Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1837/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 92 ust 1 i ust 4
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Anna Ważbińska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. S.A. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 208/12 w sprawie ze skargi B. S.A. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od B. S.A. w K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 900 (dziewięćset) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 30 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 208/12, oddalił skargę [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

I

W wyniku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2011 r. we Włocławku na drodze krajowej nr 1 stwierdzono, że zespołem pojazdów – 3-osiowym samochodem ciężarowym marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i 2-osiową przyczepą ciężarową marki [...] (dalej: skarżąca) wykonywała przewóz drogowy na potrzeby własne. Jego przedmiotem było ok. [...] kg luzem odpadu w postaci zużytych akumulatorów, stanowiących towar niebezpieczny – odpad –o numerze UN 2794 – akumulatory mokre, napełnione kwasem. W wyniku kontroli stwierdzono, że umieszczony na samochodzie ciężarowym kontener, w którym znajdowały się luzem zużyte akumulatory, nie był szczelny. Spod tylnej uchylnej burty wydobywała się znaczna ilość elektrolitu w postaci kropli spadających na podłoże. Spowodowało to, że podczas zatrzymania pojazdu do kontroli na podłożu zaobserwowano kilka plam elektrolitu, który wydostał się z kontenera. Sporządzony protokół kontroli został podpisany przez wykonującego przewóz kierowcę bez zastrzeżeń.

[...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...], działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.; daje ustawa o transporcie drogowym) nałożył na B[...] karę pieniężną w wysokości [...] zł, na którą składają się kary – [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych w kontenerze niespełniającym wymagań określonych w części 6 i 7 umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz.U. z 2011 Nr 110, poz. 641 ze zm.; dalej Umowa ADR) , stanowiącym naruszenie ujęte w punkcie Ip. 6.3.8 załącznika do ustawy, oraz za wykonywanie przewozu drogowego luzem towarów niedopuszczonych do przewozu luzem - naruszenie ujęte w Ip. 6.2.2 załącznika do ustawy – kara w wysokości [...] zł.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła [...] decyzją z [...] października 2011 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, iż argumentacja odwołującej się, iż pojemniki wymieniane za pomocą zabieraka hakowego transportowane kontrolowanym zespołem pojazdów, nie były kontenerami w rozumieniu umowy ADR jest bezzasadna. Umowa ADR definiuje zarówno ogólny zakres pojęcia "kontener", jak również różne jego rodzaje, w tym zawiera definicję "kontenera do przewozu luzem", w myśl której jednostki ładunkowe (łącznie z wykładzinami i pokryciami) przeznaczone do przewozu materiałów stałych pozostających w bezpośrednim kontakcie w tymi jednostkami. Definicja ta wskazuje nadto, że kontenerami do przewozu luzem są: wózki, pojemniki, nadwozia wymienne, kontenery korytowe, kontenery na rolkach, skrzynie ładunkowe pojazdów. Tak więc argumentacja, iż żaden z pojemników nie był kontenerem z uwagi na brak naroży zaczepowych, nie znajduje żadnego uzasadnienie w świetle powyższego, gdyż te pojemniki (według strony odwołującej) są jednym z rodzajów kontenerów do przewozu luzem. Spełniają bowiem także definicję ogólną kontenera, tj. są urządzeniami transportowymi o trwałym charakterze oraz specjalnej konstrukcji umożliwiającej przewóz towarów za pomocą jednego lub kilku środków transportu, bez ich przeładunku oraz są wyposażone w urządzenie ułatwiające manipulowanie nimi. Zresztą sama odwołująca przyznaje, że pojemniki transportowane kontrolowanym zespołem pojazdów są wymieniane na pomocą zabieraka hakowego. Dodatkowo organ podniósł, iż w dowodzie rejestracyjnym kontrolowanej przyczepy w rubryce "przeznaczenie" wskazuje - "przewóz kontenerów".

Reasumując organ stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że w momencie kontroli wykonywany był przewóz luzem w kontenerach towaru niebezpiecznego o nr UN 2794 - akumulatory mokre, napełnione kwasem.

