Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 753/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 października 2011 r. sprawy ze skargi U. St. na decyzję Wojewody D. z dnia 18 października 2010 r. nr .... w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało w dniu 15 marca 2010r. na wniosek Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w M.w sprawie wymeldowania A, U. S., T. S., A. S. i K. S. z miejsca pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości J. .... Z ustaleń zarządcy wynikało, że wskazane osoby opuściły miejsce pobytu w powyższym lokalu i nie przebywają tam od kilku lat inne osoby. Z tymi osobami została rozwiązana umowa najmu lokalu mieszkalnego , a w przedmiotowym lokalu obecnie przebywa rodzina P., z którymi zawarto umowę najmu .

Burmistrz Miasta i Gminy M. decyzją z 7 września 2010 r. Nr ... wydaną z powołaniem się na przepisy art. 47 ust. 1 i 2 oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Z 2006 r. Nr 139, oz. 993 ze zm.) orzekł o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości J. ...gmina M. U. S., A, T. S., A. S., K. S..

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji powołał się na poczynione w toku postępowania ustalenia, z których wynika, że osoby objęte rozstrzygnięciem w 2005 r. opuściły przedmiotowy lokal mieszkalny , bowiem wyjechały za granicę. W ocenie organu wyjazd rodziny S. nastąpił w sposób dobrowolny. W przedmiotowym lokalu rodzina S. pozostawiła meble i inne rzeczy gospodarstwa domowego, zaś ze złożonych przez nich oświadczeń wynika, że w nieokreślonej precyzyjnie przyszłości zamierzają powrócić do miejsca zamieszkania. Pobyt rodziny za granicą przedłużył sie w wyniku choroby jednego z głównych najemców lokalu U. S.. Organ pierwszej instancji ustalił dalej ,że w 2008 r. przedmiotowy lokal mieszkalny został podnajęty przez syna T. S. rodzinie P., a poprzednio był wynajmowany innym osobom, między innymi rodzinie z Kanady na okres około 7 miesięcy. Obecnie P. są najemcami przedmiotowego lokalu na podstawie umowy najmu z dnia 15 lutego 2010 r, zaś najem lokalu z rodziną S. został rozwiązany przez Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dniem 31 grudnia 2009 r. z powodu oddania przez najemców lokalu do dyspozycji innych osób bez wymaganej pisemnej zgody wynajmującego. Według organu okoliczności dobrowolnego opuszczenia lokalu oraz przeniesienia aktywności życiowej w inne miejsce przez członków rodziny S.. zostały w sprawie jednoznacznie ustalone i nie budzą wątpliwości. Wynika to również z oświadczeń zainteresowanych zawartych w pismach kierowanych do organu, z których wynika, ze U. S. i A wraz z dziećmi przebywają we Włoszech, a syn T. w K.W. Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, ze zajmowany przez nich lokal został wynajęty rodzinie P., zaś osoby co do których toczy sie postępowanie o wymeldowanie nie podjęły żadnych działań aby zachowań prawo do lokalu, natomiast rodzina P. zamieszkuje w miejscowości J. ...niezakłócenie od 2008 r.

U. S. wniosła odwołanie od decyzji pierwszo-instancyjnej , podnosząc zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu wszechstronnego i wnikliwego zebrania oraz rozważenia całokształtu materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, a także ogólnikowym uzasadnieniu motywów podjętej decyzji, prowadzące w konsekwencji do dowolnego przyjęcia, że w sprawie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu w J. ...przez rodzinę A., U., T., A. oraz K. S.. Ponadto odwołująca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, polegający na wadliwym przyjęciu, że głównym najemcą lokalu mieszkalnego w J. .... jest U. S., podczas gdy w rzeczywistości jest nim A. Dalej przyjęciu, że cała rodzina S. wyjechała w 2005 r. do Włoch, podczas gdy w rzeczywistości poszczególni członkowie wyjeżdżali osobno, w różnych okresach czasu, w szczególności zaś T. S. uczynił to jedynie celem odwiedzenia rodziców, ze względu na ich stan zdrowia i wyłącznie na krótki okres (A pod koniec 2009 r. potrącony został przez samochód i leczył się we Włoszech, zaś U. S. przechodziła kolejne fazy leczenia związanego z chorobą nowotworową). Zdaniem odwołującej organ I instancji również błędnie przyjął, że z oświadczeń złożonych w pismach kierowanych do organu wynika, że członkowie rodziny S. dobrowolnie opuścili lokal oraz zerwali wszelkie więzi i skoncentrowali ośrodki swoich interesów życiowych w innym miejscu, podczas gdy w rzeczywistości z powołanych przez organ pism wynika, że wyjazd oraz pobyt we Włoszech był spowodowany okolicznościami ekonomicznymi rodziny, przy czym wydłużony pobyt wynika z problemów zdrowotnych oraz konieczności leczenia A. J. oraz U. S., zaś T. S. przez cały okres czasu zajmował lokal mieszkalny w J. ..., natomiast obecnie przebywa tymczasowo pod adresem do korespondencji ze względu na pozbawienie go dotychczasowego lokum, a ponadto rodzina S. deklarowała chęć powrotu do kraju do przedmiotowego lokalu, w którym zostawiła jego wyposażenie, nadto wszystkie dokumenty oraz rzeczy osobiste. Dodatkowo odwołująca zarzuciła organowi pierwszej instancji błędne ustalenie , że lokal został podnajęty przez T. S. rodzinie P., podczas gdy w rzeczywistości nigdy nie doszło nawet do dorozumianego zawarcia takiej umowy, co najwyżej powstał tzw. nienazwany stosunek opieki nad lokalem, nie będący nawet użyczeniem w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, zaś niezależnie od tego T. S. nigdy nie był uprawniony do zawierania z kimkolwiek umów dotyczących przedmiotowego lokalu.

Ponadto strona podniosła zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności oraz dowodach polegające na niewłaściwym jego zastosowaniu i przyjęciu, że w sprawie zachodzi przesłanka wymeldowania w postaci opuszczenia miejsca stałego pobytu przez rodzinę S., podczas gdy prawidłowa interpretacja powyższego uregulowania prowadzi do wniosku, że w rozważanym przypadku ww. osoby nie opuściły dobrowolnie lokalu, nie zerwały z nim wszelkich więzi oraz nie skoncentrowały ośrodków swoich interesów życiowych w innym miejscu, co uzasadniałoby ich wymeldowanie. Według strony ze składanych pism w toku postępowania, jak też zeznań T. S. nie sposób wysnuć, że członkowie rodziny S. dobrowolnie opuścili lokal w J. ...i przenieśli centrum swojej aktywności życiowej do Włoch oraz do Kątów Wrocławskich. T. S. stale przebywał pod wskazanym adresem, poza incydentalnym wyjazdem do rodziców, w związku z ich stanem zdrowia. Ponadto pisma te jednoznacznie wskazywały na zamiar powrotu członków rodziny S. do Jaworka, motyw ekonomiczny wyjazdu, konieczność przedłużenia pobytu w związku z chorobą U. S., jak też okoliczność pozostawienia swoich rzeczy, dokumentów, wyposażenia domu, nadto opłacania rachunków. Ponadto organ I instancji w ogóle nie odniósł się do zawartych w kierowanych do niego pismach z dnia 17 czerwca 2010 r. oraz 24 sierpnia 2010 r. wniosków o przesłuchanie świadków: K. oraz członków rodziny S., na okoliczności w nich wskazane, tj. przyczyny oraz przebiegu pobytu za granicą poszczególnych członków rodziny S., jak też odnośnie korzystania na zasadach grzecznościowych z pomocy K. w opiece nad lokalem mieszkalnym w J. ...na czas pilnego wyjazdu T. S. do rodziców. Organ I instancji zignorował powyższe wnioski, dokonując ustaleń odnośnie opuszczenia lokalu przez poszczególnych członków rodziny S., bez stworzenia im możliwości samodzielnego wypowiedzenia się w tej kwestii.

Wojewoda D. decyzją z dnia 18 października 2010r. Nr utrzymał w mocy decyzję organu I instancji . W motywach decyzji ostatecznej organ II instancji zrelacjonował przebieg postępowania w sprawie wskazując między innymi, że w sprawie przesłuchano w charakterze świadka K., który zeznał, że rodzina S. przebywa za granicą we Włoszech, a kontakt utrzymywał tylko z synem państwa S. - T.. S., który przyjeżdżał po ustalony czynsz za podnajem lokalu, zaś A wyjechał za granicę w listopadzie 2002r. a żona wraz z dziećmi wyjechała w 2004r. Ponadto z zeznań tego świadka wynika , że w 2008 r. T. S. podpisał z nim umowę podnajmu lokalu w J., z tytułu czego płacił mu czynsz w kwocie 400 zł miesięcznie, zaś wcześniej przedmiotowy lokal wynajmowany był innym osobom. Dalej organ odwoławczy wskazał, że również w pisemnym oświadczeniu K. P. potwierdził, że za zgodą U. S. wprowadził się do lokalu w J.. Ustosunkowując się do wniosku dowodowego pełnomocnika odwołującej , zawartego w pismach z dnia 18 czerwca 2010 r. oraz 24 sierpnia 2010r. o przesłuchanie K. i członków rodziny S. Wojewoda D. wskazał , że w dniu 13 lipca 2010r. przesłuchano T. S. , z którego zeznań wynika, że rodzice i rodzeństwo wyjechali za pracą do Włoch z zamiarem powrotu, matka zachorowała i leczy się we Włoszech, dwa tygodnie wcześniej matka była w miejscu zameldowania, lecz nie wpuszczono jej do lokalu. Kluczy do mieszkania nikt z rodziny nie posiada, bo wymieniono zamki. T. S. podał też , że jego centrum życiowe jest obecnie w K.W tylko dlatego, że nie może mieszkać w J..

Z kolei odnosząc się do pozostałych zarzutów i twierdzeń U. S. , uzasadniających nieobecność w lokalu zameldowania, a to wyjazd do pracy w celach zarobkowych, niemożność powrotu spowodowana koniecznością leczenia, a także deklaracji, chęci powrotu do lokalu , gdzie pozostawiła rzeczy i dokumenty, organ odwoławczy stwierdził , że o kwalifikacji pobytu decyduje bowiem nie tylko treść oświadczenia, ale również okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty zamiar określonej osoby. W jego ocenie nie bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie jest fakt, że z A. S. Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w M. rozwiązał umowę najmu na lokal położony w J. ...z powodu podnajęcia lokalu innym osobom bez wymaganej pisemnej zgody właściciela. Ważna jest także okoliczność, że za granicę wyjechał także mąż skarżącej i dwoje dzieci. Takie postępowanie -według organu- uzasadnia twierdzenie, że wymienione osoby dobrowolnie podjęły decyzję o zmianie miejsca pobytu stałego i skoncentrowały swoje sprawy bytowe poza lokalem zameldowania.

Zdaniem organu II instancji również nieuzasadnione jest twierdzenie strony , że nie doszło do zawarcia umowy podnajmu z rodziną P. , bowiem w aktach sprawy znajduje się kserokopia przedmiotowej umowy zawartej w dniu 21 sierpnia 2008r. pomiędzy T.. a K..której skuteczność pozostaje poza sferą możliwości orzekania Wojewody D... Faktu zawarciu przedmiotowej umowy nie kwestionuje K. P., co według organu jest ważną informacją w rozpatrywanej sprawie. Fakt podnajęcia lokalu został także potwierdzony podczas oględzin spornego mieszkania przeprowadzonych przez pracowników Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w M.. W ocenie organu odwoławczego również nie bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie jest fakt , że w dniu 15 lutego 2010r. pomiędzy Zakładem Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w M., a K.. P. została zawarta umowa najmu lokalu mieszkalnego położonego w J. .... Natomiast wyjaśniając kwestię dotyczącą błędnego ustalenia przez organ I instancji, że poprzednio głównym najemcą lokalu położonego w J. ...była U. S. wyjaśnić należy, że nie ma to żadnego znaczenia przy wydaniu rozstrzygnięcie w sprawie meldunkowej. W sprawie o wymeldowanie źródłem powinności organu administracji publicznej jest bowiem ustalenie, czy osoba której postępowanie dotyczy opuściła lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych . W stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 maja 2004r. wskutek nowelizacji omawianej ustawy, ustawa z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. nr 93, poz. 887 ) wyłączną przesłanką wymeldowania określonej osoby z lokalu stanowiącego miejsce dotychczasowego pobytu jest fakt jego opuszczenia, niezależnie od tego, czy dana osoba utraciła uprawnienie do przebywania w tymże lokalu.

W ocenie Wojewody D.. z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że rodzina S. z własnej woli podjęła decyzję o wyjeździe do Włoch, gdzie przebywają do chwili obecnej. Przedstawione okoliczności uzasadniają twierdzenie, że wymienione osoby opuściły lokal położony w J. ...w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. wyżej ustawy. Skoro ustalono, że skarżące osoby od kilku lat przebywają we Włoszech, to nie można twierdzić, że na stałe przebywają w Polsce. Zdaniem organu odwoławczego nawet fakt, że U. S. pozostaje za granicą w celu leczenia, to sytuacja ta nie dotyczy pozostałych członków rodziny i nie uzasadnia uznania, że ich decyzja o pobycie we Włoszech nie była decyzją dobrowolną. T. S. wprawdzie zamieszkuje w K.W i jak sam oświadczył tam znajduje się jego centrum życiowe i w stosunku do niego także nie można przyjąć, że brak było dobrowolności w opuszczeniu spornego lokalu, skoro sam podpisał z rodziną P. umowę podnajmu lokalu położonego w J. ..., czyli świadomie i dobrowolnie podjął decyzję o zmianie miejsca pobytu stałego. Według Wojewody podnoszona przez pełnomocnika strony kwestia naruszenia przez organ I instancji art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania K. i członków rodziny nie zasługuje na uwzględnienie. U. S. do czasu ustanowienia pełnomocnika brała udział w postępowaniu i przesyłała oświadczenia. Także T. S. składał oświadczenia. Natomiast pozostali członkowie rodziny byli prawidłowo powiadomieni o toczącym się postępowaniu, jednak z własnej winy nie brali w nim udziału, tylko za pośrednictwem pełnomocnika złożyli odwołanie od decyzji. Również wniosek o włączenie do sprawy protokołu z interwencji Policji w J. z dnia 26 czerwca 2010r. nie zasługuje – zdaniem Wojewody - na uwzględnienie, bowiem obszerny materiał dowodowy pozwala na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia bez uzyskania tej informacji, zaś od 15 lutego 2010r. - od chwili zawarcia umowy najmu - przedmiotowy lokal posiada nowych najemców. Trudno zatem aby nowi najemcy godzili się na przebywanie U. S. w lokalu, który wynajmują.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi U. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której domagała się ona uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszo- instancyjnej, bądź uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji . Skarga oparta została na zarzucie naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu wszechstronnego i wnikliwego zebrania oraz rozważenia całokształtu materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, a także ogólnikowym uzasadnieniu motywów podjętej decyzji, prowadzące w konsekwencji do dowolnego przyjęcia, że w sprawie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu w J. ...przez rodzinę A., U., T., A. oraz K. S., podczas gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisów prowadzi do wniosku przeciwnego. Według skarżącej błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, polegający na wadliwym przyjęciu, że: z oświadczeń zainteresowanych złożonych w pismach kierowanych do organu I instancji wynika, że dobrowolnie opuścili lokal oraz zerwali wszelkie więzi i skoncentrowali ośrodki swoich interesów życiowych w innym miejscu, podczas gdy w rzeczywistości wyjazd poszczególnych członków rodziny S. oraz pobyt we Włoszech był spowodowany okolicznościami ekonomicznymi rodziny, wydłużony pobyt wynika z problemów zdrowotnych oraz konieczności leczenia A. J. oraz U. S., a T. S. przez cały okres czasu zajmował lokal mieszkalny w J. ..., jedynie raz wyjechał celem odwiedzenia rodziców, ze względu na ich stan zdrowia i wyłącznie na krótki okres natomiast obecnie przebywa tymczasowo pod adresem do korespondencji ze względu na pozbawienie go dotychczasowego lokum, a ponadto rodzina S. deklarowała chęć powrotu do kraju do przedmiotowego lokalu, w którym zostawiła jego wyposażenie, nadto wszystkie dokumenty oraz rzeczy osobiste. Ponadto błędnie organy przyjęły , że lokal w J. został podnajęty przez najemcę rodzinie P., podczas gdy w rzeczywistości nigdy nie doszło nawet do dorozumianego zawarcia takiej umowy , albowiem skarżąca nie zawarła takiej umowy, nie udzielała nikomu w tym zakresie pełnomocnictwa ani nie potwierdziła zawarcia takiej umowy , nadto treść i cel porozumienia zawartego przez samodzielnie przez T. S. nie daje podstaw do uznania go za umowę podnajmu, pomimo takiego tytułowania dokumentu zawartego w aktach sprawy (w tym zakresie, co najwyżej, powstał tzw. nienazwany stosunek opieki nad lokalem, nie będący nawet użyczeniem w rozumieniu przepisów prawa cywilnego.

Nadto skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, polegające na niewłaściwym jego zastosowaniu i przyjęciu, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka wymeldowania w postaci opuszczenia miejsca stałego pobytu przez rodzinę S., podczas gdy prawidłowa interpretacja powyższego uregulowania prowadzi do wniosku, że w rozważanym przypadku ww. osoby nie opuściły dobrowolnie lokalu, nie zerwały z nim wszelkich więzi oraz nie skoncentrowały ośrodków swoich interesów życiowych w innym miejscu, co uzasadniałoby ich wymeldowanie. Ze składanych przez skarżącą oraz zainteresowanych pism w toku postępowania, jak też zeznań T. S. nie sposób wysnuć, że dobrowolnie opuścili lokal w J. ...i przenieśli centrum swojej aktywności życiowej. Z powołanych zeznań wynika, że T. S. stale przebywał pod wskazanym adresem, poza incydentalnym wyjazdem do rodziców, w związku z ich stanem zdrowia. Ponadto pisma te jednoznacznie wskazywały na zamiar powrotu członków rodziny S. do Jaworka, motyw ekonomiczny wyjazdu (możliwość zarobkowania), konieczność przedłużenia pobytu w związku z chorobą U. S., jak też okoliczność pozostawienia swoich rzeczy, dokumentów, wyposażenia domu, nadto opłacania rachunków. Organy obu instancji pominęły ponadto dowody z zeznań świadków, tj. pozostałych członków rodziny S., które potwierdziłyby okoliczności i przyczyny pobytu za granicą, jak też odnośnie korzystania na zasadach grzecznościowych z pomocy K. w opiece nad lokalem mieszkalnym w J. ...na czas pilnego wyjazdu T. S. do rodziców.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Granicę sądowo-administracyjnej kontroli decyzji administracyjnej wyznacza kryterium legalności rozumianej jako zgodność z powszechnie obowiązującym prawem, o czym stanowi art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) i tylko naruszenie tego prawa w procesie wydawania zaskarżonej decyzji uzasadnia jej uchylenie, czyli wycofanie z obrotu prawnego( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Oceniając pod tym względem decyzję będącą przedmiotem skargi w pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego z uwagi na fakt, że kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozpoznania sprawy mają ustalenia faktyczne, tylko bowiem przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistym, określić można prawa i obowiązki stron. W ocenie Sądu, postępowanie na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję jest obarczone wadami wynikającymi z istotnego naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego, gdyż organ orzekający w sprawie nie dopełnił obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do jej rozstrzygnięcia. Obowiązek organu administracji państwowej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa, wynika z zasady prawdy obiektywnej (art.7 k.p.a.). Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w Dziale II Rozdział 4 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy . Istotą postępowania administracyjnego jest bowiem ustalenie wszelkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, po to, by następnie dokonać ich oceny pod kątem przepisów materialno-prawnych. Analiza materiału aktowego badanej sprawie wskazuje na to, że organ administracji nie wyjaśnił w sposób dostateczny twierdzeń strony w zakresie przesłanek wymaganych do zastosowania przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności , wedle którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Nie ulega wątpliwości ,że o opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić wówczas, gdy osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a to nieprzebywanie jest wynikiem woli, zamiaru strony. Jednakże wymaga podkreślenia , że co do zasady wyjazd za granicę z powodów ekonomicznych nie jest równoznaczny z opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu stałego, uzasadniającym wymeldowanie. Podobnie zaniechanie wykonania obowiązku zgłoszenia wyjazdu za granicę, nałożonego art. 15 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności , nie ma żadnego wpływu na ustalenie przesłanek z art. 15 ust. 2 tej ustawy. Ten ostatni przepis zobowiązuje organ administracji publicznej do ustalenia stanu faktycznego sprawy pod kątem uregulowań z niego wynikających, a więc czy nastąpiło faktyczne opuszczenie lokalu rozumiane jako dobrowolne i trwałe, czy osoba opuszczająca lokal nie dopełniła obowiązku wymeldowania się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. O ile druga z okoliczności nie budzi wątpliwości, to w odniesieniu do pierwszej konieczne jest wnikliwe i wszechstronne postępowanie dowodowe, którego przebieg oraz wyniki należało poddać ocenie i dokonać jego kwalifikacji prawnej. Według organów obu instancji w analizowanej sprawie wystąpiły przesłanki do wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu, jednakże w ocenie Sądu postępowanie prowadzące do poczynienia powyższych ustaleń przeprowadzone zostało w sposób, który narusza fundamentalną zasadę postępowania administracyjnego, a mianowicie zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Przede wszystkim zauważyć należy , że w istocie rzeczy podstawowym dowodem, na podstawie którego organy ustaliły wskazane wyżej przesłanki wymeldowania , stanowią zeznania złożone w siedzibie organu w dniu 10 czerwca 2010 r. przez świadka K.. Z materiału aktowego badanej sprawy wynika, że U. S. przebywa poza granicami kraju i w dniu 4 czerwca 2010r. udzieliła pełnomocnictwa radcy prawnemu R. W., o czym organ pierwszej instancji został zawiadomiony w dniu 7 czerwca 2010 r. (prezentata organu ) . W dniu 4 czerwca 2010r. organ pierwszej instancji wystosował wezwanie do K. do złożenia wyjaśnień w charakterze świadka, które to wyjaśnienia świadek złożył- jak wskazano powyżej - w dniu 10 czerwca 2010 r. Strona, jak również jej pełnomocnik nie wzięli osobiście udziału we wskazanej czynności, bowiem organ pierwszej instancji nie zawiadomił o planowanym przesłuchaniu świadka ani strony, ani jej pełnomocnika. Jednocześnie z treści wezwania z dnia 4 czerwca 2010 r. wynika, że w istocie rzeczy udział pełnomocnika bądź ewentualnie skarżącej w planowanych czynnościach był fizycznie niewykonalny, bowiem organ pierwszej instancji nieprawidłowo sformułował wezwanie, zakreślając termin stawiennictwa w sposób otwarty dla świadka tj. poprzez zgłoszenie się do siedziby organu w terminie do dnia 18 czerwca 2010 r. , zamiast wskazania konkretnego terminu , umożliwiającego również stawiennictwo w tym dniu strony lub ustanowionego przez nią pełnomocnika. W tym zakresie nie ulega wątpliwości, że naruszone zostały przepisy art. 10 § 1 oraz art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego , wedle którego strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Cytowany przepis reguluje procedurę zawiadamiania strony o przeprowadzeniu określonego dowodu, gdyż czynny udział strony w postępowaniu administracyjnym musi znaleźć odzwierciedlenie w postępowaniu dowodowym . Strona ma bowiem prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu , w tym może zadawać pytania świadkowi oraz składać wyjaśnienia, co wynika z §2 art. 79 k.p.a. Zachowanie wymagań z art.79 k.p.a. , niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu , jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji .

Naruszenie tego obowiązku stanowi o naruszeniu przepisów o postępowaniu administracyjnym , mającym wpływ na wynik sprawy .

Uchybienie przepisowi art. 79 k.p.a. m.in. poprzez niewłaściwe określenie terminu do przeprowadzenia czynności postepowania dowodowego ogranicza efektywny udział strony i może stanowić podstawę żądania strony przeprowadzenia dowodu w innym późniejszym terminie. I taką sytuacją mamy do czynienie w rozważanej sprawie , co uszło uwadze obu organów. Pełnomocnik skarżącej w pismach z dnia 17 czerwca 2010r i 24 sierpnia 2010 r. oraz w odwołaniu od decyzji pierwszo- instancyjnej wnioskował o ponowne przesłuchanie K., jak również innych członków rodziny S., na co organy tak pierwszej, jak i drugiej instancji nie zareagowały, czym naruszyły przepis art. 78 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zważywszy ,że przesłuchany z naruszeniem przepisu art. 79 k.p.a. świadek K. P. - poza statusem świadka w prowadzonym postępowaniu- posiada również interes faktyczny i prawny w odpowiednim rozstrzygnięciu sprawy, bowiem jak wynika z akt sprawy obecnie w spornym lokalu zamieszkuje i ma status najemcy tegoż lokalu . W tym zakresie może budzić zdziwienie stanowisko organu odwoławczego, który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdza ,że K. P. nie kwestionuje faktu zawarcia umowy najmu z dnia 21 sierpnia 2008 r., co według organowi stanowi ważną informację w rozpatrywanej sprawie.

W ocenie Sądu organy obu instancji uchybiły również zasadzie swobodnej oceny dowodów, bowiem nie wyjaśniły z jakich powodów nie dały wiary oświadczeniom T. S. w zakresie wyłącznie czasowego zarobkowego wyjazdu za granicę skarżącej i innych członków rodziny S., jak również faktu leczenia się skarżącej za granicą, co potwierdzają dokumenty przedłożone przez pełnomocnika strony na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji, co do których organy nie wypowiedziały się w ogóle. Tym bardziej , że z zeznań świadka K. wynika, że w spornym lokalu pozostały meble oraz sprzęt AGD i RTV należący do rodziny skarżącej. Wszelkie dokumenty włączone do materiału dowodowego sprawy, powinny być w całości – zgodnie z regułami określonymi w art. 10 , art. 75 w związku z art.77 i art.79 kpa, rozważone przez organy orzekające, zaś organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, co oznacza , że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Nie czyniąc zadość wyżej wskazanym przepisom postępowania administracyjnego organy naraziły się na zarzut naruszenia wskazanych wyżej przepisów, co w konsekwencji powoduje, że ponownie prowadzone postępowanie dowodowe powinno toczyć się z maksymalnym poszanowaniem gwarancji stron tego postępowania. Natomiast zakres uchybień organów administracji w zakresie postępowania dowodowego zwalnia Sąd z obowiązku analizy merytorycznej wydanych decyzji.

Kierując się wyżej przedstawioną argumentacją na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobligowany był wyeliminować z obrotu prawnego wydane w sprawie decyzje.