Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 77/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 1 i 3,  par. 1 a i par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 37 par. 1 pkt 1 i 2, art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. F. na bezczynności i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Komisariatu Policji w Ł. w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu oraz kosztów delegacji do miejsca pełnienia służby 1. zobowiązuje Komendanta Komisariatu Policji w Ł. do załatwienia, w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, wniosku W. F. z dnia [...] maja 2019 roku; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. nie wymierza organowi grzywny; 5. nie przyznaje od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Raportem z dnia [...] stycznia 2017 r. W. F. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w B. o "dokonanie ustaleń w kwestii wypłaty środków pieniężnych związanych z delegacją". Wyjaśnił, że w dniu [...] lutego 2015 r. został oddelegowany do czasowego pełnienia obowiązków w Komisariacie Policji w Ł., jednak nie otrzymał od przełożonych polecenia przejazdu służbowego, które mógłby na bieżąco uzupełniać. Ponosił koszty związane z dojazdem do miejsca pełnienia służby. Aktualnie nie dysponuje datami i czasookresem pełnienia służb w KP w Ł. i nie wie, jak wystąpić o środki pieniężne z tym związane oraz jakie kwoty za poszczególne dni powinien przedstawić w dokumentach. Wyjaśnił, że nie mógł sobie pozwolić na dojeżdżanie PKP lub PKS-em z uwagi na sprawy rodzinne i osobiste. Dojeżdżał własnym samochodem osobowym. W konkluzji wskazał, że "Prosi o informację jak można rozwiązać tę sytuację, gdyż oczekuje wypłaty wspomnianych środków pieniężnych, a zaistniała sytuacja nie wynika z jego niedopatrzenia".

Komendant Miejski Policji w B. w dniu [...] lutego 2017 r. wskazał, że wnioskodawca był oddelegowany dwoma rozkazami personalnymi do czasowego pełnienia służby w KP w Ł., w sumie na okres [...] lutego 2015 r. – [...] lipca 2015 r. Organ także wyjaśnił wnioskodawcy, że: policjantowi delegowanemu do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości przysługują należności za podróże służbowe zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, a także wyjaśnił, że należy zwrócić się do Komendanta KP w Ł. z wnioskiem o wyrażenie zgody na środek transportu w postaci własnego samochodu oraz o szczegółowe dane dotyczące dat pełnionych służb, zaś po stosownym rozliczeniu świadczenie zostanie wypłacone.

W dniu [...] października 2018 r. W. F. wniósł ponaglenie w trybie art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego, w którym wskazał, że organ nie rozpatrzył raportu z dnia [...] stycznia 2017 r. o wypłacenie zwrotu kosztów dojazdu oraz kosztów delegacji mimo, że sprawa – jako nieskomplikowana – powinna być załatwiona bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie jednego miesiąca. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. po rozpatrzeniu ponaglenia Komendant Wojewódzki Policji w B. stwierdził, że organ nie dopuścił się bezczynności ani nie prowadził przedmiotowego postępowania w sposób przewlekły.

Skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania wywiódł do sądu administracyjnego W. F.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że szczegółowej odpowiedzi na raport z dnia [...] stycznia 2017 r. udzielono w piśmie z dnia [...] lutego 2017 r. Wyjaśnił także, że rozliczenia kosztów z tytułu krajowej podróży służbowej wynikającej z delegowania dokonuje się na podstawie załączonych przez policjanta dokumentów potwierdzających wysokość poniesionych wydatków nieobjętych ryczałtami oraz na podstawie oświadczenia o okolicznościach mających wpływ na prawo do diet, ryczałtów lub zwrotu innych kosztów podróży bądź na ich wysokość. W okresie od udzielenia odpowiedzi na raport policjanta, do komórek/jednostek organizacyjnych organu nie wpłynęła od skarżącego dokumentacja dotycząca zwrotu należności za okres delegowania. Tym samym organ nie mógł dokonać stosownych rozliczeń w tym zakresie i nie pozostawał w zwłoce.

