Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 125/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66, art. 160 ust. 1, art. 207 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 133 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 153, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 107 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Jolanta Górska,, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2018 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Rektora [...] z dnia 12 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zgody na wznowienie studiów 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana Wydziału [...] z dnia 11 czerwca 2015 r. nr [...]; 2) zasądza od Rektora [...] na rzecz J. F. kwotę 200 (dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 11 czerwca 2015 r., nr [...] Dziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] (dalej: "Dziekan WPiA [...]"), działając na podstawie art. 60 ust. 6, art. 70 ust. 1 i 2, art. 160 ust. 1 w zw. z art. 169 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 46 ust. 1 i 3 uchwały Senatu Uniwersytetu [...] nr 12/12 z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...] wyraził zgodę na wznowienie studiów przez J. F. na kierunku prawo na roku 5 w semestrze 9 w roku akademickim 2015/2016, jednocześnie nakładając obowiązek wyrównania różnic programowych spowodowanych zmianą planu i programu studiów.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 20 lutego 2015 r., J. F. (dalej jako: "strona") była studentka kierunku prawo na WPiA [...], złożyła wniosek o wyrażenie zgody na wznowienie studiów na 5 roku od semestru letniego, gdyż została skreślona z listy studentów w semestrze 10 roku akademickiego 2012/2013 z powodu niezłożenia w terminie pracy magisterskiej.

Dalej wyjaśniono, że zgodnie z art 60 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, kierownikiem podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni (wydziału) jest dziekan, będący jednocześnie jednoosobowym organem uczelni wyższej. Kompetencje kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni określa statut (art. 70 ust. 1), a od decyzji dziekana służy odwołanie do rektora (art. 70 ust. 2). Do decyzji tych stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów (art. 160 ust. 1). Kwestia wznowienia studiów na Uniwersytecie [...] uregulowana jest w § 46 ust. 1 uchwały Senatu [...] nr 12/12 w sprawie Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...]. Stosownie do treści tego przepisu osoba skreślona z listy studentów drugiego lub kolejnych okresów rozliczeniowych może wznowić studia na semestrze (roku) nie wyższym niż ten, na którym nastąpiło skreślenie z listy studentów i nie wcześniej niż od następnego okresu rozliczeniowego. Zgodę na wznowienie studiów wyraża dziekan na wniosek zainteresowanego. Jednocześnie zgodnie z § 46 ust. 3 Regulaminu Studiów [...] Dziekan może wyrazić zgodę na wznowienie studiów na roku (semestrze) niższym, niż wynikałoby to z § 46 ust. 1, jeżeli uzna, że od dnia skreślenia nastąpiły zmiany w planie studiów lub programie kształcenia bądź postęp wiedzy w danej dziedzinie zdezaktualizował zasób wiedzy, którą wnioskodawca uzyskał poprzednio.

Podniesiono, że w rozpatrywanej sprawie decyzją Dziekana WPiA [...] z dnia 18 listopada 2013 r. nr [...] strona została skreślona z listy studentów kierunku prawo na WPiA [...] na 5 roku w 10 semestrze. Z uwagi na zmiany w planie studiów i programie kształcenia oraz postęp wiedzy w danej dziedzinie, Dziekan WPiA [...] uznał, że zasadne jest wznowienie studiów od semestru 9, niższego niż ten, z którego nastąpiło skreślenie. Jednocześnie zgodnie z § 46 ust. 2 Regulaminu Studiów [...] zostało nałożony obowiązek wyrównania różnic programowych.

Pismem z dnia 13 lipca 2015 r. strona zawnioskowała o uzupełnienie decyzji z dnia 11 czerwca 2015 r. w zakresie różnić programowych oraz pouczenia o sposobie i terminie wniesienia odwołania.

Dziekan WPiA [...] postanowieniem z dnia 18 września 2015 r., Nr [...], doręczonym stronie w dniu 7 października 2015 r., uzupełnił ww. decyzję w zakresie pouczenia o możliwości odwołania się od tej decyzji za jego pośrednictwem do Rektora [...] w terminie 14 dni od dnia doręczenia.

Następnie pismem z dnia 21 września 2015 r., nr [...], doręczonym stronie w dniu 9 października 2015 r., "uzupełniono" ww. decyzję w zakresie sposobu uzyskania informacji o zasadach i trybie wyrównania różnic programowych (wzywając stronę do niezwłocznego stawienia się w dziekanacie studiów stacjonarnych w celu uzyskania szczegółowych informacji w tym zakresie).

J. F. pismem z dnia 21 października 2015 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji Dziekana WPiA [...], zarzucając jej naruszenie: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 15, art. 24 w zw. z art. 123, art. 54, art. 61 § 1 i 4, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., § 46 Uchwały Senatu [...] nr 12/12 oraz wydanie decyzji w warunkach celowego przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków na szkodę interesu strony odwołującej.

