Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1390/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: arty. 31 zp ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka – Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 1 lutego 2022 r. sprawy ze skargi L.W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 maja 2021 r. nr [....]; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 21 grudnia 2020 r. pan L. W. zwrócił się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz FP i FGŚP za okres od marca do maja 2020 r. We wniosku wskazał, że działając w zaufaniu do organu, w zakreślonym przepisami terminie złożył przedmiotowy wniosek, umieszczając go w skrzynce kontaktowej Urzędu, bez możliwości uzyskania potwierdzenia. Z niezrozumiałych dla niego powodów wniosek nie został przez organ zarejestrowany, a on sam z tej przyczyny ponosi negatywne konsekwencje (został wezwany do uregulowania spornych należności). Do wniosku załączył kopię wniosku RDZ datowanego na dzień 22 kwietnia 2020 r.

Decyzją z dnia 5 maja 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając

na podstawie art. 31 zp ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) - dalej: "ustawa o COVID-19", w zw. z art. 83 b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U.

z 2020 r., poz. 266 z późn. zm.) - dalej: "u.s.u.s.", odmówił wszczęcia postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec – maj 2020 r. W uzasadnieniu, przywołując m. in. treść art. 31 zo ust. 1 ustawy o COVID-19 oraz art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) organ wskazał, że do dnia 30 czerwca 2020 r. nie stwierdzono wpływu do Zakładu wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec – maj 2020 r., co skutkuje odmową wszczęcia postępowania administracyjnego

w przedmiotowej sprawie.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy płatnik składek, podtrzymując argumentację podnoszoną we wniosku z dnia 21 grudnia 2020 r. wnioskodawca wskazał, że w decyzji z dnia 5 maja 2021 r. organ w żaden sposób nie ustosunkował się do jego twierdzeń dotyczących kwestii możliwego zagubienia przez pracowników ZUS spornego wniosku. Wskazał ponadto, że na potwierdzenie faktu złożenia wniosku do skrzynki pocztowej organu powołuje świadków w osobach: pani J. C. oraz pani H. F.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy ZUS, decyzją z dnia 16 lipca

2021 r. , utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z dnia 5 maja 2021 r. W uzasadnieniu, przywołując treść art. 31 zq ust. 8 oraz art. 31 za ust. 1 ustawy o COVID-19 organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono,

że we wskazanym przez stronę terminie nie stwierdzono wpływu wniosku

o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniesiono o uchylenie decyzji organu I i II instancji, zobowiązanie organu I instancji do wydania decyzji uwzględniającej wniosek z dnia 21 grudnia 2020 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego polegającego na:

- niezastosowaniu art. 7 k.p.a. poprzez niewystarczające i niedokładne wyjaśnienie stanu sprawy, z pominięciem słusznego interesu skarżącego;

- nieprawidłowe zastosowanie art. 11 w zw. z art. 8 k.p.a poprzez niewyjaśnienie rzeczywistych i zasadnych przesłanek, którymi kierował się organ wydający rozstrzygnięcie,

- niewłaściwe zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 83b ust.1 u.s.u.s.

w zw. z art. 31 zo ust. 1 i 4 oraz art. 31 zp ust. 1 ustawy o COVID-19 przez nieuzasadnioną odmowę wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z opłacania składek za okres marzec-maj 2020 r. w sytuacji, gdy doręczenia do organu kierowane były za pośrednictwem tzw. skrzynki podawczej, w wyniku czego

nie istniała możliwość uzyskania potwierdzenia nadania/odbioru wniosku przez ZUS.

Zarzucono ponadto naruszenie przepisów postępowania, w szczególności:

- naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego we wniosku z dnia 19 maja 2021 r. i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy,

- niezastosowanie art. 81a § 1 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie

na niekorzyść strony wątpliwości, których nie dało się usunąć w toku przeprowadzonego postępowania,

- naruszenie art. 80 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez wydanie

w sprawie rozstrzygnięcia na podstawie nienależycie skompletowanego materiału dowodowego,

- naruszenie art. 59 w zw. z art. 58 k.p.a. poprzez niewydanie przez organ I instancji postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia do złożenia w dniu 21 grudnia 2020 r. wniosku o zwolnienie z opłacania składek za okres marzec-maj 2020 r.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił ponadto, że okoliczności sprawy nie ujawniły zagubienia, bądź błędnego zarejestrowania wniosku płatnika składek. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy przedmiotowy wniosek faktycznie wpłynął do organu w określonym terminie, w wyniku którego nie stwierdzono wpływu takiego wniosku. W ocenie organu strona nie uprawdopodobniła, że złożyła taki wniosek. W szczególności nie dowodzi tego pismo ubezpieczonego z dnia 12 października 2020 r., jak również wniosek RDZ z wpisaną w treści datą 22 kwietnia 2020 r. Organ podkreślił, że korespondencja wrzucana do skrzynek podawczych

przy inspektoratach i oddziałach była wyjmowana ze skrzynek przez upoważnionych pracowników organu, rejestrowana a następnie kierowana do właściwych komórek merytorycznych. Zdaniem organu taki sposób postępowania z korespondencją jest wystarczający do przyjęcia, że wniosek skarżącego nigdy do organu nie wpłynął. Organ zwrócił także uwagę, że skarżący nie zawnioskował o przesłuchanie

w charakterze świadka osoby, która była bezpośrednim świadkiem złożenia przedmiotowych dokumentów i która mogłaby tę okoliczność potwierdzić.

Na marginesie organ podkreślił, że skarżący nie wskazał precyzyjnie w jakiej dacie złożył sporny wniosek. Organ podkreślił, że skarżący, jako przedsiębiorca, powinien brać pod uwagę, że wybrana przez niego forma złożenia wniosku bezpośrednio

w skrzynce podawczej, choć była jedną z form przewidzianych przez obowiązujące przepisy, może utrudnić lub pozbawić go możliwości wykazania faktu złożenia wniosku. Nie dysponując żadnym potwierdzeniem, że wniosek trafił do skrzynki podawczej wnioskodawca nie podjął żadnych prób uzyskania informacji o wpływie wniosku, potwierdzenia faktu jego zarejestrowania czy stanie zaawanasowana sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń z prawem.

Zgodnie z art. 31zo ust. 2 ustawy o COVID-19 na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 u.s.u.s., opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne

i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia

1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem

1 kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r.

W myśl art. 31zp ust. 1 ustawy o COVID-19 wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r.

do dnia 31 maja 2020 r., płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r.

Zarówno w decyzji z 5 maja 2021 r., jak i w decyzji z 16 lipca 2021 r. jako przyczynę odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z opłacania należnych składek za marzec-maj 2020 r. organ wskazał brak złożenia wniosku

o zwolnienie w terminie wskazanym w ww. przepisach, tj. do 30 czerwca 2020 r. Skarżący twierdził natomiast, że wniosek o zwolnienie złożył do skrzynki wystawionej w siedzibie organu w przewidzianym przepisami terminie.

Z uwagi na trwający od 20 marca 2020 r. stan epidemii (zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia

na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii – Dz. U. poz. 491), ZUS – jak wynika z komunikatów z 3 i 24 kwietnia 2020 r. oraz z 7 maja 2020 r. zamieszczonych na stronie internetowej - www.zus.pl – umożliwił płatnikom składek składanie przedmiotowych wniosków w następujących formach: 1) drogą elektroniczną – przez PUE ZUS, 2) drogą elektroniczną przez PUE ZUS,

za pośrednictwem strony gov.pl (link do strony zewnętrznej), 3) w formie papierowej – za pośrednictwem poczty, a także 4) osobiście w placówce ZUS – do skrzynki na dokumenty oznakowanej napisem "Tarcza antykryzysowa" (bez kontaktu

z pracownikiem ZUS). Oznacza to, że organ dopuścił w stanie epidemii możliwość osobistego złożenia wniosku o zwolnienie bądź innych dokumentów w placówce ZUS do stosownej skrzynki (urny, pojemnika).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania.

Zauważyć należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją,

z mocy art. 180 K.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s., mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiące m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny

i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), co oznacza,

że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie

z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.).

Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 K.p.a., w tym w § 3 tego artykułu. Wskazany przepis stanowi,

że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł,

oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,

z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, ponieważ przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie

dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział

w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie,

to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2019r., sygn. akt II OSK 1352/18).

