Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 948/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88n ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 2 pkt 13, art. 39 ust. 3 pkt 3, art. 48, art. 53 ust. 4 pkt 10, art. 59, art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 1-5, art. 61 ust. 3, art. 61 ust. 4, art. 61 ust. 5a, art. 61 ust. 7, art. 87
journal: Dz.U. 2022 poz 503
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1326
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tj
article: § 3, § 3 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2003 nr 164 poz 1588
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
article: § 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77, art. 80, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145a § 1, art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 2 ust. 3, art. 41 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1117
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2021 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania A. B., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. (zwanego dalej "Wójtem") z dnia [...] lipca 2021 r., [...], [...], którą odmówiono odwołującemu się ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę wieży odgromowej wraz z fundamentem na działce [...] w miejscowości D.-H., obręb D.-H., gmina K..

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.

Niniejsza sprawa rozpatrywana była już przez organy w trybie instancyjnym, a jako ostatnie toczyło się postępowanie po prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, którym poprzednie decyzje uchylono. Ustalenia tego orzeczenia rzutują na obecną ocenę sprawy, dlatego dla przedstawienia szerszego kontekstu sprawy należy nakreślić kompleksowo jej przebieg.

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2020 r. A. B. wystąpił o ustalenie warunków zabudowy dla wskazanej wyżej inwestycji budowy wieży odgromowej o wysokości 36 m wraz z fundamentem na działce [...].

Na wezwanie organu skarżący uzupełnił wniosek o kopię mapy zasadniczej oraz decyzję Marszałka Województwa W. z dnia [...] kwietnia 2018 r., [...] zwalniającą z zakazów określonych w art. 88n ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1121) w związku z planowaną budową siedliska rolniczego składającego się z budynku mieszkalnego i budynku gospodarczo-garażowego na działkach [...] i [...] w miejscowości D.-H. w odległości mniejszej niż 50 m od stopy wału przeciwpowodziowego rzeki W., po stronie odpowietrznej.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r., [...] Wójt zawiesił postępowanie i wezwał A. B. do wystąpienia do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Dyrekcja Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wody Polskie w P. z wnioskiem o wydanie decyzji o zwolnieniu z zakazu wykonywania obiektów budowlanych w odległości mniejszej niż 50 m od stopy wału po stronie odpowietrznej w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia. Organ zaznaczył, że przedłożona przez wnioskodawcę decyzja Marszałka nie dotyczyła obecnie projektowanej inwestycji.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. Kolegium uchyliło powyższe postanowienie. Wyjaśniło, że nie zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania, gdyż brak decyzji Wód Polskich w sprawie zwolnienia z zakazu wykonania robót lub czynności wpływających na szczelność lub stabilność wałów przeciwpowodziowych, nie miał charakteru zagadnienia wstępnego.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., [...] Wójt A. B. odmówił ustalenia warunków zabudowy. Wskazał, że działka [...] ma powierzchnię około 0,58 ha i pokryta jest gruntami klasy RV, PsVI oraz N. Na działce znajduje się budynek mieszkalny oraz gospodarczo-garażowy w trakcie budowy. Zgodnie planem miejscowym gminy K. uchwalonym uchwałą Rady Gminy w K. [...] z dnia [...] marca 1993 r., który utracił moc w dniu [...] stycznia 2004 r., na podstawie art. 87 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 503 z późn. zm., dalej "u.p.z.p."), działka nie była przeznaczona na cel zadań rządowych albo samorządowych, służących realizacji inwestycji celu publicznego, o których mowa w art. 39 ust. 3 pkt 3 i art. 48 u.p.z.p., wobec czego, nie zachodziła konieczność dokonywania uzgodnienia projektu decyzji w oparciu o art. 53 ust. 4 pkt 10 u.p.z.p. Organ ustalił, że inwestycja nie wymaga zapewnień w zakresie infrastruktury technicznej, ma zapewniony dostęp do drogi publicznej gminnej (działki [...]). Grunt pod projektowaną inwestycję zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1326) nie wymaga uzyskania zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze. Inwestycja jest realizowana na terenie objętym formami ochrony, znajduje się w obszarze [...] oraz w [...]. Wójt ustalił, że planowana inwestycja nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko.

Dalej Wójt wywodził, że jeśli chodzi o przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p., to w celu ich weryfikacji została przeprowadzona analiza urbanistyczna. Wyznaczono wokół terenu inwestycji obszar analizowany zgodnie z wymogami § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 poz. 1588, dalej "r.MI"). Z akt sprawy wynika, że front działki wynosi 3 m, stąd obszar analizowany wyznaczono w minimalnej odległości 50 m.

Z uwagi na przedmiot wniosku, jakim jest budowa wieży odgromowej do wysokości 36 m organ stwierdził, że planowana przez inwestora wieża odgromowa wraz z fundamentem stanowi obiekt budowlany, a nie urządzenie infrastruktury technicznej. Było to istotne z punktu widzenia przesłanki określonej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. która nie musiałaby być spełniona, gdyby obiekt stanowił urządzenie infrastruktury technicznej (por. art. 61 ust. 3 u.p.z.p.).

Dalej Wójt wskazał, że z wniosku inwestora wynika, iż budowa wieży odgromowej stanowi część siedliska rolniczego, czyli zabudowy zagrodowej. Zgodnie z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Organ wskazał, że dla wyjaśnienia pojęcia "siedliska rolnego" posiłkować się można również pojęciem "zabudowy zagrodowej", o jakiej stanowi § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm., dalej "r.w.t."). Należy przez to rozumieć budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. W ocenie organu obiekt budowlany stanowiący przedmiot wniosku nie jest związany z produkcją rolniczą oraz miejscem zamieszkania rolnika.

