Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 486/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2007-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 62 ust. 1
journal: Dz.U. 1999 nr 72 poz 802
law: Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej.
article: art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 września 2007r. sprawy ze skargi A. M. na orzeczenie dyscyplinarne D. I. C. z dnia [...] sygnatura [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej upomnienia I. uchyla zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie dyscyplinarne z dnia [...] II. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od D. I. C. na rzecz A. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej

na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 2, art. 69 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej, § 11, 21 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów

z dnia 29 sierpnia 2003r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyśpieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych / Dz. U.

z 2003r. Nr 156 poz. 1520 / po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika Dyscyplinarnego Izby Celnej, po wysłuchaniu obwinionej oraz po rozpatrzeniu innych dowodów mających znaczenie w sprawie, znajdujących się

w aktach postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego, uznał aspiranta celnego A. M., Zastępcę Naczelnika Urzędu Celnego, obwinioną o to, że w okresie od [...] do [...] pełniąc służbę na stanowisku Kierownika Referatu Podatku Akcyzowego, a następnie Zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego, nierzetelnie wykonywała swoje obowiązki, co stanowi naruszenie obowiązku służbowego określonego w art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, za winną naruszenia zarzucanego jej czynu i orzekł karę dyscyplinarną upomnienia.

W uzasadnieniu tego orzeczenia organ przytoczył następujące okoliczności:

Po zapoznaniu się z wynikami przeprowadzonej przez zespół kontrolny Departamentu Kontroli Celno – Akcyzowej Ministerstwa Finansów kontroli, której przedmiotem była ocena funkcjonowania Izby Celnej oraz nadzorowania Urzędu Celnego z zakresu poboru podatku akcyzowego, pismem z dnia 16 stycznia 2007r. polecono Rzecznikowi Dyscyplinarnemu Izby Celnej wszcząć postępowanie wyjaśniające w stosunku do A. M., o czym została ona powiadomiona pismem z dnia 22.01.2007r. Złożone przez A. M. wyjaśnienia nie pozwoliły odstąpić od złożenia wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. We wniosku tym Rzecznik Dyscyplinarny wskazał cztery obszary naruszenia obowiązków służbowych:

1/ udzielenie firmie "A. F. C. P." pozwolenia zwalniającego z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego z pominięciem normy zawartej w art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 23.01.2004r. o podatku akcyzowym,

2/ mimo posiadanej wiedzy o niepłaceniu podatku w terminie przez tę Spółkę organ nie podjął stosownych działań zmierzających do cofnięcia wydanego pozwolenia zwalniającego z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego / art. 44 ust. 7 ustawy o podatku akcyzowym /,

3/ nie egzekwowanie warunków wydania pozwolenia na zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego, tj. brak podjęcia czynności administracyjnych związanych z nie wywiązywaniem się firmy z obowiązku regulowania zaległości na pierwsze wezwanie organu celnego,

4/ brak nadzoru nad funkcjonowaniem Referatu Podatku Akcyzowego.

Po zebraniu dowodów obwiniona i jej obrońca w dniu 15.05.2007r. zostali zaznajomieni z materiałem dowodowym a przed wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego organ wysłuchał rzecznika dyscyplinarnego, obwinionej i jej obrońcy, który wniósł o jej uniewinnienie. Uznając obwinioną za winną zarzucanego jej czynu Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w okresie od [...] do [...] nie podjęła ona czynności zmierzających do wszczęcia podstępowania wyjaśniającego w sprawie cofnięcia pozwolenia na zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego firmie "A. F. C. P.". Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia MF w sprawie zwolnień z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego naczelnik urzędu celnego, który wydał zezwolenie, w przypadku uzasadnionego przypuszczenia, że nastąpiło naruszenie warunków określonych w art. 44 ust. 2 ustawy wszczyna postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego może wezwać podmiot do aktualizacji danych zawartych w dokumentach wymienionych w § 2 ust. 1. W myśl § 2 ust. 2 w/w rozporządzenia naczelnik urzędu celnego cofa zwolnienie, jeżeli w wyniku postępowania wyjaśniającego stwierdzi naruszenie warunków, o których mowa w ust. 1. Z kolei art. 44 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym, stanowi, ze zwolnienie,

o którym mowa w ust. 1 ma zastosowanie do podmiotów spełniających następujące warunki:

