Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2284/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par 4, 183 par 2, 184 204
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 1323/18 w sprawie ze skargi T.J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 20 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1323/18, oddalił skargę T.J. (dalej: "Skarżący") na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] lipca 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. (dalej: "PINB") wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy obiektu budowlanego o funkcji handlowej wykonanego w konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych: część zamknięta obiektu 1,74 m × 2,78 m oraz część otwarta (wiata) 2,20 × 1,74 m stanowiącego własność Skarżącego, usytuowanego na działce o nr ew. 203 położonej w miejscowości S., stanowiącej własność Gminy S.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r., nr [...], zmienionym postanowieniem z [...] września 2018 r., nr [...], PINB wstrzymał Skarżącemu roboty budowlane przy budowie przedmiotowego obiektu i jednocześnie ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy przez trwałe zabezpieczenie obiektu budowlanego przed dostępem osób postronnych i nałożył obowiązek przedstawienia w terminie do 31 stycznia 2019 r. określonych dokumentów związanych z budowlą. W uzasadnieniu organ wskazał, że obiekt został wybudowany w 2005 r., a Skarżący nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających legalność budowy. Z uwagi na charakter obiektu oraz teren, na którym został posadowiony, uznano go za obiekt tymczasowy, który wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a wobec braku tego pozwolenia wdrożyć procedurę legalizacyjną, w związku z którą na inwestora nałożona zostanie opłata legalizacyjna w kwocie wynoszącej 125 000 zł ustalonej dla spornego obiektu.

Po rozpatrzeniu zażaleń Skarżącego i Gminy S., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "PWINB") postanowieniem z [...] września 2018 r., nr [...], utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Zdaniem organu obiekt ze względu na brak trwałości związania z gruntem i jego rozmiary został prawidłowo zakwalifikował do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych, a nie obiektów małej architektury. W konsekwencji obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, w której wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji.

Przywołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił złożoną skargę. W uzasadnieniu stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy w tym charakter spornego obiektu, a osnowa zaskarżonego postanowienia została sformułowana w sposób dostatecznie precyzyjny, gdyż wskazuje dokumenty wymagane w procesie legalizacji obiektu. Za nieprawidłowe Sąd uznał wstrzymanie robót budowlanych, pomimo ich definitywnego zakończenia, co nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Sąd stwierdził także, że uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zgodne z obowiązującymi przepisami. Za prawidłowe Sąd uznał także postępowanie organu odwoławczego, który rozpoznał co do istoty kwestie będące przedmiotem zaskarżonego postanowienia, jak również odniósł się do wszystkich zasadniczych zagadnień będących przedmiotem zarzutów zażaleniowych, przy czym organ drugiej instancji dokonał zbiorczej oceny powyższych zarzutów procesowych. Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że kwestia treści ewidencji gruntów i budynków, gdzie jako przedmiot opodatkowania wskazano grunt i budynek, nie ma znaczenia dla działań wyjaśniających organów nadzoru budowlanego, które prowadzą swe czynności procesowe w sposób autonomiczny i niezależny od treści ewidencji gruntów i budynków. Operaty te mają walor czysto informacyjny, nie wiążący organów odpowiedzialnych za kontrolę przestrzegania przepisów Prawa budowlanego. Fakt obciążenia Skarżącego zobowiązaniem podatkowym, którego przedmiotem jest według ewidencji budynek, zdaniem Sądu przemawiała za koniecznością wszczęcia i przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zrzekając się przeprowadzenia rozprawy i żądając zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1) art. 3 ust. 5 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, z późn. zm.) przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że budowlą jest każdy tymczasowy obiekt budowlany, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji, gdy dla możliwości kwalifikacji obiektu jako tymczasowy obiekt budowlany konieczne jest jednoczesne zakwalifikowanie tego obiektu jako obiektu budowlanego, a uznanie obiektu za budowlę stanowi jednie rezultat zaakceptowania przez Sąd I instancji uproszczenia i uogólnienia niedostatecznych ustaleń faktycznych organów obu instancji;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", w zw. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 15 k.p.a. przez nieuchylenie postanowienia PWINB, pomimo że w toku prowadzonego postępowania nie rozpoznano istoty sprawy w wyniku nie odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, wskazanych w treści zażalenia na postanowienie PINB i w konsekwencji utrzymano w mocy wadliwe postanowienie organu I instancji a przez to naruszono zasady praworządności, prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej oraz dwuinstancyjności postępowania;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 w zw. art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 11 k.p.a. przez nieuchylenie postanowień organów obu instancji w sytuacji, gdy sformułowanie sentencji postanowienia PINB uniemożliwia szczegółowe i precyzyjne odtworzenie treści i zakresu obowiązków, jakie nałożył na skarżącego organ I instancji, skutkując równocześnie naruszeniem zasad zaufania do władzy publicznej, zasady informowania oraz zasady przekonywania, co ma znaczenie dla skarżącego w zakresie możliwych negatywnych skutków braku wypełnienia tak określonego zobowiązania organu I instancji;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 w zw. art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 7a, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez nieuchylenie postanowień organów obu instancji w sytuacji, gdy w toku prowadzonego postępowania administracyjnego zaniechano wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy oraz nie dokonano pełnej jego oceny, co skutkowało pominięciem istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych wskazujących na to, że stoisko handlowe nie posiada fundamentów ani nie jest trwale związane z gruntem, nie stanowi więc obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego, a w efekcie również naruszeniem zasad prawdy obiektywnej, rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony i swobodnej oceny dowodów;

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 w zw. art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 7a, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez nieuchylenie postanowień organów obu instancji w sytuacji, gdy w toku prowadzonego do ich wydania postępowania administracyjnego zaniechano wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia okoliczności pomijając fakt, że Skarżący pozostaje podatnikiem podatku od nieruchomości, a w decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości na 2016 r. przedmiot opodatkowania został określony jako grunt i budynek związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, co miało bezpośrednie znaczenie dla losów niniejszego postępowania, ponieważ ewidencja podatkowa nieruchomości jej oparta m.in. na danych z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez uprawniony organ administracji publicznej, w której ujawniane są jedynie obiekty budowlane wzniesione zgodnie z prawem, a w efekcie również naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. prawdy obiektywnej, rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, swobodnej oceny dowodów, czy pogłębiania zaufania do władzy publicznej;

6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 w zw. art 135 p.p.s.a. w zw. art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1, art. 11 k.p.a. przez nieuchylenie postanowień organów obu instancji pomimo niezawieszenia postępowania i procedowania mimo wystąpienia przesłanki obligatoryjnego zawieszenia ze względu na to, że rozstrzygnięcie w sprawie sprostowania sentencji postanowienia PINB miało charakter prejudycjalny w stosunku do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a przez to naruszenie zasady praworządności, prawdy obiektywnej, rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony i innych zasad ogólnych postępowania administracyjnego;

7) art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 151 w zw. art 135 p.p.s.a. w zw. art. 113 § 1 w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1, art. 9, art. 11 k.p.a. przez nieuchylenie postanowień organów obu instancji oraz zaakceptowanie niedopuszczalnego dokonania sprostowania sentencji postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, zasadniczo zmieniającego treść tego rozstrzygnięcia, a przez to również naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego wskazanych w wymienionych przepisach;

8) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art 151 w zw. art 135 p.p.s.a. w zw. art. 132 § 1 i art 133 w zw. z art 144 oraz art. 15 k.p.a. przez nieuchylenie postanowienia organu II instancji, którym zaakceptował on dokonanie przez organ I instancji częściowej samokontroli wydanego postanowienia w sprawie wstrzymania Skarżącemu robót budowlanych przy budowie obiektu budowlanego tymczasowego o funkcji handlowej w sytuacji, gdy wniesione przez niego zażalenie zostało przekazane organowi odwoławczemu, co stanowi nie tylko naruszenie przepisów regulujących zasady dokonywania samokontroli przez organ I instancji, ale również narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania;

9) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia wyroku bez należytego wyjaśnienia podstawy prawnej oraz ustosunkowania się do zarzutów podniesionych przez stronę w skardze, co skutkuje brakiem możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy i procesu rozstrzygnięcia, a w konsekwencji merytoryczne odniesienie się do zapadłego orzeczenia.