W uzasadnieniu strona podniosła m.in., że wniosła odwołanie na podstawie pouczenia zawartego w postanowieniu z dnia 18 września 2015 r. w terminie 14 dni od dnia jego odebrania. Dalej, wskazała, iż forma prawna postanowienia z dnia 21 września 2015 r., jest dalece odmienna od formy prawnej postanowienia z dnia 18 września 2015 r. i stanowi uchylenie się organu od wydania postanowienia we wnioskowanym zakresie. W ocenie strony, wydanie dwóch postanowień w różnej dacie, a przy tym jednego w przepisanej prawem formie, a drugiego w niejednoznacznej formie, prawdopodobnie miało na celu wywołanie niepewności strony co do początku biegu terminu na wniesienie odwołania.

Dla strony niejasne są powody, dla których nie doręczono jej listy różnic programowych (sporządzonej po dacie 18 czerwca 2015 r.) w sytuacji, gdy taka lista została przesłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w ramach toczącego się przed tym Sądem postępowania w sprawie o sygn. akt III SAB/Gd 33/15 w przedmiocie bezczynności Rektora [...]. Z listą różnic programowych strona zapoznała się w Sądzie, zaś z jej oświadczenia wynika, że do dziekanatu nie mogła się stawić. W aktach bowiem sprawy znajduje się notatka służbowa sporządzona przez W. W. dowodząca, że strona została już poinformowana o różnicach programowych (podczas, gdy zdaniem strony tak nie było).

Następnie strona podniosła, że pismem z dnia 3 czerwca 2015 r. Prodziekan ds. Studiów Stacjonarnych prof. [...] dr hab. T. B. wniósł do Dziekana WPiA [...] prof. [....] dr hab. J. S. o wyłączenie z prowadzenia postępowania w sprawie odwołującej. Zgodnie z art. 24 w zw. z art. 123 k.p.a. wyłączenie pracownika wymaga wydania postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Jednak aktualna jest możliwość kwestionowania tego postanowienia niesamoistnym środkiem zaskarżenia, a mianowicie w odwołaniu od decyzji (art. 142 k.p.a.). Tymczasem zgoda dziekana na wyłączenie, ogranicza się do adnotacji na złożonym wniosku, z jednoczesnym wyznaczeniem Prodziekana prof. [...] dr hab. W. Z. jako właściwego do dalszego procedowania w sprawie. Zdaniem strony, rodzi to uzasadnioną wątpliwość co do skuteczności prawnej wyłączenia od prowadzenia sprawy, a tym samym co do skuteczności nabycia zdolności prawnej w tym zakresie przez osobę wyznaczona do dalszego procedowania. Nawet przy założeniu, że adnotacja dziekana ma moc prawną postanowienia o wyłączeniu i jest prawnie skuteczne, to w przypadku skutecznego wyłączenia, powinno nastąpić również wyłączenie całego organu pomocniczego, a więc zespołu pracowników dziekanatu podległych służbowo Prodziekanowi prof. [...] dr hab. T. B. To z kolei prowadzi do konkluzji, że Prodziekan prof. [...] dr hab. W. Z., wydając nową decyzję administracyjną, powinien przeprowadzić od nowa postępowanie wyjaśniające w sprawie. Tymczasem z akt sprawy wynika, że nie dokonano żadnych ustaleń, a więc nową decyzję oparto na dokumentacji podważonej przez stronę.

Ponadto, w związku z analizą treści decyzji, strona podniosła szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów w tym, w § 46 ust. 1 uchwały Senatu [...] nr 12/12 w sprawie Regulaminu Studiów [...], Kodeksu postępowania administracyjnego: art. 61 § 1 - prowadzenie postępowania bez wniosku uprawnionego podmiotu (podjęcie decyzji w przedmiocie roku akademickiego 2015/16 w sytuacji, gdy wniosek dotyczył roku akademickiego 2014/15), art. 61 § 4 - nie powiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu, art. 9 i art. 10 - nie informowania strony przez organ administracji publicznej o okolicznościach faktycznych i prawnych (m.in. o wyłączeniu pracownika), art. 7 i art. 77 § 1 - brak przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego w sprawie, w tym bez odniesienia się w decyzji do zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie dotychczasowego postępowania, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. - braki w treści uzasadnienia decyzji.

Pismem z dnia 3 listopada 2015 r. Prodziekana prof. [...] dr hab. W. Z. odniósł się do zarzutów odwołania. W kwestii nieprawidłowości w zakresie wyłączania i wyznaczania pracowników do prowadzenia przedmiotowej sprawy, podniesiono, że Prodziekan prof. [...] dr hab. T. B. na własne żądanie został wyłączony ze sprawy. Naruszenie prawa, które powinno skutkować uchyleniem decyzji występuje w przypadku wydania decyzji przez pracownika podlegającemu wyłączeniu, zaś taka sytuacja nie miała miejsca. Niedochowanie wszystkich wymogów formalnych przy wydawaniu postanowienia o wyłączeniu pracownika nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy, jeśli rzeczywiście daną sprawą wyłączony pracownik się nie zajmował.

