Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2468/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 1 i ust. 3a
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: § 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko- Jabłońska, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska- Szary (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Beata Zborowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2008 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 16 sierpnia 2007 r., wniesionej przez G. L. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej zwany "Prezesem ZUS") z [...] lipca 2007 r., Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2006 r. odmawiającą G. L. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres [...].; ubezpieczenie zdrowotne za okres [...] i Fundusz Pracy za okres [...] wraz z odsetkami.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem, które zostało przekazane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwanego dalej ZUS) [...] Oddziału w W. 28 lutego 2006 roku, G. L. wniósł o umorzenie należności na ubezpieczenie zdrowotne. Wniosek umotywował tym, że jest starym, chorym i biednym człowiekiem, od 16-go roku życia pracuje w bardzo szkodliwych warunkach, jest [...], może pracować w miarę sprawnie jedynie przez 50 godzin miesięcznie. Powołał się także na zasadę równości obywateli wyrażoną w art.32 Konstytucji RP.

Decyzją z dnia [...] maja 2006 roku ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, społeczne i i Fundusz Pracy w łącznej kwocie [...] zł na podstawie art.83 ust.1 pkt 3 oraz art.28 ust.1 i art.32 ustawy z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 137, poz. 887 z późn. zm., zwanej dalej u.s.u.s.).

W uzasadnieniu podniesiono, iż zgodnie z art. 28 ust.1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. W przedmiotowej sprawie nie została stwierdzona całkowita nieściągalność. Ponadto stwierdzono, iż należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, w szczególności w przypadkach opisanych w § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), zwanego dalej rozporządzeniem. Organ dodał, iż wskazane we wniosku sytuacja finansowa nie może skutkować umorzeniem należności, a argument dotyczący wysokości osiąganych dochodów, nie może być uwzględniony, gdyż obowiązek opłacania składek wynika wprost z przepisów u.s.u.s. i jest niezależny od wysokości uzyskiwanych dochodów. Nie zostało też wykazane, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawi G. L. zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Stwierdzono także, iż art. 29 u.s.u.s. pozwala, na wniosek dłużnika, rozłożyć na raty należności z tytułu składek, biorąc pod uwagę możliwości płatnicze i stan finansów ubezpieczeń społecznych. Z tej ulgi G. L. nie skorzystał.

G. L. w dniu 9 czerwca 2006 roku wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku wskazał na swój zły stan zdrowia [...]. Ponadto stwierdził, iż jeżeli chodzi o jego zakład [...], to nie brakuje mu zamówień, jednak nie może ich przyjmować ze względu na stan zdrowia. Maksymalny dochód, jaki jest w stanie osiągnąć to około 450 zł miesięcznie.

Decyzją z dnia [...] lipca 2006 roku Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2006 roku.

Od niniejszej decyzji Prezesa Zakładu G. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 grudnia 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 2972/06, uchylił zaskarżoną decyzję nakazując ponowne, wnikliwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie z zachowaniem wymogów kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wyroku Sąd szczegółowo wskazał okoliczności, jakie należy ustalić przed wydaniem decyzji. Sąd podkreślił, że uzasadnienie decyzji winno spełniać wymogi art. 107 kpa.

Rozpoznając ponownie sprawę, pismem z dnia 10.04.2007r. Zakład zwrócił się do skarżącego z prośbą o wyjaśnienie, czy od czasu wniesienia wniosku o umorzenie jego sytuacja finansowa uległa zmianie i poinformował o treści art. 10 § 1 kpa.

W dniu 23.04.2007 r. skarżący został przesłuchany w charakterze strony i wyjaśnił, że jego sytuacja zdrowotna i finansowa ulega stałemu pogorszeniu. Może pracować tylko w bardzo ograniczonym wymiarze. Stara się o rentę. Liczne choroby, w tym zaawansowana [...] powodują coraz większe wydatki na lekarstwa oraz opiekę medyczną. Zaległości powstały w 2001 roku, gdy nie mógł pracować ze względu na stan zdrowia. Mieszka sam w mieszkaniu spółdzielczym własnościowym. Mieszkanie jest zadłużone w związku z zaleganiem z czynszem i opłatami eksploatacyjnymi, ma odcięty gaz. G. L. do akt załączył szereg dokumentów obrazujących jego aktualną sytuację finansową i zdrowotną, m. innymi zaświadczenia i opinie biegłych lekarzy różnych specjalności o stanie jego zdrowia, dokumenty i orzeczenia dotyczące wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy, dokumenty z dnia 20.01.2006r. potwierdzające wysokość opłat za mieszkanie oraz stan zadłużenia w stosunku do spółdzielni mieszkaniowej, które na dzień 31.03.2007 wynosi 7.650,12 zł, zeznania o wysokości uzyskanego przychodu i należnego ryczałtu za rok 2005 (przychód objęty ryczałtem (8,5%) w roku 2005 wyniósł 10.438,50 zł.) i za rok 2006 (przychód objęty ryczałtem (8,5%) w roku 2006 wyniósł 4.656,90 zł.).

