Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1820/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 7, 77, 80, 107  par. 3,  art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 19 ust. 1, 2, 4, 5, 8 w zw. z  art. 20 pkt 17 i 18
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżącej K. S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta R, decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...].z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonej w R., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb nr[...], zajętą w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną – ul. [...] oraz stwierdził nabycie przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr[...] , Wojewoda[...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) – dalej Pwurap, stwierdził, że Skarb Państwa nie nabył z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności części nieruchomości położonej w R., obręb[...], oznaczonej jako działka nr[...], położonej w R., obręb [...] o pow. [...] ha, wskazując na brak zaistnienia przesłanki władztwa publicznoprawnego nad przedmiotową nieruchomością.

Pismem z dnia 25 marca 2010 r. Gmina Miast R. i Prezydent Miasta R. wnieśli odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r., kwestionując ustalenia organu wojewódzkiego oraz wnioskując o przeprowadzenie dowodów z dokumentów archiwalnych oraz przesłuchanie świadków.

Minister Infrastruktury nie podzielił stanowiska organu I instancji i decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] uchylił ww. decyzję Wojewody, stwierdzając jednocześnie nabycie przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 73 ust. 1 i 3 Pwurap, wskazując, że spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w tym przepisie potrzebne do stwierdzenia, że przedmiotowa działka z dniem 1 stycznia 1999 r. została nabyta przez Skarb Państwa.

Organ podniósł, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bezspornie, że na dzień 31 grudnia 1998 r. działka stanowiła własność osób fizycznych K. i J. S.

Zgodnie z uchwałą Nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 1986 r. Nr 3, poz. 16 ze zm.) i załącznikiem do uchwały - ulica [...] wchodziła w skład drogi krajowej relacji [...]. Z kolei zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. z 1998 r. Nr 160, poz. 1071) oraz załącznikiem Nr [...] do rozporządzenia droga nr [...] wyżej wymienionej ustalona została jako droga krajowa. Spełniona została zatem przesłanka zajętości nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r.

Nadto zdaniem organu zgromadzona w sprawie dokumentacja bezspornie wskazywała, że nad nieruchomością sprawowane było władztwo publicznoprawne, związane m. in. z działaniami polegającymi na bieżącym utrzymaniu drogi, jej konserwacją, modernizacją, czy też odśnieżaniem - wykonywanymi przez Miejski Zarząd Dróg i Zieleni w R.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2011 r. wniosła K.S, reprezentowana przez adwokata L. D. wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 7, 77 oraz art. 107 Kpa, poprzez nierzetelne zebranie i rozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa. Skarżąca zakwestionowała również sprawowanie władztwa publicznoprawnego nad nieruchomością.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, lecz z innych przyczyn, niż w niej podniesione.

Sąd zauważa, że obowiązkiem organu odwoławczego jest ocena kto wnosi odwołanie oraz czy osoba ta jest legitymowana do bycia stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 Kpa. Jak bowiem wynika z treści art. 127 § 1 Kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Stroną zaś jest każdy (osoby fizyczne, osoby prawne, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne nie posiadające osobowości prawnej) czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub który ze względu na swój interes prawny lub obowiązek żąda czynności organu (art. 28 i art. 29 Kpa). Ustalenie, że odwołanie wniosła osoba nie posiadająca przymiotu strony obliguje organ odwoławczy do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.

Na gruncie spraw dotyczących nabywania gruntów zajętych pod drogi publiczne dokonywanego w trybie art. 73 ust. 1, 3 i 3a Pwurap stroną postępowania jest właściciel nieruchomości według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. bądź - w przypadku zbycia gruntu zajętego pod drogę publiczną po tym dniu - osoba ujawniona jako właściciel w księdze wieczystej, podmiot publiczny działający jako zarządca drogi – reprezentujący podmiot publicznoprawny który nabył tego rodzaju mienie w dniu 1 stycznia 1999 r. (art. 19 ust. 1,2,4,5 i 8 w zw. z art. 20 pkt 17 i 18 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych – zwana dalej ustawą) bądź działająca w imieniu samorządowego zarządcy drogi jednostka organizacyjna zwana zarządem drogi (art. 21 ust. 1 ustawy).