Zgodnie z § 46 ust. 1 Regulaminu Studiów [...] wznowienie nie może nastąpić wcześniej niż od następnego okresu rozliczeniowego. W konsekwencji czego zgoda na wznowienie studiów na kierunku prawo mogła dotyczyć tylko roku akademickiego 2015/2016 i rozstrzygnięcie takie nie wykraczało poza granice sprawy. Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 61 § 1 k.p.a. i art. 61 § 4 k.p.a. są zarzutami nietrafionymi (decyzja od, której strona wniosła odwołanie zapadła w postępowaniu wszczętym na jej wniosek). Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 oraz 77 § 1 i art. 81 k.p.a. a także art. 107 § 3 k.p.a. podkreślono, że decyzja podejmowana w sprawie wznowienia studiów jest decyzją uznaniową, mającą swe materialne umocowanie przede wszystkim w przepisach wewnętrznych uczelni. Decyzje organów uczelni nie muszą spełniać tak surowych kryteriów jak decyzje organów administracji publicznej wydawane w indywidualnych sprawach (wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 czerwca 2014 r., II SA/Wa 1627/13). Ze względu na treść § 46 ust. 1 Regulaminu Studiów [...] wznowienie studiów nie było możliwe wcześniej niż z dniem 1 października 2015 r., tj. w dniu rozpoczęcia się roku akademickiego 2015/2016. Jednocześnie § 46 ust. 3 przewiduje, że Dziekan może wyrazić zgodę na wznowienie studiów na roku (semestrze) niższym, niż wynikałoby to z § 46 ust. 1, jeżeli uzna, że od dnia skreślenia nastąpiły zmiany w planie studiów lub programie kształcenia bądź postęp wiedzy w danej dziedzinie zdezaktualizował zasób wiedzy, którą wnioskodawca uzyskał poprzednio. W przedmiotowej sprawie uznano, że koniecznym jest wznowienie studiów na semestrze niższym niż semestr, z którego została skreślona strona, co wiąże się z obowiązkiem wyrównania różnic programowych spowodowanych zmianą planu i programu studiów (art. 46 § 2 Regulaminu Studiów [...]). Obowiązek ten ciąży na studencie niezależenie od tego czy wznowienie studiów następuje na tym samym roku i semestrze, z którego nastąpiło skreślenie czy na niższym roku lub semestrze. Nie jest bowiem możliwe, aby student otrzymał dyplom ukończenia studiów na danym kierunku, jeżeli nie zrealizuje całego programu nauczania.

Rozstrzygnięcie dotyczące ustalenia różnic programowych nie ma charakteru decyzji administracyjnej, gdyż od aktów zakładowych zewnętrznych podejmowanych przez organy uczelni odróżnić należy rozstrzygnięcia uregulowane wewnętrznie - te drugie nie mają charakteru spraw indywidualnych załatwianych w drodze decyzji administracyjnych lecz są to decyzje zakładowe, związane z tokiem studiów i procesem dydaktycznym. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 15 stycznia 2013 r., II SA/Wa 1385/12 stwierdził m.in. że "kwestie związane z ustaleniem uzupełnienia różnic programowych należą jednak do rozstrzygnięć zakładowych o charakterze wewnętrznym i jako takie nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej." Uzupełnienie różnic programowych należy do sfery władztwa wewnętrznego, a organy uczelni mogą kwestię tę regulować dowolnie w ramach przysługującej uczelni wyższej autonomii.

Pozbawione podstaw jest również twierdzenie, że wyłączenie Prodziekana prof. [...], dr hab. T. B. "powinno skutkować wyłączeniem organu pomocniczego, a więc zespołu pracowników Dziekanatu". W przedmiotowej sprawie wyłączony ze sprawy został upoważniony pracownik, a nie piastun organu, którym jest Dziekan WPiA. Ponadto, pracownicy dziekanatu bezpośrednio podlegają kierownikowi dziekanatu, a dziekanat podlega dziekanowi, a nie któremukolwiek z prodziekanów.

