Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 178/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Protokolant: st. referent sąd. Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Firma A na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] grudnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie określenia opłaty podwyższonej za wykorzystanie wód skargę oddala.


UZASADNIENIE

[...] Sp. z o.o. z siedzibą w J. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję z 9 grudnia 2019 r. Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, znak: [...].

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, na podstawie art. 281 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2018, poz. 2268 z późn. zm., dalej "p.w."), ustalił dla Firma A, opłatę podwyższoną w wysokości 9.165,00 zł za wykorzystanie wód rzeki W. w km 80+875 do celów energetycznych dla Elektrowni Wodnej D.. Opłata została obliczona na podstawie art. 281 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo wodne w wysokości 500 % opłaty zmiennej za wykorzystanie wód rzeki W. do celów energetycznych. Informacja o ustaleniu wysokości opłaty podwyższonej za usługi wodne nr [...] nr [...] OP/III kwartał/2019 skierowana została do [...] Sp. z o.o. w dniu 29 października 2019 r.

Pismem z 18 listopada 2019 r. Firma A wniosła reklamację od ustalenia opisanej opłaty podwyższonej, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 35 ust. 3 pkt 1 i 6, art. 270 ust. 4, art. 281 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 280 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne, poprzez przyjęcie bez podstawy prawnej, że spółka korzysta z usług wodnych polegających na poborze wód powierzchniowych, chociaż w rzeczywistości korzysta z usług wodnych obejmujących korzystanie z wód do celów energetyki wodnej. Spółka zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 a § 1 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i jego wszechstronnego rozważenia, a tym samym niewyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, co spowodowało bezpodstawne przyjęcie, że Spółka nie posiada wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód rzeki W. do celów energetycznych na potrzeby Elektrowni Wodnej D. w K..

Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ("PGWWP Dyrektor Zarządu Zlewni w K.") decyzją z 9 grudnia 2019 r., znak: [...], na podstawie art. 273 ust. 6, w związku z art. 272 ust. 1 oraz art. 281 ust. 3 pkt 1, ust.8 ustawy - Prawo wodne, po rozpatrzeniu reklamacji spółki, określił Firma A, za okres III kwartału opłatę podwyższoną w wysokości [...] zł za wykorzystanie wód rzeki W. w km 80+875 do celów energetycznych dla Elektrowni Wodnej D., bez pozwolenia wodnoprawnego. Organ nie podzielił argumentacji podniesionej w reklamacji, wyjaśniając, że "usługa wodna", jaką jest korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej, została określona w art. 35 ust. 3 pkt 6 p.w. odrębnie od poboru wód podziemnych lub powierzchniowych. Gdyby bowiem w pkt 6 przywoływanego art. 35 ust. 3 Prawa wodnego chodziło o pobór wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej, to nie byłoby sensu w wydzielaniu osobnej jednostki redakcyjnej (punktu) o takiej treści, gdyż pobór wód do celów energetyki z punktu widzenia logiki (stosunków zakresowych) mieści się w pełni w bardziej ogólnej kategorii, o której mowa w pkt 1, czyli poborze wód podziemnych lub powierzchniowych (bez dookreślania celu), a miedzy takimi pojęciami występuje stosunek nadrzędności/podrzędności zakresowej. Wykładając zatem art. 35 ust. 3 pkt 6 p.w. uznać należy, że we wskazanej jednostce redakcyjnej chodzi o takie użycie wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej, które nie polega na poborze wód podziemnych lub powierzchniowych. Skoro w zamkniętym katalogu usług wodnych podlegających opłacie sformułowanym w art. 268 ust. 1 p.w. ustawodawca nie ujął poboru wody do celów elektrowni wodnych lub też wykorzystania wody dla celów energetyki, zamieścił tam natomiast usługę "pobór wód podziemnych i powierzchniowych", to "pobór wód do celów elektrowni wodnych" mieści się w "poborze wód podziemnych i powierzchniowych", o którym mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1 p.w.

Organ stwierdził, że opłata zmienna została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 3 p.w., jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pobór wód do celów elektrowni wodnej (1,24 zł) oraz ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej (1477,845 MWh). Ilości te zostały podane przez spółkę [...] w przesłanym oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej z 22 października 2019 r., znak: [...]

Opłata została obliczona zgodnie z art. 281 ust. 1 pkt 1 p.w. w wysokości 500 % opłaty zmiennej za pobór wody powierzchniowej z wód rzeki W. w km 80+875 do celów energetycznych dla Elektrowni Wodnej D., ustalonej przez Zarząd Zlewni PGW WP w K. w informacji nr [...] z 29 października 2019 r.w wysokości 1833,00 PLN za okres III kwartału 2019 r. Reasumując, opłata podwyższona jest konsekwencją i pochodną naliczonej opłaty zmiennej, której wysokość nie była negowana przez użytkownika, co więcej została naliczona na podstawie danych przedstawionych przez użytkownika i została przez niego zapłacona.

Zdaniem organu, Spółka [...] na dzień wydania przedmiotowej decyzji nie posiada wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód rzeki W. do celów energetycznych. Decyzja Prezydenta Miasta K. z 5 października 2016 r., znak: [...], o udzieleniu spółce [...] pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z rzeki W. w km 80+875 do celów energetycznych, była dwukrotnie uchylana w całości przez organy odwoławcze i przekazywana do ponownego rozpatrzenia. W wyniku uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 3210/17, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 478/17 i decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z 10 lutego 2017, nr [...], Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej - po przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia - uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta K. z 5 października 2016. Decyzję tę podtrzymał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 maja 2019 r., sygn. akt IV SA /Wa955/19. Tym samym decyzja Prezydenta Miasta K., na którą powołuje się w reklamacji skarżący, nie podlegała wykonaniu.

Powyższe stanowisko w pełni potwierdziły orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do sprawy: sygn. akt II SA/Kr 456/19 z 29 maja 2019 r., II SA/Kr 457/19 z 4 lipca 2019 r. oraz II SA/Kr 458/19 z 6 września 2019 r., rozpatrujące tożsame sprawy ze skargi skarżącego na opłaty podwyższone za rok 2018. Wyroki WSA, wydawane w odrębnych składach, oddaliły skargi Spółki [...] Sp. z o.o. Dodatkowo organ podał, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w sposób jednoznaczny stwierdził, że Dyrektor RZGW w K. w całości zaskarżył decyzję Prezydenta Miasta K. z 5 października 2016 r., znak: [...] Tym samym decyzja ta nie posiadała waloru ostateczności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu w Krakowie Firma A zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 35 ust. 3 pkt 1 i 6, art. 270 ust. 4, art. 281 ust. l pkt 1 w zw. z art. 280 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo wodne, poprzez błędną wykładnię sprowadzającą się do przyjęcia, że usługa wodna obejmująca korzystanie z wód do celów energetyki wodnej jest tożsama z usługą wodną polegającą na poborze wód powierzchniowych, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że zachodzą przesłanki do ustalenia wobec Spółki opłaty podwyższonej. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 §1, art. 80 i art 81 a §1 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i jego wszechstronnego rozważenia, a tym samym niewyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, co spowodowało bezpodstawne przyjęcie, że Spółka nie posiada wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód rzeki W. do celów energetycznych na potrzeby Elektrowni Wodnej D. w K..