W zakresie naruszenia określonego w lp. 6.3.8. – podkreślono, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 199, poz. 1671 ze zm.; dalej: ustawa o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych) w sprawach nieuregulowanych ustawą stosuje się umowę ADR. W myśl art. 8 ust. tej ustawy kontenery służące do przewozu towarów niebezpiecznych powinny odpowiadać postanowieniom umowy ADR, z kolei zaś do przepisu 6.11.2.1. załącznika do tej umowy ADR – kontenery do przewozu luzem wraz wyposażeniem obsługowym i konstrukcyjnym powinny być zaprojektowane i wykonane tak, aby bez utraty zawartości wytrzymywały ciśnienie wewnętrzne spowodowane zawartością i naprężenia podczas normalnych warunków obsługi i przewozu. Stosownie do przepisu 7.3.1.3. umowy kontenery do przewozu luzem powinny być pyłoszczelne oraz zamknięte w taki sposób, aby w normalnych warunkach przewozu obejmujących oddziaływanie wibracji, zmiany temperatury, wilgotności lub ciśnienia ich zawartość nie wydostawała się na zewnątrz. Stosownie do treści przepisu 7.3.1.8. – podczas przewozu na zewnętrznych powierzchniach kontenera do przewozu luzem lub nadwozia pojazdu nie powinny występować żadne niebezpieczne pozostałości.

Stosownie do przepisu VV14 zawartego w rozdziale 7.33 umowy ADR zużyte akumulatory mogą być przewożone luzem w specjalnie wyposażonych pojazdach lub kontenerach (nie dopuszcza się stosowania do tego celu dużych kontenerów z tworzywa sztucznego). Pojemniki są jednym z rodzajów kontenerów do przewozu towarów niebezpiecznych luzem. Niezależnie jednak od rodzaju użytego kontenera jego konstrukcja powinna wykluczyć podczas przewozu możliwość wycieku towarów niebezpiecznych.

W przedmiotowej sprawie podczas kontroli stwierdzono, i nie podlega to kwestionowaniu, iż spod tylnej uchylonej burty kontenera wydobywała się znaczna ilość elektrolitu, w postaci kropli spadających na podłoże. Zatem żrący elektrolit wydostawał się na zewnątrz kontenera i nie może budzić wątpliwości, iż kontener użyty w kontrolowanym przewozie nie spełniał wymagań określonych w części 6 i 7 umowy ADR, a to potwierdza zasadność nałożonej kary.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalając skargę [...] na powyższą decyzję stwierdził, poza sporem pozostaje fakt, iż w wyniku kontroli drogowej przeprowadzonej przez upoważniony organ w dniu [...] czerwca 2011 r. w miejscowości Włocławek na drodze krajowej nr 1 stwierdzono, że zespołem pojazdów – 3-osiowym samochodem ciężarowym marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i 2-osiową przyczepą ciężarową marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] przedsiębiorstwo [...] wykonywało przewóz drogowy na potrzeby własne ok. [...] kg luzem odpadu w postaci zużytych akumulatorów, stanowiących towar niebezpieczny – odpad – o numerze UN 2794 – akumulatory mokre, napełnione kwasem, z miejscowości [...] do miejscowości [...]

Zdaniem Sądu I instancji organy prawidłowo ustaliły, iż przedmiotowym przewozem [...] dokonywała transportu odpadu - towaru niebezpiecznego o numerze – [...] -w kontenerze luzem. Sama skarżąca w skardze przyznaje, że przedmiotowy odpad – przewożony był w pojemnikach wymienianych za pomocą zabieraka hakowego. Przyznała również, że pojemnik ten nie był wystarczająco szczelny. W jej ocenie jednak nieszczelność ta nie była duża, skoro zwolniono pojazd z punktu kontroli i zezwolono na dalsze kontynuowanie przewozu, czyli nie zostały naruszone przepisy stwarzające zagrożenie dla życia i środowiska. W przedmiotowej sprawie przewóz towaru niebezpiecznego UN 2794 – akumulatory mokre, napełnione kwasem wykonywany był w pojemnikach – stanowiących w istocie kontenery, z których jeden nie spełniał wymagań określonych w części 6 i 7 umowy ADR. Przyznała to sama skarżąca w skardze potwierdzając nieszczelność pojemnika powodującą wyciek elektrolitu, przy czym w jej ocenie jest to tylko niespełnieniem wymagania, o którym mowa w pkt. 3 przepisu szczególnego VV14 w rozdziale 7.3.3 umowy ADR. W ocenie Sądu I instancji właśnie niespełnienie tego wymienionego wymagania potwierdza w konsekwencji naruszenie wymogów dotyczących właściwości użytych do przewozu luzem kontenerów, czyli w istocie przesądza o naruszenie wymagań umowy ADR – co w rezultacie przesądza o prawidłowym zakwalifikowaniu ustalonego stanu faktycznego jako naruszenie przepisu wskazanego w lp. 6.3.8. załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

