Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 203/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 10, art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 60 poz 535
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
article: art. 280
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.
Teza: 1. Pierwsza z przesłanek ogłoszenia upadłości, tj. niewykonywanie zobowiązań pieniężnych zachodzi wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje swych zobowiązań. Niewykonywanie nie musi się odnosić do wszystkich zobowiązań dłużnika, nie ma też znaczenia ich charakter, tzn. czy są to zobowiązania prywatnoprawne, czy publicznoprawne. Niewykonywanie może dotyczyć tylko niektórych zobowiązań, nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza niewypłacalność w rozumieniu art. 11 ustawy P.u.n.

2. Likwidator nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej. Powołany przepis odnosi się jedynie do członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej, spółek tych na etapie organizacji oraz w określonej w art. 116 par. 3 Ordynacji podatkowej sytuacji do pełnomocnika spółki lub jej wspólników, a także do byłych członków zarządu, byłego pełnomocnika lub wspólników spółki w organizqcji (art. 116 par. 4 Ordynacji podatkowej).

3. Art. 280 Kodeksu spółek handlowych, który stanowi, że do likwidatorów stosuje się przepisy dotyczące członków zarządu, chyba że przepisy niniejszego rozdziału stanowią inaczej, odnosi się do odpowiedzialności likwidatorów, ale jedynie w zakresie norm z zakresu prawa prywatnego (art. 299 k.s.h.) nie dotyczy zaś regulacji prawa publicznego, w tym zobowiązań podatkowych.

4. Oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, można uznać za przesłankę odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w rozumieniu art. 116 Ordynacji podatkowej, jedynie wówczas, gdy w okresie bezpośrednio poprzedzającym oddalenie przez Sądu wniosku, członek zarządu zarządzał spółką. W każdym innym przypadku należy ustalić czas powstania niewypłacalności spółki.

TEZY

1. Pierwsza z przesłanek ogłoszenia upadłości, tj. niewykonywanie zobowiązań pieniężnych zachodzi wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje swych zobowiązań. Niewykonywanie nie musi się odnosić do wszystkich zobowiązań dłużnika, nie ma też znaczenia ich charakter, tzn. czy są to zobowiązania prywatnoprawne, czy publicznoprawne. Niewykonywanie może dotyczyć tylko niektórych zobowiązań, nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza niewypłacalność w rozumieniu art. 11 ustawy P.u.n.

2. Likwidator nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej. Powołany przepis odnosi się jedynie do członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej, spółek tych na etapie organizacji oraz w określonej w art. 116 par. 3 Ordynacji podatkowej sytuacji do pełnomocnika spółki lub jej wspólników, a także do byłych członków zarządu, byłego pełnomocnika lub wspólników spółki w organizqcji (art. 116 par. 4 Ordynacji podatkowej).

3. Art. 280 Kodeksu spółek handlowych, który stanowi, że do likwidatorów stosuje się przepisy dotyczące członków zarządu, chyba że przepisy niniejszego rozdziału stanowią inaczej, odnosi się do odpowiedzialności likwidatorów, ale jedynie w zakresie norm z zakresu prawa prywatnego (art. 299 k.s.h.) nie dotyczy zaś regulacji prawa publicznego, w tym zobowiązań podatkowych.

4. Oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, można uznać za przesłankę odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w rozumieniu art. 116 Ordynacji podatkowej, jedynie wówczas, gdy w okresie bezpośrednio poprzedzającym oddalenie przez Sądu wniosku, członek zarządu zarządzał spółką. W każdym innym przypadku należy ustalić czas powstania niewypłacalności spółki.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 września 2009r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki 1. oddala skargę, 2. umarza postępowanie w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika[...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]r. orzekającą o odpowiedzialności J. S. za zaległości podatkowe Spółki z o.o. "T." z siedzibą w B. z tytułu podatku od towarów i usług za okres od czerwca do października i grudzień 2004r., okres od stycznia do kwietnia i lipiec 2005r. w łącznej kwocie 24.695,03 zł wraz z ustalonymi odsetkami za zwłokę w kwocie 12.724 zł i kosztami egzekucyjnymi w kwocie 929,36 zł oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4) za okres od października do grudnia 2004r., za styczeń i okres od kwietnia do lipca 2005r. w łącznej kwocie 4.443,90 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 2.101,00 zł i kosztami egzekucyjnymi w kwocie 68,09 zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył następujący stan faktyczny: "T." Sp. z o. o. w dniu [...]r. została postawiona w stan likwidacji, na ten moment posiadała zaległości w podatku od towarów i usług w kwocie 24.695,03 zł, które powstały w wyniku niezapłacenia kwot wykazanych w deklaracjach VAT -7 za okresy od czerwca do października i grudzień 2004r., od stycznia do kwietnia i lipiec 2005r. oraz zaległości w wysokości 4.443,90 zł, powstałe na skutek nieprzekazania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT-4) za okres od października do grudnia 2004r., styczeń i od kwietnia do lipca 2005r. Z pisma Sądu Rejonowego w B. z dnia [...]r. wynika, iż w wyżej wymienionych okresach skarżący pełnił funkcję członka zarządu.

Pismem z dnia [...]r. Spółka wniosła o ogłoszenie upadłości.

Z powodu braków formalnych wniosek ten został zwrócony przez Sąd. Kolejny wniosek złożony został pismem z dnia [...]r. i postanowieniem z dnia [...]r. został oddalony.

Komornik Sądowy postanowieniem z dnia [...]r. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji.

W odwołaniu od decyzji I instancji skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem, że za późno złożył wniosek o ogłoszenie upadłości. Wskazał na szczególne okoliczności funkcjonowania Spółki, która nie posiadała swojego majątku, a jedynie dysponowała majątkiem Skarbu Państwa, przejętym (wraz ze wszystkimi zobowiązaniami, w tym

i zaległościami wobec budżetu) w ramach prywatyzacji w odpłatne użytkowanie. Tym samym składając wniosek o upadłość nie miał możliwości wykazania majątku, a to

z kolei było powodem odrzucenia wniosku przez Sąd.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołując się na dyspozycję art. 116 Ordynacji podatkowej stwierdził, iż do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest obowiązany wykazać okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce.

W ocenie organu z akt sprawy bezspornie wynika, że zaległości spółki, za które wydano orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego dotyczą okresu, kiedy pełnił on funkcję członka zarządu. Zakres odpowiedzialności został zatem orzeczony

w zaskarżonej decyzji, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, gdyż obejmuje ona jedynie te zaległości podatkowe spółki, które wynikają ze zobowiązań powstałych w czasie pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu.

Ponadto organ zaznaczył, że druga z przesłanek, konieczna do ustalenia odpowiedzialności członka zarządu, polegająca na stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji została spełniona, gdyż Komornik Sądowy postanowieniem z dnia [...]r. umorzył postępowanie egzekucyjne.

Cytowany wyżej przepis art. 116 Ordynacji podatkowej przewiduje sytuacje,

w których wskazane w nim podmioty będą zwolnione od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

Organ podkreślił, iż w przypadku zwolnienia od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, stosownie do art. 116 Ordynacji podatkowej, ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na podmiotach potencjalnie odpowiedzialnych jako osoby trzecie.

Pierwszą z przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu jest wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy.

Organ podkreślił, że wniosek ten musi być rozpoznany, co oznacza, że w istocie rzeczy nie chodzi tu o jego złożenie, ale, jak stanowi ordynacja podatkowa, zgłoszenie. Złożony wniosek nieodpowiadający wymogom formalnym może być zwrócony (art. 28-29 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze). W takiej sytuacji nie będzie można mówić o zaistnieniu przesłanki zwalniającej od odpowiedzialności. W przypadku natomiast wyłączającego odpowiedzialność postępowania układowego - musi być ono faktycznie wszczęte. Sam wniosek nie jest w tej sytuacji przesłanką wystarczającą do uwolnienia się od odpowiedzialności.

Wniosek o ogłoszenie upadłości można uznać za złożony we "właściwym czasie" tylko wtedy, gdy nie upłynęło więcej niż dwa tygodnie od chwili, gdy bądź to przedsiębiorca zaprzestał płacenia długów, bądź też długi te przewyższały wartość jego majątku. Organ wskazał, że uniknięcie odpowiedzialności za zaległości spółki nie jest uzależnione od pozytywnego rozpatrzenia wniosku o ogłoszenie upadłości, który spełnia wymogi formalne, ale od jego złożenia we właściwym czasie.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zaległości podatkowe spółki, za które orzeczono o odpowiedzialności skarżącego dotyczą okresu od czerwca 2004r. Trudna sytuacja finansowa była powodem, dla którego w dniu 12 września 2005r. postawiono spółkę w stan likwidacji. Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki po prawie dwóch latach niewywiązywania się z obowiązków płacenia podatków, i jednocześnie po roku od postawienia spółki w stan likwidacji i zaprzestania spłacania zobowiązań spółki spowodowało, że skarżący nie ochronił się przed odpowiedzialnością za zaległości spółki.

Powyższe, zdaniem organu, wskazuje, że skarżący nie dołożył wszelkich starań, aby złożyć we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, który spełniałby wymogi określone przepisami prawa. Organ podkreślił, że ustawodawca uzależnia odpowiedzialność członków zarządu od tego, czy brak złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spowodowany był zawinionym działaniem (winą) odpowiedzialnego, czy też nie.

Na rozstrzygnięcie organu odwoławczego J. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi strona zaznaczyła, iż do maja 2004r. Spółka "T." nie miała zaległości podatkowych, a nawet otrzymywała zwrot podatku VAT. Ponadto podniosła, że uchybienie obowiązkowi zgłoszenia wniosku o upadłość było niezależne od niego i nie wynikało z jej winy, a z obiektywnej sytuacji. Wskazała przy tym na trudną sytuację na rynku przewozowym, jaka miała miejsce po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Skarżący podniósł ponownie, iż składał wnioski o ogłoszenie upadłości. Zaznaczył, iż spółka nie posiadała majątku, który pozwalałby na przeprowadzenie postępowania upadłościowego, gdyż dysponowała majątkiem Skarbu Państwa oddanym w odpłatne użytkowanie na podstawie umowy prywatyzacyjnej.

W ocenie skarżącego może on uwolnić się od odpowiedzialności za długi "T." Sp. z o.o., stosownie do art. 299 § 2 k.s.h., o ile pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego wierzyciel nie poniósł szkody, tj. w sytuacji gdy wierzyciel nieuzyskałby w postępowaniu upadłościowym lub układowym, choćby zostały wdrożone w odpowiednim czasie, zaspokojenia swej należności ze względu na nieistnienie wystarczającego majątku Spółki. Zdaniem skarżącego taka sytuacja miała miejsce, gdyż spółka nie miała własnego majątku, a dysponowała jedynie majątkiem Skarbu Państwa.

Konkludując skarżący podkreślił, że nie można zrzucić mu braku staranności, gdyż czynił wszystko, aby ratować Spółkę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego w stopniu, który mógłby implikować uchylenie zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Zasadnie, zdaniem Sądu, organy podatkowe wydały decyzję w stosunku do skarżącego, jako członka zarządu, o jego odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe Spółki z o.o. "T.".

Nie wszystkie jednak argumenty organów odzwierciedlone w decyzjach

o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki zasługiwały na aprobatę.

Przede wszystkim podnieść w sprawie należy, że zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. (Dz.U. z 2003r. Nr 60, poz. 535) Prawo upadłościowe i naprawcze – dalej P.u.n. – upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 ust. 1 dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Natomiast z ust. 2 wynika, że dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Wynika zatem z powyższego, że podstawę upadłości stanowią dwie przesłanki, pierwsza to niewykonywanie zobowiązań pieniężnych, druga zaś to stan, w którym zobowiązania przekroczą wartość majątku. Normodawca dopowiedział w ust. 2, iż druga

z przesłanek zachodzi także w przypadku, gdy dłużnik na bieżąco reguluje swoje zobowiązania. W ten sposób podkreślono – zdaniem Sądu – alternatywność omawianych przesłanej, co oznacza, iż wystąpienie jednej z nich implikuje obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość. Celem tych unormowań jest ochrona interesów wierzycieli dłużnika.

Pierwsza z przesłanek ogłoszenia upadłości, tj. niewykonywanie zobowiązań pieniężnych zachodzi wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje swych zobowiązań. Niewykonywanie nie musi się odnosić do wszystkich zobowiązań dłużnika, nie ma też znaczenia ich charakter, tzn. czy są to zobowiązania prywatnoprawne, czy publicznoprawne. Niewykonywanie może dotyczyć tylko niektórych zobowiązań, nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza niewypłacalność w rozumieniu art. 11 ustawy P.u.n.

Warto w tym miejscu dla poparcia przedstawionej argumentacji przywołać wyrok WSA w Lublinie, w którym Sąd ten postawił następującą tezę: przez niewypłacalność rozumie się niewykonywanie przez dłużnika ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, co stwarza podstawę ogłoszenia w stosunku do niego upadłości. Nieistotne jest, czy nie wykonuje on wszystkich zobowiązań, czy też tylko niektórych

z nich. Nieistotny jest rozmiar nie wykonywanych przez dłużnika zobowiązań, bowiem nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność. Niewypłacalność stanowiąca podstawę ogłoszenia następuje, gdy dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, bez rozróżnienia na zobowiązania o charakterze cywilno- czy publicznoprawnym (por. wyrok WSA z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt I S.A./Lu 717/07, LEX nr 462713).

Pogląd taki prezentują też J. Jakubecki i F. Zedler w komentarzu do art. 11 ustawy P.u.n., stwierdzając, że artykuł 10 ust. 1 określa niewypłacalność jako niewykonywanie przez dłużnika jego wymagalnych zobowiązań. Z istoty porządku prawnego wynika, że każdy powinien wykonywać swe wymagalne zobowiązania

w terminie. Zasada ta obowiązuje wszystkich. Tym bardziej musi obowiązywać przedsiębiorców. Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań czy też tylko niektórych z nich. Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny nieistotne jest też, czy nie wykonuje wymagalnych zobowiązań pieniężnych czy też niepieniężnych. Niewykonywanie zarówno jednych, jak i drugich powoduje, że dłużnik jest niewypłacalny w rozumieniu art. 11 ust. 1. Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11. [...] Przepis art. 11 ust. 1 określający, kiedy istnieje niewypłacalność stanowiąca podstawę ogłoszenia upadłości stanowi, iż następuje to wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje swoich zobowiązań, które są wymagalne. Dotyczy to tak zobowiązań cywilnoprawnych, jak i publicznoprawnych. Dla określenia więc, czy istnieją podstawy ogłoszenia upadłości fundamentalne znaczenie ma ustalenie, czy dłużnik nie wykonuje tych zobowiązań, które są wymagalne (por. J. Jakubecki i F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, Zakamycze, 2003, także LEX).

W stanie faktycznym sprawy dłużnik Spółka "T." nie wykonywała zobowiązań publicznoprawnych za lata 2004 i 2005, a konkretnie nie płaciła podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do października i za grudzień 2004 r. oraz od stycznia do kwietnia i za lipiec 2005 r.; podatku dochodowego od osób fizycznych (podatku odprowadzanego za pracowników PIT 4) za okres od października do grudnia 2004 r. oraz za styczeń i w okresie od kwietnia do czerwca 2005 r.

Niewykonywanie tych zobowiązań stanowiło przesłankę niewypłacalności, która zaistniała – zdaniem sądu – już w 2004 r., najpóźniej w sierpniu 2005 r., tj w dacie, kiedy minął termin płatności podatku od towarów i usług za lipiec 2005 r. Zatem już przed datą podjęcia uchwały w dniu [...]r., kiedy to odwołano skarżącego z funkcji prezesa zarządu, były podstawy do ogłoszenia upadłości.

Zauważyć należy, że potwierdził ten stan sam skarżący, działając jako prezes zarządu, stawiając na walnym zgromadzeniu w dniu [...]r. wniosek

o ogłoszenia upadłości lub likwidację spółki (zob. wniosek dłużnika o ogłoszenie upadłości z dnia [...]r. – str. 2). Skarżący zatem miał świadomość zaistnienia w dacie otwarcia postępowania likwidacyjnego przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki. Nie składając w tym czasie wniosku o upadłość, nie wypełnił obowiązku spoczywającego na każdym z członków zarządu spółki kapitałowej, o którym to mowa w art. 21 ust. 1 P.u.n. W świetle tej regulacji dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Tym samym nie można w stanie faktycznym sprawy uznać, wniosku złożonego w dniu [...]r. przez skarżącego jako likwidatora, za wniosek złożony we właściwym czasie w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w sprawie zaistniały pozostałe przesłanki zakreślone przez ustawodawcę w art. 116 Ordynacji podatkowej, umożliwiające organom podatkowym orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, a mianowicie wystąpiła bezskuteczność postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do spółki oraz ustalono fakt pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu w okresie, kiedy powstały przedmiotowe zaległości podatkowe. Podkreślić trzeba, że skarżący nie kwestionował tych faktów.

Odnosząc się do tej części argumentacji organów podatkowych, której Sąd

w pełni nie podziela, stwierdzić należy, iż zgodzić się trzeba z tezą organów, że jeśli sąd "upadłościowy" oddala wniosek o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, to wniosek taki jest spóźniony,

w rozumieniu przesłanki ekskulpacyjnej pomieszczonej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej, tj. we właściwym czasie nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie upadłości lub nie wszczęto postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego).

Czasem właściwym do zgłoszenia upadłości jest czas, w którym wszczęte postępowanie upadłościowe może doprowadzić do równomiernego zaspokojenia wszystkich wierzycieli, nie zaś czas, kiedy spółka nie posiada majątku nawet na pokrycie kosztów postępowania egzekucyjnego. Czas właściwy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, to czas w jakim zarząd spółki, który nie może na bieżąco realizować swoich zobowiązań wobec wszystkich wierzycieli, składa wniosek

o ogłoszenie upadłości w sposób pozwalający chronić interesy wszystkich wierzycieli, którzy po ogłoszeniu upadłości będą mogli liczyć na równomierne zaspokojenie, by nie dopuścić do zaspokojenia niektórych wierzycieli za szkodą dla innych. Termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości należy liczyć od momentu, kiedy członkowie zarządu mogą stwierdzić, że zachodzą okoliczności uzasadniające wystąpienie z takim wnioskiem. Tylko takie stanowisko nie szkodzi wierzycielom.

Jednak w stanie faktycznym sprawy zauważyć trzeba, że skarżący został odwołany z funkcji prezesa zarządu w dniu [...]r. Natomiast później zajmował się likwidacją majątku spółki nie jako członek zarządu, ale jako likwidator, którą to funkcję sprawował od dnia [...]r., tj. od dnia powołania go na to stanowisko. Oznacza powyższe, że, skarżący od dnia [...]r. zajmował się sprawami spółki w innym charakterze niż to miało miejsce do dnia [...]r. Fakt ten jest o tyle istotny, gdyż likwidator nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej. Powołany przepis odnosi się jedynie do członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej, spółek tych na etapie organizacji oraz w określonej w art. 116 § 3 Ordynacji podatkowej sytuacji do pełnomocnika spółki lub jej wspólników, a także do byłych członków zarządu, byłego pełnomocnika lub wspólników spółki w organizacji (art. 116 § 4 Ordynacji podatkowej).

Art. 280 Kodeksu spółek handlowych, który stanowi, że do likwidatorów stosuje się przepisy dotyczące członków zarządu, chyba że przepisy niniejszego rozdziału stanowią inaczej, odnosi się do odpowiedzialności likwidatorów, ale jedynie w zakresie norm z zakresu prawa prywatnego (art. 299 k.s.h.) nie dotyczy zaś regulacji prawa publicznego, w tym zobowiązań podatkowych.

Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że skarżący w okresie od [...]r. do dnia [...]r. nie mógł skutecznie zgłosić upadłości, bowiem nie pełnił w tym okresie żadnej z funkcji, która obligowałaby go do złożenia takiego wniosku.

Oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, można uznać za przesłankę odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w rozumieniu art. 116 Ordynacji podatkowej, jedynie wówczas, gdy w okresie bezpośrednio poprzedzającym oddalenie przez Sąd wniosku, członek zarządu zarządzał spółką. W każdym innym przypadku należy ustalić czas powstania niewypłacalności spółki.

W sytuacji zatem, gdy w okresie bezpośrednio poprzedzającym oddalenie przez Sąd wniosku o ogłoszenie upadłości były członek zarządu nie piastował funkcji członka zarządu, nie ponosi on odpowiedzialności za długi podatkowe spółki, jeśli wcześniej przed odwołaniem go funkcji członka zarządu, nie zachodziły przesłanki do ogłoszenia upadłości. Zaistnienie niewypłacalności po odwołaniu z zarządu oraz stwierdzenie przez sąd braku majątku na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, nie może skutkować odpowiedzialnością byłego członka zarządu, gdyż stan niewypłacalności spółki powstał w czasie, gdy członek zarządu już nie zarządzał spółką, nie miał wiec wpływu na jej działania, nie mógł też skutecznie złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości.

Z akt sprawy niewątpliwie wynika – zdaniem Sądu – że niewypłacalność spółki wystąpiła już w 2004 r., najpóźniej, jak wcześniej stwierdzono, w sierpniu 2005 r.,

a więc przed datą ogłoszenia likwidacji spółki oraz odwołania skarżącego z funkcji Prezesa zarządu ([...]r.). Tym samym orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej (członka zarządu spółki kapitałowej) za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT 4) za lata 2004 i do lipca 2005 r., należało uznać za uzasadnione.

W kontekście zaprezentowanej argumentacji Sąd uznał skargę za niezasadną

i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.