Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3241/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną uchwałę
Powołane przepisy: article: art. 78 h ust. 1, ust. 9, ust. 12
journal: Dz.U. 2015 poz 615
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant ref. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skargi P. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. zasądza od Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r. na rzecz skarżącej P. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [....] października 2015 r., nr [...] Komisja Egzaminacyjna II Stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r. (dalej także: "Komisja Egzaminacyjna II Stopnia" lub "organ odwoławczy") - działając na podstawie przepisów art. 78h ust. 1, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej także: "P.o.a.") - utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej Nr 11 do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2015 r. z siedzibą w W. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego (dalej także: "Komisja Egzaminacyjna nr 11") z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] stwierdzającą, że P.S. (dalej także: "skarżąca" lub "strona skarżąca") uzyskała negatywny wynik z egzaminu adwokackiego.

Zaskarżona uchwała została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Komisja Egzaminacyjna Nr 11 stwierdziła, że P.S. uzyskała negatywny wynik z egzaminu adwokackiego przeprowadzonego w dniach 11 - 13 marca 2015 r. W treści uchwały Komisja Egzaminacyjna Nr 11 wskazała, że skarżąca uzyskała oceny dostateczne z zadania z zakresu prawa cywilnego i z zakresu prawa administracyjnego, ocenę dobrą z zadania z zakresu prawa karnego, zaś z zadania z zakresu prawa gospodarczego otrzymała ocenę niedostateczną.

W piśmie z dnia 14 maja 2015 r. skarżąca złożyła odwołanie od powyżej wskazanej uchwały do Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia,

Wnosząc o uchylenie spornej uchwały i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zmianę oceny z zadania z zakresu prawa gospodarczego na ocenę pozytywną i w konsekwencji wydanie uchwały stwierdzającej uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu adwokackiego, skarżąca zarzuciła uchwale Komisji Egzaminacyjnej Nr 11:

a) naruszenie art. 78e ust. 2 w związku z art. 78d ust. 1 i 7 ustawy - Prawo o adwokaturze - poprzez wystawienie oceny niedostatecznej wykonanemu zadaniu z zakresu prawa gospodarczego z naruszeniem wskazanych w art. 78e ust. 2 powołanej ustawy, zasad oceny rozwiązania zadań z części trzeciej egzaminu adwokackiego, a tym samym działania przez Komisję Egzaminacyjną Nr 11 z pominięciem obowiązujących przepisów prawa w zakresie zasad i norm ustalania wyniku egzaminu adwokackiego i przyjęcie własnych, nie wynikających z obowiązujących przepisów prawa zasad oceniania prac, co w świetle braku odpowiedniej legitymacji prawnej wynikającej z zapisów prawa materialnego, nie jest uprawnieniem Komisji Egzaminacyjnej wynikającym z przepisów prawa obowiązujących w dniu otwarcia egzaminu adwokackiego, a co w konsekwencji skutkowało ustaleniem negatywnego wyniku z egzaminu adwokackiego,

b) niewłaściwe zastosowanie art. 78d ust. 10 w związku z art. 78e ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze - poprzez całkowite pominięcie skali ocen cząstkowych wskazanej w ustawie, a uzależnionych od wskazanych w art. 78e P.o.a., płaszczyzn oceny prac egzaminacyjnych.

W uzasadnieniu odwołania strona skarżąca stwierdziła, że wskazane przez egzaminujących uchybienia w projekcie pozwu sporządzonego w trakcie egzaminu w żadnym razie nie dyskwalifikują pracy, gdyż częściowo są to błędy nagminnie popełniane przez profesjonalnych pełnomocników, które jednak nie skutkowałyby negatywnymi konsekwencjami dla powodowej spółki, a treść sporządzonej pracy wskazuje, iż przy odpowiednio większej ilości czasu na jej sporządzenie, argumentacja pracy zostałaby uzupełniona, a "literówki" i inne oczywiste błędy poprawione. Skarżąca zauważyła jednocześnie, że żadna z dwóch ocen cząstkowych, nie zawiera wskazania, które z uchybień w zadaniu zaważyły na ostatecznej negatywnej ocenie tego zadania. Skarżąca zarzuciła dodatkowo, że uzasadnienie spornej uchwały Komisji Egzaminacyjnej Nr 11, poza wskazaniem, że zdająca uzyskała z prawa gospodarczego ocenę niedostateczną, zaś wynik pozytywny uzyskuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego uzyskał ocenę pozytywną, nie zawiera żadnego innego uzasadnienia faktycznego pozwalającego na weryfikację prawidłowości podjętej przez Komisję Egzaminacyjną decyzji. W ocenie strony skarżącej, żadna z ocen nie wskazuje na to, by sformułowane w projekcie pozwu roszczenie nie mogło być rozpoznane przez Sąd zgodnie z intencją i w interesie strony reprezentowanej przez pełnomocnika.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Komisja Egzaminacyjna II Stopnia - działając na podstawie przepisów art. 78h ust. 1, ust. 9 i ust. 12 P.o.a. - uchwałą z dnia [....] października 2015 r., nr [...] utrzymała w mocy w/w uchwałę Komisji Egzaminacyjnej Nr 11 z dnia [...] kwietnia 2015 r. stwierdzającą, że skarżąca uzyskała negatywny wynik z egzaminu adwokackiego.

W uzasadnieniu podjętej uchwały organ odwoławczy, powołując się na regulacje ustawowe wyrażone w przepisach art. 78d ust. 1 i art. 78e ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze - wskazał, że dokonując oceny sporządzonych na egzaminie adwokackim prac z poszczególnych części od pierwszej do czwartej, należy kierować się wskazówkami zawartym we wspomnianych przepisach i odnosić je indywidualnie do każdej pracy, dostrzegając wszakże i to, iż inna może być jest "jakość" i waga tych uchybień w poszczególnych obszarach podlegających ocenie.

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia zauważyła, że zgodnie z zaleceniami egzaminacyjnymi, w ramach zadania z trzeciej części egzaminu adwokackiego, należało sporządzić pozew albo opinię prawną. Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca rozwiązała owo zadanie egzaminacyjne, przyjmując, iż należy sporządzić pozew.

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia, odwołując się do ocen cząstkowych obu egzaminatorów, tj. SSO M.N. oraz adw. P.I. (oboje egzaminatorzy wystawili oceny niedostateczne), przedstawiła w uzasadnieniu wydanej uchwały szczegółowe ich uwagi i zastrzeżenia dotyczące projektu pozwu sporządzonego przez stronę skarżącą w trakcie egzaminu w zakresie zarówno zachowania wymogów formalnych, jak również w zakresie prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji oraz poprawności zaproponowanego przez osobę zdającą sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje, a także w zakresie odnoszącym się do języka, stylu i staranności przy sporządzaniu pracy egzaminacyjnej.

Przechodząc do oceny merytorycznej zarzutów strony skarżącej, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia stwierdziła, że sporządzona w trakcie egzaminu adwokackiego praca winna być poprawna co najmniej w dostatecznym stopniu we wszystkich trzech płaszczyznach ocen. Jednocześnie, organ odwoławczy uznał, ze sposób potraktowania występujących w danym zadaniu egzaminacyjnym problemów, ich opisanie z uwzględnieniem podstaw prawnych, orzecznictwa, umiejętności argumentacji, posługiwania się językiem prawniczym, będzie rzutował na jej ocenę.

Organ odwoławczy wskazał, że należy zgodzić się z argumentami skarżącej co do poprawności wybranego przez nią środka. Jednocześnie, organ odwoławczy wskazał jednak, że nie można podzielić poglądu strony skarżącej, iż egzaminatorzy powinni oceniać sporządzony przez zdających egzamin adwokacki projekt pozwu, biorąc pod uwagę tylko wyżej wymienione kryterium i ewentualnie jego poprawność formalną. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia stwierdziła bowiem, że oczekiwania, które stawia się profesjonalnemu pełnomocnikowi wnoszącemu sprawę, nie ograniczają się do sporządzenia poprawnego pod względem formalnym pozwu. Zdaniem organu odwoławczego, pozew sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika powinien określać precyzyjnie uzasadnione merytoryczne żądania i wnioski. Według Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, profesjonalny pełnomocnik powinien je tak sformułować, aby trafić w istotę problemu i sporządzić uzasadnienie zawierające logiczny wywód przystający treścią do zgłoszonych roszczeń.

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia bardzo wyraźnie wskazała, że w jej ocenie, egzaminatorzy oceniający pracę nie mogą brać pod uwagę jedynie takich aspektów, które bierze pod uwagę sąd, ale również i te wymogi, które wynikają z przepisów ustawy - Prawo o adwokaturze, a w szczególności art. 78e ust. 1 tej ustawy. Według organu odwoławczego, sam właściwy wybór środka prawnego, nawet przy zachowaniu wymogów formalnych, nie jest wystarczający, aby uzyskać ocenę pozytywną z egzaminu adwokackiego, albowiem przedmiotem oceny jest również sposób sformułowania żądania, wniosków, właściwość zastosowanych przepisów prawa, sposób uzasadnienia, logiczny wywód prawny oraz kwestia czy trafiają one w istotę problemu, a nadto czy należycie uwzględniają interes reprezentowanej strony. Organ odwoławczy wskazał, że w przypadku podjęcia decyzji co do wniesienia pozwu, co prawidłowo uczyniła skarżąca, winna ona podjąć działania zgodne z interesem strony, które będą jednocześnie poprawne merytorycznie. Organ odwoławczy stwierdził, że zadanie egzaminacyjne polegało na sporządzeniu na podstawie danego stanu faktycznego pozwu i wniosku o udzielenie zabezpieczenia w sposób profesjonalny.

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia zauważyła, że skoro - zgodnie z art. 78d ust. 1 P.o.a. - egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania, uznać trzeba, iż nie jest zgodne z interesem strony podejmowanie działań, w wyniku których strona będzie narażona na poniesienie dodatkowych kosztów procesu lub nie uzyska zaspokojenia zasadnych roszczeń, czy też zabezpieczeń. Takie działanie zdającego nie świadczy również o posiadaniu wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania. W konsekwencji, jak wskazał organ odwoławczy, jeśli skarżąca zdecydowała się na określoną koncepcję, to powinna podnieść odpowiednie argumenty oraz zgłosić stosowne wnioski dowodowe.

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia wskazała, że wprawdzie zgodzić się należy z uwagą, iż niemal wszystkie wadliwości pozwu mogą być usunięte w drodze wdrożenia procedur naprawczych, a to w trybie art. 130 § 1 k.p.c. poprzez usunięcie braków formalnych, a to w drodze przekształceń podmiotowych lub przedmiotowych. Ponadto, organ wskazał, że roszczenia nie zgłoszone w pozwie mogą być dochodzone (o ile nie wyklucza tego przepis ustawy) odrębnym powództwem. Niemniej, jak wskazał organ odwoławczy, wszystko to w formule egzaminu zawodowego nie może mieć jednak wpływu na kwalifikację popełnionych błędów.

Mając powyższe na uwadze, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia stwierdziła, że - co do zasady - nie można zatem uznać, aby pozwanie A.K. było błędem, gdyż zależy to od przedstawionej argumentacji, a więc nie można wykluczyć, że również A.K. będzie ponosił odpowiedzialność na podstawie art. 299 k.s.h. Organ odwoławczy zauważył jedynie, iż działanie polegające na wskazaniu A.K. , jako pozwanego, naraża powoda na ryzyko poniesienia kosztów zastępstwa adwokackiego w przypadku oddalenia co do niego powództwa, niemniej, jak wskazał organ, nie było to przy ocenie pracy traktowane jako uchybienie o charakterze istotnym.

Ponadto, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia stwierdziła, że skarżąca nie sprecyzowała wniosku o zasądzenie odsetek ustawowych od dnia 1 stycznia 2015 r. od kwoty 10.100 złotych, stanowiącej - w wyroku wobec spółki - zwrot kosztów procesu, traktując ją w niniejszej sprawie również jako koszty, co widoczne jest w sposobie sformułowania żądania w petitum pozwu. Tymczasem, jak zauważył organ odwoławczy, w postępowaniu z art. 299 k.s.h. jest to, jak pozostałe wartości, element szkody, a nie roszczenie o zwrot kosztów. Organ odwoławczy wskazał, że w wyroku z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt III CSK 352/06 oraz w uchwale z dnia 7 grudnia 2006 r., sygn. akt III CZP 118/06, Sąd Najwyższy stwierdził jednoznacznie, że odpowiedzialność członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, na podstawie art. 299 k.s.h., obejmuje również koszty procesu zasądzone w tytule egzekucyjnym wydanym przeciwko spółce.

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia zarzuciła, że strona skarżąca myli się, uważając, że konsekwencje wynikające z wadliwie zgłoszonych wniosków o udzielenie zabezpieczenia nie są duże. Zdaniem organu odwoławczego, o ich wadze stanowi ryzyko braku możliwości zaspokojenia zasądzonego roszczenia w przypadku zbycia majątku przez zobowiązanych. Organ odwoławczy uznał bowiem, iż należy pamiętać, że wierzyciele nie dysponują szczególnie bogatym katalogiem instrumentów umożliwiających ubezskutecznienie czynności dokonanych przez dłużników na ich szkodę. Zdaniem organu, skuteczność takich postępowań jest dosyć wątpliwa. W tej sytuacji, organ odwoławczy uznał, że błędem jest żądanie udzielenia zabezpieczenia poprzez zakaz zbywania nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta, jak również niewskazanie sumy zabezpieczenia, oraz nieuzasadnienie wniosku. Zdaniem organu odwoławczego, wszystko to dowodzi niewłaściwego zastosowania przepisów art. 730, art. 7301, art. 731, art. 747 oraz art. 736 k.p.c.

Organ odwoławczy wskazał, że strona skarżąca częściowo poprawnie zastosowała i zinterpretowała przepis art. 299 k.s.h., niemniej jednak - jak zauważyła Komisja Egzaminacyjna II Stopnia - analiza stanu faktycznego powinna prowadzić do wniosku, że pozwanie A.K. wymagało przeprowadzenia dodatkowej argumentacji, czego - zdaniem organu - w pracy skarżącej brak.

