Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 162/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3, art. 7 ust. 1, 1a, ust. 2 oraz art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 15, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65  art. 6 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 w pomniejszonej wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 16 maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek spółki K sp. z o. o. o przyznanie płatności na rok 2014 (data nadania wniosku - 15 maja 2014r.). W złożonym wniosku spółka zadeklarowała do jednolitej płatności obszarowej (zwanej dalej płatnością JPO) działki rolne "A" oraz "B" (położone na działce ew. nr [...]) o łącznej powierzchni 63,47 ha:

W dniu [...] lipca 2014 r. gospodarstwo rolne K sp. z o. o. zostało skontrolowane w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą FOTO przez upoważnionych inspektorów terenowych. Ustalenia z czynności kontrolnych zawarte zostały w raporcie z kontroli nr [...] sporządzonym zgodnie z art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dziennik Urzędowy L 316 , 02/12/2009, s. 65-112) - zwanego dalej Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1122/2009. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, iż łączna powierzchnia działek wskazanych we wniosku wynosi 48,96 ha.

W dniu 2 grudnia 2014 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo podpisane przez prezes zarządu spółki K.T., stanowiące zastrzeżenia do ww. raportu z kontroli. W przedmiotowym piśmie prezes zarządu K sp. z o. o. wskazała, iż obszary stwierdzone przez kontrolerów nie obrazują w żaden sposób stanu faktycznego występującego na działkach rolnych, jak również, iż obszary zgłoszone do płatności odpowiadają maksymalnym obszarom kwalifikującym się do płatności (PEG) przekazanym przez ARiMR. Ponadto wskazano na niezgodne z prawem zastosowanie szerokości strefy buforowej w trakcie pomiarów.

W wyniku rozpatrzenia ww. zastrzeżeń pismem z dnia [...] lutego 2015 r. pełnomocnik K sp. z o. o. poinformowany został przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR (kontrolowana działa zlokalizowana jest w województwie [...]), iż po analizie zgromadzonego w trakcie czynności kontrolnych materiału, uznano za zasadne przeprowadzenie ponownej kontroli powierzchni działek rolnych "A" oraz "B". Ponowna weryfikacja obszarów kwalifikujących się do płatności na ww. działkach rolnych dokonana została metodą inspekcji terenowej w dniu [...] lutego 2015 r. przez upoważnionych inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, iż łączna powierzchnia działek wskazanych we wniosku wynosi 53,08 ha. Tym samym skorygowano pierwotną wersję raportu z kontroli.

Prezes zarządu K sp. z o. o., nie zgadzając się z ustaleniami dokonanymi w trakcie czynności kontrolnych prowadzonych w dniu [...] lutego 2015 r., złożyła w dniu 3 marca 2015 r. zastrzeżenia, w których powieliła swoje wątpliwości podnoszone wcześniej w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r.

W wyniku rozpatrzenia zastrzeżeń, przekazano stronie wyjaśnienia w zakresie jakości pomiarów urządzeniem GPS, ich technik oraz dokładności.

W dniu [...] kwietnia 2015r. K.T. wskazała, iż w celu ustalenia dokładnych powierzchni zadrzewionych i zakrzaczonych spółka zleciła wykonanie pomiarów geodetom, którzy w wyniku przeprowadzonych pomiarów ustalili, iż obszar nieużytkowany rolniczo na działce nr [...] wynosi 2,4367 ha. Do przedmiotowego pisma K.T. dołączyła mapę obrazującą ślady pomiarów wykonywanych przez geodetę oraz wyliczenia obszarów, które według geodety stanowią tereny zadrzewione i zakrzaczone.

Organ odpowiedział, iż szkic z pomiarem przedstawiony przez stronę obejmuje swym zasięgiem obszar zgodny z granicami odniesienia działki nr [...] jednakże nie odpowiada zasięgowi prowadzonych upraw. Dodano też, iż analiza całej dokumentacji prowadzi do konkluzji, iż czynności kontrolne przeprowadzone w gospodarstwie K sp. z o. o. wykonane zostały prawidłowo.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR - mając na uwadze ustalenia zawarte w protokole z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie K sp. z o. o. - poddał wniosek ww. spółki kontroli administracyjnej zgodnie z art. 28 ust. 1 lit c Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. W ramach przedmiotowej kontroli, mając na uwadze wyniki czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił, iż: na działce rolnej "A" (położona na części działce ew. nr [...]) powierzchnia zadeklarowana wyniosła 57,35 ha, a powierzchnia kwalifikująca się do płatności w granicach ww. działki podczas kontroli administracyjnej wyniosła 47,77 ha, na działce rolnej "B" (położona na części działce ew. nr [...]) powierzchnia zadeklarowana wyniosła 6,12 ha a powierzchnia kwalifikująca się do płatności w granicach ww. działki podczas kontroli administracyjnej wyniosła 5,31ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR mając na uwadze ustalone w trakcie kontroli administracyjnej powierzchnie działek rolnych stwierdził różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (63,47 ha), a powierzchnią kwalifikującą się do płatności (53,08 ha) wynoszącą 10,39 ha, co stanowi przedeklarowanie powierzchni na poziomie 19,57%.

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał K sp. z o. o. decyzję płatności na rok 2014: z tytułu płatności JPO w wysokości 29 146,78 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 19 202,20 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz zastosowanie współczynnika korygującego.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, iż w zakresie płatności JPO pomoc finansową przyznano zgodnie z art. 58 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, po uwzględnieniu wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie spółki. Dodatkowo wskazano, iż w zakresie jednolitej płatności obszarowej (JPO) przy naliczaniu płatności uwzględniono współczynnik korygujący, o którym mowa w art. 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1181/2013. Ponadto powyższą decyzją przyznano stronie zwrot dyscypliny finansowej w wysokości 444,40 zł, a jako podstawę organ wskazał art. 11 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia w -zw. z art. 26 ust. 5 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1306/2013.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła K sp. z o. o. (reprezentowana przez adw. M.K.), który zarzucił zaskarżonej decyzji:

– wadliwe i przeprowadzone z wykorzystaniem nieprawidłowej-techniki pomiary dokonane w trakcie czynności kontrolnych,

– niezasadne wykluczenie części powierzchni zadeklarowanych działek,

– naruszenie art. 107 § 3 Kpa poprzez sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z treścią tegoż przepisu,

– zaniechanie przeprowadzenia oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Uzasadniając powyższe zarzuty strona podała, iż przed organem I instancji wielokrotnie wskazywała na wadliwość przeprowadzonych pomiarów przedstawiając jako kontrargument pomiary przeprowadzone na jej zlecenie. Pełnomocnik dodaje, iż oba pomiary są do siebie zbliżone wobec czego Strona dalej kwestionuje wyłączenia dokonane przez kontrolujących z powodu ograniczenia produkcji. Wbrew twierdzeniom organu I instancji "produkcja prowadzona jest na całej zadeklarowanej powierzchni, a zadeklarowane działki są spójne, sąsiadują ze sobą i tworzą jeden obszar gospodarowania. Wadliwy sposób przyjęcia stref buforowych oraz punktów odniesienia ma natomiast istotny wpływ na ustalenie faktu przekroczenia granic uprawy oraz powierzchni niekwalifikujących się do płatności". Pełnomocnik dodał, iż strona kwestionuje sposób ustalenia powierzchni działek albowiem jest on nierzetelny i niezgodny z istniejącym stanem faktycznym. Organ nie przedstawił jakiejkolwiek analizy zgromadzonego materiału dowodowego, a uzasadnienie opiera się na chronologicznym przedstawieniu kwestionowanych przez stronę faktów i odpowiedzi organu na zastrzeżenia. Organ I instancji nie wskazał z jakich przyczyn, w jakim zakresie i jakie dokumenty przyjął za podstawię zaskarżonej decyzji, jak również nie wskazał na czym polegają poszczególne stwierdzone kodami błędy.

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2015r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438), art. 7 ust. 1, ust. 2, art. 18 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.), art. 6 ust. 1, art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, z późn. zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W pierwszej części rozstrzygnięcia organ przywołał przepisy, na których oparł swoje rozstrzygnięcie oraz wskazał, iż warunki przeprowadzania kontroli na miejscu uregulowane zostały m.in. w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009. Zgodnie z punktem 31 preambuły do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 stosowanie się do przepisów dotyczących systemów pomocy zarządzanych w ramach systemu zintegrowanego powinno być skutecznie monitorowane. W tym celu oraz aby zapewnić zharmonizowany poziom monitorowania we wszystkich państwach członkowskich, należy szczegółowo określić kryteria oraz procedury techniczne przeprowadzania kontroli administracyjnych oraz kontroli na miejscu, zarówno w zakresie kryteriów kwalifikowalności ustalonych dla systemów pomocy, jak i zobowiązań w odniesieniu do obowiązków w zakresie zasady wzajemnej zgodności. Ponadto zgodnie z punktem 32 preambuły do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 zapowiadanie kontroli na miejscu w odniesieniu do kwalifikowalności lub wzajemnej zgodności powinno być dopuszczane jedynie, jeżeli nie zagraża celowi kontroli, a w każdym razie należy ustalić odpowiednie ograniczenia czasowe. Z kolei art. 27 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 stanowi, iż kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Ewentualne zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum, nieprzekraczającym 14 dni.

Dyrektor wskazał, iż w niniejszym przypadku prezes zarządu K. sp. z o. o. ani też pełnomocnik Spółki nie zostali powiadomieni o kontroli, bowiem obecność producenta rolnego nie jest niezbędna w przypadku pomiaru działek i weryfikacji upraw, a brak obecności producenta nie zagraża celowi czynności kontrolnych. Organ odwoławczy poinformował, iż kontrola, której wyniki stały się podstawą do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia przeprowadzona została metodą bezpośredniej inspekcji w terenie, w trakcie której dokonano pomiarów obszarów kwalifikujących się do płatności oraz udokumentowano na fotografiach stan kontrolowanych działek rolnych. Ponadto organ wskazał, iż kontrola na miejscu weryfikuje powierzchnię, na której prowadzona jest działalność rolnicza i do tej powierzchni przyznawane są płatności. Powyższe reguluje art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 2a ustawy stanowiący, iż rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, jeżeli: posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha (powierzchnia wynikająca z załącznika VII Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009), wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności oraz przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.

W związku z powyższym płatności przyznawane są do powierzchni działki rolnej, której definicja zawarta jest w art. 2 pkt 1 ustawy tj. "działka rolna" oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha. Z powyższego przepisu wynika więc, iż powierzchnia działki rolnej jest to powierzchnia, na której w sposób faktyczny prowadzona jest działalność rolnicza (uprawa), a która to znajduje się w granicach działki ewidencyjnej.

