Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1134/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5,87 ust. 1, art. 92 ust. 1, art. 93 ust. 1, art. 4 pkt 17, art. 4 pkt 3a, art. 92 c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 138 par. 2, art. 76 par. 1, art. 77 par. 1, art. 7,8,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. W.-Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] na podstawie art. 5, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), nałożył na M.W., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo "B" M.W., karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez licencji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w dniu 12 maja

2009 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...], funkcjonariusze Izby Celnej dokonali kontroli samochodu marki [...] o nr rejestracyjnym [...], należącego do M.W., którym przewożono ładunek ww. firmy w postaci odpadów rybnych. W sporządzonym protokole kontroli wskazano, że przewóz drogowy był wykonywany bez posiadania w pojeździe zaświadczenia uprawniającego do przewozu drogowego na potrzeby własne. Nadto, do protokołu przesłuchania osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia kierowca (J.K.) oświadczył, że jest zatrudniony w firmie "B" na umowę zlecenia, a od szefowej otrzymał wyłącznie winietę. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego Starostwo Powiatowe poinformowało, że na dzień 12 maja 2009 r. ww. przedsiębiorca nie posiadał zaświadczenia na wykonywanie przewozu na potrzeby własne oraz, że nie składał wniosku o wydanie licencji na przewóz drogowy. Z kolei wyjaśnienia skarżącej wykazały, że umowa zlecenia z kierowcą nie została spisana. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy organ I instancji uznał, że wykonywany w dniu 12 maja 2009 r. przewóz miał charakter pomocniczy w stosunku do podstawowej działalności przedsiębiorcy (przetwarzanie, konserwowanie i sprzedaż ryb, skorupiaków i mięczaków). Ponadto, przewóz ten nie spełniał warunków przewozu na potrzeby własne, skoro kierowca nie był zatrudniony w firmie w dniu kontroli. Tak więc na wykonywany przewóz powinna zostać uzyskana licencja, a jej brak obligował do nałożenia kary pieniężnej.

Od powyższej decyzji M.W. wniosła odwołanie, do którego załączyła kserokopie: umowy zlecenia nr [...] zawartej w dniu 11 maja 2009 r. pomiędzy nią a kierowcą – J.K. oraz dokument handlowy wymagany przy przewozie ubocznych produktów zwierzęcych.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję I instancji.

Powyższą decyzję M.W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, art. 5 ust. 1

w związku z art. 4 pkt 17, art. 4 pkt 3a oraz art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 6 września

2001 r. o transporcie drogowym oraz art. 138 § 2 K.p.a. Strona nie zgodziła się

z twierdzeniem organu odwoławczego, że wykonywanie transportu drogowego niestanowiącego działalności gospodarczej wymagało uzyskania licencji zwłaszcza

w sytuacji, gdy był to jednorazowy przewóz o charakterze niezarobkowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 550/10, oddalił skargę M.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Sąd stanął na stanowisku, że przewóz odpadów rybnych z firmy Przedsiębiorstwo "B" M.W., który miał miejsce w dniu 12 maja 2009 r., stanowił transport drogowy, gdyż był przewozem wykonywanym pomocniczo w stosunku do prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej i nie mógł być kwalifikowany jako przewóz na potrzeby własne, skoro kierowca nie był pracownikiem skarżącej. W konsekwencji Sąd uznał, że skarżąca była zobowiązana do uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego, nawet jeżeli był to przewóz jednorazowy, zatem decyzja nakładająca karę pieniężną w wysokości [...] zł odpowiadała prawu.

W wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionej skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 417/11, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji.

W uzasadnieniu orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny wskazując na wagę i znaczenie ustaleń faktycznych dokonywanych w toku kontroli podniósł, że zarówno organy obu instancji jak i Sąd pierwszej instancji w żadnym zakresie nie odniosły się do protokołu kontroli z 12 kwietnia 2009 r. W szczególności nie zostało wyjaśnione z jakich powodów zostały poczynione odmienne ustalenia od tych, które zawarto w protokole kontroli. Brak wyraźnego odniesienia się do protokołu z kontroli nie pozwala zaś na jednoznaczne rozstrzygnięcie w zakresie charakteru wykonywanego przez skarżącą przewozu. Przy czym Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że – jak wynika z decyzji organów obu instancji - organy doszły do wniosku, że skarżąca nie wykonywała przewozu drogowego na potrzeby własne lecz transport drogowy wymagający licencji, a zatem dokonały zmiany kwalifikacji przewozu i przesądziły o innym naruszeniu niż wykazane w protokole z kontroli. Podobnie Sąd pierwszej instancji nie odniósł się wyraźnie do protokołu kontroli i nie wypowiedział się w kwestii przyjętego przez organy naruszenia ustawy o transporcie drogowym w kontekście ustaleń zawartych w protokole kontroli.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny

wyrokiem z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 1032/12 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r.

z uwagi na brak uwzględnienia przez organ odwoławczy wszystkich okoliczności faktyczny istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy.

Argumentując treść podjętego rozstrzygnięcia Sąd podał, że ponowne badanie skargi doprowadziło do uznania, że organ odwoławczy, pomimo dokonanej w decyzji organu I instancji zmiany kwalifikacji naruszenia, nie wyjaśnił jakie przyczyny legły

u podstaw takich ustaleń i czy znajdują one oparcie w protokole kontroli. W rezultacie organ odwoławczy nie odniósł się do stwierdzonego podczas czynności kontrolnych uchybień prawa. Tym samym nie sposób uznać, aby w sposób właściwy wyjaśniono charakter przewozu wykonywanego przez skarżącą w dniu kontroli, skoro wskazując na zasadność nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu bez licencji nie odniesiono się do ustaleń faktycznych wynikających z protokołu, które by miały potwierdzać to naruszenie. Tymczasem od prawidłowej oceny okoliczności faktycznych wynikających z protokołu uzależniony jest wynik postępowania w sprawie.

W podsumowaniu Sąd wskazał, że organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę powinien przy ocenie stanu faktycznego odnieść się do okoliczności wskazanych w protokole i stosownie do dokonanych ustaleń i ich oceny podjąć odpowiednie rozstrzygnięcie w sprawie, uwzględniając wskazania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...], na podstawie art. 5 ust. 1, art. 4 pkt 3 lit. a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1 i ust. 6, art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265), art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454), po rozpoznaniu sprawy wszczętej odwołaniem M.W. w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 1032/12, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ w pierwszej kolejności wskazał,

że w rozpoznawanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2012 r. z uwagi na to,

że sprawa nie została zakończona decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Stosownie do przepisów znowelizowanej ustawy, transport drogowy obejmuje swym zakresem każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, o ile nie spełnia warunków, uprawniających do uznania go za przewóz na potrzeby własne, a więc warunków z art. 4 pkt 4 ustawy.

Analiza stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzonych w niej dowodów

z uwzględnieniem wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2012 r. doprowadziła organ do przekonania, że wykonywany w dniu kontroli przewóz drogowy uznać należy za transport drogowy określony w art. 4 pkt 3 lit. a ustawy.

Zapisy dokonane w protokole kontroli, wyjaśnienia kierowcy złożone w dniu kontroli (w tym dotyczące formy zatrudnienia) oraz okazane przez kierowcę dokumenty dotyczące przewożonego ładunku, stanowiły dla kontrolujących funkcjonariuszy podstawę do przyjęcia, że wykonywany przez przedsiębiorcę przewóz drogowy jest niezarobkowym przewozem drogowym - przewozem na potrzeby własne. Jednocześnie powyższe dowody były dla organu I instancji oraz organu odwoławczego podstawą do uznania, że konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w celu jednoznacznego wykazania, czy przedmiotowy przewóz należy uznać na niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne czy za transport drogowy. Niewątpliwie ustalenia protokołu kontroli stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania w stosunku do przedsiębiorcy M.W. w sprawie naruszenia przez ww. w dniu kontroli przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zarówno protokół kontroli oraz załączone do niego dokumenty zawierały dane, które w momencie kontroli wskazały na rodzaj wykonywanego przewozu drogowego (transport drogowy) oraz zakres przeprowadzonej kontroli (w polu skontrolowane dokumenty zaznaczono: licencja/wypis). Kontrolujący jednakże nie mieli możliwości ustalenia, czy osoba odpowiedzialna za przedmiotowy przewóz posiada aktualne zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne, a także, czy kierowca jest jej pracownikiem, zatem organ zobowiązany był do wyjaśnienia powyższych kwestii. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego uzyskano informację ze Starosta Powiatowego o nieposiadaniu przez przedsiębiorcę w dniu kontroli licencji oraz dowody (w postaci wyjaśnień przedsiębiorcy jak i umowy zlecenia zawartej w dniu 11 maja 2009 r. z J.K.) potwierdzające, że kierowca nie był w dniu kontroli pracownikiem przedsiębiorcy. Tak więc dopiero uzyskanie w trakcie postępowania administracyjnego ww. danych, dało podstawę do zakwalifikowania naruszenia do odpowiedniego punktu ustawy o transporcie drogowym.

W ocenie organu, zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że skoro pojazd samochodowy używany do przewozu nie był prowadzony przez pracownika przedsiębiorcy (tj. osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę), to nie może być traktowany jako przewóz na potrzeby własne, co oznacza, że sporny przejazd należy uznać za transport drogowy, wymagający do jego wykonywania posiadania licencji transportowej. Tymczasem M.W. nie posiadała w dniu kontroli licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, tak więc podlegała karze wynoszącej - stosownie do l.p. 1.1. załącznika Nr 3 do ustawy – [...] zł.

Organ wskazał także, że w sprawie nie zaistniała możliwość umorzenia postępowania w trybie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy, albowiem strona nie wykazała, aby nie miała wpływu na powstanie naruszenia bądź, że naruszenie powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Zarówno niestaranne prowadzenie działalności jak i nieznajomość przepisów prawa nie warunkują umorzenia postępowania na podstawie ww. przepisu.

M.W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na opisaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Celnej wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

- art. 5 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 17 ustawy o transporcie drogowym poprzez uznanie, że wykonywanie transportu drogowego niestanowiącego działalności gospodarczej wymaga uzyskania licencji, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy,

- art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez uznanie, że jednorazowy przewóz drogowy wykonywany przez skarżącą miał charakter zarobkowy,

- art. 4 pkt 3a ustawy o transporcie drogowym poprzez uznanie, że skarżąca wykonywała pomocniczy w stosunku do jej działalności gospodarczej przejazd drogowy niespełniający warunków z art. 4 pkt 4 ustawy bez uwzględnienia,

że przepis ten dotyczy transportu drogowego wykonywanego w ramach podjętej działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy,

- art. 4 pkt 17 ustawy o transporcie drogowym poprzez nieuwzględnienie, że licencja uprawnia do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, której to działalności skarżąca - zajmująca się przetwórstwem ryb - nie podjęła i nie wykonywała,

- art. 74 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez nieuwzględnienie, że protokół z kontroli jest jedynym dokumentem potwierdzającym zakres przeprowadzonej kontroli drogowej,

- § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego poprzez wydanie decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia niezamieszczone w protokole kontroli,

- art. 138 § 2 K.p.a. wobec nieuchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego

oraz nieprzekazania sprawy do ponownego rozpoznania pomimo,

że rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do charakteru przewozu wykonywanego przez skarżącą,

- art. 76 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie, że protokół kontroli drogowej jest dokumentem urzędowym, którego treść zakreśla granice postępowania administracyjnego w sprawie,

- art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 68 § 1 K.p.a. poprzez domniemanie innego stanu faktycznego niż opisanego w protokole kontroli drogowej,

- art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie dowodu w postaci protokołu kontroli stwierdzającego, że naruszenie polegało na braku w pojeździe zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne,

- art. 8 K.p.a. poprzez nałożenie kary za naruszenie niestwierdzone w toku kontroli drogowej.

Skarżąca podniosła także, że organ odwoławczy nie wykonał wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 1032/12.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy podkreślić, że rozpoznanie niniejszej sprawy ma miejsce

w specyficznym stanie procesowym, a mianowicie w sytuacji, w której poddana kontroli Sądu decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez Dyrektora Izby Celnej, co nastąpiło wskutek uchylenia wcześniejszej decyzji tegoż organu z dnia [...]. Oznacza to, że jedną z najistotniejszych kwestii było skontrolowanie, czy organ zastosował się do wskazówek co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 grudnia 2012 r., o sygn. akt II SA/Sz 1032/12. Obowiązek ten wynika z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Powołany przepis stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W wyroku z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 1032/12 Sąd, będąc związany wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 417/11, zobowiązał Dyrektora Izby Celnej

do odniesienia się do okoliczności stwierdzonych w protokole z kontroli drogowej w zakresie wykazanego w nim stanu faktycznego, a następnie, stosownie do dokonanych ustaleń i ich oceny, podjęcia odpowiedniego rozstrzygnięcia.

Weryfikując realizację przez organ wytycznych zawartych w uzasadnieniu

ww. wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r., Sąd stwierdził, że zostały one wykonane w sposób należyty. W argumentacji podjętego orzeczenia Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił okoliczności jakie legły u podstaw ustalenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, pomimo, iż w protokole z kontroli drogowej zawarto wyłącznie stwierdzenia braku posiadania w pojeździe zaświadczenia o wykonywaniu tymże pojazdem przewozu na potrzeby własne. Organ odwoławczy wskazał, że protokół z kontroli stał się jedynie podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że przedsiębiorca nie wyposażył kierowcy w odpowiednie zaświadczenie o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne z tego powodu, że takowego zaświadczenia w ogóle nie posiadał. Analizując jednocześnie możliwość uznania danego przewozu za przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia organy administracji w toku czynności procesowych ustaliły, że dokonujący przewozu rzeczy w dniu 12 maja 2009 r. kierowca nie mógł być uznany za pracownika w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy, bowiem wykonywał zlecenie przewozu. Dalsze ustalenia skłoniły organ do przyjęcia, że skoro nie zostały spełnione ustawowe warunki do uznania tego przewozu za przewóz na potrzeby własne, to wykonywany transport drogowy wymagał posiadania licencji. Uzyskane w trakcie postępowania informacje ze Starostwa Powiatowego wykazały, że skarżąca jako przedsiębiorca nie posiadała wymaganej licencji (dowód: pismo z dnia 17 listopada 2009 r. – karta 22 akt administracyjnych). To natomiast skutkować musiało wymierzeniem kary pieniężnej w wys. [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

W ocenie Sądu, przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji motywy jej podjęcia są zrozumiale i w sposób logiczny wyjaśniają przyczyny odmiennej kwalifikacji zarzucanego ostatecznie skarżącej naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym od przyjętego pierwotnie na miejscu kontroli drogowej. Przy tym ustalenia te są przekonujące, oparte na należycie zgromadzonym materiale dowodowym i zgodne z przepisami prawa materialnego i procesowego.

Z akt administracyjnych wynika, że w dniu kontroli drogowej (12 maja 2009 r.) przeprowadzonej na drodze krajowej na trasie [...] przez funkcjonariuszy celnych Wydziału Zwalczania Przestępczości Granicznego Referatu Kontrolnej Grupy Mobilnej, którą objęto dokumenty wymagane przy wykonywaniu transportu drogowego rzeczy, przedstawione przez kierującego samochodem ciężarowym marki [...], załadowanego odpadami rybnymi, kierowca J.K. nie okazał wypisu z aktualnego zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Przy tym rodzaj przewożonego ładunku mógł świadczyć o wykonywaniu transportu na potrzeby własne przez właściciela pojazdu – M.W., prowadzącą działalność pod nazwą B. Na podstawie takich ustaleń, opierających się przede wszystkim na wyjaśnieniach kierującego pojazdem oraz okazanych przezeń dokumentach, funkcjonariusze celni mieli podstawy przyjąć, że uchybienie przedsiębiorcy polegało wyłącznie na zaniechaniu wyposażenia kierowcy w aktualne zaświadczenie dot. zgłoszenia przewozu drogowego na potrzeby własne. Znalazło to odzwierciedlenie

w treści protokołu z dnia 12 maja 2009 r. z przesłuchania osoby podejrzanej

o popełnienie wykroczenia (karta 11 akt administracyjnych) oraz w opisie stwierdzonego naruszenia zamieszczonego w załączniku do protokołu kontroli z dnia 12 maja 2009 r. (karta 12 akt administracyjnych).

W tym miejscu zwrócenia uwagi wymaga fakt, że weryfikacja w trakcie kontroli drogowej przestrzegania przez przedsiębiorcę przepisów ustawy o transporcie drogowym jest mocno ograniczona okolicznościami obiektywnymi. Sprowadza się ona do odebrania wyjaśnień od kierującego pojazdem oraz analizy przedstawionych przezeń dokumentów. Funkcjonariusze celni w trakcie kontroli drogowej nie są w stanie ustalić czy niemożność okazania przez kierowcę zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne spowodowana jest pozostawieniem tego dokumentu w siedzibie przedsiębiorcy, czy też nieposiadaniem go przez przedsiębiorcę w ogóle oraz jaka jest treść umowy łączącej przedsiębiorcę z kierującym pojazdem. Tym niemniej nieprzedstawienie takowych dokumentów uzasadnia wszczęcie postępowania w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, co też w niniejszej sprawie miało miejsce w oparciu o protokół kontroli z dnia 12 maja 2009 r. postanowieniem z dnia 18 listopada 2009 r. (karta 19 akt administracyjnych).

W skardze sformułowany został zarzut naruszenia art. 74 ust. 1 ustawy

o transporcie drogowym, który miałby polegać na tym, że jest to jedyny dokument potwierdzający zakres przeprowadzonej kontroli drogowej oraz łączące się z nim zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 w zw. z art. 68 § 1, art. 76 § 1 K.p.a. i art. 77 K.p.a. Zarzuty te okazały się chybione.

W myśl art. 74 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół kontroli. Stosownie do postanowień § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. Nr 145, poz. 1184), stwierdzone w toku kontroli naruszenia uzasadniające nałożenie kary pieniężnej kontrolujący zamieszcza w protokole kontroli, który stanowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej.

Zakres kontroli związanej z wykonywaniem przewozu drogowego określony został w art. 87 ustawy o transporcie drogowym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości to, że kontroli, o której mowa w art. 87 ww. ustawy, podlega m.in. kierowca wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne (art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy). Czynność w postaci kontroli drogowej jest dokumentowana protokołem kontroli, w którym utrwalony jest stan rzeczy jaki inspektorzy kontroli zastali na drodze. Innymi słowy protokół kontroli drogowej jest to dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Ustalenia poczynione w trakcie kontroli drogowej zawarte w sporządzonym protokole stanowią więc dla organu podstawę do dalszej analizy, a następnie określenia zakresu postępowania wyjaśniającego i wydania rozstrzygnięcia w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1895/11). Pogląd ten w pełni akceptuje skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie.

Ostateczne określenie przez organy celne wobec skarżącej zarzutu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji nie stoi w opozycji do ustaleń dokonanych w trakcie kontroli drogowej. Wynik tej kontroli, w toku której kierowca nie przedstawił zaświadczenia o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne, dał podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego, w toku którego ujawniono, że skarżąca w ogóle nie posiada takiego aktualnego zaświadczenia oraz

że realizujący transport kierowca nie był pracownikiem przedsiębiorcy. Niemożność poczynienia takich ustaleń w trakcie specyficznej kontroli jaką jest kontrola drogowa, nie może uwalniać od odpowiedzialności przedsiębiorcy za rzeczywiste i potwierdzone w trakcie postępowania wyjaśniającego uchybienia. Temu służy właśnie postępowanie administracyjne zainicjowane wynikiem kontroli drogowej, aby w sposób wszechstronny i obiektywny ustalić stan faktyczny, dając tym samym przedsiębiorcy możliwość wykazania się stosownym dokumentami i złożenia wyjaśnień.

Za niezasadną Sąd uznał również tą argumentację skargi, wedle której, obowiązek posiadania licencji dotyczy wyłącznie wykonywania zarobkowych usług transportowych. Zgodnie z art. 4 ust. 3 lit. a) ustawy o transporcie drogowym, za transport drogowy uznaje się również taki przewóz wykonywany pomocniczo do prowadzonej działalności gospodarczej, który nie spełnia przesłanek będących warunkiem do uznania go za niezarobkowy przewóz drogowy, czyli za przewóz na potrzeby własne. Zatem wykonywany przez skarżącą jako przedsiębiorcę transport drogowy, który nie podlegał wyłączeniu z mocy postanowień art. 3 ust. 1 ustawy, jeżeli nie spełnia wszystkich warunków do uznania go za przewóz na potrzeby własne, wymagał posiadania licencji.

W tym zakresie jednoznacznie wypowiedział się już niejednokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny (w wyrokach z: 31 stycznia 2013 r., II GSK 1895/11,

z 20 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1058/10, z 28 września 2011 r., sygn. akt

II GSK 905/10) stwierdzając m.in., że z art. 4 pkt 3, art. 4 pkt 4 i art. 5 ust. 1 ustawy

o transporcie drogowym, nie można wyprowadzać wniosku, iż przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Zasadniczym kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie danego przejazdu na potrzeby własne jest służebny charakter tego przewozu wobec zasadniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę. Jest to oczywiście przewóz niezarobkowy i nieodpłatny. Jednakże muszą być bezwzględnie spełnione łącznie warunki wymienione w art. 4 pkt 4 ustawy.

Według definicji zamieszczonej w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych;

Dyrektor Izby Celnej trafnie ustalił, że nie została spełniona przesłanka z art. 4 pkt 4 lit. a) ustawy, aby uznać, że wykonywany w dniu 12 maja

2009 r. samochodem marki [...] przewóz, był przewozem na potrzeby własne, w rozumieniu przepisów ustawy. Jak wykazało to postępowanie wyjaśniające, kierujący tego dnia pojazdem J.K. nie był pracownikiem przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy. Okoliczności tej nie potwierdziła bowiem przedłożona w toku postępowania odwoławczego umowa zlecenia z 11 maja 2009 r. Ustalenia organu w tym zakresie są zresztą niekwestionowane. Tymczasem w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym w określeniu "pracowników" chodzi o osoby ściśle związane z przedsiębiorcą stosunkiem pracy, a nie jakimkolwiek innym stosunkiem cywilnoprawnym (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 892/12, wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1655/06).

Niespełnienie warunku pozwalającego na uznanie wykonywanego transportu za przewóz na potrzeby własne skutkować musiało uznaniem, że jest to transport drogowy. Wykonywanie zaś transportu drogowego wymaga uzyskania przez przedsiębiorcę licencji. Skarżąca takiej licencji nie posiadała. To natomiast skutkować musiało konsekwencjami wynikającymi z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i wymierzeniem kary pieniężnej w wys. [...] zł, stosownie do l.p. 1.1. załącznika Nr 3 do ww. ustawy. Orzekając o karze pieniężnej Dyrektor Izby Celnej rozważył przy tym przesłanki ewentualnego odstąpienia od ukarania skarżącej, przewidziane w art. 92c ust. 1, dochodząc do trafnego wniosku, że wyjaśnienia skarżącej ani okoliczności faktyczne i dowody nie dają podstaw do zastosowania tego przepisu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi orzekł o jej oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.