych nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że wykazała związek przyczynowy między tym naruszeniem a wynikiem sprawy. Nadmienić należy, że przed wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r., która następnie została uchylona decyzją SKO z dnia [...] sierpnia 2017 r. organ I instancji przeprowadził całe postępowanie wyjaśniające, w którym strona brała czynny udział i była zawiadamiana o każdej podejmowanej czynności i w oparciu o te czynności wyjaśniające organ wydał następnie drugą decyzję noszącą datę [...] września 2017 r. Również w trakcie postępowania odwoławczego skarżąca nie złożyła wniosków dowodowych, mimo, że organ I instancji wskazał między innymi na znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowiska, uzgodnienia dokonane przez RDOŚ, czy też opinię PPIS.

Trudno również uznać w niniejszej sprawie za naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy wydanie decyzji przed upływem terminu wyznaczonego przez organ w oparciu o art. 36 § 1 i 2 k.p.a., a w szczególności gdy organ wydał decyzję jeszcze przed doręczeniem stronie zawiadomienia wydanego w oparciu o powyższy przepis.

Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9 oraz art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Podzielić należy ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie wyjaśniające z zachowaniem zasad określonych w niniejszych przepisach. Organy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustaliły wszystkie istotne okoliczności do rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenia te zostały dokonane w oparciu o przedłożony przez wnioskodawcę raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz zajęte stanowiska przez wyspecjalizowane w sprawach związanych z ochroną środowiska organy, jakimi są niewątpliwie RDOŚ i PPIS we W.. Pierwszy z tych organów postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia, a drugi wydał pozytywną opinię sanitarną z dnia [...] października 2016 r. Nadto organy te ustosunkowały się w toku dalszego postępowania do podnoszonych przez strony postępowania i mieszkańców Sokolników zarzutów. Strona skarżąca nie przedstawiła, za wyjątkiem swojej odmiennej niż organów oceny zgromadzonego materiału, dowodów pozwalających podważyć przedstawione w zaskarżonej decyzji ustalenia oraz istotnych do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. W tym miejscu należy podnieść, że zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na ocenę wniosków dowodowych zgłoszonych przez Prokuratora Rejonowego we W. mających na celu wyjaśnienie wątpliwości związanych ze lokalizacją stanowisk godowych, lęgowisk i żerowisk gatunków ptaków chronionych oraz emisji odorowych związanych z eksploatacją planowanej fermy drobiowej. Okoliczności w nich podnoszone zostały w sposób jednoznaczny i wyczerpujący wyjaśnione w piśmie RDOŚ z dnia [...] marca 2017 r. Tym samym organy zasadnie zaniechały przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, których przeprowadzenie przedłużyłoby postępowanie. Należy podzielić przestawioną również przez organy ocenę przedłożonego raportu, który uznały za kompletny, spójny i logiczny. Kwestionowane przez stronę dokonanych przez organy ustaleń oraz dokonanej oceny zgromadzonego materiału dowodowego nie może stanowić uzasadnienia zarzutu naruszenia przez organy zasad określonych w art. 7, 8 i 9 k.p.a.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 7 k.p.a. Organ wskazał w nim, które okoliczności uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w uzasadnieniu prawnym wyjaśnił podstawę prawną wydanej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.