Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 624/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2018 poz 1382
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant: asystent sędziego Andżelika Abramowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A.Sz. i A.Sz. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego A.Sz. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody D. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

A.Sz. (dalej skarżąca lub wymeldowana) oprotestowała skargą wywiedzioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzję Wojewody D.z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Z przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych wynika, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących uwarunkowaniach prawnych i faktycznych.

Wnioskiem z dnia [...] r. G.O. (dalej – wnioskodawca) wystąpił do Wójta Gminy Cz. żądając wymeldowania z miejsca pobytu stałego A.Sz. wraz z małoletnią A. Sz.. Na uzasadnienie żądania wnioskodawca podał, że jego była żona wraz z małoletnią córką jeszcze przed rozwodem opuściła dobrowolnie dom i wyprowadziła się do J.-L. Do miejsca zameldowania córka przyjeżdża sporadycznie po przedmioty potrzebne do szkoły, których jeszcze nie zabrała.

Organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie i przeprowadził postępowanie dowodowe sprowadzające się do przesłuchania stron postępowania oraz świadków. Wójt Gminy Cz. dokonał także oględzin budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. K.[...] w Cz., zaś poczynione w toku czynności ustalenia odnotowano w sporządzonym na tę okoliczność protokole. Wobec stanowisk stron postępowania dotyczących w szczególności dostępu do przedmiotowego budynku byłej żony i córki inicjatora postępowania organ zasięgał informacji od Komendanta Komisariatu Policji w S.i Prokuratury Rejonowej w O. W toku postępowania strony postępowania, w szczególności skarżąca, kierowały do organu wystąpienia, które zawierały także załączniki w postaci dokumentów.

Po zebraniu materiału dowodowego Wójt Gminy Cz.w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], którą przyjmując w podstawie prawnej art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1382 ze zm., dalej – u.o.e.l.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej – k.p.a.) orzekł o wymeldowaniu A. K.Sz. wraz z małoletnią A. D. Sz. z miejsca pobytu stałego Cz.ul. J.K. [...].

Na uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji przedstawił stan sprawy wynikający z zebranych dowodów po czym przeprowadził analizę ustawowych przesłanek wymeldowania wynikających z przepisów prawa materialnego. Zaznaczyć należy, że organ decyzyjny uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 35 u.o.e.l.. Ocenił on bowiem, że A.Sz. wyprowadziła się wraz z córką z nieruchomości położonej w Cz. przy ul. J.K. [...] w [...]r. Dom jest niezamieszkały, zaś Sąd Okręgowy we W.wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2018 r. rozwiązał małżeństwo stron G.O. i A. Sz. przez rozwód bez orzekania o winie. W wyroku orzeczono o sposobie korzystania z domu stron przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania. Zarzut skarżącej nierespektowania wyroku sądu powszechnego przez wnioskodawcę organ ocenił w ten sposób, iż wskazał na okoliczność, że wymeldowana ,,miała możliwość mieszkania w nieruchomości jeszcze przed rozwodem, bo jak sama wskazała Pan G. O. nie zamieszkiwał w niej na co dzień, a jedynie przebywał w niej sporadycznie. Pomimo możliwości mieszkania w niej jednak sama podjęła decyzję o wyprowadzce. Strona wyroku Sądu Okręgowego sama nie respektuje, gdyż w nieruchomości nie mieszka, a traktuje wyrok jedynie jako formę zabezpieczenia. W nieruchomości strona pojawia się sporadycznie wraz z córką jedynie po zabranie potrzebnych rzeczy. Do nieruchomości cały czas chce mieć swobodny dostęp. W piśmie z dnia [...] r. wskazała "podejrzewam, że nadal chciałybyśmy tam pozostać do czasu rozwiązania sprawy o podział majątku".