1/ mają swoją siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium kraju;

2/ korzystają z procedury zawieszenia poboru akcyzy co najmniej od roku;

3/ ich sytuacja finansowa i posiadany majątek zapewniają wywiązywanie się

z zobowiązań podatkowych;

4/ nie naruszyły w sposób istotny przepisów prawa celnego lub przepisów podatkowych w okresie ostatnich 3 lat;

5/ zobowiązały się do zapłacenia, na pierwsze pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, kwoty należnej z tytułu powstania zobowiązania podatkowego.

W przedmiotowym przypadku firma "A.F.C.P." wykazała zaległość podatkową za miesiąc marzec w kwocie ponad [...] złotych. Zaległość ta została spłacona w stosunkowo krótkim terminie, to jest do połowy czerwca 2005r., jednak podatnik nie regulował terminowo wpłat dziennych podatku akcyzowego. Na podstawie informacji przekazywanych przez Szczególny Nadzór Podatkowy ustalono, że w/w podmiot miał przez cały czas, to jest od marca 2005r. do grudnia 2005r. zaległości we wpłatach dziennych podatku akcyzowego. W okresie od 20 czerwca 2005r. do 12. sierpnia 2005r. były to zaległości na poziomie kilkuset [...] złotych a w kresie od 16 sierpnia 2005r. zaległości we wpłatach dziennych przekraczały kwotę [...] złotych. Organ przytoczył treść art. 19 ustawy o podatku akcyzowym i wskazał, że jego zdaniem niezapłacony podatek w ustawowo określonym terminie płatności stanowi istotne naruszenie prawa, a tym bardziej w sytuacji gdy podatnik permanentnie uchyla się od terminowego regulowania należności podatkowych. Tymczasem w myśl 5 rozporządzenia MF w sprawie zwolnień z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego, uchylanie się podatnika od terminowego regulowania należności podatkowych stanowi wystarczającą przesłankę do wszczęcia postępowania zmierzającego do cofnięcia przywileju w postaci pozwolenia na zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego. Jako Kierownik Referatu Podatku Akcyzowego, zgodnie z kartą zakresu obowiązków i uprawnień, obwiniona kierowała pracą Referatu i sprawowała nad nim bezpośredni nadzór. Była zatem zobowiązana do wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie cofnięcia pozwolenia dla firmy "A.F.C.P." na zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego. Jak ustalono w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego obwiniona na bieżąco informowała przełożonych o sytuacji w firmie "A.F.C.P." natomiast brak jest dowodów wskazujących, że obwiniona podjęła inicjatywę wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie cofnięcia pozwolenia na zwolnienie tej firmy z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego. Gdyby obwiniona dochowała należytej staranności, to przedłożyłaby przełożonemu, tj. Zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego M. M. propozycję wszczęcia postępowania wyjaśniającego. Tymczasem postępowanie takie zostało wszczęte dopiero 28 grudnia 2005r. Jak stanowi art. 32 ust, 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusz celny jest obowiązany w szczególności rzetelnie i bezstronnie, sprawnie i terminowo wykonywać powierzone mu obowiązki. Brak zdecydowanej reakcji, to jest nie wszczęcie postępowania wyjaśniającego w sprawie cofnięcia pozwolenia na zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego w sytuacji, gdy podmiot permanentnie nieterminowo dokonuje wpłat dziennych podatku akcyzowego, stanowi naruszenie obowiązku służbowego, określonego w art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej.

Dyrektor Izby Celnej wskazał, że orzekając karę upomnienia uwzględnił przebieg dotychczasowej służby, przedłożoną opinię związków zawodowych oraz okoliczności naruszenia wskazanego wyżej obowiązku. Mianowicie, Firma "A.F.C.P." regulowała zaległe wpłaty dzienne podatku akcyzowego wraz z odsetkami, w stosunkowo krótkim czasie dokonała spłaty znacznej / ponad [...] zł / zaległości podatkowej, wysokość zaległości we wpłatach dziennych nie przekraczała wartości należności jednego miesiąca, co podnosiło wiarygodność płatnika a jednocześnie utwierdzało organ podatkowy w przekonaniu o pełnym wywiązywaniu się z obowiązku uiszczania powstałych zobowiązań podatkowych. W doktrynie prawa istnieje szereg wątpliwości co do charakteru prawnego wpłat dziennych podatku akcyzowego. Brak jednoznacznej definicji "dziennych wpłat" a co za tym idzie właściwej interpretacji prawnej powoduje poważne problemy w stosowaniu prawa. Potwierdzają to zapytania kierowane do Ministerstwa Finansów przez organy celne. Dopiero 18.08.2006r. Ministerstwo Finansów wypowiedziało się jednoznacznie w kwestii charakteru prawnego wpłat dziennych. O problemach związanych z nieterminowym regulowaniem wpłat dziennych przez firmę" A.F.C.P." wiedział zarówno Dyrektor Izby Celnej jak i Dyrektor Izby Celnej. Brak zdecydowanej reakcji organu II instancji może świadczyć, że organ nadrzędny akceptował podjęte przez UC działania. Również za okoliczność łagodzącą w niniejszej sprawie organ uznał to, iż na polecenie Naczelnika Urzędu Celnego A. P. jego zastępca M. M. objął osobistym nadzorem sprawę Firmy "A.F.C.P." w związku z czym obwiniona miała prawo oczekiwać inicjatywy i większego zaangażowania ze strony Zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego M. M. w sprawie rozwiązania problemów związanych z dokonywaniem płatności przez tę firmę. Organ podniósł nadto, iż w 2003r. organy celne przejęły właściwość w sprawach podatku akcyzowego a funkcjonariusze celni i pracownicy urzędów celnych nie zostali w żaden sposób przygotowani do przejęcia nowych zadań. Podobna sytuacja miała miejsce w 2004r. kiedy w związku z przystąpieniem do Unii w znacznym zakresie zmieniono przepisy dotyczące podatku akcyzowego. Za kolejną okoliczność łagodzącą organ uznał przekonanie obwinionej, że cofnięcie pozwolenia na zwolnienie z obowiązku składania zabezpieczenia akcyzowego mogłoby uniemożliwić dalszą produkcję i mogłoby spowodować straty społeczne / zamkniecie zakładu, zwolnienia z pacy/ oraz zwiększyć straty fiskalne. Zatem organ celny podjął działania poza administracyjne / negocjacje z firmą/ których celem było umożliwienie dalszej produkcji oraz uzyskanie maksymalnej ściągalności podatku akcyzowego. Dyrektor Izby Celnej jako okoliczność łagodzącą przytoczył także trudności kadrowe, z jakimi borykał się Naczelnik Urzędu Celnego, związane z tym, że w 2005r. ponad 30 doświadczonych funkcjonariuszy przeniesiono z tego urzędu do pełnienia służby w Izbie Celnej.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 44 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym poprzez wydanie firmie "A.F.C.P." zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego bez wcześniejszego zbadania stosownie do przepisów ustawy o rachunkowości jej sytuacji finansowej, organ wskazał, że przepis ten nie został naruszony bowiem żaden przepis prawa nie nakłada na organy celne obowiązku stosowania przepisów innych ustaw - w tym ustawy o rachunkowości.

Dyrektor izby Celnej wskazał nadto, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że Referat Podatku Akcyzowego prowadził postępowanie w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowej firmy "A.F.C.P." Pismem z dnia 29.04. 2005r. podatnik zwrócił się o rozłożenie na raty zaległości podatkowej /za miesiąc marzec 2005r./ w kwocie [...] zł. Zgodnie z art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu. Zatem postępowanie zostało wszczęte w dniu 29 kwietnia 2005r. W trakcie postępowania organ celny pismem z dnia 12 maja 2005r. wezwał podatnika do uzupełnienia wniosku. W międzyczasie firma dokonywała częściowych spłat na poczet należnego podatku, co uniemożliwiało organowi celnemu ustalenie bieżącego stanu zadłużenia a także uniemożliwiało określenie kwoty podlegającej ułatwieniom płatniczym. W dniu 17 czerwca 2005r. podatnik spłacił zobowiązanie, w związku z czym decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie. Wniosek Firmy

o rozłożenie na raty stanowił odpowiedź na wezwanie organu celnego z dnia 28 kwietnia 2005r. do uregulowania zadłużenia na pierwsze żądanie.

