Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 366/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1, 2 i 8
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.
article: par. 17 ust. 1 pkt 1 lit a, b, c w zw. z  par. 17 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Renata Nawrot, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej jako "Kierownik ARIMR" lub "organ I instancji"), działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, zwana dalej: "k.p.a."), art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm., dalej jako "ustawa o ARiMR"), art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 17 ust. 1 pkt 1 lit a, b, c w związku z § 17 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm., dalej jako "rozporządzenie RM z 20 lipca 2004 r."), art. 73 ust. 1 i 3 w związku z art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu: administracji i kontroli, przewidzianych

w rozporządzeniach Rady (WE) 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności, przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 3, t. 44, str. 243 ze zm., dalej: "rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004"), orzekł o ustaleniu dla [...] Sp. z o.o.

z siedzibą w B. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych (dalej także "PRŚ") w wysokości [...] zł.

W wyniku wniesionego odwołania na powołane wyżej rozstrzygnięcie Kierownika ARiMR, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "Dyrektor ARiMR" lub "organ odwoławczy"), decyzją nr [...] z [...] marca 2019 r., kierowaną do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej jako "skarżąca") jako następcy prawnego podmiotu [...] Sp. z o.o. z siedzibą

w B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 10 ust. 2 oraz art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 2137 ze zm., dalej jako: "ustawa

o ARiMR") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej jako "Spółka") w latach 2005 - 2009 otrzymała płatności z tytułu PRŚ, tj. m.in. w wysokości [...] zł za 2008 r. oraz [...] zł za 2009 r. Ostateczną zaś decyzją Dyrektora ARiMR z [...] lipca 2016 r. Spółce odmówiono przedmiotowych płatności za 2009 r. z uwagi na stworzenie sztucznych warunków uzyskania pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 września 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 810/16 oddalił skargę Spółki na decyzję Dyrektora ARiMR z [...] lipca 2016 r. Spółka złożyła skargę kasacyjną od ww. wyroku. W związku z powyższym, Kierownik ARiMR wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu PRŚ przyznanych Spółce na podstawie decyzji z [...] marca 2010 r. (za 2008 rok) oraz z [...] kwietnia 2010 r. (za 2009 rok). Postępowanie to zakończyło się wydaniem przez organ I instancji wskazanej na wstępie decyzji z [...] sierpnia 2018 r. Organ odwoławczy wskazał nadto, że w dniu [...] października 2018 r. w KRS prowadzonym dla skarżącej został dokonany wpis dotyczący połączenia jej m.in. ze Spółką.

Dyrektor ARiMR podniósł, że Spółka reprezentowana przez P. M., składając w dniu [...] czerwca 2005 r. wniosek o przyznanie płatności PRŚ zobowiązała się do realizacji 5 - letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Tymczasem, w 2009 r. organy ARiMR ustaliły, że Spółka w związku ze stworzeniem sztucznych warunków do uzyskania płatności nie spełniła warunku przyznania płatności PRŚ, co skutkowało odmową przyznania tych płatności. Zgodnie bowiem

z § 17 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r. płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny nie realizuje pakietu objętego wnioskiem. Zaprzestanie realizacji warunków, zgłoszonego do płatności projektu rolnośrodowiskowego, w danym roku powoduje nie tylko nieprzyznanie płatności za ten rok, lecz także skutkuje obowiązkiem zwrotu płatności wcześniej przyznanych obejmujących zakres zobowiązania wieloletniego. Wydanie przez Kierownika ARiMR decyzji odmawiającej przyznania Spółce płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. oznacza zarówno utratę uprawnienia do płatności wnioskowanej na dany rok, jak i utratę uprawnienia do płatności już uzyskanej, która podlega zwrotowi zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r.

Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z akt administracyjnych, w toku prowadzonego postępowania, ustalono, iż Spółka nie spełniła warunków przyznania płatności, określonych w § 2 rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r. Składając bowiem wniosek o przyznanie płatności na 2009 rok nie była posiadaczem gospodarstwa deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to pozostało we władaniu P. M.. Utworzenie zaś Spółki miało na celu stworzenie warunków,

w sposób sztuczny, wyłącznie dla uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemów wsparcia. To P. M. prowadził gospodarstwo rolne, ponosił nakłady i czerpał z tego tytułu zyski, zaś gospodarstwo Spółki zostało sztucznie utworzone w celu uzyskania wyższych płatności. Przyznanie zatem wnioskowanej przez Spółkę płatności było sprzeczne z § 2 rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r. oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE EUROATOM) nr 2988/95 oraz art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006.

Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że płatności rolnośrodowiskowe, przyznane Spółce na 2009 rok zostały przekazane w dniu [...] kwietnia 2010 r. na rachunek bankowy wskazany przez Spółkę we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Jednakże

w wyniku ponownej weryfikacji sprawy przyznania Spółce przedmiotowych płatności, Kierownik ARiMR wydał [...] stycznia 2016 r. decyzję o odmowie ich przyznania. Powyższe oznacza, że kwota płatności przekazana na rachunek Spółki w dniu [...] kwietnia 2010 r. na mocy pierwotnej decyzji Kierownika ARiMR z [...] kwietnia 2010 r. stanowi płatności pobrane nienależnie i wynosi [...] zł.

Organ odwoławczy stwierdził, że kwoty nienależnie pobranych płatności

z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w wysokości: [...] zł za 2008 rok oraz [...] zł za 2009 rok przekraczają kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, tym samym nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

Odnosząc się do zarzutu Spółki w zakresie przedawnienia obowiązku zwrotu należności Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że w niniejszej sprawie kwestię tę reguluje art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji istniały więc podstawy faktyczne do orzekania w tym zakresie.

Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że przepisy unijnego rozporządzenia mają bezpośrednie zastosowanie w krajowym porządku prawnym na podstawie art. 288 zdanie 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Oznacza to, że przepis krajowy sprzeczny z przepisem rozporządzenia unijnego nie może być stosowany.

W związku z tym, nie można przyjmować, że krajowe przepisy regulujące kwestię przedawnienia, np. art. 68 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., zwana dalej: "o.p."), czynią to odmiennie niż powyższy przepis unijny. Dyrektor ARiMR stwierdził, że ww. przepisy rozporządzeń unijnych są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów krajowych. Do takich samych wniosków dochodzi się, analizując przepis art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR odsyłający do "odpowiedniego" stosowania przepisów Działu III o.p., gdzie znajduje się art. 68. Reasumując, art. 68 o.p. nie może być stosowany w niniejszej sprawie ze względu na szczególną regulację wynikającą z art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Dyrektor ARiMR zauważył, że stosownie do art. 86 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 straciło moc z dniem 1 stycznia 2010 r. Jednakże rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r.

W ocenie Dyrektora ARiMR w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu przez skarżącą za lata 2008 - 2009, określone w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Zgodnie bowiem z art. 73 ust. 5 ww. rozporządzenia zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze. W niniejszej sprawie wypłata płatności PRŚ za lata 2008-2009, uznanej następnie za nienależnie pobraną miała miejsce

w dniach [...] i [...] kwietnia 2010 r., natomiast zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych, przyznanych Spółce zostało doręczone w dniu [...] maja 2018 r. Zatem Spółka została zawiadomiona o nieuzasadnionym charakterze ww. płatności przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. Natomiast od daty płatności za 2008 r. oraz 2009 r. do daty pierwszego powiadomienia Spółki przez właściwe władze

o nieuzasadnionym charakterze płatności z tytułu PRŚ, upłynęło więcej niż cztery lata. Nie zaistniała jednak przesłanka dobrej wiary o której mowa w ww. przepisie, która to ogranicza okres przedawnienia do lat czterech. W rozpoznawanej sprawie dobra wiara rolnika, o której mowa w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 nie wynika wprost z dokumentacji dostępnej organowi. Strona nie wykazała również, że jej działanie w tym zakresie nosiło cechy działania w dobrej wierze. Spółka, przystępując do programu rolnośrodowiskowego, była w pełni świadoma, że zobowiązała się do uczestnictwa w programie przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji, tj. od dnia [...] marca 2005 r. Dlatego też w stosunku do pobranych przez Spółkę i przypadających do zwrotu płatności rolnośrodowiskowych za lata 2008 - 2009 zastosowanie ma dziesięcioletni okres przedawnienia liczony od dnia wypłaty, który to okres jeszcze nie upłynął.

