Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2055/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 251 ust. 2 pkt b, art. 796d, art. 796da, art. 796e
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego: oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M.D. (dalej jako: "skarżący" lub "strona") jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako: "Dyrektor IAS", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), z (...) 2018 r. nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika M. Urzędu Celno-Skarbowego (dalej jako: "Naczelnik" lub "organ I instancji") z (...) 2018r. nr (...) w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

(...) 2015 r. skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "A." M.D. reprezentowany przez Agencję Celną H. T. K. z G. dokonał w systemie kontroli eksportu (ECS) elektronicznego zgłoszenia celnego nr MRN (...) w procedurze wywozu na U. towaru w postaci: kluczy, pomp do zanieczyszczeń, szlifierek, wkrętarek o masie brutto (...)kg i wartości (...)zł. Towar zwolniono do wnioskowanej procedury celnej bez przeprowadzania rewizji celnej.

Deklarowanym w powyższym zgłoszeniu celnym urzędem wyprowadzenia był urząd celny (...), zmieniony na (...) a odbiorcą towaru V.J. V., K. U.. Ostatnim dniem dostarczenia przedmiotowego towaru do urzędu wyprowadzenia był (...) 2016r. Zgodnie z wydrukiem ECS (...) 2015 r. potwierdzono wyprowadzenie towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej.

(...) 2017 r. do organu I instancji wpłynęło pismo l. organów celnych z (...) 2017 r. nr (...) w sprawie nieprawidłowego zamknięcia procedury wywozu realizowanej na podstawie zgłoszenia celnego nr (...) z (...) 2015 r. Z powyższego pisma wynikało, iż towar nie został wywieziony poza obszar celny Unii Europejskiej.

Mając na uwadze informacje zawarte w piśmie l. administracji celnej pismem z (...) 2017 r. Naczelnik wezwał stronę do:

- wskazania daty, w której towary objęte zgłoszeniem celnym nr (...) z (...) 2015 r. opuściły obszar celny Wspólnoty oraz urzędu celnego, przez który to nastąpiło;

- przedłożenia dowodu potwierdzającego fakt wystąpienia towaru poza obszar Wspólnoty w postaci jednego lub kilku niżej wymienionych dokumentów, tj.:

a) kopii potwierdzenia dostawy podpisanej lub uwierzytelnionej przez odbiorcę spoza obszaru celnego Wspólnoty;

b) dowodu zapłaty, faktury lub potwierdzenia dostawy należycie podpisanej lub uwierzytelnionej przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Wspólnoty;

c) oświadczenia podpisanego lub uwierzytelnionego przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Wspólnoty;

d) dokumentu poświadczonego przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego Wspólnoty;

- innych dokumentów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Pismem z (...) 2017 r. ponownie wezwano stronę do dostarczenia ww. dokumentów.

Realizując obowiązek wynikający z art. 22 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269.1 z 10 października 2013 r. z ze zm.) i art. 8 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE L 343.1 z 29 grudnia 2015 r.) organ I instancji pismem z (...) 2018 r. powiadomił skarżącego (eksportera towaru) o podstawach, na których zamierza oprzeć swoją decyzję oraz wyznaczył 30-dniowy termin na przedstawienie przez ww. stanowiska w przedmiotowej sprawie.

(...) 2017r. wpłynęło do organu I instancji pismo strony z (...) 2017r., w którym skarżący oświadczył, iż towar z faktury z (...) 2015 r. nr (...) został dostarczony do P. i tam odebrany przez osobę upoważnioną przez klienta. Do powyższego pisma załączone został następujące kserokopie dokumentów:

- faktury z (...) 2015 r. nr (...) ;

- załącznika do faktury z (...) 2015 r. nr (...) ;

- dowodów wpłat (z (...));

- wydruku potwierdzenia wywozu (...);

- zgłoszenia celnego nr (...) z (...) 2015 r.

Pismem z (...) 2017r. Naczelnik wezwał stronę do przedłożenia dowodu potwierdzającego fakt wystąpienia poza obszar Wspólnoty towaru ujętego w fakturze z (...) 2015 r. nr (...) /15 w postaci dokumentu odprawy celnej, do której zobowiązał się V.J., W., K., U., poświadczonego przez organy celne państwa spoza obszaru celnego Wspólnoty.

Odpowiedzi na powyższe wezwanie Strona udzieliła pismem z (...) 2017r., w którym stwierdziła, iż podjęła starania mające na celu pozyskanie żądanego dowodu i zwróciła się o przedłużenie terminu na dostarczenie dokumentu odprawy celnej z U. o kolejne 30 dni.

Pismem z (...) 2017r. organ I instancji ponownie powiadomił skarżącego (eksportera towaru) o podstawach, na których zamierza oprzeć swoją decyzję oraz wyznaczył 30-dniowy termin na przedstawienie przez ww. stanowiska w przedmiotowej sprawie.

(...) 2017r. do organu I instancji wpłynęło pismo strony z (...) 2017r., w którym skarżący stwierdził, iż dopełnił wszystkich możliwych formalności związanych z poprawnym pod względem merytorycznym i formalnym udokumentowaniem dokonanej transakcji, a na chwilę obecną nie dysponuje żadnymi innymi poza złożonymi do akt dowodami. Zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje, że towary nie zostały wywiezione poza obszar celny Wspólnoty, a jedyną osobą która może wyjaśnić ewentualne wątpliwości jest osoba, która bezpośrednio dokonała wywozu, tj. V.J.. W związku z powyższym strona wniosła o umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie, a w razie nieuwzględnienia wyjaśnień w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka V.J..

Pismem z (...) 2017r. Naczelnik wystąpił za pośrednictwem Izby Administracji Skarbowej w W. oraz Izby Administracji Skarbowej we W. do u. administracji celnej o udzielenie pomocy w zakresie przeprowadzenia weryfikacji dokumentów dotyczących eksportu towarów przez firmę "A." M.D. realizowanego na rzecz kontrahenta z U.. Naczelnik zwrócił się między innymi o ustalenia, czy towary ujęte w fakturze z (...) 2015 r. nr (...), wystawionej przez ww. firmę na rzecz odbiorcy V.J. ul. W., K., U., objęte zgłoszeniem celnym (...) z (...) 2015 r. zostały dopuszczone do obrotu na terenie U. i czy kontrahent V.J. potwierdza odbiór towarów wg ww. faktury oraz czy dokonał płatności wynikającej z tej faktury na rzecz skarżącego. Ponadto zwrócił się o przesłuchanie w charakterze świadka V.J..

Pismem z (...) 2017r. Organ I instancji powiadomił stronę o wystąpieniu z wnioskiem o udzielenie pomocy w sprawach celnych do władz celnych U..

Pismem z (...) 2017r. u. administracja celna poinformowała, że dokonała kontroli przywozu na obszar celny U. towarów zgłoszonych przez skarżącego. W wyniku analizy informacji zawartych w bazie danych Państwowej Służby Skarbowej U. nie odnotowano faktu przywozu towarów środkiem transportu o numerze rejestracyjnym (...) na adres V.J., ul. W., K.. Nie ustalono również faktu przemieszczania ww. pojazdu, pomimo wykorzystania możliwości zintegrowanego międzyresortowego systemu informatyczno-telekomunikacyjnego do kontroli osób, pojazdów i towarów przekraczających granicę Państwową.

(...) 2018 r. w M. Urzędzie Celno-Skarbowym w W. Delegatura w S. złożone zostało oświadczenie V.J. z (...) 2018 r., z którego wynika, iż towary ujęte między innymi na fakturze nr (...) zostały nabyte przez ww. od firmy "A." M.D., a następnie wywiezione poza terytorium Unii Europejskiej.

Przy piśmie z (...) 2018r., które wpłynęło do Izby Administracji Skarbowej w W. (...) 2018r. Izba Administracji Skarbowej we W. przesłała pismo u. administracji celnej z (...) 2018r. nr (...) stanowiące uzupełnienie odpowiedzi na wniosek Naczelnika z (...) 2017r. Z powyższego pisma wynika, iż przeprowadzona została kontrola dotycząca towaru objętego na terenie Polski zgłoszeniem celnym nr (...) z (...) 2015 r. na podstawie faktury z (...) 2015 r. nr (...) , nadawcą którego była firma "A." M.D., a odbiorcą V.J. ul. V., K., U.. Oficjalnie V.J. zameldowany jest pod ww. adresem. U. organy celne wysłały na ten adres wezwanie do stawienia się celem złożenia wyjaśnień. Takie samo pismo wysłane zostało również na adres K. ul. B., jednak V.J. nie zgłosił się i nie złożył wyjaśnień. Jednocześnie strona u. oświadczyła, iż do dnia przygotowania odpowiedzi na wniosek nie odnotowano faktu dokonania przez V.J. zgłoszenia celnego towarów w procedurze importu, których nadawcą była firma "A." M.D..

Pismem z (...) 2018r. organ I instancji ponownie powiadomił skarżącego (eksportera towaru) o podstawach, na których zamierza oprzeć swoją decyzję oraz wyznaczył 30-dniowy termin na przedstawienie przez ww. stanowiska w przedmiotowej sprawie.

Decyzją z (...) 2018r. nr (...) Naczelnik unieważnił zgłoszenie celne wywozowe (...) 2018z (...) 2015 r.

Organ I instancji zauważył, że w niniejszej sprawie towar został zgłoszony do procedury wywozu zgodnie z (...) z (...) 2015 r. i urząd celny wyjścia otrzymał od urzędu celnego wyprowadzenia komunikat IE599 w systemie elektronicznym ECS przed upływem terminu wynikającego z art. 796e ust. 2 RWKC o jego wyprowadzeniu z obszaru celnego Wspólnoty. Jednakże z nadesłanego przez l. administrację celną pisma z (...) 2017 r. nr (...) wynika, że towar objęły zgłoszeniem celnym MRN (...) z (...) 2015 r. nie wystąpił poza obszar Unii Europejskiej. Z odpowiedzi U. administracji celnej wynika, że towar nie wjechał na terytorium U., a tym samym nie opuścił obszaru celnego Unii Europejskiej. Ustalenia te są spójne z informacjami uzyskanymi od władz celnych L.. Zdaniem Naczelnika uzasadnione jest zatem twierdzenie, iż towar nie opuścił obszaru celnego Unii Europejskiej.

W ocenie organu I instancji przedstawione przez stronę jako alternatywne dowody w postaci: faktury nr (...) z (...) 2015 r., dowodów wpłaty gotówki z (...) 2015 r. i (...) 2015r., nie potwierdzają iż towary ujęte w zgłoszeniu celnym (...) w dniu (...) 2015 r. opuściły obszar celny Unii Europejskiej. Zatem, w ocenie Naczelnika, procedura wywozu towaru nie została zrealizowana zgodnie z art. 161 ust. 1 WKC.

Wyjaśnił następnie, że wprawdzie stan faktyczny niniejszej sprawy nie odpowiada dyspozycji przepisu art. 796e ust. 2 RWKC, bowiem urząd celny wyjścia otrzymał od urzędu celnego wyprowadzenia komunikat IE599 w systemie elektronicznym ECS przed upływem terminu wynikającego z art 796e ust. 2 RWKC, jednakże późniejsze postępowanie wykazało, iż urząd celny wyprowadzenia potwierdził nieprawdę, bowiem towar faktycznie nie opuścił obszaru celnego Wspólnoty.

Mając zaś na uwadze, iż procedura wywozu nie została w sposób prawidłowy zakończona, organ celny wywozu zobligowany był do unieważnienia zgłoszenia celnego wywozowego.

Dodał, że podjęte działania w postaci współpracy z władzami celnymi R. U., doprowadziły do uzyskania dowodów, że w stosunku do towaru objętego zgłoszeniem celnym (...) z (...) 2015 r., mimo jego zadeklarowania do wywozu, brak jest dowodów na jego wywóz poza obszar celny Wspólnoty. Zdaniem Naczelnika dowodem na faktyczne wyprowadzenie towaru z obszaru celnego Wspólnoty nie jest komunikat IE 599, który został wygenerowany w sytuacji, gdy nie została przeprowadzona rewizja celna środka przewozowego, na którym miał znajdować się towar.

Dokonując oceny przedstawionych przez stronę dowodów wskazał, że wszystkie wskazywały na to, że prawdopodobnie skarżący dokonał sprzedaży towaru, ale żaden z tych dowodów nie wskazuje w sposób dostateczny, że towar został wyprowadzony z obszaru Wspólnoty. Dodał, iż przedstawione dokumenty (faktura sprzedaży, potwierdzenie wykonanej operacji, zgłoszenie celne), nie są dowodami, które jednoznacznie pozwoliły by stwierdzić, że wywóz taki miał miejsce, a zgodnie z art. 199 ust. 1 RWKC przestrzeganie wszelkich obowiązków odnoszących się do objęcia danych towarów procedurą obciąża zgłaszającego.

Pismem z (...) 2018r. uzupełnionym pismem z (...) 2018r. skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji Naczelnika wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania.

Decyzją z (...) 2018 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z (...) 2018r. o unieważnieniu zgłoszenia celnego wywozowego.

Organ II instancji wyjaśnił na wstępie, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy prawa materialnego obowiązujące przed dniem 1 maja 2016 r., tj. rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z ze zm., dalej jako: "WKC") oraz rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993 r. ze zm., dalej jako: "RWKC"), które obowiązywały w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego z (...) 2015 r.

