Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 107/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Kutno o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Kutno a Wójtem Gminy Rogów w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku E. G. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Kutno jako organ właściwy do rozpoznania wniosku


UZASADNIENIE

Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kutnie, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Kutno wnioskiem z dnia 2 maja 2018 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Kutno a Wójtem Gminy Rogów w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku E. G. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że E. G. podaniem z dnia 16 listopada 2017r. zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rogowie o skierowanie jej do domu pomocy społecznej prowadzonego przez [...] w Kutnie. Jednocześnie podała, że od 2015 r. przebywa w prywatnym Domu Opieki im. [...] w Kutnie. Jednakże z uwagi na zmianę swej sytuacji finansowej nie jest w stanie dalej ponosić pełnej odpłatności za pobyt we wskazanej placówce. GOPS w Rogowie przy piśmie z dnia 11 grudnia 2017 r. podanie E. G. przekazał zgodnie z właściwością do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kutnie. W toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że zainteresowana jest osobą samotną, schorowaną i wymagającą całodobowej opieki osób trzecich. Ponadto zameldowana na pobyt stały w miejscowości O., gmina Rogów. Obecnie zaś, tj. od września 2015 r. jest mieszkanką prywatnego Domu Opieki im. [...] w Kutnie. W placówce tej zamieszkała na podstawie komercyjnej umowy o świadczenie usług oraz z uwagi na stan zdrowia.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu Wójt Gminy Rogów podkreślił, że E. G. od września 2015 r. mieszka, na podstawie komercyjnej umowy, w prywatnym domu pomocy społecznej w Kutnie. Również sama zainteresowana wyraża chęć dalszego pobytu w domu pomocy społecznej w Kutnie, ale na innych niż dotychczas warunkach. W miejscowości tej zatem koncentruje się obecnie jej centrum życiowe. Z tych też względów organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej jest Prezydent Miasta Kutno.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej jako "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z tych organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny).

W niniejszej sprawie spór, jaki zaistniał pomiędzy Prezydentem Miasta Kutno a Wójtem Gminy Rogów jest sporem negatywnym, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku E. G. o skierowanie jej do domu pomocy społecznej.

Zagadnienie właściwości organów w sprawach dotyczących skierowania i umieszczenia w domu pomocy społecznej reguluje art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2107 r., poz. 1769 ze zm. - dalej jako "u.p.s."). Zgodnie z tym przepisem decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w takiej placówce wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.

Dla rozpoznania zaistniałego w niniejszej sprawie sporu o właściwość istotne znaczenie ma treść art. 101 u.p.s. Zgodnie z tym przepisem właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1).

Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania". W orzecznictwie utrwalone jest jednak stanowisko, że przez miejsce zamieszkania - zgodnie z ogólną definicją tego terminu zawartą w art. 25 Kodeksu cywilnego - należy rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie przebywanie tej osoby na terenie danej miejscowości, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. Samo zameldowanie, będące instytucją prawa administracyjnego, nie przesądza o zamieszkaniu w rozumieniu prawa cywilnego (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt I OW 231/05). Miejscem zamieszkania jest zatem miejsce, gdzie dana osoba faktycznie przebywa oraz gdzie aktualnie koncentrują się jej sprawy życiowe.

W niniejszej sprawie niesporne jest, że E. G. jest zameldowana na pobyt stały w miejscowości O., gmina Rogów. Niesporne również jest, że z uwagi na fakt, że zainteresowana jest osobą samotną, schorowaną i wymagającą stałej opieki innych osób, zdecydowała się zamieszkać w komercyjnym domu pomocy społecznej w Kutnie. Od tego czasu centrum jej życiowych spraw przeniosło się do tej właśnie gminy. Tam bowiem, nie mogąc z uwagi na stan swojego zdrowia samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym, znalazła niezbędną pomoc i opiekę medyczną. Powyższe świadczy o tym, że po opuszczeniu O. aktywność życiowa E. G. skoncentrowana została w Kutnie. Miasto to stało się miejscem jej aktualnego pobytu oraz ośrodkiem osobistych spraw zainteresowanej, a tym samym miejscem jej zamieszkania w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 25 k.c. W konsekwencji przyjąć trzeba, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku E. G. o skierowanie do domu pomocy społecznej jest Prezydent Miasta Kutno.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.