Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3272/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. art. 153, 154, 169 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 255 ust. 4
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na pkt. 2 decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2015 r. w zaskarżonej części; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej G. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej UP RP, organ) decyzją

z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku spółki K. sp. z o.o.

z siedzibą w [...] (obecnie G. sp. z o.o. z siedzibą w [...]) – skarżącej w niniejszej sprawie (dalej także spółka, wnioskodawca) o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy METROPOLIS o nr [...] udzielonego na rzecz S. K. (dalej uczestnik, uprawniony), na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 1410; dalej "p.w.p.") oraz art. 98 Kpc. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., orzekł w następujący sposób, a mianowicie:

- w pkt 1 stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na ww. znak towarowy z dniem [...] grudnia 2012 r. w części dotyczącej usług z kl. 36: "zarządzanie nieruchomościami, pośrednictwo w sprzedaży nieruchomości";

- w pkt 2 w pozostałej części wniosek oddalił;

- w pkt 3 przyznał K. sp. z o.o. z siedzibą w [...] od uprawnionego kwotę w wysokości 1.900 złotych tytułem kosztów postępowania w sprawie.

Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy.

W dniu [...] lutego 2014 r. do UP RP wpłynął wniosek spółki o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy METROPOLIS o nr [...] udzielonego na rzecz S. K. w zakresie usług w klasie 36, takich jak: "zarządzanie nieruchomościami, inwestowanie w budowę domów na sprzedaż, pośrednictwo w sprzedaży nieruchomości". Wnioskodawca wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa w wyżej wymienionym zakresie z najwcześniejszą możliwą datą. W podstawie swojego żądania wskazał art. 169 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 169 ust. 2 p.w.p. Podniósł, że jest uprawniony do znaku towarowego Metropolis o nr [...], który został przeznaczony do oznaczenia usług w klasach 35, 36 i 42. Wskazał także, że w klasie 36 są to następujące usługi: "sprzedaż nieruchomości komercyjnych dla osób trzecich (z wyłączeniem nieruchomości dot. budownictwa mieszkaniowego) przeznaczonych pod działalność inwestycyjną przemysłową, w tym terenów dla obiektów handlowych, użyteczności publicznej, produkcyjnych, składów

i magazynów".

Odnosząc się do kwestii interesu prawnego, wnioskodawca podniósł, że uprawniony złożył sprzeciw wobec udzielenia prawa ochronnego na powyższy znak towarowy o nr [...] zarejestrowany na rzecz wnioskodawcy, w odniesieniu

do klasy 36, zatem wnioskodawca posiada interes prawny w niniejszej sprawie, gdyż uzyskanie decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego będzie miało istotne znaczenie dla dalszego swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej przez wnioskodawcę.

Ponadto wnioskodawca powołał się na art. 20 Konstytucji RP, który stanowi,

że każdy ma prawo korzystać z wolności gospodarczej, a konkretyzacja tej zasady znajduje się w art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej, w świetle którego podejmowanie i wykonanie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. Wskazał, iż przepisy te dają przedsiębiorcom możliwość przeciwdziałania utrzymywaniu znaków, które nie są używane i tym samym należy je wygasić. Dodał, że znaki muszą być rzeczywiście używane,

a jeżeli nie są używane ich ochrona powinna być uznana za wygasłą, co, zdaniem wnioskodawcy, ma miejsce w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na wniosek w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. uprawniony uznał wniosek za bezzasadny i wniósł o jego oddalenie. Podał, że z tytułu rejestracji znaku towarowego METROPOLIS o nr [...] używa w sposób rzeczywisty przedmiotowego znaku towarowego dla usług zdefiniowanych w klasie 36, takich jak: "zarządzanie nieruchomościami, inwestowanie w budowę domów

na sprzedaż, pośrednictwo w sprzedaży nieruchomości". Wskazał, że z tytułu rejestracji spornego znaku towarowego prowadzi działalność objętą klasą 36,

a mianowicie inwestuje w budowę domów na sprzedaż. Dodał, że proces inwestycyjny, a szczególnie inwestowanie i organizowanie budowy domów

na sprzedaż, różni się zasadniczo od normalnej, ciągłej i systematycznie realizowanej działalności produkcyjnej, gdyż realizacja tych usług jest rozciągnięta

w czasie, często na okres kilku lat i składa się z wzajemnie powiązanych etapów. Podniósł, że w okresie 5 lat od wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego

na znak towarowy o nr [...] przygotowywał i uruchomił dwie inwestycje realizujące budowę domów na sprzedaż, na potwierdzenie czego przedłożył materiały dowodowe. Zdaniem uprawnionego, dla przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą realizowanie równoległe dwóch różnych procesów inwestycyjnych polegających na budowie domów na sprzedaż jest bezsprzecznie działalnością poważną i rzeczywistą i wobec powyższego wniósł

o oddalenie przedmiotowego wniosku.

Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2014 r. strony podtrzymały swoje dotychczas przedstawione stanowiska.

Wnioskodawca podniósł, że uprawniony nie wykazał rzeczywistego używania spornego znaku towarowego. Dodał, że używanie nie może mieć charakteru symbolicznego. Przedłożył do akt przedmiotowej sprawy ulotkę i oświadczył, iż jest ona niemal identyczna jak ulotka złożona przez uprawnionego. W ocenie wnioskodawcy, ulotka dotyczy tej samej nieruchomości, za tę samą cenę, tylko jest oferowana przez inny podmiot z innym znakiem towarowym. Do akt sprawy przedłożył także rejestrację znaku towarowego METROPOLIS o numerze [...]

i oświadczył, że znak ten został zarejestrowany na firmę I. S. K.. Wskazał przy tym, iż znak ten jest całkowicie różny względem spornego

z uwagi na odmienną grafikę, dlatego nie można powiedzieć, że jest to użycie tego samego znaku towarowego. Dodał, że przedłożone ulotki są takie same, zatem nie wiadomo, której z nich dotyczy faktura złożona do akt przedmiotowej sprawy.

Wnioskodawca wskazał także, że nawet gdyby ulotka istniała na rynku, to biorąc krótki czas od momentu jej zaprojektowania do momentu sprzedaży tej nieruchomości i fakt, że równocześnie, a właściwie dużo wcześniej pojawiła się ta sama nieruchomość w ofercie innego podmiotu, oznaczona innym znakiem towarowym i oferta ta była i w chwili obecnej jest w Internecie, nie sposób przyjąć, że sporny znak towarowy był używany, a już z pewnością w sposób rzeczywisty

i poważny, tak aby przeciętny konsument mógł się z nim zapoznać i utrwalić

w świadomości przeciętnego odbiorcy spornego znaku towarowego. Dodał, że

na rzecz uprawnionego jest zarejestrowanych kilkanaście podmiotów i większość

z nich wykorzystuje oznaczenie METROPOLIS, a część z nich Index, natomiast uprawnionym do znaku jest osoba fizyczna, przedsiębiorca, prowadzący działalność gospodarczą wyłącznie pod swoim imieniem i nazwiskiem, w związku z powyższym, używanie znaku nie zostało przez uprawnionego wykazane.

Z kolei uprawniony podniósł, że firm Metropolis jest parę, stąd publikacja oferty na stronie internetowej jednej z nich, która zajmuje się pośrednictwem.

Uprawniony przedłożył ponadto do akt przedmiotowej sprawy oświadczenie nabywcy nieruchomości przy ul. [...], na okoliczność jak zapoznał się on z ofertą i czy widział wykorzystanie znaku w trakcie realizacji inwestycji. Dodał, że fakt nieposiadania strony internetowej przez S. K. nie może być traktowany jako dowód na niestosowanie znaku, a potwierdzeniem rzeczywistego

i poważnego używania znaku jest przedłożony materiał informacyjny i zrealizowana między innymi w wyniku jego wykonania transakcja sprzedaży. Zdaniem uprawnionego, nie budzi wątpliwości, że jest to poważna działalność, a proces inwestycyjny został doprowadzony do końca.

W piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. uprawniony podtrzymał swoje argumenty

i uzupełnił stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu [...] stycznia 2015 r. strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. W toku rozprawy przesłuchano M. J. w charakterze świadka.

Wnioskodawca podniósł, że z przedłożonych do akt sprawy materiałów, jak też z zeznań świadka nie wynika, aby uprawniony używał spornego znaku towarowego w sposób rzeczywisty i poważny. Podtrzymał również swoje stanowisko,

że dysponuje interesem prawnym w niniejszej sprawie. Stwierdził, że w aktach sprawy nie ma żadnego dowodu na okoliczność, że uprawniony obowiązku używania spornego znaku towarowego dopełnił, a do chwili obecnej nie udowodniono,

że ulotka, na którą powołał się uprawniony była dystrybuowana, czego nie potwierdził nawet świadek, który nie był w stanie odróżnić jednej ulotki od drugiej. Dodał także, że nie znajdują potwierdzenia argumenty dotyczące powoływania się na używanie znaku [...], gdyż znak ten ma inną grafikę i nie jest własnością uprawnionego jako osoby fizycznej, tylko jest własnością podmiotu gospodarczego jakim jest firma I.. Nadmienił, że uprawniony prowadzi dość szeroką działalność gospodarczą, natomiast w zakresie wszystkich tych spółek używany jest znak

z żaglem [...], nigdzie natomiast nie ma znaku spornego.

Z kolei uprawniony zakwestionował interes prawny wnioskodawcy i podniósł, że między sprawą obecną, a sprawą o unieważnienie prawa na znak towarowy [...] nie zachodzi związek, który by uzasadniał interes prawny w niniejszej sprawie. Powołał się na używanie znaku spornego w takiej grafice w jakiej został

on zarejestrowany. Wskazał także, że używanie elementu słownego METROPOLIS jest używaniem spornego znaku towarowego i w konsekwencji używanie znaku

w odświeżonej formie graficznej stanowi także używanie znaku spornego.

Wnioskodawca nie zgodził się z powyższymi stwierdzeniami uprawnionego. Stanął na stanowisku, że skoro w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego

na znak towarowy o nr [...] strona przeciwna twierdziła, że ma interes prawny, to uznać należy, że albo w obu postępowaniach (tj. o unieważnienie prawa ochronnego na znak [...] i obecnym) obie strony nie mają interesu prawnego, albo w obu tych sprawach interes prawny mają. Dodał, że interes prawny w sprawie o wygaśnięcie łatwiej jest wykazać niż w sprawie o unieważnienie prawa. Uznał,

że znak słowny METROPOLIS nie jest przedmiotem niniejszego postępowania,

co więcej jest to znak późniejszy niż znak wnioskodawcy.

W uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji UP RP, odnoszą się do przepisu art. 169 p.w.p. oraz rozumienia interesu prawnego w kontekście postępowania spornego dotyczącego stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego, stwierdził, że wnioskodawca posiada interes prawny w niniejszej sprawie, gdyż uzyskanie decyzji

o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego będzie miało istotne znaczenie

dla dalszego swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej przez wnioskodawcę. Organ zauważył, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą METROPOLIS w zakresie objętym wnioskiem, zatem zarówno uprawniony, jak i wnioskodawca są konkurentami na rynku, gdyż działają oni w tej samej branży świadczonych usług.

W ocenie organu, wnioskodawca wykazał posiadanie interesu prawnego

w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia kwestionowanego prawa wyłącznego, bowiem prawo to ogranicza jego swobodę działalności gospodarczej w zakresie posługiwania się oznaczeniem "Metropolis", gdyż uprawniony w oparciu o sporne prawo ochronne wystąpił z wnioskiem "o unieważnienie prawa na znak wnioskodawcy "Metropolis" nieruchomości komercyjne nr [...]". UP RP wskazał, że co prawda w sprawie tej wydano decyzję, jednak została ona uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, co oznacza, że aktualnie decyzja ta nie istnieje w obrocie prawnym. Stanowisko to, w ocenie organu, jest tym bardziej uzasadnione wobec ustalenia, że strony nie zaskarżyły wyroku Sądu. W związku z tym aktualnie sporne prawo ochronne stanowi przeszkodę w sferze materialnoprawnej wnioskodawcy, dlatego ma on prawo żądać ustalenia, czy sporny znak był używany w sposób rzeczywisty w obrocie.

Zadaniem UP RP, przedłożony przez uprawnionego materiał dowodowy potwierdza, że sporny znak towarowy był używany w sposób rzeczywisty na terenie Polski w zakresie takich usług, jak: "inwestowanie w budowę domów na sprzedaż". Organ stanął na stanowisku, że znak był używany w postaci objętej ochroną, o czym świadczy wspomniana ulotka reklamowa. Nie świadczy o braku rzeczywistego używania fakt, że sporny znak był używany lokalnie i nie miał charakteru masowego, bowiem usługi inwestowania w budowę domów na sprzedaż mają specyficzny charakter, gdyż wiążą się z zaangażowaniem dużych środków pieniężnych

w stosunkowo długim czasie, a także wymagają specyficznej ścieżki administracyjnej w celu uzyskania odpowiednich pozwoleń i z tego względu nawet wykazanie pojedynczych sytuacji świadczenia tych usług dowodzi rzeczywistego używania znaku.

Wobec powyższego UP RP uznał, że żądanie wnioskodawcy stwierdzenia wygaśnięcia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony znaku towarowego "METROPOLIS" o numerze [...] w części dotyczącej usług "inwestowanie

w budowę domów na sprzedaż" jest niezasadne, z uwagi na wykazanie przez uprawnionego rzeczywistego używania tego znaku na terytorium Polski w ustawowo wymaganym terminie.