Prezes ZUS - po ponownym rozpatrzeniu sprawy -decyzją z [...] lipca 2007 r., powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z [...] maja 2006 r.

Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes ZUS po raz kolejny nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał i przytoczył podstawy prawne umorzenia, przytoczył ustalenia dokonane przez organ I instancji. Wskazał przebieg postępowania i wymienił dowody w sprawie załączone przesz stronę po piśmie z dnia 10.04.2007 r. oraz przytoczył uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego [...] w W. z dnia [...] lutego 2007 r. sygn. akt [...] oddalającego odwołanie skarżącego w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Prezes wskazał, że we wniosku o umorzenie należności z tytułu składek G. L. podał, że od 1963r. pracuje jako [...], od 1969r. prowadzi własną działalność gospodarczą. Praca wykonywana jest w bardzo szkodliwych warunkach, w otoczeniu oparów rozpuszczalników organicznych, wymaga precyzji i zwiększonego wysiłku fizycznego. Kłopoty finansowe i zdrowotne powstały w 2001r. i trwają nadal. Dnia 17.08.2005r. złożony został wniosek o przyznanie świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy. Wniosek ten nie został uwzględniony i sprawa jest w toku. Obecnie źródłem utrzymania jest prowadzona działalność gospodarcza. Ze złożonego oświadczenia wynika, że na rynku istnieje zapotrzebowanie na usługi [...], jednakże w przypadku skarżącego, nawet jeżeli znajdują się zleceniodawcy, praca jest nieefektywna, bowiem nie może trwać dłużej niż 3-3,50 godziny dziennie. Osiągane dochody, ok. 450,00 zł miesięcznie, nie pozawalają na regulowanie opłat (czynszu, składek na ubezpieczenia), wystarczają jedynie na zakup leków i podstawowych produktów żywnościowych.

Organ stwierdził, że analiza zebranego materiału wykazała, że nieopłacone należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy nie są zobowiązaniami nieściągalnymi, a w przedmiotowej sprawie nie zachodzą również przesłanki wymienione w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Organ podkreślił, że prowadzone w sprawie postępowanie nie wykazało, aby powstałe zaległości z tytułu składek były następstwem szczególnych okoliczności czy też zdarzeń losowych niezależnych od płatnika. Ryzyko związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz wynikające z niego konsekwencje nie mogą stanowić przesłanki do umorzenia zadłużenia, bowiem w opinii Zakładu przedsiębiorca, w przypadku niepowodzeń finansowych winien samodzielnie poszukiwać możliwości rozwiązania swojej sytuacji. Gdyby niepowodzenia finansowe w działalności gospodarczej przyjmować za podstawę umorzenia należności z tytułu składek, to budżet, a w konsekwencji całe społeczeństwo ponosiłoby skutki nieumiejętnych działań podmiotów gospodarczych. Prezes stwierdził, że z ustaleń wynika, że skarżący posiada mieszkanie spółdzielcze własnościowe o powierzchni 46,60 m2 (S. B. M. "O.") położone w W., przy ul. [...]. Mieszkanie nie posiada założonej księgi wieczystej. Dokumenty wskazują, że skarżący nie płaci czynszu, a zadłużenie to kwota 7.650,12 zł., wobec czego uchwałą z dnia 13.04.2007r. Rada Nadzorcza Spółdzielni Mieszkaniowej zobowiązała Zarząd Spółdzielni do wystąpienia na drogę sądową o spłatę zaległych zobowiązań. W dniu 16.12.2005. do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...] skierowane zostały tytuły wykonawcze na zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres [...], ubezpieczenie zdrowotne za okres [...] oraz Fundusz Pracy za okres [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie dokonał żadnej wpłaty na poczet uregulowania zaległości i dnia 28.09.2006r. tytuły zwrócone zostały z protokołem o stanie majątkowym zobowiązanego. W konkluzji Prezes ZUS stwierdził, że w przypadku braku wystarczających środków na jednorazowe uregulowanie należności z tytułu składek płatnik ma prawo wystąpić z wnioskiem o ratalną spłatę zaległości na podstawie art. 29 u.s.u.s.

