Wyrok NSA, sygn. akt OSK 704/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska /spr./, Sędziowie NSA Alicja Plucińska – Filipowicz, Edward Janeczko, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 22 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Burmistrza Miasta Wasilkowa oraz Prokuratora Okręgowego w Białymstoku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 lutego 2004 r. sygn. akt SA/Bk 1109/03 w sprawie ze skargi Burmistrza Miasta Wasilkowa na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli oddala skargi kasacyjne


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 24 lutego 2004 r. (sygn. akt SA/Bk 1109/03) oddalił skargę Burmistrza Miasta Wasilkowa na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...].07.2003 r. (Nr [...]), utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji nakazującą Burmistrzowi Miasta Wasilkowa na zasadzie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 4 – Prawa budowlanego, rozbiórkę chodnika dla pieszych na odcinku ulicy [...] i odtworzenie stanu pierwotnego.

Opisany w uzasadnieniu wyroku stan faktyczny przedstawia się następująco:

Na działce o nr [...], położonej w Wasilkowie przy ul. [...], znajduje się stacja paliw wzniesiona w oparciu o ostateczna decyzję z dnia [...].06.1960 r. pozwalającą na jej budowę. Zatwierdzony w/w pozwoleniem projekt zagospodarowania terenu stacji przewidział wymianę ulicznego chodnika na długości 21 m na nawierzchnię z trylinki, dla umożliwienia bezpośredniego dostępu pojazdów do dystrybutorów z paliwem. Takie zagospodarowanie terenu istniało do wiosny 2002 r. W dniu 12.04. 02 Burmistrz Miasta Wasilkowa – jako zarządca drogi gminnej ulicy [...] w Wasilkowie - zgłosił w Starostwie Powiatowym w Białymstoku remont "spornego odcinka ulicy [...]" polegający na naprawie brukowanej nawierzchni ulicy oraz odtworzeniu w okolicy stacji paliw stanu pierwotnego jezdni, poprzez likwidację miejsc postojowych. Zgłoszenie zostało przyjęte i w miejsce zatoki postojowej został wykonany chodnik dla pieszych o szerokości 1, 80 m.

Zainicjowane przez właściciela stacji postępowanie przed organami nadzoru budowlanego zakończyło się umorzeniem postępowania. Organy nadzoru budowlanego uznały bowiem, że w niniejszej sprawie zarządca drogi doprowadził jedynie do "odtworzenia stanu pierwotnego chodnika sprzed [...].06.1960 r."

Wyrokiem z dnia 13 lutego 2003 r. (SA/BK 1397/02 1398/02) Naczelny Sąd Administracyjny O.Z. w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.01 oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu swego stanowiska Sąd stwierdził, że "wykonania chodnika dla pieszych, w miejsce dotychczasowej zatoki postojowej, nie można uznać za odtworzenie stanu pierwotnego. Nie można bowiem przeprowadzić remontu chodnika, który nie istniał w chwili rozpoczęcia robót budowlanych. Ponieważ jednak roboty budowlane wykonane zostały po ich zgłoszeniu, wobec którego nie wniesiono sprzeciwu, rozstrzygnięcie sprawy winno nastąpić w trybie art. 50 i 51 – Prawa budowlanego. "

Rozpoznając sprawę ponownie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].06.2003 r. nakazał Burmistrzowi Wasilkowa, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 i 4 Prawa budowlanego rozbiórkę chodnika dla pieszych na spornym odcinku ul. [...] i odtworzenie stanu pierwotnego.

Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji decyzją z dnia [...].07.03 r.

Organ odwoławczy przyjął, że wykonanie przez Burmistrza Miasta Wasilkowa chodnika dla pieszych w miejsce istniejącej zatoki postojowej spowodowało powstanie nowego obiektu, którego zgodność z przepisami prawa winna być rozpatrywana przy zastosowaniu art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zaznaczył też, że stacja paliw została zbudowana legalnie, uzyskała pozytywną opinie służb ochrony pożarowej i ochrony środowiska.

Likwidacja zatoki postojowej, w której zatrzymywały się pojazdy podczas tankowania, spowodowało, iż tankujące i zaopatrujące się w paliwo pojazdy zatrzymują się na jezdni. Zagraża to bezpieczeństwu ruchu pojazdów i pieszych. Nie ma też możliwości innego rozwiązania dojazdu do dystrybutorów paliw. W tej sytuacji należało przywrócić stan poprzedni, zgodnie z pozwoleniem na budowę z [...].06.1960 r. i odtworzyć zatokę postojową.

Powyższą decyzję zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Burmistrz Miasta Wasilkowa, zarzucając jej między innymi naruszenie art. 80 kpa, polegające na dowolnej ocenie dowodów, sprowadzającej się do przyjęcia, że zalegalizowanie budowy chodnika zagraża bezpieczeństwu ruchu.

W postępowaniu przed sądem zgłosił swój udział Prokurator Okręgowy w Białymstoku. Podnosząc zarzut rażącego naruszenia art. 7 pkt 2 ustawy z 27.03.2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (..) wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Oddalając zaskarżonym wyrokiem przedstawioną wyżej skargę Sąd stwierdził, że istnienie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia i środowiska potwierdziła informacja Komendy Miejskiej Straży Pożarnej w Białymstoku znajdująca się na k-58 II tomu akt organu I instancji wskazująca na to, że aktualnie pojazdy i cysterny parkują bezpośrednio na drodze gminnej, a przewody doprowadzające paliwo przebiegają w poprzek chodnika dla pieszych.

Odnosząc się do wniosku Prokuratora Okręgowego Sąd wyjaśnił, że Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 13.02.03r. przesądził kwalifikację prawną działania Burmistrza Miasta Wasilkowa, wskazując wprost na zastosowanie w opisanym wyżej stanie faktycznym sprawy przepisu art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Ocena ta wiązała organy, a także Sąd, bowiem jedynie wzruszenie tego wyroku ewentualnie istotna zmiana stanu prawnego wyłączała to związanie.

Fakt wejścia w życie z dniem 11.07.2003 r. ustawy z dnia 27.03.03. o zmianie ustawy – Prawo budowlane, jest bez znaczenia ponieważ wprowadzona w/w ustawą istotna zmiana dotyczyła brzmienia art. 48 Prawa budowlanego, a nie art. 50 – 51 tej ustawy.

Od powyższego wyroku wnieśli skargi kasacyjne Burmistrz Miasta Wasilkowa Prokurator Okręgowy w Białymstoku.

W skardze kasacyjnej Burmistrz Miasta Wasilkowa wnosząc o uchylenie wyroku w całości i uwzględnienie skargi, zarzucił w/w wyrokowi naruszenie prawa materialnego tj.:

- art. 50 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie jako, że "użytkowanie chodnika dla pieszych nie narusza (...) interesów osób trzecich (...) i nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź środowiska (...)

- art. 22 ust. 2 i art. 40 w zw. z art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21.03.1995 r. o drogach publicznych, poprzez przyjęcie (...)że decyzja pozwalająca na budowę stacji kształtuje uprawnienia do wykorzystywania części drogi publicznej do tankowania pojazdów i wyklucza budowę chodnika,

- art. 39 ust. 1 z dnia 21.03.1995 r. o drogach publicznych oraz art. 5 ust. 2 i ust. 1 pkt 1 lit. b,c i d – Prawa budowlanego w zw. z § 102 ust. 1 pkt 3 i 4 § 104, § 129 § 114 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20.09. 2000 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych (...) poprze przyjęcie, że "dopuszczalne jest tankowanie pojazdów bezpośrednio na drodze publicznej,

- art. 5 ust. 1 pkt 9 – Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że " wybudowany w miejsce zatoki chodnik uniemożliwia tankowanie pojazdów w zatoce (...)"

- art. 133 § 1 ustawy z dnia 30.09.02 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przyjęcie, że "stacja paliw ma prawo tankować pojazdy w pasie drogi publicznej (...)".

Natomiast Prokurator Okręgowy zarzucił Sądowi "naruszenie prawa tj. art. 7 pkt 2 – ustawy z dnia 17 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718) poprzez błędne przyjęcie, że wskazane w tym przepisie normy prawa nie mają zastosowania do stanu faktycznego ustalonego w nin. postępowaniu i wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia".

W odpowiedzi na skargi kasacyjne G. D. wniósł o ich oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargi kasacyjne nie zasługują na ich uwzględnienie.

Stosownie do brzmienia art. 183 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania wynikającą z wystąpienia przynajmniej jednej spośród sześciu przesłanek określonych w § 2 tego artykułu.

W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w cyt. wyżej przepisie przesłanek nie zachodzi.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej wniesionej przez Burmistrza Miasta Wasilkowa, należy stwierdzić co następuje:

1. Zarzut naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 2 i 51 ust. 1 pkt 1 – Prawa budowlanego, nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi, przepisy te zostały właściwie zastosowane przez organy nadzoru budowlanego. Wybudowanie chodnika na podstawie prawnie skutecznego zgłoszenia uzasadniało rozpoznanie sprawy w oparciu o przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Prawidłowo też Sąd przyjął, iż dokonane przez organu administracji ustalenia stanu faktycznego dotyczące możliwości legalizacji przedmiotowego chodnika, znajdują oparcie w materiale dowodowym sprawy. Z pism Komendy Miejskiej Straży Pożarnej w Białymstoku (k 59) wynika, iż w związku ze zlikwidowaniem zatoki postojowej i wybudowaniem w tym miejscu chodnika, przewody doprowadzające benzynę przebiegają w poprzek chodnika, a samochody parkują na drodze. Za trafne w tej sytuacji należało uznać stwierdzenia organów administracji, że wybudowanie przedmiotowego chodnika stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także środowiska, co uzasadnia orzeczenie rozbiórki w/w obiektu na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 – Prawa budowlanego.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że przedstawione w skardze uzasadnienie podniesionych zarzutów sprowadza się w istocie do próby podważania dokonanej przez organ administracji i niezakwestionowanej przez sąd oceny dowodów.

W tej sytuacji, kiedy nie wskazano jako podstawy kasacji zarzutu naruszenia prawa procesowego, w wyniku którego błędnie oceniono dowody , Sąd nie jest uprawniony do wyjścia poza podstawy skargi kasacyjnej.

Bezzasadny jest również zarzut naruszenia przez Sąd art. 22 ust. 2, 40 w zw. z art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, jak również przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20.09.2000 r. – w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych (...).

Zauważyć bowiem należy, że niniejsza sprawa dotyczy legalizacji budowy chodnika, a nie zgodności z przepisami prawa pozwolenia na budowę stacji benzynowej. Stąd też wskazane wyżej przepisy nie mogły mieć zastosowania w niniejszej sprawie.

Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 – Prawa budowlanego. Przepis ten przewiduje ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich w toku procesu inwestycyjnego. Uprawnia on tzw. osoby trzecie, a nie inwestora do kwestionowania realizowanej niezgodnie z przepisami prawa inwestycji. Zatem powoływanie się przez inwestora na w/w przepis w ustalonym stanie faktycznym sprawy jest pozbawione racji.

2. Nie zasługuje również na uwzględnienie zawarty w skardze kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Białymstoku zarzut naruszenia art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003 r. – o zmianie ustawy - Prawo budowlane (...) Dz.U. Nr 80, poz. 718). Stosownie do jego brzmienia "do postępowań dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będącym w budowie albo wybudowanym bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też mimo wniesienia sprzeciwu (...)wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy art. 1 pkt 37-39 oraz w części odnoszącej się do art. 48 ust. 2 ustawy, o której mowa w ust. 1 – art. 1 pkt 41".

Z cytowanego wyżej przepisu wynika, ze ma on zastosowanie wyłącznie do postępowań prowadzonych w sprawach dotyczących obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budową lub zgłoszenia.

W niniejszej sprawie poza sporem jest, że inwestor dokonał zgłoszenia wykonanych robót budowlanych i że od zgłoszenia tego nie został złożony sprzeciw. W takiej sytuacji zgodnie z przyjętym orzecznictwem NSA zastosowanie mają przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

W wydanym w toku niniejszej sprawy wyroku z dnia 13.02.2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny O.Z. w Białymstoku wyraził pogląd, że w tej sprawie należało zastosować tryb postępowania przewidziany w art. 50 i 51 – Prawa budowlanego.

Ocena prawna wyrażona w w/w wyroku jak to trafnie przyjął sąd I instancji, wiąże zarówno organy administracji jak i sąd administracyjny rozpoznający ponownie sprawę (art. 99 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego mógłby być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego ewentualnie po wzruszeniu tego wyroku.

W niniejszej sprawie żaden z w/w przypadków nie zaistniał.

Wprowadzona ustawą z dnia 27.03.2003 r. – o zmianie ustawy Prawo budowlane nowelizacja, nie zmieniła w istotny sposób procedury legalizacyjnej określonej w art. 50 – 51 Prawa budowlanego. Zasadnicza zmiana dotyczyła wyłącznie art. 48 Prawa budowlanego.

Wykonanie robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę, w oparciu o skutecznie przyjęte zgłoszenie, winno być oceniane w trybie art. 50 – 51 Prawa budowlanego chyba, że zostanie wykazane, iż inwestor wykonując roboty w zasadniczy sposób odbiegające od objętych zgłoszeniem, zmierzał do obejścia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 28.04.2004 r. sygn. OSK 108/04 - ONSA i WSA Nr 1 z 2004 r. poz. 26).

Z ustalonego przez organy administracyjne stanu faktycznego nie wynika, aby celem inwestora było obejście przepisu prawa.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy nie dawał podstaw do zastosowania przepisu art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003 r. – odnoszących się wyłącznie do postępowań dotyczących obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Stąd też podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut należało uznać za nieuzasadniony.

Z wyżej podanych przyczyn skargi kasacyjne podlegały – na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) – oddaleniu.