Poza sporem jest, że w niniejszej sprawie chodzi o regulację stanu prawnego nieruchomości zajętej pod drogę krajową, ponieważ ul. [...] w R. w dniu 31 grudnia 1998 r. i obecnie położona jest w ciągu drogi krajowej nr [...], co potwierdza treść załącznika do uchwały Nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (Dz. U. z 1986 r. Nr 3, poz. 16 ze zm.), załącznika Nr [...] do rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071), dokumentacja dołączona do wniosku Miejskiego Zarządu Dróg i Zieleni w R. z dnia 2 marca 2009 r. oraz treść przepisów art. 103 ust. 1 i 3 Pwurap.

W tego rodzaju sprawie podmiotem publicznoprawnym, który może skutecznie wnieść odwołanie jest zatem podmiot działający jako zarządca drogi krajowej. Może nim być: Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy), Prezydent miasta - jeżeli chodzi o te odcinki drogi krajowej, które znajdują się w granicach miasta na prawach powiatu (art. 19 ust. 5 ustawy), inny zarządca – jeżeli wykonuje funkcję zarządcy na podstawie porozumienia (art. 19 ust. 4 ustawy).

Trzeba wskazać, że w niniejszej sprawie Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] marca 2011 r., w której odmówił stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], zajęta pod drogę publiczną – ul.[...]. Od tej decyzji odwołanie wniosły dwa podmioty Gmina Miasto R. oraz Prezydent Miasta R. w imieniu których odwołanie wniósł profesjonalny pełnomocnik. Z treści dokumentu pełnomocnictwa wynika, że radca prawny T. C. będzie w postępowaniu odwoławczym działał jako pełnomocnik Gminy Miasta R. i Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta R. Z treści osnowy zaskarżonej decyzji oraz jej uzasadnienia wynika, że Minister Infrastruktury wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r. po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta R.

W ocenie Sądu, analiza akt niniejszej sprawy wskazuje, że Minister Infrastruktury wydał zaskarżoną decyzję, z pominięciem odwołania Gminy Miasta R. Poza tym organ odwoławczy nie wyjaśnił, w jakiej roli występuje Prezydent Miasta R. składający odwołanie, tzn. czy jako organ reprezentujący Skarb Państwa (co sugeruje treść pełnomocnictwa), czy jako organ miasta na prawach powiatu. W niniejszej sprawie nie zostało też wyjaśnione, czy odcinek ul. [...] pod który ma być zajęta część gruntu oznaczona obecnie jako działka nr [...] znajduje się w granicach Miasta R. – miasta na prawach powiatu i czy w związku z tym Prezydent Miasta R. działa w sprawie jako zarządca drogi. Wątpliwości w tym zakresie wynikają z treści pisma Prezydenta Miasta R. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w którym podano, że działka nr [...]nie figuruje w ewidencji gruntów Miasta R.

Wobec powyższego Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organ nie wyjaśniając opisanych wyżej okoliczności działał z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ odwoławczy rozpoznając sprawę ponownie powinien zatem wyjaśnić krąg podmiotów wnoszących odwołania w piśmie z dnia 25 marca 2010 r., a następnie ocenić, czy podmioty te mają legitymację do bycia stronami postępowania w sprawie o nabycie mienia zajętego pod drogę publiczną, w tym w jakim charakterze działa w niniejszej sprawie Prezydent Miasta R., w szczególności, czy materiał dowodowy w sprawie pozwala uznać, że działa on jako zarządca odcinka drogi krajowej znajdującej się w granicach miasta na prawach powiatu.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. O zwrocie należnych skarżącej kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.