Na powyższą decyzję G. L. w dniu 16 sierpnia 2007 roku złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji i "umożliwienie skorzystania z dobrodziejstwa rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 roku". W uzasadnieniu przytoczył wcześniejszą argumentację dotyczącą jego sytuacji zdrowotnej i finansowej. Wskazał, że stan jego zdrowia stale się pogarsza, może pracować tylko w ograniczonym wymiarze i spełnia przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek. Powołał się na ustalenia odnośnie stanu zdrowia dokonane przez SO w W. w sprawie sygn. akt [...] o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. Ponadto dodał, że z osiąganych dochodów stać go jedynie na zakup leków niezbędnych do życia oraz żywności . Nie posiada majątku, bowiem jest tylko jednym z czterech współwłaścicieli mieszkania, w którym obecnie mieszka i które jest zadłużone. W związku z powyższym nie jest w stanie spłacić należności na rzecz ZUS nawet w ratach.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżone decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że nie zostały wykonane wytyczne WSA zawarte w wyroku z dnia 22 grudnia 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 2972/06, które z mocy przepisu art. 153 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wiążą zarówno sąd jak i organy ponownie rozpoznające sprawę.

W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że organ nie odniósł się szczegółowo do warunków umorzenia określonych w przepisach art. 28 ust. l i 3a) u.s.u.s. odnosząc je do konkretnych warunków skarżącego. W aktach sprawy są zgromadzone liczne dokumenty świadczące przede wszystkim o stanie zdrowia G. L., a także o wysokości osiąganych dochodów i wydatkach. W decyzji powinien się znaleźć opis ustalonego stanu faktycznego (wskazanie dochodów, majątku, wysokości wydatków koniecznych m.in. na żywność, leki, odzież, a także tych związanych z zajmowanym mieszkaniem; możliwości finansowych, przy uwzględnieniu wieku i stanu zdrowia) i ocena tego stanu dająca się zweryfikować w oparciu o przedstawione dokumenty. Organ drugiej instancji przed podjęciem rozstrzygnięcia powinien zgromadzić materiał dowodowy dotyczący aktualnej sytuacji G. L., a podejmując rozstrzygnięcie powinien odnieść się do wniosku skarżącego, podać w uzasadnieniu decyzji, co wzięto pod uwagę przy jej wydawaniu, ustalić i przeanalizować zarówno dochody osiągane przez skarżącego, jak i niezbędne wydatki.

W tym miejscu warto zaznaczyć, iż skarżący wnosząc o umorzenie zadłużenia, swoją prośbę uzasadnił złym stanem zdrowia i związaną z tym bardzo trudną sytuacją materialną , wskazując przede wszystkim na niskie dochody miesięczne, które muszą mu wystarczyć na zaspokojenie podstawowych potrzeb.

W tej sytuacji szczególne znaczenie w sprawie miał przepis art. 28 ust. 3a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.), dalej: u.s.u.s., umożliwiający umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a omawianej regulacji prawnej, zostały uregulowane właśnie w ww. rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r.

Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W ocenie Sądu, z uwagi na treść wniosku wszczynającego kontrolowane postępowanie, niezbędny zakres postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie określał w znacznej mierze przepis § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Skoro zaś przepis ten jako przesłankę umorzenia składek wskazuje okoliczność negatywnego wpływu zapłaty zaległych składek na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych ubezpieczonego i jego rodziny, to organ orzekający w sprawie miał obowiązek szczególnie wnikliwego wyjaśnienia sytuacji majątkowej skarżącego i ustalenia, czy zapłata składek wraz z odsetkami za zwłokę rzeczywiście może zagrozić jego egzystencji. Również Sąd w uzasadnieniu wyroku z 22 grudnia 2006 r. wskazywał na potrzebę ustalenia w sprawie aktualnej sytuacji finansowej skarżącego - mając przy tym na względzie przepisy cyt. powyżej rozporządzenia.

Zatem, obowiązkiem organu orzekającego było ponowne zbadanie sytuacji finansowej strony, a więc tak jej dochodów jak i niezbędnych wydatków. Postępowanie wyjaśniające prowadzone w sprawie winno więc zmierzać nie tylko do ustalenia majątku i dochodów strony, ale także do ustalenia miesięcznych, podstawowych i niezbędnych do życia wydatków. Postępowanie to powinno bowiem w efekcie pozwolić na ustalenie, czy opłacenie przez stronę należności z tytułu składek nie pozbawi wnioskodawcy możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Powyższe winno zaś znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno bowiem zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego.

