Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 266/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 133 § 1, art. 62 pkt 1, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz (spr.), Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, Protokolant starszy sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1331/11 w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2010/2011 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1331/11, po rozpoznaniu skargi J. N. uchylił decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia w nauce za rok akademicki 2010/2011 oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, działając na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w O., przedstawionego przez jej Rektora, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], odmówił przyznania J. N. - studentowi III roku studiów pierwszego stopnia Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w O., stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia w nauce za rok akademicki 2010/2011.

Pismem z dnia 20 stycznia 2011 r. J. N. wystąpił do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, działając na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 138 ust. 1 k.p.a., decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, że spośród 2644 nadesłanych wniosków, 2573 spełniało przesłanki wskazane w art. 181 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz w § 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe (Dz. U. Nr 153, poz. 1093 ze zm.). Jednak przyznane Ministrowi w budżecie środki finansowe na stypendia nie pozwoliły, aby takie stypendium otrzymał każdy student, który spełnił ww. przesłanki, dlatego organ musiał dokonać dodatkowej gradacji osiągnięć naukowych wnioskodawców, poprzez stworzenie rankingu wniosków. Przy ocenie wniosków Minister stosował metodę punktową. Suma punktów uzyskana przez kandydata do stypendium decydowała o pozycji w rankingu, natomiast w przypadku takiej samej liczby punktów, o miejscu w rankingu decydowała średnia ocen.

Minister wyjaśnił, że oceniając powtórnie wniosek o przyznanie stypendium J. N. wziął pod uwagę jego osiągnięcia naukowe i aktywność naukową z okresu od 1 października 2008 r. do 30 września 2010 r., tj. pracę w kole naukowym. Przy ocenie wniosku organ nie wziął pod uwagę osiągnięć uzyskanych przed rozpoczęciem studiów na danym poziomie, tj. certyfikatu językowego C1 z 2007 r. oraz studiów równoległych na drugim kierunku ukończonych w 2006 r. Minister zaznaczył dodatkowo, że nie jest uprawniony do oceny wszystkich aktywności, w tym naukowej, jaką osoba wykazała we wniosku. W związku z powyższym, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, ocena wniosku o przyznanie stronie stypendium nie zmieniła się. Wniosek uzyskał 0,75 pkt za pracę w kole naukowym. Osoby, które otrzymały stypendium w roku akademickim 2010/2011, uzyskały co najmniej 5,25 pkt. Tym samym przedstawione przez studenta osiągnięcia naukowe na tle osiągnięć innych studentów ubiegających się o stypendium ministra były niewystarczające do otrzymania stypendium.

Pismem z dnia 4 maja 2011 r. J. N., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2011 r., wnosząc o jej uchylenie, uchylenie decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 181 ust. 2, art. 187 pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z § 3 oraz § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, polegające na tym, że Minister nie uwzględnił osiągnięć skarżącego, wymienionych we wniosku, ze względu na brak związków z kierunkiem studiów, w szczególności tych, których uzyskanie wymagało znajomości języka angielskiego; art. 7 kpa, poprzez jego niezastosowanie – niedołożenie wszystkich starań do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tzn. ustalenia faktu, że do uzyskania sześciu osiągnięć naukowych ujętych we wniosku niezbędna była znajomość języka angielskiego na poziomie zaawansowanym; art. 77 § 1 kpa, poprzez jego niezastosowanie – nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, tzn. faktu, że do uzyskania sześciu osiągnięć naukowych ujętych we wniosku, niezbędna była znajomość języka angielskiego na poziomie zaawansowanym; art. 107 § 3 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie – brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowego wyjaśnienia sposobu ustalenia punktacji za poszczególne osiągnięcia naukowe, w szczególności poprzez brak wskazania, dlaczego na 2 możliwe punkty działalność naukowa skarżącego otrzymała 0,75 punktu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniając zaskarżoną decyzję uznał, że powinna ona zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, jako wadliwa. Sąd dopatrzył się bowiem naruszenia przez organ norm art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze treść art. 178 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz ustalone przepisami wykonawczymi kryteria przyznawania stypendiów, Sąd uznał, że decyzja w przedmiocie przyznania stypendium ma charakter uznaniowy. Przesądza o tym fakt, że poza spełnieniem kryteriów o charakterze ścisłym, wymienionych w § 2 pkt 1, 2 i 4 rozporządzenia, student ubiegający się o stypendium musi również spełnić kryterium o charakterze nieostrym, za które uznać należy legitymowanie się osiągnięciami naukowymi oraz aktywnością naukową. Wprawdzie § 3 rozporządzenia definiuje zbiorczo pojęcie osiągnięć i aktywności naukowej, wyliczając ich formy, niemniej, po pierwsze, nie jest to definicja wyczerpująca (wspomniany katalog poprzedza sformułowanie "w szczególności"), po drugie, możność wylegitymowania się przez studenta jakimkolwiek z osiągnięć lub aktywności wymienionej w przepisie nie uprawnia automatycznie do uzyskania stypendium. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego jest bowiem upoważniony do rozstrzygania, które z przejawów działalności naukowej studentów zasługują na wyróżnienie stypendium i dlatego jest zobowiązany swoje uznanie w tym zakresie dokładnie i wyczerpująco uzasadnić. Sąd podkreślił, że w związku z wydawaniem decyzji o charakterze uznaniowym na organie administracji ciąży obowiązek szczególnie starannego sporządzenia ich uzasadnienia, zwłaszcza decyzji dla strony negatywnych. Dlatego ze względu na możliwy do podniesienia zarzut niewłaściwego korzystania z uznania administracyjnego (przekroczenia granic tego uznania), obowiązki w zakresie uzasadnienia decyzji są większe wobec organu orzekającego w ramach uznania administracyjnego aniżeli w przypadku orzekania w ramach ustawowego związania.