W ocenie organu odwoławczego z dowodów przedstawionych w trakcie prowadzonego postępowania przez stronę, w szczególności z kserokopii zgłoszenia celnego (...) z (...) 2015 r. nie wynika, iż przedmiotowy towar został wywieziony z obszaru celnego Unii Europejskiej. Wyjaśnił, że na ww. zgłoszeniu brak jest potwierdzenia wywozu towaru przez urząd wyprowadzenia. Dodał, że dokument ten potwierdza jedynie zgłoszenie (...) 2015 r. towaru w postaci: kluczy, pomp do zanieczyszczeń, szlifierek, wkrętarek o masie brutto (...) kg i wartości (...) zł do procedury wywozu przez firmę "A." M.D. oraz wskazuje odbiorcę towaru V.J. V., K. U.. Natomiast dowód w postaci wydruku z wygenerowanego komunikatu (IE599), potwierdzającego wywóz towaru ujętego w zgłoszeniu celnym nr (...) z (...) 2015 r. z obszaru UE w dniu (...) 2015 r. nie może być uznany za dowód potwierdzający wywóz towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej, w sytuacji gdy istnieją wiarygodne dowody potwierdzające, że do takiego wywozu nie doszło. Podkreślił, że takim dowodem jest pismo l. administracji celnej z (...) 2017 r. nr (...) oraz pisma u. administracji celnej z (...) 2017r. nr (...) oraz z (...) 2018r. nr (...) .

Ponadto, w ocenie Dyrektora IAS, przedstawiony przez skarżącego dowód w postaci faktury eksportowej z (...) 2015 r. nr (...) potwierdza jedynie przeprowadzenie transakcji pomiędzy stroną, a podmiotem mającym siedzibę na U. i nie stanowi jednoznacznego dowodu potwierdzającego wywóz towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej. Wskazał, że sam fakt, iż druga strona umowy wskazała w fakturze miejsce siedziby znajdujące się poza obszarem Unii nie może w braku innych dowodów przesądzać, że towar został wyprowadzony z jej obszaru. Następnie organ II instancji wyjaśnił, że z załącznika do faktury (...) z (...) 2015 r. wynika, iż towary w nim wyszczególnione zostały przyjęte przez nabywcę i będą wywiezione z terytorium Polski, a zatem również powyższy dokument nie jest dowodem potwierdzającym faktyczny wywóz towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej. Takim potwierdzeniem, w ocenie organu odwoławczego nie są również dowody wpłaty z (...) 2015 r., bowiem potwierdzają one jedynie dokonanie operacji finansowej pomiędzy stroną, a V.J. z U.. Świadczą o wpłacie przez V.J. na rzecz strony (...) 2015 r. kwoty (...) zł oraz (...) 2015 r. kwoty (...) zł. Dyrektor IAS podkreślił przy tym, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w tym pism l. administracji celnej z (...) 2017 r. nr (...) oraz u. administracji celnej z (...) 2017r. nr (...) i z (...) 2018r. nr (...) , który jest spójny zastrzeżenia budzi także wiarygodność oświadczenia V.J. z (...) 2018 r., z którego wynika, iż towary zakupione od firmy "A." M.D. na podstawie faktury z (...) 2015 r. nr (...) zostały przez niego odebrane i wywiezione z terytorium Unii Europejskiej.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że przyjęcie w niniejszej sprawie za dowód pism l. administracji celnej z (...) 2017 r. nr (...) oraz u. administracji celnej z (...) 2017r. nr (...) i z (...) 2018r. nr (...) było w pełni zasadne i zgodne z obowiązującymi przepisami.

W zakresie zarzutu strony dotyczącego nieodebrania zeznań od V.J. Dyrektor IAS wyjaśnił, że organ celny I instancji wnioskiem z (...) 2017r. wystąpił do władz celnych U. o przesłuchanie ww. osoby w charakterze świadka. Pismem z (...) 2017r. władze celne U. poinformowały, iż mimo wysłania wezwań na adres zameldowania V.J. do stawienia się celem złożenia zeznań nie zgłosił się i nie złożył zeznań. Natomiast (...) 2018 r. złożone zostało oświadczenie V.J., z którego wynika, iż towary ujęte między innymi na fakturze z (...) 2015 r. nr (...) zostały nabyte przez ww. od firmy "A." M.D., a następnie wywiezione poza terytorium Unii Europejskiej. W tej sytuacji, zdaniem organu, przesłuchanie V.J. nie wniosłoby nowych okoliczności istotnych dla sprawy. Dyrektor IAS dodał, że na podstawie zebranego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości ustalony został stan faktyczny sprawy, z którego jednoznacznie wynika, iż ww. towary nie zostały wprowadzone na obszar celny U. oraz, że V.J. nie dokonał na U. zgłoszenia ww. towarów w procedurze importu. W związku z powyższym organ I instancji słusznie uznał, iż skoro okoliczności mające znaczenie dla sprawy stwierdzone są wystarczająco innym dowodem przesłuchanie V.J. stało się bezprzedmiotowe.