W ocenie Wójta powyższe ustalenia implikowały konieczność zbadania, czy została spełniona zasada "dobrego sąsiedztwa", o której mowa w art. 61 ust.1 pkt 1 u.p.z.p.

Organ dokonał analizy sąsiedztwa zabudowy w celu określenia, czy dla wnioskowanego obiektu jest możliwe określenie parametrów zabudowy oraz kontynuacji funkcji zabudowy.

Wójt wywodził, że zabudowa istniejąca na poddanym analizie obszarze posiada cechy typowej zabudowy zagrodowej, przeznaczonej prowadzeniu działalności rolniczej, której wskaźnik zabudowy wynosi 0,4% (działka 318) 3,7% (działka 306) i 5,8% (działka 302). Z przeprowadzonej analizy wynika, że planowana inwestycja miałaby być zlokalizowana na terenie działki inwestora przy wale przeciwpowodziowym. W okolicy – zarówno na działkach sąsiednich, jak i na pozostałych, położonych w granicach wyznaczonego obszaru analizowanego – znajdują się rozproszone siedliska rolnicze z budynkami mieszkalnymi oraz gospodarczo-inwentarskimi w zabudowie zagrodowej. Lokalizację cechuje także bezpośrednie sąsiedztwo drogi gminnej i wału przeciwpowodziowego. Działka położona jest zatem niewątpliwie na terenie rolniczym z podstawowym rodzajem zabudowy zagrodowej i nie sąsiaduje z jakąkolwiek nieruchomością, na której występowałaby obiekty o parametrach podobnych do wnioskowanych.

Zdaniem Wójta dominanta wysokościowa, jaką jest wieża odgromowa o wysokości 36,0 metrów, będzie miała negatywne oddziaływanie wizualno-estetyczne na przestrzeń i walory krajobrazowe miejscowości. Obiekt budowlany o podanych we wniosku gabarytach stanowi element dysharmonijny tak dla sylwety panoramicznej miejscowości jak i otaczającego krajobrazu podlegającego ochronie przyrody (w tym obszaru Natura 2000). W ocenie organu w wypadku realizacji inwestycji nie może być mowy o zachowaniu wymagań ładu przestrzennego, rozumianego jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Oddziaływanie widokowe tego typu konstrukcji dochodzi do kilku kilometrów i w sposób trwały ingeruje w walory architektoniczne i krajobrazowe całej okolicy.

W ocenie Wójta planowana przez A. B. inwestycja nie spełniała też warunków zawartych w art. 61 ust 1 pkt 5 u.p.z.p. Ma być ona zlokalizowana w odległości mniejszej niż 50 m od stopy walu przeciwpowodziowego rzeki W. po stronie odpowietrznej. Przedłożona przez inwestora decyzja Marszałka Województwa W. z dnia [...] kwietnia 2018 r., [...], [...] dotyczy zwolnienia z zakazów określonych w art. 88 n ust. 1 ustawy z dnia [...] lipca 2001 r. Prawo wodne, to jest z zakazu wykonywania obiektów budowlanych, kopania studni, sadzawek, dołów oraz rowów w odległości mniejszej niż 50 m od stopy wału po stronie odpowietrznej. Decyzja ta zwalnia z powyższego zakazu budowę siedliska składającego się z budynku mieszkalnego i budynku gospodarczo-garażowego na działkach [...] i [...] w miejscowości D., gmina K.. Decyzja ta nie dotyczy planowanej wieży odgromowej. Zakaz określony w art. 176 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego dotyczy obiektów budowlanych, kopania studni, sadzawek, dołów oraz rowów w odległości mniejszej niż 50 m od stopy wału. W związku z powyższym decyzja Marszałka Województwa W. z dnia [...] kwietnia 2018r., [...], [...] nie dotyczy zwolnienia z zakazu dla budowy wieży odgromowej wraz z fundamentem.

Z uwagi na niespełnienie warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 5 u.p.z.p. organ odmówił ustalenia warunków zabudowy.

Po rozpatrzeniu odwołania A. B., decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., [...] Kolegium utrzymało w mocy odmowną decyzję Wójta. Podzieliło ustalenia organu pierwszej instancji, że planowana inwestycja spełnia warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-4 u.p.z.p. Nadto inwestor przedłożył decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w P. z dnia [...] lipca 2020 r., [...] o zwolnieniu od zakazów określonych w art. 176 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego dla budowy wieży odgromowej planowanej do realizacji na działce [...]. Wobec tego w ocenie Kolegium spełniony został warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.

Kolegium weryfikowało natomiast dalej, czy budowa wieży odgromowej wraz z fundamentem wykazuje cechy zabudowy zagrodowej w rozumieniu art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Wskazało, że wobec braku przepisu z dziedziny planowania i zagospodarowania przestrzennego należało mieć na uwadze definicję legalną z § 3 pkt 3 r.w.t. Zarazem Kolegium wskazało, że w judykaturze wyrażono pogląd, że i tej definicji nie stosuje się w postępowaniu dotyczącym zabudowy i zagospodarowania terenu. W rezultacie pojęcie to jest tradycyjnie interpretowane przy zastosowaniu wykładni językowej – jako zespół budynków obejmujący dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położone w obrębie jednego podwórza. Ostatecznie Kolegium stwierdziło, że zastosowanie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. możliwe jest wyłącznie, gdy planowana zabudowa, określana jako zagrodowa, ma powstać w związku z funkcjonowaniem gospodarstwa rolnego. Zdaniem organu zastosowanie wyjątku od zasady dobrego sąsiedztwa z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. jest możliwe wówczas, gdy inwestor faktycznie prowadzi gospodarstwo rolne lub jest legitymowany do prowadzenia takiego gospodarstwa. Konieczne jest zatem ustalenie, że planowana zabudowa stanowić będzie faktyczną bazę i zaplecze gospodarstwa rolnego, w którym prowadzona jest (lub będzie) działalność o charakterze rolniczym.