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia uznała, że zastosowanie art. 481 k.c. nie uwzględnia, że powód może żądać odsetek także od kwoty 10.100 złotych. W konsekwencji, jak stwierdził organ odwoławczy - pozew sformułowany z zapisem "w przypadku skierowania sprawy na postępowanie w trybie zwykłym, wnoszę ...", rodzi wątpliwości co do tego, czy strona skarżąca wnosi o wydanie wyroku, czy też nakazu i czy skarżąca rozróżnia te tryby postępowania. Organ odwoławczy zarzucił, iż zamieszone w petitum sformułowania nie odpowiadają standardom formułowania wniosków w postępowaniu upominawczym.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że nie można również podzielić argumentów strony skarżącej, co do wpływu warunków egzaminacyjnych, stresu i presji czasu na ocenę zadania egzaminacyjnego, bowiem wszyscy egzaminowani zdawali egzamin w takich samych warunkach i w tych samych ramach czasowych.

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia wskazała wprawdzie, iż oceniając pracę egzaminacyjną strony skarżącej w pięciostopniowej skali ocen, nie można oczywiście pominąć także pozytywnych cech sporządzonej przez nią pracy egzaminacyjnej, na które wskazywali zresztą w uzasadnieniu swoich ocen egzaminatorzy i skarżąca w odwołaniu. Niemniej, zdaniem organu odwoławczego, pozew sporządzony przez stronę skarżącą w ramach trzeciej części egzaminu, przy uwzględnieniu wszystkich pozytywnych jego aspektów oraz popełnionych błędów (które przeważają nad jego pozytywnymi aspektami) w skali ocen od 2-6, nie zasługuje na ocenę pozytywną.

Mając na względzie postawione zarzuty, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia stwierdziła, że odwołanie skarżącej nie może zostać uwzględnione.

W piśmie z dnia 30 listopada 2015 r. strona skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia.

Wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej uchwały, jak i utrzymanej nią w mocy uchwały wydanej przez Komisję Egzaminacyjną Nr 11 oraz o zasądzenie kosztów postępowania, strona skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie przepisu art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej: "k.p.a.") - poprzez ustalenie, że skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r., ponieważ pozew przygotowany przez skarżącą nie zasługuje na ocenę pozytywną z uwagi na: (i) pozwanie obok T.K. , także A.K. , (ii) nieprawidłowy sposób sformułowania wniosku o udzielenie zabezpieczenia, (iii) brak sprecyzowania wniosku o zasądzenie odsetek ustawowych od kwoty 10.000,00 zł stanowiącej zasądzone na rzecz spółki koszty procesu, w sytuacji, gdy w stosunku do innych prac z zakresu prawa gospodarczego sporządzonych na tle takich samych stanów faktycznych i ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej, tj. przyjętym przez zdających sposobie wykonania zadania (względnie tożsamych wadach pracy), a w konsekwencji wydanych na ich podstawie uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r., przyjęto, że taki sposób przygotowania pracy zasługuje na ocenę pozytywną, a w efekcie, że dane osoby uzyskały wynik pozytywny z egzaminu adwokackiego, co stanowi o naruszeniu zasady zaufania obywateli do organów państwa w związku z konstytucyjną zasadą równości (art. 32 Konstytucji RP);

2) naruszenie przepisów art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez brak prawidłowego uzasadnienia zaskarżonej uchwały, a w konsekwencji niewyjaśnienie zasadności przesłanek, jakimi kierował się organ orzekający w sprawie, przyjmując, że takiej cechy pracy skarżącej z zakresu prawa gospodarczego jak: (i) pozwanie obok T.K. , także A.K. , (ii) nieprawidłowy sposób sformułowania wniosku o udzielenie zabezpieczenia, (iii) brak sprecyzowania wniosku o zasądzenie odsetek ustawowych od kwoty 10.000,00 zł stanowiącej zasądzone na rzecz spółki koszty procesu, stanowi o tym, że jej praca nie zasługuje na ocenę pozytywną, w sytuacji, gdy w stosunku do innych prac i wydanych na ich podstawie uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r. przyjęto, że taki sposób przygotowania pracy zasługuje na ocenę pozytywną.

Ponadto, powołując się na przepis art. 106 § 3 p.p.s.a., strona skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów:

- pracy nr kodu [...] oraz ocen cząstkowych do zadania z zakresu prawa gospodarczego sporządzonych przez SSO M.N. oraz adw. P.I. ,

- pracy nr kodu [...] oraz ocen cząstkowych do zadania z zakresu prawa gospodarczego sporządzonych przez SSO M.N. oraz adw. P.I. ,

- pracy nr kodu [...] oraz ocen cząstkowych do zadania z zakresu prawa gospodarczego sporządzonych SSA J.P. oraz adw. A.G. ,

Strona skarżąca wskazała, że przeprowadzenie powyższego dowodu jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości odnoszących się co do tego, czy przyjęty przez skarżącą sposób rozwiązania zadania z zakresu prawa gospodarczego był odmienny od tych, przy których organ orzekając w innych sprawach dotyczących ustalenia wyniku z egzaminu adwokackiego przeprowadzonego w dniach 11-13 marca 2015 r., przyjmował, że praca zasługuje na oceną pozytywną, a w konsekwencji, że wynik egzaminu adwokackiego był pozytywny, a w szczególności na okoliczność, że pozwanie obok T.K. , także A.K. , (ii) nieprawidłowy sposobu sformułowania wniosku o udzielenie zabezpieczenia, a także (iii) brak sprecyzowania wniosku o zasądzenie odsetek ustawowych, w ocenie organu orzekającego w innych sprawach dotyczących wyników egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r. nie stanowiło przeszkody do przyjęcia, że także taka praca zasługuje na ocenę pozytywną.

Ponadto, na wypadek uznania przez Sąd, że dla przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z powyższych dokumentów koniecznym jest przejrzenie oryginału ww. dokumentów, strona skarżąca - powołując się na przepisy art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 250 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity Dz. U. Z 2014 r., poz. 296) - wniosła o zobowiązanie organu odwoławczego oraz Komisji Egzaminacyjnej Nr 11 oraz Nr 9 do przedłożenia do akt sprawy odpisów lub oryginałów ww. dokumentów, których skarżąca sama nie może ich uzyskać w poświadczonej urzędowo formie.

Dodatkowo, z uwagi na istniejącą rozbieżność w orzecznictwie organu orzekającego w sprawach dotyczących wyników egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r. w zakresie prawa gospodarczego co do tego, czy (i) pozwanie obok T.K. , także A.K. , (ii) nieprawidłowy sposobu sformułowania wniosku o udzielenie zabezpieczenia, a także (iii) brak sprecyzowania wniosku o zasądzenie odsetek ustawowych, stanowiło przeszkodę do przyjęcia, że także taka praca zasługuje na ocenę pozytywną, strona skarżąca - powołując się na przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. - wniosła o uwzględnienie skargi przez Komisję Egzaminacyjna II Stopnia nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości poprzez (i) uchylenie zaskarżonej uchwały oraz poprzedzającej ją uchwały nr [...] Komisji Egzaminacyjnej Nr 11 z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz (iii) ustalenie, że skarżąca uzyskała wynik pozytywny z egzaminu adwokackiego przeprowadzonego w dniach 11-13 marca 2015 r.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca, przedstawiając argumentację dotyczącą zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji RP - podniosła m.in., iż w orzecznictwie sądowym za naruszające zasadę zaufania obywateli do organów państwa uznaje się działania organów administracji publicznej polegające m.in. na zmienności poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach organów administracji w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej decyzji i bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany (skarżąca, jako przykład, wskazała na wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 652/97, ONSA z 1999 r., nr 1, poz. 27). Strona skarżąca stwierdziła, że zasada równości wobec prawa uznawana jest za jedną z zasad fundamentalnych, na których opiera się system prawny. Skarżąca stwierdziła, że zasada ta, jak każda zasada konstytucyjna, powinna być przestrzegana na gruncie wszystkich dziedzin polskiego prawa, a więc również w sferze administracyjnoprawnej. W tej sytuacji, zdaniem strony skarżącej, uznać należy, iż w wypadkach, w których strona twierdzi, że zasada równości wobec prawa jest w jej sprawie naruszona, organ administracji publicznej winien przeprowadzić wnikliwe postępowanie wyjaśniające, zmierzające do ustalenia, czy istotnie zarzut taki jest zasadny, a więc czy w sprawach, na które strona się powołuje, istotnie zapadły decyzje o odmiennej treści i czy rzeczywiście były to sprawy, w których występowała analogiczna sytuacja faktyczna i prawna. Zdaniem skarżącej, w każdym takim wypadku do zarzutu naruszenia zasady równości wobec prawa organ administracji publicznej powinien się ustosunkować w uzasadnieniu decyzji. Powołując się z kolei na wymóg jednolitości (spójności) poglądów wyrażonych w decyzjach organów administracji w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej decyzji - strona skarżąca stwierdziła, że zmienność poglądów w takiej sytuacji, bez bliższego uzasadnienia zmiany, stanowi naruszenie przepisu art. 8 k.p.a., gdyż może spowodować uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów państwa oraz wpłynąć ujemnie na świadomość i kulturę prawną obywateli. Ponadto, strona skarżąca odwołała się do wymogu rozstrzygania wątpliwości na korzyść obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie ważny interes społeczny, wskazując, iż tylko takie postępowanie może bowiem pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa.

Biorąc pod uwagę treść innych prac z zakresu prawa gospodarczego, ufundowane na ich podstawie oceny, a także mając na uwadze wynikający z art. 8 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP nakaz, aby podmiot, działając na podstawie tych samych przepisów, w tej samej sytuacji prawnej, tratować równo, tj. mogą one oczekiwać na wydanie tożsamych co do istoty rozstrzygnięć, jak również wynikający z art. 8 k.p.a. nakaz rozstrzygania wątpliwości na korzyść obywatela, strona skarżąca stwierdziła, że nie sposób zgodzić się z treści spornego rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej uchwale.

Strona skarżąca zauważyła przede wszystkim, że w orzeczeniach zarówno Komisji Egzaminacyjnej Nr 11 (orzekające wobec skarżącej w pierwszej instancji), jak i innych komisji orzekających w sprawie wyników egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r. - przyjmowano, że w przypadku pracy z zakresu prawa gospodarczego pozwanie obok T.K. , także A.K. , nie stanowiło sposobu rozwiązania zadania, który determinował negatywną ocenę pracy. Ponadto, strona skarżąca stwierdziła, ze w orzecznictwie tych organów podobnie traktowano brak prawidłowo sformułowanego wniosku o udzielenie zabezpieczenia. Skarżąca uznała, że analiza prac innych zdających oraz ufundowanych na nich ocen prowadzi do wniosku, że zaistniałe uchybienia w tym zakresie nie mogły determinować orzeczenia oceny negatywnej. Jednocześnie, strona skarżąca zauważyła, że w orzeczeniach komisji orzekających w sprawie wyników egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r., podstawy do wydania oceny negatywnej prac z zakresu prawa gospodarczego nie dopatrywano się w braku lub nieprawidłowym sformułowaniu żądania odsetkowego od kwoty 10.000,00 złotych (należnych spółce z tytułu zwrotu kosztów procesu). Strona stwierdziła zatem, iż opisane powyżej cechy prac z zakresu prawa gospodarczego nie stanowiły przeszkody do orzeczenia w innych sprawach o pozytywnym wyniku egzaminu adwokackiego.

Mając powyższe na względzie, strona skarżąca zarzuciła, że sporne uchwały komisji egzaminacyjnych obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 8 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Strona skarżąca wskazała bowiem, że analiza motywów ww. uchwał, jak i uchwał wydanych przez komisje egzaminacyjne w sprawie wyników egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r. prowadzi bowiem do wniosku, że na tle takich samych stanów faktycznych (takim samym sposobie rozwiązania zadania z zakresu prawa gospodarczego i tożsamych wytkniętych w tym zakresie mankamentach) orzecznictwo tych organów jest rozbieżne i poprzez zmienność poglądów (oceny prawnej) prowadzi do odmiennych rozstrzygnięć w zakresie ustalenia wyników egzaminu adwokackiego.

Uzasadniając z kolei zarzut naruszenia przepisu art. 11 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady przekonywania, strona skarżąca stwierdziła, że w świetle tej zasady, organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. W ocenie strony skarżącej, zasada przekonywania nie jest zrealizowana wówczas, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Strona skarżąca stwierdziła, że z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że oceniając pracę skarżącej z zakresu prawa gospodarczego, komisja orzekająca w sprawie oparła się na niekorzystnej dla skarżącej ocenie wątpliwości co do znaczenia takiego sposobu rozwiązania zadania, gdzie (i) pozwanym obok T.K. , był także A.K. , (ii) nieprawidłowo sformułowano wniosek o udzielenie zabezpieczenia, a także (iii) brak było sprecyzowania wniosku o zasądzenie odsetek ustawowych (od kwoty 10.000,00 zł), dla ostatecznego rozstrzygnięcia, czy praca ta zasługuje na oceną pozytywną. Według strony skarżącej, znamiennym jest jednak to, że ocena pracy skarżącej jest negatywna w sytuacji, gdy w innych sprawach takie prace oceniano pozytywne. Przy czym, jak podkreśliła skarżąca, istota wadliwości działania organu w niniejszej sprawie polega także na tym, iż nie dokonał on oceny pracy w konfrontacji ze standardami, według których oceniono inne prace i uchybienia, a które uznano tam za pozbawione znaczenia dla końcowej oceny pracy. Zdaniem strony skarżącej, o naruszeniu przepisu art. 11 k.p.a. świadczy również to, że skarżąca w odwołaniu wprost wskazała i odwołała się do treści innych prac i ocen cząstkowych sporządzonych przez SSO M.N. oraz adw. P.I. , jako członków Komisji Egzaminacyjnej Nr 11.

W konsekwencji, skarżąca uznała, że powyższe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowe i rzetelnie rozpatrzenie kwestii podnoszonych przez skarżącą mogło prowadzić do uznania, że skarżąca uzyskała wynik pozytywny z egzaminu adwokackiego przeprowadzonego w dniach 11-13 marca 2015 r.

W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II Stopnia wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

Ustosunkowując się do postawionego przez stronę skarżącą zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji RR oraz wniosku opartego na przepisie art. 106 § 3 p.p.s.a., organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, każda sprawa dotycząca ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego jest sprawą indywidualną, w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Organ odwoławczy uznał, iż indywidualizm takiej prawy powoduje, że nigdy nie jest ona rozpatrywana porównawczo, ponieważ uchwały komisji egzaminacyjnych konkretyzują normy prawa materialnego (ustawy - Prawo o adwokaturze) wyłącznie w odniesieniu do indywidualnie oznaczonego zdającego i w jego wyłącznie sprawie, organy administracyjne, a następnie sąd administracyjny badając całokształt zgromadzonego i indywidualnej sprawie materiału dowodowego, nie mogą wykraczać poza granice tej sprawy. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2013 r., wydany w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1218/13, a także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1840/11. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy uznał, że wniosek strony skarżącej o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z prac innych zdających, czy też ocen cząstkowych wydanych w sprawach innych zdających - nie zasługuje na akceptację.

Organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie ocena pracy zdającej z zakresu prawa gospodarczego została ustalona prawidłowo, została także uzasadniona w sposób należyty i mimo swej surowości, nie narusza ona zasad swobodnej oceny. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia stwierdziła w konsekwencji, iż przy wydaniu zaskarżonej uchwały nie doszło zatem do naruszenia wskazanych przez skarżącą przepisów prawa, w związku z czym skarga w przedmiotowej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie i winna ulec oddaleniu.

Na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał zarzuty skargi oraz zawarte w niej wnioski dowodowe.

Obecny na rozprawie sądowej pełnomocnik Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr 2, podtrzymując dotychczasowe stanowisko organu odwoławczego, wniósł o oddalenie skargi, jako niezasadnej. Jednocześnie pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o oddalenie wniosków dowodowych strony skarżącej.

W wyniku rozpatrzenia wniosków dowodowych skarżącej, Sąd wydał na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. postanowienie, na podstawie którego oddalił przedmiotowe wnioski dowodowe strony skarżącej.

W związku z oddaleniem przez Sąd wniosków dowodowych, pełnomocnik strony skarżącej złożył do protokołu zastrzeżenie, wskazując na zarzut uchybienia przepisów art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 226 k.p.c.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez P.S. skargi na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r. z dnia [....] października 2015 r., nr [...] , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała narusza przepisy prawa.

Otóż należy - zdaniem Sądu - uznać, iż wydając sporną uchwałę Komisja Egzaminacyjna II stopnia Nr 2 dopuściła się - mogącego mieć wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz na dokonaniu dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej.

Według Sądu, w konsekwencji powyższych uchybień proceduralnych organ odwoławczy nie ustalił w sposób jednoznaczny, czy rzeczywiście nie doszło do naruszenia przepisu art. 78e ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - polegającego na zaniechaniu obiektywnej oceny zastosowanych przez skarżącą w rozwiązaniu czwartej części egzaminu adwokackiego (prawo gospodarcze) przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji oraz poprawności zaproponowanego przez nią sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zdająca miała reprezentować, sporządzając projekt pozwu.

Tym samym organ odwoławczy, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa i stosowanego przez nie prawa.

Na gruncie niniejszej sprawy strona skarżąca nie zgodziła się z ustalonym uchwałą Komisji Egzaminacyjnej Nr 11 negatywnym wynikiem egzaminu adwokackiego, któremu została poddana w dniach 11-13 marca 2015 r., kwestionując prawidłowość oceny z czwartej części tego egzaminu (prawo gospodarcze), z którego otrzymała ocenę niedostateczną. Zarzuty skarżącej w tym względzie determinowały zakres rozpatrzenia sprawy w drugiej instancji przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia Nr 2, jak i obecnie określają ramy kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie.

Należy zauważyć, iż zgodnie z przepisem art. 78d ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do tego egzaminu (zdającego) do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej oraz warunków wykonywania zawody radcy prawnego i etyki tego zawodu.

Zasady i sposób oceny wiedzy zdającego określono w art. 78e ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, w myśl którego oceny rozwiązania każdego z zadań z części pierwszej do czwartej egzaminu dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.

Zdaniem Sądu, zgodzić się należy z organem odwoławczym, iż powyższe przesłanki mają charakter pojęć niedookreślonych, których indywidualizacja dokonywana jest przez egzaminatorów i komisje podejmujące uchwały w odniesieniu do konkretnego przypadku. Nie ulega również wątpliwości, iż specyfika postępowania w sprawach ustalenia wyniku egzaminu wyraża się tym, że ocena dokonywana przez egzaminatora zawsze będzie zawierała element subiektywny, stąd dla wyważenia tego czynnika i uzyskania możliwie obiektywnej oceny przewidziano obowiązek sprawdzenia każdej pracy przez dwóch egzaminatorów, a ocena stanowi średnią ocen cząstkowych. Organ odwoławczy zasadnie również wskazał przy tym, że sama możliwość wystawienia różnych ocen nie oznacza jednak, iż sama uchwała podejmowana jest w warunkach uznania administracyjnego (podobnie: m.in. przywołane przez organ odwoławczy wyroki NSA z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 447/13 i II GSK 293/13).

W ocenie Sądu, uznać należy jednocześnie, zgadzając się w pełni w tym zakresie z organem odwoławczym, że określone w przytoczonym przepisie art. 78e ust. 2 P.o.a. kryteria muszą być analizowane łącznie, albowiem tylko wówczas uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Taka regulacja, mająca na celu ochronę interesu społecznego, ma gwarantować dopuszczenie do wykonywania zawodu zaufania publicznego osób, których przygotowanie pod względem samodzielności i należytej wiedzy nie może budzić wątpliwości.

W tej sytuacji, dokonując oceny prac z poszczególnych części od pierwszej do czwartej egzaminu adwokackiego, należy kierować się wskazówkami zawartym w przepisie art. 78e ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze.

W świetle wymienionych przepisów, w tym określających charakter i warunki zdania egzaminu adwokackiego, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia jest uprawniona do dokonania samodzielnej oceny pracy pisemnej zdającego w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy. Czyni to w warunkach swoistego luzu decyzyjnego, który jest związany z oceną stanu faktycznego i zasadą swobodnej oceny dowodów stan ten wyczerpujących. W tym sensie rozstrzygnięcie tego organu w kwestii ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego należy postrzegać w kategoriach charakterystycznych dla administracyjnego uznania.

Niemniej, zdaniem Sądu, wyraźnie wskazać trzeba jednocześnie, że organ administracji publicznej, a więc również Komisja Egzaminacyjna II Stopnia, jest obowiązany kierować się zasadą prawdy obiektywnej także wówczas, gdy decyzja wydana w sprawie indywidualnej ma charakter uznaniowy. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma wprawdzie prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, jednakże wybór taki nie może być dowolny, a więc musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (vide: m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95, Wokanda z 1996, Nr 6, s. 32; podobnie /w:/ wyrok NSA z dnia 19 lipca 1982 r., sygn. akt II SA 883/82, PiP z 1983 r., Nr 6, s. 141).

Kontrola rozstrzygnięć komisji egzaminacyjnych przez sąd administracyjny polega w szczególności na sprawdzeniu, czy ich wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny kontroluje zatem, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia, bądź nieistnienia ustawowych przesłanek rozstrzygnięcia oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie nosi cech dowolności.

Niewątpliwie zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści (tak m.in. /w:/ wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS z 1995 r. Nr 7, poz. 83).

W świetle przepisu art. 7 k.p.a., organy administracji publicznej, stojąc na straży praworządności oraz dążąc do załatwienia sprawy zgodnie z prawdą obiektywną, mają obowiązek uwzględniać z urzędu interes społeczny i słuszny interes obywatela.

W wyroku z dnia 18 listopada 1993 r., sygn. akt III ARN 49/93 (OSNC 1994, Nr 9, poz. 181) Sąd Najwyższy podkreślił, iż w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, jak podkreślił Sąd Najwyższy, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż on jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej.

Korzystanie przez komisje egzaminacyjne w sprawach dotyczących ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego ze swoistego luzu decyzyjnego wpływa na zakres kontroli sądowoadministracyjnej. Skoro przepis prawa daje organowi administracji możliwość wyboru rozwiązania, to każdy wybór mieszczący się w ustawowych granicach jest zgodny z prawem i on sam nie może zostać zakwestionowany co do zasady przez sąd administracyjny. Kontrolując akty swobodne, do których zaliczyć trzeba uchwały komisji egzaminacyjnych ustalające wynik egzaminu adwokackiego, sąd administracyjny może więc tylko badać, czy podjęte rozstrzygnięcie nie było dowolne. Sądowa kontrola uchwał ustalających wynik egzaminu adwokackiego polega na zbadaniu, czy organy nie dopuścił się rażących uchybień, czy dysponowały niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonały wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie uchwały i jego zgodności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Sądowa kontrola rozstrzygnięć komisji egzaminacyjnych ma zatem zakres ograniczony co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi, zaś orzeczenia sądu administracyjnego winny opierać się jedynie na kryterium legalności. Z całą pewnością sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej uchwały komisji egzaminacyjnej, lecz powinien wyłącznie ocenić, czy w sprawie zachodzą warunki materialno-prawne uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz czy wydanie rozstrzygnięcia przez ten organ zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem.

Zdaniem Sądu, pamiętać należy, że komisje egzaminacyjne mają prawo, po dokonaniu subsumcji, do wybrania rozwiązania optymalnego ze względu na przyjęty przez siebie punkt widzenia. Niemniej, wybór danego rozwiązania nie jest zupełnie dowolny i swobodny. Ograniczony jest on przez przepisy prawa materialnego (w tym wypadku przez przepisy ustawy - Prawo o adwokaturze, zwłaszcza art. 78d ust. 1 oraz art. 78e ust. 2 tego aktu normatywnego) oraz przepisy proceduralne, a więc odpowiednio stosowane przez komisje egzaminacyjne II stopnia - przepisy k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd badał więc w niniejszej sprawie, czy wydanie przez Komisję Egzaminacyjną II Stopnia spornego rozstrzygnięcia, opartego przede wszystkim na wytycznych określonych w art. 78e ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, było uzasadnione dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami.

Zdaniem Sądu, materiał dowodowy sprawy - praca pisemna skarżącej z części czwartej egzaminu adwokackiego (projekt pozwu) oceniona w świetle mających zastosowanie do objętych nią kwestii faktyczno-prawnych przepisów prawa oraz poglądów orzecznictwa i doktryny - nie został w pełni prawidłowo rozpatrzony przez organ odwoławczy, przez co organ ten dopuścił się niewątpliwej obrazy reguł postępowania administracyjnego, wyrażonych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

W tym miejscu należy bardzo wyraźnie podkreślić, że rolą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie jest w żadnym wypadku wkraczanie w kompetencje komisji egzaminacyjnej, która - jako ustawowo powołany do tego organ - ma pełne prawo do samodzielnej oceny danej pracy egzaminacyjnej. Nie jest też intencją Sądu wchodzenie w rolę trzeciej instancji oceniającej ab initio zasadność wyboru danego rozstrzygnięcia, albowiem sąd administracyjny może jedynie ocenić, czy sporna uchwała organu nie nosi cech dowolności.

W tej sytuacji Sąd, w żaden sposób nie podważając zasadności podniesionych przez Komisję Egzaminacyjną II Stopnia Nr 2 zarzutów, należy jednak bardzo wyraźnie wskazać, że aby sporne rozstrzygnięcie ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) dotyczących przede wszystkim kwestii podnoszonych przez stronę skarżącą. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie uchwały Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr 2 nie spełnia wymogów stawianych przez normę prawną wyrażoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem Komisja Egzaminacyjna II stopnia Nr 2 dopuściła się bardzo istotnego uchybienia, które polega na braku jednoznacznego wyjaśnienia zarzutów strony skarżącej dotyczących nierównego traktowania osób zdających egzamin przed w/w komisją egzaminacyjną. W ocenie Sądu, potrzeba wyjaśnienia wspomnianej wątpliwości skarżącego ma istotne znaczenie w sprawie, albowiem - w przypadku potwierdzenia zasadności zarzutów strony skarżącej - zajść może w konsekwencji sytuacja świadcząca o ewidentnym naruszeniu przez zaskarżoną uchwałę z dnia [....] października 2015 r. powołanych przez stronę skarżącą przepisów zarówno ustawy zasadniczej (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), jak i Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 8 k.p.a.), poprzez naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej i związanej z nią zasady równości obywateli wobec prawa oraz zasady zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa i stosowanego przez te organy prawa.

Jeśli chodzi o zarzut naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej wynikającej z zasady demokratycznego Państwa prawnego, wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP, należy wyraźnie podnieść na wstępie, że istota tej zasady nie polega na subiektywnym poczuciu sprawiedliwości, albowiem w przypadku tej normy chodzi wyraźnie o sprawiedliwość jako kategorię społeczną. Zasada sprawiedliwości społecznej oddziałuje na wyznaczenie treści innych norm konstytucyjnych. Niewątpliwie zasada ta wpływa też na treść norm konstytucyjnych dotyczących praw i wolności jednostki, a zwłaszcza na rozumienie zasady równości. Oznacza ona odrzucenie pojmowania jej w sposób totalny, jako równości pod każdym względem. Niemniej sprawiedliwość jest przeciwieństwem arbitralności, wymaga bowiem, aby zróżnicowanie poszczególnych ludzi pozostawało w odpowiedniej relacji do różnic w sytuacji tych ludzi. Chociaż sprawiedliwość społeczna łączy się z konstytucyjną zasadą równości, to nie oznacza konieczności przyznania wszystkim kategoriom obywateli (grup podmiotów) jednakowych praw i obowiązków. Poszczególne kategorie podmiotów powinny być traktowane równo, tzn. według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących i faworyzujących, tylko wówczas gdy u podłoża określonych regulacji prawnych leży jednakowa sytuacja faktyczna tych kategorii podmiotów (tak: m.in. B. Banaszak, Prawo konstytucyjne, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 221-222 i powołane tam orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego).

Jeśli chodzi o zasadę równości, wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP, należy zauważyć, iż przyjęta przez ustawę zasadniczą formuła równości wobec prawa mieści się w ogólnym, opisowym pojęciu równości jako przynależności danych podmiotów do tej samej klasy, którą wyróżniamy z punktu widzenia cechy uznanej za istotną i nie jest tożsama z pojęciem identyczności. Zdaniem Sądu, równość wobec prawa należy rozumieć tak, iż wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, czy też faworyzujących (vide: B. Banaszak, Prawo konstytucyjne, s. 456-457; podobnie L. Garlicki /w:/ Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, wydanie 2, LIBER, Warszawa 1998, s. 94 i nast.).

Jak wynika z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 listopada 1997 r. (sygn. akt K 22/97, OTK 1997/3-4/41), o znaczeniu konstytucyjnej zasady równości wypowiadał się już wielokrotnie również Trybunał Konstytucyjny, zaznaczając wyraźnie w wielu swych orzeczeniach, iż nie ma bezwzględnej równości obywateli. Z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania wszystkich obywateli w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być potraktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (m.in. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 1994 r., sygn. akt K 3/94, OTK w 1994 r., cz. II, s. 141-142; patrz także orzeczenia w sprawach sygn. akt U 7/87 i K 8/91). Trybunał Konstytucyjny konsekwentnie wypowiada się, że zasada równości nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego w tym znaczeniu, iż zrównuje sytuację wszystkich podmiotów ze względu na cechy, jakimi się charakteryzują. Zasada równości wymaga bowiem, aby podmioty traktowane były w równym stopniu równo, jeśli charakteryzują się daną cechą. Równość oznacza zatem - według Trybunału - także akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów. Wynika to z faktu, że równe traktowanie przez prawo tych samych podmiotów pod pewnymi względami, oznacza z reguły różne traktowanie tych samych podmiotów pod innymi względami (vide: orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 kwietnia 1994 r., OTK w 1994, cz. I, s. 55). Podobnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2002 r. (sygn. akt SK 11/01, OTK-A 2002/1/2) stwierdził, iż istotą zasady równości wobec prawa nie jest traktowanie wszystkich jednakowo, a tylko – równe traktowanie określonej grupy obywateli, wyróżnionej ze względu na cechę prawnie relewantną (podobnie /w:/ wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2004 r., sygn. akt P 4/03, OTK-A 2004/6/55, czy też wyrok Trybunału z dnia 10 kwietnia 2002 r., sygn. akt K 26/00, OTK-A 2002/2/18).

Tym samym, sprawą podstawową jest zawsze odpowiedź na pytanie, czy owo podobieństwo podmiotów bądź sytuacji zachodzi. W znacznym stopniu zależy to od kryterium, w oparciu o które owo podobieństwo mierzymy - pojawia się tu pojęcie "cecha relewantna", tzn. cecha, której występowanie przesądzać ma o spełnieniu przesłanki podobieństwa.

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sytuacji taką cechą relewantną jest niewątpliwie udział w egzaminie adwokackim przeprowadzanym przez określoną, tę samą komisję egzaminacyjną (w tym przypadku: Komisję Egzaminacyjną II stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r.), zakładający podobny stopień wiedzy, konkurencji, tożsamość kryteriów oceny rozwiązań zadań egzaminacyjnych. Takiego charakteru, który pozwala mówić o równości, nie ma natomiast, co zresztą zrozumiałe, porównanie egzaminów adwokackich przeprowadzonych w różnych komisjach egzaminacyjnych działających w różnych obszarach, w ramach danej właściwości miejscowej, nie wspominając już egzaminach adwokackich przeprowadzanych w kolejnych latach, itp. To kandydaci na adwokatów, zdający w jednym roku, w jednym terminie, przed tą samą, konkretną komisją egzaminacyjną znajdują się w sytuacji podobnej i powinni być traktowani równo, konkurując w określonej grupie, rozwiązując te same zadania egzaminacyjne oceniane według tego samego klucza i kryteriów ustawowych; jest oczywiste, że nie konkurują oni z kandydatami na adwokatów zdającymi czy to przed zupełnie inną komisją egzaminacyjną, czy też w innych terminach, kolejnych latach, etc.

Zdaniem Sądu, różnicowanie sytuacji prawnej obywateli jest wtedy sprzeczne z Konstytucją RP, jeżeli traktuje się w sposób różny podmioty lub sytuacje podobne, a takie różnice traktowania nie znajdują należytego uzasadnienia konstytucyjnego (patrz także /w:/ orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 1997 r., sygn. akt K 8/97, OTK ZU nr 5-6/1997, s. 502).

Według Sądu, za naruszające z kolei zasadę zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.) uznać należy niewątpliwie m.in. takie działania organów administracji publicznej, które polegają na zmienności poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej lub bardzo zbliżonej podstawy prawnej decyzji i bez bliższego uzasadnienia tej zmiany.

Należy, w ocenie Sądu, uznać bowiem, iż strona skarżąca ma pełne prawo oczekiwać, iż organy administracji publicznej potraktują ją w sposób zbliżony do sytuacji innych podmiotów charakteryzujących się wspomnianą cechą relewantną, a przynajmniej, że w sytuacji, gdy inaczej potraktują daną osobę (podmiot) będącą stroną, to w sposób szczegółowy przytoczą argumenty uzasadniające zmianę poglądów. Oczekiwania strony skarżącej w danym przypadku są tym bardziej uzasadnione, jeśli weźmie się pod uwagę fakt, iż - jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 listopada 1990 r., sygn. akt III ARN 28/90, OSP 1992/7/150 - obywatele, których prawna i faktyczna sytuacja wobec działających organów administracji publicznej jest zbliżona, mogą oczekiwać, iż zostaną wobec nich podjęte decyzje o podobnej, jeśli nie tożsamej treści.

Mając na względzie przedstawione poglądy literatury, jak również orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego oraz Sądu Najwyższego należy - przechodząc do oceny niniejszej sprawy - zauważyć, iż skarżąca P.S. , uzasadniając zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP i wyrażonej w nim zasady równości wobec prawa oraz prawa do równego traktowania przez władze publiczne - wskazała, że ta sama Komisja Egzaminacyjna Nr 11 w innych uchwałach, tj. uchwałach wydanych w sprawach pracy nr kodu [...] oraz pracy nr kodu [...] , przyjmowała, że praca zasługuje na oceną pozytywną, a w konsekwencji, że wynik egzaminu adwokackiego był pozytywny, pomimo, że w sprawach tych zdający dopuścili się takich samych uchybień, co skarżąca (vide: pozwanie obok T.K. , także A.K. , nieprawidłowy sposobu sformułowania wniosku o udzielenie zabezpieczenia, a także brak sprecyzowania wniosku o zasądzenie odsetek ustawowych).

Ustosunkowując się do powyższych zarzutów i związanych z tym wniosków dowodowych postulowanych przez stronę skarżącą, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia stwierdziła jedynie, iż każda sprawa dotycząca ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego rozstrzygana uchwałami komisji egzaminacyjnych jest sprawą indywidualną, w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., zaś indywidualizm takiej sprawy powoduje, że nigdy nie jest ona rozpoznawana porównawczo, ponieważ uchwały komisji egzaminacyjnych konkretyzują normy prawa materialnego - ustawy - Prawo o adwokaturze - wyłącznie w odniesieniu do indywidualnie oznaczonego zdającego i w jego wyłącznie sprawie. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia stwierdziła ponadto, iż jako organ administracyjny, badając całokształt zgromadzonego w indywidualnej sprawie materiału dowodowego, nie wykracza poza granice danej sprawy.

W ocenie Sądu, powyższe wyjaśnienia organu odwoławczego uznać należy za zdecydowanie niewystarczające.

Ponieważ fundamentalną zasadą, na jakiej opiera się nasz system prawny, jest zasada równości obywateli wobec prawa, przepisy prawa, w tym przede wszystkim unormowania Konstytucji RP oraz k.p.a., nakładają na organy prowadzące postępowanie administracyjne szczególne obowiązki. Chodzi zwłaszcza o to, by w wypadkach, w których strona twierdzi, iż zasada równości wobec prawa jest w jej sprawie naruszona, przeprowadzić wnikliwie postępowanie wyjaśniające, zmierzające do ustalenia, czy istotnie zarzut taki jest zasadny, a więc czy w sprawach, na które strona się powołuje, istotnie zapadły decyzje o odmiennej treści i czy rzeczywiście były to sprawy, w których występowała analogiczna sytuacja faktyczna i prawna. W każdym takim wypadku do zarzutu naruszenia zasady równości wobec prawa organ administracji powinien się ustosunkować w uzasadnieniu decyzji. Tylko w taki sposób można pogłębiać zaufanie obywateli do organów praworządnego Państwa, co nakazuje organom administracji wspomniany już przepis art. 8 k.p.a. (podobnie /w:/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 1984 r., sygn. akt II SA 1161/84, ONSA 1984/2/97).

W tej sytuacji trzeba wyraźnie stwierdzić, iż Komisja Egzaminacyjna II stopnia Nr 2, jako organ odwoławczy, nie ustosunkowała się w sposób wyraźny i wszechstronny do zarzutów strony skarżącej odwołujących się do sytuacji prawnej innych zdających, którzy - pomimo dopuszczenia się identycznego, jak skarżąca, naruszenia (vide: pozwanie obok T.K. , także A.K. , nieprawidłowy sposobu sformułowania wniosku o udzielenie zabezpieczenia, a także brak sprecyzowania wniosku o zasądzenie odsetek ustawowych), zostali pozytywnie ocenieni przez organ odwoławczy, albowiem odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 8 k.p.a., stwierdziła jedynie, iż zarzuty te nie są uzasadnione, ponieważ indywidualizm danej sprawy administracyjnej powoduje rzekomo, że nie jest ona rozpoznawana porównawczo.

W ocenie Sądu, takie wyjaśnienia ze strony organu odwoławczego prowadzącego postępowanie administracyjne - są niezgodne z zasadami rządzącymi tym postępowaniem i w konsekwencji mogą podważać generalne zaufanie strony do organów Państwa i stosowanego przez nie prawa, tym bardziej, że dotyczy to działań organu, który powołany został przez Ministra Sprawiedliwości do oceniania wiedzy osób mających w przyszłości, w ramach wykonywanego zawodu prawniczego, uczestniczyć w kształtowaniu kultury prawnej społeczeństwa.

Należy w tym miejscu wyraźnie wskazać, iż skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie ma pełną świadomość, iż w wielu dotychczasowych orzeczeniach, jak słusznie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, sądy administracyjne jednoznacznie przyjmują, iż nie mogą wpłynąć na wynik sprawy okoliczności stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia w innej indywidualnej sprawie ostatecznie zakończonej (tak m.in. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1987/12, czy też wyrok NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1931/12). Niemniej, nie zgadzając się z argumentacją przyjętą w owych orzeczeniach, warto w tym miejscu wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie prezentuje jednocześnie wyraźny pogląd, iż rozstrzygnięcia organu mogą podlegać zmianom, o ile organ ten wykaże, że są ku temu uzasadnione przyczyny. Nieuzasadniona zmienność poglądu organu stanowi bowiem naruszenie art. 8 k.p.a., gdyż może spowodować uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa oraz wpływać ujemnie na kulturę prawną obywateli, a tym samym powoduje naruszenie art. 32 Konstytucji RP (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 19/10, LEX nr 952834).

W konsekwencji Sąd, rozstrzygając niniejszą sprawę - uznał, iż organ odwoławczy nie odniósł się w sposób pełny do wszystkich przywołanych przez stronę skarżącą argumentów na okoliczność braku podstaw do rozstrzygnięcia na niekorzyść strony poprzez wystawienie oceny niedostatecznej z części czwartej egzaminu radcowskiego, dotyczącej prawa gospodarczego.

Mając na względzie powyższe uznać należy, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia Nr 2 z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. nie rozważyła należycie i wszechstronnie całokształtu zebranego materiału dowodowego i z naruszeniem art. 80 k.p.a. ustaliła, że nie zachodziły podstawy do poprawienia oceny z części czwartej egzaminu adwokackiego.

Taka całościowa analiza jest konieczna, tym bardziej, jeśli zauważymy, że związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, iż organ zobowiązany był m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Warto zauważyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

W konsekwencji uznać należy, iż - wbrew stanowisku organu odwoławczego - w spornej uchwale z dnia [....] października 2015 r. nie przeprowadzono pełnego wyjaśnienia przyjętej przez ten organ oceny z zakresu czwartej części egzaminu adwokackiego, a więc nie wyjaśniono w sposób wszechstronny, dlaczego sporny projekt pozwu, sporządzony na egzaminie przez skarżącą, nie zasługiwał w żaden sposób na ocenę pozytywną.

Mając powyższe na względzie należy uznać, iż w toku ponownego postępowania Komisja Egzaminacyjna II stopnia Nr 2 zobowiązana będzie dokonać jeszcze raz pogłębionej analizy całego zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, która pozwoli na podjęcie właściwej decyzji, zgodnej z treścią przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, kierując się stosownymi wytycznymi Sądu wskazanymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Organ odwoławczy winien przede wszystkim ustosunkować się szczegółowo w uzasadnieniu uchwały do wskazanych wyżej zarzutów skarżącego, pamiętając jednocześnie o obowiązku płynącym głównie z normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 78e ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany jest w tym miejscu jedynie na marginesie wyjaśnić, iż oddalając na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. wniosek dowodowy strony skarżącej, sformułowany w treści skargi, działał na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Uzasadniając powyższą decyzję o odmowie uwzględniania wniosku dowodowego strony skarżącej, należy zwrócić uwagę, iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (tak również: B. Dauter /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 257 i powołany tam m.in. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00).

W związku z powyższym Sąd uznał, iż to Komisja Egzaminacyjna II stopnia Nr 2 zobowiązana będzie w toku ponownego postępowania administracyjnego, a nie Sąd w toku rozprawy, odnieść się do powołanych przez stronę skarżącą dowodów, dokonując ich ewentualnej analizy w kontekście wyjaśnienia zarzutów naruszenia przepisów art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 8 k.p.a.

Biorąc pod uwagę wskazane uchybienia organu odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Jednocześnie, orzekając o zwrocie stronie skarżącej kosztów postępowania, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 209 p.p.s.a.