Pismem z (...) 2018r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na ww. decyzję organu II instancji wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Dyrektorowi IAS strona zarzuciła:

– naruszenie art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej jako: "o.p.") w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2018 r., poz. 167, ze zm.) poprzez niezebranie przez organ wystarczającego materiału dowodowego w sprawie,

– naruszenie art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 prawa celnego poprzez niewystarczające zbadanie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie skutkującym wydaniem decyzji stwierdzającej nieopuszczenie przez zgłaszany towar obszaru celnego Unii Europejskiej, w sytuacji gdy skarżący przedstawił na żądanie organu dowody świadczące o tym, że zgłaszany towar opuścił obszar celny Unii Europejskiej, a dowody te były spójne i wystarczające,

– bezpodstawne zastosowanie art. 251 pkt 2 lit. b, w związku z art. 796da ust. 4 oraz art. 796e ust. 2 RWKC, w sytuacji, gdy ustalony przez organ stan faktyczny sprawy nie dawał podstaw do unieważnienia zgłoszenia celnego wywozowego.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała m.in., że w jej ocenie materiał dowodowy w sprawie jest niepełny, a organy zamiast swobodnej oceny dowodów zastosowały dowolną ocenę dowodów poprzez pominięcie kompletu dokumentów przedstawionych przez skarżącego na rzecz uznania za decydujący dowód informacje, których rzetelności w żaden sposób nie próbowały zweryfikować. Dodała, że przedstawiona przez skarżącego dokumentacja potwierdzająca wywóz towaru jest kompletna w świetle wymagań jakie można racjonalnie postawić wobec podmiotu zajmującego się sprzedażą eksportową. W konsekwencji, zdaniem skarżącego, nie powinien zostać zastosowany art. 251 pkt 2 lit. b, w związku z 796da ust. 4 oraz 796e ust. 2 RWKC, gdyż w świetle tych przepisów dowody przedstawione przez stronę należy uznać za dostatecznie potwierdzające opuszczenie obszaru celnego Wspólnoty przez towary objęte niniejszą skargą.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa uzasadniającego jej wyeliminowanie z obrotu.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy celne w świetle zebranego materiału dowodowego oraz przepisów prawa miały podstawę do stwierdzenia, że brak było dowodów jednoznacznie potwierdzających, iż towar objęty procedurą wywozu został faktycznie wyprowadzony poza obszar celny UE, co w konsekwencji doprowadziło do unieważnienia zgłoszenia celnego w procedurze wywozu i czy organ miał prawo unieważnić zgłoszenie celne mimo wygenerowania w systemie ECS komunikatu IE 599 potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii, jakie przepisy znajdują zastosowanie w rozpoznawanej sprawie

Przedmiotowe zgłoszenie celne zostało złożone (...) 2015 r., tj. kiedy obowiązywały przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Z dniem 1 maja 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające Unijny Kodeks Celny.

Prawidłowo organy celne przyjęły, że wobec braku przepisów przejściowych do oceny zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie przepisów nowych stosuje się przepisy materialnoprawne obowiązujące w dacie tych zdarzeń, zaś przepisy proceduralne mają zastosowanie do wszystkich postępowań zawisłych w momencie ich wejścia w życie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Przepisy art. 161-162 WKC regulują procedurę wywozu, a przepisy art. 788-796e RWKC, określają zasady dokumentowania oraz potwierdzenia faktycznego wyprowadzenia towaru poza teren Unii.

Stosownie do treści art. 161 ust. 1 WKC, procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Unii. Dokonanie wywozu wymaga spełnienia przewidzianych dla niego formalności, z uwzględnieniem środków polityki handlowej oraz, jeśli znajdują zastosowanie, należności celnych wywozowych.

Zgodnie z art. 162 WKC, zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu.

Szczegółowy tryb wymiany informacji pomiędzy organami celnymi w wypadku objęcia towaru procedurą wywozu poza obszar celny Unii uregulowano w rozdziale 3 "Wymiana danych wywozowych między organami celnymi z wykorzystaniem technologii informatycznej i sieci komputerowych" rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93.

Zgodnie z art. 796d ust. 2 RWKC urząd celny wyprowadzenia przesyła "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" do urzędu celnego wywozu, najpóźniej w dniu roboczym następującym po dniu, w którym towary opuściły obszar celny Unii.

W przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami urząd celny wyprowadzenia może przesłać komunikat w późniejszym terminie.

W rozpoznawanej sprawie zgłoszenie celne zostało dokonane z wykorzystaniem Systemu Kontroli Eksportu (ECS). System ten jest systemem unijnym umożliwiającym wymianę zgłoszenia wywozowego i wymianę informacji w formie elektronicznej między urzędami celnymi na terenie Unii Europejskiej. Dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Unii jest komunikat IE 599 podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych. Komunikat IE 599 zawiera dane zgłoszenia z momentu zwolnienia zgłoszenia do procedury wywozu oraz informacje o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru na granicy. Komunikat IE 599 jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu. Otrzymanie przez zgłaszającego komunikatu IE 599, który zawiera informację o potwierdzeniu wywozu, stanowi dowód dokonania eksportu.

W przypadku jednak, gdy ustalono, że procedura wywozu otwarta w Polsce nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej, w pełni uzasadnione jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru.

Zgodnie z art. 796da ust. 4 RWKC taki dowód może stanowić w szczególności jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich:

a) kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Unii;

b) dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Unii;

c) oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Unii;

d) dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego Unii;

e) prowadzony przez przedsiębiorców rejestr towarów dostarczonych na platformy wiertnicze i produkcyjne ropy naftowej i gazu oraz turbiny wiatrowe.

W rozpoznawanej sprawie organ celny stwierdził, że procedura wywozu otwarta w Polsce według dokumentu (...) nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej. Swoje stanowisko oparł na dowodach uzyskanych od l. i u. władz celnych, w szczególności pisma nr (...) z (...) 2017 r. przekazanego przez administrację celną L. oraz pism z (...) 2017r. nr (...) i z (...) 2018r. nr (...) u. administracji celnej.

Z informacji uzyskanej od l. organów celnych wynika, że procedura wywozu realizowana na podstawie zgłoszenia celnego nr (...) z dnia (...) 2015 r. została nieprawidłowo zamknięta, a towar objęty zgłoszeniem nie został wywieziony poza obszar Unii Europejskiej. Z pisma u. administracji celnej z (...) 2017r. wynika zaś, że po dokonaniu analizy elektronicznych baz danych Państwowej Fiskalnej Służby nie odnotowano faktu przywozu towarów środkiem transportu o numerze rejestracyjnym (...) na adres V.J., ul. W., K.. Nie ustalono również faktu przemieszczania ww. pojazdu, pomimo wykorzystania możliwości zintegrowanego międzyresortowego systemu informatyczno-telekomunikacyjnego do kontroli osób, pojazdów i towarów przekraczających granicę państwową. Ponadto z pisma u. administracji celnej z (...) 2018r. wynika, że V.J., pomimo skierowania do niego wezwań na dwa adresy, nie zgłosił się i nie złożył wyjaśnień. Jednocześnie strona u. oświadczyła, iż do dnia przygotowania odpowiedzi na wniosek nie odnotowano faktu dokonania przez V.J. zgłoszenia celnego towarów w procedurze importu, których nadawcą była firma "A." M.D. z M. M..

W toku postępowania wyjaśniającego organ celny wezwał skarżącego do nadesłania dokumentów potwierdzających dokonanie wywozu towaru. Skarżący w toku postępowania przedłożył następujące dokumenty: kserokopię zgłoszenia celnego (...) z (...) 2015 r., fakturę nr (...) z (...) 2015 r., dowody wpłaty gotówki z (...) 2015 r., komunikat IE 599. W aktach znajduje się również oświadczenie V.J. z (...) 2018 r.

Z kserokopii ww. zgłoszenia celnego nie wynika, iż przedmiotowy towar został wywieziony z obszaru celnego Unii Europejskiej. Brak jest na nim potwierdzenia wywozu towaru przez urząd wyprowadzenia. Dokument ten potwierdza jedynie zgłoszenie towaru do procedury wywozu oraz wskazuje odbiorcę towaru. Natomiast dowód w postaci wydruku z wygenerowanego komunikatu (IE599), potwierdzającego wywóz towaru ujętego w zgłoszeniu celnym nr (...) z (...) 2015 r. z obszaru UE w dniu (...) 2015 r. nie może być uznany za dowód potwierdzający wywóz towaru z obszaru celnego UE, w sytuacji gdy istnieją wiarygodne dowody potwierdzające, że do takiego wywozu nie doszło.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż decydujące znaczenie należy przypisać kwestii materialnego opuszczenia przez towar granicy UE, zgodnie z wymogami art. 162 WKC. Dokumenty formalne określone przepisami RWKC mają zaś służyć odzwierciedleniu rzeczywistych zdarzeń. Stąd wniosek, że za równoznaczną, w rozumieniu art. 796 e ust. 2 RWKC, z nieotrzymaniem komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia", należy rozumieć taką sytuację, w której formalny dokument został wygenerowany, jednak nie odzwierciedla on rzeczywistości. Bez względu na to, czy jest to efekt świadomego, przestępczego działania, czy też skutek błędu co do istotnych okoliczności faktycznych dotyczących materialnych przesłanek uznania skuteczności wywozu towaru poza obszar Unii.

Komunikat IE599 wskazujący, że towar objęty zgłoszeniem celnym opuścił obszar celny Wspólnoty, nie ma przesądzającego znaczenia dla stwierdzenia wywozu towaru w sytuacji, gdy istnieją wiarygodne dowody potwierdzające, że do takiego wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty nie doszło. Także dokument zgłoszenia celnego nr (...) nie może dokumentować wywozu towaru, gdyż potwierdza on tylko dokonanie zgłoszenia w urzędzie celnym wyjścia, wskazuje na rodzaj i ilość towaru, który miał być przedmiotem wywozu. Nie stanowi jednakże dowodu na faktyczny wywóz towaru poza granice Wspólnoty.

Stanowiąca w ocenie strony alternatywny dowód wywozu towaru faktura eksportowa nr (...) z (...) 2015 r. potwierdza jedynie przeprowadzenie transakcji pomiędzy stroną, a podmiotem mającym siedzibę na U. i również nie stanowi jednoznacznego dowodu potwierdzającego wywóz towaru z obszaru celnego UE. Sam fakt, że druga strona umowy wskazała w fakturze miejsce siedziby znajdujące się poza obszarem UE nie może w braku innych dowodów przesądzać, że towar został wyprowadzony z jej obszaru. Natomiast z załącznika do ww. faktury wynika, iż towary w nim wyszczególnione zostały przyjęte przez nabywcę i będą wywiezione z terytorium Polski. Powyższy dokument nie jest również dowodem potwierdzającym faktyczny wywóz towaru z obszaru celnego UE. Kolejne dokumenty przedstawione przez skarżącego, tj. dowody wpłaty z (...) 2015 kwoty (...) zł oraz z (...) 2015 r. kwoty (...) zł potwierdzają jedynie dokonanie operacji finansowych pomiędzy stroną, a V.J. z U..

W ocenie Sądu, powyższe argumenty przemawiały za tym, aby nie uznać przedłożonych dokumentów za wystarczające dla udowodnienia, że towar został wywieziony poza obszar celny Unii Europejskiej.

Podkreślić należy, że rzeczą skarżącego było wykazanie, iż towar, który został objęty zgłoszeniem celnym wywozowym, został wyprowadzony poza obszar celny Wspólnoty. Brzmienie art. 796da ust. 4 RWKC ("dowód może w szczególności stanowić jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich") wskazuje, że dla wykazania faktu wywozu towaru wystarczy przedstawienie jednego z dokumentów, o których mowa w tym przepisie. Strona może także przedłożyć zupełnie inny, niewymieniony w tym artykule, dokument. Istotne jest jedynie to, by dokument, na który powołuje się strona, był wiarygodny, a więc by miał postać oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii. Dokument taki musi również pozwalać na identyfikację wywiezionego towaru w taki sposób, by można było bez żadnych wątpliwości stwierdzić, że dotyczy tego samego towaru, który został zgłoszony do procedury wywozu. Ocena mocy dowodowej i wiarygodności danego dokumentu należy natomiast do organu celnego, który potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu, jeżeli jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 796 da ust. 4 RWKC są dostateczne (art. 796e ust. 1 lit. b RWKC).

W świetle powyższego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego. Wbrew twierdzeniom skarżącego, dokonana przez organ celny ocena dokumentów przez nią przedłożonych nie była dowolna. Dokumenty te, jak każdy inny dowód, podlegają ocenie organów celnych i mogą być weryfikowane przez inne dowody. Słusznie stwierdził organ, że dokumenty przedstawione przez skarżącego nie są dowodem na wywóz towarów poza obszar celny Unii Europejskiej.

Z nadesłanych przez skarżącego dokumentów wynika jedynie, że towar został sprzedany przez skarżącego podmiotowi zagranicznemu. Przedstawione dokumenty uprawdopodobniły podjęte przez skarżącego czynności, które mogły zmierzać do wyprowadzenia towaru z obszaru Wspólnoty (faktura sprzedaży). Brak jednak dowodów, które pozwoliłyby stwierdzić, że wywóz taki miał faktycznie miejsce.

W piśmie z (...) 2017 r. l. administracja celna poinformowała, że towary objęte wyżej wymienionym zgłoszeniem nie opuściły terytorium Unii Europejskiej Powyższe pismo zostało przekazane w ramach współpracy w sprawach celnych między Polską a L. uregulowanych porozumieniem między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej z Rządem Republiki L. o współpracy i pomocy wzajemnej w sprawach celnych.

Zgodnie z treścią art. 194 Ordynacji podatkowej dokument urzędowy to dokument sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub innej jednostki, jeśli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Ordynacja nie ogranicza pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Dokumentem urzędowym jest także dokument sporządzony przez organy władzy publicznej innego państwa i honorowany przez władze Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie odrębnych przepisów. W myśl art. 86 Prawa celnego organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego korzystają z domniemania autentyczności i prawdziwości, chyba że zostanie ono skutecznie obalone innymi dowodami. Prawidłowo przeprowadzone przez organy celne państwa członkowskiego kontrole procedur wywozowych są wiążące dla organów celnych drugiego państwa członkowskiego i nie podlegają postępowaniu sprawdzającemu.

Zgodnie z art. 796e RWKC urząd celny wywozu potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu w następujących przypadkach:

a) po otrzymaniu komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia;

b) jeżeli, w przypadkach określonych w art. 796da ust. 2, nie otrzymał w ciągu 10 dni komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia, ale jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 796da ust. 4 są dostateczne.

Jeżeli w ciągu 150 dni od daty zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie otrzymał komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia ani dostatecznych dowodów zgodnie z art. 796da ust. 4, urząd celny wywozu może uznać to za informację, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty. O unieważnieniu zgłoszenia wywozowego urząd celny wywozu informuje eksportera lub zgłaszającego oraz deklarowany urząd celny wyprowadzenia.

Jak już wyżej wskazano, dokumentem potwierdzającym wywóz towarów zgodnie z art. 796e ust. 1 lit. a RWKC jest komunikat IE 599 – "Potwierdzenie wywozu", który jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu po otrzymaniu z urzędu wyprowadzenia komunikatu IE 518 – "Wynik kontroli w urzędzie wyprowadzenia". W rozpoznawanej sprawie organ celny L. nie potwierdził wywozu towarów z obszaru Unii. Konsekwencją powyższego było wezwanie eksportera – skarżącego do dostarczenia dowodów, że towary opuściły obszar celny Unii. Dowody przedstawione przez skarżącego były niedostateczne i nie potwierdzały wyprowadzenia towarów poza obszar celny Unii. Powyższe zaś uzasadniało unieważnienie zgłoszenia. Zgodnie bowiem z art. 251 ust. 2 pkt b RWKC, w drodze odstępstwa od art. 66 ust. 2 WKC, zgłoszenie celne może zostać unieważnione po zwolnieniu towarów w przypadku innych towarów niż wymienione w art. 251 ust. 2 pkt a, w odniesieniu do których urząd celny wywozu został poinformowany, zgodnie z art. 792a ust. 1, lub uznaje on, zgodnie z art. 796e ust. 2, że zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty.

Nawiązując do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie organy celne dokonały prawidłowej i wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w toku postępowania dowodów. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organy celne podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ocena dokonanych ustaleń odpowiada prawu, nie narusza bowiem granic swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Organy celne według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania oceniły wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, rozpatrzyły przy tym poszczególne dowody nie tylko odrębnie, ale także we wzajemnej łączności. To spójność i kompatybilność zebranych informacji nadała im przymiot wiarygodności. Zauważyć również trzeba, że organy celne nie wartościowały poszczególnych dowodów i każdy z nich poddały ocenie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Wobec niestwierdzenia wywozu i nieudokumentowania dokonania tego wywozu przez skarżącego, organy zobligowane były do unieważnienia zgłoszenia celnego. Wbrew twierdzeniom skarżącego ustalony w sprawie stan faktyczny niewątpliwie dał podstawy do unieważnienia zgłoszenia celnego z (...) 2015 r.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.