UP RP stwierdził, że uprawniony nie przedstawił żadnych materiałów dowodowych na okoliczność używania przedmiotowego oznaczenia w sposób rzeczywisty i poważny dla usług zawartych w klasie 36, takich jak: "zarządzanie nieruchomościami, pośrednictwo w sprzedaży nieruchomości". Zdaniem organu, uprawniony nie wykazał używania spornego znaku towarowego w sposób rzeczywisty i poważny na obszarze Polski w okresie kolejnych pięciu lat po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na ten znak, jak również nie wykazał, że istniały ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie spornego znaku towarowego w zakresie usług zawartych w klasie 36, takich jak: "zarządzanie nieruchomościami, pośrednictwo w sprzedaży nieruchomości". Organ wskazał, że "zarządzanie nieruchomościami" to działalność zawodowa polegająca na odpłatnym wykonywaniu czynności zleconych przez właściciela nieruchomości, czyli działania

w sferze praw innej osoby przez podmiot do tego upoważniony. Także "pośrednictwo" ze swej istoty polega na kojarzeniu stron transakcji, czyli właściciela

i nabywcy przy zakupie, sprzedaży, zamianie, najmie. W niniejszej sprawie sam uprawniony stwierdził, że to on w chwili oferowania do sprzedaży był właścicielem nieruchomości i sprzedał swoją nieruchomość a nie kojarzył osoby trzecie.

W związku z tym, jak podał organ, uznać należy, że w zakresie takich usług jak: "zarządzanie nieruchomościami oraz pośrednictwo w sprzedaży nieruchomości" używanie nie zostało przez uprawnionego w żaden sposób wykazane, bowiem żaden z przedłożonych materiałów nie dotyczy ani zarządzania nieruchomościami, ani pośrednictwa w ich sprzedaży. Znajdujące się w aktach sprawy decyzje oraz umowy jednoznacznie wskazują jedynie na proces inwestycyjny budowy nieruchomości i jej sprzedaży bezpośrednio od właściciela, nie dotyczą one ani zarządzania nieruchomościami ani pośrednictwa w sprzedaży. Decyzje te dotyczą zatwierdzenia projektów budowlanych oraz uzyskanych pozwoleń na budowę. Z kolei umowy nie dotyczą usług zarządzania nieruchomościami, czy pośrednictwa w ich sprzedaży.

Nie wynika z nich, aby to uprawniony prowadził usługi zarządzania nieruchomościami, czy też ich sprzedaży.

UP RP podał, że przepis art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. wiąże skutek wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z nieużywaniem znaku towarowego przez okres pięciu lat. Bieg pięcioletniego okresu, o którym mowa w ww. przepisie, będzie rozpoczynał się po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego przy niepodjęciu w ogóle używania znaku lub od dnia zaprzestania jego używania. Zatem w przypadku braku dowodów na używanie znaku towarowego, stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy powinno nastąpić w dacie,

w której upłynęło pięć lat liczonych od dnia następującego po dniu wydania decyzji. UP RP wyjaśnił, że decyzja o udzieleniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy o numerze [...] wydana została dnia [...] grudnia 2007 roku, wobec powyższego zasadne jest stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy w zakresie usług zawartych w klasie 36, takich jak: "zarządzanie nieruchomościami, pośrednictwo w sprzedaży nieruchomości" z dniem [...] grudnia 2012 roku.

W skardze na powyższą decyzję UP RP z dnia [...] stycznia 2015 r. skarżąca spółka postawiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj.:

- art. 7, art. 77 § 1 i § 4, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa., poprzez brak uwzględnienia istotnych okoliczności sprawy, jej niewłaściwą ocenę, a także brak odniesienia się

w uzasadnieniu do wszystkich argumentów oraz materiałów dowodowych wskazywanych w toku postępowania przez spółkę, w tym przede wszystkim poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie, w jakim Urząd Patentowy pominął, że:

- sprzedaż nieruchomości nie stanowi dowodu na świadczenie usług inwestowania w budowę domów na sprzedaż;

- uprawniony nie przedstawił dowodu na wprowadzenie do obrotu ulotki ze spornym znakiem towarowym Metropolis, jak również na użycie banneru, podczas gdy ciężar dowodu spoczywa na uprawnionym;

- nabywca nieruchomości nie potwierdził faktu, czy w ogóle widział ulotkę lub baner, na które uprawniony się powołuje przed podjęciem decyzji o kupnie od niego nieruchomości.

Skarżąca postawiła również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., poprzez jego błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, iż wybudowanie domu jednorodzinnego przez uprawnionego z własnych pieniędzy i na swoją rzecz,

a następnie jego sprzedaż dla własnych korzyści, stanowi usługę inwestowania

w budowę domów na sprzedaż, podczas gdy:

- usługi ze swej istoty muszą być świadczone na rzecz osób trzecich, a nie samemu sobie przez właściciela znaku;

- usługa sprzedaży domów nie jest tożsama z usługą inwestowania w ich budowę;

- przedmiotem usługi inwestowania w budowę domów na sprzedaż jest uzyskanie pieniędzy od osób trzecich i ich wykorzystanie w celu budowy domów, aby następnie móc je sprzedać z korzyścią dla inwestorów, a nie sprzedaż nieruchomości przez jej właściciela na jego własną rzecz;

- art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., poprzez jego błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, iż użycie znaku towarowego na jednym banerze i jednej ulotce, nawet gdyby została wprowadzona do obrotu, dotyczących jednego i tego samego domu jednorodzinnego oraz jego sprzedaż, wypełnia przesłanki używania, określone w tym przepisie, podczas gdy

z jego treści jednoznacznie wynika, iż używanie winno być rzeczywiste i poważne,

a nie jednorazowe i lokalne.

Wobec postawionych wyżej zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi spółka rozwinęła argumentację towarzyszącą postawionym zarzutom.

Skarżąca, odnosząc się do rozumienia pojęcia rzeczywistego używania znaku towarowego i jego definiowania przez orzecznictwo wspólnotowe, wskazała, że

w niniejszej sprawie uczestnik nie używał spornego znaku w odniesieniu do usług inwestowania w budowę domów na sprzedaż, a tym samym nie mógł wywiązać się

z obowiązku przedstawienia dowodów na tę okoliczność, potwierdzających rzeczywiste i poważne używanie badanego, słowno-graficznego znaku towarowego [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia [...] marca 2016 r. pełnomocnik uczestnika stwierdził, że niniejsze postępowanie powinno zostać umorzone, gdyż skarżący złożył kolejny wniosek o wygaszenie przedmiotowego znaku towarowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w ramach swojej działalności dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2) bądź stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (pkt 3).

Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo, gdyż w ocenie Sądu Urząd Patentowy dokonał błędnej subsumpcji stanu faktycznego sprawy do treści art. 169 p.w.p. czym naruszył zarówno przepisy prawa materialnego jak i postępowania.

Skarżąca wnioskując na podstawie art. 169 ust. 2 w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. o stwierdzenie wygaśnięcia ochrony z tytułu rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego "METROPOLIS" nr [...] domagała się jego wygaśnięcia dla usług wskazanych w klasie 36 tj. zarządzania nieruchomościami, inwestowania w budowę domów na sprzedaż, pośrednictwo w sprzedaży nieruchomości.

Przedmiotem skargi uczyniono część decyzji UP z dnia [...] października 2015 r., w której Urząd wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy "Metropolis" [...] został oddalony tj. usług w zakresie inwestowania w budowę domów na sprzedaż.

Na wstępie niniejszych rozważań należy w ocenie Sądu ustalić, czy wnioskodawca posiadał interes prawny występując z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak. W myśl bowiem art. 169 ust. 2 p.w.p. UP wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy w przypadkach, o których mowa w ust. 1, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny.

W ocenie Sądu UP w sposób prawidłowy w niniejszej sprawie przeprowadził analizę interesu prawnego wnioskodawcy (skarżącej) do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem.

Jak wynika z akt sprawy uprawniony ze spornego znaku złożył sprzeciw wobec udzielenia na rzecz skarżącej prawa ochronnego na znak [...] "Metropolis Nieruchomości Komercyjne" znak słowno-graficzny. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 25 października 2006 r. sygn. akt II GSK 163/06 interes prawny występuje między innymi wtedy, gdy wnioskodawca używa znaku albo ubiega się o udzielenie ochrony na znak kolidujący ze znakiem wskazanym we wniosku.

Ponadto, jak słusznie zauważył UP interesu prawnego wnioskodawcy – skarżącej można upatrywać w art. 20 Konstytucji PR, który stanowi, że każdy ma prawo korzystać z wolności gospodarczej.

Reasumując Sąd akceptuje w pełni stanowisko organu, co do faktu posiadania przez skarżącą interesu prawnego w przedmiocie domagania się unieważnienia przedmiotowego znaku towarowego "METROPOLIS".

Przechodząc do dalszej oceny zaskarżonej decyzji, należy zauważyć, że postępowanie w sprawie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z powodu nieużywania poddane jest trybowi spornemu, zgodnie z art. 255 ust. 1 pkt 3 p.w.p. Oznacza to, że jest ono oparte na zasadzie kontradyktoryjności, uwzględniającej w znacznym stopniu zasadę dyspozycyjności stron postępowania oraz ograniczającej możliwości prowadzenia przez ten organ postępowania dowodowego z własnej inicjatywy. W świetle art. 255 ust. 4 p.w.p. UP rozstrzyga sprawę w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Zatem już w świetle powołanych przepisów, strony wyznaczają kierunek toczącego się postępowania, a w szczególności przedstawiają dowody dla ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ opiera się na dokumentacji przestawionej przez spierające się w toku postępowania strony, jak też argumentacji podniesionej przed nim podczas rozprawy. W tego typu sprawach występuje zatem odmienność w zakresie postępowania dowodowego istotnie modyfikująca rozumienie przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a. w stosunku do standardów proceduralnych ogólnego postępowania administracyjnego. Innymi słowy organ nie dokonuje samodzielnie rekonstrukcji całości stanu sprawy, a jedynie zajmuje stanowisko dotyczące argumentacji prezentowanej przez spierające się strony (por. wyroki NSA z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 2326/11, Lex nr 1328845, z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1551/11, Lex nr 1258391).

W myśl art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania.

Celem instytucji wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, o jakim mowa w tym artykule jest eliminowanie praw ochronnych na te oznaczenia, które nie są używane w sposób rzeczywisty w obrocie gospodarczym przez dłuższy, określony w ustawie czas.

W przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego, z mocy art. 169 ust. 6 p.w.p. Zatem nie tylko z ogólnych zasad postępowania spornego, ale przede wszystkim z mocy art. 169 ust. 6 p.w.p. obowiązek wykazania używania znaku towarowego ciąży na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego.

Zatem to uczestnik postępowania jako uprawniony powinien był wykazać, iż używał znaku towarowego na terytorium Polski w sposób rzeczywisty poprzez nakładanie oznaczenia na usługi i wprowadzanie tak oznaczonych usług do obrotu, bowiem podstawowa funkcja znaku towarowego polega na odróżnieniu usług jednego przedsiębiorcy od usług innego przedsiębiorcy.

Niniejszy znak towarowy został zarejestrowany dla usług w klasie 36 w tym "inwestowania w budowę domów na sprzedaż", co stanowi przedmiot niniejszego postępowania.

Jak wynika z treści art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. warunkiem utrzymania prawa ochronnego jest obowiązek jego używania w sposób rzeczywisty dla usług objętych rejestracją w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania.

Zatem pozostała do wyjaśnienia kwestia używania spornego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla usług objętych rejestracją w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat.

W doktrynie i orzecznictwie zwraca się uwagę na pojęcie "rzeczywistego używania" znaku, które winno zmierzać do utrwalenia danej marki na rynku, jak i w świadomości konsumentów i konkurentów (tak: M. Kowalczyk, Obowiązek używania znaku towarowego, PUG 2003/3/22). Według art. 153 ust. 1 p.w.p. używanie znaku bowiem polega na używaniu go w sposób zarobkowy lub zawodowy. Z kolei art. 154 p.w.p. wskazuje, iż używanie znaku towarowego polega w szczególności na umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem, umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług. Przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu sposobów realizacji prawa ochronnego. Używanie znaku w rozumieniu art. 154 p.w.p. powinno być używaniem, które manifestuje się czynnościami i działaniami widocznymi na rynku i dotyczącym klientów przedsiębiorcy (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II GSK 762/08, Lex nr 531545). W przepisie art. 169 ust. 4 p.w.p. zawarto również wskazówki określające formy używania znaku oraz wskazujące, jakie formy używania znaku wypełniają pojęcie rzeczywistego używania znaku. Katalog ten także nie jest zamknięty. Oba przepisy - art. 154 i art. 169 ust. 4 p.w.p. uzupełniają się. Istotne jednak jest, aby znak towarowy był używany w sposób rzeczywisty, zgodnie z regułą z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

Obowiązkowi rzeczywistego używania znaku czyni zadość tylko takie używanie, które pozostaje w związku fizycznym lub pojęciowym z towarem lub usługą. Oznacza to konieczność nakładania zarejestrowanego oznaczenia na usługi i wprowadzania do obrotu (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 70/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1425/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Używanie znaku towarowego powinno pozostawać w zgodzie z działalnością przedsiębiorstwa, zaś obowiązkowi rzeczywistego używania czyni zadość jedynie używanie znaku w obrocie gospodarczym (wyrok NSA z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt II GSK 173/06, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Rzeczywiste używanie znaku towarowego oznacza konkretne działanie, mające za przedmiot znak, a polegające na jego realnym odniesieniu do określonego towaru lub usługi. Używanie rzeczywiste ma polegać na bezpośrednim udostępnieniu towarów lub usług ich odbiorcom. Obowiązek używania wymaga pełnego korzystania ze znaku, przez udostępnienie towarów lub usług ze znakiem ich odbiorcom (por. wyrok w sprawie VI SA/Wa 1425/10 i przytoczone tam stanowisko judykatury i doktryny). Chodzi o to, aby wykreować lub zachować rynek zbytu dla tych towarów i usług (por. wyrok TSUE z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt C-416/04P, Lex nr 226557, t. 70).

Terminowi "rzeczywiste używanie" można przeciwstawić czynności okazjonalne, podejmowane z reguły dla pozoru, w celu uniknięcia zarzutu nieużywania znaku, a nie w celu prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej. W ramach obowiązku rzeczywistego używania znaku w literaturze przedmiotu mówi się również o "czynnościach przygotowawczych", których podjęcie pozwala na zachowanie prawa i odparcie ewentualnych zarzutów o nieużywanie znaku. Zalicza się do nich np. zawarcie umowy o import towarów oznaczonych danym znakiem towarowym, intensywna reklama w mediach, czy też zawarcie umowy licencyjnej o używanie znaku. Podkreśla się jednak, że są to działania, które zmierzają do rzeczywistego używania znaku, ale jeszcze tym używaniem nie są. Jednocześnie działania te powinny czasowo i funkcjonalnie wiązać się z przyszłym używaniem znaku (por. wyroki w sprawach II GSK 762/08, VI SA/Wa 1425/10).

