Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 447/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par.3v ust.1, ust.2 i 7
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. W. przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w gospodarstwie rolnym w 2019 oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2019 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w C. wpłynął wniosek M. W.

o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy.

W złożonym wniosku rolniczka zadeklarowała do wniosku o udzielenie pomocy finansowej szkody na powierzchni upraw [...] ha, obejmujących co najmniej 30 %

i mniej niż 70 % danej uprawy oraz [...] ha, obejmujących co najmniej 70 % uprawy. Do wniosku dołączono protokół oszacowania zakresu i wysokości szkód

w gospodarstwie sporządzony przez właściwą Komisję. Z protokołu wynikało, iż szkody zostały stwierdzone w ramach uprawy "szkółka w uprawie polowej".

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. wydał w dniu [...] listopada 2020 r. decyzję nr [...], w której odmówił rolniczce przyznania wnioskowanej pomocy.

Organ I instancji przytoczył treść § 13v ust. 1, ust. 2 i ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu

i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187 ze zm.), dalej "rozporządzenie RM z 2015 r." i wskazał, że przedłożony do wniosku protokół zawierał uchybienia polegające na oszacowaniu przez Komisję strat w części upraw na gruntach, które nie spełniały warunków definicji uprawy, która została wymieniona w protokole, tj. "szkółki w uprawie polowej". Organ I instancji podał, że rolniczce odmówiono płatności bezpośrednich za rok 2019 w zakresie deklarowanej uprawny – szkółki. Tym samym rolnice odmówiono przyznania wnioskowanej pomocy.

Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji wskazując, że w protokole Komisji

o zaistnieniu szkody wyraźnie określono, że prowadzi ona szkółki w uprawie polowej. Także organ w raporcie kontroli z lipca 2019 r. uznał, że prowadzi ona szkółkę. Tym samym, według strony, należy się jej wnioskowana pomoc.

Dyrektor Z. Oddziału ARiMR wydał w dniu [...] marca

2021 r. decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podał, że równolegle z niniejszym postępowaniem organu I instancji toczyło się postępowania za rok 2019 z wniosku rolniczki o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zakończone wydaniem decyzji odmownej przez organ I instancji z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie deklarowanych przez stronę szkółek oraz decyzji organu odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], utrzymującej

w mocy ww. decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przywołał treść § 13v ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenie RM

z 2015 r., art. 3 pkt 3 lit.b ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków

o przyznanie płatności (Dz. U. z 2020 r., poz. 1206- dalej "ustawa o ewidencji"), art. 4 ust. 1 lit.a, lit.c (i) (ii), lit.e, lit.j, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008

i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 608 – dalej "rozporządzenie nr 1307/2013") i wskazał, że prowadzenie uprawy drzewek bożonarodzeniowych, które zostały wykazane w protokole Komisji, nie kwalifikują się jako szkółka oraz uprawa trwała, dająca powtarzające się plony. W ocenie organu odwoławczego, nie można zakwalifikować tego rodzaju uprawy do kategorii szkółki, jak również stawiać szkółki na równi z uprawą trwałą. Przepisy rozporządzenia nr 1307/2013 dookreśliły pojęcie "uprawa trwała, używając słów "w tym szkółki

i zagajniki o krótkiej rotacji", co nie oznacza, że specyfika prowadzenia szkółek jest tożsama z nasadzeniem na gruncie drzewek bożonarodzeniowych, pozyskiwanych od osób, które faktycznie prowadzą szkółki drzew z materiału rozmnożeniowego.

