Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2894/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 k.p.a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 17 grudnia 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Głównego Geodety Kraju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1088/17 w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [..] lipca 2016 r. nr [..] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia od Z. P. na rzecz Głównego Geodety Kraju zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1088/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Z.P. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [..] lipca 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu 22 marca 2016 r. do Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii wpłynęło pismo T. B., M. P., J. P., J. Ś., P.G., I.G. – G. oraz M. G. z wnioskiem o umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie. Wnioskodawcy do pisma dołączyli postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia [..] listopada 2015 r., sygn. akt [.] oraz postanowienie Sądu Okręgowego w Ł.z dnia [..] marca 2016 r. sygn. akt [..] wskazujące, że Z.P. (określany dalej jako skarżący) nie jest już właścicielem nieruchomości, będących przedmiotem toczącego się postępowania administracyjnego. Główny Geodeta Kraju stwierdził, iż z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [.] listopada 2015 r., sygn. akt [.], wydanego w sprawie o egzekucję świadczeń pieniężnych w przedmiocie przysądzenia własności, wynika iż własność nieruchomości oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [..] została przysądzona na rzecz: M.G. i I.G. – G., P. G., M. i J. P., J. Ś. oraz T. B., natomiast własność nieruchomości oznaczonych jako działki ewidencyjne nr .[..] została przysądzona na rzecz I. G. - G. Z. P. nie jest zatem już właścicielem części nieruchomości objętych decyzją Starosty Z. z dnia [..] lipca 2013 r. W ocenie organu o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją WINGiK z dnia [..] września 2013 r., utrzymującą przedmiotową decyzję Starosty Z. w części dotyczącej działek ewidencyjnych o numerach [..] wystąpił skarżący, działając jako podmiot, który obecnie nie posiada czynnej legitymacji prawnej do uczestnictwa w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony, co z kolei powoduje bezprzedmiotowość tego postępowania w tym zakresie. Dodatkowo ustalono, że żądanie wznowienia postępowania zakończonego decyzją WINGiK z dnia [.] września 2013 r. w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [..], do której tytuł prawny nadal posiada wnioskodawca, zostało złożone z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a., co powodowało konieczność umorzenia wadliwie wznowionego postępowania także w tej części.

Skarżący zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Sąd stwierdził, że w powołanym we wniosku wznowieniowym przepisie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. ustawodawca jako jedną z przesłanek uprawniających do dokonania nadzwyczajnej weryfikacji ostatecznej decyzji uwzględnił sytuację, w której strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu tą decyzją zakończonym. Wskazanie przez wnioskodawcę takiej podstawy żądania obligowało właściwy organ, będący adresatem wniosku wznowieniowego do przeprowadzenia postępowania – po uprzednim stwierdzeniu dopuszczalności wznowienia i podjęcia postanowienia w trybie art. 149 § 1 K.p.a. – mającego na celu ustalenie, czy podmiot wnioskujący był uprawniony do uczestniczenia w zakończonym postępowaniu w charakterze strony i w sposób niezgodny z prawem został gwarantowanego ustawowo udziału w tym postępowaniu pozbawiony. Organ prowadzący postępowanie nie przeanalizował okoliczności, czy dla Z. P. skutek w postaci wprowadzenia czy odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczyłby również sfery praw i obowiązków.

Sąd podkreślił, że inicjatywa w zakresie wszczęcia postępowania odnośnie do wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków zmian należy do organu prowadzącego ten rejestr bądź do uprawnionych podmiotów, które należy uznać za strony tego postępowania mające interes prawny w jego toczeniu się. Przymiot strony w sprawie wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków ma podmiot, którego prawa do nieruchomości podlegają ujawnieniu w tej ewidencji, a zatem wskazany w powołanym art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Chodzi więc tutaj głównie o właścicieli, ewentualnie inne osoby, które władają określoną nieruchomością, oraz osoby dotychczas wpisane w tej ewidencji. Reasumując, Sąd stwierdził, że stroną postępowania dotyczącego zmiany danych ewidencyjnych jest przede wszystkim właściciel lub inne podmioty władające konkretną działką ewidencyjną. W postępowaniu tym stroną będzie osoba żądająca ujawnienia siebie, jako właściciela określonej działki ewidencyjnej oraz osoba dotychczas wpisana w tej ewidencji. Pogląd powyższy skład orzekający podziela, co prowadzi do konkluzji, że organ dokonał zatem błędnej wykładni art. 28 K.p.a., a zaskarżone rozstrzygnięcie jest przedwczesne.

Sąd stwierdził, że kolejna przesłanka uchylenia zaskarżonej decyzji wynika z braku uwzględnienia przez organ przy liczeniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postepowania postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji z dnia [..] sierpnia 2015 r. orzekającej o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [.] września 2013 r.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Główny Geodeta Kraju, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

- naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez uwzględnienie skargi, w sytuacji, gdy wbrew twierdzeniu Sądu, skarżący nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [..] lipca 2015 r.

- naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez uwzględnienie skargi w sytuacji, gdy wbrew twierdzeniu Sądu, termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nie został przez skarżącego zachowany.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Warszawie, ewentualnie o uchylenie wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w postępowaniu nadzorczym dotyczącym wydania decyzji podjętej w przedmiocie wprowadzenia i odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków stronami są podmioty, które posiadają prawa do nieruchomości objętych taką decyzją. Autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji błędną wykładnie przepisu art. 28 k.p.a. Skutki wzruszenia decyzji wydanej w tym przedmiocie dotyczą sfery praw i obowiązków tylko aktualnych właścicieli nieruchomości objętych taką decyzją. Decyzja Starosty Z. z [..] lipca 2013 r., o odmowie uchylenia której orzekł decyzją WINGiK z [..] sierpnia 2015 r., za przedmiot miała orzeczenie o zmianie danych przedmiotowych działek, których wówczas właścicielem był Z. P. Nie orzekała natomiast o danych podmiotowych tych działek, tj. o wpisaniu bądź odmowie wpisania określonej osoby jako właściciela lub władającego przedmiotowymi działkami. W związku z tym

nie można uznać, że poprzedni właściciel działek, w przedmiocie których orzekał decyzją Starosta Z. z dnia [..] lipca 2013 r. ma jakikolwiek interes prawny we wzruszeniu tej decyzji. Z. P. nie był w momencie wydania decyzji z [..] lipca 2015 r. właścicielem części nieruchomości objętej decyzją z [.]. lipca 2013 r. utrzymaną w mocy decyzją z [..] września 2013 r. Nie posiadał więc w tej części interesu prawnego lub obowiązku dającego mu podstawę do skutecznego żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [..] września 2013 r. w tym zakresie. W związku z tym, iż wniosek o wznowienie postępowania złożył podmiot, który w trakcie toczącego się postępowania wznowieniowego stracił czynną legitymację do uczestnictwa w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony, stało się ono bezprzedmiotowe w tym zakresie, a co za tym idzie zaistniała konieczność uchylenia w tej części decyzji WINGiK z [..] sierpnia 2015 r. i umorzenia postępowania w pierwszej instancji.

Autor skargi kasacyjnej wskazał także, iż Z. P. we wniosku o wznowienie postępowania jako podstawę wskazał przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i 7 k.p.a. Powołując się na ostatnim z przyczyn wskazał na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 marca 2012 r., sygn. III SAB/Łd 5/14 i z dnia 13 marca 2014 r. sygn. III SAB/Łd 5/14. Pierwszy z wyroków odebrał w dniu 9 maja 2012 r., a drugi w dniu 7 kwietnia 2014 r. Wniosek o wznowienie złożył z kolei w dniu 13 maja 2014 r., co oznacza, iż w odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. uchybiony został termin, o którym mowa w przepisie z art. 148 § 1 k.p.a. Wskazane wyroki nie rozstrzygają również zagadnienia, które mogłoby zostać uznane za zagadnienie wstępne w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. Nadto rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do wszystkich działek i wydanie decyzji przez Starostę Z. oraz WINGiK nie zależało od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd lub inny organ. W przypadku wskazywania przesłanki z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. i uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, należało przyjąć, iż istnieją formalne przeszkody do oceny wniosku w postępowaniu nadzwyczajnym, a organ I instancji powinien był odmówić wznowienia postępowania.