Podobnie korzystanie ze znaku tylko w działalności wewnątrzorganizacyjnej, umieszczanie znaku w dokumentacji produkcyjnej lub instrukcjach wewnętrznych nie stanowi rzeczywistego używania. Znak w postaci, w jakiej jest chroniony na właściwym terytorium powinien być używany publicznie i w sposób skierowany na zewnątrz. Używanie znaku, jak zaznaczono, nie może mieć charakteru symbolicznego, ukierunkowanego jedynie na utrzymanie praw do znaku towarowego.

Tak samo nie można uznać za rzeczywiste używanie znaku towarowego zastosowanie znaku w firmie, nazwie handlowej czy też używanie znaku wyłącznie w reklamie. Towary, których wprowadzenie do obrotu zostało w jakiś sposób zapowiedziane w reklamie, muszą być następnie możliwe do nabycia przez klientów. Wynika to z art. 169 ust. 5 w zw. z art. 154 ust. 3 p.w.p., iż nie uważa się za używanie znaku w sposób rzeczywisty, używania znaku w reklamie towaru, który nie jest dostępny na rynku krajowym ani nie jest w kraju wytwarzany na potrzeby eksportu. Co więcej wskazuje się też, że znak towarowy powinien być zauważalny nie tylko przez konsumentów, ale także przez innych przedsiębiorców (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt II GSK 762/08, Lex nr 232077).

Ocena rzeczywistego charakteru używania znaku towarowego powinna być oparta na wszystkich faktach i okolicznościach pozwalających na ustalenie, czy znak był faktycznie wykorzystywany handlowo, w szczególności zaś powinna ona uwzględniać sposoby korzystania ze znaku uznawane w danym sektorze gospodarczym za uzasadnione dla zachowania lub wykreowania rynku zbytu dla towarów lub usług chronionych danym znakiem towarowym, charakter tych towarów lub usług, cechy danego rynku oraz zasięg i częstość używania znaku towarowego oraz zasięg, długość okresu, w którym czynności używania miały miejsce i częstotliwość używania znaku. Rzeczywiste używanie znaku towarowego nie może zostać dowiedzione za pomocą przypuszczeń i domniemań, tylko musi opierać się na konkretnych i obiektywnych dowodach, z których wynika, iż znak był używany faktycznie i na wystarczającą skalę na danym rynku (por. wyroki TSUE z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt T-214/08, teza 22-25, Lex nr 11250620, w sprawie C-416/04P, t. 70-72 i z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt C-234/06P, t. 70, 73).

Z kolei kwestia, czy używanie jest ilościowo wystarczające, by zachować lub wykreować udziały w rynku towarów lub usług chronionych przez znak towarowy, jest zależna od kilku czynników i oceny dokonywanej odrębnie dla każdego przypadku. Wśród czynników, które mogą zostać wzięte pod uwagę, figurują właściwości tych towarów lub usług, częstość lub regularność używania znaku towarowego, fakt, czy znak towarowy jest używany do sprzedaży wszystkich identycznych towarów lub usług pochodzących z przedsiębiorstwa właściciela, czy też wyłącznie dla niektórych z nich, lub dowody dotyczące używania znaku towarowego, które zobowiązany jest przedstawić właściciel. Jednocześnie nie można określić a priori i w sposób abstrakcyjny, jaki próg ilościowy należy przyjąć, by używanie miało rzeczywisty charakter (por. wyroki TSUE w sprawach C-416/04P, t. 71, 72 i C-234/06P, t. 70, 73).

"Ocena rzeczywistego charakteru używania znaku towarowego winna opierać się na wszystkich faktach i okolicznościach właściwych dla ustalenia prawdziwości wykorzystania handlowego tego znaku w obrocie, a w szczególności powinna uwzględniać używanie uznawane za uzasadnione w danym sektorze ekonomicznym w celu zachowania lub wykreowania udziałów w rynku towarów i usług chronionych przez znak towarowy, charakter tych towarów lub usług, cechy danego rynku oraz zasięg i częstość używania znaku towarowego (...)" (wyrok ETS z dnia 11.03.2003r. w sprawie C-40/01, ANSUL oraz analogicznie postanowienie ETS z 27 stycznia 2004 r. w sprawie C-259/02, La Mer, pkt 27, wyrok ETS z 11.05.2006 r w sprawie C- 416/04, Sunrider, pkt 70).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy na wstępie zaznaczyć, że przedmiotowy znak towarowy był zarejestrowany na rzecz uprawnionego Pana S. K.. Organ w niniejszej sprawie uznał, że uprawniony w okresie 5 lat licząc wstecz od daty zgłoszenia wniosku prowadził usługi z klasy 36 polegające na "inwestowaniu w budowę domów na sprzedaż", na dowód czego uprawniony przedstawił jedną ulotkę k 43 a/a obejmującą inwestycję [...] na której widnieje przedmiotowy znak towarowy oraz zdjęcie baneru reklamującego tą inwestycję wraz z przedmiotowym znakiem towarowym.

Uprawniony przedłożył ponadto dokumentację związaną z przedmiotową inwestycją tj. z decyzją k 69 i 68 a/a, które to decyzje nie zawierają przedmiotowego znaku towarowego, a jedynie potwierdzają prowadzenie inwestycji przez uprawnionego, który sam stwierdził, że w chwili oferowania nieruchomości do sprzedaży był jej właścicielem. W aktach sprawy znajduje się również umowa sprzedaży inwestycji na [...] zawarta między skarżącym, a Panem M. J. kupującym

k 42 a/a, z której nie wynika, że uprawniony prowadzi działalność usługową "inwestowanie w budowę domów na sprzedaż", gdyż występuje tu jako osoba fizyczna i nie wiadomo, czy cena za nieruchomość zawiera podatek VAT, chociaż wpłata 200 000 zł ma być udokumentowana fakturą VAT. Ponadto na przedmiotowej umowie nie widnieje również sporny znak towarowy.

Pan M. J. (kupujący) stwierdził co prawda, że przed nabycie nieruchomości widział ulotkę reklamującą inwestycję na [...] nie był jednak w stanie wyjaśnić, czy była to ulotka opatrzona przedmiotowym znakiem towarowym, czy też ulotka opatrzona znakiem towarowym "Metropolis" z tzw. żaglem, który to znak nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.

W tym miejscu należy przypomnieć, że celem znaku towarowego jest odróżnienie usługi pochodzącej od jednego przedsiębiorcy od usługi pochodzącej od innego przedsiębiorcy.

Tak więc, znak towarowy identyfikuje pochodzenie usługi od konkretnego przedsiębiorcy. Aby można było mówić o rzeczywistym używaniu znaku towarowego musi istnieć usługa z nim powiązana.

Oceniając przedstawiony materiał dowodowy organ przyjął a priori, że uprawniony z przedmiotowego znaku towarowego wykonywał usługę "inwestowanie w budowę domów na sprzedaż". Nie wyjaśnił dlaczego sprzedaż domu dokonana przez osobę fizyczną została uznana za usługę. Samo intuicyjne podejście organu do sprawy w ocenie Sądu jest niewystarczające, gdyż nie zostały podane żadne motywy jakimi kierował się organ przyjmując, że sprzedaż domu na [...] to usługa polegająca na inwestowaniu w budowę domu na sprzedaż. Organ winien zweryfikować wpis uprawnionego do ewidencji działalności gospodarczej i sprawdzić, czy działalność ta jest zarejestrowana w zakresie inwestowania w budowę domów na sprzedaż.

W niniejszej sprawie z pozostałych dokumentów ocenianych przez organ nie wynika, że uprawniony wykonywał usługę "inwestowania w budowę domów na sprzedaż". Dokumenty te pokazują jedynie, że uprawniony budował dom, ale jaki był cel tej budowy nie zostało wskazane. Poza tym część dokumentów wydana jest na M. [...] Sp. z o.o. a nie uczestnika. Sam uprawniony w umowie zawartej z M. I. sp. z o.o. s.k. k. 149 a/a wskazuje, że prowadzi działalność w zakresie sprzedaży nowych nieruchomości w ocenie Sądu nie jest to jednoznaczne z usługą inwestowania w budowę domów na sprzedaż.

W związku z powyższym w tym zakresie uzasadnienia decyzji nie poddaje się kontroli Sądu, co narusza art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd podkreśla ponadto, że w niniejszej sprawy mamy bardzo niski wolumen usług opatrzonych przedmiotowym znakiem, który w ocenie Sądu nie został zrekompensowany przez intensywność lub ciągłość używania znaku np. w procesie inwestycyjnym.

Ponownie rozpoznając sprawę organ oceni – wyjaśni w pierwszej kolejności, czy działaniu uprawnionego w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego świadczą o tym, że wykonywał on usługę i w zależności od tej decyzji podejmie dalsze działania w sprawie mając na względzie powyższe rozważania.

Wniosek uprawnionego o umorzenie postępowania jest w ocenie Sądu bezzasadny, gdyż niniejsze postępowanie ma pierwszeństwo przed ewentualnym kolejnym postępowaniem wszczętym w tej samej sprawie. Ponadto Sąd zauważa, że skarżący stwierdził, że nie złożył kolejnego wniosku o wygaszenie.

Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, o kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.