W odpowiedzi na odwołanie strony, Prorektor ds. studenckich [...] pismem z dnia 12 listopada 2015 r. Nr [...] wskazał m.in., że przychyla się do stanowiska formalnego zajętego przez organ I instancji. Następnie organ ten decyzją z dnia 19 listopada 2015 r. Nr [...] na podstawie art. 60 ust. 6, art. 66, art. 70 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 46 ust. 3 i 4 Regulaminu Studiów [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołano się na stanowisko formalne zajęte w piśmie z dnia 3 listopada 2015 r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. F. podniosła zasadniczo te same zarzuty, co w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Ponadto, zarzuciła wydanie decyzji na podstawie uchylonej Uchwały Senatu [...] nr 12/12 z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...] (utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji oznacza bowiem przyjęcie tej samej podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji) w sytuacji, gdy z dniem 1 października 2015 r. weszła w życie Uchwała Senatu [...] nr 20/2015 z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...], co stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie przepisów aktu nieobowiązującego, co wskazuje na sposób działania organu odwoławczego i wydanie decyzji z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Rektor Uniwersytetu [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 12 lipca 2018 r. Sąd przeprowadził dowód z dołączonych akt spraw o sygn. akt III SAB/Gd 33/15, sygn. akt III SO/Gd 52/16 i sygn. akt III SO/Gd 53/16 tut. Sądu. Na podstawie zaś art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącej, które zgłaszała w toku niniejszego postępowania, gdyż sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego. Zgodnie z dyspozycją przywołanego przepisu możliwe jest przeprowadzenie przez sąd dowodu z urzędu lub na wniosek stron, ale tylko z dokumentów i przy spełnieniu przesłanek określonych w jego dyspozycji (skarżąca wnosiła m.in. o przesłuchanie świadków). Trzeba podkreślić, że przeprowadzenie dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej również jako - "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola zaskarżonej decyzji dotyczącej wznowienia studiów dokonana w oparciu o w/w kryteria prowadzi do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja obarczone są wadą, którą na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd ma obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu, czyli ze względu, że zachodzą przesłanki określone w art. 156 k.p.a. dające podstawę do stwierdzenia nieważności badanego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie jest to rażące naruszenie prawa.

Na wstępie rozważań należy podnieść, że przedmiotem kontroli sądowej, zgodnie ze skargą J. F. (dalej również jako - "skarżąca") była decyzja (pismo) Rektora [...] z dnia 12 listopada 2015 r., nr [...]. Tym samym Sąd orzekający nie podzielił stanowiska organu, że decyzję stanowiło kolejne pismo skierowane do skarżącej z dnia 19 listopada 2015 r., nr [...].

Za przyjęciem powyższego stanowiska przemawia przedstawiona poniżej argumentacja.

Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 kwietnia 2016 r. w sprawie sygn. I OSK 487/16 (zapadłego w związku z rozpoznawaniem skargi kasacyjnej skarżącej od wyroku tut. Sądu w sprawie sygn. akt III SAB/Gd 33/15) - "od samego początku reaktywowania sądowej kontroli administracyjnej kontroli administracji w Polsce, Naczelny Sąd Administracyjny niezmiennie stoi na stanowisku, że w sprawach, które przepis nakazuje rozstrzygać w drodze decyzji (tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie) uznaje się za decyzje pisma nie spełniające w całości formy przewidzianej art. 107 k.p.a., ale zawierające przynajmniej: oznaczenie organu, który je wydał, wskazanie adresata, rozstrzygnięcie o istocie sprawy (chociażby dorozumiane) oraz podpis osoby reprezentującej organ administracyjny - por. wyrok NSA opubl. w OSPiKA z 1982, nr 9-10, poz. 169 z glosą J. Borkowskiego. Są to tzw. elementy konstytutywne decyzji administracyjnej. Decyzja taka, choć wadliwa, zapewnia jednak stronie możliwość skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych, a zwłaszcza z prawa wniesienia odwołania i skargi do sądu administracyjnego".

Również w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym, pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § k.p.a., nie należy przy tym przypisywać decydującego znaczenia nagłówkowi decyzji. O tym, do kogo dana decyzja jest skierowana, decyduje jej treść, w której musi się znaleźć miejsce na oznaczenie strony (art. 107 § 1 k.p.a.). To, czy strona zostanie prawidłowo oznaczona w nagłówku decyzji, czy też w jej dalszej treści, nie jest istotne. Decydujące jest to, komu - według treści decyzji - organ przypisał uprawnienia lub obowiązki. Jeżeli z decyzji wynika zamiar organu ustalenia sytuacji prawnej konkretnej osoby będącej stroną, to warunek oznaczenia strony decyzji został spełniony (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 943/09, czy wyrok WSA w Kielcach z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Ke 395/13).

Powyższe stanowisko Sąd orzekający w pełni podziela.

W realiach rozpoznawanej skargi, nie może budzić wątpliwości, że w niniejszej sprawie decyzję administracyjną stanowiło pismo z dnia 12 listopada 2015 r., nr [...], będące rozstrzygnięciem organu II instancji wydanym na skutek rozpoznania odwołania skarżącej.

Po pierwsze - zawiera ono wszystkie konstytutywne elementy decyzji administracyjnej. Oznaczono w nim organ, który je wydał (Prorektor ds. studenckich [...]), zawiera stanowisko co do kategorycznego rozstrzygnięcia sprawy (utrzymanie w mocy decyzji nr [...] z dnia 11 czerwca 2015 r.), wskazuje stronę, której to rozstrzygnięcie dotyczy (Pani J. F.) oraz zostało podpisane przez osobę reprezentującą organ.

Trzeba zaznaczyć, że wszystkie wymienione elementy są tożsame w powyższym zakresie z elementami pisma z dnia 19 listopada 2015 r.