Przenosząc powyższe na realia sprawy Kolegium stwierdziło, że w przypadku budowy wieży odgromowej nie mamy do czynienia z zabudową zagrodową związaną z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Kolegium zwróciło też uwagę na fragment odwołania cyt.: "decyzją z dnia [...].02.2019 r. organ ustalił warunki zabudowy dla działek nr [...] i [...], jednak w treści decyzji poprzez niedopatrzenie organu pominięta została ww. wieża." Wywodziło dalej, że wspomniana przez skarżącego decyzja z dnia [...] lutego 2019 r. zakończyła postępowanie administracyjne wszczęte na jego wniosek z dnia [...] października 2017 r., w którym jako "inne potrzeby w zakresie infrastruktury technicznej" wskazano:o wysokości do 25 m". W ocenie Kolegium nie ma dostatecznych przesłanek do uznania, że rzeczywistym zamiarem inwestora jest w tym przypadku realizacja części zabudowy zagrodowej związanej z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i stanowiącej z założenia niezbędny element siedliska.

Odnosząc się do argumentacji o możliwości zaliczenia wieży odgromowej do urządzenia infrastruktury technicznej Kolegium wskazało, że nie podziela tego stanowiska. Zdaniem organu wieża odgromowa nie jest urządzeniem infrastruktury technicznej, o jakim mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. W przekonaniu Kolegium wieża odgromowa jest budowlą. Wobec tego zasadnie Wójt dokonał analizy spełnienia przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.

Na skutek skargi A. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] lutego 2021 r., II SA/Po [...] uchylił decyzję Kolegium z dnia [...] sierpnia 2020 r., [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta z dnia [...] czerwca 2020 r., [...] Orzeczenie to stało się prawomocne [...] kwietnia 2021 r.

W motywach wyroku Sąd (II SA/Po [...]) wskazał, że o ile zachodzą przesłanki uchylenia kwestionowanych decyzji, to większość zarzutów A. B. nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępnie Sąd (II SA/Po [...]) podkreślił, że w toku postępowania skarżący zaprezentował dwie koncepcje dotyczące możliwości zakwalifikowania projektowanej wieży: albo jako urządzenia infrastruktury technicznej, albo jako elementu zabudowy zagrodowej. Gdyby organ przychylił się do którejś z tych koncepcji, nie byłoby konieczności badania spełnienia warunku wskazanego w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.

Sąd (II SA/Po [...]) przypomniał, że zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 tego artykułu urządzeń infrastruktury technicznej. Podobnie, w myśl art. 61 ust. 4 u.p.z.p. przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie.

Odnosząc się do kwestii uznania spornej wieży odgromowej za urządzenie infrastruktury technicznej Sąd (II SA/Po [...]) podzielił ocenę organów, iż objęta wnioskiem inwestora wieża nie stanowi urządzenia infrastruktury technicznej. Wyjaśnił, że w u.p.z.p. nie ma definicji legalnej urządzenia infrastruktury technicznej. Dalej wywodził, powołując się na orzecznictwo (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2017 r., II OSK 158/16), że rozważane pojęcie pochodzi z regulacji dotyczących opłat adiacenckich (obecnie art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami), historycznie zaś było to "urządzenie komunalne", a później funkcjonowało także jako "urządzenie energetyczne" (w ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości "); następnie kolejne akty prawne zaczęły odwoływać się do pojęcia "urządzenia infrastruktury technicznej" (na przykład art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym). Od tego momentu konieczne stało się definiowanie tego pojęcia również w kontekście planistycznym, na co wskazuje obecne brzmienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p.

Sąd (II SA/Po [...]) wywodził, że zgodnie z art. 143 ust. 2 u.g.n do urządzeń infrastruktury technicznej zalicza się: budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Obiekty wymienione w art. 143 ust. 2 u.g.n. są przez u.p.z.p. utożsamiane z uzbrojeniem terenu (art. 2 pkt 13). Wieża odgromowa, której podstawowym zadaniem jest ochrona przed wyładowaniami atmosferycznymi nie stanowi zaś koniecznego uzbrojenia terenu, a jej zastosowanie jest tylko jedną z możliwych metod zapewnienia danemu obszarowi, względnie obiektowi ochrony odgromowej. Ma ona zatem funkcje zasadniczo inne niż przewody lub urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze, elektryczne, gazowe i telekomunikacyjne, bez istnienia których nie jest możliwe dostarczanie wody, czy też energii, względnie odprowadzanie ścieków przy użyciu odpowiednich sieci, czy też dostarczanie sygnału telekomunikacyjnego i zapewnianie przesyłu danych.

Wskazując na powyższe Sąd (II SA/Po [...]) doszedł do wniosku, że projektowana wieża odgromowa nie stanowi urządzenia infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p.

Sądu (II SA/Po [...]) nie przekonała także argumentacja skarżącego mająca wskazywać, iż zamierzona wieża odgromowa jest elementem zabudowy zagrodowej.