W ocenie organu odwoławczego przekazane Spółce płatności za 2008 i 2009 rok nie wynikały też z pomyłki ARiMR. Fakt bowiem ujawnienia okoliczności skutkujących obowiązkiem zwrotu miał miejsce po wydaniu przez Kierownika ARiMR decyzji o przyznaniu płatności i po realizacji wypłaty na rachunek bankowy wskazany przez Spółkę we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

Tym samym, Dyrektor ARiMR stwierdził, że zarzuty skarżącej podnoszone

w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie, zasadnym jest więc utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o ustaleniu skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu PRŚ.

Skargę na powołaną wyżej decyzję organu odwoławczego do sądu administracyjnego złożyła skarżąca, wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wniosła o przeprowadzenie przez Sąd dowodu uzupełniającego z dokumentów, tj. z akt sprawy przyznania płatności za okres objęty skarżoną decyzją oraz z informacji odpowiadającej pełnemu odpisowi KRS na okoliczności wskazane w uzasadnieniu skargi. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 29 ustawy o ARiMR

- art. 68 i art. 93 o.p. w związku z art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR

- art. 73 ust. 5 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 w przypadku gdyby zapisy art. 73 tegoż rozporządzenia podlegały stosowaniu w sprawie niniejszej

- art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004

- art. 7, art. 8, art. 10, art. 75, art. 77, art. 78, art. 79 § 1 i 2, art. 80 k.p.a.

w związku z 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004,

- art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004

- art. 97 § 1 k.p.a.

- art. 28 ust. 1 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem EFRnrROW

- art. 5 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z SEFGEFOiGR.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację. Uznał zarzuty skargi za niezasadne i wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z [...] kwietnia 2020 r. stanowiącym uzupełnienie skargi skarżąca wskazała, że organy ARiMR popełniły w sprawie błąd systemowy odpowiedniego zastosowania art. 93 o.p. Sukcesja generalna nie mogła bowiem

i nie może być w sprawie stosowana a postępowanie w sprawie ustalenia kwot domniemanych należnych płatności winno ulec umorzeniu. Skarżącą nie można zaś obciążyć odpowiedzialnością za zwrot ewentualnych nienależnie pobranych kwot płatności przez Spółkę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji ustalającą skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności PRŚ. Sporną w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności ustalenia skarżącej jako następcy prawnego Spółki kwoty nienależnie pobranych płatności PRŚ. W ocenie skarżącej, nie można jej obciążyć odpowiedzialnością za zwrot ewentualnych nienależnie pobranych kwot płatności przez Spółkę.

Kontrolując zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję według wyżej wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie zawiera argumentów mających wpływ lub mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty zawarte w skardze w większości zostały podniesione w odwołaniu, co do których organ odwoławczy w wyczerpujący sposób odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji organu stanowił art. 29 ustawy o ARiMR. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących

z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej – następuje w drodze decyzji administracyjnej. Według art. 29 ust. 2 ustawy

o ARiMR, właściwym w sprawie ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. W tym przypadku jest to Kierownik ARiMR.

Wyjaśnić należy, że nienależną płatnością jest wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota nienależnie pobranych środków publicznych pochodzących

z funduszy Unii Europejskiej i krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, jako świadczenie dokonane przez organ administracji publicznej na rzecz rolnika, które przestało być należnym na skutek wygaśnięcia obowiązku jego wypłacenia z powodu późniejszego zaistnienia okoliczności przewidzianych w przepisach regulujących pomoc finansową.

Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji na podstawie ww. przepisu jest zatem ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. W przedmiotowym postępowaniu organy administracji nie dokonują już ponownej oceny podstaw do przyznania płatności na rzecz beneficjenta. Postępowanie w zakresie przyznania płatności jest bowiem postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach faktycznych i prawnych.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, wbrew zarzutowi skarżącej, orzekające w sprawie organy dokonały prawidłowej analizy dotyczącej zasad sukcesji praw i obowiązków w sferze prawa regulującego płatności rolnicze,

w szczególności zaś odpowiedniego stosowania przepisów o.p. wymienionych

w ustawie o ARiMR.

Zgodzić się należy z organami ARiMR obu instancji, że skoro w dniu [...] października 2018 r. w KRS prowadzonym dla skarżącej został dokonany wpis dotyczący jej połączenia z innymi podmiotami, w tym m.in. ze Spółką, to skarżąca jako spółka przejmująca jest następcą prawnym Spółki. W myśl art. 493 § 1 i 2 Kodeksu spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1577) spółka przejmowana albo spółki łączące się przez zawiązanie nowej spółki zostają rozwiązane, bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego, w dniu wykreślenia z rejestru. Połączenie następuje z dniem wpisania połączenia do rejestru właściwego według siedziby, odpowiednio spółki przejmującej albo spółki nowo zawiązanej (dzień połączenia). Wpis ten wywołuje skutek wykreślenia spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, z uwzględnieniem art. 507. Efektem wpisu połączenia jest wykreślenie spółek przejmowanych lub spółek łączących się przez utworzenie nowej. Skoro zatem wpis o połączeniu w rejestrze spółki przejmującej nastąpił w ww. dniu, to tym samym z tym dniem Spółka utraciła byt prawny. Stosownie zaś do art. 494 § 1 Kodeksu spółek handlowych (zasada sukcesji generalnej) spółka przejmująca wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa

i obowiązki spółki przejmowanej. Tym samym, z dniem [...] października 2018 r. skarżąca stała się następcą prawnym Spółki.

Powyższe wynika również z art. 93-96 o.p. w których to przepisach uregulowana jest sukcesja uniwersalna. Rozumieć przez nią należy wstąpienie następcy prawnego w zasadzie we wszystkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki podatnika. Następca przejmuje po poprzedniku wszelkie jego obowiązki i prawa. Następstwo prawne na gruncie o.p. wiąże się

z dwiema formami łączenia: przez zawiązanie nowego podmiotu, na który przechodzi majątek wszystkich łączących się podmiotów oraz przez przejęcie, kiedy to następuje przeniesienie majątku jednego podmiotu na inny istniejący podmiot.

Stosownie do art. 93 § 1 o.p. osoba prawna zawiązana (powstała) w wyniku łączenia się: osób prawnych, osobowych spółek handlowych, osobowych

i kapitałowych spółek handlowych wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki każdej z łączących się osób lub spółek.

W myśl zaś art. 93 § 2 o.p. przepis § 1 stosuje się odpowiednio do osoby prawnej łączącej się przez przejęcie innej osoby prawnej (osób prawnych); osobowej spółki handlowej. Celem uregulowania w o.p. instytucji następstwa prawnego jest z jednej strony, zapewnienie wierzycielom podatkowym możliwości egzekwowania należności podatkowych ciążących na poprzednikach od ich następców, z drugiej – umożliwienie następcom korzystania z praw poprzedników.

Dodać należy, że wynikająca z art. 93 o.p. zasada sukcesji prawnej obejmuje wszelkie konsekwencje zdarzeń prawnych, które zaistniały w spółce przejmowanej. Istota sukcesji uniwersalnej polega na tym, że podmiot będący sukcesorem wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których stroną był podmiot przejmowany, ze skutkiem tak jak by to sukcesor od początku był stroną tych stosunków prawnych.

Nie ulega wątpliwości w niniejszej sprawie, że płatności PRŚ za 2008 i 2009 rok zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez Spółkę jako wnioskodawcę we wniosku o wpis do ewidencji producentów odpowiednio [...] i [...] kwietnia 2010 r.

Wobec bezspornego faktu wypłaty na rachunek wnioskodawcy nienależnych środków publicznych za 2008 r. i 2009 r. w kwocie łącznej [...] zł, pochodzących z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o ARiMR, zasadnym było wszczęcie przez Kierownika ARiMR postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez beneficjenta środków finansowych,

a następnie wydanie w tym przedmiocie decyzji, wskazując i określając jednocześnie wypłacone kwoty jako nienależnie pobrane.