Zdaniem organu odwoławczego, uprawa drzewek bożonarodzeniowych nie jest uprawą trwałą dającą powtarzający się plon, a już na pewno nie jest nią ścinanie gałązek z choinek. W ocenie organu odwoławczego, do uprawy trwałej dającej powtarzający się plon nie podlegający płodozmianowi zaliczyć można sady owocowe, które dają powtarzający się plon w postaci owoców. Do takiej uprawy nie można zaliczyć wykopania drzewka bożonarodzeniowego i jego sprzedaży w donicy czy w postaci ściętego drzewka. Powtarzającym się plonem nie jest w takim przypadku dosadzenie na gruncie nowych drzew. Organ odwoławczy podał, że strona nie prowadzi szkółki w rozumieniu ww. przepisu, na co wskazywało już złożone przez nią wyjaśnienia o zaznaczeniu we wniosku pola – szkółka jako najbardziej podobnego do prowadzonej przez nią działalności. Aplikacja wnioskowa zawiera pełny katalog upraw, które kwalifikują się do płatności, zatem brak danej uprawy wskazuje, że dana płatność nie służy. Beneficjent jest zobowiązany złożyć wniosek zgodnie ze stanem faktycznym, a nie wybrać opcję zbliżoną. Organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów strony, że już w protokole kontrolnym uznano, że prowadzi ona szkółkę. Organ odwoławczy wyjaśnił, że protokół ten stanowi jeden z dowodów w sprawie, które podlegał ocenie organu. Z protokołu czynności kontrolnych nie wynikało czy strona posiada zaplecze rozmnożeniowe, czy są ślady pozyskiwania materiału szkółkarskiego. Ponadto drzewka sprzedaje mąż rolniczki (jej pełnomocnik przed organem), który na stronie [...], zamieścił informację, że sadzonki kupuje u renomowanych dostawców, co zapewnia odpowiednie wyselekcjonowanie i najlepszy materiał genetyczny. W protokole znajdowały się informacje o rodzaju roślin, ich wysokości i prowadzonych zabiegów (po części według oświadczenia pełnomocnika strony), lecz w ocenie organu, nie świadczyło to, że strona prowadzi szkółkę.

Organ odwoławczy za zasadne uznał odmówienie przyznania wnioskowanej pomocy rolniczce nie tylko z faktu błędnie określonej w protokole Komisji uprawy jako szkółka w uprawie polowej, ale również z uwagi na brak spełnienia warunku do przyznania płatności, o którym mowa w § 13v ust. 1 pkt 2 rozporządzania RM

z 2015 r., gdyż wykluczenie z płatności upraw drzewek bożonarodzeniowych jako niespełniających definicji użytku rolnego, powoduje brak możliwości uznania, że susza wystąpiła w uprawie rolnej.

Rolniczka złożyła skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zobowiązanie organu odwoławczego do zmiany decyzji organu I instancji, przez przyznanie stronie pomocy finansowej zgodnie z wnioskiem oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzuciła organowi naruszenie:

- § 13v ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia RM z 2015 r., przez poprzez wysnucie z tego przepisu nieistniejącej przesłanki, jakoby szkoda spowodowana suszą musiała nastąpić na obszarze użytku rolnego w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit.e rozporządzenia nr 1307/2013, podczas gdy przepis ten takiej przesłanki nie zawiera, a stanowi jedynie, że szkoda musi mieć miejsce w uprawach rolnych.

Skarżąca podała, że § 13 v rozporządzenia RM z 2015 r. mówi o szkodzie

w uprawie rolnej, zaś organ niezasadnie odwołał się do pojęcia "użytku rolnego" z art. 4 ust. 1 lit.e rozporządzenia nr 1307/2013. Skarżąca uważa, że wobec braku definicji należało zastosować wykładnię językową, tak jak Sąd Najwyższy ("SN") wyroku

z dnia 20 stycznia 2005 r. o sygn. II CK 361/04 pojęcia szkody w ustawie Prawo łowieckie. W ww. wyroku SN podał, że "zwrot uprawy rolne oznacza wszelkiego rodzaju uprawy prowadzone na gruncie rolnym; stanowią one efekt działalności człowieka, a nie czynników przyrodniczych i są ścisłe powiązane z produkcyjną funkcją gruntu. Cechy te z pewnością spełnia także prowadzona przez powoda uprawa choinek."

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

W sprawie zgłosił udział Prokurator Regionalny w S. (dalej "Prokurator"), który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Prokurator podzielił stanowisko skarżącej i wskazał, że w z § 13v rozporządzenia RM z 2015 r. mówi

o szkodzie w uprawie rolnej i nie ma tam odesłania do pojęcia "użytku rolnego"

w rozumieniu rozporządzenia nr 1307/2013. Wobec braku definicji legalnej "uprawy rolnej", zdaniem Prokuratora, należy posłużyć się rozumieniem tego pojęcia na tle przepisów ustawy Prawo łowieckie zawartym w wyroku (powinno być uchwała – dopisek Sądu) SN z 27 listopada 2007 r. o sygn. III CZP 67/07.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 czerwca 2021 r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów. Strony poinformowano o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień na piśmie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:

Spór dotyczy możliwości przyznania pomocy z tytuły suszy w uprawie drzewek bożonarodzeniowych za rok 2019.

Bezsporna była okoliczność, że skarżąca jest producentem rolnym (rolnikiem), która złożyła stosowany wniosek o przedmiotową pomoc wraz protokołem Komisji oraz że na zgłoszonych gruntach prowadziła plantację drzewek bożonarodzeniowych.

Zgodnie z § 13v ust. 1 rozporządzenia RM z 2015 r., w 2019 i 2020 r. ARiMR udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych

i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy.

Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia RM z 2015 r., ARiMR udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na realizację innych zadań wynikających

z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i przetwórstwa produktów rolnych lub ze Wspólnej Polityki Rolnej lub w zakresie objętym działem administracji rządowej – rybołówstwo. Na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia RM

z 2015 r., Wykaz działalności w zakresie rolnictwa, przetwórstwa produktów rolnych, przetwórstwa ryb, skorupiaków i mięczaków lub w zakresie rybactwa śródlądowego objętych pomocą, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3 i 6, jest określony w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia.

Powyższy załącznik zawiera, m.in. zamknięty katalog upraw rolnych w części A- Rolnictwo i Rybactwo, objętych pomocą, w tym przedmiotową pomocą z tytułu wystąpienia suszy.

Część I – dotyczy upraw rolnych innych niż wieloletnie, gdzie wymieniono:

"1. Uprawa zbóż obejmuje uprawę zbóż, takich jak: pszenica, kukurydza, proso, sorgo, jęczmień, żyto, owies, pozostałe zboża, gdzie indziej niesklasyfikowane.

2. Uprawa roślin strączkowych i roślin oleistych na nasiona obejmuje:

1) uprawę roślin strączkowych, takich jak: fasola, bób, ciecierzyca, soczewica, łubin, groch, pozostałe rośliny strączkowe;

2) uprawę roślin oleistych na nasiona, takich jak: soja, siemię lniane, gorczyca, rzepak, słonecznik, pozostałe rośliny oleiste uprawiane na nasiona.

3. Uprawa roślin korzeniowych i roślin bulwiastych, w tym ziemniaków, o dużej zawartości skrobi i inuliny.

1) Uprawa warzyw obejmuje:

a) uprawę warzyw kwiatostanowych, liściastych i łodygowych, takich jak: karczochy, szparagi, kapusta, kalafiory i brokuły, sałata i cykoria, szpinak, pozostałe warzywa kwiatostanowe, liściaste i łodygowe,

b) uprawę warzyw owocowych, takich jak: ogórki, bakłażany, pomidory, papryka, pozostałe warzywa uprawiane na owoce,

c) uprawę warzyw korzeniowych, bulwiastych i cebulowych, takich jak: marchew, rzepa, czosnek, cebula, włączając szalotkę, por i pozostałe warzywa cebulowe, pozostałe warzywa korzeniowe i bulwiaste;

2) Uprawa pozostałych warzyw oraz roślin korzeniowych i roślin bulwiastych obejmuje:

a) uprawę grzybów,

b) uprawę buraków cukrowych,

c) uprawę kukurydzy cukrowej,

d) uprawę pozostałych warzyw,

e) produkcję nasion warzyw, z wyłączeniem nasion buraków pastewnych,

f) produkcję nasion buraka cukrowego.

4. Uprawa tytoniu.

5. Uprawa roślin włóknistych obejmuje:

1) uprawę lnu i konopi;

2) roszenie roślin włóknistych przeprowadzane w warunkach naturalnych.

6. Pozostałe uprawy rolne inne niż wieloletnie obejmują:

1) uprawę brukwi, buraków pastewnych, korzeni pastewnych, koniczyny, lucerny (alfalfa), esparcety, kukurydzy pastewnej i pozostałych traw innych niż rośliny wieloletnie, kapusty pastewnej i podobnych roślin pastewnych;

2) uprawę gryki;

3) produkcję nasion buraka pastewnego;

4) produkcję nasion pozostałych roślin pastewnych;

5) produkcję nasion kwiatów."

Część II – dotyczy upraw wieloletnich, gdzie wymieniono:

"1. Uprawa winogron obejmuje uprawę winogron na wino i winogron stołowych

w winnicach.

2. Uprawa drzew i krzewów owocowych ziarnkowych i pestkowych obejmuje uprawę drzew i krzewów owocowych ziarnkowych i pestkowych:

1) jabłoni;

2) moreli;

3) czereśni i wiśni;

4) brzoskwiń i nektarynek;

5) gruszy;

6) pigwy;

7) śliwy i tarniny;

8) pozostałych drzew i krzewów owocowych ziarnkowych i pestkowych.

3. Uprawa pozostałych drzew i krzewów owocowych oraz orzechów obejmuje:

1) uprawę krzewów owocowych jagodowych: czarnej borówki, porzeczek, agrestu, malin, truskawek, pozostałych krzewów owocowych jagodowych;

2) produkcję nasion owoców;

3) uprawę orzechów jadalnych: orzechów laskowych, orzechów włoskich, pozostałych orzechów.

4. Uprawa roślin przyprawowych i aromatycznych oraz roślin wykorzystywanych do produkcji leków i wyrobów farmaceutycznych obejmuje:

1) uprawę roślin przyprawowych i aromatycznych: chmielu, kopru, majeranku, bylicy-estragonu, pozostałych roślin przyprawowych i aromatycznych;

2) uprawę roślin wykorzystywanych do produkcji leków i wyrobów farmaceutycznych;

3) uprawę roślin wykorzystywanych do wyrobu środków owadobójczych, grzybobójczych lub podobnych celów.

5. Uprawa pozostałych roślin wieloletnich obejmuje:

1) uprawę wikliny;

2) uprawę roślin energetycznych;

3) trwałe użytki zielone.

6. Rozmnażanie roślin obejmuje produkcję roślinnych materiałów wegetatywnych, włączając sadzonki, odrosty i rozsady przeznaczone do bezpośredniego rozmnażania roślin lub gromadzenia szczepów roślinnych, do których zaszczepiany jest wybrany szczep, do ewentualnego obsadzania upraw, z wyłączeniem uprawy grzybni".

W ocenie Sądu, nie można zatem podzielić stanowiska skarżącej, że wobec braku definicji uprawy rolnej należy kierować się wykładnią tego pojęcia na tle przepisów ustawy Prawo łowieckie, zaprezentowaną przez SN w wyroku z dnia 20 stycznia 2005 r. o sygn. II CK 361/04 oraz uchwale z dnia 27 listopada 2007 r.

o sygn. III CZP 67/07.

Zdaniem Sądu, § 13v ust. 1 czytany w zw. z § 2 ust. 1 pkt 6 oraz treścią załącznika nr 1 rozporządzenia RM z 2015 r. podaje definicję uprawy rolnej na potrzeby tego rozporządzenia przez ich wymienienie wprost. Jest to katalog zamknięty co oznacza, że skoro nie wymieniono w nim plantacji drzewek bożonarodzeniowych, to przedmiotowa pomoc skarżącej się nie należy.

Jak wynikało z akt, w protokole Komisji zaznaczono, że skarżąca prowadzi "szkółkę w uprawie polowej", z czym nie zgodziły się organy, które uznały, że skarżąca nie prowadzi szkółki w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit.j rozporządzenia nr 1307/2013.

Podkreślić należy, że uprawa drzewek w formie szkółki, co do zasady kwalifikowałaby się do pomocy z § 13v ust. 1 pkt 2 w zw. z załącznikiem nr 1 część A, II pkt 6 rozporządzenia RM z 2015 r.- rozmnażanie roślin.

Organ odwoławczy wskazał jednak, że skarżąca nie prowadziła szkółki i w tym zakresie powołał się na ustalenia zawarte w swojej decyzji z dnia [...] marca 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania jej płatności bezpośrednich na rok 2019. Powyższa decyzja była przedmiotem postępowania sądowego WSA w Szczecinie

o sygn. akt I SA/Sz 446/20. Ustalenia i rozważania organu odwoławczego

w zakresie pojęcia "uprawy trwałej" i "szkółki" zostały przez WSA zaakceptowane.

W pełni podziela je też Sąd, orzekający w niniejszej sprawie.

Państwa członkowskiego, działając przez właściwe ograny (w Polsce przez ARiMR) realizują cele Wspólnej Polityki Rolnej. Przyznawane płatności podlegają wspólnym przepisom unijnym, których uszczegółowienie znajduje się w przepisach krajowych.