Organ w uzasadnieniu swej decyzji wyjaśnił ponadto, że w postanowieniu

o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego został postawiony zarzut, iż A. M. w okresie od [...] do [...] pełniąc służbę na stanowisku Kierownika Referatu Podatku Akcyzowego a następnie Zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego nierzetelnie wykonywała swoje obowiązki. W przedmiotowej sprawie nie można wskazać konkretnego dnia, w którym obwiniona naruszyła obowiązki służbowe, ponieważ w wyżej wskazanym okresie obwiniona wykonywała określone czynności służbowe / wydanie pozwolenia zwalniającego z obowiązku złożenia zabezpieczenia, nadzór nad prowadzonym postępowaniem w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowej, bądź też była zobowiązana do określonych czynności/. Jak ustalono, firma "A.F.C.P." dokonywała wpłat dziennych z opóźnieniem. Dlatego nie można precyzyjnie wskazać daty, kiedy organ celny powinien wszcząć postępowanie. Dlatego też, zdaniem organu, w postanowieniu z dnia [..] prawidłowo został wskazany zarzut i czas. Przeprowadzenie konfrontacji między obwinioną a M. M. zdaniem organu było niezasadne. Obwiniona nie stwierdziła bowiem, aby wyszła z inicjatywą wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie cofnięcia firmie "A.F.C.P" pozwolenia na zwolnienie z obowiązku składania zabezpieczenia akcyzowego. Również za niezasadne organ uznał przesłuchanie innych świadków, czego domagał się obrońca obwinionej, wskazując, że okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione. Organowi orzekającemu znany jest bowiem fakt, że opóźnienie we wpłatach dziennych było zjawiskiem powszechnym a o problemach firmy "A.F.C.P." wiedział zarówno Dyrektor Izby Celnej w k jak i w K.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. M., domagając się wydania orzeczenia uniewinniającego, zarzuciła, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia oraz, że zostało ono wydane w oparciu

o błędnie ustalony stan faktyczny. W szczególności skarżąca zarzuciła, iż na skutek naruszenia § 5 ust. 2 pkt 5 oraz § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów

z dnia 29.98.2003r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego...została pozbawiona prawa do obrony, że przy wymierzaniu kary organ naruszył § 21 ust. 1 tego samego rozporządzenia, że błędnie został ustalony zakres jej obowiązków albowiem jako Kierownik Referatu Akcyzowego nie posiadała uprawnień do wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie cofnięcia zezwolenia na zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego.

Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 2, art. 79 ustawy o Służbie Celnej, art. 433, art.437 § 1 kpk, § 11, § 21 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego

i dyscyplinarnego przyśpieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych / Dz. U. Nr 156 poz. 1520/ utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne z dnia [...], uznające obwinioną A. M. za winną zarzucanego jej czynu, polegającego na tym, że w okresie od [...] do [...] pełniąc służbę na stanowisku Kierownika Referatu Podatku Akcyzowego a następnie Zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego nierzetelnie wykonywała swoje obowiązki, co stanowi naruszenie art., 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie celnej.

W uzasadnieniu organ przytoczył przebieg postępowania w sprawie. Odnosząc się do zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zarzutów wskazał, że jednym z zarzutów, jaki postawiono obwinionej było to, że w związku

z powstałą zaległością podatkową nie wszczęła postępowania wyjaśniającego

w sprawie cofnięcia pozwolenia na zwolnienie z obowiązku składania zabezpieczenia akcyzowego, co stanowi naruszenie art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej to jest nierzetelne wykonywanie obowiązków służbowych. Przy tak sformułowanym zarzucie, zdaniem organu, mogła ona właściwie przygotować linię obrony w tym zakresie. Co do wskazanej daty popełnienia czynu, to skoro po powzięciu informacji

o zaległościach firmy "A.F.C.P." organ powinien niezwłocznie wszcząć postępowanie wyjaśniające a w przedmiotowym przypadku postępowanie takie zostało wszczęte dopiero postanowieniem z dnia 27 grudnia 2005r. i przepisy prawa nie określają precyzyjnie terminu wszczęcia postępowania wyjaśniającego, to również w postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego nie można wskazać konkretnej daty. Mając na uwadze, iż w postanowieniu z dnia [...] przedstawiono również inne zarzuty oraz treść art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy

o Służbie Celnej, wskazano okres od 1 kwietnia 2004 do 24 stycznia 2006r. Natomiast ze względu na ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego oraz rozstrzygnięcie w kwestii pozostałych zarzutów w orzeczeniu dyscyplinarnym z dnia [...] wskazano okres od [...] do [...] tj. okres, w którym nie wszczęto postępowania wyjaśniającego w sprawie cofnięcia pozwolenia na zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego, mimo istnienia ku temu przesłanek. Organ ponownie podkreślił, iż uchylanie się przez podatnika od terminowego regulowania należności podatkowych jest istotnym naruszeniem prawa i świadczy o złej sytuacji finansowej podatnika, która nie pozwala mu na wywiązywanie się z zobowiązań podatkowych i zgodnie z § 5 rozporządzenia MF w sprawie zwolnień z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego stanowi wystarczającą przesłankę do wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie cofnięcia tego "przywileju". Ukarana, zgodnie z kartą zakresu obowiązków i uprawnień, kierowała pracą Referatu Podatku Akcyzowego

i sprawowała nad nim bezpośredni nadzór. A zatem była zobowiązana do wskazania sposobu rozwiązania problemu, tj. do przedstawienia przełożonym propozycji wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie zwolnienia pozwolenia dla firmy ‘A.F.C.P." na zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego. Organ odwoławczy wskazał, że w orzeczeniu dyscyplinarnym z dnia [...] użyto niewłaściwego określenia pisząc "brak jest dowodów wskazujących, iż obwiniona podjęła inicjatywę wszczęcia postępowania". Jednak nie ma wątpliwości, że ukarana nie podjęła inicjatywy wszczęcia postępowania wyjaśniającego. Gdyby ukarana dochowała należytej staranności, to przedłożyłaby przełożonemu, to jest Zastępcy Naczelnika Urzędy Celnego M. M., propozycję wszczęcia postępowania wyjaśniającego. Również pozostałe, zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuty, organ uznał za niezasadne. Wskazał, że nie można się zgodzić, iż nie ustalono relacji między poszczególnymi obwinionymi ani zakresu wiedzy w niniejszej sprawie, posiadanej przez nich jak też motywów podejmowanych przez nich decyzji. Powyższe ustalono bowiem na podstawie wyjaśnień składanych w postępowaniu wyjaśniającym przez ukaraną oraz M. M. i A. P. Przesłuchania tych dwóch ostatnich osób nie jest zasadne, gdyż relacje między nimi zostały wystarczająco wyjaśnione.

Reasumując organ odwoławczy wskazał, że udowodnienie obwinionej wykroczenia dyscyplinarnego, polegającego na niedochowaniu należytej staranności i nie wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie cofnięcia firmie "A.F.C.P" pozwolenia na zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego, co stanowi naruszenie art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, powoduje, że wniosek obwinionej o wydanie orzeczenia uniewinniającego od zarzutu nierzetelnego obowiązku wykonywania obowiązkowe służbowych jest niezasadny.

W skardze na to orzeczenie A. M. zarzuciła:

1/ naruszenie art. 62 ust. 1 ustawy o służbie celnej oraz § 11 ust. 1,2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23.08.2003r. w sprawie trybu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego..., polegające na nieokreśleniu w sposób jednoznaczny i konkretny w treści orzeczenia dyscyplinarnego opisu przypisanego jej czynu i poprzestanie jedynie na ogólnikowym stwierdzeniu, że nierzetelnie wykonywała ona swoje obowiązki / bez ich określenia /;

2/ naruszenie przepisów postępowania karnego: art. 4, 7 i 92 kpk w zw. z art. 79 ustawy o służbie celnej, mogące mieć wpływ na treść orzeczenia, poprzez oparcie orzeczenia na okolicznościach niekorzystnych dla funkcjonariusza celnego,

z pominięciem okoliczności przemawiających na jego korzyść;

