Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2015/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 20 ust. 3, ust. 8 w zw. z § 23 ust. 1, § 29 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 83 poz 562
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania  uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych
article: art. 145 ust. 2 w zw. z art. 146 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych
article: art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Pietrasz Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 598/11 w sprawie ze skargi "C." Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz "C." Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., po rozpoznaniu sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. (dalej: SKO) z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty z tytułu pobrania w nadmiernej wysokości dotacji w 2008 r. na Wieczorowe Liceum Uzupełniające C. w Ł., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] marca 2010 r., określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 788 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją SKO w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] marca 2010 r., określającą C. Sp. z o.o. przypadającą do zwrotu na rzecz Miasta Ł. kwotę 4.266,80 zł wraz z odsetkami z tytułu pobrania w 2008 r. dotacji w nadmiernej wysokości na Wieczorowe Liceum Uzupełniające C. w Ł.

Jako podstawę wydania decyzji SKO wskazało otrzymanie przez Spółkę dotacji na większą liczbę uczniów niż faktyczna, ustalona na podstawie informacji złożonej przez osobę prowadzącą szkołę za miesiące wrzesień-grudzień 2008 r. Liczba uczniów w tych miesiącach była niższa o 10 uczniów. Kwota dotacji na 1 ucznia w miesiącu wynosiła 106,67 zł, tym samym wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za każdy ww. miesiąc wynosiła 1.066,70 zł.

Z § 20 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 83, poz. 562 ze zm.), dalej jako: rozporządzenie z dnia 30 kwietnia 2007 r. (w brzmieniu obowiązującym w 2008 r.) organ wywiódł, że począwszy od klasy IV szkoły podstawowej, uczeń otrzymuje promocje do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy), jeżeli ze wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych, określonych w szkolnym planie nauczania, uzyskał roczne (semestralne) oceny klasyfikacyjne wyższe od oceny niedostatecznej. W myśl § 20 ust. 8 rozporządzenia, uczeń, który nie spełnił warunków określonych w ust. 3 nie otrzymuje promocji do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy) i powtarza klasę (semestr). Jednak z § 29 ust. 1 rozporządzenia SKO wywiodło, że osoba dorosła (słuchacz) może przerwać naukę i w takiej sytuacji nie powtarza automatycznie semestru, gdyż w stosunku do niej nie istnieje obowiązek nauki. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), nauka jest obowiązkowa do ukończenia 18 roku życia.

Zdaniem organu osoby, które nie uzyskały promocji byłyby słuchaczami, gdyby złożyły wniosek o powtarzanie semestru przed rozpoczęciem semestru jesiennego w roku szkolnym 2008/2009 i uczęszczałyby na zajęcia w tym semestrze. Tymczasem żaden dowód z dokumentu nie potwierdza, że sporni słuchacze powtarzali semestr wiosenny roku szkolnego 2007/2008 w semestrze jesiennym w roku szkolnym 2008/2009 na swój pisemny wniosek. Zdaniem Kolegium nawet ich zeznania po kilku miesiącach od momentu rozpoczęcia "powtarzanego" semestru, nie mogły zastąpić wstecz ich pisemnych wniosków o powtarzanie semestru, tym bardziej, że słuchacze ci nie uczestniczyli w zajęciach w następnym semestrze. Za bez znaczenia SKO uznało fakt, że słuchacze nie złożyli pisemnego oświadczenia o rezygnacji ze szkoły, nie odebrali dokumentów i nie poinformowali szkoły o takim zamiarze.

Zdaniem Kolegium § 20 ust. 8 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2007 r. nie miał zastosowania do osób dorosłych, a stosowany odpowiednio § 20 ust. 3 dotyczył sytuacji kiedy słuchacz (uczeń) otrzymuje promocję do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy), jeżeli ze wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych, uzyskał roczne (semestralne) oceny klasyfikacyjne wyższe od oceny niedostatecznej, a w tym przypadku żaden z 10 słuchaczy nie był klasyfikowany z żadnego przedmiotu.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. została zaskarżona przez Spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.

Sąd I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że najistotniejsze znaczenie w sprawie miało ustalenie, czy dorosły uczeń, który nie został promowany na semestr programowo wyższy, pozostaje nadal słuchaczem szkoły, również w sytuacji gdy nie złożył pisemnego oświadczenia, że przerywa naukę. WSA miał bowiem na uwadze, że liczba uczniów pozostaje w związku z rozliczeniem dotacji, o którym stanowi art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty.

W związku z powyższym Sąd I instancji z § 20 ust. 8 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2007 r. wywiódł, że uczeń, który nie otrzymał promocji do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy) powtarza klasę (semestr). Dalej stwierdził, że na podstawie § 23 ust. 1 cyt. rozporządzenia do słuchaczy szkół dla dorosłych stosuje się odpowiednio przepisy m. in. § 20 ust. 3 i 8. Potwierdzał to zdaniem WSA Statut Wieczorowego Liceum Uzupełniającego C. w Ł. w § 24 ust. 8, stanowiąc, że słuchacz, który nie zdał egzaminu poprawkowego nie otrzymuje promocji i powtarza semestr, a także w § 26 ust. 8, z którego wywiódł, że słuchacz który nie zdał egzaminu klasyfikacyjnego nie otrzymuje promocji i powtarza semestr.

WSA przyznał rację organom, że wobec dorosłych uczniów nie istnieje obowiązek nauki, co oznacza, że słuchacz, który nie otrzymał promocji może z własnej woli przerwać naukę. W tym celu jednak – inaczej niż uważają organy – musi złożyć oświadczenie, z którego taki zamiar jednoznacznie wynika. W przeciwnym razie staje się uczniem (słuchaczem) powtarzającym klasę lub semestr, z czym musi się liczyć, gdyż tak stanowią zarówno z przepisy powszechnie obowiązujące (§ 20 ust. 8 w zw. z § 23 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2007 r.), jak i przepisy szkoły, dla której sporna dotacja została przyznana.

W tej sytuacji WSA stwierdził, że organy dokonały błędnej interpretacji § 20 ust. 8 w zw. z § 23 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2007 r. oraz art. 15 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, co z kolei doprowadziło do naruszenia art. 145 ust. 2 w zw. z art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd nakazał organowi ustalenie faktycznej liczby uczniów, na których dotacja została przyznana, mając na względzie wykładnię przepisów dokonaną w uzasadnieniu wyroku. W podstawie rozstrzygnięcia WSA powołał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi albo przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Wyrokowi zarzucono naruszenie: prawa materialnego tj. :

1) § 20 ust. 3 i ust. 8 w zw. z § 23 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2007 r. w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. w zw. z § 29 ust. 1 i ust. 2 ww. rozporządzenia, art. 15 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, art. 145 ust. 2 w zw. z art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (oraz w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) przez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że odpowiednie stosowanie przepisu § 20 ust. 3 i ust. 8 ww. rozporządzenia do słuchaczy szkół dla dorosłych oznacza jego stosowanie wprost i każdy słuchacz, który nie złoży jednoznacznego oświadczenia o woli przerwania nauki to, w sytuacji gdy nie otrzyma promocji do klasy programowo wyższej na semestr programowo wyższy z powodu nieuzyskania ze wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych, określonych w szkolnym planie nauczania, rocznych, semestralnych ocen klasyfikacyjnych wyższych od oceny niedostatecznej, automatycznie powtarza klasę, semestr - w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów prowadzi do wniosku, że odpowiednie stosowanie przepisu § 20 ust. 3 i ust. 8 ww. rozporządzenia do słuchaczy szkół dla dorosłych oznacza jego stosowanie nie wprost (z niestosowaniem części przepisu) i każdy słuchacz, który nie otrzyma promocji do klasy programowo wyższej, na semestr programowo wyższy z powyższych powodów nie powtarza automatycznie klasy, semestru i gdy nie złoży oświadczenia woli o powtarzaniu klasy, semestru nie może być uznany za faktycznego słuchacza (ucznia) w następnym roku szkolnym, semestrze, przez co w następnym roku szkolnym, semestrze nie przysługuje na niego dotacja;

przepisów postępowania tj.:

2) art. 141 § 4 p.p.s.a. - polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej SKO w Ł. podniosło, że w sprawie § 20 ust. 8 in fine rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2007 r. nie powinien być w ogóle zastosowany, ponieważ zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o systemie oświaty (i art. 70 ust. 1 zd. 2 Konstytucji) nauka jest obowiązkowa do ukończenia 18 roku życia. A contrario nauka nie jest obowiązkowa po ukończeniu 18 roku życia. W związku z tym, nie ma podstaw do przyjęcia, że słuchacze szkół dla dorosłych muszą obligatoryjnie powtarzać klasę. Z treści art. 60 Kodeksu cywilnego organ wywiódł, że oświadczenie woli słuchacza o przerwaniu nauki może być wyrażone przez każde zachowanie tej osoby, w szczególności poprzez zaprzestanie uczęszczania na zajęcia w szkole, co w sprawie miało miejsce. Dlatego nie można w tym zakresie zgodzić się ze stanowiskiem, że ta osoba musi złożyć oświadczenie, z którego taki zamiar jednoznacznie wynika.

Prezentując w uzasadnieniu skarżonego wyroku pogląd, że § 20 ust. 8 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2007 r. stosuje się wprost do słuchaczy szkół dla dorosłych, WSA w Ł. nie wyjaśnił podstawy prawnej takiego stanowiska, czym naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w przypadku właściwej wykładni ww. przepisów i zawarcia tego w uzasadnieniu skarżonego wyroku, oddaliłby skargę, a nie uchyliłby zaskarżonych decyzji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka odniosła się do zarzutów skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje uwzględnienie.

Zgodnie z postanowieniami art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, jeżeli nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, rozstrzygnięcie nie uległoby zmianie. Taka też sytuacja zaistniała w tej sprawie.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, iż strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie określonych przepisów prawa w określonej formie, sama zakreśla obszar kontroli kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie.

Wobec takich regulacji nie ulega wątpliwości, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz ogranicza się jedynie do zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna została w sprawie oparta na obu wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. podstawach.

Ze względu na charakter postawionych zarzutów uzasadnione jest odniesienie się najpierw do zarzutów naruszenia prawa materialnego, czyli przepisów § 20 ust. 3 i ust. 8 w związku z § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w 2008 roku w związku z § 29 ust. 1 i ust. 2 tego rozporządzenia, art. 15 ust. 1 ustawy o systemie oświaty oraz art. 145 ust. 2 w zw. z art. 146 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, poprzez błędną ich wykładnię.

Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, uznając iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany.

Zgodnie z postanowieniami § 20 ust. 3 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2007 r., począwszy od klasy IV szkoły podstawowej, uczeń otrzymuje promocję do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy), jeżeli ze wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych, określonych w szkolnym planie nauczania, uzyskał roczne (semestralne) oceny klasyfikacyjne wyższe od oceny niedostatecznej, z zastrzeżeniem § 15 ust. 8 i 9 oraz § 21 ust. 10, które to przepisy w tej sprawie nie miały zastosowania. Z kolei w myśl postanowień § 20 ust. 8 tego rozporządzenia uczeń, który nie spełnił warunków określonych w ust. 3, nie otrzymuje promocji do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy) i powtarza klasę (semestr), z zastrzeżeniem § 21 ust. 10, który to przepis również nie miał w sprawie zastosowania.

Zestawienie wskazanych regulacji prawnych nie pozostawia wątpliwości co do tego, że niespełnienie warunków przewidzianych w § 20 ust. 3 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2007 r. powoduje konsekwencje w postaci nieotrzymania promocji oraz, co należy podkreślić, obowiązek powtarzania klasy (semestru).

Z kolei zgodnie z § 23 ust. 1 cyt. rozporządzenia do słuchaczy szkół dla dorosłych stosuje się odpowiednio między innymi przepisy § 20 ust. 3 i 8. Prawodawca w § 23 ust. 1 rozporządzenia zastosował środek techniki prawodawczej, jakim jest odesłanie. Celem odesłania zawartego w § 23 ust. 1 rozporządzenia jest uniknięcie powtarzania określonych rozwiązań prawnych, a tym samym uzyskanie efektu zwięzłości i zarazem spójności tekstu prawnego. Zastosowana konstrukcja odesłania, ze względu na nakaz odpowiedniego stosowania przepisów do których odsyła prawodawca, może skutkować niebezpieczeństwem pewnej dowolności takiego stosowania.

Jak trafnie zauważa kasator, odwołując się do postanowienia NSA z 11 stycznia 2011 r. (sygn. akt II GSK 1422/10), odpowiednie stosowanie przepisów polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane. Ocena zakresu odpowiedniego stosowania przepisu powinna uwzględniać bowiem systematykę i cele regulacji, w obrębie której dany przepis ma być odpowiednio stosowany.

Ponad wszelką wątpliwość § 23 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2007 r. nakazuje stosować przepisy § 20 ust. 3 i 8 odpowiednio, co podyktowane jest koniecznością dostosowania norm zawartych w tych regulacjach do sytuacji słuchaczy szkół dla dorosłych uregulowanej w szczególności przepisami ustawy o systemie oświaty, z którego to aktu prawnego wynika, że nauka jest obowiązkowa do osiemnastego roku życia (art. 15 ust. 1 ustawy o systemie oświaty).

Jak już była o tym mowa wyżej, odpowiednie stosowanie określonego przepisu może polegać na jego zastosowaniu wprost albo z pewnymi modyfikacjami, usprawiedliwionymi odmiennością stanu faktycznego "podciągniętego" pod dyspozycję stosowanej normy, bądź na niedopuszczeniu jego stosowania do rozpatrywanego stanu w ogóle. Ta niedopuszczalność może wynikać albo bezpośrednio z treści wchodzących w grę regulacji prawych, albo z tego, że zastosowania danej normy nie dałoby się pogodzić ze specyfiką i odmiennością rozpoznawanego stanu (zob. J. Warylewski (red.), Zasady techniki prawodawczej. Komentarz do rozporządzenia, Warszawa 2003, s. 503).

W przypadku wynikającej z § 23 ust. 1 cyt. rozporządzenia dyspozycji odpowiedniego stosowania przepisów § 20 ust. 3 i 8 w odniesieniu do dorosłych słuchaczy, powinno się je stosować przy uwzględnieniu powołanego już art. 15 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Skoro zatem uczeń dorosły nie musi, ale może się uczyć, to oczywiste jest, że obowiązek powtarzania klasy, o którym stanowi § 20 ust. 3 i 8 rozporządzenia należy rozumieć jedynie jako uprawnienie. Oznacza to, że uczeń dorosły, w razie niespełnienia warunków z § 20 ust. 3 cyt. rozporządzenia, może lecz nie musi powtarzać klasy, co jest konsekwencją braku obowiązku szkolnego w odniesieniu do uczniów dorosłych.

Uwzględniając powyższe uwagi, podkreślić należy istotną różnicę pomiędzy obowiązkami uczniów dorosłych i tych, którzy osiemnastego roku życia nie ukończyli.

Nie można przede wszystkim zgodzić się z Sądem I instancji, który wyraził pogląd, że słuchacz, który nie otrzymał promocji musi złożyć oświadczenie, z którego wynika zamiar zaprzestania nauki albowiem w przeciwnym razie staje się, niejako automatycznie, uczniem powtarzającym klasę lub semestr. Odmiennie, niż twierdzi Sąd I instancji, prawidłowa wykładnia przepisów § 20 ust. 3 i 8 oraz § 23 ust. 1 cyt. rozporządzenia z uwzględnieniem art. 15 ust. 1 ustawy o systemie oświaty prowadzi do wniosku, iż uczeń dorosły, który nie otrzyma promocji do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy) nie jest z mocy prawa zobowiązany do powtarzania klasy (semestru). Za błędne i nieznajdujące oparcia w żadnym przepisie obowiązującego prawa należy uznać stanowisko Sądu I instancji, że wola przerwania edukacji przez osobę dorosłą musi wyrazić się złożeniem jednoznacznego w swej treści pisemnego oświadczenia.

Pomimo, że trafny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię, to jednak nie można również podzielić stanowiska zaprezentowanego w sprawie przez organy administracyjne, zgodnie z którym osoby, które nie uzyskały promocji zostałyby uznane za słuchaczy, gdyby złożyły wniosek o powtarzanie semestru, przed rozpoczęciem semestru jesiennego. Wyrażony w zaskarżonej decyzji pogląd, podobnie jak pogląd WSA o obowiązku złożenia oświadczenia o kontynuowaniu nauki, nie znajduje oparcia w żadnym przepisie obowiązującego prawa. Stąd też brak jest podstaw, aby twierdzić, iż jedynie złożony wniosek osoby dorosłej co do woli dalszej edukacji uzasadniałby uznanie, że nauka jest przez taką osobę kontynuowana, a tym samym że osoba ta jest dalej słuchaczem.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonym wyroku, zgodnie z którym dopóki słuchacz jest uczniem szkoły i nie zostanie skreślony zgodnie z postanowieniami statutowymi z listy słuchaczy, szkole przysługuje dotacja niezależnie od tego, czy słuchacz uczęszcza na zajęcia. Konsekwencją tego poglądu jest trudny do zaaprobowania wniosek, że nieobecność na zajęciach i zaprzestanie uczęszczania do szkoły nie ma wpływu na przyznane dotacje.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o tym, czy dorosły uczeń kontynuuje istotnie naukę przez co jest faktycznym uczniem, czy też przerywa proces edukacji, nie świadczą i nie decydują żadne oświadczenia pisemne czy składane wnioski w tym zakresie, ale to czy osoba taka rzeczywiście bierze udział w procesie kształcenia prowadzonego w danej szkole – czy uczęszcza faktycznie na zajęcia szkolne lub czy w inny obiektywnie uchwytny sposób manifestuje chęć kontynuacji nauki, dając świadectwo temu, że jest faktycznym i rzeczywistym uczniem.

Zauważyć należy, że to szkoła musi monitorować aktywność uczniów, w tym także to, czy faktycznie uczęszczają oni na zajęcia szkolne, czy też poprzez nie znajdującą usprawiedliwienia absencję wyrażają wolę rezygnacji z dalszej edukacji. Ustalenie zatem czy mamy do czynienia z rzeczywistym uczniem, czy też z osobą, która zrezygnowała z dalszego kształcenia pozostaje kwestią ustaleń faktycznych i związane jest z przeprowadzeniem przez organ administracyjny postępowania dowodowego, z uwzględnieniem zasady przewidzianej w art. 75 § k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu błędnej wykładni art. 145 ust. 2 w zw. z art. 146 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, to nie zasługuje on na uwzględnienie. Autor skargi kasacyjnej w żaden sposób nie wykazał mianowicie na czym polegało mylne rozumienie tych przepisów przez Sąd I instancji oraz jak w jego ocenie powinny być rozumiane wskazane przepisy prawa.

Również nie jest trafny zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 141 § 4 p.p.s.a., polegający na nieprawidłowym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Otóż zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skuteczny tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z elementów konstrukcyjnych wymienionych w powyższym przepisie, a takiej wadliwości zaskarżonemu wyrokowi zarzucić nie można. Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej z perspektywy odnoszącej się do wskazanego zarzutu daje podstawę do przyjęcia, że autor skargi kasacyjnej kwestionuje wskazanym zarzutem merytoryczną zasadność stanowiska zawartego w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji. Tymczasem celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, jednak ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie innego niż strona poglądu, nie stanowi o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., szczególnie wówczas, gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do wszystkich zarzutów poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, a wydane w postępowaniu administracyjnym decyzje zostały zasadnie wyeliminowane z obrotu prawnego. Jeżeli zatem mimo błędnego uzasadnienia, wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu, to nie ma podstaw do jego uchylenia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 207 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c i § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).