Wyrokiem z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie sygn. akt II SAB/Bk 129/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zobowiązał Komendanta Miejskiego Policji w B. do załatwienia wniosku W. F. z dnia [...] stycznia 2017 r. jednocześnie stwierdzając, że organ dopuścił się bezczynności. W uzasadnieniu swego stanowiska Sąd wskazał, że raport skarżącego z dnia [...] stycznia 2017 r. zawierał wniosek o wypłatę środków pieniężnych związanych z delegacją w okresie [...] lutego 2015 r. – [...] lipca 2015 r. do KP w Ł., a ponieważ wypłata świadczenia następuje w drodze czynności materialno – technicznej, to odmowa wypłat powinna przybrać formę decyzji administracyjnej (rozkazu personalnego). Jednocześnie wskazał opierając się w tej mierze na przepisach regulujących te kwestie, że w sytuacji gdy do Komendanta Miejskiego Policji w B. wpłynął raport o wypłatę należności pieniężnych z tytułu delegowania, a właściwym do jego rozpoznania był Komendant Komisariatu Policji w Ł., organ powinien tą sprawę przekazać organowi właściwemu. Na tej podstawie Sąd przyjął, że organ dopuścił się bezczynności (baza CBOSA). Wyrok powyższy uprawomocnił się 23 kwietnia 2019 r. Wraz z aktami sprawy wpłynął do Kancelarii Ogólnej KMP w B. w dniu [...] maja 2019 r. (k. 59 akt adm.). Przy piśmie z dnia [...] maja 2019 r. Naczelnik Wydziału Kadr KMP w B. przesłał odpis raportu z [...] stycznia 2017 r. wraz z całością dokumentacji Komendantowi Komisariatu Policji w Ł. do służbowego wykorzystania.

W piśmie z [...] maja 2019 r. W. F. (przedmiot niniejszego postępowania) skierował do Komendy Miejskiej Policji w B. wezwanie do natychmiastowego wykonania wyroku w sprawie II SAB/Bk 129/18 oraz wezwanie do zapłaty kwoty 2.940,24 zł powiększonej o ustawowe odsetki w związku z treścią raportu z [...] stycznia 2017 r. Wniósł również o naprawienie szkody i wypłatę odszkodowania w kwocie 5 000 zł.

Przy piśmie z [...] maja 2019 r. KMP w B. przesłał powyższe wezwanie Komendantowi Komisariatu Policji w Ł. Natomiast Komendant Komisariatu Policji w Ł. pismem z dnia [...] lipca 2020 r. wskazał jakie czynności zostały podjęte w sprawie. Mając powyższe na uwadze w sprawie II SAB/Bk 32/20 wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, że KMP w B. nie pozostaje w bezczynności, bo wniosek przekazał do rozpoznania właściwemu organowi i skargę oddalił.

Po wypłynięciu wniosku Komendant Komisariatu Policji w Ł. w dniu [...] maja 2019 r. wezwał skarżącego do sprecyzowania wniosku i wypełnienie załączonego formularza Polecenia wyjazdu służbowego" o niezbędne dane, umożliwiające rozliczenie kosztów (k. 87 akt adm.). Następnie w piśmie z [...] sierpnia 2019 r. poinformował wnioskodawcę o przesłaniu w dniu [...] sierpnia 2019 r. na jego rachunek bankowy kwoty 840 zł tytułem należności związanych z czasowym oddelegowaniem do pełnienia służby w KP w Ł. (k. 93 akt adm.).

W międzyczasie skarżący złożył skargę na niewykonanie wyroku w sprawie II SAB/Bk 129/18, którą tutejszy sąd oddalił prawomocnie wyrokiem z 19 września 2019 r. w sprawie II SA/Bk 333/19. Nie sporządzano uzasadnienia wyroku.

W dniu [...] czerwca 2020 r. skarżący złożył do Komendanta Miejskiego Policji w B. ponaglenie w sprawie działania Komendanta Komisariatu Policji w Ł. w przedmiocie zwrotu koszów dojazdu i delegacji w kwocie 2.940,24 zł.

Komendant Wojewódzki Policji w B. w dniu [...] czerwca 2020 r. udzielił odpowiedzi na powyższe ponaglenie wskazując, że Komendant Miejski Policji w B. nie jest organem wyższego stopnia w stosunku do Komendanta Komisariatu Policji w Ł. i w związku z tym ponaglenie zostało przekazane zgodnie z właściwością jemu. Ponadto przedstawił tok postępowania w sprawie i wskazał, że wniosek skarżącego został rozpoznany, a ostateczna wypłata nastąpiła w wysokości 840 zł, w drodze czynności materialno – technicznej.

W dniu [...] czerwca 2020 r. W. F. złożył do sądu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Komisariatu Policji w Ł. Wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy opisanej we wniosku z dnia [...] maja 2019 r. tj. zwrotu kosztów dojazdu oraz kosztów delegacji do miejsca pełnienia służby w kwocie 2.940,24 zł wraz z ustawowymi odsetkami, a także zobowiązanie do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych bezczynności, podjęcie środków zapobiegających nieprawidłowościom przy załatwianiu spraw w przyszłości, zobowiązanie organu do dyscyplinarnego ukarania osób winnych nieprawidłowości i niezałatwienia sprawy, a także o wymierzenie organowi grzywny lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Wskazał na wyrok w sprawie II SAB/Bk 129/18. Zdaniem skarżącego, wobec niedziałania organu, 27 maja 2019 r. skierował wezwanie do wypłacenia konkretnej kwoty wraz z odsetkami, ale sprawa nie została formalnie załatwiona. Organ nie zareagował na wezwanie do zapłaty, co uprawnia do wniosku o milczącym jej załatwieniu i przyznaniu racji skarżącemu (k. 4-6, 20-21).

W odpowiedzi na skargę Komendant Komisariatu Policji w Ł. wniósł o jej odrzucenie ze względu na to, że Komendant Wojewódzki Policji w B. jest organem wyższego stopnia tylko w stosunku do Komendanta Miejskiego Policji, a nie Komendanta Komisariatu. Odnosząc się natomiast merytorycznie do skargi przedstawił tok postępowania i wskazał, że doszło w sprawie do wypłaty świadczenia. Tym samym skarga jest niezasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlega uwzględnieniu, zaś organ na dzień wyrokowania pozostaje w bezczynności, bowiem nie orzekł o całości wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2019 r.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 119 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019, poz.2325, dalej "P.p.s.a."). sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.

Podkreślić należy, że raport z [...] stycznia 2017 r. zainicjował sprawę o wypłatę należności związanych z delegacją skarżącego do pełnienia służby w Komisariacie Policji w Ł. w 2015 r. W tej sprawie tutejszy sąd w wyroku o sygnaturze II SAB/Bk 129/18 zobowiązał organ do załatwienia raportu w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi. Sąd jednoznacznie wskazał, że właściwym do wypłaty bądź odmowy dokonania wypłaty jest Komendant Komisariatu Policji w Ł., zaś Komendant Miejski Policji w B. jest – wobec okoliczności delegowania – organem niewłaściwym. W konsekwencji był zobowiązany do przekazania raportu do załatwienia według właściwości do Komendanta Komisariatu Policji w Ł. na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. Wyrok powyższy uprawomocnił się 23 kwietnia 2019 r.

Dalszą konsekwencją tego wyroku było to, że Naczelnik Wydziału Kadr KMP w B. w piśmie z [...] maja 2019 r. przesłał odpis raportu z [...] stycznia 2017 r. wraz z całością dokumentacji Komendantowi Komisariatu Policji w Ł. do służbowego wykorzystania i rozpoznania przedmiotowego wniosku. Skarżący jednocześnie ponowił swój wniosek w tym zakresie i w dniu [...] maja 2020 r. (przedmiot niniejszego postępowania) jeszcze raz wezwał KMP w B. do zwrotu kosztów dojazdu oraz kosztów delegacji do miejsca pełnienia służby, dokonując własnych wyliczeń i określając należną kwotę na 2.940,24 zł wraz z odsetkami w związku z treścią raportu z [...] stycznia 2017 r. W piśmie tym skarżący jednocześnie skierował do Komendanta Miejskiej Policji w B. wezwanie do natychmiastowego wykonania wyroku w sprawie II SAB/Bk 129/18. Wniósł również o naprawienie szkody i wypłatę odszkodowania w kwocie 5.000 zł. Pismo to zgodnie z właściwością i wytycznymi Sądu zawartymi w sprawie o sygnaturze II SAB/Bk 129/18 również zostało przekazane Komendantowi Komisariatu Policji w Ł.. Natomiast skarga na bezczynność KMP w B. w zakresie wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2019 r. została oddalona w sprawie sygn. akt II SAB/Bk 32/20.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że raport z [...] stycznia 2017 r. zainicjował sprawę o wypłatę należności związanych z delegacją skarżącego do pełnienia służby w Komisariacie Policji w Ł. w 2015 r., ale dotyczył postępowania Komendanta Miejskiego Policji w B., które zostało zakończone w/w wyrokami WSA w Białymstoku. Natomiast dopiero wniosek z dnia [...] maja 2019 r. dotyczył już czynności do, których podjęcia był zobowiązany Komendant Komisariatu Policji w Ł. Naczelnik Wydziału Kadr KMP w B. w piśmie z [...] maja 2019 r. przesłał odpis raportu z [...] stycznia 2017 r. wraz z całością dokumentacji Komendantowi Komisariatu Policji w Ł. do służbowego wykorzystania i rozpoznania przedmiotowego wniosku (k. 67 akt admin.). Wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2019 r. w zakresie tego roszczenia mógł zatem dotyczyć jedynie czynności podejmowanych przez KKP w Ł. (k. 74 akt admin.).