Uzasadniając powyższe zarzuty, Skarżący podniósł, że stoisko handlowe, jakim jest sporny obiekt, nie jest inwestycją mieszczącą się w kategorii art. 3 ust 1-5 Prawa budowlanego i jego postawienie nie wymaga pozwolenia na budowę ani nie podlega zgłoszeniu na podstawie przepisów tej ustawy. Nie jest też wymagane sporządzenie projektu budowlanego. Zarzucił, że w wywodzie Sądu I instancji jedynie na podstawie eliminacji wskazano, że stoisko handlowe należy uznać za budowlę, przy czym brak jest analizy przesłanek stanowienia budowli w rozumieniu art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego, co powoduje, że poczynione ustalenia należy uznać za dowolne. W konsekwencji Sąd nie dostrzegł, że nie zbadano w należyty sposób, czy przedmiotowe stoisko handlowe jest budowlą wprost wymienioną w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego lub innych przepisach tej ustawy oraz w załączniku do niej, stanowiącą całość techniczno-użytkową. W ocenie Skarżącego Sąd ograniczył się do powielenia ustaleń organów obu instancji i nie odniósł się do argumentów podniesionych w skardze.

Skarżący zarzucił również, że Sąd jedynie zdawkowo odniósł się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, wskazanych w treści skargi, co zdaniem Skarżącego ma szczególne znaczenie w przypadku zarzutu braku konkretyzacji art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, który to obowiązek został przerzucony na adresata postanowienia. Argumentował, że w takim stanie rzeczy obowiązek dostarczenia dokumentów jest niemożliwy do wykonania, zwłaszcza w terminie wskazanym przez organ.

Zdaniem Skarżącego Sąd nie odniósł się do kwestii pominięcia przez organy, że pozostaje on podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu władania przedmiotowym obiektem i znajdującym się pod nim gruntem, zaś w decyzji w sprawie wymiaru zobowiązania pieniężnego na 2016 r. jako przedmiot opodatkowania tym podatkiem został wskazany nie tylko jako grunt, ale również budynek związany z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. Wskazał, że zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 2014 r., sygn. akt II FPS 11/13, obiekt budowlany nie może podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budynek, a jednocześnie zostać uznany za budowlę w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.

Skarżący podniósł także, że wbrew ustaleniom Sądu I instancji zmiana daty wykonania nałożonych na skarżącego obowiązków stanowi istotną zmianę sentencji postanowienia, która nie może nastąpić w drodze sprostowania, gdyż prowadziłoby to do sprostowania wad rozstrzygnięcia, które stanowią podstawę stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Zdaniem Skarżącego uzasadnienie zaskarżonego wyroku skupia się na przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, ale nadmiernie skrótowo podchodzi do rozstrzygnięcia zarzutów podniesionych w skardze.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina S. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie od Skarżącego na rzecz uczestnika zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie nie narusza przepisów obowiązującego prawa.

W rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności, dlatego skarga kasacyjna podlegała rozpoznaniu w granicach sformułowanych zarzutów, które nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w Prawie budowlanym przez obiekt budowlany – zgodnie z art. 3 pkt 1 wymienionej ustawy – należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Odnotować w tym miejscu należy, że powyższa definicja wprowadza podział zupełny obiektów budowlanych. Analizowana ustawa zawiera bowiem odrębne definicje budynku (obiektu budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach – art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego), obiektu małej architektury będącego niewielkim obiektem jak posąg, kapliczka, piaskownica itp. (por. art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego) oraz budowli, przez które rozumie się pozostałe obiekty budowlane, tj. obiekty budowlane niebędące budynkiem ani obiektem małej architektury (por. art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego). Oznacza to, że każdy obiekt będący przedmiotem Prawa budowlanego, któremu nie da się przypisać cech budynku i z uwagi na jego wymiary niestanowiący obiektu małej architektury będzie zaliczany do budowli. W tym zakresie nie zachodzi potrzeba przeprowadzania dalszej analizy określonego obiektu i badania czy mieści się on w ramach wyliczenia zawartego w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, gdyż wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy.

Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że organy a w konsekwencji również Sąd I instancji, prawidłowo przyjęły, że sporny obiekt budowlany jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a z uwagi na jego brak trwałego posadowienia w gruncie, spełnia również przesłanki uznania za tymczasowy obiekt budowlany. Tym samym brak jest powodów do uznania, że zarzuty naruszenia art. 3 pkt 3 i 5 Prawa budowlanego okazały się uzasadnione.

Jednocześnie odnosząc się do kwestii zakwalifikowania spornego obiektu na gruncie podatku od nieruchomości, należy uznać, że argument Skarżącego dotyczący pominięcia wpisu w ewidencji podatkowej pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy. Jak słusznie w skardze kasacyjnej odnotował Skarżący ewidencja, o której mowa w art. 7a ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 z późn. zm.), prowadzona jest na potrzeby wymiaru podatku od nieruchomości. Tym samym treść wpisów w tej ewidencji nie może być przesądzający dla rozstrzygnięcia sprawy na gruncie przepisów Prawa budowlanego.

Za niezasadny należało uznać zarzut Skarżącego dotyczący nieuchylenia zaskarżonych postanowień pomimo nie odniesienia się do zarzutów Skarżącego przez organ II instancji. Istotą bowiem obowiązującego w krajowym systemie prawa systemu dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego jest, jak podkreśla to sam Skarżący, dwukrotne rozpoznanie tej samej sprawy administracyjnej przez organy dwóch różnych instancji. Oznacza to, że postępowanie przed organem II instancji nie może zostać ograniczone do rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych w zażaleniu (odwołaniu) czy też koncentrować się wokół rozpatrzenia tych zarzutów. W konsekwencji powyższego brak powołania się w treści uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego (zażaleniowego) na zarzuty zgłoszone w środku zaskarżenia sam w sobie nie może stanowić o wadliwości rozstrzygnięcia, o ile strona nie wykaże skutecznie, że kwestie zawarte w zarzutach nie zostały w ogóle przez organ II instancji rozpatrzone.

Z podobnych przyczyn za nieuzasadnione należało uznać zarzuty Skarżącego dotyczące niedostatecznego – jego zdaniem – odniesienia się do zarzutów zawartych w skardze. Odnotować bowiem należy, że w polskim systemie sądowoadministracyjnym obowiązuje regulacja, zgodnie z którą wojewódzkie sądy administracyjne nie są związane zarzutami skargi. Takie związanie występuje dopiero – jak zostało to podniesione na wstępie – wyłącznie w odniesieniu do postępowania kasacyjnego toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Oznacza to, że wojewódzkie sądy administracyjne dokonują kontroli legalności zaskarżonego aktu lub czynności, nie ograniczając się do zbadania zasadności zarzutów sformułowanych w skardze.

Niezasadny jest także zarzut nie dość precyzyjnego określenia obowiązku nałożonego zaskarżonym postanowieniem. Postanowienie to precyzuje bowiem w sposób wystarczający jakie dokumenty Skarżący ma obowiązek przedstawić w celu legalizacji spornego obiektu. Jednocześnie pomiędzy wydaniem postanowienia a ostatecznym terminem realizacji Skarżący miał dostateczną ilość czasu, aby rozwiać wszelkie wątpliwości w zakresie tych dokumentów bądź to występując o wyjaśnienie wątpliwości w trybie art. 113 § 2 k.p.a. bądź przez występowanie o interpretację czy dokument określonego rodzaju jest niezbędny w toku uzyskiwania pozwolenia na budowę spornego obiektu czy też jego legalizacji.

