Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 2495/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech NSA Jan Paweł Tarno Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] lipca 2002r. Nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej J. J. kwotę 30 zł (trzydzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I S.A. 2495/02

UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania J. J. utrzymało w mocy decyzję Zarządu Miasta [...] z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] ustalającą opłatę adiacencką w kwocie [...] zł. z tytułu wykonania nawierzchni utwardzonej w ul. [...] w S., przy której położona jest działka nr [...], o powierzchni [...] m2 , arkusz mapy nr [...], będąca własnością J.J.

Zarząd Miasta [...] rozpoznając sprawę podał, że w czasie 1999 roku została wykonana nawierzchnia utwardzona ul. [...] w S. Zgodnie z wyceną dokonaną przez rzeczoznawcę majątkowego wartość działki przed wykonaniem tej inwestycji w przeliczeniu na dzień 30 kwietnia 2002 r. wynosiła [...] zł. Rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym określił wzrost wartości działki w związku z wykonaniem w ul. [...] nawierzchni utwardzonej. Po wykonaniu tej inwestycji wartość działki według stanu na dzień 30 kwietnia 2002r wynosiła [...] zł. Z uchwały Rady Miasta S. z dnia [...] marca 1998r. nr [...] wynika, że wysokość opłaty adiacenckiej stanowi 40% różnicy wartości działki pomiędzy wartością po wykonaniu inwestycji uzbrojeniowej, a wartością sprzed jej wykonania. W przypadku działki nr [...] o powierzchni [...] m2 opłatę wyliczono na kwotę [...] zł. J. J. została pisemnie powiadomiona o możliwości zapoznania się z dokonaną przez rzeczoznawcę majątkowego wyceną działki przed i po wykonaniu inwestycji uzbrojeniowych w ul. [...], oraz o możliwości rozłożenia opłaty adiacenckiej na 10 rocznych rat. J. J. nie brała udziału w czynie społecznym w trakcie realizacji nawierzchni i nie wniosła ustalonego udziału finansowego co spowodowało, że pozostali mieszkańcy musieli wnieść wyższe udziały. Nie złożyła też wniosku w sprawie rozłożenia na raty przedmiotowej opłaty adiacenckiej.

Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosła J. J. domagając się jej unieważnienia. Podała, że jej działka położona jest przy ul. [...] i jest oddzielona od ul. [...] metrowym dojazdem [...] ( obecnie [...] S.A.- [...]). Utwardzenie ul. [...] odbiera jako prywatny dojazd do posesji Pana G. i dojazd do [...]. Twierdziła, że jej działka nic nie zyskała na wartości lecz, wręcz przeciwnie, straciła. Podwyższenie poziomu ulicy spowodowało obniżenie terenu działki tworząc basen wodny w okresie opadów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę podało, że uczestnictwo właścicieli nieruchomości w kosztach budowy infrastruktury technicznej poprzez ponoszenie opłat adiacenckich regulują przepisy art. 143-148 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2000r.Dz.U. Nr 46 , poz. 543 ze zm.). Jeżeli z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego wybudowane zostały urządzenia infrastruktury technicznej, bez względu na wielkość tego udziału , do których zalicza się urządzenie albo modernizację drogi, to właściciele oraz niektórzy użytkownicy wieczyści nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy tych urządzeń . Zarząd gminy może , w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po urządzeniu lub modernizacji drogi albo stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia urządzenia lub modernizacji drogi albo od stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej .

J. J. jest właścicielką działki nr [...] o powierzchni [...] m2 położonej w S. przy ul. [...] - tytuł własności [...]. W dniu 13 grudnia 2001 r. zostały stworzone warunki do korzystania z nawierzchni utwardzonej ulicy [...]. Warunkiem dopuszczalności opłat adiacenckich jest wzrost wartości nieruchomości w związku z wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej. Rada gminy została upoważniona do ustalenia w drodze uchwały wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Uchwałę w tej materii Rada Miasta [...] podjęła w dniu [...] marca 1998r. ustalając w niej stawkę procentową opłaty adiacenckiej wnoszonej przez właścicieli działek z tytułu budowy urządzeń infrastruktury technicznej w wysokości 40% różnicy między wartością, jaka nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Z operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego wynika, że wartość działki po wykonaniu nawierzchni utwardzonej wzrosła o [...] zł.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła J. J. domagając się jej "unieważnienia". W uzasadnieniu podniosła, że w/w decyzja jest bezzasadna. Sporna działka położona jest przy ul. [...], a od ulicy [...] oddziela ją ośmiometrowy dojazd do posesji [...] S.A. przy ul. [...] z czego 6 metrów jest to nawierzchnia utwardzona i 2 metrowy pas ziemi nieutwardzonej ciągnący się na całej długości jej i sąsiedniej działki. Przez utwardzenie kostką ulicy [...] działka powódki nie zyskała na wartości. Utwardzenie ulicy [...] spowodowało obniżenie terenu jej działki i systematyczne jej zalewanie podczas opadów deszczu, co uniemożliwia jej wykorzystanie do celów ogrodniczo - warzywnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły wżycie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.

Stosownie do art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) przez opłatę adiacencką należy rozumieć opłatę ustaloną w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego albo scaleniem i podziałem nieruchomości, a także podziałem nieruchomości. Do uiszczenia opłaty adiacenckiej zobowiązani są właściciele nieruchomości, a także użytkownicy wieczyści, którzy za zgodą właściwego organu wnieśli jednorazowe opłaty roczne za cały okres użytkowania (art. 144), jeżeli wartość ich nieruchomości wzrosła na skutek budowy urządzeń infrastruktury technicznej (art. 146), a zarząd gminy w drodze decyzji ustalił opłatę adiacencką (art. 145 ust. 1). Oznacza to, że o tym, czy dojdzie do ustalenia opłaty adiacenckiej, decyduje organ, jeżeli spełnią się przesłanki wymienione w art. 144, 145 i 146 oraz gdy rada gminy w drodze uchwały ustali wysokość stawki procentowej opłat adiacenckich (art. 146 ust. 2).

Uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2 wyżej cytowanej ustawy, stanowi przepis o charakterze normatywnym, przepis gminny (art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i jest materialnoprawną podstawą - w zakresie wysokości stawki procentowej - do wydania decyzji przez zarząd gminy. Oznacza to, że zarząd gminy nie będzie mógł w ogóle wydać decyzji administracyjnej w sprawie opłat adiacenckich w odniesieniu do jakiegokolwiek podmiotu, jeżeli nie zostanie podjęta uchwała rady gminy w przedmiocie wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej.

(...) Stosownie do art. 146 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wysokość opłaty adiacenckiej wynosi nie więcej niż 50% różnicy miedzy wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. (...) Oznacza to, że stawka procentowa opłaty adiacenckiej stosownie do art. 146 ust. 2 ustawy może zostać ustalona przez radę gminy na poziomie poniżej 50%.

W ocenie sądu, w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć wpływ na jego wynik. Przede wszystkim już w odwołaniu od decyzji organu I instancji J. J. podkreślała, że jej działka położona jest przy ul. [...] zaś od ul. [...] jest oddzielona 8 - metrowym dojazdem [...] ( obecnie [...] S.A. - [...]). Oznacza to, jak twierdziła skarżąca, że z działki nr [...] nie ma więc bezpośredniego dostępu do ul. [...]. Od tej ulicy oddziela ją pas gruntu należący do [...] S. A., który wcześniej od niej wywłaszczono, zaś ona ma ustanowioną jedynie służebność przez tę działkę. Jednocześnie utwardzenie ul. [...] odbiera jako urządzenie prywatnego dojazdu do posesji Pana G. oraz dojazdu do [...]. Twierdziła też, że jej działka nic nie zyskała na wartości, lecz przeciwnie, straciła. Podwyższenie poziomu ulicy spowodowało bowiem obniżenie terenu działki tworząc basen wodny w okresie opadów. Podobna argumentacja przytaczana jest również w skardze oraz podtrzymywana na rozprawie przed sądem.

Analiza materiału dokumentacyjnego sprawy prowadzi do przekonania, że organy administracji nie odniosły się do w/w problemów akcentowanych przez skarżącą co oznacza, że nie zostały wyjaśnione istotne kwestie dotyczące niniejszego postępowania. Podstawowym zagadnieniem, które należało ustalić jest to, czy faktycznie działka nr [...] będąca własnością skarżącej, nie graniczy bezpośrednio z ulicą [...], jak przebiegają linie rozgraniczenia drogi i czy oddziela ją od tej ulicy pas gruntu należący do [...] S. A. Powinno to wyraźnie wynikać ze znajdujących się w aktach sprawy mapach. Ponadto wyjaśnienia wymaga również czy pas gruntu należący obecnie do [...] S. A., był wcześniej własnością skarżącej i czy odjęto go jej w drodze wywłaszczenia oraz czy faktycznie ma ona na tym gruncie ustanowioną służebność, a jeśli tak to na jakiej zasadzie.

Powyższe więc uzasadnia wniosek, iż brak odniesienia się przy rozpoznawaniu sprawy do wyżej wymienionych podnoszonych przez skarżącą zagadnień, prowadzi do naruszenia art. 107 § 3 kpa, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organy administracji ograniczyły się do wypełnienia tylko pierwszej części dyspozycji powołanego przepisu, pomijając całkowitym milczeniem inne środki dowodowe, które znajdują odzwierciedlenie w administracyjnych aktach sprawy, a zgłoszone były przez stronę skarżącą. W konsekwencji doprowadziło to do naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa. Wskazane zarzuty w pełni uzasadniają stwierdzenie, że przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne pozostawało w niezgodzie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej.

W tych okolicznościach argumenty prezentowane w skardze należało uznać za uzasadnione.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.

O koszach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powyższej ustawy w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.