Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 155/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej~Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 74 poz 397
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
article: art. 86 § 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Jerzy Płusa, Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1946/16 w sprawie ze skargi J. [...] S. A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz J. [...] S. A. z siedzibą w W. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1.Wyrokiem z 26 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt III SA/Wa1946/16 uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z 21 kwietnia 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z 11 stycznia 2016 r., określającą J. [...] Spółce Akcyjnej w W. stratę w podatku dochodowym za 2013 r. oraz zasądził na rzecz Spółki koszty postępowania.

2. Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynikało, że organy podatkowe zakwestionowały deklarację podatkową złożoną przez Spółkę w zakresie kosztów uzyskania przychodów – odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych w kwocie 167 183,58 zł. Powodem zakwestionowania odpisów było nieprzedstawianie przez podatniczkę dokumentacji źródłowej stanowiącej podstawę ustalenia ich wysokości. Z tych względów organ pierwszej instancji określił decyzją z 11 stycznia 2016 r. stratę Spółki w innej wysokości niż wskazana w deklaracji.

Decyzję tę utrzymał w mocy Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z 21 kwietnia 2016 r. Także jego zdaniem Spółka powinna był przechowywać dokumenty, pozwalające na sprawdzenie wartości początkowej, od której naliczano odpisy amortyzacyjne. Brak tych dokumentów stanowił w ocenie organu naruszenie art. 15 ust. 6, art. 16g ust.1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2011 r., Nr 74, poz. 397 z późn. zm.), dalej jako : "u.p.d.o.p.". Z tych względów zasadnie organ pierwszej instancji uznał księgi podatkowej Skarżącej za nierzetelne w zakresie zakwestionowanych odpisów amortyzacyjnych.

3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka zarzuciła naruszenie prawa: art. 39 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. z 1980 r., Nr 27, poz. 111 z późn.zm.), dalej jako: "u.z.p." , art. 86 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z Nr 137, poz. 926 z późn.zm.), dalej jako: "O.p." oraz art. 86 § 1 O.p. w zw. z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP, art. 16g ust.1 pkt 1 i 2 i ust. 13, art. 15 ust. 6 oraz art. 16a ust. 1 u.p.d.o.p., art. 24 ust. 1 i 4 , art. 74 ust. 2 i 3 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2013 r. poz. 330 z późn.zm.), dalej jako: "u.r.", art. 194 § 1 , art. 191, art.124, art. 187 § 1, art. 210 § 4 O.p., art. 23 § 1 O.p. w zw. z art. 7 ust. 1, art. 9 ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.p., art. 193 § 2, § 3, § 6 , art.122, art. 290 § 5 O.p. Wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, uchylając decyzję organów obu instancji. Wskazał, że spór dotyczy okresu obowiązkowego przechowywania dokumentacji podatkowej dotyczącej odpisów amortyzacyjnych, a w istocie dokumentów źródłowych, na podstawie których poprzedni właściciel dokonywał ulepszenia bazy paliw w S. w latach 1996-1997, którą to bazę skarżąca nabyła w 2002 r., w wyniku przejęcia D. Spółki Akcyjnej.

Sąd przeanalizował przepisy prawa, dotyczące obowiązków przechowywania ksiąg podatkowych i związanych z nimi dokumentów w okresie obowiązywania ustawy o zobowiązaniach podatkowych i ustawy Ordynacja podatkowa. Zwrócił uwagę, że do 31 grudnia 2002 r. przepisy prawa nakładały na podatnika obowiązek przechowywania ksiąg i związanych z nimi dokumentów przez okres 5 lat, jeżeli nie są one składane łącznie z zeznaniem podatkowym do właściwego organu podatkowego. Dopiero od 1 stycznia 2003 r. art. 86 § 1 O.p. nałożył na podatników obowiązek przechowywania ksiąg podatkowych i związanych z ich prowadzeniem dokumentów do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Skoro dokumenty źródłowe zostały wystawione w latach 1996 i 1997, to obowiązek ich przechowywania skończył się odpowiednio w latach 2001 i 2002.Nie ma zatem podstaw prawnych do stosowania przepisów, które weszły wżycie od 1 stycznia 2003 r., bowiem byłoby to naruszeniem zasady niedziałania prawa wstecz.

5. Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, który wszedł w z mocy art. 206 ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r. poz.1948 z późn.zm.) w miejsce Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie. Zarzucił w niej naruszenie :

I na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz.1369 z późn.zm.), dalej jako: "p.p.s.a." - przepisów prawa materialnego:

1. art. 86 § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie, polegające na niewłaściwym przyjęciu, że dokumenty księgowe z lat 1996-1997, stanowiące podstawę zapisów w ewidencji środków trwałych są elementem ksiąg podatkowych roku podatkowego, w którym zostały wystawione i podlegały wyłącznie przez 5 lat licząc od końca roku, w którym prowadzone były księgi podatkowe niezależnie od przyjętego przez podatnika okresu amortyzacji środka trwałego, a co za tym idzie, niezależnie od roku podatkowego, w którym ujęto w księgach podatkowych odpisy amortyzacyjne dotyczące tego środka trwałego;

2. art. 15 ust. 6 , art. 16a ust.1, art. 16g ust. 1-4 oraz art. 13 u.p.d.o.p. w zw. z art. 86 § 1 O.p. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą ich niezastosowaniem w sprawie, a przejawiającą się w uznaniu, że z uwagi na okres przechowywania dokumentacji źródłowej, stanowiącej podstawę ustalenia wartości początkowej środka trwałego , a przez to wysokości odpisów amortyzacyjnych zaliczanych do kosztów uzyskania przychodów danego roku podatkowego, organy podatkowe nie mają możliwości weryfikacji prawidłowości ustalenia wartości początkowej środka trwałego, a przez to wysokości odpisów amortyzacyjnych, zaliczanych do kosztów uzyskania przychodów, niezależnie od długości okresu amortyzacji danego środka trwałego;

II na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. -przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy:

1.art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a- c) p.p.s.a. polegające na zaniechaniu wskazania podstawy prawnej wyroku, to jest wskazania, którą z podstaw orzekania o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a –c) p.p.s.a. Sąd zastosował w rzeczonym wyroku, co uniemożliwia skarżącemu organowi precyzyjne i prawidłowe sformułowanie zarzutów kasacyjnych , a przez to dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia;

2. art. 153 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia , tj. wskazania którą z podstaw orzekania o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a –c) p.p.s.a. Sąd zastosował w rzeczonym wyroku, co uniemożliwia organom realizację związania oceną prawną, wyrażoną w art. 153 p.p.s.a.;

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania – w sytuacji uchylenia decyzji skutkującego ponownym rozpoznaniem sprawy przez organy podatkowe – w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazań co do dalszego postępowania.

Wniósł w związku z tym o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania.

Spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania skutkują uchyleniem zaskarżonego wyroku wyłącznie wówczas, gdy mogą one mieć wpływ na wynik sprawy, a tym samym istnieje znaczne prawdopodobieństwo, że gdyby nie doszło do naruszenia, treść rozstrzygnięcia byłaby inna. W przypadku uchybienia art. 141 § 4 p.p.s.a. , uwzględnienie skargi kasacyjnej jest możliwe, jeżeli sąd nie wskaże podstawy faktycznej lub (i) prawnej rozstrzygnięcia, zaniecha wyjaśnienia podstawy prawnej, uniemożliwiając tym samym kontrolę procesu myślowego, który doprowadził go do sformułowania zwrotu stosunkowego o zgodności lub niezgodności z prawem działania lub bezczynności organu bądź uwzględniając skargę nie udzieli wytycznych co do dalszego postępowania, jeżeli takie powinno być prowadzone (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 1945/18, z 19 września 2018 r., sygn. akt I GSK 2788/18, z 18 lipca 2018 r., sygn. akt I FSK 1815/16; wszystkie powołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tym przypadku rację ma skarżący organ, wskazując na wadliwość orzeczenia polegającą na niewskazaniu podstawy rozstrzygnięcia (uchylenia decyzji obu organów). Prawidłowo sporządzone uzasadnienie powinno wskazywać, na jakiej podstawie sąd uchylił decyzję. W art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wskazano bowiem trzy podstawy uwzględnienia skargi. Sąd nie wskazał także podstawy uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, nie przywołał bowiem art. 135 p.p.s.a. Uchybienie to , zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie miało jednakże wpływu na wynik sprawy, bowiem z uzasadnienia wyroku wprost wynika, który z przepisów i dlaczego został naruszony. Wyjaśnienie podstawy prawnej jest jasne i jednoznaczne i można z niego wyprowadzić wniosek, że decyzje organów podatkowych zostały uchylone z uwagi na naruszenie art. 86 § 1 O.p. poprzez zastosowanie w sprawie tego przepisu w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. , które to uchybienie niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, skoro wysokość odpisów amortyzacyjnych została zakwestionowana wyłącznie z powodu braku wszystkich dokumentów źródłowych odnoszących się do ulepszenia środków trwałych i wartości początkowej tych środków, przyjętej na potrzeby obliczania odpisów amortyzacyjnych. Ocena prawna wyrażona przez Sąd pierwszej instancji zawiera tym samym wytyczne co do dalszego postępowania przez organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Organ nie będzie bowiem miał możliwości żądania od strony dokumentów źródłowych, dotyczących ulepszenia czy wytworzenia środka trwałego, a tym samym kwestionowania ksiąg podatkowych w tym zakresie i kwestionowania wysokości kosztów uzyskania przychodów w postaci odpisów amortyzacyjnych. Zalecenia te, co wynika ze sformułowanych przez organ zarzutów skargi kasacyjnej, podniesionych według skarżącego organu w ramach postawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., były zrozumiałe dla organu. Zarzucał on bowiem Sądowi pierwszej instancji, że w wyniku dokonanej przezeń wykładni przepisów doszło do niewłaściwego zastosowania tych przepisów i tym samym uniemożliwienia organowi weryfikacji wartości początkowej środka trwałego, niezależnie od przyjętego przez stronę okresu amortyzacji. Uzasadnienie wyroku poddaje się w związku z tym kontroli instancyjnej. Uchybienie w postaci niewskazania przepisu postępowania, na podstawie którego uchylono decyzję ma charakter nieistotny, niemający wpływu na wynik sprawy.

Przed przystąpieniem do oceny pozostałych zarzutów należy zauważyć, że stan faktyczny w tej sprawie jest niesporny. Nie jest kwestionowane, że spółka nabyła sporne środki trwałe w wyniku przejęcia innej spółki, które miało miejsce w 2002 r. Ulepszenie środków trwałych, mające wpływ na wartość początkową środków trwałych, nastąpiło w latach 1996-1997 i zostało dokonane przez poprzednika prawnego skarżącej. Środki te, co także nie jest kwestionowane, były już wówczas amortyzowane. Nie budzi także wątpliwości, że środki trwałe są wykorzystywane przez skarżącą w prowadzonej działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.p. podatnicy są zobowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należności podatku za rok podatkowy, a także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a-16m. Niewątpliwie z przepisu tego wynika obowiązek prowadzenia przez podatnika ewidencji środków trwałych. Ustawodawca wskazuje także na jej treść, nakazując zamieszczenie w niej określonych informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych. Jak słusznie zauważył organ, ustawodawca poza tym przepisem, nie określił w sposób normatywny innych wymogów, którym powinna odpowiadać ewidencja środków trwałych. Powinna się w niej zatem znaleźć data nabycia lub data wytworzenia we własnym zakresie środka trwałego, data ulepszenia środka trwałego , jeżeli miało ono miejsce, data przyjęcia do używania, określenie (nazwanie) środka trwałego lub wartości niematerialnej lub prawnej, aktualna wartość początkowa uwzględniająca wydatki na ulepszenie środków trwałych i aktualizacje ich wyceny, określenie metody i stawki amortyzacji oraz zasad stosowania współczynników podwyższających (obniżających) podstawową stawkę amortyzacji, datę likwidacji albo zbycia środka trwałego. Organ nie wskazywał, że ewidencja środków trwałych, prowadzona przez podatnika nie odpowiadała wskazanym wyżej wymogom, określonym w art. 9 ust. 1 u.p.d.o.p. Spór dotyczył jego tego, czy i jakie dokumenty powiązane są tym rodzajem księgi podatkowej.

Zgodnie z art. 86 § 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym w badanym roku podatkowym podatnicy obowiązani do prowadzenia ksiąg podatkowych przechowują księgi i związane z ich prowadzeniem dokumenty do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nie budzi wątpliwości, że zgodnie z art. 3 pkt 4 O.p. ewidencja środków trwałych i wartości niematerialnych stanowi księgę podatkową w rozumieniu powołanego przepisu. Zdaniem organu, dokumentami związanymi z prowadzeniem ewidencji są dokumenty potwierdzające także poniesienie wydatków na nabycie, wytworzenie we własnym zakresie lub ulepszenie środka trwałego. Podnosi ponadto, że mimo tego, że podatek dochodowy obliczany jest za rok podatkowy, ewidencja środków trwałych jest dokumentem, który może dotyczyć okresu dłuższego niż rok podatkowy (okresu od wprowadzenia środka trwałego do ewidencji do dnia jego likwidacji lub zbycia). Okresu przechowywania powiązanych z nią dokumentów nie można zatem obliczać uwzględniając wyłącznie rok, w którym nastąpiło nabycie, wytworzenie lub ulepszenie środka trwałego. Nie wskazano tego jednoznacznie w skardze kasacyjnej, jednakże przyjęcie poglądu organu oznaczałoby, że dokumenty dotyczące kosztów nabycia, wytworzenia lub ulepszenia środka trwałego należałoby przechowywać przez okres wskazany w art. 86 § 1 O.p., w którym początkowy bieg tego terminu rozpoczynałby się z końcem roku następującego po roku podatkowym, w którym dokonano likwidacji lub odpłatnego zbycia środka trwałego. Przy przyjęciu tej koncepcji zmiana przepisów dotyczących okresu przechowywania dokumentów związanych z prowadzoną ewidencją, wprowadzona od 1 stycznia 2003 r., nastąpiłaby w czasie, kiedy obowiązek ich przechowywania w stanie faktycznym niniejszej sprawy na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów nadal by istniał.

Poglądu tego nie można zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podzielić. Zarówno art. 86 § 1 O.p, jak 39 u.z.p., dotyczą obowiązków podatnika. Księgi podatkowe służyć mają ustaleniu podstawy opodatkowania, wykorzystywane są w postępowaniu podatkowym do weryfikacji deklarowanego przez podatnika zobowiązania podatkowego. Obowiązki te powinny być zatem określone jednoznacznie. Powołane wyżej przepisy odnoszą się ogólnie do wszystkich rodzajów ksiąg podatkowych, jakie podatnik ma obowiązek prowadzić na podstawie przepisów regulujących prowadzenie danej księgi. Wykładni tego przepisu nie można zatem dokonać bez odwołania się do przepisów regulujących zasady prowadzenia ksiąg i ewidencji, uznawanych za księgi podatkowe. Z przepisów tych wynikać powinno, jakie dokumenty związane są z ich prowadzeniem.

Odpisy amortyzacyjne, zgodnie z art. 15 ust. 6 u.p.o.p., stanowią koszty uzyskania przychodu z tytułu zużycia środków trwałych. Wydatki na nabycie lub wytworzenie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i na ulepszenie środków trwałych, stanowiących podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych, nie stanowią bowiem kosztów uzyskania przychodów w dacie nabycia, wytworzenia lub ulepszenia środka trwałego. Są kosztami uzyskania przychodów wyłącznie z tytułu odpłatnego zbycia tych środków (art. 16 ust. 1 pkt 1 lit.b) i c) u.p.d.o.p.). Dokumenty potwierdzające wysokość wydatków związanych z nabyciem, wytworzeniem we własnym zakresie lub ulepszeniem środka trwałego niewątpliwie stanowią dokumenty powiązane z księgą rachunkową. Dla środków trwałych prowadzone bowiem powinno być konto księgi pomocniczej (art. 17 ust. 1 pkt 1 u.r.). Podstawą zapisów w księgach rachunkowych są dowody zewnętrzne obce, dowody zewnętrzne własne i dowody wewnętrzne (art. 20 ust. 1 u.r.). Niewątpliwie zatem wymienione wyżej dokumenty stanowią dokumenty powiązane z księgami rachunkowymi, które podatnik ma obowiązek prowadzić stosownie do art. 9 ust. 1 u.p.d.o.p. i to pomimo tego, że zaewidencjonowane w nich wydatki nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów w roku ich poniesienia. W zakresie ksiąg rachunkowych ustawodawca jednoznacznie wskazał w art. 9 ust. 1 u.p.d.o.p., że mają one zapewnić określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości podatku za rok podatkowy. Natomiast nakładając w art. 9 ust. 1 u.p.d.o.p. na podatnika obowiązek prowadzenia ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych ustawodawca wskazał, że ewidencja ta ma zawierać informacje niezbędne do obliczenia odpisów amortyzacyjnych. Zgodnie z art. 16h ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od wartości początkowych wprowadzonych do ewidencji, o której mowa w art. 9 ust. 1. Sposób obliczenia wartości początkowej wynika z powołanych w skardze art. 16g ust. 1 pkt 1-4 i ust. 13. Do ewidencji środków trwałych ustawodawca zgodnie z art. 16h ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. nakazuje jednakże wprowadzić obliczoną według tych zasad wartość początkową i ma to być informacja, czyli zakomunikowanie tej wartości. Nie nakazuje dołączenia do ewidencji dowodów źródłowych, na podstawie których informacja ta została wytworzona. Z powołanych wyżej przepisów nie sposób zatem wyprowadzić w sposób jednoznaczny, że dokumentami powiązanymi z prowadzeniem ewidencji środków trwałych są dokumenty źródłowe dotyczące wydatków na nabycie, wytworzenie lub ulepszenie środków trwałych.