W zakresie drugiej nałożonej, kwestionowaną decyzją, kary przewidzianej w lp. 6.2.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, tj. wykonywania przewozu drogowego luzem towarów niedopuszczonych do przewozu luzem, skład orzekający podziela w tym zakresie stanowisko zaprezentowane przez orzekające w sprawie organy. Wskazanie określonego przepisu szczególnego VV14 – w tabeli A umowy ADR oznacza, że dopuszczony przewóz luzem może być wykonany tylko zgodnie z warunkami określonymi tym przepisem szczególnym oraz zgodnie z wymaganiami zawartymi w oddziale 7.3.1. załącznika A do umowy – "przepisy dotyczące przewozu luzem". Przewóz luzem w kontenerze towaru niebezpiecznego o numerze UN 2794 akumulatory mokre, napełnione kwasem jest dopuszczony pod warunkiem, gdy konstrukcja kontenera wyklucza podczas przewozu możliwość wycieku z nich materiału żrącego (przepis VV14 zawarty w 7.3.3. umowy ADR) oraz kontenery do przewozu luzem, kontenery i nadwozie są pyłoszczelne oraz zamknięte w taki sposób, aby w normalnych warunkach przewozu obejmujących oddziaływanie wibracji, zmiany temperatury, wilgotności lub ciśnienia ich zawartość nie wydostała się na zewnątrz (przepis 7.3.1.3. załącznika A umowy ADR).

W niniejszej sprawie warunki te nie zostały zachowane. Strona skarżąca wszak nie przeczy, iż podczas kontroli stwierdzono, iż spod tylnej klapy uchylonej burty kontenera (pojemnika) wydobywała się znaczna ilość elektrolitu, w postaci kropli spadających na podłoże. Nie może zatem być w tych okolicznościach podważane, że warunki dopuszczalności przewozu luzem towaru niebezpiecznego o numerze UN 2794 określone w przepisie VV 14 z rozdziału 7.3.3. umowy nie zostały zachowane.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, w zgodzie z prawem wymierzając [...] przedmiotową karę. Jej wysokość odpowiada obowiązującym normom, zgodna jest bowiem z karami wymienionymi w lp. 6.3.8. i lp. 6.2.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

II

Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniosła [...], zaskarżając je w całości i domagając się uchylenia w całości zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji względnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 92 ust 1 pkt 1, art. 92 ust. 4 w związku z Ip. 6.3.8. załącznika do ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz 6.11.2.1, 7.1.4, 7.3.1.3 umowy ADR poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów, w wyniku, czego Sąd, na podstawie ww. przepisów potrzymał decyzję o nałożeniu na [...] kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych w kontenerze niespełniającym wymagań określonych w części 6 i 7 umowy ADR, gdy tymczasem przewóz odbywał się specjalnie wyposażonymi pojazdami, z pojemnikami wymienianymi za pomocą zabieraka hakowego, niebędącymi w pojemnikach niebędących kontenerami w rozumieniu umowy ADR;

2) przepisów prawa materialnego naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 92 ust. 1 pkt 1, art. 92 ust. 4 w zw. z Ip. 6.2.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz 7.1.1, 7.3.1.1 umowy ADR, poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów, w wyniku, czego Sąd, na podstawie ww. przepisów podtrzymał decyzję o nałożeniu na [...] kary pieniężnej w wysokości [...]zł za wykonywanie przewozu drogowego luzem towarów niedopuszczonych do przewozu luzem, podczas gdy UN 2794 akumulatory mokre, napełnione kwasem - jest towarem niebezpiecznym dopuszczonym do przewozu luzem, ponieważ w kolumnie (17) pozycji o tym numerze UN tabeli A w dziale 3.2 umowy ADR wpisany jest kod przepisu szczególnego W14;

3) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art, 1, 3, 134, 135, 141, 145 i 151 p.p.s.a., poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpoznania sprawy, w szczególności przez: zaniechanie odpowiedzi na wszystkie zarzuty postawione we wniesionej do WSA skardze, a dotyczące zasadności nałożenia na spółkę kary pieniężnej; pominięcie złożonych do akt sprawy dowodów; niewyjaśnienie przyczyny, dla której WSA uznał, iż niedopuszczenie dowodów zgłaszanych przez stronę skarżącą było uzasadnione.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Wniesiona skarga kasacyjna powołuje obydwie podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 p.p.s.a. Zarzuca się w niej Sądowi pierwszej instancji zarówno naruszenie prawa materialnego (pkt 1), jak i naruszenie przepisów prawa procesowego, które - w ocenie strony - miało istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Jak akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych w sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie - w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Nieuzasadnione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 1, 3, 134, 135, 141, 145 i 151 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpoznania sprawy, w szczególności przez: zaniechanie odpowiedzi na wszystkie zarzuty postawione we wniesionej do WSA skardze, a dotyczące zasadności nałożenia na spółkę kary pieniężnej; pominięcie złożonych do akt sprawy dowodów; nie wyjaśnienie przyczyny, dla której WSA uznał, iż niedopuszczenie dowodów zgłaszanych przez stronę skarżącą było uzasadnione.

Powołane przez kasatora zarzuty naruszenia przepisów postępowania usuwają się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, albowiem autor skargi kasacyjnej nie wskazał, jaką konkretną jednostkę redakcyjną tych przepisów miał na myśli formułując te zarzuty. Ogólnikowe powołanie się na liczbowe oznaczenie artykułu danego aktu normatywnego, zawierającego kilka unormowań (norm prawnych), stanowi naruszenie wymagań konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, co nie pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na dokonanie w tym zakresie kontroli zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 2008 r., II OSK 395/07; LEX nr 466159). Takie sformułowanie zarzutu nie spełnia stawianych prawem wymogów i w konsekwencji uniemożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Prawidłowe powołanie przepisu wymaga bowiem podania konkretnej jednostki redakcyjnej, naruszenia której dopuścił się sąd oraz wykazania w nawiązaniu do realiów rozpoznawanej sprawy, na czym to naruszenie polegało. Naczelny Sąd Administracyjny nie może prowadzić w tym zakresie własnych poszukiwań ani też opierać się na domysłach.

Ponadto, generalnym mankamentem skargi kasacyjnej jest całkowity brak wykazania, na czym polegało naruszenie przez Sąd I instancji tych przepisów, jak również brak wykazania, iż uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak to wymaga przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W świetle utrwalonego orzecznictwa, nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów nie doszło, wyrok sądu I instancji byłby inny (por. m. in. wyrok NSA z dnia 4 października 2012 r., II FSK 437/11; LEX nr 1233849).

Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że w istocie kasator podważa ustalenia stanu faktycznego przez organy oraz zarzuca Sądowi I instancji niedopuszczenie przez Sąd I instancji dowodów powoływanych przez skarżącą. W tym celu kasator powinien raczej zarzucić Sądowi I instancji naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 k.p.a., jednakże tego nie uczynił.

Ponadto, podkreślenia wymaga, że wbrew twierdzeniom kasatora sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego i nie podejmuje z urzędu inicjatywy dowodowej w celu zweryfikowania czy dokonywania ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny orzeka w zasadzie na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. W postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów. Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów – poza dowodami z dokumentów – jest niedopuszczalne (por. wyrok NSA z 30 września 2005 r., FSK 2282/04, Lex Polonica nr 401546).

Uznanie za nieusprawiedliwione tej podstawy kasacyjnej, która odnosiła się do naruszenia przepisów postępowania oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny przy ocenie ustosunkowania się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do stosowania prawa materialnego przez organy orzeka na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku.

Przechodząc do naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w punktach 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, należy stwierdzić, że są one niezasadne.

Nieuzasadniony są również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego wskazane w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej, tj. art. 92 ust 1 pkt 1, art. 92 ust. 4 u.t.d. w związku z Ip. 6.3.8. załącznika do ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz 6.11.2.1, 7.1.4, 7.3.1.3 umowy ADR poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów, w wyniku, czego Sąd, na podstawie ww. przepisów potrzymał decyzję o nałożeniu na [...] kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych w kontenerze niespełniającym wymagań określonych w części 6 i 7 umowy ADR, gdy tymczasem przewóz odbywał się specjalnie wyposażonymi pojazdami, z pojemnikami wymienianymi za pomocą zabieraka hakowego, w pojemnikach niebędących kontenerami w rozumieniu umowy ADR, gdy tymczasem przewóz odbywał się specjalnie wyposażonymi pojazdami, z pojemnikami wymienianymi za pomocą zabieraka hakowego, niebędącymi w pojemnikach niebędących kontenerami w rozumieniu umowy ADR.

Odnosząc się do tych zarzutów, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż nie ulega wątpliwości, iż w rozpoznawanej sprawie zespołem pojazdów - 3-osiowym samochodem ciężarowym marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i 2-osiową przyczepą ciężarową marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]- wykonywany był przewóz towaru niebezpiecznego oznaczonego numerem UN 2794 - akumulatory mokre, napełnione kwasem. Zgodnie bowiem z postanowieniami umowy ADR - którą na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych w sprawach nieuregulowanych tą ustawą należy stosować - przewożony przez skarżącą towar stanowił towar niebezpieczny o nr UN 2794 sklasyfikowany jest jako materiał żrący (nr zagrożenia – 80).

Nie można się zgodzić ze skarżącą, iż jak twierdzi skarżąca: "(...)przewóz odbywał się specjalnie wyposażonymi pojazdami, z pojemnikami wymienianymi za pomocą zabieraka hakowego, niebędących kontenerami w rozumieniu umowy ADR".. Argumentacja skarżącej jakoby pojemniki wymieniane za pomocą zabieraka hakowego transportowane kontrolowanym zespołem pojazdów, nie były kontenerami w rozumieniu umowy ADR, jest bezzasadna z kilku względów.

Umowa ADR w przepisie 1.2.1 definiuje zarówno ogólny zakres znaczeniowy pojęcia kontener, jak również różne jego rodzaje. Należy w szczególności wskazać na zawartą w ww. przepisie definicję kontenera do przewozu luzem, która oznacza jednostki ładunkowe (łącznie z wykładzinami i pokryciami) przeznaczone do przewozu materiałów stałych pozostających w bezpośrednim kontakcie z tymi jednostkami. Powyższa definicja wskazuje ponadto, iż kontenerami do przewozu luzem są: kontenery, kontenery morskie do przewozu luzem, wózki, pojemniki, nadwozia wymienne, kontenery korytowe, kontenery na rolkach, skrzynie ładunkowe pojazdów. Tym samym argumentacja skarżącej, iż żaden z pojemników nie był kontenerem z uwagi na brak naroży zaczepowych nie znajduje żadnego uzasadnienia. Pojemniki bowiem są jednym z rodzajów kontenerów do przewozu luzem. Jednocześnie z dowodów zgromadzonych w aktach sprawy wynika jednoznacznie, iż kontenery przewożone w momencie kontroli drogowej spełniają definicję ogólną kontenera, tj. są urządzeniami transportowymi o trwałych charakterze oraz specjalnej konstrukcji umożliwiającej przewóz towarów za pomocą jednego lub kilku środków transportu, bez ich przeładunku oraz są wyposażone w urządzenie ułatwiające manipulowanie nimi. Ponadto, w dokumencie przewozowym okazanym podczas kontroli wskazano na numery pojemników zdawanych i odbieranych, a skarżąca sama wskazała, iż pojemniki transportowane kontrolowanym zespołem pojazdów są wymieniane za pomocą zabieraka hakowego, zaś w sprawie bezsporne jest, iż przewożone akumulatory pozostawały w bezpośrednim kontakcie z przestrzenią ładunkową kontenerów, a zatem objęte były definicją kontenera zawartą w przepisie 1.2.1 umowy ADR. Poza tym, dowód rejestracyjny kontrolowanej przyczepy marki PNTL o numerze rejestracyjnym [...]w rubryce "Przeznaczenie" wskazuje na "Przewóz kontenerów".