Odnosząc się z kolei do zarzutów związanych z dopuszczalnością sprostowania daty realizacji obowiązku wskazanej w postanowieniu organu I instancji, należy uznać je za niezasadne. Zgodnie z art. 113 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ postanowieniach. Tym samym dopuszczalność sprostowania postanowienia uwarunkowana jest od charakteru omyłki występującej w postanowieniu, przy czym możliwość sprostowania nie została ograniczona wyłącznie do pouczenia czy uzasadnienia postanowienia, ale może, jak wynika to z brzmienia przytoczonego przepisu, również jego rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z 9 sierpnia 2018 r. nałożył na Skarżącego obowiązek przedstawienia określonych dokumentów w terminie do 31 stycznia 2018 r., tj. terminie poprzedzającym wydanie postanowienia, którym nałożono ten obowiązek, a nawet wcześniejszym od daty wszczęcia samego postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie. Oznacza to, że pierwotna data realizacji obowiązku, zmieniona następnie postanowieniem z 19 września 2018 r. stanowiła oczywistą i bezsporną omyłkę. Działający racjonalnie organ nie mógł bowiem określić terminu realizacji obowiązku na datę poprzedzającą dzień wydania aktu administracyjnego nakładającego ten obowiązek. W sytuacji takiej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można mówić o niezasadnym sprostowaniu postanowienia przez zmianę jego rozstrzygnięcia ani dokonaniu częściowej samokontroli wydanego postanowienia. Jednocześnie wskazanie daty wykonania obowiązku nałożonego postanowieniem na dzień poprzedzający jego wydanie nie może być uznane za przyczynę stwierdzenia jego nieważności z uwagi na trwałą niewykonalność postanowienia. Obowiązki nałożone pierwotnym postanowieniem są bowiem w dalszym ciągu wykonalne po skorygowaniu oczywiście błędnej daty ich wykonania. Ponadto rozpatrując kwestię dopuszczalności sprostowania postanowienia w zakresie daty realizacji nałożonego obowiązku jako możliwego zagadnienia wstępnego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest podstaw do uznania, że dopuszczalność sprostowania postanowienia może stanowić kwestię prejudycjalną. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1980/12) z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy ziszczone są cztery elementy: zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji (w tym przypadku postanowienia) oraz istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (postanowienia). W tym miejscu należy zauważyć, że pomijając kwestię odrębności organu właściwego do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, o ile kwestia prawidłowości sprostowania postanowienia pojawiła się w toku toczącego się postępowania, to w sprawie nie występuje zależność między rozstrzygnięciem sprawy a rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego. Zależność ta wynika bowiem z przepisów prawa materialnego (por. wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z 28 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 1698/07), a nie przepisów postępowania jak ma to miejsce w przypadku sprostowania postanowienia. Dodatkowo należy odnotować, że analizowana kwestia pojawiła się dopiero na etapie po wydaniu postanowienia organu I instancji. Nie występowała ona na etapie wydawania pierwotnego postanowienia, a zatem nie sposób uznać jej za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż wtedy, jako wynikające z przepisów materialnych, występowałoby już na tym etapie postępowania.

Za niezasadny należało uznać również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok i jego uzasadnienie zawiera wszystkie wskazane powyżej elementy. Uzasadnienie wyroku w szczególności wskazuje przepisy prawa znajdujące zastosowanie w rozpoznawanej sprawie i dokonuje ich wykładni z uwzględnieniem ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy.

Podsumowując, w ustalonym poprawnie stanie faktycznym sprawy ocenę prawną zaskarżonej decyzji wyrażoną przez sąd I instancji w skarżonym wyroku należy uznać za w pełni poprawną.

Odnosząc się do wniosku uczestnika postępowania, zgłoszonego w odpowiedzi na skargę kasacyjną, o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 204 p.p.s.a., razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ – jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę (pkt 1) bądź skarżącego – jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę (pkt 2). Oznacza to, że w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego nie przysługuje na rzecz innych uczestników niż skarżący bądź organ.

Uwzględniając przytoczone wyżej rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.