Odnosząc powyższe regulacje do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że obie decyzje nie zawierają prawidłowego uzasadnienia faktycznego, ponieważ organ ograniczył się jedynie do lakonicznego wskazania, że wymagane dokumenty rozliczeniowe nie zostały złożone przed upływem wyznaczonego

w ustawie terminu, tj. 30 czerwca 2020 r. Ponownie rozpatrując sprawę organ również nie odniósł się do zgłaszanych przez skarżącego twierdzeń o złożeniu przez niego dokumentów rozliczeniowych do skrzynki w siedzibie ZUS z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 31zp ust. 1 ustawy COVID-19. Tym samym naruszył zasadę dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 K.p.a., której zachowanie wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy,

ale konieczności, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy (por. wyrok NSA

z 16 marca 2021 r. sygn. I OSK 291/21). Organ nie wyjaśnił z jakich powodów nie dał wiary skarżącemu, że dokumenty rozliczeniowe faktycznie złożył. Obciążając skarżącego obowiązkiem wykazania, że przedmiotowe dokumenty złożył przed upływem terminu określonego w art. 31zp ust. 1 ustawy COVID-19 ZUS nie podał, czy przy procedurze składania dokumentów do pojemników strona miała możliwość wykazania tego w inny sposób niż na podstawie własnych wyjaśnień i z jakich przyczyn organ nie uwzględnił jej stanowiska.

Na tle art. 31zp ust. 1 ustawy o COVID-19, powołanych zasad postępowania administracyjnego oraz komunikowanego publicznie przez ZUS dopuszczalnego sposobu składania dokumentów osobiście w placówce ZUS – do skrzynki

na dokumenty oznakowanej napisem "Tarcza antykryzysowa") Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że obowiązkiem organu było wyjaśnienie, w jaki sposób ewidencjowano korespondencję składaną przez płatników składek do urn,

czy ewidencja korespondencji dokonywana była codziennie, czy istnieje dokumentacja potwierdzająca wpływ wniosków, pism lub innych dokumentów

za okres, w którym skarżący – jak twierdzi – wniosek złożył, a wreszcie czy praktyka ewidencji wniosków różniła się w zależności od oddziału lub inspektoratu ZUS,

czy może była ustandaryzowana. Takich wyjaśnień zabrakło, a mogły one mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Organ na podstawie art. 75 § 1 zd. 1 K.p.a. jako dowód powinien był dopuścić wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne

z prawem. Mógł również – na podstawie art. 75 § 2 Kpa - odebrać od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 k.p.a. stosuje się odpowiednio.

Podkreślenia wymaga, że badając pod kątem zgodności z prawem wydane

w sprawie decyzje Sąd wziął pod uwagę, iż postępowanie prowadzone przez ZUS przypadło na czas trwającego stanu epidemii, co wiązało się z licznymi powszechnymi ograniczeniami, również natury procesowej. Uwzględniając również realia rozpoznawania wniosków o zwolnienie z obowiązku opłacania należności

z tytułu składek, zapewne ich ogromnej liczby, ograniczenia związane z trwającym stanem epidemii, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że okoliczności te

nie mogą uzasadniać niekorzystnych skutków dla strony postępowania.

Organ nie wyjaśnił przyczyn nieuwzględnienia stanowiska skarżącego,

nie wyjaśnił procedury składania dokumentów do pojemników a także nie wskazał, czy wykluczone jest omyłkowe dołączenie dokumentów skarżącego, np. do akt sprawy innego płatnika. Na tym etapie postępowania nie można wykluczyć, że przez omyłkę organu mogło dojść do nieprawidłowości. Organ nie wskazał również w jaki realny sposób skarżący miałby wykazać, że złożył dokumenty do skrzynki podawczej Inspektoratu ZUS w G. W sytuacji, gdy nie ma możliwości wykazania danej okoliczności, a przedmiotem postępowania jest ograniczenie lub odebranie stronie uprawnień, zgodnie z art. 81a § 1 K.p.a. nie dające się usunąć wątpliwości

co do stanu faktycznego rozstrzygane są na korzyść strony. Organ nie skorzystał

z możliwości odebrania od skarżącego oświadczenia, nie wziął też pod uwagę,

że z uwagi na brak potwierdzenia złożenia dokumentów do pojemnika nie miał on możliwości uzyskania potwierdzenia. Zauważyć także należy, że organ pominął całkowicie wniosek skarżącego, zawarty we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, o przesłuchanie wskazanych przez stronę świadków na okoliczność złożenia przedmiotowych dokumentów do skrzynki. Zakład nie odniósł się także do dołączonej do pisma z dnia 21 grudnia 2020 r. kopii wniosku RDZ datowanej na dzień 22 kwietnia 2020 r.

Kierując się zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) oraz obowiązkiem zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) organ powinien był wyjaśnić, czy w Inspektoracie ZUS w G., gdzie hipotetycznie skarżący złożył wymagane dokumenty rozliczeniowe, istnieją księgi (repertoria) ewidencyjne korespondencji składanej do pojemników na dokumenty albo inny system ewidencji tego rodzaju korespondencji (por. wyrok WSA

w Poznaniu z dnia 21 maja 2021 r., III SA/Po 745/20, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 czerwca 2021 r., II SA/Go 473/21).

Na marginesie zauważyć należy, że w odpowiedzi na skargę organ obszernie ustosunkował się do kwestii związanej ze złożeniem przez skarżącego wniosku RDZ, jednakże informacje podane w odpowiedzi na skargę nie konwalidują wad uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Odpowiedź na skargę organ nie stanowi uzupełnienia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ orzekający powinien jedynie odnieść się do podniesionych w niej zarzutów, a nie dokonywać brakujących ustaleń faktycznych lub ocen prawnych, które powinny znaleźć się

w decyzji. Przedmiotem kontroli Sądu nie są wywody zawarte w odpowiedzi

na skargę, lecz prawidłowość wydanej przez organ decyzji (por. wyrok WSA

w Lublinie z dnia 6 lutego 2020 r., III SA/Lu 366/19; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt 452/18, WSA w Bydgoszczy z dnia 13 października 2020 r. I SA/Bd 458/20).

Zważywszy, że kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnienie złożenia bądź niezłożenia wniosku o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek dotyczy okresu kwietnia - maja 2020 r., w którym funkcjonowanie organów,

w tym przyjmowanie wniosków o zwolnienie w związku ze stanem epidemii było utrudnione, a jedną z dopuszczalnych form było składanie dokumentów

do specjalnego pojemnika przygotowanego przez organ, należało mieć na uwadze, że wnioskodawca ma utrudniony sposób wykazania, iż wniosek doręczył

w określonej dacie. W ocenie Sądu, wobec tego, że skarżący wnosząc bezpośrednio podanie (wniosek) do organu nie miał możliwości otrzymania potwierdzenia tego faktu, niedopuszczalnym jest przyjmowanie, że niewykazanie przez niego wniesienia dokumentu musi pociągnąć za sobą niekorzystne dla niego konsekwencje procesowe (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 sierpnia 2021 r., I SA/Rz 459/21, wyrok WSA w Gorzowie z dnia 28 października 2021 r., sygn. II SA/Go 675/21). Tym bardziej postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia złożenia danego dokumentu winno być przeprowadzone przez ZUS szczególnie wnikliwie, w sposób budzący zaufanie obywatela do organu. Tymczasem w aktach sprawy brak jest odzwierciedlenia przebiegu postępowania wyjaśniającego, na które powoływał się organ zarówno w toku instancji, jak i w odpowiedzi na skargę.

Naruszenie powyższych przepisów, nawet przy uwzględnieniu trudnej sytuacji, w jakiej znalazł się również organ w dobie ograniczeń spowodowanych stanem epidemii, mogły mieć wpływ na wynik sprawy i tym samym uzasadniały uchylenie obu decyzji.

Stwierdziwszy naruszenie przez organ przepisów postępowania Sąd wskazuje, że termin złożenia wniosku powinien być rzetelnie wyjaśniony.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ wezwie skarżącego do złożenia wyjaśnień w zakresie wniosku. Uwzględni przy tym procedurę, zgodnie z którą odbywało się wnoszenie podań w tamtym czasie, kiedy to obowiązywały szczególne ograniczenia związane z przeciwdziałaniem skutkom pandemii. Uwzględni również, że strona nie mogła uzyskać potwierdzenia złożenia wniosku, a przyjęty tryb wnoszenia wniosków nie może negatywnie wpływać na prawną sytuację strony.

W sprawie nie zostało należycie ocenione twierdzenie pana L. W. o dotrzymaniu wskazanego w przepisach prawa terminu warunkującego uzyskanie ulgi w zakresie opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu nie stanowi potwierdzenia uchybienia terminu, jest jedynie podjętą przez stronę próbą wykazania złożenia wniosku w dniu 22 kwietnia 2020 r. poprzez dołączenie zawierającego tę datę formularza RDZ. Ewentualne nadanie biegu wnioskowi o przywrócenie terminu

po ustaleniu, że w sprawie zaistniał stan uchybienia terminu wymaga uwzględnienia, że cel zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek, jakim jest zniwelowanie skutków kryzysu gospodarczego oraz trwający nadal stan epidemii. Zgodnie

z art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy, obowiązujących od 16 grudnia 2020 r., dodanych ustawą z 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255 ze zm.) w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

W zawiadomieniu tym organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku

o przywrócenie terminu. Powołane przepisy weszły w życie 16 grudnia 2020 r., lecz obejmują zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii ogłoszono od 20 marca 2020 r.

(§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia

na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii - Dz. U. poz. 491).

Z uwagi na powyższe Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w punkcie 1. wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 wskazanej ustawy.