Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 391/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67 ust. 2,  art. 71 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 42,  art. 106
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 6,  art. 14
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 134,  art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 18  ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SENTENCJA

Dnia 15 listopada 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 roku sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie świadczenia w postaci składki na ubezpieczenie społeczne I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi A. T. od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) netto powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia "[...]" A. L. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" o opłacenie zaległych składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe z tytułu sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad całkowicie niezdolnym do samodzielnej egzystencji bratem S. L. w okresie od "[...]" 2003 r. do "[...]" 2005 r. Uzasadniając wniosek wskazał, że począwszy od dnia "[...]" 2003 r., rezygnując z podjęcia pracy zarobkowej, podjął się sprawowania opieki nad swoim bratem, który jest osobą ciężko chorą i niezdolną do samodzielnej egzystencji, na dowód czego załączył orzeczenie lekarza orzecznika ZUS. Oświadczył również, iż od "[...]" 2004 r. do "[...]" 2004 r. był zatrudniony na "[...]" etatu i od uzyskanych dochodów odprowadzone były składki do ZUS-u. Nadmienił, iż nie występował wcześniej z wnioskami w trybie art. 42 ustawy o pomocy społecznej do MOPS-u, albowiem nie znał treści tego przepisu i nie miał świadomości przysługującego mu prawa w tym zakresie.

Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" odmówił przyznania A. L. świadczenia w postaci składki na ubezpieczenie społeczne dla osoby rezygnującej z pracy w związku z koniecznością opieki nad ciężko chorom członkiem rodziny. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał art. 7, art. 8, art. 42 w związku z art. 3 ust. 4, art. 5, art. 6, oraz art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 ze zm., dalej jako: u.o.p.s.) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055). Argumentował, że zaległym świadczeniem z pomocy społecznej jest jedynie takie świadczenie, które zostało przyznane, ale go nie wypłacono. Powołując się na przepis art. 42 ust. 3 u.o.p.s. podniósł, że przyznanie wnioskowanego świadczenia uzależnione jest od przedłożenia stosownego zaświadczenia lekarskiego wydanego nie wcześniej niż na 14 dni przed złożeniem podania, co nie nastąpiło. Wskazał również, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek z art. 42 ust. 1 u.o.p.s., ponieważ w okresie od "[...]" do "[...]" był - z przerwami - zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, posiadał status osoby bezrobotnej poszukującej pracy, gotowej w każdej chwili do jej podjęcia, co jest równoznaczne z brakiem rezygnacji z zatrudnienia. Ponadto, Dyrektor MOPS powołał się na okoliczność, że w okresie od "[...]" do "[...]" A. L. był objęty ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym z tytułu zatrudnienia, co wyklucza możliwość przyznania świadczenia w tym czasie. Organ wskazał także, że przyznanie świadczenia za okres "z przeszłości" jest sprzeczne z ideami i celami pomocy społecznej. Pomoc społeczna ma bowiem na celu umożliwić osobom i rodzinom przezwyciężenie aktualnych trudności życiowych, aktualnych kryzysów, a nie rekompensować brak świadczeń w przeszłości.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. L. wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie mu świadczenia w postaci opłaty składek na ubezpieczenie społeczne dla osoby rezygnującej z pracy w związku z koniecznością opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny na podstawie art. 42 u.o.p.s. - w pełnej wysokości świadczenia zgodnego z ustawą za okresy od "[...]" 2003 r. "[...]" 2004 r. oraz od "[...]" do "[...]" 2005 r., a ponadto - w wysokości różnicy faktycznie opłaconych składek z tytułu zatrudnienia w okresie od "[...]" do "[...]" 2004 r. a składek należnych, zgodnie z art. 42 u.o.p.s.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", działając na podstawie art. 42 ust. 1 u.o.p.s. w związku z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji. Wskazało, że zgodnie z art. 36 ust. 2 pkt "d’ u.o.p.s. składki na ubezpieczenia społeczne są świadczeniami z pomocy społecznej o charakterze niepieniężnym - art. 106 u.o.p.s. reguluje zasady w zakresie czasokresu przyznawania świadczeń tylko w odniesieniu do świadczeń pieniężnych. Taka regulacja jest związana z tym, iż co do zasady świadczenia z pomocy społecznej są świadczeniami przyznawanymi na wniosek osoby zainteresowanej. Skoro więc u.o.p.s. nie reguluje kwestii w jakim czasie może nastąpić przyznanie określonego świadczenia niepieniężnego, należy poszukiwać zasad przyznawania tego konkretnego świadczenia w przepisach ustaw, które świadczenia tego dotyczą. Kwestię opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (należące do składek na ubezpieczenie społeczne) regulują zapisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis art. 6 ust. 1 powyższej ustawy wymienia osoby, które obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Pośród nich nie zostały jednak wymienione osoby rezygnujące z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem, za które składkę opłaca ośrodek pomocy społecznej. Natomiast zasady podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym osób rezygnujących z zatrudnienia regulują (zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) przepisy u.o.p.s., a konkretnie art. 42 tej ustawy. Kolegium argumentowało, że skoro składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe są ubezpieczeniem dobrowolnym, "na wniosek osoby zainteresowanej", w sprawie będzie miał zastosowanie art. 14 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis ten stanowi, że objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi i chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tymi ubezpieczeniami, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony. W związku z powyższym Kolegium wskazało, iż niewątpliwym jest, że wniosek A. L. o objęcie go upieczeniem emerytalnym i rentowym został zgłoszony w dniu "[...]". Stąd też dopiero od tego dnia mogłoby nastąpić ewentualne objęcie ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym. A skoro żądaniem strony jest objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym od "[...]" 2003 r. do "[...]" 2005 r. (w zróżnicowanej wysokości w podanych okresach), to stwierdzić trzeba, że uwzględnienie tak określonego żądania jest niemożliwe, albowiem stoi temu na przeszkodzie przepis regulujący w sposób bezwzględny termin, od którego może nastąpić objęcie ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi i chorobowym. W takim stanie rzeczy, całe postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji uznać należy za zbędne, a okoliczności ustalone w trakcie postępowania w zakresie tego, czy opieka wobec brata wnioskodawcy była wymagana oraz, czy opiekę tę sprawował wnioskodawca osobiście - nie mają żadnego znaczenia prawnego dla podjętego rozstrzygnięcia. Konkludując Kolegium wskazało, że odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia, w zakreślonym żądaniem okresie, jest zdeterminowana przede wszystkim niemożnością przyznania świadczenia za okres sprzed daty złożenia wniosku (objęcia dobrowolnymi ubezpieczeniami społecznymi) - zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Podniosło, że gdyby nawet przyjąć, że skarżący spełniał przesłanki do uzyskania wnioskowanego świadczenia, to jego przyznanie determinuje data złożenia samego wniosku. Dodało, że żaden przepis u.o.p.s., ani też ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie dają podstaw do przyznania wnioskowanego przez A. L. świadczenia pomocowego za okres sprzed złożenia wniosku.

W skardze wywiedzionej do Sądu na decyzję Kolegium z dnia "[...]" A. L. zarzucił jej obrazę: art. 42 w zw. z art. 3 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 3 i art. 15 ust. 1 u.o.p.s.; art. 67 ust. 2, art. 71 ust. 1 oraz art. 51 ust. 3 i 5 Konstytucji RP w związku z art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podtrzymując w całości argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, wniósł o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia organu odwoławczego poprzez przyznanie mu pomocy w formie opłaty zaległych składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Podniósł, iż w jego ocenie świadczenia niepieniężne ujęte w u.o.p.s. są świadczeniami, których spełnienie może nastąpić także w czasie wcześniejszym, tj. za okres sprzed złożenia wniosku, co wynika wprost ze wskazanych przepisów Konstytucji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).

Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wynika konsekwencja, co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. III SA 4731/97, publ. LEX Nr 37180). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Należy także stwierdzić, iż sąd administracyjny nie jest uprawniony, ani też władny do zastępowania organów administracji publicznej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych, ani stosowania zasad współżycia społecznego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie wydaje decyzji (nie orzeka bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron), nie przyznaje świadczeń, nie zastępuje właściwych w sprawie organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje wydane przez te organy akty administracyjne pod względem ich zgodności z prawem (tak też w postanowieniu NSA z dnia 8 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1073/05). Dlatego też, Sąd nie mógł rozpatrzeć wniosku o przyznanie pomocy w formie opłaty zaległych składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe bowiem nie ma to oparcia w obowiązujących przepisach prawa.

Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona kryterium legalności.

Merytoryczną ocenę zasadności skargi Sąd poprzedza wskazaniem, iż w pełni podziela wywody Kolegium, że zgodnie z art. 36 ust. 2 pkt "d" u.o.p.s. składki na ubezpieczenia społeczne są świadczeniami z pomocy społecznej o charakterze niepieniężnym. Ustawa o pomocy społecznej w art. 106 reguluje zasady w zakresie czasokresu przyznawania świadczeń tylko w odniesieniu do świadczeń pieniężnych, stanowiąc, iż te przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Taka regulacja jest związana z tym, iż co do zasady świadczenia z pomocy społecznej są świadczeniami przyznawanymi na wniosek osoby zainteresowanej. Skoro więc ustawa o pomocy społecznej nie reguluje kwestii w jakim czasie może nastąpić przyznanie określonego świadczenia niepieniężnego należy poszukiwać zasad przyznawania tego konkretnego świadczenia w przepisach ustaw, które świadczenia tego dotyczą. W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze świadczeniem w formie składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (należące do składek na ubezpieczenie społeczne). W związku z tym reguł opłacania tychże składek należy poszukiwać w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis art. 6 ust. 1 tej ustawy wymienia osoby, które obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Pośród nich nie zostały wymienione osoby rezygnujące z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem, za które składkę opłaca ośrodek pomocy społecznej. Jak wskazał ustawodawca w ust. 2 powyższego przepisu - zasady podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym tych osób regulują przepisy o pomocy społecznej – art. 42 u.o.p.s. Zgodnie z treścią art. 42 ust. 1 u.o.p.s. za osobę, która zrezygnuje z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem, ośrodek pomocy społecznej opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, jeżeli dochód na osobę w rodzinie osoby opiekującej się nie przekracza 150 % kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie i osoba opiekująca się nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów lub nie otrzymuje emerytury albo renty. Dotyczy to również osób, które w związku z koniecznością sprawowania opieki pozostają na bezpłatnym urlopie. Z powyższych przepisów wynika, że ubezpieczenie, o którym tu mowa jest ubezpieczeniem dobrowolnym, na wniosek osoby zainteresowanej. Przepis art. 14 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, że objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi i chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tymi ubezpieczeniami, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony.

Tezę, że obowiązujące przepisy u.o.p.s. nie dają podstaw do przyznania świadczenia w postaci opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny w przypadku dotyczącym okresu przed złożeniem wniosku o jego przyznanie, albowiem jest to świadczenie przyznawane jedynie na przyszłość przyjęły też WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 30 września 2010 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 168/10 (publ. LEX Nr 758318) i WSA w Krakowie w wyroku z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 780/08 (publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Za taką interpretacją przepisu art. 42 ust. 1 u.o.p.s. przemawia też to, że z określonych przez ustawodawcę celów pomocy społecznej i jej charakteru (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 u.o.p.s.) wynika, że pomoc społeczna jest instytucją reagującą, wspomagającą osoby i rodziny jej potrzebujące w aktualnym czasie oraz zapobiegającą powstawaniem sytuacji zagrażających bytowi osób i rodzin, nie zaś uzupełniającą świadczenia z przeszłości, które, jak oświadczył sam skarżący, nigdy nie były wnioskowane.

Stan faktyczny w sprawie nie wzbudza wątpliwości, ponieważ poza sporem pozostaje to, że skarżący w dniu "[...]" zwrócił się, z powołaniem na art. 42 u.o.p.s., do MOPS o opłacenie zaległych składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe z tytułu rezygnacji z podjęcia pracy zarobkowej ze względu na sprawowanie bezpośredniej, osobistej opieki nad całkowicie niezdolnym do samodzielnej egzystencji bratem za okres od "[...]" 2003 r. do "[...]" 2005 r.

