Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2637/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 22 ust 1 pkt 1, art 22 ust 2, art 52 ust 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2013 r. sprawy ze skargi N. I. – przedstawiciela ustawowego małoletniego J. I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia ochrony uzupełniającej na terytorium RP 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. H. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] maja 2012r., wydaną na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 22 ust.2 i art. 52 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U z 2009 r. nr 189, poz. 1472 ze zm.), pozbawił małoletniego J. l. ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wyznaczył termin utraty ochrony uzupełniającej na dzień przypadający po upływie 30 dni od dnia doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2007r. odmówił N. l. nadania statusu uchodźcy i udzielił zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, zarówno jej, jak również jej małoletnim dzieciom – M. l. i J. l.. Decyzja ta z dniem [...] maja 2008r. z mocy prawa stała się decyzją o udzieleniu ochrony uzupełniającej (art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 18 marca 2008r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 70, poz. 416).

W trakcie pobytu na terytorium RP cudzoziemka urodziła trzecie dziecko: J. l. i w jego imieniu złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Organ udzielił zgody na pobyt tolerowany nowonarodzonemu dziecku cudzoziemki, lecz odmówił nadania mu statusu uchodźcy.

Organ wskazał, iż w dniach [..] oraz [...] maja 2011 r. uzyskał informację o tym, że N. l. wraz z trojgiem dzieci w dniu [...] października 2008r. opuściła terytorium RP i udała się do D., gdzie przebywała do dnia [...] kwietnia 2011r. Tam też urodziła czwarte dziecko – M. l.. Wobec tego z urzędu zostało wszczęte postępowanie o pozbawienie cudzoziemki oraz jej dzieci ochrony uzupełniającej. Organ ustalił, że cudzoziemka po powrocie do kraju pochodzenia zamieszkała w wynajętym mieszkaniu w okolicy C., gdzie zamieszkiwała do czasu wyjazdu do Polski. W marcu 2009 r. urodziła dziecko – M. l.. Powodem powrotu podawanym przez zainteresowaną do D. była choroba ojca i późniejszy jego zgon ( [...].04.2010 r.). Z wyjaśnień cudzoziemki wynika, że podczas pobytu w D. nie była represjonowana przez władze, czy inne podmioty. Jedynie w 2008 roku została wezwana do lokalnego oddziału [...]

gdzie została przesłuchana na okoliczność miejsca dotychczasowego pobytu, a następnie zwolniona. W D. wyrobiła paszporty dla siebie i dzieci, na podstawie których wyjechała do Polski w kwietniu 2011 r.

Organ stwierdził, iż w świetle treści art. 22 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy nastąpiła zmiana okoliczności, z powodu których cudzoziemce została udzielona ochrona na terytorium RP. Zmiana tych okoliczności ma charakter znaczący i długotrwały, że dalsza obawa przed doznaniem poważnej krzywdy nie jest uzasadniona.

W odwołaniu cudzoziemka jako przedstawiciel ustawowy małoletniego syna J. l. zarzuciła skarżonej decyzji naruszenie art. 13 ust. 1, art. 15, art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony poprzez stwierdzenie, że nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz pobytu tolerowanego oraz art. 7 i 77 kpa poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego. W uzasadnieniu podano, że merytoryczne uzasadnienie zostanie przedłożone organowi w późniejszym terminie, po skompletowaniu stosownych dokumentów.

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] października 2012 r., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu podniosła, że małoletni J. l. decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. otrzymał zgodę na pobyt tolerowany zgodnie z zasadą jedności rodziny ze względu na sytuację prawną jego matki N. l.. Z dniem [...] marca 2008 r. ta zgoda przekształciła się z mocy prawa w ochronę uzupełniającą. Organ odwoławczy wskazał, iż obecny status i sytuację małoletniego podlega rozpatrzeniu zgodnie z zasadą jedności rodziny w oparciu o sytuację prawną jego matki, pod opieką której przebywał od 2008 roku do chwili ponownego przyjazdu do Polski w 2011 roku.

N. l. - matka małoletniego - decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [..] maja 2012 r. została pozbawiona ochrony uzupełniającej, a termin utraty tej ochrony wyznaczono na dzień przypadający po upływie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja ta oparta była na fakcie, że w listopadzie 2008 roku cudzoziemka powróciła do kraju pochodzenia i pozostawała tam do kwietnia 2011 roku, korzystając z jego opieki i nie mając tam żadnych problemów. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2012 r., nr [...]. Organ stwierdził, iż sprawę małoletniego

J. l. należy rozpatrzeć w ścisłym powiązaniu ze sprawą jego matki N. l. i wskazał, że w okresie od 2008 roku do powrotu w 2011 roku przebywał on pod wyłączną jej opieką.

Skarżąca zarzuciła decyzji Rady naruszenie następujących przepisów:

1. art. 22 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz. U. Nr 128, poz. 1176 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, że okoliczności z powodu których została jej przyznana ochrona przestały istnieć w taki sposób, że ochrona ta nie jest już wymagana,

2. art. 22 ust. 2 w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie pomimo, że zaszły warunki do zastosowania tego przepisu,

3. art. 80 kpa poprzez naruszenie granic swobodnej oceny dowodów,

4. art. 7 i 77 kpa poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego,

5. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy błędnej decyzji.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2012 r.