Niewątpliwie pismem tym zostało rozpoznane odwołanie J. F. z dnia 21 października 2015 r. Z treści przedmiotowego pisma jednoznacznie wynika, że pismo to stanowi rozpoznanie odwołania złożonego przez skarżącą ("w odpowiedzi na Pani odwołanie z dnia 21.10.2015 r.").

Ponadto, co istotne, w piśmie tym organ II instancji podniósł, że w odpowiedzi na złożone odwołanie - "uprzejmie informuję, że przychylam się do stanowiska formalnego zajętego przez organ I instancji - utrzymanie decyzji nr [...] z dnia 11 czerwca 2015 r. (pozytywna decyzja dot. wyrażenia zgody na wznowienie studiów w roku akademickim 2015/2016 na roku 5 semestrze 9". Zatem przedmiotowe pismo w sposób nie budzący wątpliwości stanowi, że organ odwoławczy rozpoznał złożone odwołanie i rozstrzygnął sprawę w przedmiocie wyrażenia zgody na wznowienie studiów przez skarżącą J. F. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

Po drugie - (co trzeba mocno zaakcentować) w piśmie z dnia 16 grudnia 2015 r. Prorektor ds. studenckich, odnosząc się do pisma z dnia 12 listopada 2015 r. określa je jako - "moje rozstrzygnięcie" - które "wymagało uzupełnienia", tym samym traktuje je jako decyzję, która wymagała uzupełnienia. W piśmie tym Prorektor ds. studenckich podnosi, że "doszedłem do wniosku, że moje pismo z 12.11.2015 r. pod sygnaturą sprawy [...], nie zawiera wystarczających z punktu widzenia art.107 § 1 k.p.a. elementów decyzji administracyjnej. Postanowiłem konwalidować moje rozstrzygnięcie wydając decyzje z dnia 19 listopada 2015 r. opatrzoną sygnatura sprawy." W konsekwencji też kolejne pismo (decyzja) stanowiło uzupełnienie zapadłego już rozstrzygnięcia.

W opisanej powyżej sytuacji, niedopuszczalne było ponowne rozpoznanie odwołania skarżącej i rozstrzygnięcie sprawy, która została już rozstrzygnięta, kolejną decyzją (pismem) z dnia 19 listopada 2015 r., której treść stanowi powtórzenie treści decyzji (pisma) z dnia 12 listopada 2015 r., uzupełnioną podstawą prawną i niepełnym pouczeniem o odwołaniu. Trzeba też w tym miejscu zaznaczyć, że dopiero ww. piśmie z dnia 16 grudnia 2015 r. organ "zauważył" również, że pouczenie to dotknięte jest nieścisłością.

Tak rażąco wadliwy sposób procedowania nie może zasługiwać na aprobatę. Nawet przy uwzględnieniu zasady gwarantującej minimum procedury administracyjnej.

Przechodząc do dalszych rozważań, to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają akty zakładowe zewnętrzne, czyli rozstrzygnięcia, które mają znaczenie dla praw i obowiązków studenta, a przesądzające o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu bądź rozwiązaniu stosunku zakładowego. Do takich aktów należy rozstrzygnięcie, którego przedmiotem jest wyrażenia zgody na wznowienie studiów (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 15 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 320/08).

Stosownie do art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 205 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm., dalej zwanej - "ustawą") w brzmieniu właściwym dla sprawy, do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 66 ustawy, działalnością uczelni kieruje rektor, który reprezentuje ją również na zewnątrz, jest przełożonym pracowników, studentów i doktorantów uczelni. Rektor uczelni publicznej podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni lub kanclerza. Na podstawie art. 70 tej ustawy kompetencje kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni określa statut. Od decyzji kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej służy odwołanie do rektora. Rektor uchyla decyzję kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej sprzeczną z ustawą, statutem, uchwałą senatu lub najwyższego organu kolegialnego uczelni niepublicznej, uchwałą rady tej jednostki organizacyjnej, regulaminami lub innymi przepisami wewnętrznymi uczelni lub naruszającą ważny interes uczelni.

Stosownie zaś do art. 160 ust. 1 ustawy organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów.

Regulamin studiów uchwala senat uczelni (art. 161 ust. 1 ustawy).

Stosownie do § 47 ust. 1 Regulaminu studiów Uniwersytetu [...], obowiązującego w dacie orzekania przez organ odwoławczy, osoba skreślona z listy studentów drugiego lub kolejnych okresów rozliczeniowych może ubiegać się o wznowienie studiów na semestrze (roku) nie wyższym niż ten, na którym nastąpiło skreślenie z listy studentów i nie wcześniej niż od następnego okresu rozliczeniowego.

Przepis § 47 ust. 2 Regulaminu stanowi, że Dziekan rozstrzyga wniosek o wznowienie studiów, uwzględniając zwłaszcza:

1) przyczynę skreślenia;

2) osiągnięcia w dotychczasowym przebiegu studiów;

3) termin, który upłynął pomiędzy skreśleniem a złożeniem wniosku;

4) skalę różnic programowych wynikających z ewentualnych zmian programu studiów, w tym planu studiów;

5) dotychczasowe postępowanie wnioskodawcy jako studenta, w tym przestrzeganie przepisów obowiązujących w [...].