W przedstawionym stanie faktycznym organy administracji odmówiły skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia, jednakże z odmienną motywacją. Organ pierwszej instancji wskazał, iż skarżący nie spełniała przesłanek z art. 42 u.o.p.s., z kolei organ odwoławczy zaakcentował, że gdyby nawet przyjąć, że skarżący spełnia przesłanki do uzyskania wnioskowanego świadczenia, to jego przyznanie determinuje data złożenia samego wniosku.

W rozpatrywanej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia w dniu "[...]", a zatem miesiąc "[...]" wyznacza termin początkowy przyznania tego świadczenia. Słuszne jest zatem twierdzenie Kolegium, że żaden przepis u.o.p.s., ani też ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie dają podstaw do przyznania wnioskowanego przez skarżącego świadczenia pomocowego za okres sprzed złożenia wniosku. Z kolei odmienne stanowisko skarżącego, nie znajduje żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Żaden przepis u.o.p.s., ani też ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie dają podstaw do przyznania wnioskowanego przez skarżącego świadczenia za okres sprzed złożenia wniosku.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazujących na naruszenie przez organ norm rangi konstytucyjnej wskazać należy skarżącemu, że nie mogły one być uwzględnione. Art. 67 ust. 2 Konstytucji RP stanowi, że obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli niemający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że nie ustanawia on expressis verbis prawa do określonego rodzaju świadczenia z zabezpieczenia społecznego. Powyższy przepis stanowi jedynie pewien wzorzec określający w sposób ogólny ramy zabezpieczenia społecznego, kierunki polityki państwa i jest adresowany głównie do organów prawodawczych. Przepis ten stanowi zatem źródło gwarancji, a nie praw podmiotowych obywatela dla zabezpieczenia społecznego, które dopiero konkretyzują się w ustawach zwykłych. W tym miejscu przywołać pozostaje stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt K 20/04, iż "art. 67 Konstytucji RP nie rodzi roszczeń po stronie potencjalnych uprawnionych. Z powołanego wyżej przepisu Konstytucji nie da się bowiem wyprowadzić prawa do jakiegokolwiek konkretnego świadczenia. Przepis ten zawiera treść normatywną, która nie nadaje się do budowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia sporu o prawo podmiotowe ani nie umożliwia oparcia na niej orzeczenia przyznającego konkretne roszczenie. To dopiero przepisy ustaw szczegółowo regulujących kwestie dotyczące prawa podmiotowego stanowią podstawę ewentualnych roszczeń osób ubiegających się o przewidzianą w ustawie zasadniczej formę zabezpieczenia społecznego".

Także zarzutu naruszenia art. 71 ust. 1 Konstytucji RP nie uzasadnia uchylenia zaskarżonej decyzji. Stosownie do jego treści państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Jest to zatem sformułowanie wskazujące na normę programową, znajdującą bezpośrednie i konkretne formy realizacji z warunkach ustanowionych ustawowo (v: wyrok NSA z dnia 18 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 182/10, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a nie przepis, na podstawie którego należałoby przyznać skarżącemu wnioskowane świadczenie.

Uchylenia zaskarżonej decyzji nie uzasadnia także podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 51 ust. 3 i 5 Konstytucji RP w związku z art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej w ogóle nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem stosownie do treści art. 1 ust. 2 tej ustawy jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw (tu k.p.a.) określających zasady i tryb dostępu do informacji publicznych. Skarżącemu, jako stronie, przysługują zatem uprawnienia wynikające z przepisów k.p.a. dotyczące możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Z kolei, analiza akt sprawy wskazuje, że skarżący mógł zapoznać się z materiałami zgromadzonymi przez organy w dotyczącym go postępowaniu, czynnie uczestniczyć w postępowaniu i wypowiadać się co do podjętych przez organy rozstrzygnięć.

Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Kolegium nie jest niezgodna z prawem. Wręcz przeciwnie, starannie wyjaśnia, że żaden obowiązujący przepis prawa nie stwarza możliwości przyznania skarżącemu świadczenia za okres przeszły

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Obejmują one opłatę za czynności adwokata w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług.