Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 142/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-03-08 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3 i 5
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi X. Sp. z o.o. we X. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 21 grudnia 2015 r. X. Sp. z o.o. z siedzibą we X., reprezentowana przez adwokata, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w A. z dnia [...], nr [...], wymierzającą spółce karę pieniężną w wysokości [...] zł za urządzanie gier na automacie, poza kasynem gry.

W petitum skargi sformułowano wniosek w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W argumentacji zgłoszonego żądania spółka podniosła, że brak wstrzymania wykonalności decyzji skutkować będzie realnym zagrożeniem dla dalszego jej bytu gospodarczego i wiążącą się z tym znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Zaznaczyła, że działalność w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych stanowi jej główne źródło dochodów, a to umożliwia jej nieprzerwane funkcjonowanie. Według strony brak udzielenia jej ochrony tymczasowej z art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a."), może spowodować niemożliwe wręcz do odwrócenia skutki w postaci znacznego utrudnienia prowadzenia działalności gospodarczej, czy też wręcz jej zaprzestania. Wnioskodawczyni podkreśliła również, że jej sytuacja finansowa nie jest stabilna i nawet stosunkowo "nieznaczna" kara finansowa, może prowadzić do zachwiania jej kondycji w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie gospodarczej aktywności. Wymierzenie i tym samym wyegzekwowanie wymierzonej kary pieniężnej może zatem przyczynić się do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a zatem takiego uszczerbku (w tym przypadku o charakterze majątkowym), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.

Skarżąca podniosła, że na dzień 31 grudnia 2014 r. wypracowała zysk netto w wysokości [...] zł (ze sprawozdania wynika, że osiągnęła zysk netto w kwocie [...] zł). Dokonując analizy sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień 31 grudnia (Rachunek Zysków i Strat) spółka wskazała na znaczące koszty działalności operacyjnej przedsiębiorstwa, które wyniosły łącznie [...] zł (według sprawozdania [...] zł), a na które składały się: koszty operacyjne w postaci: odpisów amortyzacyjnych w wysokości [...] zł, zużycie materiałów i energii w wysokości [...] zł, koszty związane z usługami obcymi w wysokości [...] zł (według sprawozdania [...] zł) oraz podatki i opłaty, łącznie z wypłatami i składkami na ubezpieczenia społeczne i inne świadczeń. Z zestawienia tego, zdaniem skarżącej, wynika, że ponosi ona koszty, które są konieczne i nieuniknione w przypadku tak szerokiego zakresu działalności, a wypracowany zysk netto nie stanowi o definitywnie pozytywnej prognozie finansowej przedsiębiorstwa. Zdaniem strony w przypadku jakichkolwiek późniejszych postępowań egzekucyjnych, wskaźnik rentowności przedsiębiorstwa ulegnie osłabieniu, co w jej ocenie stanowi o realnym zagrożeniu jej sytuacji majątkowej, w oparciu chociażby o dotychczasowe funkcjonowanie na rynku gospodarczym.

Spółka wskazała także, że w stosunku do niej toczy się obecnie 513 postępowań w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych. Prowadzenie tak licznych postępowań w oczywisty sposób stanowi o wysoce prawdopodobnej, graniczącej z pewnością możliwości przyczynienia się do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków godzących w płynność finansową spółki. Nawet jednostkowa kara może pociągnąć negatywne konsekwencje. Natomiast zbiorcze ujęcie kar wynoszące [...] zł, co stanowi trzynastokrotność rocznego zysku spółki, ma zobrazować prawdopodobieństwo graniczące z pewnością powstania niemożliwych do odwrócenia skutków. Na dzień złożenia skargi, łączna wysokość nałożonych na spółkę kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry wynosi [...] zł.

Zdaniem skarżącej art. 61 § 3 P.p.s.a. należy interpretować funkcjonalnie, oceniając łącznie prognozowane skutki wymierzenia kar pieniężnych. Podkreśliła, że dopiero zsumowanie kar przesądza o możliwości spowodowania poważnego oraz realnego zagrożenia dla bytu gospodarczego strony. Zaznaczyła, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków musi się odnosić do przyszłości, bowiem sama ocena stanu teraźniejszego nie będzie wystarczająca dla oceny konieczności wstrzymania wykonania decyzji.

Spółka wskazała także, że obecnie prowadzonych jest względem niej 7 postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry (łącznie wysokość orzeczonych kar wynosi [...] zł). Spółka wyraziła przekonanie, że dokonując oceny, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków z samej swej istoty musi odnosić się do przyszłości, gdyż tylko w ten sposób możliwym staje się ustalenie faktycznego wpływu wykonanej decyzji na sytuację strony. Wobec skarżącej wszczęto 427 postępowań w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych, których skutkiem, biorąc pod uwagę dotychczasowe doświadczenie i praktykę decyzyjną organów administracyjnych oraz sądów, będzie wymierzenie kolejnych kar pieniężnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość.