Organ następnie przytoczył definicję działalności rolniczej - w myśl art. 2 lit. c Rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 i stwierdził, iż obszar działki rolnej jest ograniczony granicami uprawy i nie w każdym przypadku będzie pokrywać się z obszarem działki ewidencyjnej, wykazywanym w dokumentach urzędowych, w aktach notarialnych, czy w wypisach z ksiąg wieczystych. Powierzchnia ewidencyjna działki nie musi pokrywać się z powierzchnią faktycznie użytkowaną (uprawianą) i w razie rozbieżności decydujący na gruncie postępowania w przedmiocie płatności jest rzeczywisty obszar gruntu, na którym prowadzona jest określona uprawa, ustalony zgodnie z wynikami kontroli administracyjnej, która uwzględnia wyniki kontroli na miejscu.

W trakcie kontroli nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne, bowiem to do tych terenów przysługują płatności obszarowe. Pojęcie działki ewidencyjnej różni się zasadniczo od pojęcia działki rolnej, z tego głównie powodu, że działka ewidencyjna jest wyznaczana i rejestrowana wyłącznie dla celów ewidencji gruntów i budynków, a więc dla celów rejestrowych i obejmuje różnego rodzaju użytki gruntowe, w tym rolne. Podstawową różnicą pomiędzy działką ewidencyjną, a rolną jest to, iż ta pierwsza służy celom ewidencyjnym i informacyjnym, zaś działka rolna istotna jest dla celów zidentyfikowania konkretnych upraw i przyznawania płatności. Dla potrzeb pomocy obszarowej podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona określona uprawa, a weryfikacja danych obszarowych działek rolnych wskazanych we wniosku producenta rolnego o przyznanie płatności nie następuje na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach, lecz na podstawie kontroli administracyjnej uwzględniającej wyniki kontroli na miejscu. Z przepisów Ustawy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że powierzchnię działki rolnej ustala się w sposób autonomiczny wobec powierzchni ustalonej na potrzeby ewidencji gruntów, która to ewidencja służy odmiennym celom.

Kontrola na miejscu i wykonywanie w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są zdaniem organu rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. O obszarze działek rolnych decydują rolnicy, a weryfikuje się go za pomocą m.in. pomiarów przeprowadzanych w gospodarstwach rolników. Tym samym raport z kontroli ma decydujące znaczenie jeśli chodzi o dane dotyczące działek rolnych. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, iż także z treści § 3 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2010 r. nr 39, poz. 215 ze zm.) daje się wywnioskować, iż pojęcie działki ewidencyjnej nie jest tożsame z pojęciem działki rolnej. We wniosku o przyznanie płatności rolnik jest bowiem zobowiązany do złożenia oświadczenia m.in. o powierzchni gruntów rolnych na działce ewidencyjnej. Działki rolne, ze względu na zmienny ich charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów, ani innych rejestrów.

W niniejszej sprawie w trakcie kontroli na miejscu pomierzone zostały powierzchnie kwalifikujące się do płatności na działkach rolnych deklarowanych przez K sp. z o. o., a obszar zakwalifikowany do płatności jest łącznie o 10,39 ha mniejszy niż deklarowany we wniosku z dnia [...] maja 2014 r.

W odniesieniu do ustaleń w zakresie obszaru kwalifikującego się do płatności na działce rolnej "A" należy organ wskazał, iż obszar deklarowany do płatności wyniósł 57,35 ha. W trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2015 r. stwierdzono, iż obszar kwalifikujący się do płatności na w/w działce rolnej wynosi 47,77 ha. Podniesiono, iż obszary kwalifikujące się do płatności na działce rolnej "A" pomierzone zostały w 5 kompleksach nazwanych roboczo: "A_1", "A_2", "A_3", "A_4" oraz "A_5". Organ nadmienił, iż we wniosku o przyznanie płatności z dnia [...] maja 2014 r. na działce rolnej "A" K sp. z o. o. zadeklarowała uprawę 57,35 ha kukurydzy, a na złożonym wraz z wnioskiem załączniku graficznym (datowany również na dzień [...] maja 2014 r.) zaznaczyła trzy wyłączenia w granicach działki rolnej "A" (jedno na północy działki rolnej oraz dwa w jej południowej części), na których kukurydza nie była uprawiana. Przeprowadzone czynności kontrolne wykazały, iż na części oznaczonej roboczo jako "A_1" faktycznie występowała uprawa kukurydzy (stwierdzono ściernisko po uprawie tejże rośliny), natomiast na częściach "A_2", "A_3", "A_4" oraz "A_5" stwierdzono łąki. Pomiar ścierniska po kukurydzy po stronie zachodniej działki rolnej "A" prowadzony był wzdłuż granicy ewidencyjnej działki nr [...], na której ww. działka rolna jest położona.

Oprócz powyższego organ podkreślił, iż do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego inspektorzy terenowi zakwalifikowali również enklawy łąk (mimo, iż strona na całości działki rolnej deklarowała uprawę kukurydzy) oraz powierzchnie zadarnione znajdujące się w granicach działki rolnej "A". Natomiast nie objęte pomiarem zostały znajdujące się w granicach działki rolnej "A" trzcinowiska, obszary całkowicie zachwaszczone, zadrzewione oraz zakrzaczone, dla których inspektorzy terenowi zastosowali kody DR51 (teren tymczasowo niekwalifikujący się do płatności).