Mając powyższe na uwadze, skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z art. 280 p.w. opłatę podwyższoną można zastosować wyłącznie w razie korzystania z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych (art. 35 ust 3 pkt 1 p.w.) oraz usług wodnych polegających na wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi (art. 35 ust. 3 pkt 5 p.w.). Wspomniany przepis nie zawiera usług wodnych obejmujących korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej (art 35 ust. 3 pkt 6 p.w.), z których korzysta spółka. Stanowią one wyodrębniony rodzaj usług wodnych, co jednoznacznie wynika z zamkniętego katalogu usług wodnych, zawartego w art 35 p.w. Usługa polegająca na korzystaniu z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej, nie jest i nie mieści się w zakresie usługi polegającej na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych, tj. w tzw. "klasycznym" poborze wód ponieważ w przypadku poboru wód do celów energetyki, mamy do czynienia z tzw. poborem zwrotnym w rozumieniu art 16 pkt 40 p.w. Pobór zwrotny sprowadza się do przepływu wody przez urządzenie wodne. Jeżeli pobiera się wodę w sposób zwrotny, a wiec odprowadza się tą samą ilość niezanieczyszczonej wody, jaka została pobrana, nie ustala się opłaty za wodę, albowiem ta wraca do zasobu i stan wód nie ulega zmianie. Opłatę nalicza się wyłącznie za korzyść, jaką podmiot dokonujący poboru uzyskał w następstwie wykorzystania sił fizycznych przepływającej wody, a którą stanowi wyprodukowana energia elektryczna. Brak jest podstaw, by pozostałe formy poboru zwrotnego (oprócz odprowadzenia przekształconych w ścieki wód pobranych zwrotnie) traktować, jak pobór "klasyczny" z art. 35 ust. 3 pkt 1 p.w. W takim układzie zupełnie niezrozumiałe byłoby wprowadzanie instytucji poboru zwrotnego do ustawy, a skoro tak, to należy go traktować jako zupełnie oddzielną usługę wodną uregulowaną w sposób autonomiczny względem poboru "klasycznego". W konsekwencji, niemożliwe jest ustalenie wysokości opłaty podwyższonej za pobór wód do celów elektrowni wodnych, bowiem opłatę za taki pobór ponosi się wyłącznie za ilość energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej z wykorzystaniem wody pobranej zwrotnie, a nie ilości pobranych wód powierzchniowych. Oznacza to, że opłata zmienna, o której mowa w art. 270 ust. 4 p.w., nie może być podstawą do ustalenia opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 281 ust. 1 pkt 1 w zw. art 280 pkt 1 lit a) p.w.

W ocenie skarżącej spółki w obrocie prawnym funkcjonuje pozwolenie wodnoprawne na korzystanie z wód rzeki W. do celów energetycznych na potrzeby Elektrowni Wodnej D., zawarte w pkt 1 decyzji Prezydenta Miasta K. z 5 października 2016 r., znak: [...] Wskutek zaskarżenia ww. decyzji przez obydwie strony, została ona uchylona w całości decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z 10 lutego 2017 r., znak: [...] Jednakże zakres obydwu odwołań obejmował wyłącznie sporną kwestię sposobu i zakresu partycypacji w kosztach utrzymania urządzeń wodnych. Natomiast pozwolenie wodnoprawne sensu stricte nie było kwestionowane przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K., co jednoznacznie wynika z jego odwołania z dnia 24 października 2016 r. od decyzji organu pierwszej instancji. Uchylenie w całości decyzji Prezydenta Miasta K. stanowiło zatem rażące naruszenie prawa. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 3210/17 uchylił wyrok WSA w Krakowie z 27 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 478/17, i decyzję Dyrektora RZGW z 10 lutego2017 r., podzielając stanowisko spółki. Przy czym wyraźnie wskazał, że do wyjaśnienia pozostała jedynie kwestia uczestniczenia w kosztach utrzymania urządzeń wodnych, gdyż w zasadniczej części dotyczącej pozwolenia wodnoprawnego decyzja nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Ponadto NSA jednoznacznie stwierdził, że Dyrektor RZGW ma wydać, po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, decyzję rozstrzygającą sprawę w całości co do meritum. Oznacza to, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 5 października 2016 r., w zakresie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego (pkt 1) nie ulegnie już zmianie. Organ ponownie rozpatrujący sprawę, tj. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 21.03.2019 r., nr [...], wbrew ww. wyrokowi NSA uchylił decyzję Prezydenta Miasta K. w całości, przekazując ją organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W związku z wniesieniem sprzeciwu od ww. decyzji, sprawa trafiła do WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17.05.2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 955/19, oddalił sprzeciw [...] sp. z o.o. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 października 2019 r. sygn. akt. II OSK 2910/19 uchylił wyrok WSA wraz z przedmiotową decyzją. Tym samym pozwolenie wodnoprawne cały czas funkcjonuje w obrocie prawnym, już od chwili wydania decyzji przez Prezydenta Miasta K..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu.

Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrolowana decyzja wydana została m.in. na podstawie art. 280 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. (aktualnie Dz. U. 2020 r. poz. 310; dalej: p.w.), zgodnie z którym opłatę podwyższoną ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych, bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Stosownie do art. 281 ust. 1 pkt 1 p.w. wysokość opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1, w przypadku dokonywania poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych.

W kontrolowanej sprawie dwie zasadnicze kwestie rzutują na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji o ustaleniu opłaty podwyższonej za wykorzystanie wód rzeki W. w km 80+875 do celów energetycznych dla Elektrowni Wodnej D. za trzeci kwartał 2019 r. Pierwsza z nich dotyczy przyjęcia przez organ, że [...] Sp. z o.o. nie posiadała pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód rzeki W. do celów energetycznych na potrzeby Elektrowni Wodnej D. w K.. Druga natomiast kwestia dotyczy zasadności nałożenia na skarżącą spółkę opłaty podwyższonej za opisaną wyżej usługę wodną, którą organ zakwalifikował jako pobór wód powierzchniowych.

W odniesieniu do pierwszej kwestii bezspornym pozostaje, że Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 5 października 2016 r. znak: [...]:1. udzielił pozwolenia wodnoprawnego [...] sp. z.o.o. w J. G. na pobór wody z rzeki W. w km 80+875 do celów energetycznych poprzez pobór wód z rzeki dla Elektrowni Wodnej D. w K. oraz zrzut przepuszczonej przez turbiny wody do rzeki W., pod warunkami określonymi w punkcie I.1-4 decyzji.

Decyzją z dnia 10 lutego 2017 r., znak: [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 478/17 oddalił skargę Firma A na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 10 lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 czerwca 2018r., sygn. akt II OSK 3210/17 uchylił ww. wyrok WSA w Krakowie z 27 lipca 2017 r. oraz zaskarżoną decyzję Dyrektora RZGW z 10 lutego 2017 r.

Decyzją nr [...] z 21 marca 2019 r. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie uchylił decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 5 października 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania,

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 maja 2019 r., sygn. IV SA/Wa 955/16 oddalił sprzeciw od tej decyzji.

Wyrokiem z dnia 17 maja 2019 r., sygn. II OSK 2910/19 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję.

Z powyższych okoliczności wynika, że w dacie wydania zaskarżonej obecnie do Sądu decyzji z 9 grudnia 2019 r. o opłacie podwyższonej za okres III kwartału 2019 r., decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 5 października 2016 r. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego nie miała waloru ostateczności. Zważywszy na to, że decyzji tej nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, ani też nie podlegała natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy, trzeba dalej przyjąć, że nie weszła ona do obrotu prawnego jako decyzja podlegająca wykonaniu. Trafnie zwraca się uwagę w doktrynie, że zasadniczo decyzja nie może być przez stronę wykonana w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania a w przypadku jego wniesienia przez dalszy okres, aż do rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (por. A. Golęba [w:] H. Knysiak – Molczyk (red.) Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2019, s. 934). Podkreśla się, że "Zasada, zgodnie z którą decyzja przed upływem terminu do wniesienia odwołania nie podlega wykonaniu, dotyczy zarówno wykonalności decyzji w trybie przymusowym, jak i trybu wykonania dobrowolnego przez strony. Reguła ta nie ma jednak zastosowania, gdy decyzja jest zgodna z żądaniem wszystkich stron (art. 130 § 4). W świetle powyższego przepisu dobrowolne wykonanie decyzji nieostatecznej jest zatem dopuszczalne wtedy, gdy jest tylko jedna strona, a decyzja jest zgodna z jej żądaniem oraz gdy w sprawie występuje wiele stron, a ich interesy nie są sporne i decyzja jest zgodna z ich żądaniem, nie naruszając interesów prawnych osób trzecich" (ibidem).

W okolicznościach niniejszej sprawy z powyższego wynika, że słusznie organ administracji publicznej przyjął, iż [...] [...] sp. z o.o. nie posiadał pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód rzeki W. do celów energetycznych na potrzeby Elektrowni Wodnej D. w K. na dzień wydania kwestionowanej decyzji.

W konsekwencji bezzasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1 art. 80 i art. 81a § 1 k.p.a. przez niewzięcie przez organ pod uwagę faktu istnienia w obrocie prawnym pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Spółce ww. decyzją PMK z 5 października 2016 r., albowiem okoliczności relewantne dla sprawy zostały przez organ wyjaśnione w sposób prawidłowy i pełny, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej.

Co do drugiej kwestii spornej, a dotyczącej tego, czy art. 280 pkt 1 lit. a p.w. obejmuje swym zakresem pobór wody do celów elektrowni wodnych, należy w pierwszej kolejności wziąć pod uwagę treść art. 35 ust. 3 p.w., który stanowi, że usługi wodne obejmują: 1) pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych; 2) piętrzenie, magazynowanie lub retencjonowanie wód podziemnych i wód powierzchniowych oraz korzystanie z tych wód; 3) uzdatnianie wód podziemnych i powierzchniowych oraz ich dystrybucję; 4) odbiór i oczyszczanie ścieków; 5) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych; 6) korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej; 7) odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast; 8) trwałe odwadnianie gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych, a także odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast; 9) odprowadzanie do wód lub do ziemi wód pobranych i niewykorzystanych".

Usługa wodna, jaką jest korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej została więc w cytowanym przepisie zamieszczona odrębnie od poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Co ważne, art. 35 ust. 3 pkt 6 ustawy stanowi o korzystaniu z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej, a nie o poborze wody do tych celów. Trzeba zatem przyjąć, że w rozumieniu omawianego artykułu korzystanie z wody ma znaczenie odmienne niż jej pobór. Gdyby w pkt 6 cytowanego przepisu chodziło o pobór wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej, to nie byłoby żadnego sensu w wydzielaniu osobnej jednostki redakcyjnej (punktu) o takiej treści, gdyż pobór wód do celów energetyki z punktu widzenia logiki (stosunków zakresowych) mieści się w pełni w ogólniejszej kategorii o której mowa w pkt 1 czyli poborze wód podziemnych lub powierzchniowych (bez dookreślenia celu), między takimi pojęciami występuje stosunek nadrzędności/podrzędności zakresowej.

Zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 1 p.w. opłaty za usługi wodne uiszcza się między innymi za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych, przy czym przepis ten nie przewiduje odrębnych opłat za korzystanie z wody do celów energetyki wodnej.

Opierając się wyłącznie na brzmieniu art. 35 ust. 3 w związku z art. 11 oraz art. 268 p.w., można by dojść do przekonania, że pobór wód podziemnych lub powierzchniowych oraz korzystanie z wód dla celów energetyki to dwie zupełnie odrębne usługi wodne, nie pokrywające się w żadnym zakresie, przy czym ustawodawca nie przewidział obowiązku uiszczania opłat za "korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej", a jedynie za pobór wód. Zestawienie tych przepisów może budzić poważne wątpliwości, czy sporna usługa wodna jaką jest "korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej" podlega opłatom "zwykłym", a tym samym czy podlega opłatom podwyższonym, gdyż obie te opłaty są ze sobą ściśle powiązane, choćby poprzez sposób wyliczenia opłaty podwyższonej (stanowi ona 500 % opłaty "podstawowej"- art. 282 ust. 1 pkt 1 ustawy). Innymi słowy, aby powiedzieć, że brak jest podstaw do naliczenia opłaty podwyższonej, trzeba byłoby również powiedzieć, że brak jest podstaw do naliczenia opłaty "zwykłej".

Dla ustalenia, czy istnieje podstawa do naliczenia opłaty za korzystanie z wód dla celów energetyki wodnej konieczne jest jednak uwzględnienie także pozostałych przepisów ustawy, a ich analiza prowadzi już do odmiennych wniosków.

Zgodnie z art. 270 ust. 1 p.w. opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód (...) do celów elektrowni wodnych. Zgodnie z ust. 4, opłatę za pobór wód do celów elektrowni wodnych ponosi się wyłącznie za ilość energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej z wykorzystaniem wody pobranej zwrotnie, rozumianej jako woda, która została pobrana, wykorzystana, a następnie odprowadzona w tej samej ilości i niepogorszonej jakości, oraz za pobraną bezzwrotnie wodę technologiczną nieprzeznaczoną wprost do produkcji energii elektrycznej. Przepis ten zatem wprost stanowi, że za pobór wód do celów elektrowni wodnych należna jest wyłącznie opłata zmienna.