Treść normatywna powyższych przepisów wskazuje, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a., to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2004 r., o sygn. akt GZ 138/04, niepubl.). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jest przedstawienie Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., o sygn. akt FZ 65/04, niepubl.).

W świetle poczynionych wyżej rozważań Sąd stwierdza, że skarżąca spółka nie wykazała, aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślenia wymaga, że choć skarżąca w argumentacji wniosku wskazała, iż w przypadku wykonania decyzji może ona utracić płynność finansową, co ostatecznie może doprowadzić do jej upadłości, że ponosi duże koszty ([...] zł), a wypracowany zysk netto ([...] zł) nie stanowi o definitywnej prognozie finansowej przedsiębiorstwa, a także, że obecnie w stosunku do niej toczy się 513 (w innej części wniosku spółka wskazuje na 427) postępowań w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych (grozi spółce kara w łącznej wysokości [...] zł, co stanowi trzynastokrotność jej rocznego zysku), to okoliczności te - w ocenie Sądu - nie są wystarczające do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.

Zdaniem Sądu przedłożone przez spółkę dokumenty (rachunek zysków i strat za okres 29 sierpnia 2013 r. - 31 grudnia 2014 r., sprawozdanie na dzień 31 grudnia 2014 r., podanie sygnatur spraw, w których wszczęto postępowania o wymierzenie spółce kar pieniężnych) nie świadczą o utracie przez skarżącą płynności finansowej. Z dołączonego do wniosku rachunku zysków i strat wynika bowiem, że spółka - pomimo twierdzeń o złej sytuacji ekonomicznej - w podanym okresie uzyskała przychód w kwocie [...] zł, zaś zysk brutto w wysokości [...] zł. Warto także zauważyć, że z przedłożonego odpisu KRS wynika, że spółka została wpisana do rejestru w dniu [...] 2013 r. z kapitałem zakładowym w wysokości [...] zł. Pomimo nieznacznego kapitału zakładowego, zdołała sfinansować wielomilionowe koszty działalności, w stosunkowo krótkim czasie osiągnąć wielomilionowy przychód i uzyskać dodatni wynik finansowy. W ocenie Sądu, przedłożone dokumenty nie uprawdopodabniają jakiegokolwiek niebezpieczeństwa utraty przez skarżącą płynności finansowej na skutek wykonania zaskarżonej decyzji, na mocy której obciążono spółkę karą w wysokości [...] zł. W tej sytuacji należy stwierdzić, że zarówno liczba wszczętych wobec spółki postępowań, jak i wymierzone już jej kary pieniężne, nie uzasadniają wstrzymania wykonania decyzji. Spółka nie uprawdopodobniła jaką szkodę lub jakie konkretnie trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie od niej co najmniej [...] zł z tytułu nałożonych kar pieniężnych. Przy czym sam fakt, iż kwota wymierzonych spółce kar przekracza jej roczny zysk - który osiągnęła w 2014 r. - bez wykazania, jaka jest aktualna sytuacja finansowa spółki, poza wskazanymi wyżej dokumentami, nie może przesądzać i nie przesądza o zdolnościach płatniczych spółki, które pozostają w sprawie niewyjaśnione. Nie wiadomo zatem, czy istnienie wskazanego zobowiązania może spowodować niewypłacalność i konieczność likwidacji spółki, tym bardziej, że skarżąca zamknęła 2014 r. dodatnim wynikiem finansowym i nie nadmieniła, by utraciła płynność finansową i wciąż prowadzi dochodową działalność gospodarczą (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2015 r., o sygn. akt I GZ 397/15, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie przez Sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym spółki. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej aktualnej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Takich pełnych danych spółka nie przedłożyła, a jej twierdzenia o niestabilnej sytuacji finansowej i o tym, że nawet stosunkowo "nieznaczna" kara finansowa, może prowadzić do zachwiania tej kondycji w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie gospodarczej aktywności, są gołosłowne. Nie można bowiem zweryfikować, czy skarżąca rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej zaskarżoną decyzją (i innymi decyzjami), a w konsekwencji, że wykonanie tej decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącej znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r., o sygn. akt II GZ 639/15, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na względzie powyższe, Sąd stwierdza, że skarżąca, wnosząc o przyznanie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji, nie wykazała jednoznacznie, aby w stosunku do niej zachodziła którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a.

Na marginesie Sąd wskazuje, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ewentualna potencjalna wadliwość zaskarżonej decyzji nie ma wpływu na ocenę zasadności wniosku w przedmiocie wstrzymania jej wykonania, ponieważ dokonywanie przez Sąd oceny legalności decyzji na tym etapie postępowania jest przedwczesne i niedopuszczalne.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.