Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 587/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Hasła tematyczne: Telekomunikacja
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 206
journal: Dz.U. 2004 nr 171 poz 1800
law: Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości 1. oddala skargę w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 zaskarżonej decyzji; 2. odrzuca skargę w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 zaskarżonej decyzji


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 587/08

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej Prezes UKE) decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 206 ust. 1 oraz art. 201 ust. 3 pkt 2 i 3 w związku z art. 209 ust. 1 pkt 4 oraz art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm. - dalej Pt) po rozpatrzeniu wniosku P. S.A. z siedzibą w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa UKE nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nakazującej P. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, polegających na braku w treści zawieranych umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych postanowień, wymaganych zgodnie z art. 56 ust. 3 Pt - w terminie do dnia 1 lutego 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt 1 sentencji decyzji i w tym zakresie orzekając, co do istoty sprawy nadając mu brzmienie "nakazuję P. S.A. z siedzibą w W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, polegających na braku w treści zawieranych umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych postanowień, wymaganych zgodnie z art. 56 ust. 3 pkt 2 i 3 oraz 5-8 Pt, w terminie do dnia 1 maja 2008 r.", a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prezes UKE w dniach od 12 października 2006 r. do 27 października 2006 r. przeprowadził w P. S.A. kontrolę, w celu zbadania przestrzegania w okresie od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 12 października 2006 r. przepisów Pt, określających obowiązki dostawcy usług względem użytkowników końcowych, w zakresie zawierania umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych. W wyniku kontroli ustalono, że zawierane przez P. S.A. z abonentami umowy o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych nie zawierają wszystkich wymaganych zgodnie z art. 56 ust. 3 Pt postanowień.

W protokole kontroli z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] stwierdzono nieprawidłowości, polegające na braku w umowach o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych zawieranych przez P. postanowień dotyczących:

informacji o zakresie świadczonych usług, w tym danych o czasie oczekiwania na przyłączenie do sieci lub terminie rozpoczęcia świadczenia usług telekomunikacyjnych;

zakresu obsługi serwisowej;

warunków przedłużenia i rozwiązania umowy;

wysokości kar umownych w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi telekomunikacyjnej;

trybu postępowania reklamacyjnego;

informacji o możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego.

W związku z powyższymi ustaleniami Prezes UKE wydał zalecenia pokontrolne, w których wezwał P. S.A. do usunięcia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zaleceń pokontrolnych stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie braku w stosowanych umowach o świadczenie usług telekomunikacyjnych postanowień umownych, wymaganych przez art. 56 ust. 3 pkt 2-3 i 5- 8 Pt.

W celu zbadania wykonania przez P. S.A. zaleceń pokontrolnych Prezes UKE przeprowadził powtórną kontrolę. W wyniku ponownej kontroli stwierdzono, że P. S.A. nie wykonał powyższych zaleceń pokontrolnych.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r. Prezes UKE zawiadomił P. S.A. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i nałożenia kary pieniężnej.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. Prezes UKE włączył do akt postępowania administracyjnego następujące dokumenty:

protokół kontroli przeprowadzonej w P. w okresie od dnia 12 października 2006 r. do dnia 27 października 2006 r. (pismo nr [...]);

zalecenia pokontrolne z dnia [...] lutego 2007 r., wydane przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej dla P. (pismo nr [...]);

protokół kontroli przeprowadzonej w P. w dniu [...] czerwca 2007 r. (pismo nr [...]);

pismo z dnia [...] marca 2007 r. podpisane przez Pana [...], Prezesa Zarządu, Dyrektora Generalnego P., zawierające wyjaśnienia w przedmiocie wydanych zaleceń pokontrolnych nr [...]);

pismo z dnia 2 lipca 2007 r. podpisane przez K. G. [...], zawierające uwagi do treści protokołu kontroli nr [...]).

W piśmie z dnia 3 września 2007 r. P. S.A. przedstawił dane o przychodzie za rok 2006, który wyniósł: [...] PLN oraz stanowisko w sprawie postępowania administracyjnego wszczętego zawiadomieniem z dnia 24 sierpnia 2007 r.

W wyjaśnieniach złożonych w pismach z 3 września 2007 r. oraz z dnia 3 października 2007 r. P. S.A. wskazał, iż w kwietniu 2007 r. dokonano zmiany treści stosowanych umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych w związku z wydanymi przez Prezesa UKE zaleceniami pokontrolnymi. Zmiana treści stosowanych umów dokonana przez P. S.A. polegała na dopisaniu na pierwszej stronie dokumentu - umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych odesłania w zakresie składników umowy wymaganych przez art. 56 ust. 3 Pt do treści załączonego do umowy Regulaminu. W ocenie P. S.A. podjęte działania są wystarczające i stanowią wykonanie dyspozycji art. 56 ust. 3 Pt, a tym samym wykonanie wezwania do usunięcia nieprawidłowości zawartego w zaleceniach pokontrolnych.

Pismem z dnia 16 października 2007 r. Prezes UKE zawiadomił P. S.A. o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, a także o możliwości ostatecznego wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów zgodnie z art. 10 k.p.a.

W piśmie z dnia 31 października 2007 r. P. S.A. przedłożył swoje stanowisko w sprawie postępowania administracyjnego wszczętego zawiadomieniem z dnia 24 sierpnia 2007 r.

W dniu 5 grudnia 2007 r. Prezes UKE wydał decyzję nr [...] nakazującą P. S.A. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, polegających na braku w treści zawieranych umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych postanowień, wymaganych zgodnie z art. 56 ust. 3 Pt - w terminie do dnia 1 lutego 2008 r. oraz nałożył na P. S.A. karę pieniężną.

W decyzji zawarte zostało pouczenie, że w zakresie rozstrzygnięcia nakazującego usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości służy wniosek do Prezesa UKE o ponowne rozpatrzenie sprawy, natomiast w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego nałożenia kary pieniężnej przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

P. S.A. wystąpił do Prezesa UKE z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie P. S.A. złożył odwołanie od rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 powyższej decyzji (w zakresie kary pieniężnej) do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy P. S.A. zwrócił się o uchylenie decyzji w zakresie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, polegających na braku w treści zawieranych umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych postanowień, wymaganych zgodnie z art. 56 ust. 3 Pt - w terminie do dnia 1 lutego 2008 r. i umorzenie postępowania, a na wypadek nie uchylenia zaskarżonej decyzji o zmianę pkt 1 sentencji decyzji w ten sposób, że celem doprecyzowania pkt 1 sentencji decyzji — w miejsce zawartego w jego treści odwołania do "art. 56 ust. 3 Pt" o wprowadzenie odwołania do "art. 56 ust. 3 pkt 2 i 3 oraz pkt 5-8 Pt" oraz o zmianę terminu wykonania obowiązku i ustalenie tego terminu na 6 miesięcy liczonych od daty doręczenia P. S.A. decyzji Prezesa UKE wydanej w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

We wniosku podniesiono zarzut braku możliwości rozstrzygania w jednej decyzji administracyjnej o nakazie usunięcia uchybień oraz o karze pieniężnej. Ponadto w ocenie skarżącej organ zobowiązany był zbadać w prowadzonym postępowaniu, w oparciu o dostępne środki dowodowe, czy interes abonentów został faktycznie naruszony oraz na czym polegało ewentualnie to naruszenie i jaki jest jego zakres. W związku z tym zgłoszono wniosek o przeprowadzenie dowodu z badania opinii abonentów P. S.A. Skarżąca nie zgodziła się też z dokonaną przez organ wykładnią art. 56 ust. 3 pkt 2 i 3 oraz pkt 5-6 Pt przedstawiając w tym zakresie obszerną argumentację.

W toku ponownego rozpoznania sprawy Prezes UKE wydał w dniu [...] stycznia 2008 r. postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu z badania opinii abonentów P. S.A.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Prezes UKE uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt 1 sentencji decyzji i w tym zakresie orzekając, co do istoty sprawy nadał mu brzmienie "nakazuję P. S.A. z siedzibą w W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, polegających na braku w treści zawieranych umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych postanowień, wymaganych zgodnie z art. 56 ust. 3 pkt 2 i 3 oraz 5-8 Pt, w terminie do dnia 1 maja 2008 r.", a w pkt 2 w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wydając na podstawie art. 201 ust. 3 Pt decyzję nakładającą obowiązek usunięcia nieprawidłowości Prezes UKE może jednocześnie w tej decyzji wymierzyć adresatowi karę pieniężną, o ile przedmiot naruszenia został objęty przepisami art. 209 Pt. Art. 201 ust. 3 pkt 3 Pt oraz art. 209 ust. 1 pkt 4 Pt są w tym przypadku łącznie podstawą prawną decyzji, która do jednego, stanu faktycznego sprawy - wywołującego dwa skutki w zakresie Pt ustala te skutki poprzez wskazanie dwóch rozstrzygnięć: nakazu usunięcia stwierdzonych naruszeń i nałożenia kary pieniężnej.

Prezes UKE podkreślił, iż w sprawie tej prowadził jedno postępowanie, a w wydanej decyzji zawarł dwa rozstrzygnięcia, ponieważ ten sam stan faktyczny, te same okoliczności, miały podwójny skutek prawny. Zaskarżona decyzja zawierając dwa rozstrzygnięcia jednocześnie zawiera uzasadnienie uwzględniające przesłanki zastosowania obu rozstrzygnięć. Wniesienie zaś dwóch odrębnych środków odwoławczych nie stanowi przeszkody do przekazania akt sprawy do dwóch różnych sądów. Ewentualne zmiany decyzji w zakresie pkt 1 nie spowodują natomiast komplikacji w zakresie orzekania przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze pieniężnej czyli pkt 2 sentencji decyzji, gdyż zakres orzekania przez ten Sąd oraz przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest odmienny i został precyzyjnie określony zarówno w przepisach, jak i w decyzji z dnia [...] grudnia 2007r.

Odnosząc się do zarzutów merytorycznych wniosku Prezes UKE wskazał, iż kwestia ochrony interesów abonentów oraz ustalenia tego, czy w stanie faktycznym sprawy został on naruszony - nie stanowi prawnego warunku zaistnienia naruszenia art. 56 ust. 3 pkt 2-3 i 5-8 Pt. Nawet gdyby przyjąć, iż podjęte przez P. S.A. działania zaspokajają w dostateczny sposób interes abonenta nie stwarza to przesłanki do uznania tych działań za wykonanie obowiązku ustanowionego w art. 56 ust. 3 Pt. Brak w umowach o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych postanowień określonych w art. 56 ust. 3 pkt 2-3 i 5-8 Pt, które zapewniają użytkownikom usług telekomunikacyjnych określone prawa, a zarazem mają za zadanie informować o przysługujących im prawach, należy jednoznacznie ocenić jako naruszenie obowiązku informacyjnego w stosunku do użytkowników końcowych skutkujące osłabieniem ochrony ich praw. W świetle powyższego Prezes UKE uznał argumentację o konieczności wykazania konkretnego wpływu naruszenia na interes abonentów za bezzasadną.

Odnosząc się zaś do argumentacji skarżącej, że wymóg wpisania do treści umów zawieranych z abonentami postanowień wymaganych przez art. 56 ust. 3 Pt powoduje sytuację "dyskryminacji" użytkowników usług przedpłaconych organ wskazał, iż zastosowane porównanie jest niedopuszczalne. Pt przewidując szczególny sposób zawierania umowy - poprzez dokonanie czynności faktycznej, uwzględnia specyfikę i szczególne wymogi praktyczne tej formy zawierania umów. W obu przypadkach różny jednak jest sposób zawarcia umowy i zakres wzajemnych zobowiązań stron. W przypadku umów zawieranych poprzez dokonanie czynności faktycznych zobowiązanie użytkownika jest zupełnie inne, a przede wszystkim nie zawiera obowiązku uiszczania ustalonej kwoty pieniężnej - abonamentu przez określony czas. Oczywiste jest więc, że w tych warunkach ustawodawca inaczej powinien określić obowiązki dostawcy usług telekomunikacyjnych zawierającego tego typu umowy, aniżeli w przypadku umów zawieranych w formie pisemnej.

Organ podkreślił, iż ustawodawca wyróżnił w dwóch odrębnych artykułach, tj. art. 56 i art. 60 Pt, minimalne wymagania treści umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych oraz Regulaminu, które kształtują łącznie stosunek prawny wiążący strony, tj. dostawcę publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych i użytkownika tych usług. Art. 56 ust. 2 Pt stanowi o formie pisemnej umowy o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych. Przepis art. 56 ust. 3 Pt statuuje natomiast, że " umowa, o której mowa w ust. 2, powinna określać w szczególności (...) ". W art. 59 ust. 1 oraz art. 60 Pt wskazane są natomiast niezbędne elementy Regulaminów, którymi dostawcy publicznie dostępnych usług muszą się posługiwać, a które są dostarczane abonentom wraz z umową o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych. Wymagania ustawodawcy odnośnie treści umowy i Regulaminu częściowo nie pokrywają się ze sobą. Wymagania odnośnie treści umowy, jakie statuuje art. 56 ust. 3 Pt, dotyczą ściśle samej umowy jako dokumentu uzgodnionego i podpisanego przez strony, natomiast wymagania w zakresie treści Regulaminu zostały określone w art. 60 Pt. Powyższe przepisy są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości interpretacyjnych. Redakcja tych przepisów świadczy o celowym działaniu ustawodawcy, który uznał, że pewne elementy stosunku prawnego powinny być określone zarówno w umowie, jak i Regulaminie. Dokonana przez P. interpretacja jest natomiast sprzeczna z literalnym brzmieniem powyższych przepisów, a praktyka powoływania się w umowie na stosowne postanowienia Regulaminu, zamiast przytoczenia ich w treści umowy jest wynikiem dowolnej i sprzecznej z prawem decyzji spółki. Według Prezesa UKE powtórzenie tych samych postanowień w dwóch dokumentach - umowie i Regulaminie, zgodnie z art. 56 ust. 3 i art. 60 Pt jest obowiązkiem dostawcy publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych zawierającego umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Regulamin jako ustalony przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego wzorzec umowny w rozumieniu art. 384 § 1 k.c. wiąże drugą stronę, jeżeli został jej doręczony przed zawarciem umowy. Różnica między umową, a Regulaminem przejawia się więc w tym, iż treść umowy może być przez strony negocjowana, natomiast treść Regulaminu może być narzucona przez jedną ze stron. Warunkiem zaś obowiązywania Regulaminu jest zawarcie umowy - co oznacza, że aby strony mógł wiązać Regulamin musi być zawarta umowa - a nigdy odwrotnie. Ponadto gdyby racjonalny ustawodawca nie przewidywał konieczności uregulowania niektórych kwestii w umowie to zbędny byłby przepis art. 56 ust. 3 Pt (co w sposób oczywisty kłóciłoby się z zasadą racjonalności ustawodawcy), a ustawodawca pozostawiłby stronom w tym zakresie swobodę kontraktowania, zezwalając tym samym na ich zamieszczenie np. w Regulaminie. Zasada swobody umów wyrażona w art. 353l k.c. stanowi, że strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Przepis ten określa treść zasady swobody umów i wskazuje jej ograniczenia. Jednym z ograniczeń jest sytuacja, gdy treść stosunku prawnego jest niezgodna z ustawą. Właśnie taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie - treść umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych powinna bowiem zawierać postanowienia określone przepisem ustawowym tj. w art. 56 ust. 3 Pt. Niedopuszczalne jest zatem, z punktu widzenia porządku prawnego, decydowanie przez strony umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych o tym co się ma w niej znaleźć, skoro ustawodawca uregulował już tą kwestię w sposób imperatywny.

Odnosząc się zaś do przywołanego przez P. S.A. projektu ustawy nowelizującej Prawo telekomunikacyjne organ wskazał, iż sama planowana zmiana prawa nie usprawiedliwia braku przestrzegania przepisów aktualnie obowiązującego Pt przez P. S.A., ani też nie zwalnia Prezesa UKE od przestrzegania i wykonywania obowiązujących przepisów prawa. Ustawodawca dopiero w przyszłości zadecyduje bowiem, czy utrzymany zostanie obecnie obowiązujący model uregulowania niektórych elementów stosunku łączącego strony zarówno w Regulaminie, jak i w umowie.

Jednocześnie Prezes UKE podkreślił, że ewentualne trudności wewnętrzne w P. S.A. oraz poniesienie przez spółkę kosztów nie mogą stanowić uzasadnienia dla utrzymywania stanu niezgodnego z prawem. P. S.A. powinien bowiem prowadzić działalność zgodnie z prawem, a wszelkie nieprawidłowości w tej mierze powinny skutkować poniesieniem określonych przepisami prawa konsekwencji. Natomiast okoliczności związane z wykonaniem wydanego nakazu usunięcia naruszeń, w szczególności wymienione przez spółkę trudności techniczne mogą jedynie stanowić podstawę do wydłużenia przez Prezesa UKE terminu usunięcia stwierdzonych naruszeń. Prezes UKE przychylił się jednocześnie do wniosku o doprecyzowanie pkt 1 sentencji decyzji polegającego na wprowadzeniu odwołania do " art. 56 ust. 3 pkt 2 i 3 oraz 5-8 Pt" zamiast do "art. 56 ust. 3 Pt" podkreślając przy tym, że dokonane uściślenie nie zmienia zakresu stwierdzonych w zaskarżonej decyzji naruszeń oraz nałożonego obowiązku usunięcia naruszeń, które zostały prawidłowo i szczegółowo wskazane i opisane w uzasadnieniu tej decyzji.

W skardze na tę decyzję skierowanej do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. S.A. wniósł o uchylenie w całości decyzji Prezesa UKE z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz uchylenie pkt 1 decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2007 r.

Zaskarżonym decyzjom zarzucono:

naruszenie art. 201 ust. 3 w zw. z art. 209 ust. 1 pkt 4 i art. 210 ust. 1 Pt w zw. z art. 1 i art. 104 § 1 i 2 k.p.a. poprzez prowadzenie jednego postępowania administracyjnego, a następnie wydanie jednej decyzji administracyjnej - decyzji z dnia [...] grudnia 2007 roku - dotyczącej dwóch odrębnych spraw administracyjnych, tj. nakazu usunięcia rzekomych naruszeń przepisów prawa oraz nałożenia kary pieniężnej;

naruszenie art. 201 ust. 3 w zw. z art. 53 ust. 3 pkt 2 i 3 oraz pkt 5-8 Pt, a także art. 60 Pt, poprzez błędne przyjęcie, że:

prawidłowe wykonanie art. 56 ust. 3 pkt 2 i 3 i pkt 5-8 upt oraz art. 60 Pt wymaga powtórzenia w dokumencie (formularzu) umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych oraz w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych tych samych postanowień;

przepisy art. 56 ust. 3 oraz art. 60 upt nie służą ochronie interesów abonentów;

P. S.A. nie spełnił obowiązków informacyjnych wobec abonentów w zakresie zagadnień wskazanych w art. 53 ust. 3 pkt 2 i 3 oraz pkt 5-8 Pt - a w wyniku tego - wydanie decyzji nakazującej P. S.A. usunięcie naruszeń prawa, które nie mają miejsca;

III. naruszenie art. 6 i art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 § 1 w zw. z art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez oparcie decyzji wydanej w wyniku rozpatrzenia wniosku P. S.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy na odmiennych wnioskach z wykładni przepisów art. 56 ust. 3 pkt 1 i 2 oraz pkt 5-8 i art. 60 Pt aniżeli wnioski z wykładni przedstawione w decyzji z dnia [...] grudnia 2007 roku, a w wyniku tego wydanie decyzji sprzecznych w zakresie wyjaśnienia podstaw prawnych rozstrzygnięcia;

naruszenie art. 7 i 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie żadnego dowodu na okoliczność, czy w wyniku zachowania P. S.A. ocenianego w toku postępowania administracyjnego, doszło do naruszenia interesu abonentów P. S.A. oraz na czym takie rzekome naruszenie polegało;

naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie oraz błędną ocenę stanu faktycznego, polegające na uznaniu, że P. S.A. nie spełnił obowiązków informacyjnych wobec abonentów w zakresie poinformowania o kwestiach wskazanych w art. 53 ust. 3 pkt 2 i 3 oraz pkt 5-8 Pt, podczas gdy P. S.A.:

umieścił informacje o powyższych zagadnieniach pogrubioną czcionką w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych przez P. S.A., znajdującym się na odwrocie druku umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych;

umieścił na druku umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych informację, iż kwestie objęte art. 53 ust. 3 pkt 2 i 3 oraz pkt 5-8 Pt zostały omówione w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych, będącym integralną częścią umowy;

VI. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 1 i 3, 104 w. z art. 63 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 2 Pt poprzez orzeczenie w pkt 2 sentencji decyzji z dnia [...] stycznia 2008 roku o utrzymaniu w mocy pozostałej części decyzji z dnia [...] grudnia 2007 roku, tj. również jej pkt 1 sentencji, co jest równoznaczne z:

orzeczeniem w sprawie nienależącej do właściwości Prezesa UKE;

orzeczeniem pomimo braku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w tym zakresie;

VII. naruszenie art. 104 k.p.a. i art. 201 ust. 3 pkt 3 upt w zw. z art. 209 ust. 1 pkt 4 i art. 210 ust. 1 Pt poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z dnia 25 stycznia

2008 r. w oparciu o przepis prawa, który odsyła do art. 209 Pt, tj. przepisu o

nałożeniu na przedsiębiorcę telekomunikacyjnego kary pieniężnej, podczas gdy

decyzja z dnia [...] stycznia 2008 roku nie powinna dotyczyć powyższej sprawy

(błędna podstawa prawna decyzji).

W uzasadnieniu skargi ponownie wskazano na brak możliwości rozstrzygania w jednej decyzji administracyjnej o nakazie usunięcia naruszenia prawa oraz o karze pieniężnej. Zdaniem P. S.A., taki sposób działania organu był nieprawidłowy, gdyż nakazanie usunięcia naruszeń prawa oraz nałożenie kary pieniężnej to dwie odrębne sprawy administracyjne w rozumieniu przepisów postępowania administracyjnego, a świadczy o tym także odrębność trybów zaskarżenia przez adresata obowiązków każdego z tych rozstrzygnięć. Art. 104 k.p.a. stanowi zaś, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji (a więc rozstrzygnięcia) oraz o ile nie wydaje decyzji częściowej (rozstrzygającej część sprawy) - wydaje jedną decyzję, która rozstrzyga sprawę. Z powyższego wynika zatem, że jedna decyzja administracyjna nie może załatwiać (rozstrzygać) dwóch spraw administracyjnych. Jeśli zatem ten sam stan faktyczny może mieć dwojakie implikacje na gruncie obowiązujących przepisów prawa, wówczas stosowanie prawa ma miejsce dwukrotnie i odrębnie, a zatem niezbędne jest przeprowadzenie dwóch postępowań (chyba że przepisy prawa pozwalają na prowadzenie w jednym postępowaniu dwóch tych procesów, co jednak nie występuje w niniejszej sprawie). Organ miał więc obowiązek prowadzić dwa odrębne postępowania, a przy tym nic nie stało na przeszkodzie, by materiał dowodowy z jednej sprawy został zaliczony na poczet materiału dowodowego w drugiej sprawie lub tożsamy materiał (w pewnym zakresie) był gromadzony jednocześnie dla dwóch postępowań (spraw). Ocena prawna tego materiału - z uwagi na odrębność podstaw prawnych rozstrzygnięć -musiała jednak stanowić odrębny proces.

P. S.A. zarzucił ponadto Prezesowi UKE zmianę stanowiska w decyzji II instancji, gdy chodzi o ocenę istoty i celów art. 56 ust. 3 i art. 60 Pt, a w konsekwencji - okoliczności, w jakich przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu można postawić zarzut naruszenia powyższych przepisów prawa. Za niedopuszczalną - jako niezgodną z zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.) - uznać należy w ocenie P. S.A. sytuację, w której organ w jednej decyzji przedstawia stanowisko, zgodnie z którym, jako cel przepisu wskazuje ochronę interesu abonenta, a w decyzji wydanej w tej samej sprawie (na skutek wniosku o ponowne jej rozpatrzenie) zajmuje stanowisko przeciwne twierdząc, że ochrona interesu abonenta nie stanowi przesłanki zastosowania przedmiotowych przepisów. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko wyrażone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż dla prawidłowego wykonania art. 56 ust. 3 pkt 2 i 3 oraz pkt 5 - 8 i art. 60 Pt nie jest konieczne powtórzenie tych samych treści (elementów) w obu dokumentach, tj. w formularzu umowy i w regulaminie. Skarżąca zarzuciła, że w decyzji II Prezes UKE nie odniósł się do argumentów, jakie P. S.A. przytoczył we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że wzór umowy jest takim samym wzorcem umownym - w rozumieniu art. 384 § 1 k.c. - jak i regulamin. Pozbawione logiki są natomiast, w ocenie skarżącej, zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji II instancji wywody, wedle których, treść regulaminu może być narzucona, a treść wzoru umowy już nie ma takich cech, przy jednoczesnym twierdzeniu, że art. 56 ust. 3 Pt stanowią ius cogens. Prezes UKE nie odniósł się ponadto rzeczowo do podniesionego przez skarżącą argumentu odwołującego się do sytuacji użytkowników końcowych usługi przedpłaconej, którzy nie zawierają umowy na piśmie, a stają się klientami skarżącej poprzez zakup telefonu z kartą SIM i zestawem startowym oraz dokonują aktywacji - doładowania telefonu.

W ocenie skarżącej organ pominął ponadto w toku rozpoznania sprawy istotne fakty, że w wyniku wykonania zaleceń pokontrolnych Prezesa UKE spółka umieścił informacje, o których mowa w art. 56 ust. 3 pkt 2 i 3 i pkt 5-8 Pt, pogrubioną czcionką w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych, znajdującym się na odwrocie druku umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych (a więc fizycznie w tym samym dokumencie, którego nie można zgubić lub zniszczyć, nie gubiąc lub nie niszcząc samej umowy) oraz umieściła na druku umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych informację, iż kwestie objęte art. 56 ust. 3 pkt 2 i 3 oraz pkt 5-8 upt zostały omówione w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych, będącym integralną częścią umowy a także, że abonent podpisuje każdorazowo i umowę i regulamin, oświadczając, iż zapoznał się z jego treścią. Nieuwzględnienie dowodów w postaci nowego wzoru umowy i regulaminu świadczenia usług telekomunikacyjnych przez P. S.A., wprowadzonych na skutek zaleceń pokontrolnych Prezesa UKE, a także nieprzeprowdzenie przez Prezesa UKE żadnego dowodu dotyczącego tego, jaki wpływ na sytuację abonentów ma sposób, w jaki P. S.A. informuje ich o uprawnieniach, o których mowa w art. 56 ust. 3 pkt 2 i 3 oraz pkt 5-8 upt, stanowi w ocenie skarżącej naruszenie art. 7 i 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Ponadto skarżąca zarzuciła, że Prezes UKE "utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy w pozostałej części" wykroczył w decyzji II instancji poza wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale przede wszystkim - poza swoją właściwość. Wydając bowiem decyzję na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes UKE nie miał kompetencji, by rozstrzygać (ponownie) o tej części decyzji I instancji, która została zaskarżona przez P. S.A. odwołaniem do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W decyzji II instancji Prezes UKE wskazał ponadto w podstawie prawnej również art. 209 ust. 1 pkt 4 i art. 210 ust. 1 Pt oraz art. 201 ust. 3 pkt 3 Pt, a więc przepisy, które dotyczą nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej.

Skarżąca podniosła też, że zarówno w decyzji I, jak II instancji, jako podstawa prawna rozstrzygnięcia wskazane zostały przepisy art. 201 ust. 3 pkt 2 i 3 w związku z art. 209 ust. 1 pkt 4 oraz art. 210 ust. 1 Pt, a także art. 104 k.p.a. bez wyodrębnienia w sentencjach tych decyzji, które z powyższych norm prawnych stanowią podstawę prawną dla którego z punktów decyzji. Sytuacja taka nie może być uznana, w ocenie skarżącej, za prawidłową, gdyż rozstrzygnięcie o obowiązku usunięcia naruszenia prawa i rozstrzygnięcie o nałożeniu kary pieniężnej to dwa odrębne rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym i procesowym, konieczne wydaje się więc, by z każdej decyzji administracyjnej (także błędnie skonstruowanej) wynikało, które rozstrzygnięcie oparte zostało na jakim przepisie prawa materialnego.

Prezes UKE w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi odnośnie naruszenia art. 201 ust. 3 Pt w związku z art. 209 ust. 1 pkt 4 i art. 210 ust. 1 Pt w zw. z art. 1 i art. 104 § 1 i 2 k.p.a., poprzez prowadzenie jednego postępowania administracyjnego, a następnie wydanie jednej decyzji administracyjnej dotyczącej dwóch odrębnych spraw administracyjnych tj. nakazu usunięcia rzekomych naruszeń przepisów prawa oraz nałożenia kary pieniężnej organ wskazał, iż to przepis art. 201 ust. 3 Pt, przyznaje Prezesowi UKE uprawnienie do wydania decyzji nakładającej obowiązek usunięcia nieprawidłowości, umożliwiając jednocześnie, już w tej decyzji, wymierzyć adresatowi karę pieniężną, o ile przedmiot naruszenia został objęty przepisami art. 209 Pt. Nie można zgodzić się zatem ze stawianą przez skarżącą tezą, iż "nakazanie usunięcia naruszeń prawa oraz nałożenie kary pieniężnej to dwie odrębne sprawy administracyjne w rozumieniu przepisów postępowania administracyjnego". W przedmiotowym postępowaniu mamy bowiem do czynienia z jedną sprawą administracyjną, w której stwierdzony w trakcie przeprowadzonej kontroli stan faktyczny (wystąpienie określonych nieprawidłowości, nieusuniętych przez skarżącą na dalszym etapie postępowania), stanowiąc przesłankę nakazu usunięcia stwierdzonych naruszeń, stanowił jednocześnie podstawę nałożenia odpowiedniej kary pieniężnej. Z uwagi zaś na zawarte w decyzji postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej, koniecznym było wskazanie odpowiednich przepisów Pt, dotyczących nałożenia kary (tj. art. 201 ust. 3 pkt 3 Pt oraz art. 209 ust. 1 pkt 4 i art. 210 Pt).

