Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 486/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-08-04 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3 i § 5
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 30 kwietnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług w związku z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. B. (dalej skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 30 kwietnia 2014 r. w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług, zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) dalej jako: [p.p.s.a.], a na wypadek jego nieuwzględnienia skarżący wnosił o rozpoznanie wniosku przez Sąd na podstawie art. 61 § 3 tej ustawy.

Przedmiotowy wniosek umotywowano tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji uniemożliwi skarżącemu i jego rodzinie zaspokojenie ich bieżących potrzeb, co w konsekwencji spowoduje niepowetowaną szkodę.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu wniósł o jej oddalenie, a postanowieniem z dnia 10 lipca 2014 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie .

Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części skarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków

Przyznanie takiej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu. U podstaw tej regulacji legła potrzeba zagwarantowania funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Wstrzymanie wykonania aktu jest więc instytucją wyjątkową, co oznacza, iż przesłanki przewidziane w cytowanym przepisie nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej.

Przesłankami uzasadniającymi zastosowanie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. sygn. akt GZ 138/04, publikowane na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. post. WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m. in: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05).

Sąd w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to skarżący zobowiązany jest do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku, zaś w razie gdy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sposób niewątpliwy wynika z całości okoliczności sprawy Sąd powinien te okoliczności wziąć pod uwagę z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2008r., I OZ 181/08). Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ustawy (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, publ. POP 2009/2/143, por. postanowienie z dnia 18.03.2010 r. II FSK 502/09). W postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą.

Oceniając argumentację przedstawioną we wniosku Sąd stwierdza, iż jest ona niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podał jedynie, że jej wykonanie (wymagalne zobowiązanie podatkowe opiewa na kwotę 215.707,00zł) spowoduje powstanie znacznej szkody bowiem uniemożliwi zaspokojenie bieżących potrzeb skarżącego i jego rodziny. Nie wyjaśnił jednak w sposób bardziej szczegółowy okoliczności wystąpienia ww. przesłanek, w szczególności nie przedstawił żadnych argumentów świadczących o trudnej sytuacji finansowej czy zakresu bieżących potrzeb jego samego i jego rodziny. Nie wskazał także, jakie nieodwracalne następstwa może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji. Nie jest rolą Sądu domniemywanie, gdzie skarżący upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Obowiązkiem strony było sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wszystkich okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., a Sąd administracyjny nie jest uprawniony do domyślania się intencji podatnika wnioskującego wstrzymanie wykonania decyzji (vide: postanowienie NSA z dnia 07.02.2011 r., II FSK 2587/10).

Zaznaczyć przy tym należy, iż niewątpliwie wykonanie decyzji orzekającej o odpowiedzialności strony za zaległości podatkowe stanowi pewną dolegliwość finansową, nie oznacza to jednak, że można automatycznie przyjąć, iż każdorazowo wykonanie takiej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Samego faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, albowiem w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami. Wyjaśnić przy tym należy, iż instytucja wstrzymania wykonania aktu jest wyłącznie rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez Sąd wyroku. Nie oznacza to natomiast, że zaległość podatkowa wynikająca z decyzji przestanie istnieć.

Ewentualne prowadzenie egzekucji wobec skarżącego również nie stanowi podstawy zastosowania tymczasowej ochrony, zgodnie bowiem z art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: z 2005 r., Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dopuszczalność prowadzenia egzekucji ograniczona jest do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Także i z tego względu ewentualna egzekucja spornych zaległości w kontekście sytuacji materialnej skarżącego nie mogłaby doprowadzić do pozbawienia środków na pokrycie kosztów utrzymania jego i rodziny. (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt: I FZ 189/10).

Wskazać raz jeszcze należy, że rodzaj obowiązku objętego zaskarżoną decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje bowiem możliwość zwrotu kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji.

Tym samym analizując wniosek skarżącego Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania wobec skarżącego ochrony tymczasowej.

Uwzględniając zasadę, iż obowiązkiem sądu nie jest poszukiwanie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji i nie jest on uprawniony do domyślania się intencji strony wnioskującej o wstrzymanie (zob. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09 oraz postanowienie NSA z dnia 7.02.2011 r., sygn. akt II FZ 18/11) Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, orzekł, jak w sentencji postanowienia.