Pomimo tych wskazań, nadal nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności w sprawie. Organ w decyzji skoncentrował się przede wszystkim na pouczeniu skarżącego o obowiązku uiszczania należności z tytułu składek i przytoczeniu obowiązujących w tym zakresie przepisów oraz wskazaniu, że prowadzenie działalności gospodarczej obciążone jest ryzykiem, z którym przedsiębiorca powinien się liczyć. Zdaniem organu prowadzenie działalności nie powinno generować zadłużenia, ale przynosić dochody umożliwiające regulowanie wszystkich zobowiązań. Organ przytoczył także przepisy dotyczące umorzenia składek, wyjaśnienia skarżącego dotyczące jego bardzo trudnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej i następnie w sposób ogólnikowy wskazał, że po ponownej analizie zebranego materiału dowodowego, stwierdzono brak podstaw do uznania, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki pozwalające na umorzenie należności z tytułu składek. Przesłanki te nie zostały jednak w żaden sposób zanalizowane w odniesieniu do sytuacji majątkowej i zdrowotnej skarżącego.

Nie dokonano też oceny wpływu przewlekłych chorób, na jakie cierpi skarżący, na potencjalną możliwość spłaty zadłużenia w świetle przesłanek z art. art. 28 ust. 3a) u.s.u.s. Po raz kolejny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło też analizy złożonych przez skarżącego dokumentów, jak też pozostałego zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem dochodów skarżącego, majątku, jakim dysponuje, możliwości zarobkowych (z uwzględnieniem sytuacji rodzinnej i zdrowotnej) i porównania go z podstawowymi potrzebami (potrzebami, które dotyczą wszystkich sfer życia, a więc eksploatacji zajmowanego mieszkania, wydatków na żywność, leki, podstawowe dobra kultury). Organ wprawdzie przedstawił ogólnikowo wyliczenia zarobków skarżącego, jednakże całkowicie pominął wydatki. Bez dokonania takiej analizy stwierdzenie organu, iż zebrany w sprawie materiał nie stanowi przesłanki do umorzenia zaległości, jest stwierdzeniem niepopartym żadnymi argumentami.

Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, w sytuacji, gdy ustawodawca przewidział możliwość zastosowania umorzenia należności "w uzasadnionych przypadkach" organ odmawiając zastosowania tej instytucji zobowiązany jest należycie wykazać, że okoliczności konkretnej sprawy nie uzasadniają potraktowania jej w sposób szczególny.

W związku z powyższym konkretne okoliczności sprawy powinny być przeanalizowane i omówione w sposób nie budzący żadnych wątpliwości szczególnie, że w omawianym przypadku, decyzja dotyczy nie kwestii błahych, bez istotnego znaczenia z punktu widzenia podstawowych praw i przyrodzonej godności człowieka, ale sfery jego elementarnych potrzeb posiadania środków niezbędnych do życia dla skarżącego.

Oceniając zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, że organ nie uzasadnił prawidłowo przyczyny odmowy umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3 a ustawy i rozporządzenia.

Organ orzekający, odmawiając umorzenia należności winien wskazać jakimi przesłankami kierował się uznając, że w sprawie nie zostało wykazane, że spłata należności przez stronę cierpiącą na liczne przewlekłe choroby, przy określonej wysokości dochodach i określonym majątku nie pociągnie zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego. Właśnie w przypadku decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, a do takich należą decyzje dotyczące umarzania należności z tytułu składek, uzasadnienie decyzji spełnia szczególną rolę, zwłaszcza w kontekście wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy.

W przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 2, a także ust. 3a ustawy w związku z § 3 rozporządzenia mamy, jak wyżej wskazano, do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje ZUS. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje organu orzekającego do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do szczególnie rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy.

Podkreślić również należy, że wydając decyzję w przedmiocie umorzenia należności organ orzekający winien zawsze brać pod uwagę fakt, że ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności po spełnieniu określonych przesłanek, odmowa umorzenia nie może więc być traktowana jako zasada postępowania przy rozstrzyganiu tego typu spraw.

W konkluzji stwierdzić należy, ze Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie wykonał wytycznych zawartych w wyroku WSA z dnia 22 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2972/06. Odmawiając umorzenia wnioskowanych należności nie poparł swojego rozstrzygnięcia wyczerpującymi ustaleniami, nie poddał szczegółowej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak również nie ustosunkował się do całokształtu argumentacji skarżącego.

Z tych wszystkich względów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja naruszała przepisy art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Ocena zebranych w sprawie dowodów powinna odbyć się stosownie do dyspozycji art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji winno natomiast dać jasny obraz motywów rozstrzygnięcia, zwłaszcza w zakresie tego, jak Prezes Zakładu ocenia sprawę.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji.