Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 503/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2373
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Sałek-Gałązka po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2023 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi I.B na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 16 marca 2022 r. nr SKO.460.5.2022 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 16 marca 2022 r., nr SKO.460.5.2022, którą uchylono decyzję Wójta Gminy D. z 28 stycznia 2022 r., nr RA.6220.7.2021.JB, w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pod nazwą: Farma fotowoltaiczna "[...]" — o mocy do 80 MW, na terenie działek nr [...]-[...] w obrębie geodezyjnym D. gmina D., w części dotyczącej pkt I pkt 1, w zakresie ustalenia dostępu planowanego przedsięwzięcia lokalizowanego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym D. do drogi publicznej nr [...] i w tym zakresie ustalono, że przedmiotowe przedsięwzięcie lokalizowane na działce nr [...] ma dostęp do drogi publicznej nr [...], stanowiącej drogę publiczną, a w pozostałym zakresie decyzję organu I instancji utrzymano w mocy.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

Pismem z dnia 15 lutego 2021 r. N. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zwróciła się do Wójta Gminy z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: "Farma fotowoltaiczna "[...]" – o mocy do 80 MW", Gmina D.

Przedsięwzięcie objęte wnioskiem, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 listopada 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839) zakwalifikowano jako zabudowę przemysłową, w tym zabudowę systemami fotowoltaicznymi lub magazynową, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż: a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy.

Organ I instancji ustalił, że stosownie do treści art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (zwanej dalej u.o.o.ś.), realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymagała przeprowadzenia oceny jego oddziaływania na środowisko, albowiem postanowieniem z 17 maja 2021 r. Wójt Gminy nałożył na inwestora obowiązek jej przeprowadzenia, ustalając jednocześnie zakres raportu, po tym, jak Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Słupsku i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku wyrazili opinię o konieczności przeprowadzenia takiej oceny.

Wnioskodawca przedłożył raport o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z 15 lipca 2021 r. wraz z oświadczeniem o zastąpieniu inwestora – N. 1 Sp. z o.o. nowym podmiotem – N. 2 Sp. z o.o.

Po przeanalizowaniu przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Słupsku oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku, uzgodnili jego realizację.

Wójt Gminy, decyzją z 28 stycznia 2022 r., określił dla przedsięwzięcia pn.: "Farma fotowoltaiczna "[...]" – o mocy do 80 MW", realizowanego na terenie działek nr [...]-[...] w obrębie geodezyjnym D. gmina D., środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.

Analizując całość przedłożonej dokumentacji, Wójt Gminy D. uznał, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko odpowiada, pod względem struktury treści art. 66 u.o.o.ś., a jego ustalenia, przy uwzględnieniu przedstawionych wyjaśnień, są spójne i przekonujące. W tym zakresie wyjaśniono, że ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ze szczególnym uwzględnieniem oddziaływania na ekosystemy terenów sąsiednich, warunków użytkowania podczas eksploatacji przedsięwzięcia, uwzględniających potrzebę ochrony środowiska przyrodniczego, analizy wpływu przedsięwzięcia na sąsiadujące ekosystemy leśne, oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia na cele środowiskowe zawarte w planie gospodarowania wodami, oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na klimat i jego zmiany została oparta o ustalenia faktyczne i poglądy naukowo-badawcze. Wdrożenie wskazanych uzgodnieniami i decyzją działań minimalizujących oraz rozwiązań projektowych, jak stwierdzono, zminimalizuje wpływ na poszczególne komponenty środowiska przyrodniczego. Realizacja zamierzenia zgodnie ze wskazanymi warunkami ograniczać będzie, według organu I instancji, wpływ inwestycji na gatunki objęte ochroną gatunkową.

W sprawie nie wpłynęły wnioski i uwagi społeczeństwa, w związku z czym organ I instancji, dokonując oceny całokształtu zebranych w niniejszej sprawie dowodów, podzielił także ustalenia i ocenę przedstawioną w uzgodnieniu organu współdziałającego.

Na podstawie raportu organ I instancji stwierdził, że na terenie planowanej inwestycji inwestor zajmować się będzie produkcją energii elektrycznej pozyskiwanej ze słońca. W fazie budowy na terenie przedsięwzięcia będą prowadzone prace polegające na posadowieniu paneli fotowoltaicznych, transformatorów, inwerterów oraz budowie ogrodzenia terenu inwestycji. Procesy te rozkładać się będą w czasie i przestrzeni.

Wójt Gminy, wydając decyzję, określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, w tym etapy jej realizacji, ustalając warunki realizacji inwestycji, na etapie budowy i następnie użytkowania farmy fotowoltaicznej. Szczegółowo opisano również elementy składowe inwestycji i jej techniczne aspekty. Organ I instancji ustalił także warunki wykorzystania terenu objętego wnioskiem w fazie realizacji i eksploatacji inwestycji ze szczególnym uwzględnieniem wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Dodatkowo, decyzja ustala szczegółowo wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, a także w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych.

Jednocześnie, organ I instancji wskazał, że nie zachodziła w sprawie potrzeba ustalenia wymogów w zakresie transgranicznego oddziaływania na środowisko i konieczności przeprowadzenia oceny w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na realizację inwestycji drogowej. Nie stwierdzono wymogu ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, a także odstąpiono od nałożenia na wnioskodawcę obowiązku wykonania analizy porealizacyjnej. Do decyzji załączono charakterystykę przedsięwzięcia, stanowiącą integralną część rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji przedstawił materiał dowodowy, odnosząc się jednocześnie do stanowiska organów współdziałających. Na tej podstawie przeanalizowano szczegółowo kwestię przewidywanych oddziaływań inwestycji na środowisko, zarówno w fazie budowy planowanej inwestycji, jak i jej działania.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył I.B., który zarzucił organowi I instancji błędne przeprowadzenie analizy i oceny oddziaływania na środowisko względem terenów sąsiednich leżących od strony południowej inwestycji, brak przeprowadzenia przez organ analizy i oceny oddziaływania na środowisko względem terenu częściowo zurbanizowanego leżącego w bezpośrednim sąsiedztwie od strony południowej granicy części inwestycji zlokalizowanej na działce [...]. Według skarżącego, tereny te mają charakter zurbanizowany, co potwierdzają załączone do odwołania kopie decyzji ustalających warunki zabudowy na tereny bezpośrednio sąsiadujące z Farmą nr 2. Poza tym, zdaniem skarżącego, organ I instancji w sposób niezgodny ze stanem faktycznym stwierdził, że od strony południowej z inwestycją na działce nr [...] sąsiadują łąki kośne, podczas gdy tereny te sąsiadują z polami uprawnymi (działka nr [..]) obsianymi uprawami ekologicznymi. Wskazano dodatkowo, że działka nr [...] nie ma dostępu do drogi publicznej nr [...], ale do drogi nr [...]. Ponadto, to działka nr [...] położona jest na terenie Parku Krajobrazowego Dolina S., a nie w odległości od tego Parku, jak wskazano w decyzji.

Rozpoznając odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, decyzją z 16 marca 2022 r., uchyliło decyzję Wójta Gminy D. z 28 stycznia 2022 r. w części dotyczącej pkt I pkt 1, w zakresie ustalenia dostępu planowanego przedsięwzięcia zlokalizowanego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym D. do drogi publicznej nr [...] i w tym zakresie ustaliło, że przedmiotowe przedsięwzięcie lokalizowane na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym D. ma dostęp do drogi publicznej nr [...], stanowiącej drogę publiczną, obręb ewidencyjny D., a w pozostałym zakresie decyzję organu I instancji utrzymało w mocy.

Kolegium podzieliło ustalenia i wnioski organu I instancji uznając, że przeprowadzone postępowanie odpowiada wymogom przepisów u.o.o.ś. a decyzja jest prawidłowa.

Organ odwoławczy, analizując zebrany materiał dowodowy, a zwłaszcza przedłożony raport dotyczący oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz decyzję organu I instancji, nie znalazł podstaw do podzielenia argumentacji odwołania dotyczącej uchybień organu I instancji w zakresie postępowania wyjaśniającego. Kolegium nie znalazło podstawy do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego uznając postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji za wystarczające do rozstrzygnięcia.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji, orzekł w oparciu o kompletny wniosek inicjujący postępowanie w sprawie, zawierający kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz podkłady mapowe terenu inwestycji wraz z załącznikami pozwalającymi na ustalenie stron postępowania zgodnie, w tym zakres oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a ustalenia te miały miejsce na podstawie raportu sporządzonego w toku postępowania.

Kolegium uwzględniło jedynie zarzut odwołania dotyczący błędnego określenia w pkt I pkt 1 decyzji działki stanowiącej dostęp do drogi publicznej nr [...], w obrębie D. Jak wskazano, w tym zakresie organ I instancji, odpowiadając na odwołanie pismem z 21 lutego 2022 r. wyjaśnił, iż w istocie w decyzji podano błędnie numer działki drogi publicznej, do której dostęp ma inwestycja. Właściwa działka ma nr [...], obręb D. Kolegium podzieliło jednak w tym względzie zapatrywanie organu I instancji, iż doszło do omyłki niemającej wpływu na wynik sprawy. Kolegium uznało, że należało zmienić sentencję decyzji organu I instancji we wskazanym zakresie.

Poza tym organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji w całości i odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Zdaniem Kolegium, decyzja środowiskowa w pełni uwzględnia przeprowadzoną ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym wyniki uzgodnień i opinii, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. Nie stwierdzono natomiast z racji na miejsce położenia i zakresu przewidywanego oddziaływania, potrzeby przeprowadzenia postępowania w zakresie oceny transgranicznego oddziaływania inwestycji na środowisko.

Mając na uwadze zarzuty odwołania, Kolegium wyjaśniło, że położenie inwestycji w obszarze otuliny Parku Krajobrazowego "D.", ustanowionego uchwałą Sejmiku Województwa Pomorskiego nr 146/VII/11 z dnia 27 kwietnia 2001r. (Dz. Urz. Woj. Pom. Nr 66, poz. 1461) nie uprawnia do odmowy wydania decyzji środowiskowej. Co prawda, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w parku krajobrazowym może być wprowadzony zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów u.o.o.ś. Zakaz ten nie obowiązuje jednak w otulinie parku. Jak wskazano, planowane przedsięwzięcie nie jest posadowione na terenie parku krajobrazowego. W tym zakresie należało kierować się treścią definicji otuliny wynikającą z art. 5 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody, w świetle którego otulina stanowi strefę ochronną graniczącą z formą ochrony przyrody (w rozpatrywanym przypadku z parkiem krajobrazowym) i wyznaczoną indywidualnie dla formy ochrony przyrody w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka. Do odmiennego wniosku, mającego dotyczyć zakazu realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia na podstawie przepisu wyłączającego, nie prowadzi sama uchwała dotycząca ustanowienia Parku Krajobrazowego "Dolina Słupi".

Organ odwoławczy wyjaśnił, że dla terenu przeznaczonego pod realizację planowanej inwestycji sporządzono inwentaryzację przyrodniczą mającą na celu określenie, czy na obszarze planowanej inwestycji występują gatunki chronionych zwierząt i roślin oraz określenia zakresu ubytków w przyrodzie powstałych w wyniku zagospodarowania terenu i zmniejszenia powierzchni biologicznie czynnej spowodowane realizacją projektu. Wizje lokalne, przeprowadzone w okresie od stycznia 2021 r. do końca lipca 2021 r., były prowadzone na terenie wskazanym pod realizację inwestycji oraz na obszarze wskazanym jako obszar oddziaływania obejmujący działki przyległe w odległości 100 m od granicy projektowanej infrastruktury energetycznej. Kolegium uznało, że nie miało podstawy do kwestionowania ich rzetelności, a ponadto nie stanowiły one dowodu przesądzającego o treści ustaleń, które legły u podstawy wydania decyzji. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miała bowiem treść przedłożonego przez stronę raportu, a także uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

Dokonując oceny wpływu inwestycji na środowisko przyrodnicze i krajobraz, organ II instancji miał na uwadze, że obszar przeznaczony pod inwestycję nie jest zurbanizowany, są to tereny rolne wykorzystywane pod cele intensywnych upraw roślinnych. Łączna powierzchnia działek wynosi 10,478 ha, na które składają się gleby o klasach bonitacyjnych: RIVa, RIVb. RV. W ramach przedsięwzięcia zostanie zagospodarowany obszar o powierzchni 8,96 ha, który będzie przeznaczony pod zabudowę konstrukcji wsporczych z panelami fotowoltaicznymi, okablowania, stacje transformatorowe, drogi wewnętrzne i pasy technologiczne, główny punkt odbioru. Instalacja zostanie zlokalizowana w odległości min. 4 m od granicy działek, a od strony drogi w odległości 6 m. Jak wskazało Kolegium, wbrew zarzutom odwołania, zebrany materiał dowodowy potwierdza, że działki przewidywane pod inwestycję graniczą z terenami o następujących funkcjach: od wschodu: lasy, od zachodu: pola uprawne, od południa: pola uprawne, od północy: pola uprawne i lasy.

Na tle powyższych ustaleń, organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut, że od strony południowej organ I instancji uwzględnił jedynie pola łąki kośne. Organ I instancji uwzględnił bowiem również odległość najbliższych terenów mieszkalnych od miejsc lokalizacji inwestycji, która wynosi od 0,3 km do 1 km, zgodnie ze stanem faktycznym branym pod uwagę przy wydaniu decyzji. Mając na uwadze przewidywane oddziaływania na etapie realizacji i korzystania z inwestycji, w ocenie Kolegium, nic nie wskazuje, aby mieszkańcy nieruchomości sąsiednich mieli odczuwać zwłaszcza uciążliwości akustyczne związane z inwestycją. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na charakterystykę tego terenu uwzględnioną w decyzji organu I instancji wskazującą, że obszar przeznaczony pod inwestycje nie jest zurbanizowany, są to tereny rolne wykorzystywane pod cele intensywnych upraw roślinnych. Łączna powierzchnia działek wynosi 42,4073 ha, na które składają się gleby o następujących klasach bonitacyjnych: RIVa, RIVb, RV, RVL.

Jak wskazał organ II instancji, powyższej oceny w kwestii zarzutu braku uwzględnienia zagospodarowania i przeznaczenia terenu sąsiedniego dla inwestycji nie zmienia treść decyzji o warunkach zabudowy przedłożonych wraz z odwołaniem. W ocenie Kolegium, Wójt Gminy prawidłowo uwzględnił aktualny stan zagospodarowania przestrzennego terenów znajdujących się w obszarze ustaleń wynikających z raportu oddziaływania na środowisko.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że analiza potencjalnych oddziaływań - w tym na tereny zurbanizowane - wskazuje, że jednym z istotniejszych czynników będą emisje hałasu na etapie realizacji przedsięwzięcia. Głównymi źródłami hałasu oraz wibracji na terenie inwestycyjnym podczas budowy elektrowni fotowoltaicznych, będą pracujące maszyny i urządzenia budowlane, a także samochody osobowe i ciężarowe. Rzeczywisty poziom hałasu może dochodzić do 90 dB(A). Zasięg przestrzenny hałasu będzie oddziaływać na odległość ok. 70 m. Emisja tego hałasu będzie miała charakter punktowy i krótkotrwały. Ze względu na lokalizację przedsięwzięcia, prace budowlane prowadzone będą wyłącznie w porze dziennej, za wyjątkiem prac wymagających zachowania ciągłości procesu technologicznego. Powyższe natężenie hałasu nie będzie miało miejsca w fazie korzystania z przedsięwzięcia. Jak wskazało Kolegium, z decyzji organu I instancji wynika, że w kontenerowej stacji transformatorowo-rozdzielczej zlokalizowanej przy każdej instalacji znajdować się będzie transformator o mocy 1-2 MW i poziomie mocy akustycznej ok. 70 dB w źródle. Z uwagi na wyciszenie ściankami obudowy stacji oraz znaczną odległość od zabudowy mieszkaniowej emisja hałasu do środowiska nie będzie miała miejsca.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że planowana inwestycja nie będzie wpływać na tereny już zurbanizowane bądź przeznaczone pod zabudowę. Powyższej oceny o braku wpływu inwestycji nie zmieniają przewidziane decyzją środowiskową wymogi dotyczące serwisowania urządzeń planowanej farmy (farma 1 i 2), czy też obsługa jej komponentów (organ I instancji zawarł w tym zakresie szereg postanowień mających wpływać dodatkowo na bezpieczeństwo korzystania z farmy). Dotyczy to również braku wpływu inwestycji na tereny uprawne, łąki i lasy. W wyniku realizacji inwestycji nastąpi zmniejszenie powierzchni biologicznie czynnej łącznie o około 16 ha. Nic jednak nie wskazuje, aby to działania miało w sposób istotny oddziaływać na teren przyległy do nieruchomości podlegającej zainwestowaniu.