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Skoro zatem w sprawie wypowiadał się już sąd, a wyrok jest prawomocny, to Komendant Miejskiej Policji w B. był stanowiskiem sądu związany i powinien był podjąć czynność, której przedmiotem było przekazanie sprawy organowi właściwemu. Tę czynność Komendant Miejski Policji w B. podjął [...] maja 2019 r., a więc siedem dni po wpływie do organu prawomocnego wyroku w sprawie II SAB/Bk 129/18, na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. Ponadto wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2019 r. (przedmiot niniejszego postępowania) KMP w B. przekazał KKP w Ł. w dniu [...] maja 2019 r., zaś swoje stanowisko z nim związane w dniu [...] maja 2019 r. (k. 79 akt administracyjnych). Potwierdza to także wyrok tutejszego sądu w sprawie II SA/Bk 333/19, w którym oddalono skargę na niewykonanie przez KMP w B. wyroku w sprawie II SAB/Bk 129/18 oraz wyrok w sprawie II SAB/Bk 32/20 na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w B. w zakresie również wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2019 r.

Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm., na datę orzekania), dalej: u.P., w razie przeniesienia policjanta do pełnienia służby w innej miejscowości albo delegowania go do czasowego pełnienia służby, policjantowi przysługują należności za podróże służbowe i przeniesienia. Przepis ten z jednej strony reguluje uprawnienia delegowanego policjanta oraz obowiązki organu w tym zakresie, stanowiąc jednocześnie ustawową podstawę tych uprawnień i obowiązków (w przepisie użyto kategorycznego zwrotu "należności przysługują"), a z drugiej strony nie określa formy prawnej rozstrzygnięcia, jaką powinna przybrać czynność o przyznaniu świadczenia z tytułu delegowania lub czynność stanowiąca odmowę przyznania tego świadczenia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r. o sygnaturze I OPS 4/13, "co do zasady przepisy prawa materialnego powinny określać formę rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, jednakże w praktyce okazuje się, że ustawodawca wyznacza formy władczej konkretyzacji norm prawa materialnego przy pomocy określonych technik legislacyjnych. Przykładowo wprost określa, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej następuje w formie decyzji administracyjnej, bądź nie wskazuje formy jej rozstrzygnięcia, a jedynie stwierdza, że w danej sprawie mają zastosowanie przepisy K.p.a., czy też kwestii tej w ogóle nie normuje i nasuwające się w tym zakresie wątpliwości pozostawia orzecznictwu i doktrynie" (uchwała dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako CBOSA).

Zwrócić należy uwagę, że w sprawach dotyczących świadczeń pieniężnych policjantów prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, które Sąd w sprawie niniejszej w całości podziela, zgodnie z którym istnieje potrzeba rozróżnienia czynności wypłaty świadczenia od czynności odmowy jego przyznania albo odmowy wypłaty. O ile wypłata świadczenia następuje w drodze czynności materialno – technicznej, o tyle odmowa wypłaty, a więc negatywne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, powinno przybrać formę decyzji administracyjnej (rozkazu personalnego). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny np. w sprawie I OSK 1934/15, "Taka forma załatwienia sprawy umożliwia kontrolę instancyjną i sądowoadministracyjną, chroni interes społeczny jak i interes strony" (wyrok z dnia 5 stycznia 2017 r., CBOSA). Służy również realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).