Reasumując, należy stwierdzić biorąc również pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci: a) dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy, b) dowodu rejestracyjnego przyczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], c) dokumentu przewozowego wskazującego na numery pojemników zdawanych i oddawanych, d) protokołu kontroli nr [...]podpisanego przez kierowcę bez uwag – iż w momencie kontroli wykonywany był przewóz luzem w kontenerach towaru niebezpiecznego o nr UN 2794 akumulatory mokre, napełnione kwasem.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji słusznie podzielił stanowisko organów, iż doszło do naruszenia przepisu lp. 6.3.8. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, gdyż kontenery, którymi wykonywany był przewóz drogowy towaru niebezpiecznego, niespełniały wymagań określonych w części 6 i 7 umowy ADR.

Na wstępie należy stwierdzić, że dział 6.11 załącznika A do umowy ADR odnosi się do wymagań dotyczących projektowania, budowy, badań i prób kontenerów do przewozu luzem. Stosownie do treści przepisu 6.11.2.1 załącznika A do umowy ADR, kontenery do przewozu luzem wraz z wyposażeniem obsługowym i konstrukcyjnym powinny być zaprojektowane i wykonane tak, aby bez utraty zawartości wytrzymywały ciśnienie wewnętrzne spowodowane zawartością i naprężenia podczas normalnych warunków obsługi i przewozu. Zatem - niezależnie od rodzaju użytego kontenera jego konstrukcja powinna wykluczać podczas przewozu możliwość wycieku towarów niebezpiecznych. Z przepisów 7.3.1.3 oraz 7.3.1.8 umowy ADR wynika jasno, że kontenery powinny być zamknięte w taki sposób aby ich zawartość nie wydostała się na zewnątrz, a na zewnętrznej powierzchni kontenera nie powinny występować żadne niebezpieczne pozostałości.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w trakcie kontroli drogowej stwierdzono, iż spod tylnej uchylonej burty kontenera wydobywała się znaczna ilość elektrolitu, w postaci kropli spadających na podłoże. Tym samym zawartość kontenera - żrący elektrolit, w wyniku wycieku wydostawał się na zewnątrz kontenera. Dodatkowo stwierdzono, iż wydobywający się z kontenera elektrolit powodował jego korozję, a na zewnętrznej tylnej ścianie znajdowały się znaczne ilości zielonej substancji w postaci kryształków. Powyższe wynika z: a) dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy, b) protokołu kontroli nr [...] podpisanego przez kierowcę bez uwag, c) protokołu oględzin kontrolowanego zespołu pojazdów podpisanego przez kierowcę bez uwag. Ponadto, wyciekowi elektrolitu z kontrolowanego kontenera nie zaprzecza sama skarżąca.

Reasumując, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, który zaakceptował rozstrzygnięcia organów stwierdzając, iż kontener użyty w kontrolowanym przewozie nie spełniał wymagań części 6 i 7 umowy ADR. Wobec powyższego organ I instancji prawidłowo zakwalifikował stan faktyczny jako naruszenie przepisu lp. 6.3.8 załącznika do ustawy o transporcie drogowym i nałożył na [...] karę pieniężną w wysokości [...]zł.

Niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego wskazane w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej, tj. art. 92 ust. 1 pkt 1, art. 92 ust. 4 w związku z Ip. 6.2.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz 7.1.1, 7.3.1.1 umowy ADR, poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów, w wyniku, czego Sąd, na podstawie ww. przepisów podtrzymał decyzję o nałożeniu na [...] kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego luzem towarów niedopuszczonych do przewozu luzem, podczas gdy UN 2794 akumulatory mokre, napełnione kwasem - jest towarem niebezpiecznym dopuszczonym do przewozu luzem, ponieważ w kolumnie (17) pozycji o tym numerze UN tabeli A w dziale 3.2 umowy ADR wpisany jest kod przepisu szczególnego VV 14.

Nie można się zgodzić z twierdzeniem skarżącej o braku możliwości sankcjonowania przewozu luzem towaru, który jest dopuszczony do przewozu luzem na podstawie przepisu szczególnego umowy ADR, tj. na podstawie kodu przepisu szczególnego VV 14.