Stosownie zaś do § 47 ust. 3 Dziekan może wyrazić zgodę na wznowienie studiów na roku (semestrze) niższym niż wynikałoby to z ust. 1, ze względu na skalę różnic programowych bądź dezaktualizację - z powodu postępu wiedzy w danej dziedzinie - zasobu wiedzy, którą wnioskodawca uzyskał. W takim przypadku, dziekan określa zajęcia które uznaje za zaliczone. Przepis § 47 stosuje się odpowiednio.

W świetle przywołanej regulacji, nie może budzić wątpliwości, że podstawą przesłankę wznowienia studiów stanowi skreślenie studenta z listy studentów. Tylko bowiem w takim przypadku (tj. utraty statusu studenta), student jest uprawniony do wnioskowania o wyrażenie przez dziekana zgody na wznowienie studiów. Innymi słowy, nie można wznowić studiów osobie, której nadal przysługuje lub został przywrócony status studenta.

Z taką zaś sytuacją, zdaniem Sądu orzekającego, mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W toku niniejszego postępowania organom obu instancji uszło bowiem uwadze, że skarżącej (która była kilkakrotnie skreślana z listy studentów) został przywrócony status studentki, zaś uchybienie to, niezależnie od poczynionych już uwag powoduje, że postępowanie organów dotknięte jest rażącą wadliwością.

I tak, w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że skarżąca została skreślona z listy studentów decyzją z dnia 18 listopada 2013 r., nr [...] z 10-go semestru, 5-tego roku, roku akademickiego 2012/2013. Organ odwoławczy utrzymując decyzję w mocy zaakceptował to ustalenie (przedmiotowa okoliczność legła u podstawy obu rozstrzygnięć). Jednak ustalenie to jest wadliwe, gdyż nie tylko że nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, ale jest z nim sprzeczne.

Z akt sprawy wynika bowiem, że po skarżąca po jej skreśleniu z listy studentów ww. decyzją z dnia 18 listopada 2013 r., pismem z dnia 6 lutego 2014 r. wniosła o wznowienie studiów na 10-tym semestrze, 5-tego roku, na rok akademicki 2013/2014. Przedmiotowy wniosek został rozpatrzony, i w dniu 13 lutego 2014 r. skarżąca otrzymała zgodę na wznowienie studiów. Przy czym, co ważne, zgoda dotyczyła 8-go semestru, zaś na skarżącą został nałożony obowiązek wyrównania różnic programowych, a także obowiązek dokonania opłaty. Skarżąca dokonała stosownej odpłaty (w aktach administracyjnych sprawy znajduje się dowód dokonania opłaty oraz załączone są różnice programowe 8 semestr).

Skarżącej zatem zostały wznowione studia na 4 roku, roku akademickiego 2013/2014 na 8 semestrze. Został więc jej przywrócony status studentki.

Trzeba zaznaczyć, że wcześniejsze wnioski skarżącej dotyczące wznowienia studiów (wniosek z dnia 8 lutego 2010 r. czy z dnia 5 lutego 2013 r.) były rozstrzygane w takiej samej formie, tj. na formularzu wniosku składanego przez studentkę czyniono adnotację o wyrażeniu zgody i określano warunki wznowienia studiów. Taki sposób procedowania o wznowieniu studiów nie był nigdy kwestionowany, i co istotne, spełniał wymogi wystarczające dla uznania, że mamy w tym przypadku do czynienia z decyzjami administracyjnymi (co zostało już omówione we wcześniej poczynionych rozważaniach). Także w przypadku wyrażenia zgody na wznowienie studiów z dnia 13 lutego 2015 r., wszystkie niezbędne elementy dla uznania zapadłego w wyniku rozpoznania wniosku skarżącej rozstrzygnięcia za decyzję zostały zachowane (oznaczenie strony i organu, rozpoznanie złożonego wniosku oraz podpis).

W konsekwencji też został przywrócony skarżącej status studentki.

