Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 997/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Protokolant Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w W. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2020 r., 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] w W. na rzecz skarżącej M. M. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. M. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z [...] stycznia 2021 r. (nr [...]) o odmowie udostępnienia skarżącej informacji publicznej.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że M. M. w dniu 30 listopada 2020 r. zwróciła się do Rektora U[...] w W. o "udostępnienie (jej) do wglądu informacji publicznej" tj. protokołu i nagrania ze zdalnego posiedzenia Senatu Uniwersytetu z [...] października 2020 r., dotyczącego podjęcia uchwały o odmowie nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki socjologiczne, natomiast w piśmie z [...] grudnia 2020 r. wniosła o udostępnienie do wglądu "akt tj. protokołu i nagrania ze zdalnego posiedzenia Senatu (...)".

Rektor U[...] w W. w dniu [...] grudnia 2020 r., na podstawie art. 104 k.p.a., art.16 ust. 1, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176, dalej również jako u.d.i.p), odmówił M. M. udostępnienia protokołu i nagrania z posiedzenia Senatu Uniwersytetu, na którym podjęto uchwałę o odmowie nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki socjologiczne.

W uzasadnieniu odwołał się do art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. oraz wyroku z 21 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1830/17, w którym NSA wywiódł, że senat uczelni nie jest kolegialnym organem władzy publicznej, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej i stwierdził, że informacje, których domaga się skarżąca, nie stanowią informacji publicznych. Zdaniem Rektora U[...] informacja, której domaga się skarżąca dotyczy jej sfery prywatnej i nie jest związana z działalnością państwa.

Organ dodał, że na podstawie art. 222 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2021 r., poz. 478), udostępnił w BIP na stronie internetowej Uczelni, wniosek skarżącej o nadanie stopnia doktora habilitowanego, informacje o składzie komisji, recenzje, uchwałę w sprawie nadania stopnia wraz z uzasadnieniem oraz decyzję o odmowie nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki socjologiczne.

W piśmie z 30 grudnia 2020 r. skarżąca na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., zwróciła się do Rektora U[...] w W. "o ponowne rozpatrzenie wniosku" o udostępnienie jej treści protokołu i nagrania z posiedzenia Senatu z [...] października 2020 r. W uzasadnieniu stwierdziła, że jeżeli informacje, których się domaga nie stanowią informacji publicznych, to nie należało wydawać decyzji o odmowie ich udostępnienia. Zdaniem odwołującej się, wydając tę decyzję Rektor "pośrednio potwierdził", że wnioskowane przez nią informacje mają walor informacji publicznych.

M. M. dodała, że poszukuje sposobu dotarcia do treści tych dokumentów zarówno w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej jak i na podstawie art. 73 k.p.a. oraz organ "błędnie utożsamia wykonanie prawa dostępu do akt dla strony (art. 73 k.p.a.), z obowiązkiem publikowania erga omnes (art. 222 p.s.w.i.n.)".

Rektor Uniwersytetu [...] w W. po rozpoznaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z [...] stycznia 2021 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. orzekł o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie protokołu i nagrania ze zdalnego posiedzenia Senatu Uniwersytetu z [...] października 2020 r., dotyczącego podjęcia uchwały nr [...] o odmowie nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki socjologiczne.

W uzasadnieniu decyzji podtrzymał dotychczasowe stanowisko, że informacje te nie stanowią informacji publicznych. Odnosząc się do twierdzeń strony podał, m. in. że "nie odmówił i nie odmawia" stronie prawa wglądu do akt postępowania na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. oraz że "z możliwości wglądu do akt wyłączone są te dokumenty, które nie stanowią informacji publicznej w trybie u.d.i.p.".

M. M. w skardze z 18 lutego 2021 r. na opisaną decyzję Rektora U[...] w W. z [...] stycznia 2021 r., zarzuciła, że została ona wydana z naruszeniem art. 1 ust. 1 u.d.i.p. przez nieuzasadnione przyjęcie, że sporne informacje nie stanowią informacji publicznych oraz art. 3 ust 1 tej ustawy, przez przyjęcie, że "wnioskowana informacja jest tożsama z dostępem tam wskazanym" i wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji z [....] grudnia 2020 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca odwołując się do zapatrywania NSA wyrażonego w wyroku z 21 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1830/17, że posiedzenia Senatu Uczelni nie są objęte dyspozycją art. 3 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. podała, że "o taki dostęp nie wnosiła", wnosiła natomiast o protokół i nagranie z posiedzenia Senatu, na którym podjęto uchwałę w jej sprawie. M. M. stwierdziła, że doktryna i orzecznictwo sądowe przyjmuje szerokie rozumienie informacji publicznej, uznając za nią wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne lub osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym. Jej zdaniem protokoły z posiedzenia Rady Wydziału stanowią informację publiczną.

Rektor U[...] w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

M. M. w piśmie z 23 czerwca 2021 r. będącym uzupełnieniem skargi podała, że wnioskowane przez nią informacje są jej niezbędne do uzupełnienia odwołania od uchwały Senatu U[...] z [...] października 2020 r. o odmowie nadania jej stopnia doktora habilitowanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, choć z innych powodów, niż w niej podniesione.

W zaskarżonej przez M. M. decyzji z [...] stycznia 2021 r. Rektor Uniwersytetu [...] w W. stwierdził, że informacje, których udostępnienia domaga się skarżąca, nie stanowią informacji publicznej.

Zdaniem Sądu, Rektor Uniwersytetu [...] w W. prawidłowo przyjął, że żądane przez skarżącą informacje nie mają charakteru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, niemniej wyciągnął z tego stwierdzenia niewłaściwe konsekwencje.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP wynika, że informacja publiczna to informacja o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, natomiast według art. 1 ust. 1 tej ustawy, informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda informacja o sprawach publicznych.

W przepisach powołanej ustawy nie zdefiniowano pojęcia "sprawy publicznej". W orzecznictwie i w doktrynie przyjmuje się natomiast, że sprawy publiczne to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Pojęcie "sprawa publiczna" jest związane z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem (por. H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004 r., s. 209, wyrok NSA z 30 września 2009 r. sygn. akt I OSK 2093/14).

W ocenie Sądu, skoro ustawowe pojęcie sprawy publicznej rozumianej jako sprawa dotycząca wspólnoty publicznej i wyznaczające ustawowy zakres prawa do informacji publicznej nie może być wykładane w sposób prowadzący do rozszerzenia konstytucyjnych granic tego prawa, to sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. Z prokonstytucyjną wykładnią art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej koresponduje treść art. 4 ust. 1 tej ustawy eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami wniosków o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 851/10).

Powyższe rozumienie istoty "sprawy publicznej", a w konsekwencji informacji publicznej, jest przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Status informacji publicznej uzyskuje taka informacja, która jest związana z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej – państwa.

Sprawami publicznymi nie będą zatem konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu, dotyczące jej interesów prywatnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów te sprawy dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest bowiem problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Za pomocą ustawy o dostępie do informacji publicznej nie można bowiem starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie (por. wyroki NSA: z 27 maja 2020 r,. sygn. akt I OSK 1601/1; z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2794/19; z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3127/19; z 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1561/19; z 20 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1359/18; z 30 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1696/12; z 9 października 2010 r., sygn. akt I OSK 173/09; z 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2265/11, z 14 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2231/12; z 10 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1500/12 i z 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1284/11).

Z treści wniosku skarżącej o udostępnienie określonej informacji wynika, że domaga się informacji we własnej sprawie, realizując swój indywidualny interes. Tymczasem jak już powiedziano, ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być podstawą żądania informacji we własnej sprawie. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 ustawy, jedynie informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną, a więc nie o konkretnych i indywidualnych sprawach określonej osoby lub podmiotu.

Skoro M. M. nie domagała się informacji publicznej w przytoczonym wyżej rozumieniu, a jedynie informacji we własnej indywidualnej i prywatnej sprawie, oznacza, to, że prawidłowym sposobem rozpoznania tego wniosku było poinformowanie skarżącej, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Wobec tego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Według art. 3 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, przy czym art. 3 ust. 1 pkt 3 należy odczytać tak, że prawo dostępu do posiedzeń musi być rozumiane szeroko, zarówno jako prawo wstępu na posiedzenia organów, jak i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, opublikowano WK 2016, komentarz do art. 3)

Jak już powiedziano, prawo dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej dotyczy organów pochodzących z powszechnych wyborów (Sejm, Senat, rada gminy, rada powiatu i sejmik województwa). Senat uczelni wyższej nie jest kolegialnym organem władzy publicznej, pochodzącym z powszechnych wyborów. Jest bowiem organem uczelni (zakładu administracyjnego), w skład którego wchodzą nauczyciele akademiccy, doktoranci studenci, pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi, którzy są wybierani w ramach uczelni (por. np. wyrok NSA z 21 lutego 2018 r. I OSK 393/11, wyrok WSA w Gliwicach z 22 czerwca 2021 r. II SAB/Gl 79/21, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na zakończenie Sąd wyjaśnia, że rozpatrywana sprawa dotyczy wniosku skarżącej o udostępnienie spornych dokumentów w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, dlatego poza zakresem rozważań sądu jest art. 73 § 1 k.p.a. dotyczący dostępu do akt sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję Rektora U[...] w W. oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] grudnia 2020 r. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 ustawy procesowej. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi (200 zł.).