Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 188/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2,  art. 21 ust. 2,  art. 32 ust. 1,  art. 64 ust. 1 i 2 w związku z  art. 31 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi R. S., L. S., M. S. i Z. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty P. z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących R. S., L. S., M. S. i Z. S. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania R. S., Z. S., M. S. i L. S. od decyzji Nr [...] Starosty P. z dnia [...].12.2006 r. odmawiającej zwrotu części nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewid. Nr [...] i Nr [...] z obrębu [...] (części dawnej działki Nr [...] z obrębu [...]) – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazała, że Starosta P. powołując się na art. 4 pkt 9, art. 137 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 139 i art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jedn. Dz. U. Nr 261 z 2004 r. poz. 2603, z późn. zm./ wydał decyzję Nr [...] z dnia [...].12.2006 r. odmawiającą zwrotu wyżej wskazanych działek na rzecz następców prawnych byłego właściciela S. S. (zm. [...] 1985 r.) tj. R. S., Z. S., M. S. i L. S.

Od decyzji tej złożyli oni odwołanie, kwestionując sposób rozstrzygnięcia, gdyż zdaniem odwołujących się skoro powyższe działki nie zostały dotychczas wykorzystane na cel, dla którego nastąpiło wywłaszczenie powinny stosownie do art. 137 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami zostać zwrócone spadkobiercom byłego właściciela. W odwołaniu podniesiony został zarzut, że organ rozstrzygając sprawę oparł się na nierzetelnej informacji Delegatury [...] z dnia [...].09.2006 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania i ponownym rozpoznaniu sprawy, organ drugiej instancji nie stwierdził podstaw do kwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji. Organ ten wskazał, że wymienione działki ewid. Nr [...] o pow. [...] m2 i Nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] w W. wchodziły w skład gruntu dawnej działki ewid. Nr cz. [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...], stanowiącej własność S. S. na podstawie aktu własności ziemi Nr [...] z dnia [...].11.1973 r. wydanego przez Wydział [...] Rady Narodowej W.

Działka ewid. Nr cz. [...] z obrębu [...] odstąpiona została przez S. S. na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /tekst. jedn. Dz. U. Nr 10 z 1974 r. poz. 64/ aktem notarialnym z dnia [...].03.1976 r. Rep. [...] Nr [...] na cele realizacji osiedla mieszkaniowego [...] wraz z usługami oraz budowę ulic, zgodnie z decyzjami Nr [...] i Nr [...] o lokalizacji inwestycji z dnia [...].06.1973 r. wydanymi przez Wydział [...] Prezydium Rady Narodowej W. Organ II instancji podkreślił, że z materiału dowodowego zebranego przez organ pierwszej instancji wynika, że tylko część wymienionej działki ewid. Nr [...] z obrębu [...] została wykorzystana na cele, dla których nastąpiło jej nabycie aktem notarialnym, a w szczególności część gruntu o powierzchni [...] m2 tj. oznaczona aktualnie w ewidencji gruntów jako część działki ewid. Nr [...] o pow. [...] m2 i część działki ewid. Nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] oraz część działki ewid. Nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...]. Na powołanych działkach Nr [...] z obrębu [...] i Nr [...] z obrębu [...] zrealizowano budowę ulicy [...], zaś na działce Nr [...] budownictwo wielorodzinne [...]. Brak jest dotychczas ostatecznego rozstrzygnięcia na temat wykorzystania pozostałej części nieruchomości, co nie ma jednak znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Organ pierwszej instancji mając na względzie, iż cel wywłaszczenia (nabycia) zrealizowany został tylko na części przedmiotowej nieruchomości uznał, iż w odniesieniu do zwrotu niewykorzystanej części gruntu mają zastosowanie przepisy art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda [...] wskazał, że w świetle powołanego art. 137 ust. 2, w związku z art. 216 ust. 1 tej ustawy, jeśli cel nabycia nieruchomości zrealizowany został tylko na części nieruchomości, która została nabyta na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /tekst jedn. Dz. U. Nr 10 z 1974 r. poz. 64, z późn. zm./, zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, zaś w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot.

Rozstrzygając sprawę zwrotu wymienionej części nieruchomości o pow. [...] m2 tj. działki ewid. Nr [...] o pow. [...] m2 i działki ewid. Nr [...] o pow. [...] m2, organ wziął pod uwagę, iż w dniu złożenia wniosku o zwrot tj. w dniu [...].09.1997 r. działki te objęte były miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta W., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady W. z dnia [...].09.1992 r., zgodnie z którym znajdowały się na terenie przeznaczonym pod ulicę [...], wydzielonym z obszaru [...] o funkcjach mieszkaniowo - usługowych. W tej sytuacji uznał, że nie istnieje możliwość zagospodarowania działek zgodnie z tym planem przez osoby występujące o zwrot. W niniejszej sprawie nie zachodzi także przypadek, aby przedmiotowe działki przylegały do nieruchomości stanowiącej własność tych osób. Reasumując, organ odwoławczy uznał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą zwrotu części nieruchomości za zgodną z prawem i utrzymał ją w mocy.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli R. S., L. S., M. S. i Z. S.

Skarżący zarzucili, że organ niedokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy. Podnieśli, że działka [...] do około 2000 r. nie była zagospodarowana, a obecnie znajduje się na niej nowo wybudowane osiedle.

Z kolei działka [...] od momentu wywłaszczenia do połowy 2007 r. nie była zagospodarowana, a następnie uprzątnięto z niej krzaki i drzewa.

Skarżący podkreślili, że przez ponad 20 lat od wywłaszczenia działki nie zostały zagospodarowane.

Skarżący powołali się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie I SA 1866/02, który uchylił poprzednio wydane decyzje dotyczące wniosku skarżących o zwrot nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo - administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Natomiast zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż to zostało w niej podniesione.

Organy wskazały, że cel wywłaszczenia zrealizowany został na części nieruchomości stanowiącej dawną działkę nr [...]. Odmowę zwrotu pozostałej części niewykorzystanej na cel, na jaki została ona nabyta, organy uzasadniły treścią art. 137 ust 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603). Organy obydwu instancji powołały obowiązujący w dacie złożenia wniosku o zwrot nieruchomości plan zagospodarowania przestrzennego [...] W. i stwierdziły, że nie istnieje możliwość zagospodarowania działek zgodnie z tym planem. Stwierdziły również, że przedmiotowe działki nie przylegały do nieruchomości stanowiących własność wnioskodawców.

Należy jednak uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r. K 6/05, orzekający, że art. 137 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim uzależnia zwrot części wywłaszczonej nieruchomości niezagospodarowanej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, od istnienia możliwości zagospodarowania jej zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dniu złożenia wniosku o zwrot części nieruchomości, a w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot, jest niezgodny z art. 2 oraz art. 21 ust 2, 32 ust 1, 64 ust 1 i 2 w zw. z art. 31 ust 3 Konstytucji.

W tej sytuacji w sprawie ma bezpośrednie zastosowanie art. 190 ust 4 Konstytucji. Przepis ten stanowi, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.

Skoro zatem rozstrzygnięcie organu wydane zostało na podstawie niekonstytucyjnego przepisu, to z tej przyczyny Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji - z mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit b) ppsa. Rozstrzygnięcie z pkt 2 i 3 wyroku uzasadnione jest treścią przepisów art. 152 i 200 ppsa.