Wójt Gminy Cz. zauważył, że wymeldowana od jedenastu miesięcy nie mieszka w miejscu zameldowania i lokal ten nie pozostaje miejscem koncentracji spraw życiowych jej i małoletniej córki. Uznał też, że jej wyjaśnienia przeczą, aby łączyła ona z miejscem zameldowania zamiar stałego w nim zamieszkiwania. W istocie lokal ten przestał być centrum jej spraw życiowych od dłuższego już czasu. Ułożyła sobie życie w innym niż miejsce zameldowania miejscu. Jako istotne uznał organ I instancji, że wymeldowana w trakcie postępowania potwierdziła, iż nie przebywa w spornym lokalu. Zeznała ona, że lokal opuściła w czerwcu 2018 r., zaś fakt utrudniania zamieszkiwania w nim zgłosiła do Prokuratury Rejonowej w O.dopiero w dniu [...]r. w trakcie toczącego się postępowania. Mając swobodny dostęp do nieruchomości, nie podejmowała próby powrotu do nieruchomości. Zrobiła to dopiero w momencie braku możliwości swobodnego dostępu do niej (wymiana zamków w drzwiach).

W ocenie organu, nie budził wątpliwości fakt, że wymeldowana nie zamieszkuje we wskazanej nieruchomości, a swoje centrum życiowe skoncentrowała w miejscowości J.-L. Jako potwierdzenie prowadzenia centrum życiowego w innym miejscu niż miejsce zameldowania na pobyt stały uznano wskazanie przez wymeldowaną adresu zamieszkania i odbieranie przez nią korespondencji. Opisując zaistnienie przesłanek wymeldowania odniesiono się do ustaleń z oględzin, w trakcie których stwierdzono, że A. Sz. wraz z małoletnią córką A.Sz. nie przebywają w spornym lokalu i brak w nim śladów jej obecności w postaci rzeczy osobistych w pokojach jak i rzeczy należących do małoletniej A. Rzeczy te zostały przez G.O. spakowane do worków i umieszczone w pomieszczeniu gospodarczym. Organ wyjaśnił również, że fakt opuszczenia lokalu mieszkalnego nie był kwestionowany przez stronę, a wymeldowana potwierdziła opuszczenie domu w Cz., co według organu oznacza, że w stosunku do skarżącej i jej córki zaistniała przesłanka warunkująca wymeldowanie.

W odwołaniu złożonym od decyzji organu I instancji A. Sz. wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Odwołująca się nie zgodziła się z zaistnieniem przesłanek wymeldowania. W obszernym odwołaniu szczegółowo opisała stan sprawy uzasadniając okoliczności i przesłanki opuszczenia domu. Zwróciła uwagę na problemu z dostępem do domu oraz działania jakie podjęła w związku z tą okolicznością. Zanegowała także aby dobrowolnie i na stałe opuściła miejsce stałego zameldowania.

W dniu 12 lipca 2019 r. Wojewoda D. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W decyzji organu odwoławczego zrelacjonowano ustalenia poczynione przez organ I instancji oraz zwrócono uwagę na okoliczności uwzględnione przez Wójta Gminy Cz.w wydanej decyzji, a także opisano motywy odwołania. W ramach własnych rozważań Wojewoda D. opisał obowiązek wymeldowania się z miejsca pobytu stałego w przypadku jego opuszczenia w myśl art. 33 ust. 1 u.o.e.l.. Następnie organ uznał, że nie budzi wątpliwości fakt obecnego niezamieszkiwania wymeldowanej i małoletniej córki pod wskazanym adresem, gdyż potwierdzili go nie tylko świadkowie zeznający w sprawie, ale i sama odwołująca się. Ustalenie dotyczące trwałości i dobrowolności opuszczenia tego miejsca oparto na stwierdzeniach wnioskodawcy, który stwierdził, że była żona wraz z córką opuściły mieszkanie dobrowolnie jeszcze przed rozwodem, który nastąpił w sierpniu 2018 r., zabierając ze sobą większość rzeczy i od tego czasu do domu przyjeżdża tylko córka, raz na kilka tygodni, zabrać rzeczy potrzebne do szkoły, których jeszcze nie zabrała. Wymeldowana oświadczyła, że opuściła mieszkanie wraz z córką około czerwca 2018 r. z powodu awantur i agresywnego zachowania byłego męża, żeby mieć spokój i dla bezpieczeństwa, przy czym zabrały ze sobą tylko niezbędne rzeczy. Od tamtej pory od czasu do czasu przyjeżdżają razem z córką zabrać jakieś potrzebne rzeczy, ale były mąż zmienił zamek w drzwiach i blokuje im wejście do domu.