Sąd (II SA/Po [...]) zwrócił uwagę, że także w odniesieniu do tego zagadnienia pojawia się problem dotyczący terminologii ustawowej, gdyż u.p.z.p. również nie zawiera pojęcia "zabudowy zagrodowej". W ocenie składu orzekającego (II SA/Po [...]), stosownie do poglądów judykatury, na zabudowę zagrodową składa się zawsze zespół budynków, z których przynajmniej jeden musi mieć charakter mieszkalny w obrębie jednego podwórza. Rzeczona zabudowa to w szczególności budynki mieszkalne, gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych, bądź w gospodarstwach leśnych. Opierając się na definicjach zawartych w słownikach języka polskiego przyjmuje się, że "zabudowa zagrodowa", to zespół budynków obejmujący wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położony w obrębie jednego podwórza. Pojęcie zabudowy zagrodowej z łączy się z "siedliskiem", jako wyodrębnioną częścią gospodarstwa rolnego. Działka siedliskowa to taka działka, na której rolnik mieszka i pracuje, a zabudowa zagrodowa to zespół zabudowań na tej działce składający się z domu mieszkalnego i budynków gospodarczych (stodoły, obory, spichlerze).

Przenosząc powyższe na realia sprawy Sąd (II SA/Po [...]) wskazał, że o ile nie można z góry wykluczyć, że wieża odgromowa jako taka nie będzie stanowić elementu siedliska, to skarżący nie wykazał, aby jej wybudowanie służyło prowadzeniu działalności o charakterze rolniczym. Inaczej mówiąc, zdaniem Sądu (II SA/Po [...]) trudno przyjąć, aby obiekt budowlany o planowanych przez inwestora parametrach (wysokość do 36 m) stanowił element zabudowy zagrodowej. O ile zwykle budowę "zagrody" inicjuje budowa budynku mieszkalnego, wokół którego powstaje zabudowa uzupełniająca, tworząc funkcjonalną całość, to musi istnieć pewien związek funkcjonalny pomiędzy wszystkimi elementami zagrody (budynkiem mieszkalnym, budynkami inwentarskimi, urządzeniami).

Zdaniem Sądu (II SA/Po [...]) nie ma racjonalnego uzasadnienia tezy, że wieża odgromowa o wysokości do 36 m stanowi element zabudowy zagrodowej inwestora. Skarżący jako wnioskodawca powinien wykazać dlaczego obiekt budowlany o konkretnych parametrach chce wybudować i dlaczego stanowi ona niezbędny element siedliska. O ile więc można przyjąć ze instalacja chroniąca siedlisko przed piorunami może być uznana za element zabudowy zagrodowej, to nie może ona przyjmować dowolnych wymiarów (wysokości). Wówczas taki obiekt, z uwagi na brzmienie art. 61 ust. 4 u.p.z.p., niejako wymykałby się spod kontroli. Szczególny cel jaki przyświeca przewidzianemu w art. 61 ust. 4 u.p.z.p wyjątkowi od wymogu kontynuacji funkcji, parametrów cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, nakazuje właściwym organom administracji ustalenie, czy dana zabudowa stanowi faktyczną bazę i zaplecze gospodarstwa rolnego i co za tym idzie może być uznana za zabudowę zagrodową. Na powyższą ocenę składa się także analiza parametrów obiektu, o który wnioskuje inwestor.

Sąd (II SA/Po [...]) wywodził dalej, że A. B. nie uprawdopodobnił choćby, że jedynie wieża o wysokości 36 m pozwoli ochronić jego siedlisko przed wyładowaniami atmosferycznymi. Nie wymaga wiedzy fachowej stwierdzenie, że istnieją inne rozwiązania technologiczne (na przykład instalacje dachowe), czy nawet zdecydowanie niższe wieże odgromowe, które taką funkcję by spełniały. Inwestor w toku postępowania nie przedstawił żadnych argumentów uzasadniających skorzystanie z dobrodziejstwa art. 61 ust. 4 u.p.z.p. polegającego na odstąpieniu od badania spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa.

Sąd nadmienił też, że nie miał racji skarżący twierdząc, że już w poprzednim wniosku o warunki zabudowy zawarł informację o budowie wieży odgromowej wadliwie pominiętej w decyzji kończącej postępowanie. Z wniosku z dnia [...] października 2017 r. o ustalenie warunków zabudowy dla budowy siedliska rolniczego na działkach [...] i [...] wynikał zamiar budowy masztu/wieży stalowej kratowej przeznaczonej do instalacji anten oraz do wysokości do 25 m. Nie można zatem stwierdzić, że chodzi o tę samą wieżę, której dotyczy niniejsze postępowanie. Różnią się bowiem tak parametry, jak i cel wzniesienia wież. Ujęcie wieży o innych parametrach i przeznaczeniu we wcześniejszym wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla realizacji zagrody nie ma znaczenia przy rozpoznawaniu kontrolowanej sprawy, skoro skarżący zaakceptował decyzję kończącą poprzednie postępowanie i nie zaskarżył jej, w następstwie czego uzyskała ona przymiot ostateczności.

Pomimo powyższego Sąd (II SA/Po [...]) dopatrzył się naruszeń, które w jego ocenie uzasadniły uchylenie wydanych decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy. Sąd (II SA/Po [...]) zaznaczył, że wobec faktu, iż w sprawie musza być spełnione przesłanki dobrego sąsiedztwa zaznaczył, zasadnicze znaczenie odgrywa prawidłowo przeprowadzona procedura badania urbanistycznego otoczenia, w tym zwłaszcza właściwie należy określić granice obszaru analizowanego zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 r.MI.

W odniesieniu do powyższego Sąd (II SA/Po [...]) zakwestionował sposób działania organów. Uznał, że niewłaściwie uczyniono wartość 3 m szerokości sięgacza do drogi (korytarza o szerokości 3 m, przez który działka [...] ma dostęp do drogi) za podstawę do określenia obszaru analizowanego w minimalnej dopuszczonej prawem wielkości. W ocenie Sądu (II SA/Po [...]) specyfika działki inwestora wymagała od organu przyjęcia do wyznaczenia obszaru analizowanego całej szerokości jego działki i odpowiedniego zwiększenia obszaru analizowanego. Dopiero na tak wyznaczonym obszarze organ mógłby rzeczywiście ocenić, czy możliwe jest ustalenie parametrów dla planowanej inwestycji.

W konkluzji wyroku II SA/Po [...] Sąd uznał, że organy przedwcześnie uznały, że nie została spełniona przesłanka z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. W tym kontekście zwrócił w szczególności uwagę na argumentację skarżącego, który podnosił, iż w okolicy działki [...] znajdują się już inne maszty i wieże o podobnych parametrach. Stanowiska skarżącego nie można byłoby natomiast zweryfikować bez prawidłowego wyznaczenia obszaru analizowanego i oceny czy obiekty przywoływane przez skarżącego znajdują się w tym obszarze, względnie czy w obszarze tym znajdują się inne obiekty umożliwiające ustalenie warunków zabudowy dla wieży odgromowej o wysokości do 36 m.

Końcowo Sąd (II SA/Po [...]) wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ powinien wyznaczyć obszar analizowany stosownie do wskazań wyroku, a nastopnie na takim obszarze dokonać analizy spełnienia przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.

Po zwrocie akt sądowych, w czerwcu 2021 r. mgr arch. A. K. (w oparciu o art. 60 ust. 4 u.p.z.p. – uw. Sądu) przygotował analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wraz z wynikami i częścią graficzną oraz projekt decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy.

Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r., [...] Wójt, działając na podstawie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej "K.p.a."), zawiadomił A. B. o zakończeniu postępowania dowodowego i o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., [...], [...] Wójt, działając na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.z.p., odmówił A. B. ustalenia warunków zabudowy dla zamierzonej wieży odgromowej wraz z fundamentem. Wyjaśnił, że stosownie do wskazań wyroku II SA/Po [...] przyjął szerokość obszaru analizowanego na podstawie całej frontowej szerokości działki (78 m), co dało promień terenu analizy na poziomie 234 m. Ustalił następnie, że zabudowa istniejąca w badanym obszarze posiada cechy typowej zabudowy zagrodowej przeznaczonej na prowadzenie działalności rolniczej. Są to budynki mieszkalne, gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych oraz leśnych. Wójt zwrócił uwagę, że zgodnie z dokumentacją fotograficzną przedstawioną przez inwestora, dokonano analizy, czy w otoczeniu projektowanego przedsięwzięcia znajdują się takie obiekty budowlane, jak elektrownie wiatrowe oraz maszty telekomunikacyjne (mogące stanowić wzorzec dla zabudowy projektowanej – uw. Sądu).

Organ ustalił, że elektrownie wiatrowe zlokalizowane są na działkach 291 (dwie elektrownie) oraz [...] w obrębie W. (gmina [...]) i znajdują się od 4,2 do 4,5 kilometra od środka działki A. B.. Maszty telekomunikacyjne zidentyfikować można na działce [...], obręb P. w odległości 3,75 km oraz działce [...] obręb W., w odległości 4,5 km. W obszarze analizowanym nie występują natomiast obiekty wysokie, takiej jak prezentowane w materiałach inwestora. Najbliższy masz o konstrukcji kratowej znajduje się na działce [...], obręb D.-H., w odległości 1,1 km od terenu inwestycji.

Podsumowując rozstrzygnięcie organ stwierdził, że projektowana wieża odgromowa stanowiłaby dominantę wysokościową i miała negatywne oddziaływanie wizualno-estetyczne na przestrzeń i walory krajobrazowe miejscowości. Zwrócił uwagę, że zakłóciłaby ona ład przestrzenny, w tym także ingerowała w krajobraz otaczającego inwestycję obszaru [...]. W rezultacie należało uznać, że nie został spełniony warunek kontynuacji funkcji i rodzaju zabudowy w stosunku do zabudowy w sąsiedztwie, wynikający z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.

W odwołaniu A. B. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: § 3 ust. 1 r.MI. w zakresie w jakim organ dokonał zbyt wąskiego wyznaczenia obszaru analizowanego, co skutkować miało niesłusznym przyjęciem, że planowana inwestycja nie spełnia wymogu kontynuacji funkcji oraz rodzaju zabudowy, art. 7, 77 oraz 80 K.p.a. poprzez oparcie się na subiektywnym przekonaniu o nie spełnieniu przez zamierzenie warunku kontynuacji funkcji i rodzaju zabudowy oraz nadto dopuszczenie się przez organ błędu w ustaleniach faktycznych, polegającego na pominięciu, że na działce [...] w obrębie D.-H., dostępnej z tej samej drogi publicznej, znajduje się wieża stanowiąca podobny obiekt, na podstawie którego można określić wymagania dotyczące parametrów nowej zabudowy i kontynuacji funkcji.

Decyzją z dnia [...] września 2021 r. Kolegium utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Przedstawiło bardzo obszernie przebieg sprawy oraz uwarunkowania prawne, akcentując zwłaszcza wskazania zapadłego uprzednio w sprawie wyroku (II SA/Po [...]). Organ odwoławczy w części merytorycznej skoncentrował się natomiast na weryfikacji ustaleń, co spełnienia warunku kontynuacji funkcji oraz cech zabudowy. Przypomniał, że stosownie do zaleceń z orzeczenia sądowego obszar analizowany stosownie do § 3 ust. 1 r.MI badano w promieniu 234 m, co stanowi trzykrotność szerokości całej działki (78 m). Dalej Kolegium wywodziło, że wedle analizy urbanistycznej działka [...] położona jest na terenie rolniczym z podstawowym rodzajem zabudowy zagrodowej. W otoczeniu nie występują obiekty o parametrach podobnych do wnioskowanej wieży odgromowej. Wszystkie obiekty wymienione przez Wójta (Kolegium także je wyspecyfikowało) znajdują się w znacznej odległości. Kolegium zauważyło też, że wskazany przez A. B. maszt na działce [...] w miejscowości D.-H. jest zlokalizowany około 880 m od terenu inwestycji. Objęcie tej działki analizą wymagałoby ustalenia promienia obszaru badania na poziomie trzykrotnie szerszym, aniżeli przyjęto w parciu o wskazania Sądu (II SA/Po [...]).

W skardze A. B. zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 59 u.p.z.p. w zakresie, w jakim organ odwoławczy podzielił błędną wykładnię Wójta i przyjął zbyt wąskie rozumienie kontynuacji funkcji i rodzaju zabudowy, a także nie uznał za istotny fakt, że z działki [...] widoczne są bez przyrządów optycznych wieże i elektrownie wiatrowi oraz § 3 ust. 1 r.MI poprzez uznanie za prawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego zbyt wąsko, tak że nie objął on działki [...] (na działce ten, dostępnej z tej samej drogi publicznej, znajduje się wieża).

W ocenie skarżącego uchybiono także przepisom postępowania: art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. w zakresie, w jakim organ odwoławczy przyjął, że inwestycja nie spełnia wymogu kontynuacji funkcji i rodzaju zabudowy w sąsiedztwie inwestycji – natomiast oparł się na subiektywnym przekonaniu, wbrew dowodom w postaci dokumentacji fotograficznej; art. 8 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, choć należało decyzję Wójta uchylić i ustalić warunki zabudowy.

A. B. w grupie zarzutów wymienił także błąd w ustaleniach faktycznych, a mianowicie w jego ocenie wadliwie przyjęto, że żadna działka sąsiednia dostępna z tej samej drogi publicznej, nie jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i następnie na podstawie art. 145a § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., "P.p.s.a.") zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla projektowanej przez niego inwestycji. Wystąpił także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W motywach skargi A. B. poświęcił między innymi uwagę kwestii potrzeby zaliczenia do obszaru analizowanego działki [...], na której znajduje się maszt mogący stanowić punkt odniesienia dla projektowanej inwestycji. W ocenie skarżącego trudno bronić tezę organu o sprzeczności zabudowy wieży odgromowej z zabudową zastaną, skoro w najbliższym otoczeniu obiekty tego rodzaju dojrzeć można bez użycia sprzętu optycznego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko.

W toku rozprawy pełnomocnik skarżącego ponowiła argumenty skargi domagając się uchylenia decyzji obu instancji. Przedłożyła też dokumentację techniczną dotyczącą wieży kratownicowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W niniejszej sprawie od daty wydania wyroku II SA/Po [...] istotne w sprawie regulacje prawne nie uległy zmianie (art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 61 ust. 3, art. 61 ust. 4 u.p.z.p.), stąd ocena prawna i wskazania zawarte w tym orzeczeniu są wiążące. Jak szczegółowo zrelacjonowano w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, w wyroku II SA/Po [...] przesądzono, iż projektowana przez A. B. na działce [...] wieża odgromowa z fundamentem nie jest urządzeniem infrastruktury technicznej, jak i też nie można uznać, że powstaje ona jako element zabudowy zagrodowej. Oznacza to, że w sprawie wyjątki od zasady dobrego sąsiedztwa z art. 61 ust. 3, ani z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. nie znalazły zastosowania.

Zresztą konieczność weryfikacji warunku kontynuacji funkcji i cech zabudowy wynikła też z pozytywnych wskazań Sądu. Wszakże w wyroku II SA/Po [...], właśnie na potrzeby badania przesłanki dobrego sąsiedztwa, organy zostały zobowiązane do poszerzenia obszaru analizowanego przyjmując za punkt wyjścia szerokość całej działki A. B. (78 m, zamiast 3 m).

Organy odmówiły A. B. ustalenia warunków zabudowy z powodu nie spełnienia wymogów kontynuacji cech i wskaźników dla nowej zabudowy określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Zgodnie przywołanym wyżej przepisem wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku, gdy co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Należyte odczytanie przywołanej tu regulacji wymaga także oczywiście sięgnięcia do przepisów rozporządzenia wydanego na podstawie art. 61 ust. 7 u.p.z.p. Określa ono szczegółowo procedurę i merytoryczną stronę ustalania poszczególnych parametrów i wskaźników dla nowej zabudowy.

W niniejszej sprawie przedmiotem sporu na etapie postępowania administracyjnego okazały się przede wszystkim uregulowania proceduralne zawarte w rozporządzeniu (r.MI), a konkretnie procedura ustalania obszaru analizowanego z § 3 r.MI (uw. Sądu: aktualnie regulację tam zawartą przeniesiono do ustawy – zob. art. 61 ust. 5a u.p.z.p.). A. B. chciałby, aby obszar analizowany wyznaczono znacznie szerzej, co pozwoliłoby objąć badaniem – widoczne z jego działki – obiekty wysokościowe, takie jak wieże telekomunikacyjne czy elektrownie wiatrowe.

Z uwag na fakt, iż w uzasadnieniu skargi powołano się na prawo własności, jako uzasadniające szersze rozumienie wymogów z u.p.z.p., Sąd zaznacza tytułem wstępu, że kontrolując zaskarżoną decyzję miał na uwadze, że w literaturze prawniczej (zob.: Z. Niewiadomski, red. i inni, Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, Komentarz, Warszawa 2019, komentarz do art. 61, wyd.el. Legalis) i orzecznictwie (zob.: chociażby wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2017 r., II OSK 1086/15, cytowany podsumowaniu skargi) ugruntował się pogląd, iż na potrzeby warunków zabudowy rozumienie kontynuacji funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu należy traktować szeroko, zgodnie z wykładnią systemową, która każe rozstrzygać wątpliwości na rzecz uprawnień właściciela po to, by mogła być zachowana zasada wolności zagospodarowania terenu, w tym jego zabudowy. Dalej wywodzi się także, że przyczyną odmowy ustalenia warunków zabudowy może być tylko projektowanie inwestycji "sprzecznej z dotychczasową funkcją terenu, czyli niedającą się z nią w praktyce pogodzić".

