Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 769/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 8 ust. 1, par. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia SO del. Robert Hałabis (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Aleksandra Frączkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania L. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] o stwierdzeniu u J.T. choroby zawodowej "zespół cieśni w obrębie nadgarstka", wymienionej w poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że z karty oceny narażenia zawodowego wynika, że skarżąca J.T. zatrudniona była w L. od dnia 20 października 1976 r. do 31 grudnia 2003 r. i w tym okresie pracowała na stanowiskach: malarza budowlanego (od 20 października 1976 r. do 3 maja 1981 r. i od 5 grudnia 1985 r. do 30 października 1990 r.), sprzątaczki (od 4 maja 1981 r. do 4 grudnia 1985 r.), inspektora d/s administracyjno-samorządowych (od 1 lutego 1992 r. do 13 lipca 1994 r.), st. inspektora administracyjno-magazynowego (od 14 lipca 1994 r. do 30 września 1995 r.) oraz inspektora w dziale ogólnogospodarczym (od 1 października 1995 r. do 31 grudnia 2003 r.).

W punkcie 13 karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, którą opracował Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny na podstawie przeprowadzonego w dniach 18 i 22 marca 2010 r. postępowania ustalono, że na ruchy monotypowe J.T. była narażona w czasie malowania ewentualnie w czasie stemplowania druków ścisłego zarachowania numeratorem (nie podano jednak czasu trwania stemplowania druków, a ich ilość w sposób istotny różni się od danych przedłożonych przez L.). Z powyższego zapisu należy – w ocenie organu – wnioskować, że przy wykonywaniu pozostałych różnorodnych czynności pracownik nie był narażony na ruchy monotypowe w długich przedziałach czasowych, które mogłyby nadmiernie obciążać prawy nadgarstek prowadząc do jego schorzenia.

Na podstawie tak opracowanej "karty oceny narażenia zawodowego" w jednostce orzeczniczej pierwszego stopnia – Wojewódzkim Ośrodku Medycyny

Sygn. akt III SA/Lu 769/11

Pracy w dniu [...] lipca 2010 r. wydano orzeczenie lekarskie Nr [...] o rozpoznaniu u J.T. choroby zawodowej. Stwierdzono tam, że skarżąca była zawodowo narażona na obciążenie kończyn górnych ruchami monotypowymi w stawach nadgarstkowych, co w konsekwencji spowodowało chorobę zawodową w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka prawego. Jako przyczynę schorzenia wskazano pracę skarżącej na stanowisku malarza budowlanego, a następnie w latach 1995-2003 na stanowisku inspektora w dziale ogólnogospodarczym, gdzie skarżąca stemplowała około 60-80 bloczków (po 60 kart każdy) dziennie, a także przy archiwizowaniu dokumentacji wykonywała pracę znaczne obciążającą prawy staw nadgarstkowy. W takich warunkach z wysokim prawdopodobieństwem przyjęto zawodowe tło rozpoznanego schorzenia.

Zdaniem organu odwoławczego stwierdzenie w decyzji organu pierwszej instancji choroby zawodowej u J.T. na skutej miedzy innymi jej pracy na stanowisku malarza, którą wykonywała przed 10 laty od momentu jej zakończenia do wystąpienia pierwszych dolegliwości ze strony nadgarstka, jak podała skarżąca, oraz 13 lat po udokumentowanym rozpoznaniu wczesnych objawów, narusza przepis art. 2352 k.p. i § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W załączniku do rozporządzania określono, że zawodowe uszkodzenie nadgarstka można rozpoznać nie później niż 1 rok od ustania narażenia. W ocenie organu pominięto przy tym opinie zawarte w orzeczeniach jednostek leczniczych drugiego stopnia w Łodzi i w Sosnowcu, które były wydane wcześniej i znajdują się w dokumentacji medycznej tej sprawy.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zwrócił również uwagę, że realizując wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt III SA/Lu 51/11, uchylającym poprzednią decyzję odwoławczą z dnia [...] grudnia 2010 r., którą uchylono i przekazano do ponownego rozpatrzenia decyzję organu I instancji, wystąpiono do L. o wyjaśnienie pewnych wątpliwości i niejasności w materiale dowodowym dotyczącym przedmiotowej sprawy, a w szczególności o podanie liczby wykorzystywanych druków stemplowanych przez skarżącą, liczby wysyłanych listów poleconych, a także wyjaśnienia, czy Inspektor d/s BHP był upoważniony do reprezentowania spółdzielni przed organami kontrolującymi warunki pracy. Z uzyskanej odpowiedzi ze stron

Sygn. akt III SA/Lu 769/11

L. wynika, że specjalista d/s BHP mimo posiadanego upoważnienia do reprezentowania spółdzielni przed organami kontrolującymi warunki pracy, w tym konkretnym przypadku nie powinien brać udziału z tego względu, że sprawa dotyczy okresu, w którym nie był on zatrudniony na tym stanowisku, a w międzyczasie stanowisko J.T. zostało zlikwidowane, zaś czynności przez nią wykonywane zostały rozdzielone miedzy innych pracowników, co oznacza, że nie posiadał w tym zakresie niezbędnej wiedzy.

Organ zwrócił również uwagę na występujące różnice w czasie i wielkości wykonywanych zadań i czynności zawartych w protokole dotyczącym sporządzania oceny narażenia zawodowego z dnia [...] marca 2010 r. i wymienionych w piśmie L. dnia [...] września 2011 r. W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego, do rozpatrzenia odwołania L. z dnia [...] września 2010 r. od decyzji Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nie wystarczy dodatkowe postępowanie przeprowadzone przez organ odwoławczy w celu uzupełnienia dowodów przewidziane w trybie art. 136 k.p.a., lecz konieczny jest do wyjaśnienia szeroki zakres spraw mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W ocenie organu odwoławczego skutkowało to koniecznością uchylenia decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], konieczne jest bowiem wystąpienie do Zarządu L. o wskazanie przedstawiciela spółdzielni upoważnionego do udzielania niezbędnych wyjaśnień i ewentualnego przedstawiania niezbędnych dowodów w sprawie J.T.. Ponadto karta oceny narażenia zawodowego wymaga uzupełnienia o zakresów obowiązków J.T. na poszczególnych stanowiskach zawartych w aktach osobowych i rodzaju wykonywanych czynności przy realizacji tych obowiązków na poszczególnych stanowiskach, z szacunkowym określeniem ich trwania w ciągu zmiany roboczej oraz wyjaśnienia wymaga, które z tych czynności wymagały wykonywania w trakcie całej zmiany lub przez znaczną jej cześć szybkich, powtarzalnych ruchów o charakterze monotypowym w długich przedziałach czasowych powodujących przeciążenie stawów nadgarstkowych. Jednocześnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarto zalecenie przesłuchania świadków na okoliczność wykonywanych przez skarżącą czynności na stanowisku pracy od 1990 roku do rozwiązania umowy o pracę w 2003 roku, wskazanych przez L., a także uzyskania z jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia (Wojewódzkiego Ośrodka

Sygn. akt III SA/Lu 769/11

Medycyny Pracy ) orzeczenia lekarskiego zawierającego w uzasadnieniu, które z wykonywanych przez J.T. czynności w świetle wiedzy medycznej miały lub nie miały wpływu na ustalone rozpoznanie.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca J.T. wniosła o "uchylenie zaskarżonej decyzji, odrzucenie odwołania L. i zatwierdzenie decyzji nr [...] jako rozstrzygnięcia ostatecznego w sprawie uznania choroby zawodowej".

Odnosząc się w obszernym uzasadnieniu skargi do twierdzeń zawartych w uzasadnieniu decyzji ego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2011 r., skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie w dniu [...] listopada 2005 r. została sporządzona karta narażenia zawodowego, przy sporządzaniu której obecna była specjalistka d/s BHP w L. M. G. oraz pracownice kadr L.: Z. B. i A. Ż., które były przesłuchiwane przez organy orzekające. Podkreśliła, że wymiar jej pracy nie został przeszacowany, gdyż świadczyła pracę nawet w dni wolne, to jest urlopy wypoczynkowe i zwolnienia lekarskie, co zostało stwierdzone w wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy z dnia [...] marca 2008 r. w sprawie sygn. [...] o odszkodowanie i zadośćuczynienie.

Zdaniem skarżącej materiał dowodowy sprawy jest pełny, a przedstawiciel spółdzielni obecny w czasie sporządzenia protokołu dotyczącego sporządzenia oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej u skarżącej w dniu 18 marca 2010 r. (specjalista ds. BHP R. K.), był uprawnionym do brania udziału w tych czynnościach.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo organ podniósł, że ocena narażenia zawodowego u J.T. została dokonana w dniach 18 i 22 marca 2010 r. tylko na podstawie protokołu z kontroli przeprowadzonej w obecności J.T. i według jej sugestii, np. co do liczby stemplowanych druków i adresowanych listów. Stanowisko pracy skarżącej zostało bowiem znacznie wcześniej zlikwidowane, a pracownik BHP reprezentujący L. nie miał wiedzy na temat

Sygn. akt III SA/Lu 769/11

rodzaju i sposobu wykonywania czynności przez skarżącą. Nie przeprowadzono również szacunkowego chronometrażu wykonywanych przez nią różnorodnych czynności, a celem uwiarygodnienia tych danych nie przesłuchano świadków, ani nie sprawdzono tych danych w Zarządzie L..

Zwrócono również uwagę, że organ pierwszej instancji w pkt 13 formularza "karta oceny narażenia zawodowego" podał rodzaje ruchów monotypowych, które mogą prowadzić do uszkodzenia nadgarstków, natomiast w "podsumowaniu postępowania" zawartego w karcie oceny narażenia zawodowego podano, że "czynności wykonywane przez pracownika mogły przyczynić się do obciążenia kończyn górnych", nie wypowiadając się w sprawie działania tych czynności na nadgarstek.

Podniesiono również, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wydając orzeczenie lekarskie Nr [...] opierał się miedzy innymi na ocenie narażenia zawodowego z dnia 18 i 22 marca 2010 r., pomijając fakt, że odnosi się ona tylko do obciążenia kończyn górnych pomijając nadgarstek oraz uzasadnił wydane orzeczenie lekarskie pracą na stanowisku malarza, czym naruszono przepis art. 2352 k.p., zgodnie z którym, rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

W tej sytuacji zdaniem organu odwoławczego niezbędne jest nie tylko uzupełnienie karty oceny narażenia zawodowego, ale również uzyskanie nowego, rzeczowo uzasadnionego orzeczenia lekarskiego z jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia oraz uzyskanie orzeczenia z jednostki orzeczniczej drugiego stopnia.

W piśmie z dnia 10 marca 2012 r. skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji błędną ocenę stanu faktycznego odnośnie jej pracy w narażeniu zawodowym. Zdaniem skarżącej ilość stemplowanych przez nią druków w okresie zatrudnienia została ustalona na podstawie czynności przeprowadzonych w siedzibie spółdzielni w oparciu o przedłożone organowi I instancji dokumenty, przez upoważnionego pracownika spółdzielni (k. 58-59).

Sygn. akt III SA/Lu 769/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd jest zobowiązany zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sądowa kontrola legalności zaskarżonych aktów organów administracji publicznej sprawowana jest w granicach danej sprawy, sąd jednak nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Dlatego bez względu na treść zarzutów zawartych w skardze, ocena legalności winna uwzględniać całokształt okoliczności (faktycznych i prawnych) sprawy, a w konsekwencji w przypadku dostrzeżenia naruszenia przez organ przepisów prawa w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd władny jest wyeliminować z obrotu prawnego akt organu wydany z tego rodzaju naruszeniem prawa.

Ocena zaskarżonej decyzji w tych granicach jest negatywna i prowadzi do wniosku, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych w istocie przyczyn niż zostały w niej wyrażone.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w pierwszym rzędzie należy zaakcentować, iż sprawa której dotyczy niniejsze postępowanie, była już wielokrotnie przedmiotem oceny sądowej. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny wypowiadał się już trzykrotnie w wyrokach z dnia 21 grudnia 2006 r. sygn. akt III SA/Lu 406/06, z dnia 20 października 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 321/09 oraz z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt III SA/Lu 51/11. Na ówczesnych etapach postępowania wydane prze organy decyzje były dla skarżącej negatywne, a pierwszą decyzją pozytywną jest decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] o stwierdzeniu u J.T. choroby zawodowej – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

W istniejącej sytuacji organy administracji rozpatrując sprawę ponownie, były –zgodnie z art. 153 p.p.s.a. – związane wytycznymi zawartymi w uzasadnieniach tych

Sygn. akt III SA/Lu 769/11

wyroków sądu, które uchylając poprzednie rozstrzygnięcia organów zobowiązywały je do uzupełnienia postępowania dowodowego w oznaczonym zakresie o wskazane elementy. W ocenie Sądu, na obecnym etapie postępowania materiał dowodowy sprawy został zebrany należycie, a stan faktyczny sprawy wyjaśniony w sposób, który pozwala na jej merytoryczne załatwienie. Dlatego też Sąd nie podziela stanowiska organu drugiej instancji, jakoby w materiale tym istniały istotne luki, które uzasadniałyby uchylenie na mocy zaskarżonej decyzji – decyzji organu pierwszej instancji. Takie stanowisko wynika z nienależytego rozważenia zebranych w sprawie dowodów przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego , a w konsekwencji na wyciągnięciu na podstawie tych dowodów błędnych wniosków. Oznacza to naruszenie przez organ w zaskarżonej decyzji przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Naruszenie tych przepisów postępowania miało zaś wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Kodeks pracy w art. 2351 stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Według zaś art. 2352 k.p., rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 k.p., Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869).

Zgodnie z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Sygn. akt III SA/Lu 769/11

Z karty oceny narażenia zawodowego – która, co należy podkreślić sporządzona została zgodnie z przepisami prawa na podstawie przeprowadzonego w dniach 18 i 22 marca 2010 r. postępowania – wynika, że skarżąca J.T. zatrudniona była w L. od 20 października 1976 r. do 31 grudnia 2003 r. i w tym okresie pracowała na stanowiskach: malarza budowlanego (od 20 października 1976 r. do 3 maja 1981 r. i od 5 grudnia 1985 r. do 30 października 1990 r.), sprzątaczki (od 4 maja 1981 r. do 4 grudnia 1985 r.), inspektora d/s administracyjno-samorządowych (od 1 lutego 1992 r. do 13 lipca 1994 r.), st. inspektora administracyjno-magazynowego (od dnia 14 lipca 1994 r. do 30 września 1995 r.) oraz inspektora w dziale ogólnogospodarczym (od dnia 1 października 1995 r. do dnia 31 grudnia 2003 r.).

Jeżeli uwzględnić, że na podstawie § 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia, należy stwierdzić, iż zgodnie z pkt 20 ppkt 1 załącznika do rozporządzenia, w przypadku cieśni w obrębie nadgarstka wskazany okres wynosi 1 rok.

Oznacza to w okolicznościach faktycznych tej sprawy, że skoro skarżąca udokumentowane objawy wskazanej jednostki chorobowej zaczęła zgłaszać w 2000 roku, a w dniu 29 września 2003 r. przeszła z tego powodu operację, to miarodajnym okresem zatrudnienia podlegającym ocenie pod kątem stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej był okres jej zatrudnienia na stanowisku inspektora w dziale ogólnogospodarczym. W tym znaczeniu skupienie się w zaskarżonej decyzji na upływie okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, w odniesieniu do okresu zatrudnienia J.T. na stanowisku malarza budowlanego – było wadliwe.

