Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2941/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.), Sędzia del. NSA Jolanta Sikorska, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak, po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt II SA/Po 1099/12 w sprawie ze skargi L. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 5 września

2013 r., sygn. akt II SA/Po 1099/12 oddalił skargę L. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego.

Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny i prawny sprawy Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...]marca 2012 r. Nr [...] Prezydent Miasta P., działając na podstawie art. 3 ust. 1, 3 i 4, art. 4, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 2, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), odmówił L. M. przyznania zasiłku celowego specjalnego w wysokości 87,94 zł.

W uzasadnieniu powyższej decyzji podniesiono, że w dniu 21 lutego 2012 r. L. M. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy w Rodzinie w P. Filia P. z wnioskiem o pomoc w formie pieniężnej na zakup rury i zaworu do rury. Wskazano, iż na tę okoliczność w dniu 22 lutego 2012 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy, w trakcie którego ustalono, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Ustalono również, że L. M. jest osobą w podeszłym wieku oraz przewlekle chorą na cukrzycę. W altanie działkowej wnioskodawcy zamieszkują również współlokatorzy prowadzący odrębne gospodarstwo domowe (B. P. i J. S.). Organ podniósł ponadto, że L. M. uszczegółowił złożony wniosek, wnosząc o pomoc pieniężną na zakup rury i zaworu oraz gwintowanie rury, które według ustnej deklaracji wnioskodawcy objęłoby kwotę około 50 zł. Wskazano następnie, iż dochodem wnioskodawcy w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (tj. styczniu 2012 r.) była renta rodzinna wraz z dodatkiem do renty rodzinnej dla sieroty zupełnej w łącznej wys. 1573,23 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w wys. 153 zł, a zatem łączny jego dochód w styczniu 2012 r. wyniósł 1726,23 zł.

Organ podniósł, że kryterium dochodowe dla jednoosobowego gospodarstwa domowego ustalone zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej wynosi 477 zł., a zatem L. M. nie spełnia przesłanki dochodowej do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, bowiem jego dochód przewyższa kryterium o kwotę 1249,23 zł.

W dalszej kolejności rozważono możliwość przyznania pomocy na wnioskowane cele na podstawie art. 41 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy lub zasiłek celowy pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty przyznanego świadczenia. Wskazano, iż z poczynionych ustaleń wynika, że na średniomiesięczne wydatki, według ustnego oświadczenia wnioskodawcy, składają się opłaty: dzierżawa 62 zł, butla gazu 60 zł, rachunek za wodę 29,22 zł, rachunek za zużycie energii elektrycznej 25 zł, rata kredytu 142 zł oraz opłata 105 zł - dla kolegi L. M., który świadczy na jego rzecz usługi opiekuńcze. Kolejnym stałym wydatkiem wnioskodawcy jest potrącenie niealimentacyjne dokonywane z renty w kwocie 364,09 zł. Po podliczeniu tych kwot łączna kwota miesięcznych wydatków L. M. wynosi 787,31 zł. Tak więc po opłaceniu wszystkich wydatków, do dyspozycji wnioskodawcy pozostaje kwota w wysokości 938,92 zł, która w ocenie Ośrodka Pomocy umożliwia zabezpieczenie wnioskowanej potrzeby we własnym zakresie.

Wskazano również, iż z uwagi na trudną sytuację finansową współlokatorzy wnioskodawcy nie partycypowali w styczniu 2012 r. w opłatach mieszkaniowych za altanę działkową. J. S. oświadczył, że wykona nieodpłatnie robociznę związaną z zainstalowaniem rury i zaworu. Podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 22 lutego 2012 r. zobowiązano pisemnie L. M. do dostarczenia pracownikowi socjalnemu do dnia 2 marca 2012 r. kopii wydatków mieszkaniowych, kopii opłat kredytów, wyceny kosztu zakupu rury i zaworu oraz numeru konta bankowego. Wnioskodawca nie wywiązał się jednak w wyznaczonym terminie z tych ustaleń i nie dostarczył brakujących dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku. W związku z powyższym dnia 8 marca 2012 r. wysłano do wnioskodawcy pismo z prośbą o kontakt i dostarczenie ww. dokumentów w ciągu 3 dni od daty odbioru wezwania. Wnioskodawca odebrał wezwanie w dniu 14 marca 2012 r., a następnie, w dniu 20 marca 2012 r. skontaktował się z pracownikiem socjalnym i przedłożył część wymaganych dokumentów tj. wycenę rur i zaworów oraz faktury za część elementów niezbędnych do remontu rur w kwocie 87,94 zł. Nie przedstawił jednak kopii wydatków mieszkaniowych, opłat kredytów i numeru konta bankowego.

Podsumowując, organ I instancji podkreślił, iż kwota 938,92 zł, którą dysponuje L. M. po uregulowaniu wszystkich stałych opłat, umożliwia mu zabezpieczenie wnioskowanej potrzeby we własnym zakresie. Wskazano, że treść art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej przesądza o wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego, który może być przyznany jedynie wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych przypadkach, bowiem o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód strony, ale sytuacja życiowa, w której znalazła się. Nie można jednak z tej formy pomocy społecznej wyprowadzać wniosku, iż przyznanie takiego zasiłku jest obowiązkiem organu, tak jak czyni się to w odniesieniu do osób spełniających kryterium dochodowe. Organ I instancji wyjaśnił, iż szczególnie uzasadniony przypadek to taka sytuacja życiowa rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych, ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to więc zdarzenia występujące okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczających poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości, a sytuacja wnioskodawcy nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku kwalifikującego do przyznania zasiłku celowego specjalnego.

Ponadto organ zaznaczył, że L. M. swoją postawą uniemożliwiał pracownikowi socjalnemu ustalenie podstawowych faktów dotyczących swojej sytuacji życiowej i zgromadzenia dokumentacji niezbędnej do rozpatrzenia złożonego wniosku, co uznać należy za brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu deklarowanej, trudnej sytuacji życiowej (art. 4 i art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej).

W dniu 19 kwietnia 2012 r. L. M. wniósł odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta Miasta P..

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Samorządowe kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko Prezydenta Miasta P., iż sytuacji L. M., posiadającego stały dochód miesięczny w wysokości 1726,23 zł (wyższy od kryterium dochodowego o kwotę 1249,23 zł), nie można zaliczyć do sytuacji szczególnej, która wymagałaby przyznania pomocy finansowej na wnioskowane cele. Jest to tym bardziej uzasadnione, iż zakup artykułów związanych z naprawą instancji wodociągowej wnioskodawca określił na kwotę 87,94 zł.

W dniu 19 listopada 2012 r. L. M. wniósł skargę na powyższą decyzję Kolegium.

W uzasadnieniu skargi ponownie podniesiono argumenty odwołania oraz wskazano, że adwokat z urzędu uzupełni skargę w stosownym czasie. Podkreślono, że L. M. potrzebuje czasu, aby odbudować swoje zdrowie, ale niestety nie posiada środków finansowych na lekarstwa i prywatne wizyty lekarskie. Wskazano, że skarżący opiekuje się 10 małymi pieskami, dla których musi zapewnić karmę. Podniesiono również, iż wnioskodawca jest niepełnosprawny od urodzenia (w wyniku działań wojennych) i powinna mu przysługiwać codzienna, specjalistyczna opieka.

Podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 5 września 2013 r. stawili się: skarżący - L. M. oraz jego pełnomocnik z urzędu. Pełnomocnik skarżącego wniósł jak w skardze i zarzucił organom naruszenie art. 41 ustawy o pomocy społecznej poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i nieprzyznanie zasiłku celowego specjalnego. Ponadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Skarżący oświadczył ponadto, że koszty naprawy rury pękniętej wskutek mrozu wyniosły faktycznie od 800 do 1000 zł, a nie tylko 87 zł, jak twierdzi organ. Na pytanie Sądu skarżący oświadczył, iż nie ma innych rachunków poza tymi, które zostały dołączone do akt.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga nie jest zasadna.

Sąd wskazał, że organy obu instancji zasadnie rozpoznały jego wniosek w oparciu o przepis art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. W myśl tego przepisu, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Wprawdzie użyty przez ustawodawcę w tym przepisie zwrot "szczególne przypadki" jest pojęciem nieostrym, jednakże w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że rozumieć pod nim należy przypadki wyraźnie odbiegające od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. Będzie to zatem sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość pozwala stwierdzić, że tak dotkliwe w skutkach lub tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych. Zdarzenia takie wykraczają granicami przewidywalności poza wszelkie możliwości ludzkiej zapobiegliwości życiowej. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, specjalny zasiłek celowy powinien być więc traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe.