Dlatego też kolejna decyzja Prodziekana z dnia 14 listopada 2014 r., nr [...] o skreśleniu strony z listy studentów, prawidłowo wskazywała w uzasadnieniu, że skarżąca otrzymała wznowienie na rok akademicki 2013/2014, 8-ego semestru, 4-tego roku. Jednak, w następstwie złożonego od tej decyzji przez skarżącą odwołania z dnia 18 grudnia 2014r., decyzją Prorektora ds. studenckich z dnia 28 stycznia 2015 r., nr [...] przedmiotowa decyzja z dnia 14 listopada 2014 r. o skreśleniu została uchylona (okoliczność poza sporem). Wobec wyeliminowania z obrotu prawnego ww. decyzji o skreśleniu, skarżąca nadal pozostawała studentką na warunkach wynikających z decyzji o wznowieniu z dnia 13 lutego 2014 r. Nie było również kwestionowane, że decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i nie została z niego wyeliminowana. Tym samym brak było podstaw do prowadzenia postępowania w celu wznowienia studiów, zainicjowanego wnioskiem z dnia 20 lutego 2015 r. Nie sposób też nie zauważyć, że w znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy opinii prawnej z dnia 27 maja 2015 r. powyższe stanowisko znajduje jednoznaczne odzwierciedlenie. W opinii tej podniesiono, że "decyzja z dnia 28 stycznia 2015 r. o uchyleniu decyzji o skreśleniu - spowodowała powrót do sytuacji prawnej - wywołanej decyzją z 13 lutego 2014 r. o wyrażeniu zgody na wznowienie studiów na 8 semestrze". Niewątpliwie stanowisko to w podniesionych powyżej okolicznościach jest zasadne.

W podsumowaniu należy podnieść, że skoro podstawową przesłanką wznowienia studiów jest ustalenie, że student został skreślony z listy studentów, to nie można wznowić studiów podmiotowi, któremu przysługuje status studenta. Jak wynika zaś z przywołanych powyżej okoliczności, po skreśleniu skarżącej z listy studentów decyzją z dnia 18 listopada 2013 r., została podjęta (na jej wniosek) w dniu 13 lutego 2014 r. decyzja o wznowieniu studiów i przywrócony został skarżącej status studentki (którego nie utraciła, gdyż kolejna decyzja o jej skreśleniu została wyeliminowana z obrotu prawnego). Brak było zatem jakichkolwiek podstaw do "ponownego" wznowienia studiów, które zostały już wobec strony skarżącej skutecznie wznowione.

Przy tym, trzeba też zauważyć, że takie nieprawidłowe postępowanie prowadziło nie tylko do ponownego wznowienia zaskarżoną decyzją studiów, ale do ich wznowienia na 9 semestrze, a więc o semestr wyżej, w sytuacji gdy skarżąca miała wznowione studia decyzją z dnia 13 lutego 2014 r. na 8 semestrze. Można tu zaznaczyć, że jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżąca była zainteresowana nie tylko samym wznowieniem studiów, ale ich wznowieniem na 10 semestrze. We wniosku z dnia 20 lutego 2015 r. skarżąca domagała się wznowienia studiów na 10 semestrze roku akademickiego 2014/2015 (pomimo, że wcześniej otrzymała zgodnie ze swoim wnioskiem zgodę na wznowienie studiów na 8 semestrze). Takie żądanie skarżąca zgłaszała jednakże wcześniej, a mianowicie już w odwołaniu z dnia 18 grudnia 2014 r. od ww. decyzji o skreśleniu z listy studentów z dnia 14 listopada 2014 r., nr [...] (zaznaczając, że zgłasza je - wyłącznie - w przypadku uchylenia decyzji). Organ natomiast wadliwie w nawiązaniu do treści odwołania skarżącej wskazał na potrzebę złożenie odrębnego wniosku, który miał zostać rozpatrzony pozytywnie.

Konstatując, doszło więc nie tylko do "ponownego" wznowienia studiów, które zostały już skarżącej wznowione, ale do wznowienia o semestr wyżej w stosunku do studiów wcześniej wznowionych. Zatem niewątpliwie decyzje obu instancji w sposób rażący naruszają prawo.

Ponadto, rację ma skarżąca, że zaskarżona decyzja dotknięta jest nieważnością z innego również powodu. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie uchylonej Uchwały Senatu [...] nr 12/12 z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...]. Utrzymanie bowiem w mocy decyzji organu pierwszej instancji oznacza przyjęcie tej samej podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu przyznał tę okoliczność, jednocześnie argumentując, że poprzednia uchwała miała taka samą treść. Stanowiska tego nie można jednak podzielić, z przyczyn podanych poniżej.

Poza sporem było, że z dniem 1 października 2015 r. weszła w życie Uchwała Senatu [...] nr [...] z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...].

Stosownie do § 1 powyższej uchwały, uchwala się Regulamin Studiów Uniwersytetu [...], stanowiący załącznik do uchwały, określający organizację i tok studiów stacjonarnych i niestacjonarnych, pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich prowadzonych przez Uniwersytet [...], oraz związane z nimi prawa i obowiązki studentów.

Zgodnie z § 2 ww. uchwały przepisy Regulaminu, o którym mowa w § 1, stosuje się również do spraw wszczętych, a niezakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie niniejszej uchwały.

Traci moc uchwała Senatu [...] nr 12/13 z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie Regulamin Studiów Uniwersytetu [...] (z późniejszymi zmianami) Regulamin Studiów Uniwersytetu [...] - § 3 Regulaminu.