Również należy się zgodzić z bezsporną okolicznością, że kwota nienależnie pobranych płatności PRŚ za lata 2008 – 2009 przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06. 2006 r. , str. 1 z późn. zm.). Tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

W przekonaniu Sądu, za niezasadne należy uznać zarzuty skarżącej zawarte w odwołaniu, jak i skardze, a dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Naruszenia te, jeśli nawet wystąpiły, nie miały bowiem istotnego wpływu na wynik sprawy. Przede wszystkim, organy obu instancji podjęły wystarczające kroki do wyjaśnienia sprawy, zebrały też w wyczerpujący sposób materiał dowodowy niezbędny do wydania swoich rozstrzygnięć. Decyzje zostały bardzo obszernie

i zgodnie z art. 107 § 1 i § 3 i art. 11 k.p.a. należycie i w przekonywujący sposób uzasadnione, a ocena zebranych przez organy ARiMR dowodów nie jest dowolna,

a tym samym nie doszło do naruszenia art. 80 k.p.a. W szczególności zaś zauważyć należy, że zgodnie z art. 78 § 2 k.p.a. organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu przedstawionego przez stronę, jeżeli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w danym postępowaniu.

W postępowaniu dotyczącym określenia kwoty nienależnie pobranej pomocy, organy nie rozpatrują ponownie kwestii, które były badane przy rozpoznawaniu wniosków

o przyznanie płatności. Postępowanie w zakresie przyznania płatności jest bowiem postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach faktycznych

i prawnych, co należy podkreślić. Również nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 79 k.p.a., bowiem analiza prowadzonego postępowania przez organy wskazuje, że skarżąca brała udział w postępowaniu dowodowym, składała wnioski dowodowe, pisma, oświadczenia, miała możliwość wypowiedzenia się. Okoliczność, że organy nie uwzględniały zgłaszanych wniosków czy odmiennie oceniły złożone dowody nie świadczy o naruszeniu art. 79 k.p.a. Z kolei zarzut zawarty w skardze a dotyczący naruszenia art. 97 § 1 k.p.a. nie został przez skarżącą w przekonywujący sposób uzasadniony. Sam bowiem fakt prowadzenia przeciwko P. M. postępowania karnego, jak słusznie zresztą zauważył organ odwoławczy, nie może jeszcze przesądzać o konieczności zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia Spółce kwoty do zwrotu. Rozstrzygnięcie takiego postępowania nie stanowi bowiem zagadnienia wstępnego w rozpatrywanej sprawie i nie ma przeszkody materialnoprawnej uniemożliwiającej wydanie rozstrzygnięcia w sprawie.

Kolejną sporną w niniejszej sprawie jest kwestia przedawnienia ustalania kwoty płatności PRŚ otrzymanej przez Spółkę jako poprzednika prawnego skarżącej a podlegającej ewentualnemu zwrotowi. W szczególności sporne jest, czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował odnośnie przedawnienia przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego, jak również w skardze wskazywała, że w tym zakresie winny znaleźć zastosowanie przepisy o.p.

Nie można jednak uznać za słuszne stanowiska, że do płatności z tytułu PRŚ, których warunki przyznania i zwrotu (w tym okresu przez jaki ten zwrot może być dochodzony) zostały uregulowane w przepisach unijnych, należy jeszcze stosować odmienne regulacje prawa krajowego dotyczące m.in. terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, którego przekroczenie powoduje wygaśnięcie takiego zobowiązania lub terminów przedawnienia do wydania decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych, po którego upływie nie może już powstać zobowiązanie podatkowe.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że kwestię przedawnienia obowiązku zwrotu należności w niniejszej sprawie reguluje art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Na podstawie art. 288 zdanie 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, przepisy unijnych rozporządzeń mają bezpośrednie zastosowanie w krajowym porządku prawnym. Oznacza to, że przepis krajowy sprzeczny z przepisem rozporządzenia unijnego nie może być stosowany. W związku z tym, nie można przyjmować, że krajowe przepisy regulujące kwestię przedawnienia, np. art. 68 o.p., czynią to odmiennie niż powyższe przepisy unijne. Przepisy rozporządzeń unijnych są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów krajowych. Również art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR odsyła do "odpowiedniego" stosowania przepisów działu III o.p., gdzie znajduje się art. 68. Dlatego też ww. przepis nie może być stosowany w niniejszej sprawie ze względu na szczególną regulację wynikającą z ww. przepisów unijnego rozporządzenia.

Wprawdzie, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, stosownie do art. 86 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 straciło moc z dniem 1 stycznia 2010 r. Jednakże rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r. Ponadto zgodnie z art. 43 rozporządzenia Komisji (WE) nr 640/2014, rozporządzenie nr 1122/2009 straciło moc z dniem 1 stycznia 2015 r. Rozporządzenie to stosuje się jednak nadal w stosunku do wniosków o płatność i wniosków o wsparcie złożonych w odniesieniu do roku 2014 i lat wcześniejszych.