Sąd wskazał, że wprawdzie kryteria, którymi posługiwał się organ w celu wyłonienia najlepszych studentów, zostały w zaskarżonej decyzji scharakteryzowane - Minister wyjaśnił, iż preferował osiągnięcia o charakterze ściśle naukowym, zwłaszcza takie, które wykraczają poza program nauczania, udział w pracach naukowo - badawczych, publikacje o charakterze naukowym, zwłaszcza o zasięgu ogólnokrajowym lub międzynarodowym (w obcych językach) oraz czynny udział w konferencjach naukowych, konkursach i festiwalach - niemniej całkowicie zaniechał szczegółowej oceny i opisu pod kątem tych kryteriów poszczególnych elementów dorobku skarżącego.

Brak jest w zaskarżonej decyzji zindywidualizowania poszczególnych ocen i ich uzasadnienia. W ocenie Sądu nie jest tu wystarczające podanie skali punktacji danego osiągnięcia czy dokonania studenta, jak to czyni Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Punkty te należało nie tylko odnieść do konkretnie wskazanych dokonań studenta (ten element został w decyzji spełniony), ale także pisemnie uzasadnić dlaczego tak, a nie inaczej, oceniono jego dokonania oraz czego zabrakło do uzyskania maksymalnej liczby punktów za dane osiągnięcie czy działalność, a także dlaczego tak, a nie inaczej, je oceniono. Bez tego pisemnego uzasadnienia przyznanej punktacji, dotyczącej wypracowania przez organ (na podstawie sumy uzyskanych punków przez danego zainteresowanego) rankingu najlepszych studentów, wydana przez organ decyzja nie nosi cech prawidłowego uznania administracyjnego.

W aktach administracyjnych sprawy brak jest stworzonego przez organ, na użytek postępowań o przyznanie stypendium naukowego na rok akademicki 2010/2011 za osiągnięcia w nauce, dokumentu określającego skalę punktacji danego dokonania czy osiągnięcia (przecież, jak zapewnia organ w uzasadnieniu decyzji, stosował do oceny wszystkich wniosków o przyznanie stypendium te same kryteria punktacji) oraz protokołu odrębnej dla każdego zainteresowanego dokumentacji, dotyczącej oceny jego dokonań i uzasadnienia przyznania mu za dane osiągnięcie określonej liczby punktów. Dokumenty te są niezbędne dla dokonania kontroli przez sąd administracyjny procesu wyłaniania najlepszych studentów w drodze uznania administracyjnego.

W przedstawionym przez organ materiale sprawy brak jest także jasno sprecyzowanego wskazania co do przyznawania ułamkowych punktów. Nie wiadomo jaki może być najmniejszy ułamek przyznanego punktu, czy w skali dziesiętnej punktu, czy setnej.

Także samo poinformowanie zainteresowanego o możliwości zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego (art. 10 k.p.a.), które to akta na tym etapie postępowania sprowadzały się do: wniosku o przyznanie stypendium wraz z załącznikami, decyzji wydanej w I instancji i wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie stanowi, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, prawidłowego wykonywania przez organ obowiązków zakreślonych w art. 7 i art. 8 k.p.a. Skoro organ wybrał wskazany przez siebie w uzasadnieniu decyzji, sposób wyłaniania najlepszych studentów (z grona studentów spełniających kryteria ustawowe i kryteria zawarte w rozporządzeniu), poprzez szczegółową punktację poszczególnych dokonań danego studenta, to powinien ustalone w taki sposób dodatkowe zasady podać do wiadomości zainteresowanych i nadto w uzasadnieniu decyzji szczegółowo uzasadnić przyczyny przyznania za konkretne osiągnięcia studenta określonych punktów. Wobec uznaniowego charakteru decyzji nie sposób elementu tego pominąć w uzasadnieniu decyzji. Powołanie się tu jedynie na liczbę punktów nie stanowi uzasadnienia uznania administracyjnego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, mimo jego obszerności i wskazania dodatkowych zasad wyłaniania najlepszych studentów, zawiera zbyt mało odniesień co do przyczyn przyznania skarżącemu konkretnych punktów za dane dokonanie.

Dochowanie przez organ powyżej wskazanych wymogów jest warunkiem niezbędnym do sformułowania oceny, czy odmawiając przyznania stypendium skarżącemu, który w świetle materiału dowodowego legitymuje się osiągnięciami naukowymi, organ ten nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W niniejszym materiale sprawy oraz z uwagi na wskazane wyżej wady zawarte w uzasadnieniu obu decyzji, kontroli takiej dokonać nie sposób.

W związku z powyższym, uznając, że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi i przyjęcie, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania - art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niezebraniu całego materiału dowodowego i niewystarczającym przedstawieniu stanu faktycznego w uzasadnieniu decyzji, podczas gdy w sprawie materiał dowodowy został zebrany prawidłowo, a uzasadnienie decyzji odpowiada prawu;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 133 § 1 i art. 62 pkt 1 p.p.s.a., poprzez wydanie wyroku uwzględniającego skargę bez skompletowania akt niezbędnych do rozpoznania sprawy, wbrew stanowi faktycznemu, a w szczególności poprzez przyjęcie, że brak dokumentu określającego skalę punktacji osiągnięć oraz "protokołu odrębnej dla każdego zainteresowanego dokumentacji, dotyczącej oceny jego dokonań" stanowił naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., podczas gdy obowiązek sporządzenia tych dokumentów nie wynika z przepisów prawa, a ich brak nie ma wpływu na wynik sprawy;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wydanie wyroku uwzględniającego skargę bez wskazań co do dalszego postępowania, odpowiadających stanowi faktycznemu sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe skarżący organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że postępowanie w sprawie przyznania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce prowadzone jest na wniosek senatu uczelni zawodowej przedstawiony przez jej rektora. Zakres informacji i dokumentów, które powinny być złożone wraz z wnioskiem określony został w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe (Dz.U. Nr 153, poz. 1093). Ocenie podlegają zatem osiągnięcia wskazane przez studenta we wniosku zaopiniowanym przez właściwy organ kolegialny uczelni.

W niniejszej sprawie materiał dowodowy, w zakresie koniecznym do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, został zgromadzony w aktach sprawy. Jest nim podlegający ocenie wniosek, wypełniony przez studenta. I z tym materiałem strona mogła być zapoznana.

Ocena dokonywana jest pisemnie, bezpośrednio na złożonym wniosku. Nie są sporządzane dodatkowe protokoły oceny. Obowiązek sporządzenia takich protokołów nie wynika z przepisów k.p.a. Czynność ta nie jest wymieniona w § 2 art. 67 k.p.a., jest utrwalona na piśmie i dodatkowo w sposób wyczerpujący ocena jest omówiona w uzasadnieniu decyzji.

Zatem brak protokołu zdaniem skarżącego kasacyjnie nie stanowi naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Nie powinien również stanowić o konieczności uchylenia decyzji. Tym bardziej, że sąd nie żądał uzupełnienia akt administracyjnych w tym zakresie. Podobnie jak i dokumentu określającego skalę punktacji danego osiągnięcia. W tym miejscu skarżący kasacyjnie wskazał, że z uwagi na dużą różnorodność przedstawionych przez studentów osiągnięć z różnych dziedzin nauki, niemożliwe jest stworzenie wyczerpującej listy osiągnięć i aktywności naukowej studentów, a tym samym przedstawienie bardziej szczegółowego klucza oceny, opisującego, ile dokładnie punktów jest przyznawanych za konkretną działalność naukową. O ile bowiem możliwe jest w przypadku osiągnięć sportowych utworzenie jednoznacznego klucza oceny, to możliwość taka nie istnieje w przypadku osiągnięć naukowych, właśnie z uwagi na ich różnorodność i stale powiększający się zakres, niemożliwy do skatalogowania. Przedstawione we uzasadnieniu decyzji zasady punktacji osiągnięć i aktywności naukowej (metoda punktowa), poprzez przyporządkowanie każdej działalności naukowej liczby punktów możliwych do uzyskania, np. praca w kole naukowym (0-2 pkt), wyznaczają granice uznania administracyjnego. O liczbie punktów przyznanych w danej kategorii decydowała nie tylko liczba osiągnięć, ale również charakter danego osiągnięcia. Np. w przypadku pracy w kole naukowym wyżej (lecz jednolicie dla wszystkich kół) było punktowane pełnienie funkcji przewodniczącego koła, niż członkowstwo w kole. Oznacza to, że Minister stosował jednakowe zasady oceny wniosków w stosunku do każdego ze studentów ubiegających się o stypendium, z zachowaniem zasady porównywalności osiągnięć i aktywności naukowej, gdyż takie same osiągnięcia uzyskiwały jednakową liczbę punktów. W decyzji w sprawie przyznania stypendium wskazano zatem liczbę punktów przyznanych w ramach danego osiągnięcia naukowego. Omówiono, które z osiągnięć zostały uwzględnione (praca w kole naukowym) oraz wskazano powody nieuwzględnienia wszystkich pozostałych osiągnięć. I w tym zakresie uzasadnienie decyzji jest zindywidualizowane w stopniu pozwalającym na ocenę, czy nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego. Uzasadnienie decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. W przypadku skarżącego punkty przyznane zostały wyłącznie za pracę w kole naukowym. Pozostałe wskazane we wniosku osiągnięcia, jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, nie były osiągnięciami związanymi ze studiami na kierunku filologia angielska lub też wykraczały poza katalog osiągnięć naukowych. Przedstawianie zasad ich punktowania nie ma zatem znaczenia. Biorąc pod uwagę fakt, że w zakresie pracy w kole naukowym maksymalnie przyznawano 2 pkt, a do otrzymania stypendium niezbędne było uzyskanie co najmniej 5,25 pkt, skarżący nie otrzymałby stypendium. Zatem uzupełnienie uzasadnienia decyzji o wskazanie, że praca w kole naukowym punktowana była 0,75 pkt za każde koło, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. A na pewno nie ma istotnego wpływu na jej wynik. Natomiast wskazanie, że w uzasadnieniu decyzji przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinno się wskazać przyczyny "przyznania za konkretne osiągnięcia studenta określonych punktów" i że uzasadnienie "zawiera zbyt mało odniesień , co do przyczyn przyznania skarżącemu konkretnych punktów za dane dokonanie" w zestawieniu ze stwierdzeniem, że "dochowanie przez organ powyżej wskazanych wymogów jest warunkiem niezbędnym do sformułowania oceny, czy odmawiając przyznania stypendium skarżącemu, który w świetle materiału dowodowego legitymuje się osiągnięciami naukowymi, organ ten nie przekroczył granic uznania administracyjnego" powoduje brak czytelności wskazań co do dalszego postępowania. W ocenie skarżącego kasacyjnie z powyższego nie wynika jednoznacznie, czy sąd uznał, że osiągnięcia zakwalifikowane przez organ, jako nienaukowe, są w istocie osiągnięciami naukowymi uzyskanymi w trakcie studiów pierwszego stopnia na kierunku filologia angielska.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył J. N., wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przewidzianych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