W uzasadnieniu podkreśliła, że przyjechała do Polski ze względu na problemy męża, który uzyskał w Polsce ochronę uzupełniającą. Przebywając w kraju pochodzenia była częstym gościem w domu rodzinnym, jednak nie mogła tam zamieszkać, aby nie narażać bliskich na niebezpieczeństwo ze strony prześladowców męża. Nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że zmiana okoliczności była długotrwała. Jej wyjazd do kraju pochodzenia podyktowany był koniecznością opieki nad umierającym ojcem. Skarżąca przytoczyła fragment podręcznika Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców i wywodzi, że skoro jej mąż S. l. spełnił kryteria definicji ochrony uzupełniającej, to również jej syn powinien otrzymać tę samą formę ochrony jaką posiada jego ojciec, gdyż zasada jedności rodziny ma zastosowanie w także przypadkach, gdy jedność rodziny została czasowo przerwana. Zatem okoliczność, że syn przebywał od 2008 do 2011 roku pod jej wyłączną opieką nie ma znaczenia, od powrotu do Polski przebywa on pod ej opieką, jak i opieką ojca S. l..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 10 maja 2013 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał zarzuty skargi i wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej w skrócie: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy zakreślonej skargą, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał, że zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na wynik

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była decyzja Rady do Spraw Uchodźców utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekająca o pozbawieniu ochrony uzupełniającej małoletniego J. l.. Podstawę prawną wydanych decyzji stanowił art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 52 ust 1 i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy cudzoziemca pozbawia się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy okoliczności, z powodu których była udzielona, przestały istnieć lub zmieniły się w taki sposób, że ochrona nie jest już wymagana. W myśl zaś ust. 2 powołanego artykułu pozbawienie ochrony uzupełniającej w przypadku, o którym mowa w ust.1 pkt 1, może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy zmiana okoliczności ma charakter na tyle znaczący i długotrwały, że dalsza obawa cudzoziemca przed doznaniem poważnej krzywdy nie jest uzasadniona.

Organy obu instancji, wskazując na zasadę jedności rodziny zasadnie uznały, że zaistniały przesłanki do pozbawienia małoletniego J. l. z uwagi na sytuację prawną jego matki N. l.. W niniejszej sprawie nie jest sporne, że N. l. wraz z małoletnim synem J. l. w kwietniu 2008 roku opuścili terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, udając się do kraju pochodzenia. Do Polski powrócili w listopadzie 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] maja 2012r. pozbawił N. l. ochrony uzupełniającej na terytorium RP, uznając, że nastąpiła zmiana okoliczności z powodu których decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. została udzielona jej ochrona na terytorium RP. Zmiana ta w ocenie organu miała charakter trwały, gdyż przez okres trzyletniego pobytu w kraju pochodzenia nie miała jakichkolwiek problemów w D.. Decyzja z [...] maja 2012 r. została utrzymana decyzją organu II instancji z dnia [...] października 2012r., a wniesiona na nią skarga została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2684/12, została oddalona.

Ochrona uzupełniająca małoletniemu została udzielona decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2008 r. w związku ze statusem jego matki N. l.. Oznacza, że okoliczność opuszczenia terytorium Polski przez N. l. wraz z małoletnim synem i powrót ich do Polski po trzyletnim pobycie w kraju pochodzenia, ma wpływ sytuację prawną obojga. Pozbawienie małoletniego J. l. ochrony uzupełniającej jest konsekwencją pozbawienia takiej ochrony jego matki.

W skardze wskazano na fakt, że ojciec małoletniego S. l., przebywający na terytorium RP, posiada ochronę uzupełniającą. Wobec tego J. l. oparciu o przesłankę jedności rodziny powinien mieć taką samą ochronę, jak jego ojciec.

W warunkach rozpoznawanej sprawy okoliczność ta nie mogła odnieść zamierzonego skutku z tej przyczyny, że ochrona uzupełniająca na terytorium RP małoletniemu J. l. została udzielona: po pierwsze - na wyłączny wniosek matki, po drugie - korzystała ona z takiej ochrony na mocy odrębnej decyzji. Ochrony na terytorium Polski małoletniemu udzielono w oparciu o zasadę jedności rodziny ze względu na status prawny jego matki, a nie ojca. Skarżąca składając sama wniosek o przyznanie synowi statusu uchodźcy, uzależniła jego sytuację prawną od swojego statusu. Wobec tego brak jest podstaw do przyjęcia, że małoletni J. l. w sytuacji pozbawienia jego matki ochrony prawnej na terytorium RP powinien, mimo to korzystać nadal z takiej ochrony w związku z posiadaniem przez jego ojca S. l. takiej ochrony udzielonej mu na mocy odrębnej decyzji. Wykonywanie uprawnień z decyzji przyznającej określoną ochronę prawną na terytorium RP może być realizowana indywidualnie, przez osobę w niej wskazaną. Małoletni korzysta z takiej ochrony jaka została udzielona na wniosek jego przedstawiciela ustawowego, pod opieką którego pozostawał.

Sąd nie znalazł podstaw, aby zarzucić postępowaniu wyjaśniającemu prowadzonemu przez organy administracyjne nieprawidłowości, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania, stąd zarzuty skargi naruszenia art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Na podstawie art. 250 tej ustawy orzeczono o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu.