Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2280/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Andrzej Malinowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2007 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Wojewoda Mazowiecki zaskarżoną decyzją z [...] września 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] października 2004 r. o wymeldowaniu P. Z. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.

Organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy:

Z wnioskiem o wymeldowanie P. Z. z wyżej opisanego lokalu wystąpiła H. B., następnie wniosek ów podtrzymali nowi właściciele lokalu, tj. A. B., A. B. oraz A. B. Prezydent W. decyzją z [...] października 2004 r. orzekł o wymeldowaniu P. Z. i decyzję tą Wojewoda Mazowiecki decyzją z [...] stycznia 2005 r. utrzymał w mocy. P. Z. złożył na decyzję organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd wyrokiem z 21 listopada 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] styczna 2005 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż organ w toku postępowania dopuścił się naruszenia art. 8 K.p.a., bowiem zakończył postępowanie [...] stycznia 2005 r., pomimo tego że wcześniej przedłużył termin rozpoznania odwołania do dnia [...] lutego 2005 r,, dając stronie możliwość uzupełnienia materiału dowodowego sprawy. Naruszył również art. 10 K.p.a., tj. zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu.

Wojewoda Mazowiecki - po ponownym rozpoznawaniu sprawy - stosownie do wytycznych wyroku Sądu Administracyjnego wezwał strony postępowania do złożenia wyjaśnień i wskazania czy sprawa z wniosku P. Z. o wznowienie postępowania w przedmiocie naruszonego posiadania lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. została zakończona wyrokiem sądu cywilnego.

A. i A. B. w swoich pisemnych wyjaśnieniach oświadczyli, iż sprawa o przywrócenie naruszonego posiadania spornego mieszkania została zakończona prawomocnym wyrokiem sądu. Natomiast wszelkie wnioski P. Z. o wznowienie postępowania w tej sprawie na posiedzeniu niejawnym zostały oddalone.

P. Z. również na piśmie wskazał, iż sprawa sądowa dotycząca wznowienia postępowania w sprawie o naruszenie stanu posiadania przedmiotowego lokalu nie została jeszcze "rozwinięta". Wyrok Sądu Rejonowego z

Sygn. akt IV SA/Wa 2280/06

2003r. został przez niego zaskarżony do tegoż sądu. Niemniej jednak postanowienie wydane przez Sąd okazało się dla niego niekorzystne i złożył na nie zażalenie do Sądu Okręgowego. Sąd uznał zażalenie za zasadne i postanowieniem z [...] grudnia 2005 r. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego z [...] marca 2005 r. o odrzuceniu jego skargi o wznowienie, co oznacza iż sprawa o przywrócenie naruszonego posiadania jest w toku.

Niezależnie od powyższego Wojewoda Mazowiecki pismem z 29 lipca 2006r., jak też powtórnym pismem z 19 lipca 2006 r., zwrócił się do Sądu Rejonowego dla W. I Wydział Cywilny o wyjaśnienie powyższych okoliczności.

Sąd Rejonowy dla W. I Wydział Cywilny pismem z 10 sierpnia 2006r. wyjaśnił, iż sprawa z powództwa P. Z. zarejestrowana pod sygn. [...] przeciwko A. B. i A. B. o przywrócenie naruszonego posiadania została zakończona wyrokiem z [...] sierpnia 2004 r. oddalającym powództwo P. Z. i wyrok jest prawomocny.

P. Z., stawiając się na wezwanie organu odwoławczego w dniu 6 września 2006 r. celem zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy, wniósł o przedłużenie terminu jej rozpatrzenia, albowiem Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny odroczył rozpatrzenie sprawy o przywrócenie naruszonego posiadania do 22-23 października 2006 r. z uwagi na chorobę A. B.. Sprawa nie została więc zakończona.