Sąd podkreślił, że w myśl art. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, celem pomocy społecznej jest jedynie pomoc i wspieranie rodzin w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej i zaspokajanie ich niezbędnych potrzeb, a także wspieranie w podejmowaniu działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia się. Nie jest natomiast jej celem zapewnianie świadczeniobiorcy stałego źródła utrzymania na poziomie i w wysokości przez niego oczekiwanej oraz gwarantującej zwrot wszelkich poniesionych wydatków, w szczególności wówczas, gdy osoba ta przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do udzielenia pomocy. Wobec powyższego niewątpliwym jest, że nie wszystkie potrzeby wnioskodawców i nie w każdym zakresie mogą być zrealizowane. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie skarżący przekroczył kryterium dochodowe uprawniające go do skorzystania z pomocy przewidzianej treścią art. 39 ustawy o pomocy społecznej i nie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu art. 41 pkt 1 przedmiotowej ustawy, to stwierdzić należy, iż rozstrzygnięcia organów, odmawiające przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy nie naruszają prawa i mieszczą się granicach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne obejmuje bowiem prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej.

Sąd wywodził dalej, że sądowa kontrola decyzji uznaniowej, a więc takiej jaka zapadła w niniejszej sprawie, ogranicza się do zbadania jej zgodności z prawem, ale nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 k.p.a., jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków finansowych.

Sąd zauważył, iż wskazanie w odwołaniu i skardze na zły stan zdrowia L. M. nie zmienia stanu faktycznego ustalonego w sprawie przez organy administracji. Ani Prezydent Miasta P., ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie kwestionowały bowiem, że skarżący jest osobą chorą i wymagającą leczenia. Powodem odmowy uwzględnienia jego wniosku o pomoc finansową, zgłoszona jako pomoc na zakup rury i zaworu do rury, był fakt uzyskiwania przez niego relatywnie wysokiego dochodu, który wyklucza przyznanie pomocy w oparciu o treść art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, oraz okoliczność, że powyższy zakup nie jest związany z powstaniem szczególnej sytuacji życiowej, która pozwoliłaby na przyznanie specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 powyższej ustawy.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organy obu instancji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy oraz poprawnie go oceniły. Nie uchybiły również zasadom postępowania w sprawach z zakresu pomocy społecznej oraz celom tej pomocy wskazanym w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. Wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy zostały bowiem wyjaśnione w sposób pozwalający na jej rozpoznanie i rozstrzygnięcie. Znajdują one przy tym potwierdzenie w zgromadzonym w aktach materiale dowodowym. Zaś motywy i podstawa prawna podjętych rozstrzygnięć zostały przez organy wyjaśnione w sposób przekonujący. Kolegium wskazało zatem zasadnie, że zakup rury oraz zaworu do rury w sytuacji finansowej skarżącego jest wydatkiem, który L. M. powinien zapewnić we własnym zakresie.

Ponadto Sąd podniósł, iż oświadczenie L. M. złożone na rozprawie przed tut. Sądem, że naprawa pękniętej rury kosztowała faktycznie od 800 do 1000 zł - nie wpływa na niniejsze rozstrzygnięcie. Zarówno organ I jak i II instancji nie były bowiem poinformowane o tak dużym zakresie przeprowadzanej naprawy oraz o jej rosnących kosztach. W piśmie skarżącego z dnia 20 marca 2012 r. wyraźnie wskazał on, że wnioskuje o pomoc pieniężną na elementy do remontu, przedstawione na fakturze z "[...]" z dnia 17 marca 2012 r. w łącznej wysokości 87,97 zł. Rozpatrzenie przedmiotowego wniosku na podstawie powyższego oświadczenia było prawidłowe, gdyż organy rozstrzygające w sprawie nie mogły mieć rozeznania odnośnie do faktycznych, finalnych kosztów naprawy.

Sąd zważył również, iż wzrastająca liczba osób oczekujących wsparcia finansowego powoduje konieczność racjonalnego gospodarowania przyznanymi na ten cel środkami przez organy pomocy społecznej w celu zapewnienia koniecznej pomocy wszystkim tym, którym jest ona niezbędna, a w szczególności tym, którzy nie posiadają jakichkolwiek dochodów, bądź dochody te są na poziomie nieprzekraczającym ustawowego kryterium.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł L. M.. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., przez błędną ich wykładnię polegającą na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego z pominięciem mającej istotny wpływ na wynik sprawy okoliczności,

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, przez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że w świetle ustalonego stanu faktycznego organy administracji, odmawiając udzielenia skarżącemu pomocy, nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.

Wobec powyższego skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, względnie - uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że zarówno organ I instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniły dochód skarżącego jedynie na podstawie kwoty otrzymywanych świadczeń oraz wydatków ustalonych na podstawie niekompletnej dokumentacji. W trakcie toczącego się postępowania administracyjnego nie dochowano należytej staranności przy ustalaniu wydatków, jakie skarżący jest zmuszony ponosić każdego miesiąca (koszty leków i opieki lekarskiej, brak partycypacji współlokatorów w kosztach utrzymania lokalu mieszkalnego).

Autor skargi kasacyjnej wskazał również, że świadczenie, o jakie starał się skarżący związane było ze zdarzeniem losowym i sytuacją kryzysową. Do takiej kategorii zdarzeń, przewidzianych przepisem art. 7 pkt 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, należy bez wątpienia zdarzenie, z którym związany był wniosek skarżącego o przyznanie świadczenia. W jego konsekwencji skarżący pozbawiony został dostępu do wody, a co ostatecznie spowodowało poniesienie znacznie wyższych wydatków, niż te zgłoszone we wniosku o pomoc pieniężną. Okoliczności te znalazły się w ustaleniach organu I instancji, lecz nie zostały właściwie zinterpretowane. W przypadku, który został objęty zaskarżoną decyzją Prezydenta Miasta P. - Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, a następnie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, pomoc społeczna, która powinna zostać udzielona miałaby charakter wyjątkowy i jednorazowy. Byłoby to świadczenie, które pomogłoby skarżącemu w sytuacji losowej, której skutkom nie był w stanie podołać.

W konsekwencji przyjąć należy, zdaniem autora skargi kasacyjnej, że oddalając skargę, Sąd pierwszej instancji nie dokonał prawidłowej weryfikacji ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do odmowy przyznania skarżącemu zasiłku celowego specjalnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w art.183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu naruszenia powołanych przepisów prawa procesowego.

W ramach podstawy określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie art.7, art.77§1 i art.107§3 k.p.a. polegające na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy z pominięciem okoliczności mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej odnośnie podniesionych zarzutów wynika, że jej autor kwestionuje prawidłowość ustalenia przez organy pomocy społecznej wydatków ponoszonych przez L. M., a w szczególności kosztów zakupu lekarstw i opieki lekarskiej ponoszonych w związku z przewlekłą chorobą ( cukrzycą). W tej kwestii zauważyć należy, że wnioskujący o przyznanie zasiłku celowego specjalnego podczas wywiadu środowiskowego w dniu 22 lutego 2012 r. podał swoje wydatki miesięczne na łączną kwotę 787,31 zł. ( opłata za dzierżawę, opłaty za wodę, prąd, gaz, spłatę kredytu, koszty opieki uiszczanej opiekunowi), innych kosztów nie podał w czasie trwającego postępowania. Co jednak ważne wydatków tych w żaden sposób skarżący nie udokumentował, pomimo iż do tego się zobowiązał. Organ pierwszej instancji zwracał się dwukrotnie o wskazanie ponoszonych przez wnioskującego wydatków oraz dostarczenie kopii opłat i udokumentowanie tych wydatków. Pomimo braku udokumentowania wydatków wskazanych w wywiadzie środowiskowym organ pomocy społecznej uwzględnił je w wysokości określonej przez skarżącego. W tych okolicznościach zarzuty nieprawidłowego ustalenia wydatków nie zasługują na uwzględnienie.

Nietrafnie również zarzucono w skardze kasacyjnej naruszenie art.107§3 k.p.a., gdyż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak również w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazane zostały szczegółowe wyliczenia wydatków i okoliczności, które wpłynęły na treść podjętych decyzji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego również nie jest zasadny. Stosownie do art.41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany:

1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi; 2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.

Wskazany przepis ma zatem zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Organy administracji i Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć szczegółowo wyjaśniły powody odmowy przyznania wnioskowanego zasiłku. Stały dochód wnioskującego wynosi 1726,23 zł. miesięcznie, zaś po odliczeniu wydatków pozostaje kwota 938,92 zł. Wniosek dotyczył przyznania kwoty 87,94 zł. Prawidłowo zatem oceniono, że z kwoty pozostałej po odliczeniu stałych wydatków miesięcznych skarżący jest w stanie ponieść koszty naprawy rury, a koszty te sam skarżący określił w dniu 20 marca 2012 r. na kwotę 87,94 zł.( k.14 akt adm.). Nie można zatem zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej, że organy pomocy społecznej przekroczyły granicę uznania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku. Odnośnie wniosku o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej orzeknie zgodnie z właściwością Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.