Zaznaczyć należy, że § 13v rozporządzenia RM z 2015 r. odsyła do ustawy

z dnia 7 lipca 2005 r. ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz.U. z 2019 r. poz. 477, dalej "ustawa o ubezpieczeniach"), m.in. w zakresie rozumienia pojęcia suszy. Nie mniej jednak należy zwrócić uwagę, że ww. ustawa w art. 1 określa zasady: 1) stosowania dopłat do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia od ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych w rolnictwie;

2) zawierania i wykonywania umów obowiązkowego ubezpieczenia upraw od określonego ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych w rolnictwie, zwanych dalej "umowami ubezpieczenia obowiązkowego"; 3) udzielania dotacji celowej na pokrycie części odszkodowań z tytułu szkód spowodowanych przez suszę. Ustawa

o ubezpieczeniach posługuje się również definicją producenta rolnego, o której mowa w art. 4 ust. 1 lit.c rozporządzenia nr 1307/2013. Ustawa o ubezpieczeniach wymienia też uprawy roślin objęte ubezpieczeniem, wśród których nie ma plantacji choinek (art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 3). Należy też zwrócić uwagę, że z art. 10c ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach, rolnik, który uzyskał płatności bezpośrednie

w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia obowiązkowego upraw, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez powódź, suszę, grad, ujemne skutki przezimowania lub przymrozki wiosenne.

Jak wynikało, z protokołu Komisji uprawa skarżącej nie była ubezpieczona.

Fakt zawarcia umowy ubezpieczenia uprawy ma istotne znaczenie dla przyznania pomocy zgodnie z § 13v ust. 13 rozporządzenia RM z 2015 r., o czym nie można zapominać.

Jak wynikało z akt I SA/Sz 446/20, skarżąca uważała, że plantację drzewek bożonarodzeniowych należy uznać za uprawę trwałą, gdyż daje powtarzający się plon i jest zbliżona do szkółki. Skarżąca uprawia drzewka bożonarodzeniowe i je sprzedaje, bądź w donicach (po wykopaniu).

Wskazać należy, że w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013 podano definicje:

e) "użytki rolne" oznaczają każdy obszar zajmowany przez grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe lub uprawy trwałe;

g) "uprawy trwałe" oznaczają uprawy niepodlegające płodozmianowi, inne niż trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe, które zajmują grunty przez okres pięciu lat lub dłużej i dają powtarzające się zbiory, w tym szkółki i zagajniki o krótkiej rotacji;

j) "szkółki" oznaczają następujące obszary młodych drzewiastych (drzewnych) roślin uprawianych na otwartym powietrzu w celu późniejszego przesadzenia:

— szkółki winorośli oraz podkładek;

— szkółki drzew i krzewów owocowych;

— szkółki roślin ozdobnych;

— komercyjne szkółki drzew leśnych z wyłączeniem rosnących w lesie szkółek przeznaczonych na potrzeby własne gospodarstwa rolnego;

— szkółki drzew i krzewów do sadzenia w ogrodach, parkach, na poboczach dróg

i na wałach (na przykład sadzonki żywopłotu, róże i inne krzewy ozdobne, ozdobne drzewa i krzewy iglaste), w tym we wszystkich przypadkach ich kłącza, rozłogi

i młode sadzonki;

k) "zagajnik o krótkiej rotacji" oznacza obszar obsadzany określonymi przez państwa członkowskie gatunkami drzew objętymi kodem CN 0602 90 41, do których należą zdrewniałe uprawy wieloletnie, których korzenie lub podstawy łodyg pozostają

w glebie po zbiorach, wraz z nowymi pędami wschodzącymi w następnym sezonie,

o maksymalnym cyklu zbioru, który ma zostać określony przez państwa członkowskie.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że plantacja drzewek bożonarodzeniowych nie jest uprawą trwałą w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit.g rozporządzenia nr 1307/2013, tj. nie jest uprawą, dającą powtarzające plony i nie jest szkółką, ani zagajnikiem o krótkiej rotacji. Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca wyjaśniła, że we wniosku wybrała opcję "szkółka" z uwagi na brak opcji "inna uprawa". Skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne, lecz nie o profilu szkółkarskim, gdyż nie pozyskuje materiału rozmnożeniowego w postaci sadzonek oraz zrzezów. Skarżąca uprawia choinki w celach handlowych do wycięcia lub przesadzenia w donicę jako ozdoby domu w okresie świąt Bożego Narodzenia. Plantacja choinek, choć może zajmować grunty przez okres pięciu lat lub dłużej, lecz nie daje powtarzających się zbiorów, a oba te elementy muszą wystąpić łącznie. Okoliczność, że w miejsce wykonanej (wyciętej) choinki skarżąca sadzi inne drzewo oraz że pozyskuje ścięte gałęzie z rosnących drzew nie da się, w ocenie Sądu, zakwalifikować jako uzyskiwanie powtarzającego się plonu.

Sąd podzielił też stanowisko organu, że plantacja skarżącej nie jest szkółką, gdyż nie otrzymuje się w nich sadzonek, zaś drzewa nie są przeznaczone do przesadzenia w inne miejsce. Sam fakt, że skarżąca przesadza choinkę do donicy

i może być ona po pewnym okresie przesadzona do gruntu, nie zmienia celu w jakim jest ona wyhodowana, tj. ozdoby świątecznej. W celu ustalenia czy gospodarstwo skarżącej prowadzi działalność szkółkarską, organ wzywał stronę do złożenia wyjaśnień i przedłożenia stosownych dokumentów, tj. przedstawienia dowodów (np. faktur, rachunków, sprawozdania finansowe) na prowadzenie szkółki; podania w jaki sposób prowadzone jest gospodarstwo szkółkarskie - sposób pozyskiwania materiału rozmnożeniowego (sadzonki, zrzezy), wysiew materiału (przedstawienia dokumentów na zakup i otrzymanie roślin od innych podmiotów), termin przeprowadzenia zabiegów agrotechnicznych; wskazania czy posiada zaplecze do przeprowadzenia nasadzeń i specjalistycznych maszyn lub przedstawić dokumentację usług świadczonych przez inne podmioty w tym zakresie; wyjaśnić

w jaki sposób informuje potencjalnych klientów o istnieniu szkółki (czy istniej punkt sprzedaży, strona internetowa). W toku postępowania skarżąca przedstawiła jedynie faktury na okoliczność sprzedaży drzewek, lecz wystawione były one przez jej męża w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej G. – P.

i wyjaśniła, że jej uprawa powinna być zaliczona do upraw trwałych oraz iż zaznaczyła we wniosku pole – szkółka jako najbardziej zbliżone do jej działalności. Wyjaśniła również na gruncie przeprowadzane jest: odchwaszczanie (mechaniczne

i chemiczne); formowanie; chemiczne zwalczanie szkodników. Prace

z przygotowaniem do sprzedaży roślin w doniczkach odbywają się: ręcznie (wybór rośliny z kwatery) i mechaniczne (przy użyciu wyorywacza – w przypadku likwidacji całej kwatery). Wskazała, że w 2018 r. sprzedaż drzew z bryłą korzeniową

w doniczkach wyniosła ok. 93% całej sprzedaży i wymieniła używane środki ochrony roślin. Skarżąca podała, że poza produkcją rolną świadczy inne usługi dla innych podmiotów, lecz nie dokonała ich sprecyzowania. skarżąca nie przedstawiając dokumentów na poparcie prowadzonej przez siebie szkółki nie wykazała, że spełnia przesłanki do otrzymania wnioskowanych płatności. Okoliczność, że w protokole kontrolny, kontrolerzy podali, że strona prowadzi szkółkę nie stanowi wyłącznego dowodu na prawidłowość stanowiska strony. Dowód ten został oceniony przez organy w świetle całego zebranego materiału dowodowego w sprawie, który doprowadził organy do uznania, że skarżącej należne byłyby przedmiotowe płatności. Również fakt, że skarżąca określa swoją działalność jako szkółkę lub jako zbliżoną do szkółki nie ma znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy, gdyż w tym zakresie jest to subiektywne oznaczenie uprawy przez stronę i nie mające oparcia

w art. 4 ust. 1 lit.j rozporządzenia nr 1307/2013. Działalność w formie szkółki podlega szeregu rygorom, określonym np. w ustawie z dnia 9 listopada 2012 r.

o nasiennictwie (Dz.U. z 2021 r. poz. 129). W art. 3 tej ustawie zawierającym słownik pojęć wskazano rozumienie m.in. pojęć materiału siewnego, materiału szkółkarskiego, obrotu materiałem siewnym, dostawce materiału szkółkarskiego. Szkółka ma na celu wyhodowanie (rozmnożenie) roślin o odpowiednim materiale genetycznym w celu przesadzenia roślin w inne miejsce. Odróżnić należy zatem plantacje choinek od szkółek drzew.

Podkreślić należy, że choć rolnik może zadecydować o rodzaju uprawy, to nie dla każdej uprawy przysługują płatności bezpośrednich, gdyż jest to rodzaj subwencji udzielanej rolnikom w Unii Europejskiej w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.

Sąd podzielił zatem stanowisko organu odwoławczego, że skarżąca nie prowadzi szkółki drzew, a zatem nie może otrzymać przedmiotowej płatności z tytułu zaistnienia suszy.

Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że protokół Komisji jako dokument podlega ocenie na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, dlatego też ujęcie w nim zapisu, że strona prowadzi "szkółki w uprawie polowej" nie miał rozstrzygające znaczenia.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.