Powyższe jest powszechnie akceptowaną dyrektywą, której Sąd w tym składzie nie kwestionuje. Należy jednak zarazem pamiętać, że jest to tylko reguła ogólna wywodzona z kontekstu systemowego, a nie ścisła, obowiązująca norma prawna. Stanowić ona może pomoc w przypadku interpretacji zagadnień budzących wątpliwości, natomiast nie może być nadużywana i stosowana jako narzędzie usprawiedliwiania potrzeby dopuszczenia zabudowy, która nie spełnia wymogów zawartych w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. lub łamie reguły ustalone poszczególnymi przepisami r.MI.

Z jednoznacznych wskazań wyroku II SA/Po [...] wynika, że organ miał "wyznaczyć obszar analizowany w sposób w nim /wyroku/ wskazany, a następnie na tak wyznaczonym obszarze dokonać analizy spełnienia przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.". W tym kontekście pada także bardziej szczegółowa uwaga Sądu (II SA/Po [...]), a mianowicie, że należy dokonać "oceny czy obiekty przywoływane przez skarżącego znajdują się w tym obszarze, względnie czy w obszarze tym znajdują się inne obiekty umożliwiające ustalenie warunków zabudowy dla wieży odgromowej o wysokości do 36 m".

Zasadnicze wskazanie Sądu (II SA/Po [...]) zostało w niniejszej sprawie zrealizowane.

Wójt, po zwrocie mu akt z prawomocnym wyrokiem, ustalił, że elektrownie wiatrowe zlokalizowane są na działkach 291 (dwie elektrownie) oraz [...] w obrębie W. (gmina Kramsk) i znajdują się od 4,2 do 4,5 kilometra od środka działki A. B.. Maszty telekomunikacyjne zidentyfikować można na działce [...], obręb P. w odległości 3,75 km oraz działce [...] obręb W., w odległości 4,5 km. W obszarze analizowanym nie występują natomiast obiekty wysokie, takiej jak prezentowane w materiałach inwestora. Najbliższy masz o konstrukcji kratowej znajduje się na działce [...], obręb D.-H., w odległości 1,1 km od terenu inwestycji.

Mając powyższe na uwadze nie ulega więc wątpliwości, iż wyjściowo w obszarze analizowanym ustalonym stosownie do zaleceń wyroku II SA/Po [...] (234 m), nie ma obiektów podobnych ani tak wysokich jak zabudowa proponowana przez A. B. na działce [...].

Skarżący, jak się wydaje świadomy takich ustaleń, forsuje tezę, iż należałoby w sprawie poszerzyć obszar analizowany, funkcjonalnie stosując § 3 ust. 1 r.MI. Jego zdaniem jest to uzasadnione w realiach sprawy. Twierdzi on, że obiekty wysokościowe w otoczeniu inwestycji, takie jak maszty telekomunikacyjne czy elektrownie wiatrowe w okolicy, choć są oddalone od działki [...], to jednak są z niej widoczne gołym okiem. Oznacza to, że ustalenie kryterium kontynuacji funkcji i cech zabudowy z powodzeniem mogłoby opierać się na analizie urbanistycznej o poszerzonych graniach, która te obiekty obejmuje.

W ocenie Sądu o ile rozumowanie A. B. jest zrozumiałe – nie ulega wątpliwości, że szuka on wzorca urbanistycznego dla projektowanej wieży odgromowej o wysokości 36 m, to jednak nie może być ono zaakceptowane jako zbyt daleko idące. Skarżący chciałby zwielokrotnić promień obszaru analizowanego, w ten sposób obejmując nim działkę [...], na której posadowiony jest maszt podobnego rodzaju jak projektowany. Działka [...], gdzie znajduje się Z. , oddalona jest od działki [...] o około kilometr, a więc znacznie dalej aniżeli promień obszaru analizowanego ustalonego stosownie do wskazań wyroku II SA/Po [...] (234 m). Zdaniem Sądu tak dalekie poszerzenie obszaru analizowanego nie może być traktowane jako jego korekta, która można byłoby dopuszczać w świetle § 3 ust. 1 r.MI (obecnie art. 61 ust. 5a u.p.z.p.). A. B. w istocie dąży do poszerzenia obszaru analizowanego do ekstremalnie szerokich granic tyko po to, aby objąć nim intersującą go zabudowę. Taki postulat zaprzecza regułom badania urbanistycznego. Przesłanka dobrego sąsiedztwa, jak brzmi sama nazwa tej instytucji (przyjęta w język prawniczym), dotyczy sąsiedztwa działki, a nie całej okolicy.

Sąd chciałby zaznaczyć też, że w niniejszej sprawie analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wraz z wynikami i częścią graficzną oraz projekt decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy przygotował w czerwcu 2021 r. mgr arch. A. K. i nastąpiło to w oparciu o art. 60 ust. 4 u.p.z.p.

Przygotowanie decyzji o warunkach zabudowy jest jedną z czynności profesjonalisty, jakim jest zawodowy urbanista. Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1117 z późn. zm.) wykonywanie zawodu urbanisty polega na projektowaniu zagospodarowania przestrzeni w skali regionalnej i lokalnej, zgodnie z wymaganiami ładu przestrzennego, ochrony wartości architektonicznych i krajobrazowych, z wymaganiami ochrony środowiska, racjonalności struktur osadniczych i sieci infrastruktury oraz na edukacji w tym zakresie. Co więcej, urbanista odpowiada za swoje działania dyscyplinarnie i jest obowiązany "przestrzegać przy wykonywaniu czynności zawodowych obowiązujących przepisów oraz zasad wiedzy technicznej lub urbanistycznej" (art. 41 pkt 1 ustawy).

W wynikach analizy mgr arch. A. K. wyraźnie skonkludował, że "w wyznaczonym obszarze analizowanym (którego wielkość autor analizy uzasadnił z powołaniem na wyrok II SA/Po [...] – uw. Sądu), na działkach dostępnych z tej samej drogi publicznej, brak jest zabudowy pozwalającej na określenie wymagań dotyczących parametrów zabudowy i kontynuacji funkcji". W samym natomiast projekcie decyzji, autorstwa właśnie mgr arch. A. K., zaznaczono, że "obiekt budowlany o podanych we wniosku gabarytach niewątpliwie stanowi element dysharmonijny tak dla sylwety panoramicznej miejscowości jak i otaczającego krajobrazu podlegającego ochronie przyrody (w tym obszaru [...]). Bez wątpienia można stwierdzić, że w przypadku realizacji przedmiotowej inwestycji nie może być mowy o zachowaniu wymagań ładu przestrzennego, rozumianego jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne"

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Wójta, które zostało zresztą wcześniej sformułowane przez uprawnionego urbanistę. Przeto Sąd nie znajduje uzasadnienia, aby poprzez rozszerzenie obszaru analizy "poszukiwać" wzorca dla 36 m wieży odgromowej na działce [...]. W otoczeniu tej działki nie ma po prostu takich wież, a powstanie nowej pogłębiałoby dysharmonię przestrzenną.

Odnosząc się do skargi Sąd w tym miejscu zaznacza, że nie przeczy, iż być może z działki A. B. [...] widać w oddali inne obiekty wysokościowe. To nie jest jednak okoliczność doniosła prawnie, która pozwalałaby przełamać nie spełnione kryteria badania dobrego sąsiedztwa i ustalania warunków zabudowy.

Obocznie Sąd zaznacza, że działka [...] znajduje się w obszarze [...] oraz w obszarze [...] przyjętego uchwałą 53 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koninie z dnia 29 stycznia 1986 r. w sprawie ustalenia obszarów krajobrazu chronionego na terenie województwa konińskiego i zasad korzystania z tych obszarów (Dz. Urz. z 1986 r. Nr 1, poz. 2) (zob. https://geoserwis.gdos.gov.pl/mapy/) O ile z tak zwanego standardowego formularza danych [...] (dokumentu charakteryzującego cechy obszaru) nie wynika wprost informacja o zagrożeniach dla tego gatunków ptaków w postaci budowy masztów (zagrożenia odniesiono tylko do presji i zagrożeń o kodzie [...], czyli budowy napowietrznych linii elektrycznych i telefonicznych), to jednak wyraźnie przeciwwskazanie dla budowy obiektów łamiących zastany stan zabudowy znalazło się w uchwale ustanawiającej obszar chronionego krajobrazu. W załączniku do wspomnianej uchwały 53 zaznaczono, że "Należy nadać wszelkiemu budownictwu (mieszkaniowe, turystyczne, usługowe itp.) oraz wszelkim urządzeniom technicznym i komunikacyjnym cechy estetycznego wyglądu, zharmonizowania z otaczającym krajobrazem. Prowadzić wzmożony nadzór w zakresie ładu przestrzennego i dyscypliny budowlanej (zwalczanie i likwidacja samowoli budowlanej)".

Podsumowując Sąd stwierdza, że w sprawie nie naruszono art. 61 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 59 u.p.z.p., ani § 3 ust. 1 r.MI. Analizę urbanistyczną sporządzono dla terenu o promieniu 3 x 78 m, stanowiącego trzykrotność szerokości działki, a więc dla terenu wyznaczonego zgodnie z wymaganiami prawomocnego wyroku II SA/Po [...]. Na obszarze tym nie zidentyfikowana obiektów mogących stanowić wzorzec dla zabudowy projektowanej przez inwestora. W tym stanie rzeczy organy miały podstawy, aby odmówić A. B. ustalenia warunków zabudowy.

Nie naruszono także art. 7, 77 i 80 K.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi nie jest wcale tak, iż teza o braku kontynuacji funkcji i rodzaju zabudowy, jest "subiektywnym przekonaniem" organu. W ocenie Sądu teza wysunięta przez organ jest trafna i sprawdzalna. Skoro bowiem dobre sąsiedztwo bada się na określonym prawem obszarze (§ 3 ust. 1 r.MI, obecnie art. 61 ust. 5a u.p.z.p.), a na obszarze tym nie ma zabudowy mogącej stanowić wzorzec dla nowej zabudowy, to twierdzenie o braku kontynuacji funkcji i cech zabudowy jest prawdziwe i weryfikowalne. Sąd jeszcze raz w tym miejscu przypomina ponad to, że decyzję o odmowie warunków zabudowy formułuje nie tylko urzędnik, ale jej projekt jest dziełem wykwalifikowanego urbanisty. W niniejszej sprawie urbanista nie miał wątpliwości, że projektowana przez A. B. wieża odgromowa o wysokości 36 m przełamie negatywnie ład przestrzenny otoczenia, zwłaszcza miejscowości D. – H..

Nie naruszono wreszcie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., jako że Kolegium podjęło trafną decyzję, utrzymując rozstrzygnięcie Wójta w mocy.

Mając to wszystko na uwadze Sąd – działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. – oddalił skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.