Podkreślenia wymaga, że stosownie do treści przepisu 7.3.1.1 załącznika A do umowy ADR, towary niebezpieczne mogą być przewożone luzem w kontenerach do przewozu luzem, w kontenerach lub w pojazdach jedynie w następujących przypadkach:

a) jeżeli taki sposób przewozu jest wyraźnie dozwolony na podstawie przepisu szczególnego oznaczonego kodem BK w kolumnie (10) Tabeli A w dziale 3.2 oraz spełnione są odpowiednie wymagania niniejszego rozdziału i rozdziału 7.3.2; lub

b) jeżeli taki sposób przewozu jest wyraźnie dozwolony na podstawie przepisu szczególnego oznaczonego kodem VV w kolumnie (17) Tabeli A w dziale 3.2 oraz spełnione są wymagania tego przepisu szczególnego podane w rozdziale 7.3.3 umowy ADR.

Stosownie zaś do treści przepisu 7.3.1.3 załącznika A do umowy ADR, kontenery do przewozu luzem, kontenery i nadwozia pojazdów powinny być pyłoszczelne oraz zamknięte w taki sposób, aby w normalnych warunkach przewozu obejmujących oddziaływanie wibracji, zmiany temperatury, wilgotności lub ciśnienia ich zawartość nie wydostała się na zewnątrz.

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, iż stosownie do kolumny 17 tabeli A umowy ADR, przewóz luzem towaru niebezpiecznego o nr UN 2794 akumulatory mokre, napełnione kwasem wskazano przepis szczególny VV 14. Wskazanie określonego przepisu szczególnego VV w kolumnie 17 tabeli A umowy ADR oznacza, iż przewóz luzem może być wykonany zgodnie z warunkami określonymi danym przepisem szczególnym oraz zgodnie z wymaganiami zawartymi w rozdziale 7.3.1 załącznika A do umowy ADR. Wynika to wprost z przepisu 7.3.1.1 umowy ADR wskazującego, iż towary niebezpieczne mogą być przewożone luzem w kontenerach do przewozu luzem, w kontenerach lub w pojazdach jedynie w przypadku wyraźnego dozwolenia takiego sposobu przewozu na podstawie przepisu szczególnego oznaczonego kodem W kolumnie (17) Tabeli A w dziale 3.2 oraz spełnienia wymagań tego przepisu szczególnego podanego w rozdziale 7.3.3 i wymagania niniejszego rozdziału. A contrario, brak spełnienia wymagań określonych w stosownym przepisie szczególnym oznaczonym kodem VV w kolumnie (17), a także brak spełnienia wymagań określonych w rozdziale 7.3.1 załącznika A do umowy ADR powoduje niedopuszczalność przewozu luzem określonego towaru niebezpiecznego. Tylko bowiem łączne spełnienie ściśle określonych warunków przewozu luzem gwarantuje wymagany przepisami umowy ADR stopień bezpieczeństwa przewozu.

Mając na uwadze powyższe należy podkreślić, iż przewóz luzem w kontenerze towaru niebezpiecznego o nr UN 2794 akumulatory mokre, napełnione kwasem jest dopuszczony pod warunkiem gdy:

- konstrukcja kontenera wyklucza podczas przewozu możliwość wycieku z nich materiałów żrących (przepis W 14 zawarty w rozdziale 7.3.3 umowy ADR);

- kontenery do przewozu luzem, kontenery i nadwozia są pyłoszczelne oraz zamknięte w taki sposób, aby w normalnych warunkach przewozu obejmujących oddziaływanie wibracji, zmiany temperatury, wilgotności lub ciśnienia ich zawartość nie wydostała się na zewnątrz ( przepis 7.3.1.3 załącznika A do umowy ADR).

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż warunki dopuszczalności przewozu towaru niebezpiecznego o nr UN 2794 akumulatory mokre, napełnione kwasem nie zostały zachowane. W momencie kontroli stwierdzono, iż spod tylnej uchylonej burty kontenera wydobywała się znaczna ilość elektrolitu, w postaci kropli spadających na podłoże. Tym samym zawartość kontenera - żrący elektrolit, w wyniku wycieku wydostawał się na zewnątrz kontenera. Powyższe wynika z: a) dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy, protokołu kontroli nr [...] podpisanego przez kierowcę bez uwag, b) protokołu oględzin kontrolowanego zespołu pojazdów podpisanego przez kierowcę bez uwag.

Wobec powyższego organ I instancji prawidłowo zakwalifikował stan faktyczny jako naruszenie przepisu lp. 6.2.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym i nałożył na [...] karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że zarówno Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, jak i organ odwoławczy prawidłowo zinterpretowali zastosowali wskazane w skardze kasacyjnej przepisy prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.