W niniejszej sprawie wnioski o płatności PRŚ złożone przez Spółkę dotyczyły lat 2008 - 2009. Niewątpliwie są to lata wcześniejsze niż 2014 rok. Tym samym, zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że w niniejszej sprawie podstawę do ustalenia skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności za ww. lata stanowi art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Zgodnie z art. 73 ust. 4 ww. rozporządzenia obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczył elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Stosownie z kolei do art. 73 ust. 5 powoływanego rozporządzenia obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat.

Poza sporem pozostaje, że płatności PRŚ zostały przekazane

Spółce w dniach [...] i [...] kwietnia 2010 r. Zawiadomienie zaś o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zostało doręczone Spółce w dniu [...] maja 2018 r., a zatem nie upłynął dziesięcioletni okres przedawnienia o którym mowa art. 73 ust. 5 ww. rozporządzenia.

Zgodzić się należy z ustaleniami organu odwoławczego dotyczącymi braku zaistnienia przesłanki dobrej wiary o której mowa w ww. przepisie, a która to ogranicza okres przedawnienia do lat czterech. Prawidłowo też Dyrektor ARiMR ocenił, że w sprawie nie zachodzą przypadki wyłączające obowiązek zwrotu płatności z art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Realizacja płatności nie wynikała bowiem z pomyłki organu. W dacie przyznawania i wypłaty płatności Spółce organ ARiMR kierował się bowiem danymi zawartymi w jej wnioskach złożonych na 2008 r. i 2009 r. Za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności odpowiada zaś występujący z nim rolnik.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela też stanowisko organu odwoławczego obszernie przedstawione w stanie faktycznym niniejszego uzasadnienia, że Spółka reprezentowana przez P. M., składając w dniu [...] czerwca 2005 r. wniosek o przyznanie płatności PRŚ zobowiązała się do realizacji 5 - letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Tymczasem, w 2009 r. organy ARiMR ustaliły, że Spółka w związku ze stworzeniem sztucznych warunków do uzyskania płatności nie spełniła warunku przyznania płatności PRŚ, co skutkowało odmową przyznania tych płatności. Zgodnie zaś

z § 17 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r. płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny nie realizuje pakietu objętego wnioskiem. Zaprzestanie realizacji warunków, zgłoszonego do płatności projektu rolnośrodowiskowego, w danym roku powoduje nie tylko nieprzyznanie płatności za ten rok, lecz także skutkuje obowiązkiem zwrotu płatności wcześniej przyznanych obejmujących zakres zobowiązania wieloletniego. Wydanie przez Kierownika ARiMR decyzji odmawiającej przyznania Spółce płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. oznacza zarówno utratę uprawnienia do płatności wnioskowanej na dany rok, jak i utratę uprawnienia do płatności już uzyskanej, która podlega zwrotowi zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r.

Organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że Spółka nie spełniła warunków przyznania płatności, określonych w § 2 rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r. Składając bowiem wniosek o przyznanie płatności na 2009 rok nie była posiadaczem gospodarstwa deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to pozostało we władaniu P. M.. Utworzenie zaś Spółki miało na celu stworzenie warunków, w sposób sztuczny, wyłącznie dla uzyskania korzyści sprzecznych

z celami systemów wsparcia. To P. M. prowadził gospodarstwo rolne, ponosił nakłady i czerpał z tego tytułu zyski, zaś gospodarstwo Spółki zostało sztucznie utworzone w celu uzyskania wyższych płatności. Przyznanie zatem wnioskowanej przez Spółkę płatności było sprzeczne z § 2 rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r. oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE EUROATOM) nr 2988/95 oraz art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006.

Zgodnie zaś z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Powyższe oznacza, że jak słusznie stwierdził Dyrektor ARiMR, płatności

rolnośrodowiskowe przyznane Spółce za lata 2008 - 2009 są nienależne, a jako takie podlegają obowiązkowi zwrotu. Obowiązek zwrotu spoczywa zaś na skarżącej jako następcy prawnemu Spółki.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak

w sentencji wyroku.