Kolegium wskazało, że z przedłożonego raportu wynika, że emisja zanieczyszczeń do powietrza wystąpi jedynie na etapie budowy poszczególnych instalacji, a także likwidacji przedsięwzięcia i może mieć miejsce jedynie podczas transportu materiałów oraz pracy sprzętu technicznego i maszyn budowlanych. Transport poszczególnych elementów elektrowni fotowoltaicznych przy wykorzystaniu samochodów ciężarowych oraz praca maszyn budowlanych i spalanie przez nie paliw, będą miały wpływ na jakość powietrza na terenie lokalizacji elektrowni słonecznych oraz terenach sąsiadujących z trasami przejazdów. Oddziaływanie to zostało określone jako okresowe, ograniczone czasem trwania prac budowlanych oraz punktowe. Teren, na którym planowana jest budowa poszczególnych instalacji fotowoltaicznych, nie jest objęty ochroną akustyczną. Przedmiotem emisji substancji do powietrza są najczęściej: pyły mineralne, produkty spalania paliw i ewentualne gazy. Maszyny takie jak wbijarka słupów metalowych, samochody ciężarowe i dostawcze, spalają olej napędowy w silnikach wysokoprężnych i powodują emisje tlenków azotu, tlenków węgla, a także emisję tlenków siarki. W trakcie montażu poszczególnych instalacji fotowoltaicznych będzie miała miejsce emisja niezorganizowana. Wielkość emisji i skład spalin emitowanych przez pojazdy są funkcją wielu czynników. Największa emisja gazów występuje przy małej prędkości obrotowej silnika, w trakcie jego rozruchu, podczas jazdy z niewielką prędkością oraz hamowania. Wielkość emisji spalin podczas prac na terenie planowanej inwestycji będzie minimalizowana poprzez ograniczanie do minimum pracy maszyn na niskich obrotach. Utrzymywanie porządku oraz systematyczne czyszczenie terenu planowanej inwestycji spowoduje ograniczenie emisji wtórnej.

Kolegium zgodziło się z ustaleniem, że ze względu na charakter rozprzestrzeniania się zanieczyszczenia w powietrzu atmosferycznym można określić je jako ulegające szybkiemu rozproszeniu, podobnie jak emisja zanieczyszczeń do powietrza, która będzie miała charakter oddziaływania bezpośredniego, krótkoterminowego i chwilowego. W wyniku zakończenia prac budowlanych, zaprzestaniu pracy maszyn budowlanych oraz transportu, unieruchomieniu źródeł emisji, stan sanitarny powietrza osiągnie parametry jakości powietrza na poziomie tła, czyli wróci do stanu przedrealizacyjnego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że na etapie eksploatacji zalecono mycie paneli fotowoltaicznych 1-2 razy w roku oraz wykonanie przeglądów serwisowych urządzeń dwa razy w roku. W związku z tymi wizytami ekipy czyszczącej panele fotowoltaiczne i ekipy serwisowej, będzie występowała emisja do powietrza związków pochodzących z paliw w silnikach samochodowych oraz pylenia od ruchu samochodowego. Emisja substancji do powietrza na etapie eksploatacji elektrowni fotowoltaicznych ma więc charakter marginalny i przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko, nie będzie wywierała szkodliwego wpływu na środowisko.

Powyższe nie powinno, zdaniem Kolegium, wpływać na walory użytkowe sąsiednich gruntów, nawet jeśli dotyczą terenu upraw ekologicznych, do czego odnoszą się w istocie zarzuty odwołania. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie pominięto charakteru i zagospodarowania terenów przyległych do nieruchomości objętych wnioskiem. Na powyższe wskazuje przeprowadzona ocena środowiskowa oparta o raport wskazujący, iż ochrona zanieczyszczenia powierzchni ziemi związana będzie przede wszystkim z odpowiednią organizacją placu budowy, tak aby na jego terenie i sąsiednim nie pozostały resztki materiałów budowlanych, które mogą powodować zanieczyszczenie gruntu. Ponadto, w celu uniknięcia przedostania się oleju lub benzyny z pojazdów pracujących na terenie budowy do środowiska wodno-gruntowego na wypadek awarii należy podczas budowy korzystać z maszyn i urządzeń budowlanych oraz środków transportu, których stan techniczny nie budzi zastrzeżeń, co ograniczy ryzyko ewentualnego wycieku oleju lub benzyny. Plac budowy, jak prawidłowo ustalono, winien zostać wyposażony w środki (np. sorbenty), służące do likwidacji zanieczyszczeń (oleje, benzyny), które przedostały się do środowiska gruntowo wodnego np. wskutek awarii. Wytwarzane w trakcie budowy odpady komunalne i budowlane będą składowane w miejscach do tego wyznaczonych.

Na etapie realizacji inwestycji przewidywana ilość powstałych ścieków socjalno - bytowych w całym okresie realizacji inwestycji nie przekroczy 1000 l (1 m3). Ścieki te gromadzone będą w przenośnych szczelnych sanitariatach typu TOI - TOI i okresowo (w zależności od potrzeb) wywożone przez wyspecjalizowaną firmę zajmującą się wywozem nieczystości płynnych i posiadającą stosowne uprawnienia w tym zakresie.

Wykonywanie poszczególnych robót oraz czynności związanych z pracami ziemnymi i budowlanymi, w przekonaniu Kolegium, nie wpłynie bezpośrednio na pogorszenie stanu gleb, wód powierzchniowych i podziemnych w powierzchniowej warstwie gleby. Realizacja inwestycji nie wniesie ze sobą możliwości wystąpienia zagrożeń dla wód powierzchniowych (w najbliższej odległości występuje ciek wodny i ciek rzeczny o nazwie "S." i "C.") i podziemnych, a tym samym nie będzie wpływać na osiągnięcie celów określonych dla poszczególnych jednolitych części wód.

Kolegium podkreśliło, mając na uwadze art. 81 ust. 3 u.o.o.ś., że przedsięwzięcie nie wpłynie negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy Prawo wodne. Planowana inwestycja projektowana jest na polach uprawnych, nie będzie ingerować w środowisko gruntowo-wodne.

W celu uniknięcia przedostania się oleju lub benzyny do środowiska wodno-gruntowego z pojazdów pracujących na terenie elektrowni fotowoltaicznych, podczas przeglądów serwisowych i mycia paneli fotowoltaicznych, zalecono korzystanie z maszyn i urządzeń budowlanych oraz środków transportu, których stan techniczny nie budzi zastrzeżeń, co ograniczy ryzyko ewentualnego wycieku oleju lub benzyny.

Ponadto, jak wskazało Kolegium, w świetle wniosku i raportu inwestor planuje użycie transformatorów suchych, które nie zawierają cieczy, co eliminuje wycieki mogące powodować niebezpieczeństwo wybuchu. Jeśli jednak uwarunkowania techniczne, w tym warunki przyłączenia wymuszą na inwestorze zastosowanie transformatorów olejowych, w celu uniknięcia przedostania się oleju czy też cieczy izolacyjnej do środowiska wodno-gruntowego na wypadek awarii, pod każdym transformatorem - jak określono to w decyzji, jako warunek realizacji przedsięwzięcia - znajdować się powinna szczelna misa olejowa, będąca w stanie zmagazynować 100% oleju, wykonana z takich materiałów, aby ciecz izolacyjna lub olej nie przedostały się do środowiska wodno-gruntowego. Panele fotowoltaiczne zgodnie z zaleceniami producenta będą myte czystą wodą. Działanie to będzie miało charakter standardowego opadu atmosferycznego i podczas tych czynności nie zostaną wprowadzone do środowiska substancje chemiczne.

Uwzględniając powyższe Kolegium podkreśliło, że instalacje fotowoltaiczne w fazie eksploatacji nie wpłyną również na zanieczyszczenie gleby, wód powierzchniowych i podziemnych, a także nie spowodują wystąpienia jakiegokolwiek zagrożenia dla tych wód, co mogłoby wpłynąć na osiągnięcie celów określonych dla poszczególnych jednolitych części wód i tym samym nie stworzą zagrożenia dla środowiska wodno-gruntowego.

Zakres przedmiotowego przedsięwzięcia nie spowoduje jakiejkolwiek zmiany stanu obecnego jednolitych części wód oraz nie narusza w żaden sposób ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy D. Z uwagi na rodzaj podejmowanego przedsięwzięcia oraz nakazane zachowanie przez inwestora wszelkich działań niedopuszczających do powstania negatywnych oddziaływań na stan analizowanej jednolitej części wód, szczególnie związane z utrzymaniem bezpieczeństwa oraz podstawowych reguł zrównoważonego rozwoju, jak również zachowaniem wszelkich norm i zabezpieczeń dla tego typu obiektów, zasięg przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie będzie wbrew obawom strony wywierać jakiegokolwiek negatywnego oddziaływania na teren sąsiedni.

Wody opadowe i roztopowe powstające na terenie elektrowni fotowoltaicznej pochodzić będą głównie z powierzchni paneli fotowoltaicznych. Wody opadowe i roztopowe na terenie elektrowni fotowoltaicznych będą wprowadzane do ziemi.

Na etapie eksploatacji nie przewiduje się stałej obecności pracowników na terenie inwestycyjnym. W ramach inwestycji nie przewiduje się także poboru wody na cele sanitarne w związku z powyższym nie będą powstawały ścieki socjalno-bytowe.

Co istotne decyzja odnosi się też szczegółowo do postępowania z odpadami mającymi mieć związek z przedsięwzięciem (pkt 5 uzasadnienia decyzji - Gospodarka odpadami). Na terenie inwestycji nie będą występowały składowiska odpadów w rozumieniu aktualnie obowiązujących przepisów. W fazie eksploatacji elektrowni fotowoltaicznych nie przewiduje się powstawania odpadów. Odpady powstaną jedynie w fazie realizacji przedsięwzięcia oraz podczas prowadzenia prac konserwacyjnych. W czasie prac konserwacyjnych odpady będą usuwane z terenu przedsięwzięcia przez podmioty świadczące usługi konserwacyjne.

Roślinność na terenie inwestycji będzie koszona przez wyspecjalizowaną firmę, której działalność polegać będzie na utrzymywaniu terenów zielonych (inwestor po uruchomieniu inwestycji zawrze stosowanie umowy). Odpad zielony powstały w wyniku prowadzonych prac pielęgnacyjnych przez firmę zajmującą się utrzymaniem zieleni na terenie inwestycji zostanie przez nią zagospodarowany. Ze względów pożarowych materiał organiczny, jak ustalono w decyzji, pozostały po koszeniu, należy zebrać i wywieźć poza teren elektrowni do miejsca docelowego składowania odpadów zielonych. Materiał pozyskany z wykaszania stanowić będzie odpad ulegających biodegradacji, który należy w ramach dostępnych środków i technologii w obrębie gminy, przekazać do odbiorcy odpadów zielonych (kompostowni) w celu ich przetworzenia.

Czas eksploatacji inwestycji przewiduje się na 20 lat. Zużyte lub uszkodzone panele fotowoltaiczne zostaną poddane recyklingowi wykonywanemu przez specjalistyczne firmy, posiadające stosowne pozwolenia w zakresie odbierania i odzysku odpadów.

Kolegium stwierdziło, że w związku z produkcją i przesyłem energii elektrycznej na etapie eksploatacji elektrowni słonecznych, będzie występowało promieniowanie elektromagnetyczne niejonizujące, które jest związane z przepływem prądu elektrycznego przez przewodnik. Dopuszczalne wartości parametrów fizycznych pól elektromagnetycznych zostały określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz U. 2019, poz 2448). Dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych, dla zakresu częstotliwości jakie wytwarza generator elektrowni słonecznej, wynosi 1 kV/m dla pola elektrycznego oraz 60 A/m dla pola magnetycznego. Zasięg oddziaływania pola elektrycznego i magnetycznego zależy od napięcia, prądu płynącego w przewodzie, przekroju przewodów fazowych oraz wysokości zawieszenia przewodów nad powierzchnią ziemi. Nic zaś nie wskazuje, aby te oddziaływania miały wpływać negatywnie na pobliską zabudowę oddaloną około 0,3 km od nieruchomości, na której przewiduje się realizację inwestycji. W związku z planowaną inwestycją nie przewiduje się bowiem przekroczenia dopuszczalnych poziomów pól elektroenergetycznych.

W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

a. lakoniczne powielenie stanowiska przyjętego przez organ I instancji, podczas gdy organ winien był samodzielnie przeanalizować zgromadzony materiał dowodowy, oprzeć się na samodzielnej argumentacji i ponownie merytorycznie rozpoznać sprawę, co nie nastąpiło,

b. dowolne i nienależyte rozważenie argumentacji podniesionej przez skarżącego w odwołaniu i brak ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, pomimo że organ był na podstawie obowiązujących przepisów do tego zobligowany,

c. pominięcie w toku zgromadzonego materiału dowodowego, że kwestia wariantowania planowanego przedsięwzięcia nie została wykonana przez inwestora w sposób należyty i właściwy, zaś przedstawione materiały wskazują na pozorność wariantu alternatywnego oraz brak przedstawienia wariantu najkorzystniejszego dla środowiska,

2. naruszenie art. 28 k.p.a. polegające na zaniechaniu ustalenia z urzędu katalogu stron postępowania wobec dokonania merytorycznej (a nie formalnej, jak przedstawia to organ II instancji) zmiany zaskarżonej decyzji w zakresie dostępu do drogi publicznej, podczas gdy dokonanie korekty decyzji w danym zakresie powoduje, że odmienny był zakres oddziaływania przedsięwzięcia, co zdaniem skarżącego, ma bezpośredni wpływ na zakres stron, które powinny uczestniczyć w toku postępowania administracyjnego, co zostało całkowicie zbagatelizowane w postępowaniu odwoławczym,

3. naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. poprzez brak przedstawienia przez inwestora zgodnego z przepisami wariantowania planowanej inwestycji, co jest istotnym brakiem formalnym złożonego raportu, zaś poruszone przez inwestora ogólnikowo kwestie w tym zakresie powodują, że do czynienia w niniejszym przypadku mamy z co najwyżej pozornym wariantowaniem przedsięwzięcia, co nie powinno mieć miejsca i jest takim brakiem, który uniemożliwia wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań,

4. naruszenie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 oraz art. 85 u.o.o.ś. w powiązaniu z § 3 ust. 1 pkt 54 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez ich zastosowanie i wydanie decyzji pozytywnej dla inwestora, podczas gdy w danym wypadku brak było możliwości do wydania takiego rozstrzygnięcia i określenie środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia,

5. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a. i art. 127 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji w zakresie ustalenia dostępu planowanego przedsięwzięcia do drogi publicznej oraz utrzymanie jej w mocy w pozostałym zakresie, podczas gdy organ odwoławczy winien był orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i orzec co do istoty sprawy poprzez odmowę ustalenia środowiskowych uwarunkowań, względnie o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W ocenie skarżącego, organ II instancji nie rozpoznał ponownie sprawy, a jedynie oparł się na dowolnej ocenie zarzutów skarżącego, wyrażonych w odwołaniu. Organ odwoławczy nie sprostał obowiązkowi wyczerpującego wykazania i uzasadnienia powodów swojego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera bowiem jedynie powtórzenia stanowiska przyjętego przez organ I instancji. Trudno jest zatem na gruncie niniejszej sprawy uznać, iż zaskarżone orzeczenie poddano ponownej i zobiektywizowanej ocenie organu kontrolnego. Brak jest wyjaśnienia powodów, dla których organ II instancji uznał, że jedynym możliwym rozstrzygnięciem było utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, nie podważając jednocześnie przekonująco argumentów powołanych przez skarżącego.

Skarżący stanął przy tym na stanowisku, że organ II instancji w sposób nieprawidłowy dokonał oceny argumentów podniesionych w treści odwołania, zatem żąda weryfikacji tego stanu rzeczy w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżący uznał za niecelowe powielanie argumentacji wyrażonej w odwołaniu wskazując, iż te same zarzuty, które zostały postawione decyzji wydanej w toku I instancji, można podnieść wobec zaskarżonej decyzji organu II instancji.

Abstrahując od powyższego, zdaniem skarżącego dodatkowo należałoby rozważyć, czy organ drugiej instancji dokonując kontroli odwoławczej dopuścił się opisanych poniżej naruszeń istotnych z punktu widzenia prawidłowości rozstrzygnięć administracyjnych obu instancji.

Wobec faktu, iż organ II instancji dokonał zmiany merytorycznej decyzji polegającej na określeniu kwestii związanej z dostępem planowanej inwestycji do drogi publicznej skarżący podniósł, że organ nie wskazał, czy w związku z dokonaną korektą pierwotnej decyzji dokonywane były jakiekolwiek ustalenia związane z faktem określenia prawidłowego kręgu stron postępowania. Niewątpliwie poprzez wydane rozstrzygnięcie doprowadzono do sytuacji, że Kolegium nie zweryfikowało w żaden sposób tego, czy w toku postępowania nie powinny brać udziału inne podmioty. Organ zdaje się pominął całkowicie te kwestię, która w efekcie może prowadzić, jeśli nie do nieważności, to przynajmniej dawać podstawy do wznowienia postępowania.

Skarżący wskazał dodatkowo, że gdyby korekta decyzji organu I instancji miała charakter wyłącznie omyłki pisarskiej, to nie powinna ona być rozstrzygnięta w formie decyzji administracyjnej, a na podstawie norm regulujących tę instytucję postępowania administracyjnego. To oznacza, że dana korekta powinna ewentualnie nastąpić w formie postanowienia a nie decyzji, która jest rozstrzygnięciem o charakterze merytorycznym, a nie formalnym. W każdym razie organ poprzez swoje rozstrzygnięcie de facto poszerzył zakres merytoryczny rozpoznania sprawy i pominął przy tym spoczywający na nim obowiązek ustalenia, czy w takim wypadku nie dochodzi do poszerzenia wcześniej ustalonego kręgu stron postępowania z uwagi na inny zakres oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko.

Skarżący za istotne dla sprawy uznał, że Wójt Gminy D. wydał wcześniej decyzje o warunkach zabudowy dla bliskiego sąsiedztwa na budowę domów jednorodzinnych, a nie wziął ich pod uwagę w prowadzonej przez siebie procedurze. Jak wskazał, zadaniem organów administracyjnych było dokonanie analizy całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, chociażby poprzez stosowną weryfikację w drodze analizy akustycznej, jako czynnika mogącego mieć wpływ na oddziaływanie bliskiej zabudowy mieszkaniowej. Uznać należałoby, że konieczna była weryfikacja zmierzająca do ustalenia w jakiej odległości znajdują się te zabudowania. Skarżący stanął na stanowisku, że analiza taka powinna mieć miejsce w promieniu 500 m liczonych od granic nieruchomości, na której miałaby zostać zrealizowana planowana inwestycja. Organ wprawdzie powołał się na okoliczności związane z tym, że dokonywana przez niego ocena sprawy następuje w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, jednakże zdaniem skarżącego nastąpiło to w sposób całkowicie dowolny i wybiórczy, czego przejawem jest pominięcie faktu istniejącej zabudowy, o której organ I instancji wiedział, jako podmiot wydający decyzje administracyjne w przedmiocie warunków zabudowy.

Ponadto, skarżący wskazał, że z treści decyzji organów obu instancji nie wynika w żadnej mierze, w jaki sposób została zweryfikowana okoliczność generowania przez panele fotowoltaiczne tzw. efektu lustra, czyli tego, w jaki sposób inwestor jest w stanie zabezpieczyć sytuację zwierząt w kontekście potencjalnych zderzeń ptaków z panelami. Ma to o tyle doniosłe znaczenie, że teren na którym planowana jest inwestycja znajduje się w bliskim sąsiedztwie lasu i użytku ekologicznego, a tak duży obszar zagospodarowania panelami słonecznymi może być przez ptaki mylony z taflą wody.

Skarżący wskazał na wagę wariantowania przedsięwzięcia, które w niniejszej sprawie nie było prawidłowe. Obejmuje ono między innymi przewidywane skutki dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia oraz poszczególnych wariantów. Rozważania w przedmiocie powyższych wariantów powinny uwzględniać także ich ewentualne oddziaływanie na obszary Natura 2000. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy opis wariantów w raporcie powinien uwzględniać wariant proponowany przez wnioskodawcę oraz racjonalny wariant alternatywny, a także ten najkorzystniejszy dla środowiska.

Zdaniem skarżącego, w ramach toczącej się procedury nie przedstawiono wariantów inwestycji, a konkretnie nie przedstawiono ich w sposób, który można byłoby uznać za prawidłowy. Wariantowanie przedsięwzięcia przedstawione w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest pozorne i nie czyni zadość ustawie. Wprawdzie inwestor wskazał na wariant A, którym jest projekt realizacji inwestycji w konkretnym położeniu z konkretnymi parametrami instalacji, jednak wariant alternatywny od wariantu inwestorskiego różni się wyłącznie sposobem zakotwiczenia paneli w ziemi. Zgodnie zaś z orzecznictwem można uznać to za wariantowanie pozorne, albowiem winny ulec zmianie lokalizacja paneli, wykorzystane materiały, usytuowanie, moc zainstalowanych paneli, czyli taka odmienność, która pozwoliłaby na ocenę przez organ lepszego rozwiązania dla środowiska. W konsekwencji przedstawione warianty różnią się jedynie w zakresie jednego czynnika. Istotnym jest również zupełny brak przedstawienia w raporcie wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Dodatkowo też należy określić przewidywane oddziaływania analizowanych wariantów. Wprawdzie w zgromadzonych materiałach można dostrzec tego namiastkę, jednakże sposób w jaki zostało to uczynione przez inwestora należy potraktować za zbyt ogólnikowy, a także dostrzec, że w materiale dowodowym brakuje wskazania wariantu najkorzystniejszego. Z informacji posiadanych przez skarżącego wynika, że raport załączony do wniosku zawiera dwa warianty: inwestorski praz alternatywny (jakkolwiek niepoprawny), a zatem brakuje trzeciego wariantu, tj. najkorzystniejszego dla środowiska. Warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych instrumentów prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przedstawienie minimum trzech wariantów pozwala na utworzenie siatki porównawczej, na gruncie której organ weryfikuje proponowany wariant, który może być przez niego zaakceptowany. Orzecznictwo sądowe nie tylko odnosi się do kwestii ilości wariantów, ale również co do jakości przedstawionych wariantów. Warianty przedsięwzięcia powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ tak jak wcześniej wskazano ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze. Alternatywność wymaga zaproponowania różnego rodzaju pod względem kryteriów przestrzennych lub technologicznych, a czego niewątpliwie brakuje. W orzecznictwie wskazuje się, że warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych instrumentów prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Celem wariantowania jest niedopuszczenie do podjęcia działalności mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko. Skuteczność działań prewencyjnych w indywidualnej ocenie konkretnego przedsięwzięcia uzależniona jest w dużej mierze od jakości opracowanych w raporcie wariantów oraz prawidłowej ich oceny przez organ wydający decyzję środowiskową. Zasada prewencji w ocenie oddziaływania na środowisko wymaga stosowania odpowiednich rozwiązań technicznych i technologicznych, które powinny znaleźć się w opisie wariantów.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji wyjaśnił, że w sprawie nie zachodziła podstawa do innego ustalenia stron postępowania z uwagi na niewadliwe ich ustalenie przez organ I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 16 marca 2022 r., którą zasadniczo utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy D. z 28 stycznia 2022 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla Farmy fotowoltaicznej "[...]" – o mocy 80 MW", realizowanego na terenie działek nr [..]-[..] w obrębie geodezyjnym D., uchylając ją wyłącznie w części opisującej dostęp działki zainwestowanej nr [...] do drogi publicznej nr [...] i orzekając w tym zakresie ponownie poprzez określenie prawidłowej dostępności do drogi drogowej publicznej nr [...].

Weryfikacja zaskarżonej decyzji z punktu widzenia wymogów legalności doprowadziła Sąd do wniosku, że nie jest ona dotknięta uchybieniami, które mogłyby zaważyć na jej bycie prawnym. Wbrew twierdzeniom skarżącego, zaskarżoną decyzję podjęto na podstawie prawidłowo i kompletnie zgromadzonego materiału dowodowego, którego ocena nie nosi znamion dowolności i mogła dostarczyć podstaw do podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia o wniosku inwestora.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jest podejmowana w postępowaniu administracyjnym związanym z oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a jej podstawy materialne, procesowe

i kompetencyjne regulują przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j.: Dz.U. z 2021 r. poz. 2373 ze zm.), zwanej dalej u.o.o.ś.

Zgodnie z art. 71 ust. 1 u.o.o.ś., decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Natomiast w myśl ust. 2 tego przepisu uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stanowi decydujące rozstrzygnięcie w większości procedur oceny oddziaływania przedsięwzięć na środowisko i służy ocenie wszystkich potencjalnych zagrożeń występujących dla środowiska.

Organy obu instancji, rozpoznając sprawę z wniosku inwestora N. Sp. z o.o. (wcześniejsza firma – N. Sp. z o.o.) o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu paneli fotowoltaicznych o łącznej mocy 80 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr [...]-[...] – Farma nr 1 i na działce nr [...] – Farma nr 2 położonych w obrębie D., prawidłowo zakwalifikowały je jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 ust. 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 listopada 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1839), zwanego dalej rozporządzeniem. Zgodnie z powołanym przepisem za tego rodzaju przedsięwzięcie uważa się zabudowę przemysłową, w tym zabudowę systemami fotowoltaicznymi, lub magazynową, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż: a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, b) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a.

W konsekwencji dokonanej kwalifikacji środowiskowej przedsięwzięcia, zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś., wymagane było uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, poprzedzonej oceną oddziaływania na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś.) której potrzebę stwierdzono postanowieniem Wójta Gminy z 17 maja 2021 r., wydanym w trybie art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. określającym jednocześnie zakres raportu oddziaływania na środowisko.

Zgodnie z art. 3 pkt 8 u.o.o.ś. postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia obejmuje w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Natomiast, w myśl art. 80 ust. 1 u.o.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Analizując wnikliwie zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy Sąd uznał, że organy rozpatrując wniosek inwestującej Spółki w sposób kompleksowy zebrały materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy, na jego podstawie dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego.

Zarówno w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, jak i w raporcie oddziaływania na środowisko inwestor szczegółowo scharakteryzował przedsięwzięcie pozwalając na dokonanie jego właściwej kwalifikacji środowiskowej i zastosowanie właściwego trybu procedowania wymaganego przez przepisy u.o.o.ś. Sąd nie dostrzegł jakichkolwiek nieprawidłowości w opisie przedsięwzięcia oraz jego położenia w terenie, które było kwestionowane przez skarżącego. Położenie działek zainwestowanych zostało graficznie zilustrowane na mapach, w pełni ujawniając ich sąsiedztwo scharakteryzowane dodatkowo zgromadzonymi w aktach sprawy wypisami z ewidencji gruntów, aktualnymi na datę prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie.

Zgodnie z wymogami art. 74 ust. 3a u.o.o.ś. inwestor przedstawił obszar oddziaływania inwestycji, obejmując nim działki zainwestowane oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu. Przepis art. 74 ust. 3a u.o.o.ś. stanowi, że stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się:

1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;

2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub

3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Tak zilustrowany obszar inwestycji, na którym w sposób zasadniczy skupi się jej oddziaływanie, oraz najbliższy obszar sąsiadujący z inwestycją w odległości 100 m dał podstawy do prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania, którego nie mogła zdezawuować zmiana treści decyzji dokonana na etapie orzekania przez organ II instancji w zakresie określenia prawidłowej dostępności do drogi publicznej. Zasadniczo sama dostępność farmy fotowoltaicznej do drogi publicznej jako element charakterystyki faktycznej przedsięwzięcia pozostaje bez wpływu na kwestie istotne przy ustalaniu środowiskowych uwarunkowań, chociażby ze względu na treść art. 61 ust. 3 w zw. z ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Omyłka w zakresie wskazania prawidłowego numeru działki drogowej, z której działka nr [...] ma dostęp do drogi publicznej, nie zmieniła zasadniczych okoliczności faktycznych mających wpływ na oddziaływanie inwestycji, w tym jej położenia i sąsiedztwa, które zostało już wcześniej uwzględnione. Z tego powodu powyższa omyłka nie mogła wpłynąć na zmiany w kręgu stron postępowania. Poza tym nieskuteczność zarzutów skargi w zakresie zaniedbań organów przy określaniu kręgu stron postępowania i tym samym pominięcia którejkolwiek strony wynika również z faktu, że mogą na nie powoływać się skutecznie tylko podmioty pozbawione udziału w postępowaniu, albowiem to one mają wyłączne uprawnienie do dysponowania swoimi uprawnieniami, tak w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego (tak wyrok NSA z 6 października 2022 r., II OSK 3351/19, LEX nr 3416357).

Usunięcie wadliwej numeracji drogi publicznej dokonane w sentencji zaskarżonej decyzji poprzez jej uchylenie w tej części i zmianę, przy jednoczesnym utrzymaniu w mocy pozostałej części decyzji, nie stanowi takiego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Oznaczenie dostępności działki nr [...] do drogi publicznej stanowiło w sentencji decyzji organu I instancji element określenia miejsca realizacji przedsięwzięcia, zgodnie z wymogami art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a u.o.o.ś., a wadliwość w zakresie tego opisu można było naprawić dokonując zmiany w odpowiednim zakresie w sentencji, co też nastąpiło w zaskarżonej decyzji. Zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada wymogom łącznie interpretowanych przepisów art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., z których wynika, że rozstrzygnięcie merytoryczno-reformacyjne musi zawierać rozstrzygnięcie całej sprawy. Jeżeli organ odwoławczy rozstrzyga sprawę w części odmiennie od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a w pozostałym zakresie jego rozstrzygnięcie pokrywa się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji w decyzji obowiązany jest zamieścić dwa rozstrzygnięcia: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w części i rozstrzygnięcie sprawy w tym zakresie; 2) utrzymanie w mocy w pozostałym zakresie decyzji organu pierwszej instancji (tak B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2016, s. 617-618).

Organy nie popełniły żadnego uchybienia w zakresie uwzględnienia stanu faktycznego, w tym ewidencyjnego działek, znajdujących się w normatywnie określonym obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, a zwłaszcza kwestionowanej jego części oznaczonej jako Farma nr 2. Stan ten ma istotne znaczenie w procesie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Aktualne na datę procedowania wypisy i wyrysy z ewidencji gruntów ujawniały rolnicze przeznaczenie działek sąsiadujących z projektowaną inwestycją, w tym zwłaszcza działki nr [..], stanowiącej własność skarżącego. W ewidencji gruntów i budynków działka ta jest oznaczona symbolami RIVa, RIVb, RV, co zgodnie z nomenklaturą rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, oznacza grunty orne (w grupie użytków rolnych). Tereny zabudowane i zurbanizowane oznaczane są natomiast w rozporządzeniu symbolami: B - tereny mieszkaniowe, Ba - tereny przemysłowe, Bi - inne tereny zabudowane, Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy, Bz - tereny rekreacyjno-wypoczynkowe oraz K - użytki kopalne. Z załącznika nr 1 do powyższego rozporządzenia wynika, że do zurbanizowanych terenów niezabudowanych lub w trakcie zabudowy zalicza się grunty:

1) na których została rozpoczęta, lecz nie została zakończona budowa, w rozumieniu art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, z późn. zm.), powodująca wyłączenie tych gruntów z produkcji rolnej lub leśnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych;

2) które w wyniku zabudowy wyłączone zostały z produkcji rolnej lub leśnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ale na których istniejące wcześniej budynki zostały rozebrane, a jednocześnie grunty te przeznaczone są pod zabudowę.

Przy ustalaniu konturów zurbanizowanych terenów niezabudowanych lub w trakcie zabudowy bierze się pod uwagę postanowienia decyzji wydanych na podstawie art. 11 oraz art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz treść projektu zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stosując odpowiednio zasady dotyczące ustalania konturów terenów mieszkaniowych, terenów przemysłowych oraz innych terenów zabudowanych (pkt 2). Do zurbanizowanych terenów niezabudowanych lub w trakcie zabudowy nie zalicza się gruntów przeznaczonych pod budowę dróg publicznych lub linii kolejowych, o których mowa w lp. 19.