Dalej, art. 272 ust. 3 p.w. określa sposób obliczania tej opłaty: "Wysokość opłaty za pobór wód do celów elektrowni wodnych ustala się jako sumę iloczynów jednostkowej stawki opłaty i ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej, wyrażonej w MWh, oraz stawki opłaty i ilości wód podziemnych lub wód powierzchniowych pobranych bezzwrotnie na potrzeby technologiczne, wyrażonej w m3, nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej". Natomiast art. 274 pkt. 3 lit. a p.w. ustala "górne jednostkowe stawki opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1-3" które wynoszą: za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranej wody w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego: "do celów elektrowni wodnych - 1,24 zł za 1 MWh wyprodukowanej energii elektrycznej w obiekcie energetyki wodnej oraz 0,35 zł za pobór bezzwrotny 1 m3 wody technologicznej nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej".

Podobnie § 1 pkt. 3 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502), wskazuje, że "przepisy rozporządzenia określają jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej - za pobór wód do celów elektrowni wodnych za jednostkę wyprodukowanej energii elektrycznej w obiekcie energetyki wodnej oraz za bezzwrotny pobór wody technologicznej nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej". Natomiast zgodnie z § 5 ust. 1 pkt. 37 " jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranych wód w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, wynoszą: do celów elektrowni wodnych - 1,24 zł za 1 MWh wyprodukowanej energii elektrycznej w obiekcie energetyki wodnej oraz 0,35 zł za bezzwrotny pobór 1 m3 wody technologicznej nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej."

Podkreślenia wymaga, że w sformułowaniu zawartym w art. 35 ust. 3 pkt 1 ustawy ("pobór wód podziemnych lub powierzchniowych") nie dookreślono celu, w którym ten pobór ma następować, w kategorii tej mieści się więc pobór wód w każdym możliwym celu, również w celu energetyki, w tym energetyki wodnej. Wykładając zatem art. 35 ust. 3 pkt 6 ustawy zgodnie z zasadą racjonalności logicznej prawodawcy uznać należy, że w tej jednostce redakcyjnej chodzi o takie użycie wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej, które nie polega na poborze wód podziemnych lub powierzchniowych. Skoro w zamkniętym katalogu usług wodnych podlegających opłacie sformułowanym w art. 268 ust. 1 p.w. ustawodawca nie ujął poboru wody do celów elektrowni wodnych lub też korzystania wody dla celów energetyki, zamieścił tam natomiast ogólnie opisaną usługę "pobór wód podziemnych i powierzchniowych", to jasnym staje się, że "pobór wód do celów elektrowni wodnych" mieści się w "poborze wód podziemnych i powierzchniowych", o którym mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1 p.w. Odmienny pogląd prowadziłoby do absurdalnego wniosku, że ustawa nie przewiduje opłat za pobór wód do celów elektrowni wodnych w katalogu odpłatnych usług wodnych, a równocześnie szczegółowo określa zasady, na podstawie których oblicza się opłatę za pobór wody do tych właśnie celów.

W świetle powyższych ustaleń Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 35 ust. 3 pkt 1 i 6, art. 270 ust. 4, art. 281 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 280 pkt 1 lit. a p.w. Kontrolowany organ dokonał ich właściwej wykładni i prawidłowo zastosował, przyjmując że skarżąca spółka korzystała z usługi wodnej polegającej na poborze wód na cele elektrowni wodnych (mieszczącej się w pojęciu poboru wód podziemnych lub powierzchniowych) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, co wiązało się z obowiązkiem poniesienia opłaty podwyższonej.

Tym samym Sąd podzielił stanowisko wyrażone w analogicznych sprawach przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyrokach: z dnia 29 maja 2019 r., sygn. II SA/Kr 456/19, z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. II SA/Kr 457/19, oraz z dnia 6 września 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 458/19.

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.