Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1375/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 721
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Jerzy Solarski Protokolant asyst. sędz. Anna Pośpiech - Kłak po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 251/09 w sprawie ze skargi [...] S.A. w J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości 1) oddala skargę kasacyjną; 2) oddala wniosek Skarbu Państwa – Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad działającego przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 251/09 oddalił skargę I. S.A. w J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] września 2005 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r. przeznaczył pod budowę autostrady płatnej A-1 na odcinku od M. w G. (km 510+530) do S. w G. wraz z węzłem z autostradą A-4 (km 518+734,34), nieruchomości położone w G., obręb L.Z., oznaczone jako działki: [...]

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wnioskiem z dnia [...] stycznia 2008 r., wystąpił do Wojewody Śląskiego o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do ww. nieruchomości oraz udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowych nieruchomości, w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 721 ze zm.).

W uzasadnieniu wniosku podał, iż ww. nieruchomości zostały przeznaczone pod budowę autostrady płatnej A-1 na odcinku od M. w G. (km 510+530) do S. w G. wraz z węzłem z autostradą A- 4 (km 518+734,34), natomiast brak dostępu do tego terenu uniemożliwia wystąpienie o pozwolenie na budowę oraz rozpoczęcie i prowadzenie robót zgodnie z harmonogramem. Wskazał, że proces inwestycyjny ulegnie wydłużeniu i opóźni umowny termin zakończeniu robót, a Skarb Państwa może zostać narażony na niepowetowane straty obciążające budżet państwa i w dalszej kolejności utratę środków pomocowych z Unii Europejskiej.

Ponadto podał, że autostrada A-1 ma fundamentalne znaczenie dla rozwoju polskiej sieci dróg, a w związku z przyznaniem Polsce i Ukrainie prawa organizacji Mistrzostw Europy w piłce nożnej w 2012 r. jest projektem priorytetowym mającym na celu zapewnienie sprawnej komunikacji międzyregionalnej i międzynarodowej w trakcie EURO 2012. Projekt ten ma też duże znaczenie dla społeczności lokalnej, a także strategiczne znaczenie dla regionu Śląska.

Wojewoda Śląski pismem z dnia 14 marca 2008 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości na skutek bezskutecznego upływu terminu do zawarcia umowy rozwiązania prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości, wyznaczonego przez Wojewodę Śląskiego pismem z dnia 16 listopada 2007 r.

Następnie, Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz art. 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006 r. Nr 220, poz. 1601 ze zm.) decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] udzielił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w G., obręb L.Z., oznaczonej jako działki o numerach i powierzchniach szczegółowo wymienionych w decyzji, stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym I.S.A z siedzibą w J. oraz o nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Z kolei, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad pismem z dnia 17 lipca 2008 r. uzupełnił wniosek o notatkę służbową spisaną w Urzędzie Miasta w G. w dniu 12 czerwca 2008 r., w sprawie zmian organizacji ruchu na ulicy P. w związku z budową autostradowego węzła "S." oraz protokół z przekazania placu budowy sporządzony w dniach 17-23 czerwca 2008 r. na Kontrakt pt. "Budowa węzła S. na skrzyżowaniu autostrad A-1 i A-4 w km 517+980,04" z których to dokumentów wynikało, iż w dniu 30 maja 2008 r. podpisano umowę z wykonawcą budowy "węzła S." na odcinku autostrady A- 1 od "M." w G. (km 510+530) do "S." w G. wraz z węzłem z autostradą A- 4 (km 518+734,34). Przekazanie placu budowy wykonawcy miało miejsce w dniu 23 czerwca 2008 r., a zakończenie prac, zgodnie z założeniami zawartymi w programie rządowym, planowane jest na odcinku "węzła S." do końca 2009 r.

Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], zaskarżoną decyzję Wojewody Śląskiego utrzymał w mocy.

Organ odwoławczy uznał, że we wniosku o wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości konieczność dysponowania przedmiotową nieruchomością została przez wnioskodawcę przekonywająco uzasadniona Natomiast charakter ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, wyrażony nie tylko w jej tytule, ale wynikający z całości uregulowań, jest prawnym instrumentem zapewniających sprawny przebieg inwestycji.

Ponadto organ drugiej instancji wskazał, że dopuszczalność rozpatrzenia kilku spraw administracyjnych w jednym postępowaniu uzależniona jest od łącznego wystąpienia trzech przesłanek: 1) identycznego stanu faktycznego, np. własności wielu odrębnych nieruchomości wywłaszczanych na cele budowy określonej drogi; 2) identycznej podstawy prawnej, a więc gdy podstawą powstania stosunków materialnoprawnych jest taka sama norma prawna, np. art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych; 3) właściwości organu administracji publicznej.

W konsekwencji Minister stwierdził, że w niniejszej sprawie decyzją Wojewody Śląskiego z [...] września 2005 r. wszystkie działki zostały przeznaczone pod budowę autostrady płatnej A-1 i dysponowanie całością tych gruntów jest niezbędne w celu realizacji tej inwestycji.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi I.S.A do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucono:

I. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 16 grudnia 2006 r. – polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że wydanie zaskarżonej decyzji było niezbędne, mimo, iż nie zachodził tzw. "uzasadniony przypadek" określony w art. 17 ust. 1 ustawy, warunkujący udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości;

II. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz § 3 K.p.a. – przez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy nie zostały przeprowadzone dowody, które przemawiałyby jednoznacznie na rzecz konieczności udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, a zatem brak podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji oraz art. 107 § 3 K.p.a. – przez objęcie zaskarżoną decyzją kilku różnych nieruchomości, co doprowadziło w konsekwencji do niewyjaśnienia podstawy faktycznej decyzji – podczas, gdy potrzeba zastosowania rozwiązania przyjętego w art. 17 ust. 1 powinna zostać indywidualnie zbadana i uzasadniona w odniesieniu do każdej nieruchomości.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Ministrowi Infrastruktury do ponownego rozpoznania.

Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu wyroku podał, że dla uznania spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) wystarczające jest ustalenie, że zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe.

W ocenie Sądu pierwszej instancji Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w sposób wyczerpujący uzasadnił, potrzebę udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowych nieruchomości, a w świetle zgromadzonej w tej sprawie dokumentacji nie budzi zastrzeżeń przyjęcie, iż w sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 17 ust. 1 i że przyjęta przez organ ocena w tym zakresie nie była dowolna.

Z tych względów stwierdził, że zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 cyt. ustawy jest niezasadny.

Ponadto, za nietrafny uznał zarzut naruszenie art. 7, 77 § 1 i § 3 K.p.a. , albowiem zarówno pismo z 17 lipca 2008 r. , którym wnioskodawca uzupełnił wniosek załączając do pisma dokumenty (notatka służbowa z 12 czerwca 2008 r., protokół z przekazania planu budowy), a także okoliczności przytoczone w uzasadnieniu wniosku z dnia 15 stycznia 2008 r. są faktami powszechnie znanymi, które nie wymagają dowodu (art. 77 § 4 K.p.a.).

Poza tym, Sąd pierwszej instancji wskazał, że objęcie zaskarżoną decyzją kilku nieruchomości, nie stanowi naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast skarżąca nie wykazała, aby objęcie zaskarżoną decyzją kilku nieruchomości było naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a., skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego I. S.A. reprezentowana przez adwokata i zaskarżając go w całości zarzuciła:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 17 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w brzmieniu sprzed dnia 16 grudnia 2006 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 721) przez:

1) błędne zastosowanie ww. przepisu w sytuacji nieziszczenia się przesłanki uzasadnionego przypadku, będącej warunkiem wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości,

2) jego niewłaściwe zastosowanie przez dopuszczenie niezwłocznego zajęcia nieruchomości w sytuacji nieprzeznaczenia nieruchomości pod pas drogowy, mimo, iż brzmienie ww. przepisu wyklucza niezwłoczne zajęcie takich nieruchomości (nieprzeznaczonych pod pas drogowy),

