Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 717/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. 3. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz pełnomocnika skarżącej – adwokata L. P. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Skarżąca w dniu [...]. złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek na obowiązkowe ubezpieczenia. Uzasadniając wniosek wskazała, że zaległości w opłacaniu składek powstały w okresie, gdy prowadziła działalność gospodarczą na potrzeby zatrudnienia w firmie zoologicznej, gdy pracowała jako przedstawiciel handlowy. Pracodawca okazał się wobec wnioskodawczyni nielojalny i nie wypłacał wynagrodzenia

w należnej wysokości. W związku z powyższym strona nie miała jakichkolwiek środków finansowych, aby opłacić należne składki, podatek dochodowy. Po opłaceniu kosztów związanych z pracą (tj. paliwo, noclegi, telefon, korzystanie z laptopa itp.) stronie nie zostawało praktycznie nic, a starczało tylko na podstawowe produkty żywieniowe. Wnioskodawczyni podała, że nie zamierzała uciec od odpowiedzialności związanej

z opłacaniem składek ZUS i zawsze gdy tylko dostawała kolejną pracę zakładała, że

w pierwszej kolejności spłaci wszelkie zobowiązania z tytułu zaległych składek. Niestety zarobki w firmie, którą prowadziła wystarczały tylko na spłatę długów, które zmuszona była zaciągać w trakcie prowadzenia działalności; aby wykonywać pracę zgodnie

z umową zawartą z pracodawcą. W sierpniu 2008r. pracodawca zamknął filię, w której pracowała. Strona podała, że pracę "za kierownicą" przypłaciła utratą zdrowia, co wykluczyło ją z dalszej pracy przedstawiciela handlowego.

W trakcie wszczętego postępowania, Zakład na podstawie przedłożonych przez stronę dokumentów oraz we własnym zakresie ustalił, że wnioskodawczyni nie pracuje. Od [...]. zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Strona pobierała stypendium z Powiatowego Urzędu Pracy w B. w kwocie [...] na dofinansowanie kosztów studiów podyplomowych. Dochód ten poświęcała na pokrycie kosztów dojazdów na uczelnię. Według oświadczenia powyższe stypendium pobierane będzie do czerwca 2011 włącznie. Organ ustalił, że D. K. nie posiada żadnych nieruchomości na terenie całego powiatu b. oraz nie posiada pojazdów. Ze złożonych zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT37 w kolejnych latach podatkowych wynika, że w 2008r. wnioskodawczyni osiągnęła dochód

w kwocie [...], w 2009r. nie osiągnęła w ogóle dochodu, a w 2010r. jej dochód wyniósł [...]. W codziennym funkcjonowaniu stronie pomaga niesprawna ruchowo babcia, którą się opiekuje.

Organ podał, że zaległości zobowiązanej w dniu [...]. skierowano na drogę postępowania egzekucyjnego z rachunku bankowego. Egzekucję wycofano

w dniu [...]. i w tym samym dniu tytuły wykonawcze skierowano na drogę postępowania egzekucyjnego w Urzędzie Skarbowym w B.

Decyzją z dnia [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił D. K. umorzenia należności z tytułu składek. W uzasadnieniu powołał się na brak stwierdzenia stanu całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 28 ust. 1 - 3 ustawy

o systemie ubezpieczeń społecznych. Nie znaleziono również podstaw do umorzenia należności w oparciu o ust. 3a powołanego artykułu tj. z uwagi na ważny interes osoby zobowiązanej do opłacania składek.

W dniu [...]. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy

o umorzenie należności. W uzasadnieniu strona przedstawiła swoją sytuację finansową i rodzinną, tożsamą z przedstawioną na wcześniejszym etapie postępowania. Strona odnosząc się do argumentacji organu podała, że organ egzekucyjny nie ściągnął ani złotówki z tytułów wykonawczych, ponieważ dłużniczka nie posiada żadnych dochodów oraz majątku. Nadmieniła, że w dniu [...]. poborca skarbowy sporządził protokół o stanie majątkowym, w którym stwierdził brak ruchomości i wierzytelności do zajęcia. Zdaniem strony przedmiotowy protokół spełnia wymogi wynikające z art. 28

ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gdyż zaszła przesłanka wynikająca z ust. 3 pkt 5. Ponadto strona twierdzi, że jej sytuacja spełnia przesłanki wynikające

z ust. 3 pkt 3 ww. ustawy, ponieważ nastąpiło zaprzestanie działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można wyegzekwować należności. Jednocześnie strona zarzuca organowi, że nie uwzględnił w decyzji ważnego interesu osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Zarówno teraz jak i w przyszłości opłacenie należności z tytułu składek pozbawi wnioskodawczynię środków do życia. Strona podała, że jej sytuacja nadal się pogarsza ze względu na wszczęte, dalsze postępowania egzekucyjne przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym

w B., a umorzenie należności z tytułu składek jest szansą na wyjście z trudnej sytuacji. Do wniosku D. K. przedłożyła protokół o stanie majątkowym spisany przez poborcę Urzędu Skarbowego w B. oraz kserokopie zawiadomień

o wszczęciu postępowania egzekucyjnego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. wszczęte na wniosek A. B. P. SA we W. oraz K. B. SA w W. Kwota do wyegzekwowania wynikająca

z przedmiotowych zawiadomień wynosi [...].

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]. Zakład utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał regulacje pozwalające na umorzenie należności z tytułu składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585.). Spełnienie którejkolwiek

z enumeratywnie wymienionych w powyższym przepisie przesłanek umorzenia daje Zakładowi potencjalną możliwość podjęcia takiej decyzji.

Wskazano jednocześnie, iż na podstawie art. 28 ust. 3a cytowanej ustawy

o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz. U. nr 141, poz. 1365 ) należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Organ podał ponadto, że zgodnie z zapisem art. 32 wspomnianej ustawy do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie m. in. stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał, że organ I instancji prawidłowo przeanalizował sytuację majątkową, finansową i rodzinną wnioskodawczyni,

a przedstawione przez we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumenty oraz załączone dokumenty nie wnoszą wiele nowego do sprawy. Zawiadomienia

o wszczęciu egzekucji przeciwko stronie, świadczą jedynie o tym, że nie zdołała ona doprowadzić do ugody z instytucjami bankowymi i sprawa spłaty zaległości jest obecnie już w 3 przypadkach skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. Wprawdzie rzeczywiście nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku z którego można egzekwować należności, niemniej jednak żaden organ egzekucyjny nie umorzył na tej podstawie postępowania egzekucyjnego licząc zapewne na to, że uda się wyegzekwować należności i egzekucja nadal jest prowadzona. Zdaniem Zakładu nadal istnieje szansa na spłatę długu i nie można obecnie przesądzić, iż jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Na tym etapie postępowania nie zachodzi więc przesłanka całkowitej nieściągalności określona w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W ocenie organu strona nie wykazała również, iż zachodzi przesłanka wskazana

w rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, tj. aby poniosła ona straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić stronę możliwości dalszego prowadzenia działalności. Poza tym nie prowadzi ona już działalności gospodarczej, więc ewentualna taka sytuacja nie mogłaby nawet stanowić przesłanki do umorzenia z tego przepisu. Zakład podał, że w trakcie prowadzonego postępowania wnioskodawczyni nie podnosiła również, aby ze względu na stan zdrowia była do pracy w znacznym stopniu niezdolna, co oznacza, że jej możliwości zarobkowania nie są w żaden sposób ograniczone. Jednocześnie w ocenie organu strona nie wykazała, aby konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiałaby ją możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Ponadto zdaniem Zakładu D. K. nie wykazała również, że opłacenie należności pozbawiłoby ją i rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W materiale dowodowym nadal brakuje dokumentów pozwalających ocenić skalę wydatków miesięcznych oraz wpływów uzyskiwanych przez wszystkie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym.

Organ podał, że w niniejszej sprawie nie orzekał na podstawie uznania administracyjnego, lecz ustalił, że w stanie faktycznym sprawy nie zachodzi żadna

z przesłanek umorzenia wymienionych w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W skardze do Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, stwierdzając, że jest ona dla niej krzywdząca. Skarżąca uważa, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie uwzględnia intencji ustawodawcy, który chciał pomóc osobom będącym w takiej sytuacji jak ona.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby

w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1

lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale

i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

W sprawie organ rozstrzygał sprawę z wniosku o umorzenie zaległości, czyli zastosował art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007r., Nr 11, poz. 74 j.t. ze zm.):

Art. 28 ust. 1. Należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub

w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4.

2. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.

3. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia

28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

3a. Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być

w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

3b. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a,

z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Chodzi tu o powołany przez organ, § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Taki zapis oznacza, że udzielenie ulgi przyznawane jest w ramach tzw. "uznania administracyjnego", poprzedzonego oceną zaistnienia przesłanek wymienionych

w przepisie prawa. Umorzenie zaległości może nastąpić w razie zaistnienia ściśle określonych przesłanek. Każdy z tych warunków samodzielnie, jak również łącznie mogą stanowić podstawę umorzenia zaległości. Decyzje dotyczące umorzenia zaległości podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, które polega na przyznaniu organom możności dokonania wyboru między dwoma równowartościowymi rozwiązaniami. Zakres uznania administracyjnego nie jest jednak uprawnieniem nieograniczonym, a dowolność w rozpoznawaniu wniosków o umorzenie zaległości podatkowych jest niedopuszczalna.

Ustalenie istnienia przesłanek nie jest oparte o kryterium uznania, przy czym organ zobowiązany jest (korzystając z systemu ocen pozaprawnych) skonkretyzować użyte

w przepisie pojęcia, w sprawie, "pozbawienie możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych". Kontrola legalności decyzji sprowadza się do oceny, czy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać np. na "pozbawienie możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych" oraz czy

w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli Sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie

i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne. Nie budzi wątpliwości, że ocena, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Obowiązki te bezpośrednio wynikają z art. 7 i 77 kpa. Natomiast, jeżeli mimo istnienia przesłanek, podejmuje się decyzję polegającą na odmowie umorzenia zobowiązania podatkowego, winny zostać określone motywy takiego rozstrzygnięcia. Kontroli nie podlega uznanie samo w sobie, ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego.

Organ podał, że w niniejszej sprawie nie orzekał na podstawie uznania administracyjnego, lecz ustalił, że w stanie faktycznym sprawy nie zachodzi żadna

z przesłanek umorzenia wymienionych w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w tym nie zachodzi "pozbawienie możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych". Organ jednak nie skonkretyzował co należy rozumieć pod tym pojęciem. Uznał, że możliwości strony zarobkowania nie są w żaden sposób ograniczone, czego, przede wszystkim, nie należy utożsamiać z pojęciem prawnym "pozbawienie możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych".

W konsekwencji możliwość zarobkowania nie jest okolicznością istotną dla zbadania istnienia przesłanki, o jakiej mowa w rozporządzeniu.

WSA uważa, że przy umarzaniu nieopłaconych należności nie stosuje się wymogu zaistnienia precyzyjnie określonych przesłanek całkowitej nieściągalności, lecz zawsze ocenia niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny po ewentualnym opłaceniu należności, z uwzględnieniem jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej. Do takich zagrożeń zaliczono pozbawienie zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, co musi być zawsze przedmiotem oceny wpływającej na wynik sprawy, a nie - jak

w sprawach rozpoznawanych na podstawie art. 28 ust. 1-3 ustawy - badanie istnienia przesłanek całkowitej nieściągalności. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2010r., II GSK 296/09).

Z ustaleń organu wynika, że wnioskodawczyni nie pracuje. Od [...]. zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Strona pobierała stypendium z Powiatowego Urzędu Pracy w B. w kwocie [...] na dofinansowanie kosztów studiów podyplomowych. Dochód ten poświęca na pokrycie kosztów dojazdów na uczelnię. Według oświadczenia powyższe stypendium pobierane będzie do czerwca 2011 włącznie. Organ ustalił, że D. K. nie posiada żadnych nieruchomości na terenie całego powiatu b. oraz nie posiada pojazdów. Ze złożonych zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT37 w kolejnych latach podatkowych wynika, że w 2008r. wnioskodawczyni osiągnęła dochód w kwocie [...], w 2009r. nie osiągnęław ogóle dochodu, a w 2010r. jej dochód wyniósł [...]. W codziennym funkcjonowaniu stronie pomaga niesprawna ruchowo babcia, którą się opiekuje.

Te ustalenia nie zostały zakwestionowane, WSA przyjął je w całości i stwierdza, że błędna jest ocena Zakładu, co do istnienia przesłanki "pozbawienie możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych". Skoro z materiału dowodowego wynika, że skarżąca nie ma żadnych dochodów na moment wydania decyzji, nie wykazano, że ma oszczędności, to obowiązek zapłaty jakiejkolwiek kwoty w takiej sytuacji należało ocenić jako "pozbawienie możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych".

W ocenie Sądu, stanowisko organu jest co najmniej przedwczesne. Z pewnością nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Należy pamiętać, że zgodnie

z art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 77 § 1 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać

i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W sprawie, organ stwierdził, że w materiale dowodowym nadal brakuje dokumentów pozwalających ocenić skalę wydatków miesięcznych oraz wpływów uzyskiwanych przez wszystkie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym. WSA zgadza się, że są to okoliczności istotne w zapisie § 3 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia, gdyż istotnym jest niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny po ewentualnym opłaceniu należności, z uwzględnieniem jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej. Oczywistym jest, że wykazanie tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, jednak to Zakład podlegając kodeksowi postępowania administracyjnego prowadzi odpowiednie postępowanie i w takim przypadku miał obowiązek wezwać skarżącą do przedstawienia dowodów na wyraźnie określone okoliczności, w sprawie: wydatki miesięczne oraz wpływy uzyskiwane przez wszystkie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym.

Skoro organ oparł swe tezy o niezupełny materiał dowodowy w sprawie, to naruszył art. 7 i 77 § 1 kpa i stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. decyzję należało uchylić.

Zatem organ ponownie rozpozna wniosek skarżącej w sprawie żądanej ulgi

i w oparciu o aktualną na moment orzekania, sytuację wnioskodawcy. Wyraźnie wskaże czy występują przesłanki, o jakich mowa w powołanych przepisach.

W przypadku stwierdzenia ich wystąpienia dokona wyboru pomiędzy decyzją pozytywną i negatywną. Jeśli odmówi ulgi, wskaże co spowodowało to, że ostatecznie podjął taką decyzję.

Jednocześnie odnosząc się do przekonania wyrażonego w skardze, WSA ponownie wskazuje, że uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wraz z odsetkami za zwłokę oznacza, że z woli ustawodawcy nawet w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek, których wystąpienie jest warunkiem wstępnym ewentualnego umorzenia, organ ma możliwość dokonania swobodnego wyboru w ocenie tego, czy zachodzi przypadek uzasadniający zastosowanie ulgi. Poza tym, należy mieć na względzie to, że istotną granicę dla decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek stanowi także kolizja z interesem społecznym. Interes społeczny oznacza zarówno obowiązek Zakładu do działania uwzględniającego interesy funduszy ubezpieczeniowych, którymi zarządza. Zatem umarzanie zaległości

z tytułu składek ma i musi mieć charakter wyjątkowy, gdyż zasadą jest ich regulowanie.

Mając na względzie powyższe, orzeczono jak w sentencji. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Natomiast o kosztach orzeczono na podstawie

art. 200 oraz 205 § 2 i 3 p.p.s.a., a także § 18 ust. 1 pkt 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Czyli [...]zł (koszty pomocy) plus [...] (VAT).

D. Dudra H. Adamczewska – Wasilewicz M. Łent