Orzeczenia te były również cytowane w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 129/18. Jak wskazał WSA w Białymstoku w tej sprawie, istnieje konieczność formalnego załatwienia raportu z dnia 29 stycznia 2017 r., tj. co do zasady w drodze czynności materialno – technicznej (wypłaty) lub decyzji administracyjnej odmownej, po ewentualnym wezwaniu wnioskodawcy do przedstawienia stosownych dokumentów pod rygorem odmownego załatwienia wniosku lub bez tego wezwania, jeśli organ niezbędnymi dokumentami dysponuje (por. np. wyrok z dnia 27 października 2016 r., II SA/Wa 1012/16, CBOSA). A jeśli tak, to uprawnia sąd administracyjny do kontroli wystąpienia bezczynności lub przewlekłości, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w związku z punktem 1 oraz 4 P.p.s.a. Kontrolę tę sąd administracyjny sprawuje bowiem wówczas, gdy organ administracji jest zobowiązany do załatwienia sprawy w formie prawem przewidzianej, nie czyni tego w ustawowym terminie, jak też sprawa ma charakter sprawy administracyjnej. Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej (vide wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28.02.2019 r. sygn. akt II SAB/Bk 129/18).

Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.), z bezczynnością w sprawie mamy do czynienia, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1; z przewlekłością zaś mamy do czynienia, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Stosownie do treści art. 35 § 1, 2 i 3 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, w ciągu miesiąca jeśli wymagane jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

W sprawie niniejszej skarżący raportem z dnia [...] stycznia 2017 r. wniósł o wypłatę należności pieniężnych z tytułu delegowania do Komendanta Miejskiego Policji w B., a dopiero wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28.02.2019 r. sygn. akt II SAB/Bk 129/18 spowodował przekazanie tej sprawy do organu właściwego tj. Komendanta Komisariatu Policji w Ł., a następnie przedmiotowego wniosku z dnia [...] maja 2019 r., który konkretyzował roszczenie skarżącego. Ponadto złożenie skargi do sądu zostało poprzedzone przez skarżącego ponagleniem w stosunku do Komendanta Komisariatu Policji w Ł. w dniu [...] czerwca 2020 r. Następnie zaś została złożona w dniu [...] czerwca 2020 r. skarga na bezczynność i przewlekłość Komendanta Komisariatu Policji w Ł. w sprawie wniosku z dnia [...] maja 2019 r. o zwrot kosztów dojazdu oraz kosztów delegacji do miejsca pełnienia służby w kwocie 2.940,24 zł wraz z odsetkami. Argumenty zatem przedstawione w odpowiedzi na skargę przez Komendanta Komisariatu Policji w Ł., co do swojej niewłaściwości, związanej z brakiem możliwości ponaglenia są niezasadne, co zostało wykazane w wyroku wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28.02.2019 r. sygn. akt II SAB/Bk 129/18, którym z mocy art. 153 p.p.s.a Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest również związany.

Przechodząc do istotny skargi na bezczynność i przewlekłego działanie Komendanta Komisariatu Policji w Ł. wskazać należy, że zgodnie z przepisem § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2002 r. w sprawie wysokości, warunków i trybu przyznawania policjantom należności za podróże służbowe i przeniesienia (Dz. U. z 2002 r. nr 191, poz. 1598 ze zm.), rozliczenia kosztów i wypłaty należności z tytułu krajowej podróży służbowej, wynikającej z delegowania, o którym mowa w § 9 pkt 1, dokonuje jednostka organizacyjna Policji, do której policjant został delegowany, jeżeli przełożony właściwy w sprawie delegowania, o którym mowa w art. 36 ust. 2 u.P., nie postanowi inaczej. Należy zatem rozróżnić przełożonego właściwego w sprawie delegowania (w przypadku skarżącego w momencie delegowania był to Komendant Miejski Policji w B.) – art. 36 ust. 2 u.P. od kierownika jednostki organizacyjnej Policji, do której policjant został delegowany (w sprawie niniejszej był to Komendant Komisariatu Policji w Ł.) - § 11 ust. 2 rozporządzenia.

Po przekazaniu sprawy w dniu [...] maja 2019 r. do Komendanta Komisariatu Policji w Ł. (k. 67), organ ten w dniu [...] maja 2019 r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku, poprzez uzupełnienie załączonego druku "Polecenie wyjazdu służbowego" o niezbędne dane. Wskazano jednocześnie, że nieusunięcie wskazanych braków, w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie raportu bez rozpoznania. Na pismo to skarżący nie udzielił odpowiedzi. Ponadto KMP w B. przekazał do rozpoznania wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2019 r. o zwrot kosztów dojazdu oraz kosztów delegacji do miejsca pełnienia służby w kwocie 2.940,24 zł wraz z odsetkami. Z uwagi na nieudzielenie odpowiedzi przez skarżącego Komendant Komisariatu Policji w Ł. dokonał rozliczenia we własnym zakresie, na podstawie posiadanej dokumentacji (grafików). Następnie w dniu [...] lipca 2020 r. zwrócił się z wnioskiem do KMP w B. o wypłacenie skarżącemu, kosztów dojazdów i diety za okres delegowania. Ponadto w dniu [...] sierpnia 2019 r. poinformował skarżącego, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. została przelana na jego rachunek bankowy kwota 840 zł tytułem należności związanych z czasowym oddelegowaniem w okresie od dnia [...] lutego 2015 r. do dnia [...] lipca 2015 r. do pełnienia służby w Komisariacie Policji w Ł. Wypłata należnego świadczenia nastąpiła w drodze czynności materialno – technicznej. Wypłacona zaś kwota obejmowała diety zgodnie z posiadanym grafikiem służ oraz zwrot przejazdów PKP II klasy na trasie B. Ponieważ skarżący nie dysponował zgodą określającą środek transportu przez przełożonego, w ocenie organu przysługiwał jedynie zwrot kosztów dojazdu, obejmujący cenę biletu określonego środka transportu wraz z opłatami dodatkowymi (k. 93-94 akt admin.).

Podkreślić należy, że co do zasady podejmowane przez Komendanta Komisariatu Policji w Ł. czynności były prawidłowe i podejmowane bez zbędne zwłoki. Niemniej jednak umknęło organowi to, że wprawdzie raport W. F. z dnia [...] stycznia 2017 r. zawierał wniosek o "dokonanie ustaleń w kwestii wypłaty środków pieniężnych związanych z delegacją" (sprawa sygn. akt II SAB/Bk 129/18), ale już "wezwanie oraz wniosek" skarżącego z dnia [...] maja 2019 r. zawierało żądanie wypłaty konkretnej kwoty tj. 2.940,24 zł wraz z odsetkami, a także odszkodowania co do które odniósł się KMP w B. W związku z powyższym Komendant Komisariatu Policji w Ł. rozpoznając wniosek w zakresie przyznania kwoty 840 zł tytułem należności związanych z czasowym oddelegowaniem skarżącego w okresie od dnia [...] lutego 2015 r. do dnia [...] lipca 2015 r. do pełnienia służby w Komisariacie Policji w Ł., w drodze czynności materialno – technicznej, nie rozpoznał wniosku skarżącego w pozostałym zakresie tj. co do kwoty 2.100,24 zł i odsetek. Biorąc pod uwagę znaczą różnicę między kwotą wskazaną we wniosku z dnia [...] maja 2020 r. a wypłaconą skarżącemu należy wskazać, iż w pozostałym zakresie – o ile organ uznaje roszczenie za niezasadne - powinna zostać wydana decyzja administracyjna odmowna. Taka bowiem tylko forma umożliwia kontrolę zgodności rozstrzygnięcia z prawem, jest czytelna i chroni interes strony, na co zresztą sam organ wskazywał w odpowiedzi na skargę. Nie można przy tym się zgodzić z organem, że wydanie decyzji administracyjnej odmownej przez Komendanta Komisariatu Policji w Ł., skutkowałoby brakiem możliwości wskazania organu wyższej instancji, do którego przysługiwałoby odwołanie. Potwierdza to choćby ponaglenie rozpoznane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., który wprost wskazał, że Komendant Miejski Policji nie jest organem właściwym do rozpoznania ponaglenia, a także wyrok z dnia 28 lutego 2020 r. w sprawie II SAB/Bk 129/18, w którym sąd zobowiązał Komendanta Miejskiego Policji w B. do przekazania wniosku skarżącego w przedmiotowym zakresie do rozpoznania Komendantowi Komisariatu Policji w Ł.. Stanowiska organu nie potwierdza również przytoczony wyrok w sprawie II SA/Wa 1012/16 dotyczący odmiennego stanu faktycznego, w którym notabene organ II instancji, tylko częściowo pozytywnie rozpoznał wniosek z tytułu oddelegowania do czasowego pełnienia służby, a częściowo odmówił mając na uwadze różne okresy za które wnioskowane było świadczenie.

W związku z powyższym aż do dnia wyrokowania w sprawie niniejszej, zdaniem Sądu, Komendant Posterunku Policji w Ł. pozostaje w bezczynności polegającej na niezałatwieniu wniosku skarżącego z dnia 27 maja 2019 r. (wówczas to została określona konkretna kwota roszczenia), która to bezczynność przejawia się w nierozpoznaniu w całości wniosku. Dlatego w punkcie 1 wyroku wydanego w sprawie niniejszej uwzględniono skargę poprzez zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2019 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. Konsekwencją powyższego było rozstrzygnięcie w punkcie 2 wyroku, w którym sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Zdaniem Sądu, stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (w punkcie 3 wyroku orzeczono na podstawie art. 149 §1a P.p.s.a.). Oceniając charakter bezczynności Sąd miał na uwadze przede wszystkim to, że organ podjął formalnie wszystkie czynności związane z rozpoznaniem wniosku z dnia [...] maja 2019 r. i uczynił to bez zbędnej zwłoki. Błędne jedynie uznał, że częściowa wypłata należności pieniężnych z tytułu delegowania mimo wnioskowanej innej kwoty, oznacza załatwienie wniosku. Okoliczności częściowego rozpoznania wniosku (niezwłocznie) oraz ich charakter wskazują, że organ nie działał ze złą wolą, a wręcz przeciwnie, podjął niezwłoczną próbę załatwienia wniosku w sposób, który uznawał za prawidłowy. Działania organu nie noszą znamion działania zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie, nie wynika z nich celowe, świadome czy wynikające ze złej woli unikanie podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.

Powyższe okoliczności uzasadniały odstąpienie od wymierzenia grzywny, której wymierzenia skarżący domagał się w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Celem grzywny jest oddziaływanie mobilizujące i prewencyjne na organ. W przypadku, gdy sąd zobowiązuje pozostający w bezczynności organ do załatwienia sprawy, grzywna jest środkiem mającym dodatkowo wzmocnić to zobowiązanie, stanowiąc jednocześnie karę za szczególnie naganny przypadek zwłoki. Zdaniem sądu, z taką szczególnie naganną sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Z akt sprawy obrazujących zachowanie organu nie wynika aby celowo unikał załatwienia wniosku, zaś wydany wyrok zobowiązujący stanowi dla organu wystarczającą podstawę i jednocześnie wskazówkę do działania mającego na celu prawidłowe, zgodne z prawem potraktowanie wniosku skarżącego. Brak było zatem podstaw do wymierzenia grzywny. Dlatego w tym zakresie Sąd orzekł jak w punkcie 4 wyroku na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.

Podobnie Sąd nie orzekał o przyznaniu sumy pieniężnej (pkt 5). Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, suma pieniężna ma przede wszystkim charakter kompensacyjny, a jedynie akcesoryjnie charakter represyjny i prewencyjny (dyscyplinujący). Przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej chodzi bowiem przede wszystkim o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty) jakich doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji, które to okoliczności powinny jednak zostać wyraźnie wyartykułowane i uzasadnione przez skarżącego w treści wnoszonej przez niego skargi (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2017 r., I OSK 1685/17, LEX nr 2440285 oraz z 3 lipca 2018 r., II OSK 2954/17, LEX nr 2521333).

Z powyższych względów na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 p.p.s.a., sąd orzekł jak w wyroku.