Organ podkreślił, iż istnieją dwa odrębne tryby (podstawy prawne) pozwalające na nałożenie kary pieniężnej na podmiot dopuszczający się naruszenia określonego w art. 209 ust. 1 Pt. W pierwszym przypadku podstawą nałożenia kary pieniężnej jest art. 201 ust. 3 pkt 3 Pt w zw. z odpowiednim punktem art. 209 ust 1 Pt. W drugim zaś przypadku samodzielną podstawę wydania decyzji stanowi art. 210 ust. 1 Pt w związku z odpowiednim punktem art. 209 ust 1 Pt. Jak wynika zaś z brzmienia art. 201 ust. 3 Pt, nałożenie kary pieniężnej w decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości nie jest obowiązkiem Prezesa UKE, lecz uprawnieniem organu (co potwierdza użyty przez ustawodawcę w powołanym przepisie zwrot "może"). Nałożenie kary z art. 209 i art. 210 Pt poprzedzone jest "zwykłym" postępowaniem administracyjnym, a wydanie decyzji z art. 201 ust. 3 poprzedzone jest postępowaniem kontrolnym i pokontrolnym.

Organ podkreślił też ponownie, iż konieczne elementy zarówno umowy, jak i regulaminu są wymienione enumeratywnie w przepisach art. 56 i art. 60 Pt. Przepisy te określają wymagania dotyczące treści dokumentów stanowiących podstawę do określenia stosunku prawnego, który łączy dostawcę usług z użytkownikiem końcowym. Przepisy te są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości interpretacyjnych, a ich redakcja świadczy o celowym działaniu ustawodawcy, który uznał, że pewne elementy stosunku prawnego powinny być określone zarówno w umowie, jak i regulaminie. Wypełnienie przez skarżącą zaleceń pokontrolnych nie mogło więc w żadnym razie ograniczać się do zmodyfikowania umowy jedynie przez odesłanie do zapisów regulaminu. Nie stanowi zaś warunku uznania, że doszło do naruszenia przepisu art. 56 ust. 3 pkt 2-3 i 5-8 Pt fakt stwierdzenia, że w określonym stanie faktycznym sprawy został naruszony interes abonenta. Każde bowiem działanie pozostające w sprzeczności z treścią tego artykułu, jest automatycznie działaniem skierowanym przeciwko interesom abonentów. Dlatego też dokonywanie oceny ochrony interesów abonentów nie ma normatywnego uzasadnienia w przedmiotowej sprawie. Prezes UKE przyznał, w zaskarżonej decyzji, podjął co prawda rozważania dotyczące wpływu naruszenia obowiązków ustanowionych w art. 56 ust. 3 pkt 2-3 i 5-8 Pt na kwestię ochrony interesów abonenta, dokonał tego jednak jedynie w celu ustosunkowania się do argumentów podnoszonych przez P. S.A. we wniesionych przez nią pismach procesowych. Organ podkreślił, iż wbrew twierdzeniom skarżącej, stanowiska zaprezentowane przez Prezesa UKE w decyzjach zarówno I, jak i II instancji, nie są ze sobą sprzeczne. Prezes UKE wskazuje bowiem, iż celem przepisów art. 56 ust. 3 pkt 2-3 i 5-8 Pt oraz art. 60 Pt jest ochrona interesu użytkowników - zatem zastosowanie się do treści tychże przepisów ma wywołać zamierzony przez ustawodawcę skutek, w postaci zapewnienia ochrony interesu abonentów. Teza o konieczności wykazania faktycznego wpływu naruszenia tych przepisów na interes abonentów jest natomiast próbą wprowadzenia dodatkowej, nieuregulowanej w przepisach przesłanki prawnej wydania decyzji na podstawie art. 201 ust. 3 Pt. Prezes UKE nie miał więc obowiązku przeprowadzania dowodów dla wykazywania "naruszenia interesu abonentów", a tym nie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 § 1 i 3, art. 104 w zw. z art. 63 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. w związku z art. 206 ust. 2 Pt poprzez orzeczenie w pkt 2 sentencji decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. o utrzymaniu w mocy pozostałej części decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. organ wskazał, iż decyzja administracyjna jest aktem administracyjnym stanowiącym jednolitą, kompletną całość w tym znaczeniu, że musi zawierać wszystkie te postanowienia, które przewidziane zostały w przepisach prawa dla decyzji administracyjnych danego rodzaju. W ocenie organu przewidziane przepisami prawa dwa różne tryby zaskarżenia postanowień decyzji nie oznaczają, że istniała podstawa do pominięcia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji wymaganego prawem pełnego jej brzmienia, tj. wszystkich elementów składowych przypisanych decyzji tego rodzaju mocą art. 201 ust. 3 Pt. Niezasadnym jest więc pogląd, że w przypadku wniesienia odwołania od decyzji w zakresie punktu 2 jej sentencji, ta część decyzji powinna zostać niejako "wyłączona" i przy rozpoznawaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ winien całkowicie pominąć (nie uwzględnić w sentencji zaskarżonej decyzji) podjętego w tym zakresie przez siebie rozstrzygnięcia, skupiając się jedynie na tej części sentencji decyzji, która podlegała zaskarżeniu wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ podkreślił, iż w zaskarżonej decyzji nie rozważał prawidłowości ujętego w pkt 2 decyzji postanowienia, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że w tym zakresie decyzja pozostaje bez zmian. Takie rozstrzygnięcie pozwala na uznanie, że zachowując niezmienność postanowienia ujętego w pkt 2 decyzji, organ ani nie orzekł w sprawie nie należącej do jego właściwości, ani też nie wyszedł poza granice wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez skarżącą. Ponadto, w ocenie organu, brak szczegółowego przyporządkowania w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisów prawa dla każdego z jej punktów, nie jest uchybieniem przepisom prawa administracyjnego. Przepisy k.p.a. nie zawierają bowiem w tym względzie takiego wymogu. Istotne jest jedynie aby w podstawie prawnej zostały wymienione te z przepisów prawa, którymi organ administracji posłużył się przy wydaniu decyzji i które miały w sprawie zastosowanie. Wskazanie tych przepisów prawa stanowi spełnienie wymogu określonego w art. 107 § 1 k.p.a. Z uwagi zaś na charakter prawny decyzji administracyjnej jako takiej, Prezes UKE nie był wolny - pomimo tego, że poza zakresem jego powtórnej kontroli pozostawał pkt 2 sentencji decyzji, od wskazania tych przepisów prawa, które stanowiły podstawę prawną nałożenia na skarżącą kary pieniężnej.

W załącznikach do protokołu rozprawy strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska przedstawiając dodatkową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpatrując skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów Sąd stwierdził, iż w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 decyzji skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Prezesa UKE w tym zakresie nie narusza prawa.

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 zaskarżonej decyzji nie podlega natomiast kognicji sądu administracyjnego, a więc skarga w tym zakresie podlega odrzuceniu. Punkt 2 decyzji Prezesa UKE z dnia [...] stycznia 2008 r. "w pozostałym zakresie utrzymujący zaskarżoną decyzję w mocy" odnosi bowiem do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2007 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej. Zgodnie natomiast z art. 206 ust. 2 Pt od decyzji w sprawach o nałożeniu kary przysługuje odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a więc rozstrzygnięcia Prezesa UKE odnośnie nałożenia kary nie podlegają w żadnym zakresie kontroli sądu administracyjnego.

Decyzja Prezesa UKE nakazująca P. S.A. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości oraz nakładająca na tę spółkę karę pieniężną została wydana w oparciu o art. 201 ust. 3 pkt 2 i 3 Pt w następstwie przeprowadzonej w spółce kontroli oraz wydanych w jej wyniku zaleceń pokontrolnych.

Przepis art. 201 ust. 3 Pt stanowi, że jeżeli po upływie 30 dni od dnia doręczenia zaleceń pokontrolnych lub po upływie terminu, o którym mowa w ust. 2, podmiot kontrolowany nie usunie wskazanych nieprawidłowości lub udzielone wyjaśnienia okażą się niewystarczające, Prezes UKE wydaje decyzję, w której nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości oraz może:

1) wskazać środki, jakie powinien zastosować podmiot kontrolowany, w celu usunięcia nieprawidłowości;

2) określić termin, w którym ma nastąpić usunięcie nieprawidłowości;

nałożyć karę, o której mowa w art. 209.

Z treści przepisu art. 201 ust. 3 Pt, wynika, że przyznaje on Prezesowi UKE uprawnienie do wydania decyzji nakładającej obowiązek usunięcia nieprawidłowości, umożliwiając jednocześnie, organowi wymierzenie adresatowi decyzji kary pieniężnej, o ile przedmiot naruszenia został objęty przepisami art. 209 Pt.

Z uwagi na takie brzmienie przepisu, zawarcie przez organ w jednej decyzji dwóch rozstrzygnięć, odnośnie nakazania P. S.A. usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oraz odnośnie nałożenia na P. S.A. kary pieniężnej było, w ocenie Sądu, dopuszczalne i nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organ nie miał obowiązku prowadzić dwóch odrębnych postępowań administracyjnych, w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oraz w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, zakończonych odrębnymi decyzjami administracyjnymi, mimo że dla rozstrzygnięć tych ustawodawca przewidział dwa różne tryby odwoławcze. Organ powołał w podstawie prawnej decyzji odpowiednie przepisy Pt, które stanowiły podstawę takiego rozstrzygnięcia tj. art. 201 ust. 3 w związku z art. 209 ust. 1 pkt 4 i art. 210 ust. 1 Pt.

Art. 56 ust. 3 Pt stanowi, że umowa o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, w tym o zapewnienie przyłączenia do publicznej sieci telekomunikacyjnej, powinna określać w szczególności:

1) nazwę, adres i siedzibę dostawcy usług;

2) świadczone usługi, dane o ich jakości, w tym o czasie oczekiwania na przyłączenie do sieci lub terminie rozpoczęcia świadczenia usług telekomunikacyjnych;

3) zakres obsługi serwisowej;

4) dane szczegółowe dotyczące cen, w tym pakietów cenowych oraz sposoby uzyskania informacji o aktualnym cenniku;

5) czas trwania umowy oraz warunki przedłużenia i rozwiązania umowy;

6) wysokość kar umownych w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi telekomunikacyjnej;

7) tryb postępowania reklamacyjnego;

8) informację o możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego.

Zgodnie natomiast z art. 60 Pt regulamin świadczenia usług dostawcy publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych powinien określać w szczególności:

1) nazwę, adres i siedzibę dostawcy usług;

2) zakres świadczonych publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych ze wskazaniem elementów składających się na opłatę abonamentową;

3) zasady wypłaty kar umownych;

zakres obsługi serwisowej;

5) standardowe warunki umowy, w tym wskazanie minimalnego czasu trwania umowy, jeżeli taki został określony;

6) tryb postępowania reklamacyjnego.

W zaleceniach pokontrolnych z dnia [...] lutego 2007 r. wydanych przez Prezesa UKE, P. S.A. został wezwany do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie braku w stosowanych umowach o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych postanowień umownych, wymaganych przez art. 56 ust. 3 pkt 2-3 i 5-8 Pt. W wyniku otrzymanych zaleceń pokontrolnych P. S.A. dokonał zmiany treści stosowanych umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych poprzez dopisanie na pierwszej stronie umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych odesłania w zakresie składników umowy wymaganych przez art. 56 ust. 3 Pt do treści załączonego do umowy Regulaminu. W ocenie P. S.A. podjęte działania stanowiły wykonanie dyspozycji art. 56 ust. 3 Pt, a tym samym usunięte zostały przez spółkę nieprawidłowości wykazane w zaleceniach pokontrolnych.

Prezes UKE w protokole powtórnie przeprowadzonej kontroli stwierdził jednak, iż P. S.A. zmieniając w ten sposób treść umów nie wykonał zaleceń pokontrolnych, a konsekwencją tego było wszczęcie przez organ postępowania w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oraz nałożenia kary pieniężnej.

W ocenie Sądu organ nakazując P. S.A. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości dokonał prawidłowej wykładni art. 56 ust. 3 Pt. Przepis art. 56 ust. 3 Pt określa minimalne wymagania treści umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. W art. 60 Pt wskazane zostały natomiast niezbędne elementy regulaminów, którymi dostawcy publicznie dostępnych usług muszą się posługiwać, a które są dostarczane abonentom wraz z umową o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych. Z treści tych przepisów wynika jednoznacznie, że pewne elementy stosunku prawnego powinny być określone zarówno w umowie, jak i w regulaminie. Powtórzenie tych samych postanowień w obydwu dokumentach zgodnie z art. 56 ust. 3 i art. 60 Pt, jest więc obowiązkiem dostawcy publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych. Wymagania odnośnie treści umowy, jakie statuuje art. 56 ust. 3 Pt, dotyczą ściśle samej umowy jako dokumentu uzgodnionego i podpisanego przez strony. Nadaje to temu przepisowi charakter normatywny obligatoryjnego nakazu umieszczania w umowie o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych wszystkich istotnych postanowień umowy wymienionych w tym przepisie. Zawarcie w treści dokumentu obejmującego umowę, jedynie adnotacji odsyłającej do regulaminu, w zakresie postanowień umownych, których zamieszczenie w umowie jest wymagane przez przepisy Pt nie można, w ocenie Sądu, uznać za wykonanie obowiązku ustanowionego w art. 56 ust. 3 pkt 2-3 i 5- 8 Pt. Powoływanie się w umowie na stosowne postanowienia regulaminu, zamiast przytoczenia ich w treści umowy, nie znajduje bowiem uzasadnienia w literalnym brzmieniu tego przepisu.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż wbrew zarzutom skargi, organ w toku prowadzonego postępowania wziął pod uwagę działania podjęte przez P. S.A., dotyczące zmian w treści umów, w wyniku wydanych zaleceń pokontrolnych, jednak nie uznał tych działań za wykonanie obowiązków nałożonych przez art. 56 ust. 3 pkt 2-3 i 5-8 Pt.

Przepis art. 56 ust. 2 Pt stanowi, że umowę o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych zawiera się w formie pisemnej.

Treść art. 56 ust. 3 wymienia zaś elementy jakie musi zawierać pisemna umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Przepis ten precyzuje niezbędne, obligatoryjne, elementy składowe pisemnej umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych.

Nie znajduje więc uzasadnienia odwoływanie się przez skarżącą w stanie faktycznym niniejszej sprawy do szczególnego sposobu zawierania umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych przewidzianego w Prawie telekomunikacyjnym, poprzez dokonanie czynności faktycznej tzw. usług przedpłaconych Przepis art. 56 ust. 3 Pt, nie ma bowiem zastosowania do tych umów, lecz dotyczy wyłącznie umów zawieranych w formie pisemnej.

Na potwierdzenie zasadności dokonanej przez Prezesa UKE wykładni przepisu art. 56 ust. 3 Pt organ, w ocenie Sądu, trafnie powołał się na stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 czerwca 2006 r. III SK 7/06 dotyczącym wykładni art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. Nr 100 poz. 1081 ze zm.), który określa dane, jakie powinna zawierać umowa o kredyt konsumencki, gdzie Sąd Najwyższy stwierdził, iż obligatoryjne postanowienia umowy o kredyt konsumencki powinny być w umowie uzgodnione wyraźnie, wyczerpująco i bezpośrednio, a nie przez odesłanie do informacji zawartych we wzorcach umownych, regulaminach lub inaczej nazwanych ogólnych warunkach stosowanych przy zawieraniu umów kredytowych.

Projektowana zmiana treści art. 56 ustawy Prawo telekomunikacyjne, na którą powołała się skarżąca, a która (zgodnie z jej uzasadnieniem) ma służyć wyeliminowaniu dotychczasowych powtórzeń w zakresie informacji i danych, które powinny być określone w umowie i w regulaminie, potwierdza w ocenie Sądu słuszność stanowiska organu, iż w obecnie obowiązującym stanie prawnym istnieje obowiązek zamieszczania pewnych danych zarówno w umowie o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, jak i w regulaminie i nie ma możliwości odsyłania w tym zakresie w umowie do uregulowań zawartych w regulaminie. Należy wyraźnie podkreślić, że jest to tylko projekt zmian do ustawy Prawo telekomunikacyjne, który nie wiadomo, czy wejdzie w tym kształcie kiedykolwiek w życie i stanie się obowiązującym prawem.

Nie znajdują też, w ocenie Sądu, uzasadnienia zarzuty skargi, że Prezes UKE w decyzjach wydanych w I i II instancji przedstawił sprzeczne stanowisko w sprawie oceny celu przepisów art. 56 ust. 3 pkt 2-3 i 5-8 Pt oraz art. 60 Pt.

Konieczność zawarcia elementów wskazanych w art. 56 ust. 3 Pt wprost w treści dokumentu umowy, jest niewątpliwie istotna z punktu widzenia ochrony interesów abonentów. Prezes UKE słusznie wskazał jednak, iż nie stanowi warunku uznania, że doszło do naruszenia przepisu art. 56 ust. 3 pkt 2-3 i 5-8 Pt fakt stwierdzenia, że w określonym stanie faktycznym sprawy został naruszony interes abonenta. Organ nie miał więc obowiązku udowadniania okoliczności związanych z naruszeniem interesów abonenta oraz przeprowadzania dowodów dla wykazywania "naruszenia interesu abonentów",, gdyż nie stanowiło to przesłanki prawnej wydania decyzji. Przesłankę wydania decyzji stanowiło wyłącznie stwierdzenie przez organ braku w umowach zawieranych przez P. S.A. niezbędnych elementów wymienionych w przepisie art. 56 ust. 3 Pt pkt 2-3 i 5-8 Pt, a nie fakt zaistnienia określonego skutku w postaci naruszenia interesów abonentów.

Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie organu zawarte w pkt 1 decyzji należy uznać za prawidłowe, zgodne z przepisami prawa obowiązującymi w dacie orzekania przez Prezesa UKE. Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa zaskarżoną decyzją w tym zakresie, a uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. i odnosi się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd nie badał natomiast rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 zaskarżonej decyzji uznając, iż sprawa w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.