Reasumując na obszar kwalifikujący się do płatności na działce rolnej "A" składają się powierzchnia 43,17 ha kukurydzy ("A_1") oraz 4,60 ha łąk ("A_2" - 1,81 ha, "A_3" - 0,23 ha, "A_4" - 0,98 ha oraz "AJ" 1,58 ha), co łącznie daje ustalony obszar kwalifikujący się do płatności wynoszący 47,77 ha.

W zakresie działki rolnej "B" organ wskazał, iż strona we wniosku z dnia [...] maja 2014 r. zadeklarowała obszar 6,12 ha uprawy kukurydzy. Czynności kontrolne przeprowadzone w dniu [...] lutego 2015 r. wykazały natomiast, iż obszar ścierniska po kukurydzy kwalifikujący się do płatności na działce rolnej "B" wyniósł 5,31 ha. Pomiar prowadzony na działce rolnej "B" po stronie południowej objął swym zakresem obszar do granicy działki ewidencyjnej, po stronie zachodniej oraz wschodniej pomiar przeprowadzony został do granic uprawy, podobnie jak w przypadku północnej części działki rolnej "B" gdzie pomiar prowadzony był wzdłuż granicy ścierniska po kukurydzy. Organ odwoławczy podał, iż pomiary na działce rolnej "B" nie mogły wykraczać poza uprawę ścierniska po kukurydzy albowiem jak wynika z dokumentacji ściernisko ograniczone jest bądź granicą działki ew. bądź też terenami wskazującymi na brak prowadzenia działalności rolniczej tj. trzcinowiskami czy zakrzaczeniami. Reasumując do płatności na działce rolnej "B" zdaniem organu kwalifikuje się obszar 5,31 ha.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR - mając na względzie opisane wyżej ustalenia poczynione w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie K sp. z o. o. - podkreślił, iż opisane (i udokumentowane na wskazanej dokumentacji fotograficznej) obszary działek rolnych "A" oraz "B", na których występują systematyczne, trwałe, występujące w zwartych formach zachwaszczenia, zakrzaczenia oraz zadrzewienia są obszarami, na których nie jest prowadzona działalność rolnicza zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 Ustawy w zw. z art. 2c Rozporządzenia Rady (WE) ni' 73/2009. Wskazał, iż w myśl art. 2c Rozporządzenia Rady (WE) działalność rolnicza oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 Ustawy wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Wobec powyższego w § 1 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2014, poz. 1372) wskazano, iż uznaje się, że grunt orny był ugorowany jeżeli w przypadku trwałych użytków zielonych z wyjątkiem łąk i pastwisk wymienionych w pkt 2 i - okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Z kolei § 4 ww. Rozporządzenia stanowi, iż grunty rolne, o których mowa w§ 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem:

1. drzew i krzewów:

a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,

b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb,

c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną;

2. gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar.

Wobec powyższego Dyrektor uznał, iż obszary trwale zakrzaczone i zadrzewione występujące w granicach ww. działek rolnych deklarowanych przez stronę do płatności na rok 2014, nie poddawane zabiegom agrotechnicznym (co wynika ze sporządzonej podczas kontroli dokumentacji fotograficznej), nie spełniają wymogów wskazywanych w art. 2c Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 Ustawy, a zatem nie mogą zostać zakwalifikowane do płatności. Organ odwoławczy podkreślił również, iż termin dokonania koszenia łąk - w świetle wskazywanych wyżej przepisów prawa - mijał 31 lipca 2014 r., a dokumentacja fotograficzna sporządzana była w miesiącu luty 2015 r. Jednakże mając na względzie rozmiar uwidocznionych na fotografiach zadrzewień i zakrzaczeń oraz terenów porośniętych chwastami i trzcinami nie ma możliwości dokonania w opisanych w niniejszej decyzji fragmentach działek rolnych koszenia lub innych zabiegów uprawowych, które zapobiegałyby występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Struktura roślinności i jej charakter na wykluczonych fragmentach działek wskazuje na fakt długotrwałego nieużytkowania tychże części działek rolnych "A" oraz "B". Organ II instancji wskazał nadto, iż czynności kontrolne dokonane na działkach rolnych gospodarstwa K sp. z o. o. wykonane zostały przez upoważnionych inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR, którzy zostali przeszkoleni i wyposażeni w wysokiej jakości sprzęt pomiarowy. Specjalistyczne oprogramowanie jest zintegrowane z urządzeniami pomiarowymi, przystosowanymi do pracy w trudnych warunkach terenowych. Instrumenty GPS, użyte do kontroli, spełniają wymagania norm krajowych i unijnych w zakresie wymaganej przepisami dokładności i wiarygodności kontroli powierzchni. Pracownicy wskazanej wyżej jednostki spełniają także wymogi, o których mowa w § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 grudnia 2010 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2010r. nr 240, poz. 1605).

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR przywołał treść art. 34 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, zgodnie z którym powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,00 ha. W świetle powyższych rozważań wyjaśnić należy, iż dokładność pomiaru w przypadku kontroli wykonanej na działkach K sp. z o. o. ustalono na podstawie tzw. metody buforowej uwzględniającej kształt działki rolnej - wyznaczono obwód działek rolnych. Następnie wielkość ustalonych obwodów działek rolnych przemnożono przez parametr charakteryzujący dokładność pomiaru uzyskując tym samym szerokość strefy buforowej określającą dopuszczalną tolerancję pomiaru powierzchni, która wyniosła od 0,11 ha do 0,41 ha, czyli mniej niż dopuszczalne 1,00m. Nadmienić również należy, iż polska wersja językowa art. 34 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 różni się od francuskiej i angielskiej wersji językowej. Polska wersja językowa bowiem posługuje się wyrażeniem "1,5 - metrowa strefa buforowa", podczas gdy wersje anglojęzyczna oraz francuskojęzyczna wskazują na "max. 1,5 m", co miałoby oznaczać, że wskazują jedynie na górną granicę dopuszczając wartości mniejsze niż 1,5 m. Z uwagi na fakt, że wszystkie wersje językowe danego aktu prawnego mają jednakową moc obowiązującą - są równie autentyczne, konieczność jednolitej wykładni dyrektyw unijnych wyklucza rozpatrywanie, w razie wątpliwości, danego przepisu w sposób oderwany, lecz przeciwnie - wymaga, aby był on interpretowany i stosowany w świetle wersji sporządzonych w innych językach urzędowych. Zastosowana w sprawie K sp. z o. o. wartość strefy buforowej na poziomie 0,75m została określona przy użyciu homologowanego sprzętu GPS, poddanego testom walidacji i ekspertyzie w sprawie określenia zasad obliczenia maksymalnych wartości tolerancji w zakresie precyzji pomiarów.

Jednocześnie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, na etapie postępowania odwoławczego, po raz wtóry dokonał analizy sposobu przeprowadzenia kontroli oraz jej wyników ustalonych w trakcie czynności kontrolnych w dniu [...] lutego 2015 r., a zawartych w raporcie nr [...] i nie doszukał się uchybień bądź nieprawidłowości w zakresie objętym kontrolą. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR mając na względzie przedstawiony przez stronę dokument w postaci pomiarów dokonanych przez uprawnionego geodetę wskazał, iż obszary zakwalifikowane do płatności przez inspektorów ARiMR w sposób daleko idący pokrywają się z ustaleniami dokonanymi przez najętego przez spółkę geodetę. Organ odwoławczy nie neguje faktu, że na dzień wykonywania pomiarów tj. [...] marca 2015 r. zleconych przez stronę stan gruntów na działce nr [...] pozwalał uprawnionemu geodecie na uznanie, że powierzchnia upraw polowych (według terminologii geodety) wynosi 64,60 ha, a obszaru nieużytkowanego rolniczo - 2,44 ha. Organ odwoławczy zważył jednak, iż pomiary wykonane na zlecenie strony zostały przeprowadzone ponad miesiąc po tym jak gospodarstwo rolne K sp. z o. o. skontrolowane zostało przez upoważnionych inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR. Organy ARiMR nie kwestionują stwierdzonego przez geodetę obszaru upraw polowych - należy jednakże wskazać, iż inspektorzy terenowi w trakcie czynności kontrolnych stwierdzili, że tereny uznane przez geodetę za obszary upraw polowych były obszarami, na których spółka nie prowadziła działalności rolniczej. Zauważyć bowiem trzeba, iż obszary nie zakwalifikowane przez inspektorów terenowych ARiMR do płatności (trzcinowiska, zakrzaczenia, chwasty, tereny podmokłe) znajdujące się w południowej i południowo - wschodniej części działki ew. nr [...], pomiędzy odrębnymi kompleksami tj. "A_1", "A_2", "A_3", "A_4" oraz "A_5" (według wskazań ARiMR) - zostały (z niewielkim wyjątkiem - vide; kompleks 0,79 ha oznaczony na szkicu z dnia [...].03.2015 r. jako Lz4) uwzględnione przez najętego przez stronę geodetę jako cyt. "powierzchnia upraw polowych". Tymczasem w świetle zgromadzonej dokumentacji fotograficznej wskazane wyżej obszary nie były w dniu kontroli dokonywanej przez ARiMR ani też w roku poprzedzającym czynności kontrolne obszarami, na których była prowadzona działalność rolnicza. Organ odwoławczy podkreślił, iż na dzień [...] marca 2015 r. obszary wskazywane przez uprawnionego geodetę jako uprawy polowe mogły być większe od stwierdzonych w dniu [...] lutego 2015r. przez inspektorów terenowych ARiMR jednakże w takiej sytuacji świadczy to o przywracaniu do produkcji rolniczej obszarów nie kwalifikujących się do płatności, a co za tym idzie walor wiarygodności przypisywać należy wynikom kontroli dokonanej w dniu [...] lutego 2015 r.

Organ II instancji zauważył ponadto, iż część południowo - zachodnia działki rolnej "A" nie zakwalifikowana do płatności przez inspektorów terenowych ARiMR ze względu na fakt, iż w granicach działki nr [...] występowała uprawa innego rolnika została uwzględniona w pomiarze przez uprawnionego geodetę, co wynika z faktu, iż pomiar w dniu [...] marca 2015 r. został przeprowadzony do granicy działki ew., ale bez wzglądu na fakt, iż w granicach działki nr [...] znajduje się inna uprawa niż deklarowana przez K sp. z o.o.

Dodatkowo organ wskazał, iż potwierdzeniem ustaleń dokonanych w dniu [...] lutego 2015 r. w trakcie kontroli metoda inspekcji terenowej jest też ortofotomapa działki nr [...] wykonana w dniu [...] lipca 2014 r.

Mając na względzie opisane wyżej ustalenia organ odwoławczy wskazał, iż wypłacenie płatności do całości deklarowanych powierzchni w przypadku działek rolnych "A" oraz "B" stałoby w sprzeczności z przepisami prawa, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 5 i § 4 Rozporządzenia w sprawie minimalnych norm w zw. art. 2c.

Wobec przedeklarowania powierzchni o 19,57% w zakresie jednolitej płatności obszarowej (JPO) zastosowanie ma art. 58 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, który stanowi, iż jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcje 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru.

Skargę na powyższą decyzję złożyła K Sp. z o.o., która zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, a tym samym powielenie błędów popełnionych przez organ pierwszej instancji w sytuacji, które to błędy dyskwalifikowały decyzję organu pierwszej instancji, naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanej

2. decyzji, tj. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i przeanalizowania materiału dowodowego w sprawie, poprzez wadliwe i przeprowadzone z wykorzystaniem nieprawidłowej techniki pomiary zadeklarowanych do przyznania płatności działek rolnych, w konsekwencji czego ustalenia w zakresie powierzchni stwierdzonej nie odpowiadają stanowi faktycznemu, co w sposób rażący rzutuje na prawidłowość zaskarżonej decyzji,

3. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i przeanalizowania materiału dowodowego w sprawie i niedokonanie rzetelnego badania powierzchni działek zadeklarowanych z powierzchnią faktyczną, niezasadne wykluczenie części powierzchni działek zadeklarowanych i uznanych jako prawidłowo zakwalifikowane z powołaniem się na faktyczne ograniczenie produkcji, choć cała powierzchnia działek zadeklarowanych przeznaczona jest pod uprawy i w tym celu wykorzystywana,

4. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób sprzeczny z treścią tego przepisu wobec zupełne zaniechanie przeprowadzenia oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym dowodów zgromadzonych przez organ, jak i dokumentów prywatnych przedstawionych przez stronę.

W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz.U. 2014. 1647 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2012. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności decyzji Dyrektora OR ARiMR utrzymującej w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR o przyznaniu skarżącej spółce płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2014 r. w pomniejszonej wysokości.

Stosownie do treści art. 7 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm. - znajdującej zastosowanie w sprawie na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - Dz.U. z 2015 poz. 1551 ze zm.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z powołanych przepisów art. 7 ust. 1 pkt 2 i pkt 2a ustawy o płatnościach wynika zatem, że jednolita płatność obszarowa jest przyznawana do powierzchni faktycznie użytkowanej w celu rolniczym. Natomiast w myśl ust. 2 tego artykułu, działki rolne deklarowane do płatności uzupełniających muszą być położone na działkach rolnych, do których przyznano jednolitą płatność obszarową.

Postępowanie w przedmiocie uzyskania płatności rolnych jest wszczynane na wniosek producenta rolnego (art. 18 ust. 1 cyt. ustawy), przy czym złożone wnioski podlegają kontroli, m.in. w zakresie zgodności danych w nich zawartych dotyczących zadeklarowanych działek ewidencyjnych i rolnych, z bazami danych. Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Z każdej kontroli przeprowadzonej na miejscu sporządza się sprawozdanie, według przewidzianych wymogów (art. 32 ust. 1 rozporządzenia).

W świetle powyższego stwierdzić należy, że organ prowadzący postępowanie z wniosku rolnika o przyznanie płatności, w trakcie postępowania wyjaśniającego ma możliwość weryfikacji deklaracji zawartych we wniosku, jak i ustaleń systemowych, poprzez wykorzystanie wszelkich, zgodnych z prawem narzędzi, w tym kontroli na miejscu, która to najpełniej jest w stanie oddać rzeczywisty obraz danych zadeklarowanych we wniosku.

W gospodarstwie skarżącej spółki przeprowadzona została w dniu [...] lutego 2015 r. kontrola na miejscu, przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR. Stanowiła ona uzupełnienie kontroli metodą FOTO, przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2014 r., polegającej na wykonaniu zdjęć satelitarnych upraw w roku, którego dotyczy wniosek o przyznanie płatności, a następnie interpretacji fotoobrazów. W systemie zarówno płatności bezpośrednich, jak i płatności objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zawiadomienie o czynnościach kontrolnych ma charakter fakultatywny. Zgodnie bowiem z pkt 32 preambuły rozporządzenia nr 1122/2009 zapowiadanie kontroli na miejscu w odniesieniu do kwalifikowalności lub wzajemnej zgodności powinno być dopuszczane jedynie, jeżeli nie zagraża celowi kontroli, a w każdym razie należy ustalić odpowiednie ograniczenia czasowe. Ponadto jeżeli szczególne zasady sektorowe w ramach aktów prawnych lub norm w zakresie wzajemnej zgodności przewidują, że kontrole na miejscu są niezapowiedziane, należy ich przestrzegać, a art. 27 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, iż kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Podobnej treści regulacje znajduje się w art. 4 ust. 7 rozporządzenia nr 65/2011, który stanowi, iż kontrole na miejscu można zapowiadać, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zasadą jest zatem, iż kontrole są niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem, z którego skorzystanie może być rozważane wyłącznie pod względem celowościowym. Dla prawidłowości postępowania ważne jest natomiast, by rolnik został poinformowany o jej wynikach i miał możliwość wypowiedzenia się co do ustaleń poczynionych w trakcie kontroli, co w niniejszej sprawie uczyniono (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2012 r., II GSK 1019/10, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 stycznia 2012 r., I SA/Ol 732/11 ).

Wyniki czynności kontrolnych zawarte w raporcie nr [...], który wraz z ortofotomapami przedstawiającymi gospodarstwo rolne skarżącej mają zasadnicze znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy, gdyż wpłynęły na ustalenie przez organy wysokości przyznanej skarżącemu płatności. W treści raportu wskazane zostały działki objęte wizytacją, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości.

Zdaniem Sądu sposób przeprowadzenia czynności oraz jej wyniki nie budzą zastrzeżeń. W raporcie z czynności kontrolnych opisano nie tylko wynik tych czynności, ale także dołączono dokumentację fotograficzną obrazującą rzeczywisty stan upraw na zadeklarowanych przez skarżącego działkach rolnych (dokumentacja zgromadzona została na płycie CD). Ponadto sporządzono i wydrukowano szkice działek rolnych skarżącego, na których naniesiono kierunek wykonanych fotografii. Dokonując porównania tak sporządzonej dokumentacji z przeprowadzonej kontroli i ortofotomap z wnioskiem skarżącej spółki o przyznanie płatności bezpośrednich oraz z załączonym do wniosku materiałem graficznym, stwierdzić należy, że ustalenia organu w tym zakresie odpowiadają stanowi rzeczywistemu i brak jest podstaw do zakwestionowania dokonanej przez organ w tym zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał poszczególne działki rolne i szczegółowo opisał stwierdzone nieprawidłowości (s. 16 - 18). Organ wyjaśnił przyczyny zmniejszenia powierzchni, wskazując na popełnione przy określeniu powierzchni błędy oraz powołał odczyty ortofotomap właściwych dla przedmiotowych działek. Organ wskazał szczegółowo, odrębnie dla każdej działki rolnej, które powierzchnie kwestionuje i z jakiego powodu nie kwalifikują się one do płatności. Do akt administracyjnych zostały dołączone właściwe ortofotomapy (z lipca 2014r.) i załączniki graficzne, potwierdzające ustalenia organu. Analiza tej dokumentacji jednoznacznie wskazuje, iż na działce rolnej A powierzchnia uprawy kukurydzy wyniosła 43,17 ha (występująca na terenie oznaczonym A1 ), zamiast deklarowanej 57,35 ha. Natomiast na terenach oznaczonych A2, A3,A4 i A5 stwierdzono występowanie łąk o powierzchni 4,60 ha. Ponadto ujawniono na terenach określonych A1-A5 występowanie trzcinowisk, zakrzaczeń, zachwaszczeń i wieloletnich drzew, którym przypisano kod błędu DR 51 – teren tymczasowo niekwalifikujący się do płatności (widoczne na zdjęciach nr 17, 18, 24, 25, 26, 28, 30, 32, 33, 34, 38). Ponadto w części południowo – zachodniej działki A znalazła się inna uprawa niż kukurydza, należąca do innego rolnika, co widoczne jest na zdjęciu nr 31. Natomiast jeśli chodzi o działkę B ujawniona powierzchnia uprawy kukurydzy wyniosła 5,31 ha, zamiast deklarowanej 6,12 ha. Pomiary zostały dokonane wzdłuż granicy ścierniska z pominięciem obszarów zakrzaczeń i trzcinowisk, którym nadano wspomniany powyżej kod błędu DR 51.

Bez znaczenia dla wyniku sprawy miała okoliczność zastosowania przez organ tolerancji pomiaru przy uwzględnieniu 0,11-0,41 m strefy buforowej wokół kontrolowanych działek. Zgodnie z art. 34 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1122/2009 powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. W myśl natomiast akapitu drugiego tego przepisu - w polskiej wersji językowej - tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha. Natomiast wersje angielska, francuska i niemiecka tego rozporządzenia posługują się sformułowaniem "max. 1,5 m" co oznacza, że wskazują jedynie na górną granicę, dopuszczając wartości mniejsze niż 1,5 m.. W niniejszej sprawie nie jest jednak konieczne rozstrzyganie, którą wersją należy się posłużyć, powierzchnia bowiem kontrolowanych działek rolnych podawana przez organ i wskazywana przez stronę są zbliżone, a skarżąca w istocie kwestionuje jedynie zastosowanie wyłączeń. Ponadto należy mieć na uwadze wspomniane powyżej zdanie 2 akapitu drugiego art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, wskazujące iż maksymalna tolerancje odnośnie do każdej działki nie może przekroczyć wartości bezwzględne 1,0 ha. Stąd też nawet uwzględnienie tej maksymalnej tolerancji w odniesieniu do każdej z działek nie spowodowałby, iż procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną byłaby niższa niż 20 %.

Należy w tym miejscu wskazać na szczególny charakter postępowania toczącego się w sprawach o przyznanie płatności. Jak stanowi przepis art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, stosowane są do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 tej ustawy, jeżeli sama ustawa nie stanowi inaczej. Z ust. 2 wynika zaś, że w postępowaniach w sprawach dotyczących między innymi płatności bezpośredniej organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, 3) ma obowiązek udzielać stronom na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich prawa i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) ma obowiązek zapewnić stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 81 k.p.a. nie stosuje się). Ponadto podkreślić należy, co ma istotne znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, iż art. 3 ust. 3 tej ustawy stanowi, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są zobowiązane przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Przywołane regulacje skutkują konkretnymi konsekwencjami w zakresie odnoszącym się do ram i konstrukcji postępowania wyjaśniającego w sprawach o przyznanie płatności. Jest to bowiem szczególne, uproszczone postępowanie administracyjne, w którym, jak wynika z przywołanych przepisów, organ administracji, w zakresie odnoszącym się do ustaleń stanu faktycznego sprawy, proceduje na podstawie materiału dowodowego wskazanego we wniosku, a także na podstawie dowodów i innych dokumentów wskazanych i dołączonych przez wnioskodawcę. To na nim bowiem spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi skutki prawne. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że organ administracji zasadniczo zwolniony jest z obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy do płatności (wyroki NSA: z 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 344/11, z 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 810/11, dostępne: www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). Zatem w niniejszej sprawie ciężar udowodnienia faktów, na które się powołuje skarżąca spoczywała na niej. W orzecznictwie wskazuje się, iż samo zgłoszenie zarzutów do protokołów z kontroli bez wskazania dowodów na poparcie ich zasadności nie może odnieść zamierzonego skutku ( por. wyrok NSA z dnia 12 października 2011 r. , sygn. akt II GSK 1019/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 106/10).

Ponadto w judykaturze zwraca się uwagę na szczególne znaczenie dowodowe raportu z czynności kontrolnych w sprawach dotyczących wniosku producenta o przyznanie płatności. O wadze tego dokumentu świadczy fakt, że czynności te mogą przeprowadzać tylko określone podmioty. Dowodom tym, właśnie z racji przeprowadzania czynności kontrolnych przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne, co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07).

Powyższe uwagi odnoszą się również do ustaleń poczynionych na podstawie ortofotomap, ponieważ ten sposób prowadzenia kontroli i pomiaru jest prawnie uzasadniony. Podkreślić należy, że nie chodzi o pomiar działek ewidencyjnych tylko o pomiar działek rzeczywiście użytkowanych rolniczo w okresie, którego pomoc dotyczy. Skontrolowanie i ustalenie powierzchni rzeczywistej przy wykorzystaniu ortofotomap jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę z udziałem skarżącej spółki. Pomiar na podstawie ortofotomap jest aktualny i precyzyjny. Stąd nie jest więc trafne stanowisko, że każde zakwestionowanie pomiaru przez rolnika bez wskazania konkretnych zastrzeżeń i dowodów co do jego wyniku, powoduje konieczność przeprowadzenia przez organ kontroli na miejscu z jego udziałem. Prawo do przeprowadzenia pomiarów i przedłożenia organowi stosownych dowodów służy natomiast stronie (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 681/11, wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 128/12 ).

Skarżąca spółka przedstawiła taki dowód w postaci szkicu z pomiaru wykonanego w dniu [...] marca 2015 r. przez geodetę K.L., jednakże ocena tego dowodu dokonana przez organ odwoławczy, sprowadzająca się do uznania, iż nie pozwala on na zanegowanie ustaleń poczynionych w trakcie kontroli w dniu [...] lutego 2015 r., nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a. Organ w sposób nader wnikliwy, a jednocześnie logiczny uzasadnił swoje stanowisko. Słusznie bowiem zauważył, iż szkic przedstawiony przez stronę co najwyżej może przedstawiać – używając nomenklatury geodety - "powierzchnię upraw polowych" na dzień [...] marca 2015 r. , a więc miesiąc po dokonanej kontroli przez pracowników ARiMR. Tym samym stan faktyczny mógł ulec zmianie w stosunku do istniejącego w 2014 r. (w chwili sporządzania ortofotomap) , jak również tego stwierdzonego w czasie kontroli z dnia [...] lutego 2015 r. Szkic przedłożony przez stronę w sposób ewidentny nie wytrzymuje konfrontacji ze zgromadzonym przez organ I instancji materiałem dowodowym, zwłaszcza ze zdjęciami powiązanymi ze poszczególnymi miejscami zaznaczonymi na mapie, na których uwidocznione zostały łąka, tereny porośnięte, trzcinami, chwastami, krzewami, drzewami lub inną uprawą niż kukurydza , tożsamą z tą, która znajduje się na sąsiedniej nieruchomości. Strona nie wykazała, iż dokumentacja fotograficzna przedstawia w istocie inne tereny niż te, które określa protokół z kontroli. Zwrócić również należy uwagę, iż z samej ortofotomapy wynikają liczne zakrzaczenia i zadrzewienia, czy odmienność uprawy, których geodeta nie dostrzegł (poza trzema enklawami ) albo nie mógł już dostrzec ze względu na zmiany stanu faktycznego.

Mając powyższe na uwadze uznać należało, iż organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie i prawidłowo przeprowadziły postępowanie, zgodnie z modyfikacjami wynikającymi z art. 3 ustawy o płatnościach. Ponadto organ odwoławczy dokonał całościowej ponownej merytorycznej oceny sprawy w zgodzie z zasadą dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 k.p.a. Stąd też nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty skargi dotyczące naruszeń przepisów postępowania, w tym art. 77 § 1 k.p.a., który - jak już wskazano powyżej - w ogóle nie miał zastosowania. W ocenie Sądu obszerne uzasadnienie organu II instancji w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., opisuje bowiem ustalenia faktyczne oraz dowody na podstawie, których poczyniono te ustalenia oraz ich ocenę, a ponadto wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia i ustosunkowuje się do zarzutów odwołania.

W tej sytuacji, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.