Wykładnię tę potwierdza zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, także treść art. 16g ust. 9, zgodnie z którym w razie przekształcenia formy prawnej, a także połączenia albo podziału przedsiębiorców, dokonywanych na podstawie odrębnych przepisów, z których wynika, że przedsiębiorca powstały z przekształcenia, podziału albo połączenia wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy: przekształconego, połączonego albo podzielonego, wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ustala się w wysokości wartości początkowej określonej w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, o której mowa w art. 9 ust. 1, przedsiębiorcy przekształconego, połączonego albo podzielonego. W tym przypadku ustawodawca nakazuje kontynuację amortyzacji na zasadach, jakie stosował poprzednik prawny podatnika. Nie daje mu w istocie podstaw do weryfikacji przyjętej przez poprzednika wartości początkowej i sposobu jej ustalenia, nakazując przyjęcie tej wartości w wysokości wynikającej z ewidencji środków trwałych poprzednika. W tym przypadku strona skarżąca, co zostało pominięte przez organ podatkowy, przejęła na podstawie art. 492 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. -Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) spółkę, do której należały sporne środki trwałe. Z mocy art. 93 § 1 pkt 2 O.p. wstąpiła zatem we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przejętej spółki.

Wobec braku wyraźnego przepisu, wiążącego prowadzenie ewidencji środków trwałych z dokumentami potwierdzającymi wydatki na nabycie, wytworzenie we własnym zakresie lub ulepszenie środków trwałych, brak postaw do uznania, że dokumenty te przechowywane powinny być według stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2003 r. przez 5 lat po zaprzestaniu dokonywania odpisów amortyzacyjnych , a od 1 stycznia 2003 r. – do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, przy określeniu którego uwzględniono po raz ostatni koszty uzyskania przychodów w postaci odpisów amortyzacyjnych. Okres przechowania powołanych wyżej dokumentów powiązany jest wyłącznie z okresem przechowywania ksiąg rachunkowych, w których dokonano na ich podstawie zapisów. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądów wyrażonych w przywołanych w skardze kasacyjnej wyroków tego Sądu 14 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 2894/16, z 5 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2424/14 i z 2 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1103/14.

Trafnie zatem stwierdzono w zaskarżonym wyroku, że obowiązek przechowywania dowodów potwierdzających poniesienie wydatków na ulepszenie środków trwałych w stanie faktycznym niniejszej sprawy wygasł odpowiednio z końcem 2001 r. i 2002 r. Organy podatkowe nie mogły zatem skutecznie zakwestionować wysokości odpisów amortyzacyjnych dokonanych przez skarżącą w 2013 r. wyłącznie z uwagi na to, że podatniczka nie posiadała dokumentów źródłowych potwierdzających poniesienie wydatków na ulepszenie środka trwałego.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie wyłącza to w ogóle możliwości weryfikacji przez organy wartości początkowej środka trwałego i kosztów nabycia, wytworzenia bądź ulepszenia środka trwałego. Jest ona jedynie ograniczona w czasie.

Z tych względów skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego, na które składały się koszty wynagrodzenia adwokata za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną i udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym orzeczono na podstawie art. 209, art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a i § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c) i ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2018 r. poz. 1800).