3/ błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, iż według stanu wiedzy w okresie objętym zarzutem, niedokonanie wpłat dziennych stanowiło zaległość podatkową i obligowało organy do podjęcia działań, czego wynikiem było ustalenie, że ewentualne naruszenie obowiązków było zawinione, podczas, gdy skarżąca nie miała świadomości, że jej działanie

w jakikolwiek sposób narusza prawo a jej podwładni mogą niestarannie wykonywać swoje obowiązki służbowe, a nadto w 2005r. sporny był w doktrynie charakter wpłat dziennych a system informatyczny Zefir nie wykazywał w stosunku do firmy "A.F.C.P." zaległości podatkowych;

3/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na przyjęciu, że według wiedzy w okresie objętym zarzutem, niedokonywanie wpłat dziennych stanowiło zaległości podatkową i obligowało organ do podjęcia działań, czego wynikiem było ustalenie, że ewentualne naruszenie obowiązków było zawinione.

Skarżąca podniosła, iż jedynie z treści uzasadnienia orzeczenia dyscyplinarnego można się domyślać, jaki czyn jej przypisano i że jako Kierownik Referatu Podatku Akcyzowego nie miała uprawnień do wszczęcia postępowania i mimo podniesionego w odwołaniu zarzutu organ się do tego nie odniósł. Wskazała, że przypisany jej czyn nawet nie został "rozbity" na dwa okresy, kiedy pełniła funkcję Kierownika Referatu Podatku Akcyzowego i Zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego, w sytuacji, gdy zakres jej obowiązków na obu tych stanowiskach był różny. Podniosła, iż ustalenia organów prowadzących postępowanie dyscyplinarne odnośnie okresu od dnia 9 grudnia 2005r. są odmienne od ustaleń zawartych w protokole kontroli prowadzonej w dniach 22.08. – 8.09.2006r. przez pracowników departamentu kontroli Celno Akcyzowej M.F., którzy w protokole ze swojej kontroli wskazali, że nie ma żadnych zastrzeżeń co do postępowania wobec firmy "A.F.C.P" w okresie od 13.12.2005 do dnia ogłoszenia upadłości. Dlatego też błędne są ustalenia, iż w okresie od [...] do [...]. naruszyła ona swoje obowiązki, skoro jak to wynika z załączonego do akt harmonogramu czynności, w tym okresie podejmowane przez nią jako Zastępcę Naczelnika Urzędu Celnego czynności były prawidłowe. Skarżąca w uzasadnieniu skargi odniosła się także merytorycznie do kwestii charakteru prawnego wpłat dziennych podatku akcyzowego.

W związku z tymi zarzutami A. M. wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego jak i utrzymanego nim w mocy orzeczenia z dnia [...].

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Warunkiem zastosowania przepisu art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej / tekst jedn. Dz. U. Nr 156 z 2004r. poz. 1641 z późniejszymi zmianami/ jest jednoznaczne ustalenie faktu naruszenia przez funkcjonariusza celnego ciążących na nim obowiązków. Ustalenie to musi być konkretne, tzn. wskazywać na czas, miejsce i sposób naruszenia obowiązków. Obowiązek organu jednoznacznego ustalenia faktu naruszenia obowiązków został skonkretyzowany

w przepisach wykonawczych do tej ustawy – rozporządzeniu Ministra Finansów

z dnia 29 sierpnia 2003r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyśpieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych / Dz. U. Nr 156 poz. 1520/. Zasadnie skarżąca zarzuca, iż z naruszeniem § 11 tego rozporządzenia w zaskarżonym orzeczeniu dyscyplinarnym jak i w utrzymanym nim w mocy orzeczeniu z dnia [...] nie sprecyzowano obowiązków, których zdaniem organu nie wykonała czy też wykonywała ale w sposób nierzetelny. Zgodnie zaś z tym przepisem orzeczenie dyscyplinarne powinno między innymi zawierać takie elementy jak określenie czynu zarzucanego lub obowiązku, którego zaniechał obwiniony, ze wskazaniem czasu, miejsca i okoliczności. Tymczasem

w zaskarżonych orzeczeniach dyscyplinarnych, samo ich rozstrzygnięcie nie zawiera żadnego określenia obowiązku a jedynie stwierdzenie, że skarżąca w okresie od [...]do [...] nierzetelnie wykonywała bliżej nieokreślone obowiązki. Co więcej, z uzasadnienia tych orzeczeń także do końca nie wiadomo, jakie obowiązki były przez skarżącą zdaniem organu w tym okresie wykonywane

w sposób nierzetelny. Z uzasadnienia tego wiadomo tylko, że organ po raz pierwszy rozpoznając sprawę uznał za niezasadne zarzucanie skarżącej naruszenie art. 44 przy wydawaniu zezwolenia na zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego przez firmę "A.F.C.P." / które to zwolnienie zostało wydane przez działającego z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego M. M. w dniu 29.04.2004r./ oraz zarzucanie braku nadzoru nad podległym jej referatem w sprawie rozpoznania wniosku tej samej firmy z dnia 29.04.2005r. o rozłożenie na raty zadłużenia w kwocie ponad [...] złotych.

Natomiast w uzasadnieniu obu decyzji w sposób różny formułowany jest zarzut związany z nie wszczęciem postępowania wyjaśniającego, o jakim mowa

w § 5 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 marca 2004r. w sprawie zwolnień z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego. Zgodnie z tym przepisem Naczelnik Urzędu Celnego, który wydał zwolnienie, w przypadku uzasadnionego, przypuszczenia, że nastąpiło naruszenie warunków określonych w art. 44 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym, wszczyna postępowanie wyjaśniające....W okresie od [...] do [...] włącznie A. M. pełniła funkcję Kierownika Referatu Podatku Akcyzowego. Organ nie wykazał poprzez przywołanie stosownego dokumentu w postaci czy to regulaminu organizacyjnego Urzędu Celnego czy też karty zakresu obowiązków i uprawnień, aby to do niej, jako kierownika referatu / nie zaś do naczelnika Urzędu Celnego/ należało wszczęcie takiego postępowania. W innym miejscu uzasadnień obu orzeczeń mowa jest o tym, że gdyby A. M. dochowała należytej staranności to przedłożyłaby przełożonemu, tj. Zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego M. M. propozycję wszczęcia takiego postępowania oraz, że nie zainicjowała wszczęcia takiego postępowania. Nie może budzić wątpliwości, iż w inny sposób skarżąca może się bronić przed zarzutem, że nie wszczęła takiego postępowania / i w odwołaniu od orzeczenia z dnia [...] A. M. zarzuciła, iż do jej obowiązków jako Kierownika Referatu Podatku Akcyzowego nie należało wszczynanie postępowania, do którego to zarzutu organ jednoznacznie się nie odniósł, w dalszym ciągu zarzucając jej również to, że nie wszczęła postępowania wyjaśniającego / a w inny sposób przed zarzutem, że takiego postępowania nie inicjowała czy też nie składała propozycji wszczęcia takiego postępowania. Jedynie na marginesie wskazać należy, iż jak wynika z jej wyjaśnień, i co znajduje potwierdzenie w pismach Zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego M. M., sytuacja firmy "A.F.C.P." była zwierzchnikowi skarżącej doskonale znana i to on w prowadzonych na temat firmy "A.F.C.P." z A. M. rozmowach decydował, aby postępowania wyjaśniającego w stosunku do tej firmy nie wszczynać z uwagi na szereg różnych okoliczności / przytoczonych w uzasadnieniu orzeczenia z dnia [...] jako okoliczności łagodzące/.

Dopiero na rozprawie przed sądem pełnomocnik organu sprecyzował, że inicjatywa skarżącej przy takim stanowisku jej bezpośredniego zwierzchnika, do którego należał nadzór nad firmą "A.F.C.P.", powinna polegać na wystąpieniu bezpośrednio do Naczelnika Urzędu Celnego ze swoją opinią odnośnie potrzeby wszczęcia postępowania. Taki zarzut w toku postępowania dyscyplinarnego w ogóle nie został sformułowany.

Zasadnie skarżąca podkreśla także okoliczność, iż w objętym orzeczeniem okresie sprawowała dwie różne funkcje albowiem do 8 grudnia 2005r. była Kierownikiem Referatu Podatku Akcyzowego natomiast w dniu 9 grudnia 2005r. powierzono jej obowiązki Zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego. Z zakresem obowiązków na tym ostatnim stanowisku została zaznajomiona / co wynika ze znajdującej się w aktach sprawy karty zakresu uprawnień i obowiązków / w dniu 12 grudnia 2005r. Jak wynika z kolei z harmonogramu postępowania wobec "A.F.C.P.", w dniu 9 grudnia 2005r. / piątek/ wpłynęła do Referatu Podatku Akcyzowego notatka dot. powiększającej się zaległości, 13 grudnia wezwano Spółkę do dokonania zapłaty w terminie 7 dni pod rygorem cofnięcia zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego, które to wezwanie doręczono 16 grudnia

/ piątek/, termin do zapłaty upływał 23 grudnia / piątek przedświąteczny / a w dniu 28 grudnia 2005r. skarżąca jako Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego wydała postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego oraz w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego. Ani w zaskarżonym orzeczeniu ani też w utrzymanym nim w mocy orzeczeniu z dnia [...] nie zostało sprecyzowane, jakie obowiązki były przez skarżącą w okresie, gdy została awansowana na Zastępcę Naczelnika, wykonywane nierzetelnie. Na rozprawie pełnomocnik organu oświadczył, iż odnośnie okresu od 9 grudnia do 27 grudnia 2005r. nie ma zarzutów wobec skarżącej. Dlatego też tym bardziej niezrozumiałe jest, iż również odnośnie tego okresu zaskarżonym orzeczeniem uznano, że skarżąca nierzetelnie wykonywała swoje obowiązki.

Reasumując uzasadniony jest zarzut, iż po pierwsze w zaskarżonych decyzjach nie sprecyzowano obowiązków skarżącej, które były przez nią według organu nierzetelnie wykonywane, takiego określenia, które odpowiadałoby wymogom § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003r. nie zawierało także

postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, w związku z czym skarżąca faktycznie została pozbawiona możliwości obrony. W sytuacji, gdy ze znajdujących się w aktach dokumentów wynikałoby, że wszczęcie postępowania wyjaśniającego, o jakim mowa w § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia

1 marca 2004r. należało do kompetencji zwierzchnika skarżącej, dokładnej analizy wymagało właściwe ustalenie zakresu obowiązków skarżącej. Tymczasem zaskarżone orzeczenie nie zawiera żadnej analizy tych obowiązków z odniesieniem się do takich dokumentów jak organizacja pracy urzędu i karta obowiązków

i uprawnień skarżącej jako Kierownika Referatu Podatku Akcyzowego. Nadto, mimo wniosków obrońcy skarżącej, nie umożliwiono jej konfrontacji z M. M. a nawet, nie umożliwiono jej zapoznanie się z wyjaśnieniami złożonymi przez M. M.

i A. P. – Kierownika Urzędu Celnego w toczących się przeciwko nim postępowaniach dyscyplinarnych, które to wyjaśnienia, jak by to wynikało

z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, były brane pod uwagę przez organ orzekający

w niniejszej sprawie.

Powyższe naruszenie przepisów postępowania niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy co skutkowało tym, że zarówno zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne jak i poprzedzające je orzeczenie z dnia [...] podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./

Brak właściwego sprecyzowania obowiązku, którego naruszenia zarzuca się skarżącej czyni przedwczesnymi rozważania na temat, czy dokonywanie wpłat dziennych podatku akcyzowego z opóźnieniem w sytuacji, gdy na koniec okresu rozliczeniowego wpłaty te były dokonane wraz z należnymi odsetkami, obligowało skarżącą do podejmowania działań, o jakich mowa w § 5 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwolnień z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ nie wyjaśnił w sposób należyty, jakie obowiązki na skarżącej jako Kierowniku Referatu Podatku Akcyzowego spoczywały.

Ponownie rozpoznając sprawę organ, o ile w dalszym ciągu będzie uważał za zasadne prowadzenie przeciwko A. M. postępowania dyscyplinarnego powinien przede wszystkim prawidłowo – zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003r. określić obowiązek, którego zaniechała skarżąca, tak, aby umożliwić jej właściwą obronę.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 uppsa, zaś stosownie do art. 152 określono, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.