W świetle powyższego objęcie działek sąsiadujących z przedsięwzięciem decyzjami ustalającymi warunki zabudowy dla zabudowy mieszkaniowej bądź wystąpienie do organu z wnioskiem o ustalenie takich warunków zabudowy wraz z warunkami podziału dla działki nr [...], nie świadczy o ich zurbanizowanym charakterze.

W konsekwencji, ustaleń organów w zakresie sąsiedztwa inwestycji, w tym zwłaszcza sąsiedztwa Farmy nr 2, kwestionowanego przez skarżącego, nie można uznać za nieprawidłowe. Organy przyjęły prawidłowo, że działka nr [...] graniczy od wschodu, zachodu i północy z lasami, a od południa z polami uprawnymi, czyli z działką nr [...]. Powyższe ustalenia mają odzwierciedlenie w materiale dowodowym – mapach i wypisach z ewidencji gruntów. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organy nie ograniczyły stwierdzonego sąsiedztwa wyłącznie do łąk kośnych, ale wyraźnie wskazały na sąsiedztwo z polami uprawnymi zlokalizowanymi na działce nr [...], na których prowadzone są, jak sam przyznał skarżący, uprawy ekologiczne. Prawidłowo zatem przyjęto, że obszar sąsiadujący w normatywnie określonej odległości 100 metrów z terenem przedsięwzięcia nie jest terenem zurbanizowanym, a terenem rolniczym wykorzystywanym na cele upraw roślinnych i oceniono wpływ inwestycji na tak scharakteryzowane środowisko i krajobraz. Przy ocenie oddziaływania inwestycji uwzględniono również usytuowanie najbliższych zabudowań mieszkaniowych w odległości od 300 m do 1000 m od terenu przedsięwzięcia. W ustalonych okolicznościach faktycznych nie ma wątpliwości, że podstaw określenia obszaru oddziaływania przedsięwzięcia nie można było upatrywać w dyspozycji przepisów art. 74 ust. 3a pkt 2 i 3 u.o.o.ś., czego nie podważyła argumentacja skarżącego.

Prawidłowo również przeszkód w realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia nie dostrzeżono w jego położeniu w otulinie Parku Krajobrazowego "Dolina Słupi". Z raportu oraz z opinii i uzgodnienia dokonanego z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Gdańsku nie wynika, aby inwestycja mogła wywierać negatywny wpływ na obszary chronione Parku i otuliny, a z regulacji uchwały Nr 146/VII/11 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie Parku Krajobrazowego "Dolina Słupi" nie wynikają przeszkody do lokalizacji tego rodzaju przedsięwzięcia kwalifikowanego jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Kompletna charakterystyka przedsięwzięcia zawarta w raporcie oddziaływania na środowisko, z uwzględnieniem poszczególnych etapów jego realizacji, oraz w inwentaryzacji przyrodniczej stanowiącej jego część składową dała właściwe podstawy do szczegółowego określenia oddziaływania przedsięwzięcia na wszystkie komponenty środowiska. Oceny tej dokonały organy obu instancji umożliwiając tym samym określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji przeczy zarzutom skargi o braku ponownego rozpoznania sprawy w administracyjnym toku instancji przez organ odwoławczy i naruszenia art. 15 k.p.a. Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji potwierdza, że organ odwoławczy rozpoznał całokształt sprawy po raz drugi, ustosunkowując się jednocześnie do zarzutów odwołania. Organ odwoławczy przeanalizował oddziaływanie inwestycji na środowisko, w tym w szczególności jej wpływ na klimat akustyczny, na powietrze atmosferyczne, środowisko gruntowo – wodne, powstawanie odpadów oraz promieniowanie elektromagnetyczne. W zakresie oddziaływania akustycznego organ odwoławczy stwierdził, że ani w fazie budowy, ani eksploatacji farma fotowoltaiczna nie będzie generować hałasu oddziałującego na tereny zurbanizowane, chronione akustycznie poprzez określenie dopuszczalnych norm hałasu. Emisję hałasu w fazie budowy określono jako krótkotrwałą i punktową, niewykraczającą poza odległość około 70 m. Natomiast w fazie korzystania stwierdzono, że hałas emitowany będzie przez transformator umieszczony w kontenerowej stacji transformatorowo – rozdzielczej w wielkości około 70 dB w źródle. Ze względu jednak na umieszczenie transformatora w stacji wyciszonej ściankami obudowy (poziom wygłuszenia 20-25 dB), hałas przy drzwiach kontenera transformatora wyniesie 33-55 dB, w związku z czym nie będzie odczuwalny dla mieszkańców zabudowy mieszkaniowej oddalonej o około 300-1000m. W decyzji ustalono również warunki mające przysłużyć się zmniejszeniu oddziaływania akustycznego, w tym zastosować panele bez nawiewnego systemu chłodzącego z użyciem wentylatorów, a wentylatory chłodzące zaprojektować wewnątrz stacji.

Również w zakresie emisji pola elektromagnetycznego w związku z produkcją i przepływem energii elektrycznej, biorąc pod uwagę źródła emisji pola elektromagnetycznego (transformator, linie średniego napięcia, przepływ prądu w przewodniku paneli), wielkość emisji oraz dopuszczalne normatywnie wartości parametrów fizycznych pól elektromagnetycznych dla zabudowy mieszkaniowej (1 kV/m pola elektrycznego, 60 A/m pola magnetycznego), organy obu instancji stwierdziły, że projektowana instalacja fotowoltaiczna nie wpływie na pogorszenie jakości klimatu elektromagnetycznego środowiska oraz nie będzie stanowiła żadnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi. Stanowisko organów oparto o analizę oddziaływania elektromagnetycznego przedstawioną w raporcie oddziaływania na środowisko, której nie podważono dowodami przeciwnymi. Z analizy tej wynika, że sam transformator stanowi bardzo słabe źródło promieniowania, a w połączeniu z przebiegającą pomiędzy nim a panelami linią kablową o napięciu 400 V generuje oddziaływanie marginalne, o praktycznie zerowym wpływie na klimat elektromagnetyczny środowiska. Natężenie pola elektrycznego w bezpośrednim sąsiedztwie linii kształtuje się na poziomach: linia NN – 0,1 kV/m, linia SN – 0,6 kV/m, co w powiązaniu z ekranującym działaniem kontenera budynku stacji powoduje, że oddziaływanie linii jest pomijalne. Typowe natężenie pola magnetycznego dla linii NN i SN nie przekracza 5 A/m. Wskazano, że z obliczeń wynika, że natężenie pola elektrycznego przy gruncie przyjmuje wartość 0,9 k/m, a pola magnetycznego 3 A/m, co stanowi wartości niższe niż dopuszczalne na terenach dostępnych dla ludzi. Natężenie pola elektrycznego w bezpośrednim sąsiedztwie infrastruktury WN (przy wyjściu z GPO) wyniesie 0,5-1 kV oraz pola magnetycznego 3,46 A/m, co powoduje, że w powiązaniu z ekranującym działaniem kontenera budynku stacji oddziaływanie linii będzie w granicach norm ochronnych.