3) błędną wykładnię ww. przepisu przez bezzasadne i dowolne przyjęcie, iż do jego zastosowania wystarczające jest wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego względem nieruchomości ulegającej niezwłocznemu zajęciu,

4) niewłaściwe zastosowanie ww. przepisu przez jego zastosowanie do wszystkich działek objętych zezwoleniem na niezwłoczne zajęcie

nieruchomości bez rozważenia ich odmiennej sytuacji faktycznej;

II. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy poprzez:

1) naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku, polegające na nieodniesieniu się w treści uzasadnienia do zarzutu nieziszczenia się przesłanki uzasadnionego przypadku z art. 17 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., polegające na nieuwzględnieniu skargi, w sytuacji zaistnienia naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. przez objęcie decyzją kilku nieruchomości bez zbadania zasadności zastosowania art. 17 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, wobec każdej z tych nieruchomości z osobna;

3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi, w sytuacji zaistnienia zarzucanego przez skarżącą naruszenia prawa materialnego w postaci wydania decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie w stosunku do nieruchomości nieprzeznaczonych pod pas drogi.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej wskazał, że Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę, że ustawodawca chcąc realizować cele wskazane w uzasadnieniu projektu ustawy nadał art. 17 ust. 1 i 2 ustawy treść ograniczającą ich zastosowanie jedynie do wypadków szczególnych. W związku z tym nie jest możliwe skorzystanie z w/w regulacji w każdej sprawie. Tymczasem z wykładni dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wynika, że do niezwłocznego zajęcia nieruchomości może dojść w każdym przypadku realizowania inwestycji drogowej. Zakwalifikowanie stanu faktycznego niniejszej sprawy jako "uzasadnionego przypadku" nie uzasadnia potencjalne opóźnienie rozpoczęcia robót, a w konsekwencji niedotrzymanie ich harmonogramu, gdyż są to okoliczności typowe, których wystąpienie organ mógł przewidzieć.

Poza tym, podał, że zgodnie art. 17 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych możliwe jest wydanie decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jedynie w przypadku przeznaczenia zajmowanej nieruchomości pod pas drogowy. Tymczasem działki objęte zaskarżoną decyzją nie znajdują się w pasie drogowym. Zajęte w trybie ww. przepisów ustawy działki z wyjątkiem dziatki nr [...] nie znajdują się nawet w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej autostrady.

W ocenie autora skargi kasacyjnej wbrew twierdzeniu Sądu pierwszej instancji do wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nie jest wystarczające wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, gdyż art. 17 ust. 1 powołanej ustawy wymaga jeszcze zaistnienia uzasadnionego przypadku. Wykładnia dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprowadza się do uznania, że decyzję o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości należy wydać w każdym przypadku złożenia w tej sprawie wniosku.

Ponadto skarżąca podniosła, iż w tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie zbadał, czy każda z działek, co do których wydano zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest faktycznie niezbędna i odpowiednio położona do prowadzenia budowy niniejszej drogi. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem na wymóg indywidualnego zbadania zasadności zastosowania art. 17 ust. 1 i 2 ww. ustawy dla każdej z nieruchomości objętych postępowaniem. Tymczasem w tej sprawie tylko działka nr [...] znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie ul. Połczyńskiej, część działek znajduje się na terenie objętym pozwoleniem na budowę, natomiast działki nr [...] oraz nr [...] położone są poza tym obszarem.

Skarżąca zarzuciła również, iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie ustosunkowano się do jej zarzutów dotyczących zasadności niezwłocznego zajęcia nieruchomości, a zwłaszcza do uwag dotyczących przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów.

Poza tym, jej zdaniem brak uzasadnienia, co do zakresu przedmiotowego decyzji ma oczywisty wpływ na wynik sprawy, albowiem decyzji o wadliwym uzasadnieniu nie można poddać właściwej kontroli instancyjnej.

Autor skargi kasacyjnej wskazał, także iż działki objęte decyzją nie zostały przeznaczone pod budowę pasa drogowego. Nie mogą być one zatem przedmiotem zajęcia, gdyż art. 17 ust. 1 cyt. ustawy wymaga, aby nieruchomości były przeznaczone bezpośrednio pod budowę drogi.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu autor odpowiedzi na skargę kasacyjną odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 17 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych podał, że Sąd pierwszej instancji w sposób szczegółowy i konkretny wskazał przesłanki przemawiające za przyjęciem, że w przedmiotowej sprawie zachodzi tzw. "uzasadniony przypadek", albowiem takie przesłanki jak: "fundamentalne znaczenie dla rozwoju polskiej sieci dróg", "znaczenie dla społeczności lokalnej" oraz "strategiczne znaczenie dla regionu Śląska" w kontekście budowy autostrady A-1 o kluczowym znaczeniu dla rozwoju infrastruktury w kraju, trudno uznać za pojęcia o charakterze abstrakcyjnym i generalnym. Ponadto zauważył, że Sąd pierwszej instancji podał również, iż przesłanką przemawiającą za wystąpieniem "uzasadnionego przypadku" jest także, konieczność prowadzenia robót zgodnie z harmonogramem, ochrona budżetu państwa przed niepowetowanymi stratami, przyznanie na cel budowy autostrady środków finansowych z Funduszu Spójności i o związanym z tym obowiązkiem terminowego ich wykorzystania oraz priorytetowe znaczenie przedmiotowej inwestycji dla organizacji Mistrzostw Europy w piłce nożnej w 2012 r. przez zapewnienie sprawnej komunikacji międzyregionalnej i międzynarodowej w trakcie EURO 2012.

Z tych względów w jego ocenie zarzut błędnego zastosowania i błędnej wykładni art. 17 ustawy uznać należy za chybiony.

Poza tym, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad stwierdził, iż nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku odnosi się do wystąpienie tzw. uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, gdyż wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego było niesporne.

Autor odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazał również, iż działki o numerach ewidencyjnych [...] znajdują się w liniach rozgraniczających autostrady i zostały zajęte pod budowę drogi (dowód: fragment planu sytuacyjnego z zaznaczonymi liniami rozgraniczającymi, kolor pomarańczowy). Wyjaśnił, że działki sąsiadujące ze sobą, zostały zajęte pod budowę łącznika autostrady, a ich sytuacja prawna i faktyczna jest taka sama, gdyż każda z nich jest niezbędna dla budowy tego odcinka drogi. W związku z tym objęcie tych działek jedną decyzją nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 powołanej ustawy w rozpoznawanej sprawie nie występują.

Wskazane przez skarżącą podstawy skargi kasacyjne obejmują zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego jako i naruszenia przepisów postępowania. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności ocenie podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Przypomnieć należy, że dla uznania za usprawiedliwioną podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania i stwierdzenie, że miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, ale nadto wymagane jest, aby autor skargi kasacyjnej wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, że kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. m.in. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r. sygn. akt FSK 5/04 LEX nr 256825).

Przechodząc do oceny zasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. wskazać należy, iż wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, tylko wówczas, gdy uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Taka sytuacja występuje wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia np. przez lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego decyzję administracyjną, pozbawiające stronę informacji o przesłankach tego rozstrzygnięcia, a organ administracji wskazówek, co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego. Może być to naruszeniem art. 141 § 4 w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Ppsa).