Dalej organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z powyższego przepisu wynika, iż jedyną przesłanką, jaką bada organ meldunkowy w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego, jest fakt opuszczenia lokalu przez określoną osobę. Kwestia istnienia prawa oznaczonej osoby do przebywania w lokalu nie warunkuje decyzji organu w przedmiocie wymeldowania. Za miejsce pobytu stałego należy rozumieć miejsce, w którym się skupiają wszystkie codzienne sprawy, miejsce, w którym się przebywa, wypoczywa i prowadzi gospodarstwo domowe (wyrok NSA z 14.05.2001r., V SA 1496/00, Lex nr 54454). O opuszczeniu miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 e.l.d.o. można mówić wówczas, gdy osoba,

Sygn. akt IV SA/Wa 2280/06

której postępowanie dotyczy, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli tej osoby.

Organ oceniając cały materiał dowodowy zebrany w sprawie, w oparciu o dyspozycję art. 80 K.p.a., uznał że P. Z. dobrowolnie opuścił lokal nr [...] przy ul. [...] w W. i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Przedmiotowy lokal nie jest już miejscem pobytu stałego dla odwołującego się, nie koncentruje się w nim jego życie w powyższym rozumieniu. Fakt ten potwierdziła w toku postępowania H. B. ([...] odwołującego się), jak też sam P. Z.. H. B. w dniu 12 lutego 2003 r. oświadczyła, iż [...] P. Z. od sierpnia 2002 r. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i opuścił go dobrowolnie. P. Z. w dniu 3 lutego 2003 r. również potwierdził fakt niezamieszkiwania, z tym że od dnia 15 stycznia 2003 r., jednak nie z własnej woli, ale na skutek bezprawnego zachowania [...] A. B., który utrudnił mu zamieszkiwanie przez wymianę zamków w drzwiach wejściowych. Przesłanka ta została zbadana przez Wojewodę Mazowieckiego za pośrednictwem Sądu Rejonowego dla W., który prawomocnym wyrokiem z [...] sierpnia 2004 r. oddalił powództwo P. Z. przeciwko H. i A. B. o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu nr [...] przy ul.[...] w W.

Organ mając zatem na względzie, iż w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 15 ust. 2 e.l.d.o. oraz fakt, że ewidencja ludności służy rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji o wymeldowaniu P. Z. ze spornego mieszkania.

P. Z. - w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] września 2006 r. -wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Zarzucił naruszenie art. 7, art. 75 K.p.a. - przez wydanie decyzji przed zapoznaniem się z dowodami przedstawionymi przez skarżącego, art. 77, art. 78 i art. 80 K.p.a. - przez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. - przez wydanie decyzji przed rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego przez sąd, art. 107 K.p.a. - przez niezgodne z przepisami uzasadnienie zaskarżonej

Sygn. akt IV SA/Wa 2280/06

decyzji, oraz art. 29 ustawy ewidencyjnej - przez prowadzenie postępowania mimo braku wniosku uprawnionego podmiotu.

Skarżący podniósł, iż 6 września 2006 r. złożył w organie zaświadczenie z Sądu Rejonowego dla W., z którego wynika, iż toczy się sprawa o wznowienie postępowania dotyczącego naruszonego posiadania, poinformował o odroczeniu rozprawy i wniósł o przedłużenie terminu rozpatrzenia sprawy meldunkowej do zakończenia postępowania cywilnego. Stwierdził, iż nie zaprzecza, że postępowanie o naruszenie posiadania zostało zakończone. Niemniej jednak toczy się postępowanie wznowieniowe, do którego organ nie odniósł się w zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż organ powołał się jedynie na informację uzyskaną z Sądu, iż sprawa o naruszenie posiadania została zakończona prawomocnym wyrokiem, a nie zwrócił się o informację na jakim etapie znajduje się postępowanie o wznowienie. W świetle powyższego poza sporem jest, iż zaskarżona decyzja została wydana przed zapoznaniem się ze wszystkimi istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy dowodami, a jej uzasadnienie uchybia art. 107 K.p.a.

Wojewoda Mazowiecki - w odpowiedzi na skargę - wniósł o oddalenie skargi, tym samym podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm administracyjnego prawa materialnego, obowiązującymi w dacie wydania aktu administracyjnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego z [...] września 2006 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.

Ewidencja ludności - zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - dalej w skrócie: e.l.d.o. (Dz.U. z 2006 r.,

Sygn. akt IV SA/Wa 2280/06

nr 139, poz. 993, ze zm.) - polega m. in. na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Stosownie do art. 9 ust. 2b e.l.d.o. zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Z kolei zgodnie z art. 15 ust. 2 e.l.d.o. - będącym podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji -organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 e.l.d.o.).

Z powyższych regulacji wynika, iż wymeldowanie dokonywane jest w przypadku, gdy dana osoba opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 e.l.d.o. jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (wyrok NSA z 23.04.2001 r., sygn. V SA 3169/00, publ. LEX nr 50123; 21.03.2001 r., sygn. V SA 2950/00, publ. LEX nr 80643; 23.09.1999r.09.23, sygn. V SA 252/99, publ. LEX nr 49952).

Z ustaleń poczynionych przez organ wynika, iż P. Z. nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Nie mieszkał w przedmiotowym lokalu także w momencie wniesienia wniosku o wymeldowanie. Niemniej jednak skarżący twierdził, iż do opuszczenia lokalu został zmuszony przez [...] A. B., zatem opuścił go wbrew własnej woli. Tak więc jedyną wątpliwą okolicznością w sprawie wymagającą bezspornego wyjaśnienia było ustalenie, czy opuszczenie spornego mieszkania nastąpiło dobrowolnie. W tej materii organ oparł się na prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego I Wydziału Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2004r., którym oddalono powództwo wniesione przez P. Z. przeciwko A. B. i jego synowi A. B. o ochronę naruszonego posiadania spornego lokalu (sygn. akt [...]). Dodatkowo należy też wskazać, iż Sąd Rejonowy dla W. Wydział I Cywilny postanowieniem z [...] czerwca 2007 r. odrzucił skargę P. Z. o wznowienie postępowania w sprawie [...], czego dowodzi przedłożona do akt sprawy sądowej przez A. B. kserokopia postanowienia wraz z uzasadnieniem.

Sygn. akt IV SA/Wa 2280/06

Sąd uznał, iż organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego

powołanych w skardze, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu ustalenia w zakresie spełnienia przesłanek do wymeldowania, wynikających z przytoczonych przepisów prawa materialnego, zostały właściwie poczynione, ocenione i udowodnione w całym toku postępowania administracyjnego. Całokształt przedstawionych okoliczności w sprawie wskazuje na niezamieszkiwanie skarżącego pod wskazywanym adresem. Zatem utrzymywanie zameldowania na pobyt stały w lokalu, w którym faktycznie nie zamieszkuje stwarzałoby fikcję meldunkową. Zaś za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której znalazł się skarżący, mianowicie usunięcia z lokalu (jak twierdzi) i skorzystania we właściwym czasie z przysługujących środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, jednak pomimo ich podjęcia nie doprowadzenia do uznania za bezprawne działań A. B. i A. B., mających być osobami, które przyczyniły się do opuszczenia lokalu.

Nie można uznać za słuszne twierdzeń skarżącego, iż organ naruszył art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., albowiem wydał decyzję przed rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego. Z akt sprawy wynika, iż postępowanie o wymeldowanie było zawieszone na mocy postanowienia z [...] lutego 2003 r. do czasu rozpoznania przez sąd powszechny wniesionego przez skarżącego powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania i po wydaniu w dniu [...] sierpnia 2004 r. wyroku oddalającego to powództwo postępowanie podjęto, w konsekwencji wydano decyzję w przedmiocie wymeldowania. Zatem organ odwoławczy wydał merytoryczną decyzję po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu. Żadna ze stron postępowania administracyjnego o wymeldowanie nie kwestionowała faktu oddalenia przez sąd powództwa posesoryjnego, którą to okoliczność przyjął organ wydając decyzję w przedmiocie wymeldowania skarżącego. Złożenie zaś skargi o wznowienie postępowania w sprawie prawomocnie już zakończonej jest instytucją procesową nadzwyczajną, stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej już prawomocnym orzeczeniem, pod warunkiem że było ono dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego, nie mającą wpływu na przebieg postępowania administracyjnego o wymeldowanie.

Pomimo zaprezentowanego przez Sąd poglądu nie można skutecznie zarzucić organowi, jak to czyni skarżący, iż organ w zaskarżonej decyzji nie odniósł

Sygn. akt IV SA/Wa 2280/06

się do kwestii toczącego się postępowania o wznowienie. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, potwierdzają to też akta sprawy, organ pismami z 29 maja 2006 r. i 19 lipca 2006 r. zwracał się do Sądu Rejonowego o udzielenie informacji, czy postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie przywrócenia naruszonego posiadania ww lokalu o sygn. [...] zostało już zakończone i z jakim skutkiem. Sąd Rejonowy pismem z 10 sierpnia 2006r. poinformował, iż w sprawie [...] o przywrócenie posiadania wyrokiem z [...] sierpnia 2004r. powództwo oddalił i wyrok ten jest prawomocny. W opisanej sytuacji, czyli przy jasnej treści pism organu kierowanych do Sądu Rejonowego, jak i treści uzyskanej na nie odpowiedzi, przy jednoczesnym braku przeciwnych informacji, organ miał prawo przyjąć, iż postępowanie wznowieniowe zostało zakończone. Zwłaszcza, że potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy nie znajduje podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż 6 września 2006r. złożył w organie zaświadczenie z Sądu Rejonowego dla W., z którego miało wynikać, iż toczy się sprawa o wznowienie postępowania dotyczącego naruszonego posiadania. Z akt sprawy wynika, iż istotnie 6 września 2006 r. skarżący stawił się na wezwanie organu celem zapoznania z materiałem dowodowym sprawy. Na dowód stawiennictwa sporządzono protokół, w którym skarżący zawarł prośbę o przedłużenie terminu rozpoznania sprawy do 31 października 2006 r. z uwagi na odroczenie przez Sąd powszechny rozprawy w sprawie o "przywrócenie terminu do naruszonego stanu posiadania". Niemniej jednak żadnego zaświadczenia wtedy nie złożył. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z dnia [...] lutego 2005 r, wystawione przez Sąd Rejonowy dla W. I Wydział Cywilny, z którego wynika, iż toczy się postępowanie o wznowienie postępowania o sygn. [...] z powództwa P. Z. przeciwko A. B. o wznowienie postępowania w sprawie [...], ale złożone przez skarżącego przy piśmie z 18 lutego 2005 r. i wystawione ponad półtora roku przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

W kwestii zarzutu skarżącego, że postępowanie toczyło się mimo braku wniosku uprawnionego podmiotu, należy wskazać, iż wprawdzie H. B. zbyła mieszkanie [...] stycznia 2003 r., a wniosek o wymeldowanie złożyła [...] stycznia 2003 r., niemniej jednak nowi właściciele lokalu w trakcie postępowania wniosek ów podtrzymali. Nadto przedmiotowa sprawa była już wcześniej przedmiotem kontroli Sądu Administracyjnego, który okoliczność tej z racji nieodniesienia się do niej w uzasadnieniu wyroku nie uznał za uchybienie mające wpływ na wynik sprawy.

Sygn. akt IV SA/Wa 2280/06

W tym stanie rzeczy uznano, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jak również innych przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie powyższego - na mocy art. 151 P.p.s.a. -orzeczono jak w sentencji.