Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 995/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6299 Inne o symbolu podstawowym 629
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4, art. 148 par. 2 , art. 149 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 26 marca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi B. M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Ł. wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148, art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. odmówił B.M.B. wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami w Urzędzie Dzielnicowym Ł.- Ś. wspólnego dla wszystkich dzielnic m. Ł. z dnia [...] r. znak [...] w sprawie przejęcia na rzecz Państwa bez odszkodowania działki gruntu o pow. 4,5ha położonej w Ł. przy ul. A. (dawniej przy ul. B.).

W uzasadnieniu organ wskazał, iż wnioskiem z dnia 25 lutego 2008 r. B.M.B., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego P.J., zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną wyżej decyzją podnosząc, iż bez własnej winy nie brała udziału postępowaniu zakończonym wydaniem rozstrzygnięcia z dnia [...] r. (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). We wniosku tym wskazała ponadto, iż termin do jego złożenia został zachowany, bowiem wnioskodawczyni powzięła wiadomość o wydaniu decyzji z dnia [...] r. w dniu 29 stycznia 2008 r., kiedy to jej pełnomocnik w Sądzie Rejonowym dla Ł.– Ś. w Ł. XVI Wydziale Ksiąg Wieczystych zapoznał się z treścią ksiąg wieczystych prowadzonych dla przedmiotowej nieruchomości.

Oceniając przedmiotowy wniosek Prezydent stwierdził, iż został on złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. W dniu 2 kwietnia 2008 r. zostało dostarczone do organu pełnomocnictwo, w którym B. B. w dniu 12 listopada 2007 r. upoważniła radcę prawnego P.J. do reprezentowania jej w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Urzędu Dzielnicowego Ł.–Ś. z dnia [...] r. znak: [...]. Zdaniem organu treść przedmiotowego pełnomocnictwa jednoznacznie wskazuje, że strona w dniu jego udzielania wiedziała o istnieniu spornej decyzji. To zaś oznacza, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął w dniu 12 grudnia 2007 r.

Dodatkowo organ wskazał, iż pełnomocnik strony w piśmie z dnia 13 maja 2008 r. przedstawił pełen krąg następców prawnych zmarłego w dniu 22 sierpnia 1945 r. M.O., załączając jednocześnie do pisma poświadczone przez siebie za zgodność z oryginałem kopie postanowień: Sądu Rejonowego z Zgierzu I Wydziału Cywilnego z dnia 1 września 1993 r. sygn. akt I NS 494/93, Sądu Rejonowego w Łodzi V Wydziały Cywilnego z dnia 24 czerwca 1991 r. sygn. akt V Ns II 691/91, Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa II Wydziału Cywilnego z dnia 9 maja 1988 r. sygn. akt II Ns 359/88 oraz Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa II Wydziału Cywilnego z dnia 7 grudnia 2000 r. Według Prezydenta z przepisów k.p.a. oraz z ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze wynika, iż radca prawny nie posiada uprawnienia do uwierzytelniania dokumentów wydawanych przez sądy powszechne bądź organy administracji publicznej. Z tego też powodu załączone do akt sprawy kopie postanowień nie stanowią dowodu w sprawie. Biorąc jednak pod uwagę treść sentencji decyzji, organ odstąpił od wezwania strony do przedłożenia oryginałów lub kopii dokumentów poświadczonych zgodnie z przepisami prawa i przyjął informacje złożone przez pełnomocnika wnioskodawczyni w piśmie z dnia 13 maja 2008 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik B.M.B. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając Prezydentowi Miasta Ł. naruszenie art. 61 § 4, art. 10 § 1, art. 77 oraz art. 148 § 2 k.p.a.

Zdaniem pełnomocnika, organ I instancji nie ustalił pełnego kręgu następców prawnych po zmarłym M.O. Skoro bowiem Prezydent nie uznał za dowody kserokopii postanowień w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku przez kolejnych następców prawnych M.O., to nie wiadomo na czym oparł się uznając za strony osoby wskazane przez wnioskodawczynię. Dodał przy tym, iż wnioskodawczyni nie złożyła do akt kserokopii postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po R.O., co oznacza, że Prezydent przyjął w tym zakresie twierdzenia wnioskodawczyni, choć nie ma pewności, że znani są jej wszyscy spadkobiercy. Ponadto, organ naruszył art. 10 § 1 k.p.a., bowiem nie doręczył skutecznie zawiadomienia o wszczęciu postępowania J.O., Z.M., E. M.-J.

W kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania pełnomocnik podniósł, iż pełnomocnictwo, o którym mowa w decyzji I instancji, zostało wypełnione dwoma różnymi rodzajami urządzeń piszących. W dniu 12 listopada 2007 r. wnioskodawczyni udzieliła pełnomocnictwa, które zawierało sygnaturę sprawy toczącej się bez jej udziału w 1986 r., ale nie znała treści tej decyzji, ponieważ rzeczona decyzja nie została jej doręczona. O treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, wnioskodawczyni dowiedziała się dopiero w dniu 29 stycznia 2008 r., kiedy to jej pełnomocnik zapoznał się z treścią decyzji w Sądzie Rejonowym dla Ł.- Ś, przeglądając księgi wieczyste KW [...] oraz KW [...]. Powyższe świadczy w przekonaniu pełnomocnika o zachowaniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W jej uzasadnieniu SKO przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania i przytoczywszy treść art. 145 § 1 oraz art. 148 § 1 i 2 k.p.a. stwierdziło, że udzielenie pełnomocnictwa w dniu 12 listopada 2007 r. dla sprawy konkretnie oznaczonej znakiem i datą decyzji świadczy o tym, że wnioskodawczyni już w dacie udzielenia pełnomocnictwa wiedziała o istnieniu tej decyzji. Wobec tego uzasadnione jest stanowisko organu I instancji, iż wniosek B.M.B. z dnia 25 lutego 2008 r. został złożony z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 148 k.p.a.

Jednocześnie Kolegium wywiodło, iż podniesione przez stronę zarzuty, co do braku dokonania przez organ I instancji pełnych ustaleń w sprawie oraz niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu nie zasługują na uwzględnienie bowiem okoliczności związane z przyczynami wznowienia mogą być wyjaśniane po wydaniu postanowienia w trybie art. 149 § 3 k.p.a. i po uprzednim ustaleniu, czy wniosek o wznowienie postępowania spełnia wymogi formalne.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik B.M.B. wniósł o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podnosząc zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 k.p.a., art. 61 § 4 w zw. z art. 61 § 1 k.p.a., art. 148 § 2 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego i procesowego.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. orzekająca o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami w Urzędzie Dzielnicowym Ł.-Ś. wspólnego dla wszystkich dzielnic miasta Ł. z dnia [...] r. w sprawie przejęcia na rzecz Państwa bez odszkodowania działki gruntu o pow. 4,5 ha położonej w Ł. przy ul. A. (dawniej przy ul. B.).

Jako przyczynę odmowy wznowienia rzeczonego postępowania organy administracji publicznej obu instancji wskazywały uchybienie przez B.M.B. terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Przesłanki wznowienia postępowania zostały określone przez ustawodawcę enumeratywnie w przepisach art. 145 § 1 pkt 1-8 oraz w art. 145a § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, przy czym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.).

Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jednakże termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 k.p.a.). Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji (art. 149 k.p.a.).

Jak wynika ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji B.M.B. domagała się od Prezydenta Miasta Ł. wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami w Urzędzie Dzielnicowym Ł.-Ś. z dnia [...] r. argumentując, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym przejęcia na rzecz Państwa bez odszkodowania działki gruntu o pow. 4,5 ha położonej w Ł. przy ul. A..

Stosowny wniosek w tym przedmiocie zainteresowana reprezentowana przez fachowego pełnomocnika złożyła w dniu 29 lutego 2008 r., wywodząc, iż został on złożony z zachowaniem ustawowego terminu, bowiem skarżąca "powzięła wiadomość o wydaniu decyzji [...] w dniu 29 stycznia 2008 roku, kiedy to jej pełnomocnik zapoznał się w Sądzie Rejonowym dla Ł.-Ś. w Ł. Wydział XVI Ksiąg wieczystych z treścią ksiąg wieczystych numer KW [...] oraz KW [...]. Wskazane księgi wieczyste prowadzone są dla nieruchomości stanowiących przedmiot decyzji [...]".

Jak wynika z przywołanych na wstępie rozważań norm prawnych w sytuacji, gdy strona domaga się wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a więc z tego powodu, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że artykuł 148 § 2 kpa nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 tego Kodeksu faktu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 622/2005 -LexPolonica nr 417680, ONSAiWSA 2006/5 poz. 133).

W przedmiotowej sprawie twierdzenie skarżącej, co do powzięcia wiadomości o wydaniu spornej decyzji w dniu 29 stycznia 2008 r. okazało się nieprawdziwe. Pełnomocnik strony złożył bowiem do akt sprawy udzielone mu przez skarżącą pełnomocnictwo procesowe, z którego wynika, że pełnomocnik, a co za tym idzie także skarżąca, posiadali wiedzę o spornej decyzji znacznie wcześniej, aniżeli został złożony wniosek o wznowienie postępowania.

Przedmiotowym pełnomocnictwem, B.M.B. w dniu 12 listopada 2007 r. umocowała radcę prawnego P.J. do reprezentowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Urzędu Dzielnicowego Ł.-Ś. z dnia [...] r. sygn. [...].

Treść załączonego pełnomocnictwa jest w przekonaniu Sądu jasna i nie budzi żadnych wątpliwości.

Skoro zatem z przedmiotowego pełnomocnictwa wynika, iż strona już w dniu 12 listopada 2007 r. wiedziała o decyzji, co do której domagała się wznowienia postępowania, znała bowiem z pewnością numer oraz datę jej wydania, to nie budzi wątpliwości fakt, iż termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określony w art. 148 § 2 k.p.a., nie został zachowany, co musiało skutkować wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania.

Na marginesie podnieść trzeba, iż dla oceny treści pełnomocnictwa nie ma znaczenia fakt, że zostało ono wypełnione dwoma różnymi rodzajami urządzeń piszących, ani też okoliczność, że zupełnie innym charakterem pisma zostały wpisane słowa "Ł.", podpis mocodawcy, data śmierci M.O., zaś zupełnie innym zakres umocowania. Tego rodzaju praktyka sporządzania pełnomocnictw jest bowiem powszechnie znana i w żadnym razie nie wiąże się z koniecznością ustalania przez organ administracyjny, kiedy poszczególne jego elementy zostały w nim zamieszczone, skoro pełnomocnictwo jest opatrzone datą oraz podpisem mocodawcy i nie zostało odwołane. Z tego też powodu pełnomocnik B.M.B. składając do akt sprawy pełnomocnictwo o wskazanej wyżej treści, winien liczyć się z konsekwencjami, jakie mogą z tego wyniknąć dla skarżącej. W sytuacji bowiem, gdy strona, tak jak w przedmiotowej sprawie, reprezentowana jest przez pełnomocnika, to skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań zarówno pozytywne, jak i negatywne obciążają wyłącznie reprezentowanego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, iż prawo polskie stoi na gruncie teorii reprezentacji, co oznacza, że to przedstawiciel (pełnomocnik) podejmuje działania, ale czyni to w imieniu drugiej osoby (reprezentowanego) i z bezpośrednimi skutkami dla reprezentowanego. Jeżeli więc pełnomocnik skarżących w określonej dacie dowiedział się o zapadłej decyzji jako ich reprezentant, to skutki tego są takie jakby skarżące dowiedziały się w tej dacie o przedmiotowej decyzji. W związku z tym nie ma znaczenia dla oceny zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z art. 148 § 2 kpa faktyczna data poinformowania skarżących o podjętej decyzji, ani też przyczyny spóźnienia z przekazaniem tej informacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2007 r. I OSK 1387/2006 Lex Polonica nr 2000484).

Z tych wszystkich powodów Sąd uznał zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 148 § 2 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. za niezasadny.

W przekonaniu Sądu również pozostałe zarzuty skarżącej odnoszące się do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. oraz art. 61 § 4 w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie.

Sąd podziela w tym miejscu stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., iż obowiązek ustalenia wszystkich następców prawnych zmarłego M.O. i co za tym idzie obowiązek powiadomienia tych podmiotów o toczącym się postępowaniu oraz zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu, obciążałby organy orzekające tylko wówczas, gdyby w rozpoznawanej sprawie doszło do wznowienia postępowania, na skutek wydania stosownego postanowienia w tym przedmiocie w trybie art. 149 § 2 k.p.a.

W niniejszej sprawie organ zobligowany był ustalić wyłącznie, czy wznowienie postępowania jest w ogóle dopuszczalne pod względem podmiotowym i przedmiotowym oraz czy wniosek skarżącej o wznowienie postępowania został złożony w przewidzianym do tego terminie. Ustalenie zaś, że rzeczony wniosek został złożony z uchybieniem terminu obligowało organ do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, co też w rozpoznawanej sprawie miało miejsce. Czynienie zaś ustaleń, co do kręgu następców prawnych M.O., tak jak żąda tego pełnomocnik skarżącej, na tym etapie postępowania było - zdaniem Sądu - niedopuszczalne. Wykraczałoby bowiem poza zakres niniejszego postępowania w ramach którego, co zostało już podkreślone badano wyłącznie kwestię dopuszczalności wznowienia postępowania.

Z tych wszystkich względów Sąd, nie stwierdziwszy przesłanek do uwzględniania skargi, zobligowany był do jej oddalenia.

O powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

B.C.