Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 48/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 55, art. 56 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 60 pkt 7
journal: Dz.U. 1998 nr 155 poz 1014
law: Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych.

SENTENCJA

Dnia 24 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 roku sprawy ze skargi T. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia w całości lub rozłożenia na raty kary pieniężnej nałożonej za naruszenie przepisów transportu drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] roku nr [...]; 2. przyznaje adwokat D. K. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. N., kwotę 1476 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych, obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu T. P. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat D.K. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w zw. z art. 55, art. 56, art. 57 pkt 3, art. 60 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 885), po rozpoznaniu wniosku T.P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia w całości lub rozłożenia na raty kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny:

W wyniku kontroli drogowej [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, wydał decyzję z dnia 4 października 2012 r. nr [...] o nałożeniu na T.P. kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł. Powyższa decyzja wydana została na podstawie art. 92a ust. 1, 6, 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874z późn. zm.) oraz załącznika nr 3 lp. 1.1. do tej ustawy.

Pismem z dnia 28 maja 2013 r. T.P. zwrócił się z prośbą o umorzenie w całości nałożonej kary pieniężnej. We wniosku wskazał, że znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej, nie ma pracy, jego firma zbankrutowała w 2010 r., posiada niespłacone zobowiązania kredytowe zaciągnięte na prowadzenie działalności gospodarczej. Jedynym żywicielem rodziny jest jego żona, z której pensji, po potrąceniu raty kredytu pozostaje 1000 zł. Matka wnioskodawcy, do której wprowadził się wraz z rodziną, opłaca za niego alimenty w wysokości 300 zł na córkę z pierwszego małżeństwa. Skarżący przesłał pisma dotyczące konieczności spłaty przez niego zobowiązań.

Organ wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku. W odpowiedzi strona przesłała:

wypełnione oświadczenie o majątku, dochodach i źródłach utrzymania;

dowód uiszczenia opłaty skarbowej;

kopię odcinka wypłaty wynagrodzenia żony – I.P.;

kopię faktury V AT za telefon;

kopię faktury VAT za dostarczenie gazu;

kopię faktury VAT za energię elektryczną;

kopię opłaty za abonament radiowo telewizyjny;

kopię pokwitowania otrzymania alimentów uiszczanych przez stronę;

kopię wyliczenia wysokości czynszu.

Po przeanalizowaniu ww. materiału dowodowego, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...], nr [...] odmówił umorzenia w całości lub rozłożenia na raty płatności ww. kary pieniężnej.

Pismem z dnia 30 lipca 2013 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku zobowiązany ponownie wskazał, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Strona wniosła o umorzenie w całości ew. rozłożenie na raty nałożonej kary pieniężnej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia 23 września 2013 r. wezwał stronę do uzupełnienia materiału dowodowego o zaświadczenie z urzędu pracy o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej oraz przesłania zeznania podatkowego za rok 2012.

W odpowiedzi pismem z dnia 8 października 2013 r. zobowiązany wskazał, że nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy a ubezpieczenie zdrowotne opłaca jego żona w swojej pracy. Ponadto strona wskazała, że nadal pozostaje bez pracy mimo przeglądania ofert pracy, wizyt u pośredników. Za pismem zobowiązany przesłał również zaświadczenie o wysokości dochodu z Urzędu Skarbowego w Ł..

W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji wskazał, iż umorzenie w całości kary pieniężnej, która została nałożona decyzją administracyjną w związku z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265) oraz pozostałych przepisów, do których zastosowanie ma załącznik do ustawy o transporcie drogowym możliwe jest na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 885).

Organ powołał brzmienie art. 55, 56, 57 oraz art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych.

Organ wskazał, że wydając niniejsze rozstrzygnięcie, Główny Inspektor Transportu Drogowego oparł się na dokumentacji finansowej przedstawionej przez stronę, nie gromadząc z urzędu żadnej innej dokumentacji. Organ rozważając możliwość umorzenia w całości lub rozłożenie na raty należności pieniężnej musi mieć na względzie nie tylko interes strony, ale również interes Skarbu Państwa. Należy bowiem podkreślić, iż powstanie dłużnej należności nie jest wynikiem dobrowolnie zaciągniętego przez stronę zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, lecz wynikającym z nałożenia kary pieniężnej zobowiązaniem publicznoprawnym powstałym w związku z naruszeniem przez stronę przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Organ wskazał, iż powszechnie obowiązującą zasadą w polskim porządku prawnym jest obowiązek regulowania należności wobec Skarbu Państwa, natomiast umorzenie należności pieniężnej w całości lub rozłożenie jej na raty należy traktować jako instytucję o charakterze zupełnie wyjątkowym. Przepisy o finansach publicznych określające tryb i zasady umarzania w całości lub rozłożenia na raty ww. należności pieniężnej mają bowiem charakter norm szczególnych i w związku z tym winny być interpretowane w sposób zwężający.

Sposób rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie umorzenia w całości bądź rozłożenie na raty kary pieniężnej ustawodawca pozostawił swobodnemu uznaniu kierownikowi państwowej jednostki budżetowej lub dysponentowi części budżetowej, przy spełnieniu jednej z przesłanek zawartych w ww. przepisach ustawy o finansach publicznych. Organ wyjaśnił, iż w niniejszym postępowaniu o udzieleniu ulgi w spłacie nałożonej kary pieniężnej organ bada sytuację finansową strony.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, że jedynym żywicielem rodziny jest żona wnioskodawcy, której wynagrodzenie po potrąceniu raty kredytu wynosi 1000 zł.

Natomiast na stałe miesięczne wydatki, ponoszone związku z prowadzeniem gospodarstwa domowego, składają się: opłata za telefon - 80,23 zł; opłata za dostawę gazu 75,06 zł; opłata za energie elektryczną 94,43 zł; opłata za alimenty - 300 zł; opłata za abonament RTV; opłata za mieszkanie 533,91 zł. W związku z powyższym łączne wydatki ponoszone przez rodzinę wnioskodawcy wynoszą 1.101,53 zł.

Mając na uwadze powyższe w ocenie organu brak jest podstaw do udzielenia zobowiązanemu wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia w całości nałożonej kary pieniężnej.

Odnosząc się do kwestii ważnego interesu dłużnika organ wskazał, że trudna sytuacja materialna strony sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie ulgi w postaci umorzenia w całości należności pieniężnej wynikającej z nałożonej kary pieniężnej. Ważne jest wykazanie nadzwyczajności tej sytuacji, w której strona znalazła się niezależnie od swojego postępowania. W ocenie organu strona w niniejszym postępowaniu nie wykazała, że sytuacja, w której się znalazła był spowodowana sytuacją nadzwyczajną nie dającą się przewidzieć.

Organ wskazał, że zaciągnięte zobowiązania kredytowe, a więc zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, na które powołuje się strona, nie mogą mieć wpływu na zaspokojenie należności publicznoprawnych, jaką bez wątpienia jest nałożona kara pieniężna. Jak bowiem wyżej wskazano powstanie dłużnej należności nie jest wynikiem dobrowolnie zaciągniętego przez stronę zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, lecz wynikającym z nałożenia kary pieniężnej, a więc zobowiązaniem publicznoprawnym powstałym w związku z naruszeniem przez stronę przepisów prawa.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zwrócił uwagę, iż kara pieniężna ze swej natury jest dolegliwością mającą przede wszystkim charakter prewencyjny wymuszający na ukaranym prowadzenie działalności gospodarczej zgodnie z prawem. Ponadto za zastosowaniem ulgi zwykle nie przemawiają niepowodzenia w działalności gospodarczej przedsiębiorcy bowiem działalność ta jest działalnością rynkową opartą na ryzyku gospodarczym i konkurencji z innymi podmiotami działającymi w podobnych warunkach.

Przedstawione wydatki, które ponoszone są w związku z prowadzeniem gospodarstwa domowego są wydatkami typowymi i związanymi z funkcjonowaniem każdej rodziny w związku z czym brak jest cech nadzwyczajności sytuacji w której znalazła się strona.

Dodatkowo strona nie przedstawiła żadnych dowodów na fakt, iż jego żona ponosi wydatki z tytułu zaciągniętego kredytu (brak jakiegokolwiek harmonogramu spłaty rat).

Organ powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 kwietnia 2000 r. sygn. K. 23/99. W ocenie organu nie zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny przemawiający za całkowitym umorzeniem nałożonej kary pieniężnej. Innymi słowy nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 56 ustawy o finansach publicznych, które mogłyby być podstawą do udzielenia ulgi w postaci całkowitego umorzenia nałożonej kary pieniężnej.

Natomiast odnosząc się do przesłanek wymienionych w art. 57 pkt 3 ustawy o finansach publicznych organ wskazał, że brak jest względów społecznych do udzielenia wnioskowanej ulgi w postaci rozłożenia na raty nałożonej kary pieniężnej.

Strona również nie przedstawiła dochodu, który wskazywałby, że zobowiązany będzie w stanie spłacić nałożoną karę po ewentualnym rozłożeniu kary pieniężnej na raty. Organ ponownie wskazał, że decyzja w przedmiocie odmowy bądź udzielenia wnioskowanej ulgi ma charakter decyzji uznaniowej, a ocena stanu faktycznego pozostawiona została do uznania organów orzekających w sprawie.

Reasumując organ wskazał, iż dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego jest obowiązany kierować się nie tylko możliwościami płatniczymi strony, ale też uzasadnionym interesem Skarbu Państwa.

Na powyższą decyzję T.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, umorzenie w całości nałożonej na niego kary pieniężnej albo w części lub odroczenie lub rozłożenie jej spłaty na maksymalną liczbę rat oraz o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie adwokata z urzędu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, iż w jego ocenie przedstawiona przez skarżącego sytuacja jest mało wiarygodna a nadesłane przez skarżącego dokumenty uniemożliwiły dokonanie analizy całokształtu sytuacji strony. Organ wskazał, iż nie jest zobowiązany do prowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego.

Postanowieniem z dnia 18 lutego 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy). W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 t.j. ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oznacza to, że sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada czy postępowanie w wyniku którego wydany został zaskarżony akt, dokonana czynność, przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami je regulującymi oraz czy ustalenia faktyczne mają oparcie w zebranym w sprawie materiale i czy ustalony stan faktyczny wyczerpuje dyspozycję przepisu powołanego przez organ jako podstawa prawna rozstrzygnięcia sprawy.

W przedmiotowej sprawie istotę sporu pomiędzy skarżącym a organem administracji stanowi odmowa umorzenia kary pieniężnej w wysokości 8.000 złotych nałożonej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Główny Inspektor Transportu Drogowego w oparciu o przepis art. 55 , 56 i 57 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240 ze zm.) uznał, że w przypadku skarżącego nie ma podstaw do umorzenia należności pieniężnej wynikającej z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 4 października 2012 r. nr [...].

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji przypomnieć należy, że w ustawie o finansach publicznych ustawodawca przewidział możliwość m.in. umarzania w całości albo w części spłaty niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym stanowiących dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego (art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 60 pkt 7 ustawy ).

W art. 56 ust. 1 ustawy wymienione zostały sytuacje, w których należności, o których mowa w art. 55, mogą być umarzane w całości. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące tzn. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż należności są nieściągalne, a zaistnienie którejkolwiek z tych przesłanek daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego zadłużenia. Przesłanki te są następujące:

1/ osoba fizyczna zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na podstawie odrębnych przepisów przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 6000 zł ;

2/ osoba prawna została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku /.../;

3/ zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne;

4/ jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji;

5/ zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny.

Stosownie natomiast do treści powołanego powyżej art. 57 ustawy na wniosek dłużnika:

1) należności mogą być umarzane w części,

2) mogą zostać odroczone terminy spłaty całości lub części należności,

3) płatność całości lub części należności może zostać rozłożona na raty

w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika oraz uzasadnionym interesem Skarbu Państwa.

Zauważyć należy, że organ administracji rozpatrując wniosek o umorzenie należności zarówno całości jak i części należności działa w ramach uznania administracyjnego. Sądowa kontrola legalności takich decyzji jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Stwierdzenie przez ustawodawcę, że organ może umorzyć należności, w tym wypadku należność z nałożonej kary pieniężnej, nie oznacza jednak dowolności. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 października 2012 r. sygn. II GSK 1545/11, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Oznacza to, że wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny ale winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konsekwencją takiego stanowiska jest obowiązek organu administracji publicznej szczególnie starannego prowadzenia postępowania, tak aby czyniło ono zadość obowiązkom płynącym z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Kontrola Sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1354/10, publ. Baza orzeczeń CBOIS), czy ustalone okoliczności faktyczne zostały poddane wnikliwiej i rzetelnej ocenie. Ponadto podkreślić należy, że obowiązkiem organu odwoławczego jest zawsze ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazać należy, że Główny Inspektor Transportu Drogowego wydając zaskarżoną decyzję przeprowadził postępowanie z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 , art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j.), co powoduje, że decyzja ta nosi znamiona dowolności. Zdaniem Sądu organ nie przeprowadził analizy finansowej sytuacji skarżącego oraz nie ocenił rzetelnie i wnikliwie jego faktycznych aktualnych możliwości płatniczych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zobowiązania kredytowe zaciągnięte na prowadzenie działalności gospodarczej jak również bankructwo firmy nie mogą stanowić przesłanek uzasadniających wniosek skarżącego. W przeciwnym wypadku ulga ta musiałaby znaleźć zastosowanie wobec szerokiej rzeszy zobowiązanych borykających się z podobnymi problemami. Organ podkreślił przy tym, że każdy podejmujący się prowadzenia działalności powinien mieć na względzie ryzyko prowadzenia tej działalności, którego nie można przerzucać na innych zobowiązanych. Zaciągnięte zobowiązania kredytowe a więc zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym nie mogą mieć wpływu na zaspokojenie należności publicznoprawnych, jakimi są kary pieniężne. W ocenie organu przedstawione przez wnioskodawcę zobowiązania kredytowe nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia. Taka argumentacja organu administracji, w świetle okoliczności sprawy nie jest przekonująca, gdyż nie odnosi się do twierdzeń skarżącego zawartych w odwołaniu a stanowi jedynie ogólne, bardzo teoretyczne rozważania.

Zaznaczyć należy że z pism A. S.A. wynikają bardzo wysokie kwoty zobowiązań zaciągniętych przez skarżącego, znacznie przewyższające jego aktualne możliwości płatnicze (kwoty 131.461,57 zł, 175.889,80 zł, 63.393,18 zł). Z twierdzeń skarżącego wynika, że raty kredytu potrącane są z pensji żony, która jest jedynym żywicielem rodziny. Z bilansu gospodarstwa domowego wynika, że dochody rodziny wynoszą 1000 zł miesięcznie, wydatki około 1.101, 53 zł miesięcznie, brak jest wolnych środków. Skarżący jest osobą bezrobotną ale aktywnie poszukuje pracy.

W zaskarżonej decyzji organ II instancji nie ocenił obiektywnie sytuacji finansowej skarżącego, w kontekście jego aktualnych możliwości płatniczych i ciążących na nim zobowiązań. Nie odniósł się do tej sytuacji i nie wyciągnął z niej logicznych wniosków. Po prostu ją opisał i stwierdził, że nie zachodzą przesłanki. Przy ocenie przesłanki ważnego interesu dłużnika organ nie wziął pod uwagę zasad logicznego rozumowania. Nie wystarczyło bowiem przedstawić sytuacji wynikającej z przedłożonych dokumentów i stwierdzić, że przesłanka nie zachodzi. Należało dokonać obiektywnej oceny i wyciągnąć logiczne wnioski pod kątem specyfiki sytuacji, w której znalazła się strona, z uwzględnieniem potrzeb wynikających z konieczności zapewnienia egzystencji rodzinie. To samo dotyczy odniesienia się przez organ do przesłanek wymienionych w art. 57 pkt 3, że brak jest względów społecznych do udzielenia wnioskowanej ulgi w postaci rozłożenia kary pieniężnej na raty. Względami społecznymi jest uzasadniona właśnie np. konieczność zapewnienia funkcjonowania rodzinie.

Reasumując organ nie odniósł się do powyżej wskazanych kwestii, nie wyjaśnił dostatecznie sytuacji, w jakiej obecnie znajduje się skarżący. Organ nie rozważył także, że wiek skarżącego (53 lata) faktyczne może mieć negatywne skutki w odniesieniu do możliwości podjęcia zatrudnienia, a tym samym możliwości zarobkowania. Obecnie zaś jednym źródłem dochodu skarżącego jest część wynagrodzenia żony. Skoro organ powziął podejrzenie, że skarżący posiada jakieś niewyjaśnione źródło dochodu czy też brak było mu dowodów na okoliczność potrącania rat kredytu z pensji żony skarżącego (które to wątpliwości podniósł dopiero w odpowiedzi na skargę) winien był zmierzać do wyczerpującego wyjaśnienia tych okoliczności. Jest to istotne z punktu widzenia specyfiki decyzji uznaniowej.

Powyżej wskazane uchybienia stanowią istotną wadę przeprowadzonego postępowania odwoławczego. Rozstrzygnięcie organu, aby nie miało charakteru dowolnego, musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Art. 7 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada praworządności sformułowana w tym przepisie odnosi się nie tylko do sposobu prowadzenia postępowania, lecz również do stosowania prawa materialnego przy wydawaniu decyzji uznaniowych ( wyrok NSA z 21.11.2012 r. II GSK 1625/11, wyrok NSA z 21.02. 2007 r. II GSK 301/06, wyrok NSA z 10.10.2007 II GSK 176/07 ).

W niniejszej sprawie zatem postępowanie zostało przeprowadzone wadliwie, a uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Należy podzielić stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 1991/07 (LEX nr 484910), w którym wywiedziono, że uzasadnienie decyzji spełnia szczególnie istotną rolę w przypadku decyzji podejmowanych w ramach tzw. uznania administracyjnego (...). Pozwala ono bowiem na dokonanie oceny przez organ wyższej instancji, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności, czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub też czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Prawidłowe uzasadnienie decyzji wiąże się ponadto z realizacją zasady przekonywania, sformułowanej w art. 11 k.p.a.

W przedmiotowej sprawie organ dokonał oceny materiałów dowodowych wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, gdyż z jednej strony odmówił skarżącemu rozłożenia kary pieniężnej na raty, twierdząc, że skarżący nie przedstawił dochodu, który wskazywałby, że skarżący będzie w stanie spłacać należność na raty, a z drugiej strony oceniając ten sam materiał dowodowy odmówił umorzenia należności uznając, że skarżący ma dochody, które pozwolą na spłacenie kary pieniężnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 200 oraz 250 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

D.Cz.