Zatem do niniejszego postępowania winna mieć zastosowanie nowa uchwała. Jednak co jest istotne, wbrew stanowisku wyrażonemu w odpowiedzi na skargę, regulacje obu uchwał nie są tożsame. Nowy Regulamin nie przewiduje , w związku z wznowieniem studiów, nałożenia przez Dziekana obowiązku wyrównania różnic programowych. Jedynie w przypadku wznowienia studiów na roku (semestrze) niższym dziekan określa zajęcia, które uznaje za zaliczone (§ 47 ust. 3), zaś w takiej sytuacji poprzednia uchwała stanowiła, że dziekan określa przedmioty, które uznał za zaliczone. I tak, § 46 ust. 4 regulaminu stanowił, że Dziekan może wyrazić zgodę na wznowienie studiów na roku (semestrze) niższym niż wynikałoby to z ust. 1, jeżeli uzna, że od dnia skreślenia nastąpiły zmiany w planie studiów lub programie kształcenia bądź postęp wiedzy w danej dziedzinie zdezaktualizował zasób wiedzy, którą wnioskodawca uzyskał. W takim przypadku, dziekan określa przedmioty, które uznaje za zaliczone. Przepis § 25 stosuje się odpowiednio. Nie można też uznać, aby pojęcia: zajęć i przedmiotów były takie same, gdyż § 25 ust. 3 regulaminu stanowił, że przeniesienie zajęć zaliczonych z danego przedmiotu obejmuje wszystkie zajęcia zaliczone przez studenta.

Jak przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt I GSK 843/11, LEX 1295799, aby rozstrzygnięciu można było zarzucić, że zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, jego treść musi pozostawać w sprzeczności z przepisami prawa w sposób bezsporny, tzn. fakt istnienia naruszenia prawa powinien być oczywisty i nie rodzić dyskusji. W świetle poczynionych rozważań, nie może budzić wątpliwości, że taka sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie. Konstatując, zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Tym samym zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca w przedmiocie wyrażenie zgody na wznowienie studiów na roku 5, w semestrze 9, roku akademickiego 2015/2016 dotknięte są nieważnością. Można tu zaznaczyć, że także pismo z dnia 19 listopada 2015 r., nr [...], któremu jak wynika z poczynionych rozważań nie przysługuje przymiot decyzji, również rażąco narusza prawo z wskazanych powyżej przyczyn.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności, a wynikającego z akt sprawy. Ma więc obowiązek ocenić, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, jaki stan faktyczny sprawy wynika z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem. Mówiąc innymi słowy sąd administracyjny bada, czy ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu przed organami administracyjnymi, odpowiadają prawu (zob. wyr. NSA z 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 31).

W przedmiotowej sprawie Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na stanie faktycznym, wynikającym z przedstawionych przez organ akt sprawy. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt.

Trzeba bowiem wskazać, że w niniejszej sprawie nie zostało zakwestionowane, iż przekazane przez organ akta administracyjne są niekompletne (skarżąca podnosiła powyższą okoliczność w toku całego postępowania sądowo-administracyjnego i domagała się ich uzupełnienia). W piśmie procesowym z dnia 24 października 2016 r. stanowiącym odpowiedź na zobowiązanie Sądu do przedłożenia brakujących dokumentów w sprawie ewentualnie wyjaśnienie przyczyn ich braku (wymienionych przez skarżącą w piśmie procesowym z dnia 27 września 2016 r.) pełnomocnik organu przyznał, że prowadzenie metryki spraw w sposób oczekiwany przez skarżącą stanowiłoby przykład nieproporcjonalnego nakładu środków i powołał się na wyłączenie obowiązku prowadzenia metryki w przedmiotowej sprawie. Jednak wskazane przez niego rozporządzenie z dnia 9 marca 2012 r. Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie rodzaju spraw, w których obowiązek prowadzenia metryki spraw jest wyłączony (Dz.U. z 2012 r., poz. 269), w załączniku nr 1 w poz. 94 nie obejmuje niniejszej sprawy (wyrażenia zgody na wznowienie studiów).

W konsekwencji też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 7 czerwca 2017 r. wydanym w sprawie sygn. akt III SO/GD 52/16 nałożył na Rektora [...] grzywnę. Postanowieniem z dnia 1 września 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem wydanym w sprawie I OZ 1271/17 oddalił zażalenie na ww. postanowienie.

Dla niniejszej sprawy ważne jest, że organ nie powoływał się na argumentację inną, niż wynikającą z przesłanych dokumentów. Sąd orzekający w zaistniałej sytuacji musiał procedować na podstawie przedłożonych akt administracyjnych, mimo podjęcia czynności zmierzających do ich uzupełnienia.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 tej ustawy.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z dokonanych rozważań.

Tym samym ponownie rozpatrując sprawę organy uczelni winny uwzględnić powyższe rozważania oraz przedstawioną w nich ocenę prawną, zwłaszcza dotyczące sposobu procedowania przez organy uczelni oraz istnienia podstaw do wznowienia studiów w sytuacji, gdy w obrocie prawnym jest decyzja wznawiająca studia. Zgodnie z przepisem art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.