Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 97/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 9 kwietnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Świderska Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2010 roku sprawy ze skargi R. L. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o niezdolności do służby w Policji 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. orzeka, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Ł. na rzecz R. L. kwotę 27,40,- (dwadzieścia siedem czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] roku Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w Ł. uznała R. L. za inwalidę i zaliczyła do trzeciej grupy inwalidów od lipca 1997 roku a od 14 marca 2007 roku do drugiej grupy inwalidztwa, wskazując jednocześnie, iż inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. W rozpoznaniu orzeczenia, w części A, stwierdzono chorobę podstawową: osobowość nieprawidłową oraz choroby współistniejące: zespół neurasteniczny, nadciśnienie tętnicze, otyłość, przebyte w 1999 roku złamanie wyrostka łokciowego prawego z deficytem wyprostu 10˚, przebyte w 1993 roku zwichnięcie w stawie ramienno - łopatkowym lewym bez następstw, przebyte złamanie głowy kości promieniowej lewej bez następstw, przebytą operację przepukliny pachwinowej prawej z minimalną przepukliną nawrotową w bliźnie, skrzywienie przegrody nosa nie upośledzające drożności, zez naprzemienny rozbieżny. W tej części orzeczenia wskazano, że R. L. jest całkowicie niezdolny do służby oraz że nie istnieje związek schorzeń ze służbą w Policji. W części B orzeczenia podano, iż inwalidztwo istnieje od 1997 roku (trzecia grupa inwalidzka, a od marca 2007 roku druga grupa) oraz wskazano, że R. L. może pracować poza resortem w niepełnym wymiarze godzin. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono jednocześnie, iż schorzenia są przeciwwskazaniem do pracy badanego na kierowniczych stanowiskach, stresujących i ciężkich fizycznie. Wskazano, że badany nie wymaga opieki innej osoby. Inwalidztwo określono jako trwałe, a przeprowadzenie następnego badania kontrolnego uznano za zbędne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi R. L. podniósł, iż Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w Ł. uporczywie nie stosuje wytycznych zawartych w dotychczasowych wyrokach Sądów Administracyjnych w Łodzi (II SA/Łd 1446/99 z 18 stycznia 2001 roku, II SA/Łd 210/02 z 19 lutego 2004 roku, III SA/Łd 833/04 z 9 lutego 2005 roku, III SA/Łd 437/05 z 12 stycznia 2006 roku, III SA/Łd 364/07 z dnia 11 czerwca 2008r. oraz III SA/Łd 659/09 z dnia 17 czerwca 2009 r.) i wydaje kolejną decyzję dotkniętą takimi samymi wadami prawnymi, z powodu których sześć poprzednich zostało uchylonych. Wskazał, iż takie działanie Komisji w oczywisty sposób narusza art. 153 i 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz jest jaskrawym dowodem notorycznego lekceważenia wyroków sądowych i przepisów prawnych. Zarzucił także niezgodne z prawem i zgromadzonymi dowodami stwierdzenie, że inwalidztwo wynika wyłącznie ze schorzenia nazywanego osobowością nieprawidłową i że pozostaje bez związku ze służbą w Policji. W ocenie skarżącego, błędne i niepoparte żadnym dowodem jest stwierdzenie, że jest on inwalidą należącym od lipca 1997r. do trzeciej grupy inwalidzkiej, a od 14 marca 2007r. do drugiej grupy inwalidzkiej, w sytuacji, gdy stwierdzone u niego schorzenie nazywane osobowością nieprawidłową czyni go niezdolnym do służby w państwowych służbach mundurowych oraz poza tymi służbami do pracy związanej z używaniem broni palnej.

Skarżący zarzucił ponadto sprzeczność treści orzeczenia z wynikami ostatnich badań lekarskich przeprowadzonych przez psychiatrę E. J., sprzeczność między sentencją a uzasadnieniem orzeczenia oraz nieuzasadnione przyznanie mu przez Komisję trzech kategorii zdrowia, tj. D, C i A w zależności od schorzeń.

Z uwagi na powyższe skarżący wniósł m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. wydanie kolejnej decyzji pozbawionej wad prawnych i zgodnej z wytycznymi wyrażonymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 659/08 oraz zgodnej ze zgromadzonymi w sprawie dowodami.

W odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w Ł. wniosła o utrzymanie w mocy decyzji nr [...] z dnia [...] r. Stwierdziła, że wobec braku chęci skarżącego do poddania się dodatkowym badaniom lekarskim, które ewentualnie mogłyby wpłynąć na zmianę stanowiska Komisji, brak jest podstaw do zmiany kwalifikacji stwierdzonych u skarżącego schorzeń. Poinformowała, że wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sygn. akt III SA/Łd 659/08 zostały spełnione, zaś skarżący zapoznał się z całością materiałów postępowania i nie złożył wniosków o jego uzupełnienie. Komisja poinformowała jednocześnie, iż wbrew zaleceniom zawartym w wyroku nie jest możliwe w oparciu o przepisy resortowe w tym wytyczne Centralnej Komisji Lekarskiej MSWiA w W. pozostawienie niewypełnionych części formularza jedynie z adnotacją o mocy wiążącej orzeczenia z dnia [...] nr [...]. Komisja poinformowała również, że wyrok z dnia 17 czerwca 2009 r. zostanie przekazany Centralnej Komisji Lekarskiej MSWiA w W. celem ustalenia jednolitych wytycznych mających na celu zadośćuczynienie wskazaniom zawartym w wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracyjnymi.

Z treści art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika ponadto, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy taki zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie będąc jednak związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także tych wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

W niniejszej sprawie, Sąd uchylił w całości zaskarżone orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. nr [...] z dnia [...] roku uznając, iż stwierdzone uchybienia procesowe, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dają podstawę do takiego właśnie rozstrzygnięcia.

Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy wskazać, iż niniejsza sprawa była już przedmiotem sześciokrotnych rozstrzygnięć Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokami: II SA/Łd 1446/99 z 18 stycznia 2001 roku, 3II SA/Łd 210/02 z 19 lutego 2004 roku, III SA/Łd 833/04 z 9 lutego 2005 roku, III SA/Łd 437/05 z 12 stycznia 2006 roku, III SA/Łd 364/07 z dnia 11 czerwca 2008 roku oraz III SA/Łd 659/08 z dnia 17 czerwca 2009 roku uchylał zaskarżone orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł., dopatrując się po stronie organu licznych uchybień przepisów prawa procesowego.

Wobec tego, iż zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia, a w myśl art. 170 tej ustawy, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, punktem wyjścia do oceny prawidłowości podjęcia przez organ zaskarżonego obecnie do Sądu orzeczenia, winny być zalecenia zawarte w powołanych wyżej orzeczeniach sądów administracyjnych, a zwłaszcza poprzedzającym zaskarżone rozstrzygnięcie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 659/08.

Na podkreślenie zasługuje fakt, iż, podobnie jak w poprzednich sprawach toczących się ze skarg R. L., również w sprawie sygn. akt III SA/Łd 659/08, Sąd uchylając orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia [...] roku podzielił pogląd dotychczas wyrażony we wszystkich poprzednich orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt II SA/Łd 1446/99 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawach o sygn. akt 3II SA/Łd 210/02, III SA/Łd 833/04 oraz III SA/Łd 437/05 w zakresie dopuszczalności skargi na rozstrzygnięcie Komisji Lekarskiej MSWiA. Sąd stwierdził między innymi, że składy orzekające słusznie powołały się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 stycznia 1998r. w sprawie OPS 8/97 (ONSA nr 2 z 1998r. poz. 39), iż sąd administracyjny jest właściwy w sprawach skarg na orzeczenia wojskowych komisji lekarskich, orzekających o zdolności do służby wojskowej. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, iż wojskowe komisje lekarskie są organami administracji publicznej, zaś orzeczenia tych komisji są decyzjami administracyjnymi. Pogląd ten ma również zastosowanie do orzeczeń okręgowej komisji lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych orzekającej o zdolności do służby w policji.

Wskazać przy tym należy, że moc wiążąca orzeczenia określona w cytowanym wyżej art. 170 w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63).

W tym miejscu godzi się podkreślić, że analiza stanu faktycznego i prawnego występującego we wszystkich poprzednich sprawach nie pozostawia wątpliwości, że wyrażona we wcześniejszych, prawomocnych orzeczeniach sądowych ocena czy też kwestia prawna w zakresie dopuszczalności skargi R. L. do sądu administracyjnego, jest zarówno dla organu jak i dla Sądu rozpoznającego niniejszą skargę wiążąca, bowiem nie miała miejsca żadna z przesłanek, o których mowa wyżej, do odstąpienia od związania wcześniej wyrażoną przez sąd oceną prawną.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi trzeba podkreślić, iż wyrokiem z dnia 11 czerwca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. Nr [...] z dnia [...] r. wyłącznie w części niestwierdzenia związku inwalidztwa ze służbą w Policji, określenia momentu powstania inwalidztwa oraz jego podstaw. Konsekwencją wyroku uchylającego zaskarżone do niego orzeczenie jedynie w części było to, że rozpoznając ponownie sprawę, organ winien, kierując się zaleceniami Sądu, wydać orzeczenie wyłącznie w uchylonej przez Sąd części.

Jednak wydane po powyższym wyroku kolejne orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. nr [...] z dnia [...] roku również zostało uchylone przez Sąd wyrokiem wydanym w dniu 17 czerwca 2009 r. o sygn. akt III SA/Łd 659/08. Sąd uznał bowiem, iż Komisja orzekła ponownie także w części, która pozostała w obrocie prawnym po wyroku Sądu z dnia 11 czerwca 2008 r. W orzeczeniu tym Sąd ponownie podkreślił, że kolejne orzeczenie Komisji powinno być wydane wyłącznie w przedmiocie stwierdzenia/niestwierdzenia związku inwalidztwa R. L. ze służbą w policji, określenia momentu powstania tego inwalidztwa oraz jego podstaw.

Tymczasem należy stwierdzić, iż wydane po powyższym wyroku, będące przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. z dnia [...] r. [...] po raz kolejny zawiera rozstrzygnięcie w pełnym zakresie. Komisja ponownie orzekła zatem także w części, która pozostała w obrocie prawnym po wyrokach Sądu z dnia 11 czerwca 2008 r. oraz z dnia 17 czerwca 2009 r.

Takie działanie organu narusza w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd rozpoznający obecnie skargę R. L., zdecydował się na wydanie kolejnego orzeczenia, uznając, iż nie mogą występować w obrocie prawnym dwa rozstrzygnięcia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. (nr [...] i [...]) zawierające orzeczenia w przedmiocie nieuchylonym wyrokiem z dnia 17 czerwca 2009r.

Jednocześnie, wydając obecnie rozstrzygnięcie, Sąd nie dopatrzył się, aby wyrok uchylający w całości orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. nr [...] z dnia [...] roku mógł mieć charakter niekorzystny dla skrzącego. W istocie bowiem, uchylenie w całości orzeczenia nr [...] winno doprowadzić do wydania - po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Komisję, orzeczenia wyłącznie w przedmiocie stwierdzenia/niestwierdzenia związku inwalidztwa R. L. ze służbą w Policji, określenia momentu powstania tego inwalidztwa oraz jego podstaw. W pozostałym bowiem, niezaskarżonym obecnie zakresie, funkcjonować będzie w obrocie prawnym orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. Nr [...]. Sąd odstąpił od stwierdzenia nieważności orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. nr [...] z dnia [...] roku w części w jakiej rozstrzyga ono po raz kolejny w zakresie nieuchylonym wyrokiem Sądu z dnia 17 czerwca 2009 r., mając na uwadze specyfikę przepisów, w oparciu o które działają Komisje Lekarskie podległe MSWiA oraz fakt, że zaskarżone orzeczenie odnoszące się do nieuchylonej części orzeczenia nr [...] było w istocie jego powtórzeniem.

Z uwagi na powyższe, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w Ł. winna wydać orzeczenie odnoszące się wyłącznie do stwierdzenia/niestwierdzenia związku inwalidztwa R. L. ze służbą w Policji, określenia momentu powstania tego inwalidztwa oraz jego podstaw. W sytuacji wydawania tego orzeczenia na urzędowym druku, ta część orzeczenia (formularza), w której Komisja nie ma obecnie podstaw do rozstrzygania winna zostać niewypełniona, z ewentualną adnotacją o mocy wiążącej orzeczenia z dnia [...] nr [...].

Ponadto, pomimo wcześniejszych sześciu uchyleń orzeczeń Komisji oraz szczegółowych wytycznych zawartych w uzasadnieniach wyroków, działanie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. w niniejszej sprawie, nadal narusza art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Podstawy prawne wskazane w zaskarżonym orzeczeniu ograniczają się do podania miejsca publikacji aktu prawnego, bez wskazania nawet jego pełnej nazwy. Decyzja w zasadzie nie posiada uzasadnienia i sprowadza się do kilkuzdaniowych stwierdzeń. Brak jest w uzasadnieniu decyzji odniesienia do zarzutów i dowodów składanych przez stronę w kontekście ich znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Organ w żaden sposób nie uzasadnia stwierdzenia braku związku występujących schorzeń i ustalonego inwalidztwa II grupy ze służbą w policji oraz daty powstania inwalidztwa III i II grupy, nadal uniemożliwiając tym samym Sądowi dokonanie oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Tymczasem, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem konkretnych przepisów prawa.

Skoro orzeczenie Komisji ma obecnie odnosić się wyłącznie do stwierdzenia/niestwierdzenia związku inwalidztwa R. L. ze służbą w Policji, określenia momentu powstania tego inwalidztwa oraz jego podstaw, to winno z niego wynikać w sposób zrozumiały dla strony postępowania, jak również Sądu, dlaczego organ uznaje, że inwalidztwo nie ma związku z pracą w Policji, w oparciu o jakie przepisy i jakie materiały dowodowe podejmuje takie rozstrzygnięcie oraz dlaczego nie zgadza się z argumentami przedstawianymi w toku postępowania przez skarżącego. W sposób jasny i logiczny, z przytoczeniem stosownej argumentacji i przepisów prawnych, winno również odnosić się uzasadnienie orzeczenia Komisji do określenia momentu powstania inwalidztwa i jego podstaw. Brak wyczerpującego uzasadnienia w powyższym zakresie stanowi również naruszenie § 23 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. z 1991 r. Nr 79 poz. 349 ze zm.).

Sąd nie zajmował się zarzutami skarżącego dotyczącymi sprzeczności zawartych jego zdaniem w treści wydanego orzeczenia oraz kryteriów, jakimi kierowała się Komisja przyznając skarżącemu określone kategorie zdrowotne. Należy bowiem zaznaczyć, iż sądy administracyjne nie mają uprawnienia do prowadzenia postępowania administracyjnego i wydawania merytorycznego orzeczenia w sprawie zamiast organów administracji publicznej.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 w/w ustawy. Działając na podstawie art. 152 ustawy Sąd rozstrzygnął natomiast o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego orzeczenia.

A. B.