Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 315/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par 1, art. 134 par 1, art 145 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 70b ust. 8 i 11
journal: Dz.U. 2015 poz 2156
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
article: art. 37 ust. 1 i 7
journal: Dz.U. 2004 nr 123 poz 1291
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Ewa Marcinkowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2017 r. sprawy ze skargi [...] Wojewódzkiej Komendy [...] z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (zwane dalej organem odwoławczym) decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr [...] , na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1659) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] (zwanego dalej organem I instancji) z [...] listopada 2016 r. nr [...] , którą to decyzją odmówiono [...] Wojewódzkiej Komendzie Ochotniczych Hufców Pracy w [...] (dalej jako strona skarżąca) dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika D. R.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał za organem I instancji, że wnioskiem z [...] września 2013 r. Wojewódzki Komendant Ochotniczych Hufców Pracy w [...] zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o dofinansowanie kosztów kształcenia ww. młodocianego pracownika.

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] odmówił dofinansowania przedmiotowych kosztów, przywołując się na art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej i wskazując, że strona skarżąca, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, nie przedstawiła formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, ani też oświadczenia o wielkości otrzymanej pomocy de minimis od roku 2014 do roku 2016.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji [...] Wojewódzka Komenda Ochotniczych Hufców Pracy podniosła, że żądanie przez organ I instancji przedłożenia dokumentów dotyczących pobranej pomocy de minimis było bezpodstawne, przedstawiając obszernie argumenty na poparcie swojego stanowiska. W szczególności podkreśliła, że Ochotnicze Hufce Pracy (zwane dalej OHP), wypełniając zadania ustawowe nie prowadzą działalności gospodarczej, zatem nie podlegają ustawie o postępowaniu w sprawach o udzielenie pomocy publiczne.

Organ odwoławczy, powołując się na treść art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty stwierdził, że dofinansowanie kosztów kształcenia przysługujące pracodawcom z tytułu zawarcia z młodocianymi pracownikami umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi m.in. w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis. Przywołując pkt 4 preambuły ww. rozporządzenia wskazał, że dla celów konkurencji określonych w Traktacie, przedsiębiorstwem jest każda jednostka wykonująca działalność gospodarczą niezależnie od jej formy prawnej i sposobu finansowania.

Organ odwoławczy podkreślił, że [...] Wojewódzka Komenda Ochotniczych Hufców Pracy jest w całości finansowana ze środków pochodzących z budżetu państwa, więc przyznanie tej jednostce dofinansowania z art. 70b ustawy o systemie oświaty powinno się rozpatrywać w aspekcie kontrolowanej pomocy publicznej, której przyznanie może zachwiać równowagę konkurencyjności podmiotów na rynku. Zasady postępowania w sprawie uzyskania pomocy de minimis określone są w ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Stosownie do treści art. 37 ust. 1 tej ustawy, organ I instancji zasadnie wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie dofinansowania o niezbędne dokumenty w postaci przedstawienia:

1) formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis,

2) oświadczenia o wielkości otrzymanej pomocy de minimis od roku 2014 do roku 2016.

Przy czym stronę skarżącą pouczono, że przekazanie tych dokumentów jest warunkiem do uzyskania dofinansowania.

Organ odwoławczy podkreślił, też, że pomoc przyznawana w trybie art. 70b ustawy o systemie oświaty może być przyznana tylko jako pomoc de minimis. Prawidłowo zatem odmówiono stronie skarżącej dofinansowania stosownie do treści art. 37 ust. 7 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

[...] Wojewódzka Komenda Ochotniczych Hufców Pracy złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję organu odwoławczego i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji wnosząc o uchylenie decyzji organów obydwu instancji, i przyznanie dofinansowania zgodnie ze złożonym wnioskiem, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania a nadto. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa materialnego, przez ich błędną wykładnię:

1) art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, polegające na jego niezastosowaniu,

2) art. 70b ust. 11 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty polegające na jego zastosowaniu, podczas gdy nie ma on zastosowania do OHP,

3) art. 2 ust 16 ustawy o postępowaniu w sprawach udzielania pomocy publicznej beneficjentem pomocy, poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż strona skarżąca jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą,

4) art. 107 i art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis, z którego wynika, iż do celów reguł konkurencji określonych w Traktacie, przedsiębiorstwem jest każda jednostka wykonująca działalność gospodarczą niezależnie od formy prawnej i sposobu finansowania, poprzez uznanie, iż mają one zastosowanie w sprawie,

zarzuciła też naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

5) art. 7, art. 10, art. 77, art. 80 i art. 107 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie mimo kompletnego materiału dowodowego w sprawie i oparcia decyzji na błędnych ustaleniach dotyczących statusu strony skarżącej, co skutkowało podjęciem przez organ decyzji noszącej cechy dowolności.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy i powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu. Wskazała, że w obowiązujących przepisach nie ma żadnego wyłączenia odnośnie OHP jako podmiotu uprawnionego do występowania o dofinansowanie kosztów kształcenia - przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Skarżąca wskazała, że budżet OHP nie przewiduje dofinansowania kosztów kształcenia - przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Uzyskane z tego tytułu pieniądze są zatem traktowane jako dochód dla budżetu państwa. Skoro OHP, wypełniając zadania ustawowe, nie prowadzą działalności gospodarczej, to nie podlegają ustawie o postępowaniu w sprawach o udzielanie pomocy publicznej.

Dalej strona skarżąca wyjaśniła, że na podstawie art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, pracodawcy mogą uzyskać od gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, dofinansowanie kosztów kształcenia pracownika młodocianego w celu jego przygotowania zawodowego. Dofinansowanie dotyczy wszystkich pracodawców będących osobami prawnymi lub fizycznymi, o ile spełnią warunki określone w art. 70b ustawy o systemie oświaty. Decyzja przyznająca dofinansowanie wydawana jest o ile wniosek spełnia wymagania określone w art. 70b ustawy o systemie oświaty, żaden przepis nie przewiduje w tym zakresie wyłączeń podmiotowych, a uzyskane z tego tytułu pieniądze są traktowane jako dochód dla budżetu państwa.

Okoliczność, że w art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty zapisano, iż dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi pomoc de minimis, nie oznacza, że pomoc ta może być udzielona wyłącznie jako pomoc de minimis.

W konsekwencji przepisy ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej nie mają zastosowania do podmiotów nieprowadzących działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W świetle tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a).

Spór w sprawie sprowadza się do tego, czy skarżąca jako podmiot ubiegający się o przyznanie dofinansowania na podstawie przepisu art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r. poz. 2156, z późn. zm.) – zwanej dalej u.s.o., miała obowiązek przedłożyć dokumenty, niezbędne przy ubieganiu się o pomoc de minimis (pkt 1 i pkt 2 wezwania), czy też z takiego obowiązku jest zwolniona.

Zgodnie z art. 70b ust. 8 u.s.o. dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika jest finansowane ze środków Funduszu Pracy. W tym miejscu zwrócić uwagę należy, że z dniem 1 września 2012 r. do art. 70b u.s.o. dodano ustęp 11, w myśl którego dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis lub rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym.

Podkreślić należy, że art. 70b u.s.o. nie zawiera regulacji, z której wynikałoby, że OHP mogą domagać się przyznania dofinansowania na podstawie przepisu tego artykułu, ale nie w ramach pomocy de minimis, innymi słowy, że art. 70b ust. 11 nie ma zastosowania do strony skarżącej w niniejszej sprawie.

Dodany do art. 70b u.s.o. ust. 11 zmienił w istotny sposób sytuację podmiotów finansowanych przez państwo, na jego podstawie określając w sposób stanowczy, że zgodnie z art. 89 in fine Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (obecnie 109 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), jeśli zostaną spełnione przesłanki określone w rozporządzeniu pomoc ta nie podlega procedurze zgłoszenia (por. pkt 1 preambuły rozporządzenia w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis – "Jeżeli finansowanie przez państwo spełnia kryteria określone w art. 107 ust. 1 Traktatu, stanowi pomoc państwa i zgodnie z art. 108 ust. 3 Traktatu powinno zostać zgłoszone do Komisji. Jednakże na podstawie art. 109 Traktatu Rada może określić kategorie pomocy, które są zwolnione z wymogu zgłoszenia. Zgodnie z art. 108 ust. 4 Traktatu Komisja może przyjąć rozporządzenia dotyczące takich kategorii pomocy państwa. Rada postanowiła, zgodnie z art. 109 Traktatu, że pomoc de minimis może stanowić jedną z takich kategorii".

Określenie pomocy dla pracodawców wynikającej z art. 70b ust. 11 u.s.o. jako pomocy de minimis, powoduje zdecydowane pogorszenie ich sytuacji w stosunku do sytuacji podmiotów korzystających z tego przywileju na mocy art. 70b ustawy w jej brzmieniu do dnia 1 września 2012 r.

W kontekście zarzutów podniesionych w skardze podkreślić należy, że zgodnie z art. 70b ust. 11 u.s.o. dofinansowanie kosztów kształcenia stanowi pomoc de minimis, której przyznanie uzależnione jest nie tylko od złożenia dokumentów, o których mowa w art. 70b ust. 7 u.s.o., ale także dokumentów wymaganych przepisami art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1808) oraz przepisami wydanego na jej podstawie rozporządzenia z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc minimis (Dz. U. Nr 53, poz. 311, z późn. zm.). Ww. rozporządzenie zawiera wzory formularzy, jakie podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy ma obowiązek dołączyć do wniosku, zatem prawidłowo organ I instancji wezwał stronę skarżącą do złożenia dokumentów w postaci formularza stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. oraz zaświadczenia o pomocy de minimis otrzymanej w roku, w którym pracodawca ubiega się o pomoc oraz w ciągu 2 lat poprzedzających, wraz z pouczeniem o skutkach niezłożenia tych dokumentów. Wobec tego, że strona skarżąca nie złożyła żądanych dokumentów, prawidłowo na podstawie art. 37 ust. 7 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, organy odmówiły przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.

Z treści art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy wynika, iż podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy, wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie.

W nawiązaniu do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że nie ma znaczenia okoliczność, czy OHP jest przedsiębiorcą i czy wykonuje działalność gospodarczą. Ustawodawca w żadnej z jednostek redakcyjnych art. 70b ww. u.s.o. nie wskazał, aby konieczną przesłanką uzyskania przedmiotowego dofinansowania była okoliczność bycia przedsiębiorcą w chwili składania wniosku. Oznacza to, że ustawodawca nie wymaga, by wnioskodawca ubiegający się o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, którego zatrudniał w procesie jego kształcenia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, miał być w momencie składania wniosku podmiotem zatrudniającym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Zatem słuszna okazała się ocena organów, że dofinansowanie, o które wnosiła strona skarżąca, może być przyznane wyłącznie jako pomoc de minimis. Koniecznym warunkiem do jej uzyskania jest złożenie przez podmiot ubiegający się o taką pomoc, dokumentów, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

Reasumując, Sąd nie stwierdził, wbrew stanowisku strony skarżącej, by w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, czy też naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.