W pierwszej kolejności skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i przyjęcie, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania - art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niezebraniu całego materiału dowodowego i niewystarczającym przedstawieniu stanu faktycznego w uzasadnieniu decyzji, podczas gdy w sprawie materiał dowodowy został zebrany prawidłowo, a uzasadnienie decyzji odpowiada prawu

Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego całościowo zebrał oraz zweryfikował i rozważył posiadany materiał dowodowy. Organ wskazał powody, którymi kierował się rozstrzygając sprawę przyznania stypendium skarżącemu i dał im wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swoją decyzję wskazał rodzaje działalności naukowej, które są brane pod uwagę przy przyznawaniu stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz liczbę punktów przyznawanych w ramach danego osiągnięcia naukowego i wyjaśnił, dlaczego wziął pod uwagę jedynie pracę skarżącego w kole naukowym. Zasadnie wskazano w skardze kasacyjnej, że w sytuacji, kiedy przyznano punkty wyłącznie za pracę w kole naukowym, przedstawianie zasad punktowania pozostałych osiągnięć wskazanych we wniosku nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wskazać także należy, że nawet gdyby skarżący za pracę w kole naukowym uzyskał maksymalną liczbę punktów, która wynosiła 2, i tak nie otrzymałby stypendium. Uzasadnienie decyzji spełnia zatem wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Nie można natomiast podzielić zarzutu naruszenia art. 133 § 1 i art. 62 pkt 1 p.p.s.a., że Sąd nie skompletował akt niezbędnych do rozpoznania sprawy, bowiem Sąd orzekał na podstawie całości akt sprawy, koniecznych do wydania rozstrzygnięcia. Zgodzić się należy jednakże z organem, że w świetle mających zastosowanie w sprawie przepisów zbędne jest dołączanie do akt sprawy protokołu wyrażającego odrębną dla każdego zainteresowanego dokumentację, dotyczącą oceny jego dokonań i uzasadnienia przyznania mu za dane osiągnięcie określonej liczby punktów.

Na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem przedstawiając stan sprawy pominął omówione w decyzji organu II instancji powody nieuwzględnienia pozostałych osiągnięć skarżącego, co miało kluczowe znaczenie dla sprawy, bowiem Sąd nie wskazał, czy osiągnięcia uznane przez organ za nienaukowe, są w istocie osiągnięciami naukowymi, które organ powinien uwzględnić przy wydawaniu decyzji. Wskazać należy, że obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy obejmuje przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, a także ich ocenę pod względem zgodności z prawem (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Minister określił, dlaczego poszczególnych osiągnięć, wskazanych we wniosku przez studenta, nie wziął pod uwagę przy przyznawaniu punktacji. Organ wskazał, że nie jest uprawniony do oceny wszelkiej aktywności jaką dana osoba wykazała we wniosku, wynikającej z innych zainteresowań, ukończonych wcześniej studiów lub pracy zawodowej, a jedynie tej związanej z kierunkiem studiów. Wymienił w decyzji osiągnięcia, których z powyższego powodu nie uwzględnił. Dalej organ wskazał, których osiągnięć nie wziął pod uwagę ze względu na to, że wykraczały one poza katalog osiągnięć naukowych określonych w § 3 rozporządzenia. Sąd pierwszej instancji w ogóle nie ustosunkował się do argumentacji przedstawionej przez organ w tym zakresie.

Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie daje rękojmię, że sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Pozwala bowiem poznać przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia, prześledzić rozumowanie sądu pierwszej instancji. Pełni ono dwojaką funkcję. Z jednej strony ma charakter informacyjny względem stron postępowania sądowoadministracyjnego. Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie jest niezbędne dla należytego wywiedzenia zarzutów skargi kasacyjnej. Strona, chcąc merytorycznie polemizować ze stanowiskiem sądu musi poznać dokładnie argumenty przemawiające za takim rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonym wyroku. Z drugiej strony, uzasadnienie wyroku umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie. Jest to niezbędne dla przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej.

Naruszenie powyższego przepisu przejawiało się także w niezawarciu w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Rozpoznając ponownie sprawę Sąd I instancji będzie miał na względzie uwagi zawarte w niniejszym wyroku i dokona ponownej analizy zaskarżonej decyzji, biorąc pod uwagę całość argumentacji przedstawionej przez organ.

Rozstrzygnięcie o kosztach wydano na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.

-----------------------

2