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazane wyżej uchybienia nie występują. Wprawdzie nie odnosi się ono wprost do zarzutów skargi, to jednak spełnia warunki określone w art. 141 § 4 P.p.s.a., pozwala ono bowiem na jednoznaczna rekonstrukcję podstawy rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji zaaprobował stanowisko organu administracji publicznej i uznał, że w sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek". Powołał okoliczności, które o tym świadczą, a to oznacza, że nie podzielił argumentów skarżącej zawartych w skardze. Fakt, iż stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez skarżącą nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a., przez objęcie decyzją kilku nieruchomości bez zbadania zasadności zastosowania art. 17 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wobec wszystkich wskazanych w tej decyzji nieruchomości, stwierdzić należy, iż jest on niezasadny.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że organ administracji publicznej nie naruszył art. 107 § 3 K.p.a., gdyż zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne określone w tym przepisie. Stan faktyczny sprawy został przedstawiony szczegółowo, omówiono dowody, na których organ się oparł i wyjaśniono podstawę prawną decyzji. Natomiast rozważania co do potrzeby niezwłocznego zajęcia nieruchomości odnoszą się do wszystkich nieruchomości objętych postępowaniem. Organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy dysponowały stosownym materiałem dowodowym pozwalającym na stwierdzenie istnienia przesłanki ustawowej do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości i szczegółowo go omówiły.

W tej sprawie wszystkie działki zostały przeznaczone pod budowę autostrady płatnej A-1 decyzją Wojewody Śląskiego z dnia [...] kwietnia 2006 r. i dysponowanie całością tych gruntów było niezbędne dla realizacji tej inwestycji.

Z kolei za chybiony uznać należy zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji naruszenia prawa materialnego poprzez wydanie decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie dotyczącej nieruchomości nieprzewidzianych pod pas drogi.

Z akt sprawy wynika bowiem, że działki o nr [...] znajdują się w liniach rozgraniczających autostrady i zostały zajęte pod budowę drogi (fragment planu sytuacyjnego z zaznaczonymi liniami rozgraniczającymi przebiegającymi w okolicy działek kolor pomarańczowy).

Przechodząc do oceny zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego art. 17 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w brzmieniu sprzed dnia 16 grudnia 2006 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 721) stwierdzić należy, iż jest on niezasadny.

Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 17 ust. 1 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji przyjmując, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego jeżeli zachodzi uzasadniony przypadek, organ zobowiązany jest wydać przedmiotowe zezwolenie. Takiego stanowiska skarżąca nie podważyła i nie wykazała, dlaczego przyjęta przez Sąd pierwszej instancji wykładnia przepisu jest wadliwa oraz jak jej zdaniem ta norma prawna powinna być interpretowana, Autor skargi kasacyjnej podnosząc zarzut naruszenia powołanego przepisu ograniczył się jedynie do próby wykazania, że w sprawie nie zachodził uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie, dla jego zastosowania nie jest wystarczające jedynie wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, dopuszczono do niezwłocznego zajęcia nieruchomości nieprzeznaczonych pod pas drogowy i zastosowano ten przepis do wszystkich działek objętych zezwoleniem bez oceny ich sytuacji faktycznej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozważania te łączą się z konkretnymi ustaleniami i stosowaniem prawa w okolicznościach tej sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego przez organ stanu faktycznego i zasadnie uznał, iż zaistniał "uzasadniony przypadek" wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, o którym mowa w powołanym przepisie, gdyż zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na ustalenie, iż przesłanka określona w tym przepisie została spełniona.

Ponadto wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej wskazać należy, iż Sąd pierwszej instancji nie dokonał takiej wykładni powołanego przepisu, że wystarczającą przesłanką do wydania przedmiotowego zezwolenia jest samo wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Wprawdzie użyte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sformułowanie mogłoby taką interpretację sugerować, to jednak dokładna analiza uzasadnienia wskazuje, że dokonał on oceny, czy organy dysponowały stosownym materiałem dowodowym i czy wykazały, że w niniejszej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek pozwalający na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Zagadnienie objęcia decyzją o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wszystkich działek oraz ich posadowienie w pasie drogowym zostało wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny przy omawianiu zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o przepis art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu.

Jednocześnie oddalił wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego albowiem przepisy § 18 ust. 2 pkt 2 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 1263, poz. 1349 ze zm.) nie określają stawek minimalnych wynagrodzenia w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym za sporządzenie przez radcę prawnego odpowiedzi na skargę kasacyjną.