Zwrócić należy również uwagę na prawidłowość przeprowadzonej przez organy oceny oddziaływania przedsięwzięcia na faunę i florę zasiedlającą teren zainwestowany. W oparciu o dane zawarte w inwentaryzacji przyrodniczej ustalono, że na badanym obszarze nie występują gatunki chronione. Fauna tego terenu jest bardzo uboga. Awifauna składa się z dwóch gatunków pospolitych – skowronka i pliszki żółtej, a ssaki są nieliczne, nie występują gatunki chronione. Zgodnie jednak z zasadą przezorności, kierując się treścią raportu oraz uzgodnieniami z właściwymi organami, w decyzji środowiskowej określono warunki zabezpieczające środowisko naturalne, poprzez m.in. montaż paneli w oparciu o konstrukcję metalową wbijaną w grunt, umożliwiającą zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej, specjalne utrzymanie nawierzchni trawiastej pod konstrukcją, rozpoczęcie fazy budowy poza okresem gniazdowania ptaków, zabezpieczenie placu budowy siatką herpetologiczną, codzienne sprawdzanie wykopów i ewentualne uwolnienie zwierząt, mycie paneli bez dodatków środków chemicznych. Ochronie awifauny służyć mają natomiast przewidziane w decyzji warunki określające m.in. wysokość instalacji paneli fotowoltaicznych do 4 m oraz potrzebę zastosowania modułów fotowoltaicznych o powierzchni antyrefleksyjnej, zwiększającej absorbcję energii promieniowania słonecznego oraz zapobiegającej niepożądanemu efektowi odbicia światła od powierzchni paneli (tzw. olśnieniu). Skarżący nie podważył stanowiska wyrażonego w zweryfikowanym przez wyspecjalizowane organy raporcie oddziaływania na środowisko odnośnie małego ryzyka wystąpienia efektu olśnienia mogącego spowodować kolizje ptaków, spowodowanego ubogim składem awifauny lokalnej i specyfiką jej bytowania. Efekt lśnienia został szczegółowo opisany w raporcie (pkt 2 lit. e), uzgodniony z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska i określono warunki, które w tym zakresie należy uwzględnić w projekcie budowlanym. Przede wszystkim wskazano i zobowiązano do zastosowania modułów fotowoltaicznych o powierzchni antyrefleksyjnej. Dodatkowo z raportu wynika (s. 81), ze względu na wykorzystanie terenu pod planowaną lokalizację elektrowni przez ptaki i skład gatunkowy lokalnej awifauny ryzyko wystąpienia efektu olśnienia mogącego powodować kolizje ptaków z panelami jest bardzo małe. Większość ptaków na farmie to gatunki małe, nisko latające, które nie są narażone na ryzyko niezauważenie paneli słonecznych w wyniku olśnienia. Organ I instancji, w oparciu o uzgodnienie z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, sformułował warunki zabezpieczające awifaunę w ściśle skonkretyzowanych uwarunkowaniach środowiskowych terenów zainwestowanych, a organ II instancji w pełni je zaakceptował nie dostrzegając powodów, które świadczyłyby o tym, że warunki te są niewystarczające. Lektura uzasadnień obu decyzji nie daje podstaw do twierdzenia, że tzw. efekt lśnienia pozostał poza zakresem rozważań organów.

Sąd uznał ocenę raportu oddziaływania na środowisko dokonaną przez organy orzekające w sprawie za prawidłową, a zarzuty skarżącego w tym zakresie za nie mogące zdyskwalifikować tego dowodu. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. W raporcie należy określić przewidywane oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko (art. 66 ust. 1 pkt 6), porównanie oddziaływań analizowanych wariantów na poszczególne komponenty środowiska (art. 66 ust. 1 pkt 6a) oraz uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, z uwzględnieniem informacji, o których mowa w pkt 6 i 6a (art. 66 ust. 1 pkt 7).

Z powyższego wynika, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, podmiot podejmujący realizację przedsięwzięcia podlegającego procedurze oceny oddziaływania na środowisko zasadniczo przedstawia trzy analizowane warianty: wariant proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny i racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska. W doktrynie i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie wyklucza się sytuacji, w której wariant zaproponowany przez wnioskodawcę będzie również wariantem najkorzystniejszym dla środowiska i wówczas w praktyce będą występowały dwa dopuszczalne warianty (por. wyroki NSA z 26 marca 2014 r., II OSK 2599/12, z 21 kwietnia 2021 r., III OSK 376/21, z 15 grudnia 2022 r. III OSK 1747/21, dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie budzi także wątpliwości, że na gruncie u.o.o.ś., o ile wariant proponowany przez inwestora może się pokryć z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, to nigdy wariant proponowany przez inwestora nie może się pokryć z wariantem alternatywnym (por.: wyrok z dnia 27 sierpnia 2014 r., II OSK 464/13). W tym wymiarze wariantowanie niezbędne jest do tego, aby umożliwić organowi rzeczywisty wybór pomiędzy alternatywnymi koncepcjami realizacji przedsięwzięcia, tak aby potrzeby ochrony środowiska zabezpieczyć w sposób najbardziej kompleksowy.

Ocena prawidłowości wariantowania w sytuacji zbieżności wariantu inwestorskiego z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska musi być dokonywania w okolicznościach każdej sprawy odrębnie i opierać się przede wszystkim na zdiagnozowanym w raporcie oddziaływaniu każdego z wariantów na środowisko. Jeśli oddziaływanie wariantu inwestorskiego zamyka się w granicach działki zainwestowanej, a nawet w tym wymiarze ma niewielki wpływ na środowisko naturalne, to utożsamienie tego wariantu z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska nie jest nadużyciem art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. i nie może stanowić dyskwalifikującego mankamentu raportu.

W niniejszej sprawie z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia. W raporcie dokonano charakterystyki wariantu inwestorskiego oraz wykazano powody, które przesądziły o tym, że uznano go za najkorzystniejszy dla środowiska. Wariant ten polega na instalacji modułów fotowoltaicznych na tzw. stołach, czyli dedykowanej konstrukcji aluminiowo – stalowej posadowionej bezpośrednio na gruncie. Stwierdzono bowiem, że zasięg oddziaływania przedsięwzięcia w tym wariancie będzie mieścić się w granicach działek zainwestowanych i będzie ograniczony do terenu zajętego przez moduły fotowoltaiczne i towarzyszącą im infrastrukturę. Wariant alternatywny scharakteryzowano jako różniący się od wariantu inwestorskiego sposobem posadowienia paneli na gruncie polegającym na mocowaniu paneli na betonowych bloczkach. Wdrożenie tego wariantu wiązałoby się z większą ingerencją w środowisko przyrodnicze oraz ze zmniejszoną powierzchnią pozostawioną jako biologicznie czynna, na czym ucierpiałaby awifauna i małe zwierzęta. Wybór wariantu najkorzystniejszego dla środowiska zobrazowano w zestawieniu tabelarycznym w raporcie (s. 69), co czyni zadość wymaganiom art. 66 ust. 1 pkt 6, 6a i 7 u.o.o.ś.

Na tle okoliczności niniejszej sprawy Sąd nie podzielił zarzutów skargi co do pozorności wariantu alternatywnego. W tego bowiem rodzaju inwestycjach, których zasadnicze oddziaływanie na środowisko w zakresie klimatu akustycznego i elektromagnetycznego zamyka się w granicach terenów zainwestowanych różnica w sposobie zamocowania do gruntu paneli fotowoltaicznych wpływająca na wielkość terenu biologicznie czynnego pozostałego po realizacji inwestycji w zasadniczy sposób czyni odmiennymi poszczególne warianty. Niewątpliwie w tego rodzaju inwestycjach istnieje jeszcze przestrzeń do różnicowania parametrów poza sposobem zamocowania na gruncie, jak np. ilość paneli czy wysokość ich zawieszenia nad ziemią. Jednak w sytuacji, w której ze względu na uwarunkowania inwestycji (oddziaływanie poza strefą zamieszkania i zurbanizowaną, koncentracja oddziaływania w granicach działek zainwestowanych, minimalny wpływ na klimat akustyczny i elektromagnetyczny) wariant inwestora wykazuje cechy wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, nie ma jasno sprecyzowanej, racjonalnej potrzeby proponowania rozwiązania jeszcze lepszego dla środowiska niż rozwiązanie inwestorskie, które nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko.

Przygotowanie wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wymaga przeprowadzenia indywidualnej oceny danego przedsięwzięcia pod kątem jego oddziaływania na środowisko. Biorąc pod uwagę opisane szczegółowo oddziaływanie wariantu inwestorskiego na środowisko w niniejszej sprawie można było zaakceptować przyjęcie tego wariantu za wariant najkorzystniejszy dla środowiska, stanowiący w istocie kompromis pomiędzy interesami prywatnymi a wymogami ochrony środowiska, pozostawiając jednak możliwość wyboru pomiędzy wariantem inwestorskim o alternatywnym, stosownie do dyspozycji art. 81 ust. 1 u.o.o.ś.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy mógł stanowić podstawę do właściwego zastosowania przepisów u.o.o.ś. i wydania decyzji uwzględniającej wniosek inwestora w zgodzie z przepisem art. 80 ust. 1 u.o.o.ś. Organ odwoławczy, wbrew zarzutom skargi, prawidłowo w administracyjnym toku instancji ponownie dokonał wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i w całokształcie rozpoznał sprawę przedstawiając logiczną argumentację wyjaśniającą wyrażone w sprawie stanowisko. Zarzuty skargi nie zdołały podważyć legalności zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.

-----------------------

ł