W dalszej kolejności nie można podzielić argumentów organu odwoławczego dotyczących konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania w zakresie szczegółowego ustalenia czasu i wielkości wykonywanych zadań i czynności określonych w protokole dotyczącym sporządzenia oceny narażenia zawodowego z dnia [...] marca 2010 r. Tego rodzaju materiał dowodowy w sprawie istnieje, pozostaje natomiast dokonanie jego oceny w oparciu o całokształt okoliczności sprawy, w tym

Sygn. akt III SA/Lu 769/11

dowody zebrane w toku całego postępowania. Nie zmienia tego okoliczność, że organ dostrzega sprzeczne informacji jakie udzieliła skarżąca oraz jej były pracodawca.

Analizując zapisy zarówno protokołu z dnia [...] marca 2010 r., jak i karty oceny narażenia zawodowego stwierdzić należy, iż zostały one sporządzone w sposób przewidziany przepisami prawa. Podkreślić przy tym trzeba, iż przy sporządzaniu protokołu obecny był specjalista ds. BHP R. K. (pracownik spółdzielni), który własnoręcznym podpisem stwierdził prawidłowość poczynionych w nim ustaleń. Niezasadny w tym zakresie jest zarzut spółdzielni, który uwzględnił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, dotyczący podważania ustaleń zawartych w tym w protokole z uwagi na fakt, że przy jego powstaniu brał udział pracownik spółdzielni, który nie posiadał szczegółowej wiedzy na temat czynności wykonywanych przez J.T., gdyż w tym czasie nie był zatrudniony na tym stanowisku. Tymczasem okoliczność ta jest prawnie obojętna dla rozstrzygnięcia sprawy, tym bardziej w sytuacji, kiedy w piśmie z dnia 12 września 2011 r. (k. 247-251 akt administracyjnych), zarząd spółdzielni przyznał, że R. K. od 2010 r. był upoważnionym pracownikiem spółdzielni w zakresie BHP. Zarząd spółdzielni powołał się natomiast na nieistniejące w ustawie przyczyny wyłączenia upoważnionego pracownika osoby prawnej od udziału w postępowaniu administracyjnym. To przecież sama spółdzielnia upoważniła tego pracownika do uczestniczenia w opracowaniu karty oceny narażenia zawodowego, czego nie kwestionował ani organ, ani skarżąca, a także do pewnego momentu spółdzielnia.

W karcie oceny narażenia zawodowego, którą opracowano na podstawie przeprowadzonego w dniach 18 marca 2010 r. i 22 marca 2010 r. postępowania, szczegółowo scharakteryzowano wykonywaną pracę i rodzaj wykonywanych przez J.T. czynności na poszczególnych stanowiskach pracy. Jako czynniki, które wskazują na przyczynę choroby wymieniono sposób wykonywania pracy – obciążenie kończyn górnych, ruchy monotypowe, w tym stemplowanie dużej ilości dokumentacji. Zawarto też informację, że wyniki pomiarów w okresie zatrudnienia oraz ich natężenia nie dotyczą tej jednostki chorobowej. Wskazano jednocześnie na zawodowe czynniki ryzyka sugerujące możliwą etiologię zespołu cieśni nadgarstka. Jak zauważył organ odwoławczy, w pkt 13 ustalono rodzaj, zakres i stopień obciążenia czynnościami, które mogły powodować nadmierne obciążenie: m.in. przygotowywanie korespondencji do wysyłki, kserowanie dokumentacji,

Sygn. akt III SA/Lu 769/11

stemplowanie druków (podkreślenie organu), archiwizowanie dokumentacji, ręczne fakturowanie. Stwierdzono, że przy wykonywaniu powyższych obowiązków służbowych obciążone były kończyny górne. W podsumowaniu ustalono, że czynności wykonywane przez J.T. mogły przyczynić się do obciążenia kończyn górnych.

W tym kontekście brak jeszcze bardziej szczegółowych ustaleń w zakresie czasu i wielkości wykonywanych zadań oraz czynności przez skarżącą na poszczególnych stanowiskach, nie ma decydującego wypływu na wynik sprawy, bowiem w tym zakresie materiał dowodowy uzupełniają przesłuchani w sprawie świadkowie oraz istotne są twierdzenia samej skarżącej, której wiarygodności nie przeczy żaden dowód, na co organ nie zwrócił uwagi.

Wydane na wskazanych podstawach orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., pomimo krótkiego uzasadnienia, jest w swej treści jednoznaczne. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy orzekł o rozpoznaniu u J.T. choroby zawodowej wymienionej w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych. Stwierdzono w nim, że skarżąca była zawodowo narażona na obciążenie kończyn górnych ruchami monotypowymi w stawach nadgarstkowych, co w konsekwencji spowodowało chorobę zawodową w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka prawego. Jako przyczynę schorzenia wskazano pracę skarżącej na stanowisku malarza budowlanego, a następnie w latach 1995-2003 na stanowisku inspektora w dziale ogólnogospodarczym, gdzie skarżąca stemplowała około 60-80 bloczków (po 60 kart każdy) dziennie, a także przy archiwizowaniu dokumentacji wykonywała pracę znaczne obciążającą prawy staw nadgarstkowy. W takich warunkach z wysokim prawdopodobieństwem przyjęto zawodowe tło rozpoznanego schorzenia.

Orzeczenie to zostało wydane przez uprawniony podmiot i nie budzi podnoszonych przez organ zastrzeżeń. Wydanie orzeczenia poprzedziły badania lekarskie strony w zakresie neurologicznym oraz ogólnolekarskim. Nic zaś nie wskazuje na to, aby lekarz wydający orzeczenie nie miał na uwadze zebranych już w postępowaniu innych dowodów.

Należy też podkreślić, że w razie ustalenia przez właściwego lekarza, iż rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej

Sygn. akt III SA/Lu 769/11

obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Domniemanie to upada, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo-skutkowy, to znaczy wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby. Tymczasem organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie wykazał, by taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że Państwowy Inspektor Sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, ani też dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 335/10).

Zachowuje też aktualność pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2008 r. syn. III SA/Lu 580/07, że jeśli można stwierdzić, iż konkretny czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to narażenie na jego działanie na stanowisku pracy daje podstawę, by domniemywać, że doprowadził on do powstania tego schorzenia (podobnie: wyrok WSA w Opolu z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. II SA/Op 286/08, Lex nr 508379; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. II OSK 1740/10, LEX nr 644355; wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 rudnia 2010 r. sygn. III SA/Kr 608/10, LEX nr 756974).

Reasumując należało stwierdzić, że wskazane na wstępie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wpłynęły na treść zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej tym przepisem zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, ponownie rozpatrujący sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Ocena materiału dowodowego następuje natomiast

Sygn. akt III SA/Lu 769/11

zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 k.p.a. Brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji należytego rozważenia przez organ w sposób kompleksowy wszystkich dowodów, stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji. W konsekwencji nie jest możliwe ostateczne przesądzenie, czy dokonana przez organ w zaskarżonej decyzji ocena materiału dowodowego była prawidłowa ze względu na kryteria wskazane w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Należyte zastosowanie tych przepisów pozwala bowiem na wydanie decyzji o przekonującej treści, a także załatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.).

Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględniając powyżej podniesione okoliczności, dokona ponownego rozpatrzenia i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz rozpatrując sprawę wyda decyzję uwzględniającą także wykładnię prawa materialnego dokonaną przez Sąd.

Mając powyższe rozważania na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.