Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Wr 352/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2004-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk asesor sądowy Grażyna Jeżewska – spraw. Protokolant: referent stażysta Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w N. w części zobowiązania do zwrotu świadczeń pobranych za okres od 1 sierpnia 2001 r. do 31 października 2001 r. na kwotę łączną 1218 zł, 2) w pozostałym zakresie oddala skargę, 3) orzeka, że zaskarżona decyzja w tej części nie podlega wykonaniu, 4) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz J. N. kwotę 10 (dziesięciu) złotych tytułem kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu.


UZASADNIENIE

Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w N. decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 163 k.p.a., art. l, art. 2, art. 4, art. 27 ust. l, art. 34 ust. 4a, art. 43 ust. 2a i ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm. – zwaną dalej ustawą) po rozpatrzeniu sprawy z urzędu, postanowił z dniem l sierpnia 2001 r., uchylić decyzję własną z dnia 4 stycznia 200 r., nr [...] przyznającą zasiłek stały i jednocześnie wstrzymać jego wypłatę z dniem l listopada 2001 r. W pkt 2 zobowiązał J. N. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od l sierpnia 2001 r. do 30 października 2001 r. w kwocie 1.218 zł. (jeden tysiąc dwieście osiemnaście zł. /406zł. x 3 m-ce/).

W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, iż decyzją z dnia 4 stycznia 2001 r. przyznano J. N. zasiłek stały z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki i pielęgnacji matki na okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2001 r. W okresie pobierania świadczeń z pomocy społecznej rodzina kupiła samochód marki Skoda Fabia. O fakcie tym J. N. nie poinformowała Ośrodka, który wiadomość o jego zakupie uzyskał od sąsiadów. W trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego ustalono, że samochód został zakupiony w formie ratalnej przy jednoczesnej zamianie umowy z samochodu marki Polonez na markę Skoda. Do wywiadu środowiskowego strona dostarczyła oświadczenia członków rodziny o udzieleniu jej wysokich pożyczek rozłożonych na długoterminowe okresy spłaty i niskie raty. Natomiast pomimo pisemnej prośby nie dostarczyła umowy na podstawie której zmieniła zawartą wcześniej umowę na zakupu samochodu oraz umowy odbioru samochodu, tj. dokumentów pozwalających Ośrodkowi dokonać oceny stanu majątkowego rodziny.

Organ podniósł, że jego zastrzeżenia nie budzi sam fakt kupna samochodu np. Fiata 126p, który mógłby być wykorzystywany w celu przewożenia dziecka na badania czy leczenie, lecz jego marka, bowiem samochód Skoda Fabia należy do samochodów tzw. klasy średniej i jego cena w wersji podstawowej w sierpniu 2001 r. wynosiła 33.500 zł.

J. N. pomimo pouczenia, zawartego w decyzji przyznającej jej zasiłek stały, nie poinformowała Ośrodka zarówno o fakcie zakupu samochodu jak i też o zmianie sytuacji majątkowej, czyli uzyskaniu znacznych sum pieniężnych od członków rodziny. Natomiast podstawowym zadaniem pomocy społecznej wynikającym z ustawy o pomocy społecznej jest niesienie pomocy osobom i rodzinom znajdującym się w trudnych warunkach życiowych. W związku z powyższym ustawodawca przy udzielaniu pomocy finansowej osobom i rodzinom określił tzw. kryterium dochodowe. Kryteria dochodowe są zazwyczaj tak niskie, że pozwalają rodzinom korzystającym z pomocy społecznej zaspakajać niezbędne potrzeby życiowe. Również i pomoc Ośrodka jest skierowana zgodnie z art. 2 ustawy na zaspakajanie niezbędnych potrzeb życiowych.

W tej sytuacji zdaniem organu I instancji strona i jej rodzina mają wystarczające środki finansowe w celu przezwyciężania swej trudnej sytuacji życiowej. Natomiast w trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego został podany dochód rodziny w niepełnej wysokości w związku z czym zgodnie z art. 43 ust. 4 ustawy występuje rażąca dysproporcja pomiędzy wysokością dochodu udokumentowaną przez rodzinę a rzeczywistą sytuacją majątkową stwierdzoną przez pracownika socjalnego. Posiadanie samochodu wiąże się nie tylko z zakupem benzyny, lecz także z obowiązkowym ubezpieczeniem OC, a zwłaszcza AC. Podnosi, że strona odmówiła udostępnienia danych dot. ubezpieczenia samochodu. Wskazuje na art. 34 ust. 4a ustawy, który stanowi, że nienależne pobrane świadczenie powinno ulec zwrotowi niezależnie od dochodu rodziny.

J. N., zarzuciła w odwołaniu, że decyzja jest krzywdząca i wynika ze stronniczego zachowania pracownika socjalnego OPS w N. Zdaniem skarżącej Ośrodek był informowany o sytuacji materialnej rodziny i planach nabycia samochodu, a na wezwanie okazano lub doręczono w odpisie wszelkie dokumenty wymagane przez organ I instancji.

Na podstawie art. 138 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, podzielając przedstawiony stan faktyczny sprawy.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zważył, że powołany przez organ I instancji przepis art. 163 kpa reguluje możliwość organu administracji publicznej dokonania zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, o ile przewidują to przepisy szczególne.

Za przepis szczególny należy w tej sprawie uznać art. 43 ust. 2a ustawy, na mocy którego właściwy organ może zmienić lub uchylić decyzję na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa lub jeżeli nastąpiły zmiany w sytuacji dochodowej lub osobistej osób otrzymujących świadczenie, a także jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w ust. 4 i 5, oraz w art. 6 i art. 34 ust. 4a tej ustawy. Z ustaleń poczynionych przez organ I instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji wynikało, że w stosunku do daty przyznania świadczenia sytuacja rodzinna J. N. uległa o tyle zmianie, iż poza mężem J. i synami P. i D. zamieszkała z nią teściowa R. N. Zmieniony dochód rodziny stanowią obecnie wynagrodzenie za pracę męża 741,40 zł, zasiłek pielęgnacyjny 135,96 zł, 2 zasiłki rodzinne 82,40 zł łącznie, dodatek mieszkaniowy 196,81 zł (a nie 133,01 jak przyjął organ I instancji za wrzesień 2001 r.) i 794,33 zł tytułem emerytury R. N. Wydatki ponoszone przez rodzinę w stosunku miesięcznym to: 21,04 zł za gaz, 57,84 zł za energię elektryczną, 80 zł za telefon, 337,25 zł za czynsz, ubezpieczenie 19,90 zł, 119,67 zł spłata kredytu, 312,10 zł spłata rat za samochód. Zatem dochód rodziny to kwota 1.950,90 zł (przy kryterium dochodowym z art. 4 ustawy 2.768 zł), a miesięczne wydatki z tytułu stałych opłat to 947,80 zł. Obciążenia rodziny są jednak znacznie dalej idące. Decydując się na zmianę marki samochodu z Poloneza na Skodę, mąż strony uiścił tytułem części ceny i ubezpieczenia kwotę 15.000 zł pożyczoną od sióstr i matki. Było to konieczne, gdyż Polonez kosztować miał 21.600 zł a Skoda 30.890 zł.

Dodatkowa miesięczna spłata z tytułu pożyczek na samochód obciąży rodzinę strony kwotą 130 zł miesięcznie. Jeśli do tego dodać, że R. N. zastrzegła, iż 1/2 emerytury przeznacza na własne potrzeby, głównie leki, to deklaracje skarżącej o możliwości utrzymania się rodziny mimo decyzji o nabyciu droższego samochodu są wiarygodne, gdyż pozostaje z takiego rozliczenia stronie 475,90 zł na bieżące utrzymanie jej męża i dzieci. To zaś oznacza brak spełnienia przesłanki wynikającej z art. l ust. l ustawy o pomocy społecznej. Pomoc społeczna ma, bowiem umożliwiać rodzinom przezwyciężenie

trudnych sytuacji życiowych, których one same nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia.

Organ odwoławczy stwierdza, że celem pomocy społecznej jest tylko zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 2 ustawy). Pomoc taka winna doprowadzić do życiowego usamodzielnienia się rodziny.

Oceniając rozpoznawaną sprawę pod kątem tych zasad uznał, że cele pomocy społecznej udzielanej rodzinie strony zostały osiągnięte. Strona, wykorzystując własne środki i możliwości, zaspokaja niezbędne potrzeby życiowe, co więcej usamodzielniła się dzięki zmianie sytuacji rodzinnej i pomocy krewnych. Zmiana ta jest istotna, że pozwoliła stronie na decyzję o nabyciu samochodu droższego, od wcześniej umówionego w systemie sprzedaży ratalnej samochodów o 10 000 zł. Nabywając samochód za ponad 30.000 zł strona dała wyraz życiowemu usamodzielnieniu się. Potwierdza to także wymiana mebli pokojowych w roku ubiegłym i zamiar zamiany w przyszłości mieszkania na większe, co wprost wynika z oświadczenia R. N. z 11 października 2001 r.

W tych okolicznościach dalsze wypłacanie świadczenia z art. 27 ust. l ustawy J. N mimo formalnego spełnienia przesłanek do zasiłku stałego, naruszałoby ogólne zasady pomocy społecznej i społeczne poczucie sprawiedliwości.

W braku odpowiednich środków finansowych na pomoc dla wielu ubogich osób i rodzin bez dochodu lub z minimalnym dochodem nie pozwalającym nawet na egzystencję, dalsze udzielanie pomocy stronie wykazującej ponad przeciętną życiową zaradność naruszałoby reguły art. l i 2 ustawy, zatem zmiana poprzedniej decyzji w trybie art. 43 ust. 2a w zw. z ust. 4 i art. 34 ust. 4a w zw. z art. l i 2 ustawy o pomocy społecznej była usprawiedliwiona okolicznościami faktycznymi i zgodna z prawem.

Na powyższą decyzję skargę do NSA wniosła J. N., zarzucając organowi II instancji nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Podnosi, że w związku z chorobą syna byli zmuszeni do kupna samochodu w drodze "licytacji 21 rat", zapożyczając się u rodziny. Syn musi być pod kontrolą lekarza specjalisty i jeździć często do sanatorium, a zakupiony samochód jest autem oszczędnym, gdyż pali tylko 5,5 litra benzyny, a "Polonez", aż 10 litrów. Natomiast R. N. zamieszkuje ze skarżącą od października 2001 r. do końca lutego 2002 r. – tymczasowo, z powodu oczekiwania na miejsce w szpitalu, a będąc osobą schorowaną swoją emeryturę wydaje na leki i na wyżywienie. Meble, zaś kupiła przed otrzymaniem zasiłku stałego, na które oszczędzała dwa lata. Podnosi, że informowała pracownika socjalnego o możliwości zakupu samochodu przez jej męża, który uznał, iż fakt ten nie będzie miał wpływu na otrzymywany zasiłek stały na dziecko. Skarżąca uważa, że także wspomniana możliwość zamiany mieszkania na większe nie może mieć wpływu na pobieranie zasiłku stałego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podnosząc, że skarżąca nie rozumie powodów jakimi kierował się organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji, który uznał, iż skarżąca, wykorzystując własne środki i możliwości zaspakaja swoje niezbędne potrzeby życiowe, usamodzielniła się. Dowodem tego jest nabycie samochodu należącego do klasy średniej, zakup mebli, zamiar zamiany mieszkania na większe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

na wstępie odnotować należy, że ponieważ skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny. W tym przypadku jest to, z mocy § 1 pkt 9 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi w myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - zwaną dalej Prawo o postępowaniu) następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast stosownie do treści pkt 2, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Z zasady legalności, wynika konsekwencja, iż administracyjny sąd wojewódzki ocenia, czy wydana decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania (wyrok NSA z dn. 14 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4731/97 – LEX nr 37180).

Skargę należało częściowo uwzględnić aczkolwiek z innych powodów niż w niej wywiedziono.

Zgodnie z treścią art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 - zwaną dalej Prawo o postępowaniu), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji wykazała, iż w części nie odpowiadają one wymogom prawa, przy czym waga i rodzaj popełnionych naruszeń przesądziły o konieczności stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji w części, której owe naruszenia dotyczyły.

Poczynione dotychczas wywody dotyczą punktu drugiego decyzji organu I instancji oraz II instancji w części w której utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, zobowiązujące J. N. do zwrotu świadczeń pobranych za okres od 1 sierpnia 2001 r. do 31 października 2001 r.

Przepis art. 107 § ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.-zwaną dalej k.p.a.), określa składniki decyzji administracyjnej, do których zaliczone zostało m.in. rozstrzygnięcie. Z treści art.40 ust 1 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż należności z tytułu wydatków na świadczenia pomocy społecznej oraz nienależnie pobranych świadczeń podlegają ściągnięciu przymusowemu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zatem o tym obowiązku przesądza ten przepis z mocy prawa, wskazując sposób postępowania.

Tak więc rozstrzygnięcie w decyzji administracyjnej o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń nastąpiło bez podstawy prawnej. Sąd podziela pogląd, iż "Podstawową zasadą sformułowaną w art. 6 k.p.a. jest to, że organy administracji (...) działają na podstawie przepisów prawa. Przepisy prawa, to znaczy ustawy i wydawane na podstawie ustaw i w celu ich wykonania przepisy wykonawcze decydują w szczególności o tym, kiedy organ administracji (...) wydaje decyzję administracyjną. Wydanie decyzji w sprawie, co do której przepis prawa przewiduje jej załatwienie w inny sposób niż przez wydanie decyzji, oznacza, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej" (wyrok NSA z 10 czerwca 1983 r., I SA 217/83, ONSA 1983/1/41), co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności (art. 156 § l pkt 2 k.p.a.). Art. 40 ust. 1 ustawy, jak powiedziano wyżej, nie daje podstaw prawnych do orzekania w trybie decyzji administracyjnej o zwrocie nienależnego świadczenia ustanawiając, że podlega ono przymusowemu ściągnięciu w drodze egzekucji, bez potrzeby wydawania decyzji administracyjnej. W rozpatrywanej sprawie organy orzekły w przedmiotowej sprawie wbrew dyspozycji omówionego przepisu. Przyjęte przez organy rozwiązanie pozostaje w oczywistej sprzeczności z brzmieniem omawianego przepisu, powodując jego rażące naruszenie, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia (art. 156 § l pkt 2 in fine k.p.a.).

W sytuacji wystąpienia opisanych wyżej naruszeń należało, na podstawie treści art. 145 § l pkt 2 Prawa o postępowaniu, stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji w części zobowiązującej skarżącą do zwrotu świadczeń. Stwierdzenie nieważności części decyzji organu pierwszej instancji oparto o treść art. 135 cyt. ustawy. Taki sposób rozstrzygnięcia znosi zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego (art. 134 § 2 cyt. ustawy).

Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślić trzeba, że w ocenie składu orzekającego w pozostałej części zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej organ przyznający świadczenie z pomocy społecznej może zmienić lub uchylić decyzję administracyjną na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa lub jeżeli nastąpiły zmiany w sytuacji dochodowej lub osobistej osób otrzymujących świadczenie lub wystąpiły przesłanki, o których mowa w ust. 4 lub 5 tego artykułu, albo przewidziane w art. 6 lub art. 34 ust. 4a tej ustawy. Przesłankami, o których mowa w wymienionych przepisach, jest stwierdzenie przez pracownika socjalnego wystąpienia rażących dysproporcji między wysokością dochodu udokumentowaną przez rodzinę ubiegającą się o pomoc a rzeczywistą sytuacją majątkową, odmowa złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym, brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu trudnej sytuacji, pobieranie świadczenia, które jest nienależne. O ile któryś z wymienionych przypadków wystąpi już po wydaniu decyzji przyznającej świadczenie, cytowany przepis daje podstawę do jej zmiany lub uchylenia.

Wydana decyzja ma charakter uznaniowy, przeto organ zgodnie z przepisami k.p.a. winien jest przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, a następnie w wydanej decyzji uzasadnić swoje rozstrzygnięcie, po myśli art. 107 § 3 k.p.a. Uznanie administracyjne wymaga wskazania przesłanek korzystania z niego oraz argumentacji przytoczonej w decyzji rozstrzygającej indywidualną sprawę opartą na uznaniu administracyjnym.

Ustawodawca upoważnił organy administracji do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego, pozostawiając im ocenę, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające zastosowanie przepisu, np., jak w niniejszej sprawie: uchylenie na niekorzyść strony, bez jej zgody decyzji przyznającej świadczenie, jak również ocenę występowania, bądź nie wymienionych okoliczności. Kontrola sądowa legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się w związku z tym do badania, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji właściwy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Jednym z elementów decyzji jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 3 k.p.a.). Powinno ono zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy podejmowaniu decyzji. W szczególności winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia, zwłaszcza decyzji o charakterze uznaniowym. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia bowiem - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego, gdyż to swobodne uznanie nie może być wszakże dowolne.

Organ administracji, działając w ramach uznania administracyjnego, powinien wszechstronnie i dokładnie zbadać wszystkie okoliczności faktyczne, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy - art. 77 K.p.a., a także zgodnie z zasadą z art. 7 k.p.a. - załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem strony, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny. W ocenie składu orzekającego zaskarżona decyzja w tym zakresie podaje, przesłanki jakimi się kierowała przy jej rozstrzyganiu.

W rozpatrywanej sprawie stwierdzić należy, iż organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające (wywiad środowiskowy), zgromadził dowody, dokonał ich oceny i rozstrzygnął sprawę zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie przekraczając uznania administracyjnego. W sprawie niniejszej sąd nie dopatrzył się naruszenia ani cytowanego wyżej przepisu art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy, ani też przepisów k.p.a. obowiązujących w zakresie gromadzenia dowodów niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego. W postępowaniu zostały zebrane materiały, które pozwoliły na ocenę, iż okoliczności dotyczące rzeczywistej sytuacji majątkowej zostały udowodnione w sposób pozwalający na uznanie, że przyznana pomoc może być cofnięta bez uszczerbku dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb rodziny. Sąd nie dopatrzył się sprzeczności w ustaleniach, a "rzeczywistym" stanem faktycznym, potwierdzonym zebranym materiałem dowodowym. Skarżąca wbrew twierdzeniu nie zawiadomiła organu o zmianie sytuacji majątkowej, albowiem informowanie pracownika socjalnego o zamiarze kupna samochodu nie jest równoznaczne z realizacją tego zamiaru, dopiero zakup samochodu nałożył na skarżącą obowiązek zgłoszenia organowi tej okoliczności.

Uchylenie decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z 4 stycznia 2001 r. decyzją tegoż organu z dnia [...] nastąpiło w tym samym stanie prawnym, lecz przy zmienionej sytuacji rodzinnej i majątkowej J. N. Sytuacja rodzinna i dochodowa rodziny J. N. jest sytuacją trudną i stąd pomoc społeczna została jej przyznana. Jednakże pomoc ta ma na celu umożliwienie przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których osoba lub rodzina nie jest w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia, a także zapewnienie niezbędnych potrzeb życiowych. Pomocy społecznej udziela się w szczególności z powodów wymienionych w art. 3 pkt 1-11 ustawy na zasadach określonych w dalszych jej przepisach i jest to zasada ogólna, która obowiązuje w odniesieniu do wszystkich form pomocy społecznej o charakterze świadczeń pieniężnych, w tym do zasiłków stałych. W sytuacji, gdy rodzina skarżącej uzyskała dochody, które mogą być spożytkowane na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, lecz ponosi wydatki na potrzeby inne niż podstawowe, to trudno odmówić racji organom orzekającym, iż uznały, że wystąpiła sytuacja, która w wówczas stwierdzonym stanie faktycznym nie uzasadniała dalszego udzielania pomocy.

W zakresie, w którym Sąd nie stwierdził nieważności zaskarżonej decyzji należało zatem, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu oddalić skargę.

Rozstrzygnięć w punkcie trzecim i czwartym wyroku dokonano na podstawie art. 152 Prawo o postępowaniu oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).