Reasumując autor skargi kasacyjnej wskazał, iż wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, skarżący nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją w części dotyczącej działek nr [..] oraz uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją w części dotyczącej działki nr [..].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak

z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Podniesione w ramach skargi kasacyjnej zarzuty stanowią o zasadności wniesionego środka odwoławczego.

Skarga kasacyjna jest uzasadniona.

Autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie przez wyrok Sądu I instancji prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji, gdy wbrew twierdzeniu Sądu, skarżący nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [..] lipca 2015 r. Zarzut ten znajduje uzasadnione podstawy, mimo że zostały sformułowany bez dostatecznej prawem wymaganej precyzji.

Oparcie zarzutu na naruszeniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest możliwe, ale tylko w związku z przepisami postępowania administracyjnego, które zostały naruszone przez organ administracji, a naruszenia tego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji albo też Sąd błędnie uznał za naruszone w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt I GSK 1348/05, LEX nr 196840). Z uzasadnienia wynika, iż strona wymogu tego dopełniła, gdyż naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. powiązane zostało z naruszeniem art. 28 k.p.a. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, iż przepis art. 28 k.p.a. jest przepisem prawa materialnego, mimo umieszczenia go w kodeksie postępowania administracyjnego, będącym ustawą z założenia procesową. Zarzut naruszenia tego przepisu może być tym samym podniesiony w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 21 marca 2013 r., II OSK 266/12). W konsekwencji zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. można powiązać z naruszeniem przepisu 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., do czego formalnie nie doszło w rozpoznawanej skardze kasacyjnej.

W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny rozważając ten zarzut miał jednak na uwadze, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy zawarte w niej zarzuty nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2140/13, LEX nr 1682677), chyba że umożliwia to powołana, choćby niedoskonale, podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (vide powyższa uchwała oraz m.in. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1679/11, LEX nr 1218340).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał w niniejszej sprawie powyższy zarzut skargi kasacyjnej przyjmując na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej, że jego istotą jest bezpodstawne przyznanie przez Sąd I instancji legitymacji procesowej Z. P. w postępowaniu administracyjnym o wznowienie postępowania, w którym orzekano o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie danych przedmiotowych działek ewidencyjnych, mimo iż w toku postępowania utracił on status ich właściciela.

Przypomnieć należy, że decyzją Starosty Z. z dnia [.] lipca 2013 r. znak [..] utrzymaną w mocy przez decyzję WINGiK z dnia [..] września 2013 r., znak [..], orzekł on o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla obrębu ewidencyjnego B., Gmina A. w działkach oznaczonych numerami [..] i [..] użytku "dr" oraz w działce [.] użytku "B" oraz o odmowie wprowadzenia zmian w tej ewidencji w zakresie danych dotyczących działek ewidencyjnych oznaczonych numerami [..] na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy A. zatwierdzonego uchwałą nr [..] będącego załącznikiem do decyzji nr [..] z dnia [.] kwietnia 1983 r. Wyrokiem z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt III SAB/Łd 5/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnie oddalił skargę Z. P. na decyzję WINGiK z [.] września 2013 r. W dniu 13 maja 2014 r. Z. P. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją WINGiK z [.] września 2013 r. opierając wniosek na przesłankach z art. 145

§ 1 pkt 1 i 7 k.p.a. WINGiK postanowieniem z dnia [..] czerwca 2015 r. wznowił powyższe postępowanie. W jego toku Sąd Rejonowy w Z. wydał w dniu [..] listopada 2015 r. postanowienie mocą którego własność działek oznaczonych numerami [..] przysądzona została na rzecz osób trzecich. Skarżący pozostał właścicielem wyłącznie działki numer [..]. Do chwili wydania powyższego postanowienia właścicielem wszystkich wyżej wskazanych działek był Z.P.

Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny jest kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania (wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993r sygn. akt I SA 1719/92 OSP z 1994r, nr 10, poz.199). Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Przyjmuje się przy tym, że podmiot ma interes prawny w konkretnym postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem tego właśnie postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go bezpośrednio "zainteresowanym" w tym postępowaniu i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony (wyrok NSA z dnia 25 października 2006r sygn. akt II GSK 163/2006). Statusu strony w postępowaniu administracyjnym nie może zatem uzyskać podmiot, który ma wyłącznie interes faktyczny w rozstrzygnięciu danej sprawy, niepoparty żadnymi przepisami prawa, mogącymi stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia przez organ administracji stosownych czynności w tej konkretnej sprawie. Ponadto okoliczność dopuszczenia przez organ administracji publicznej jakieś osoby do udziału w postępowaniu, czy nawet tylko doręczenia wydanej w sprawie decyzji, nie czyni jej automatycznie stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. O tym bowiem, czy jest się stroną danego postępowania, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby lub organu, ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny".

W rozpoznawanej sprawie brak jest przepisu prawa materialnego, z którego wprost wynikałoby jakie podmioty (lub podmiot) posiadają interes prawny i tym samym są stronami postępowania o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Interes prawny strony takiego postępowania wywodzony jest z przepisów art. 20 ust.

1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027), dalej u.p.g.i.k. regulujących zawartość ewidencji gruntów i budynków. Są to w zasadzie przepisy o charakterze zadaniowym adresowane do organu prowadzącego ewidencję, określające zakres informacji, które jest on zobowiązany ujawnić w ewidencji. Przepis art. 20 ust. 1 u.p.g.i.k. nakłada na organ prowadzący ewidencję wpisania do niej określonych danych o charakterze przedmiotowym, opisujących rejestrowany grunt, budynek lub lokal w sposób odróżniający go od innych gruntów, budynków, czy lokali (dane dotyczące między innymi numeru działki, numerycznego opisu granic, pola powierzchni działki ewidencyjnej i informacji określających pola powierzchni konturów użytków

gruntowych i klas gleboznawczych w granicach działki ewidencyjnej). Z kolei przepis art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.g.i.k. określają dane podmiotowe rejestrowane w ewidencji, tj. dane osoby właściciela i miejsca jego zamieszkania lub pobytu (ewentualnie siedziby). Każda zmiana ewidencji wywiera skutki prawne na przyszłość. Dane zawarte w ewidencji są podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych (art. 21 ust. 1 ustawy). Zróżnicowana zawartość ewidencji gruntów i budynków oddziałuje na krąg podmiotów, którym można przypisać przymiot strony w postępowaniu o zmianę danych zawartych w ewidencji. O posiadaniu interesu prawnego przesądza przedmiot postępowania, tj. charakter danych objętych rejestracją w danej sprawy administracyjnej. Zgodzić się należy z autorem rozpatrywanej skargi kasacyjnej, iż stroną każdego postępowania dotyczącego zmiany danych ewidencyjnych (tak danych przedmiotowych, jak i podmiotowych) jest aktualny właściciel lub inny podmiot władający konkretną działką ewidencyjną. Treść ewidencji wywiera bowiem skutki w sferze jego praw i obowiązków, np. w zakresie wysokości obciążeń publicznoprawnych związanych z własnością nieruchomości. Legitymacja procesowa przysługuje również byłemu właścicielowi w sprawie mającej za przedmiot zmianę danych podmiotowych, gdyż istotą tej sprawy jest wykreślenie danych personalnych byłego właściciela i wpisanie w jego miejsce danych nowego właściciela. Poprzedni właściciel posiada niewątpliwie interes prawny, aby ewidencja oddawała stan prawny, który wynika z innej czynności prawnej dokonanej z jego udziałem (umowy, wyroku sądowego).

Przymiot strony nie przysługuje natomiast byłemu właścicielowi w sprawie zmiany w ewidencji w zakresie danych przedmiotowych. Nie ma on już do niej żadnego tytułu prawnego i z tej przyczyny treść ewidencji jest dla niego nieistotna, gdyż nie oddziałuje na jego prawa lub obowiązki. Zmiana w ewidencji wywiera bowiem skutki na przyszłość, a więc na czas w którym nie posiada on już tytułu prawnego do gruntu. Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (patrz: wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 666/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Z tych względów zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej, iż skarżący nie posiadał przymiotu strony w toku postępowania o zmianę danych przedmiotowych ewidencji przed organem od dnia uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [..] listopada 2015 r. sygn. akt [.] w zakresie działek, których przestał być właścicielem, a były to działki o numerach [..].

W doktrynie prawa procesowego administracyjnego przyjmuje się ogólną zasadę, zgodnie z którą postępowanie podlega umorzeniu w przypadkach, gdy zamiast postanowienia o odmowie wznowienia postępowania organ błędnie wydał postanowienie o wznowieniu (K. Sobieralski, w: System Prawa Administracyjnego Procesowego, t. II cz. 5. Weryfikacja rozstrzygnięć w postępowaniu administracyjnym ogólnym red. B. Adamiak, s. 565). Jeśli w toku postępowania po wszczęciu postępowania wznowieniowego okaże się, że z wnioskiem o wszczęcie wystąpił podmiot nieposiadający do tego legitymacji procesowej lub legitymację tę utracił on w toku postępowania – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – właściwe będzie umorzenie postępowania na podstawie art. 105 k.p.a., jako dotkniętego bezprzedmiotowością z przyczyn o charakterze podmiotowym. Zaskarżona decyzja odpowiadała tym samym prawu. Z tych względów podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut należało uznać za uzasadniony.

Zarzut naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez uwzględnienie skargi w sytuacji, gdy wbrew twierdzeniu Sądu, termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nie został przez skarżącego zachowany, jest uzasadniony. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż został on powiązany z naruszeniem przepisu art. 148 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. W tym kształcie spełnia on wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a. i nadaje się do merytorycznego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd autora skargi kasacyjnej, iż skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Skarżący powołując się na przyczynę wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. wskazał na wyrok WSA w Łodzi z 8 marca 2012 r., sygn. akt III SAB/Łd 36/11 doręczony mu w dniu 9 maja 2012 oraz na wyrok WSA z 13 maja 2014 r., sygn. akt SAB/Łd 5/14 doręczony mu w dniu 7 kwietnia 2014 r. W przypadku pierwszym termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. minął 8 czerwca 2012 , a w drugim przypadku – w dniu 7 maja 2014 r. Wniosek o wznowienie postępowania złożony został w dniu 13 maja 2014 r., co oznacza, iż wpłynął po upływie terminu miesięcznego. Notabene oba wyroki nie mogły stanowić zagadnienia wstępnego w sprawie o wznowienie, gdyż przedmiotem obu spraw administracyjnych zakończonych powyższymi prawomocnymi wyrokami sądu administracyjnego było umieszczenie dokumentów w państwowym zasobie geodezyjnym lub kartograficznym, a przedmiotem postępowania przed Starostą Z., którego wznowienia zażądał skarżący, było dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Odmienność przedmiotu obu grup spraw nie pozwala potraktowania wyniku pierwszej kategorii spraw jako zagadnienia wstępnego dla wznowionej sprawy.

Nie sposób zgodzić się z Sądem I instancji oraz skarżącym, iż termin z art. 148 § 1 k.p.a. winien być liczony od dnia wydania postanowienia z dnia [..] października 2015 r. o odmowie uzupełnienia przez WINGiK decyzji z dnia [..] sierpnia 2015 r. nr [..] (tj. decyzji wydanej w I instancji w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania), gdyż jak wskazuje zresztą sam skarżący wnioskiem tym domagał się, by organ wypowiedział się co do przyczyn z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej kopii dokumentów potwierdzonych notarialnie, złożonych w kancelarii urzędu w dniu 20 lipca 2015 r. Nastąpiło to więc już po upływie terminu z art. 148 § 1 k.p.a. Istotne jest także to, iż decyzja odmawiająca uzupełnienia decyzji z [..] sierpnia 2015 r. wydana została w toku postępowania wznowieniowego, tj. po jego wszczęciu postanowieniem z dnia 25 czerwca 2015 r.

W związku z tym zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 148 § 1 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. jest w pełni uzasadniony.

Działając na podstawie art. 188 p.p.s.a w zw. z art. 151 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę uznając ją w świetle przedstawionych powyżej argumentów za nieuzasadnioną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.