Według Wojewody posiłkującego się poglądami orzecznictwa dobrowolność opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie może być przyjmowana bezkrytycznie i automatycznie, ale musi być oceniany według kryteriów obiektywnych. Wymeldowana podała, że nie opuściła miejsca zameldowania dobrowolnie, lecz z powodu awantur i agresywnego zachowania byłego męża. Organ przyjął, że między stronami istnieje konflikt jednakże do opuszczenia domu przez A.Sz. doszło w wyniku rozpadu małżeństwa stron i odwołująca się podjęła decyzję o wyprowadzeniu się wraz z córką ze wspólnego mieszkania, przy czym dysponowała jeszcze wówczas swobodnym dostępem do spornego lokalu. Konflikt stron został uznany za nie świadczący o braku dobrowolności jako skutku zastosowanego przymusu, ale raczej o dostosowaniu się do okoliczności życiowych. Zmiana okoliczności życiowych często wymusza podjęcie adekwatnych do sytuacji działań, nie znaczy to jednak, że w takich przypadkach mamy do czynienia z działaniami niedobrowolnymi, podjętymi wbrew woli podmiotu.

Następnie zauważono, że wymeldowana wprawdzie zgłaszała do prokuratury wymianę przez byłego męża zamka w drzwiach, co uniemożliwiało jej i córce dostanie się do miejsca zameldowania, ale z materiału dowodowego wynika, iż jeszcze mając swobodny dostęp do tego lokalu tylko "od czasu do czasu" przyjeżdżały do niego celem zabrania potrzebnych rzeczy, które jeszcze zostały w tym lokalu. Wedle organu odwoławczego dokonywanie zgłoszeń do prokuratury w listopadzie 2018 r. i styczniu 2019 r. miało zapewnić dalszy dostęp dla takich potrzeb, a nie celem zamieszkiwania w tym domu. Zatem opuszczenie spornego mieszkania przez wymeldowaną i jej córkę uznano za dobrowolne.

Wskazując na materiał dowodowy Wojewoda D. wyprowadził, że A. Sz. podjęła decyzję o przeprowadzeniu się wraz z córka do lokalu w J.-L. i sama oświadczyła, że obecnie nie wie, czy powróci do miejsca zameldowania, a później stwierdziła, że gdyby nie zaistniała określona sytuacja rodzinna, to "podejrzewam, że nadal chciałybyśmy tam pozostać do czasu rozwiązania sprawy o podział majątku". Z powyższego wynika, że ewentualne dalsze zamieszkiwanie w lokalu strona sama uzależnia od sprawy podziału majątku, a nie wiadomo, jak ten majątek zostanie podzielony przez sąd. Co do pozostawienia w lokalu w Cz. części rzeczy odwołującej się i córki przyjęto, że opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem ze wszystkich rzeczy należących do opuszczającego lokal. Pozostawienie rzeczy nawet o charakterze osobistym nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu.

Oceniając twierdzenia odwołania nie uznano ich zasadności. W pierwszym rzędzie uznano, iż zasadnie organ I instancji przyjął, że prawidłowo wskazano niezamieszkiwanie przez wymeldowaną wraz z córką w przedmiotowym lokalu od 11 miesięcy. Organ I instancji miał na uwadze, iż decyzja wydana została w maju 2019 r., a odwołująca się wyjaśniła, że w czerwcu 2018 r. przeprowadziły się z córką do J.-L., później zaś jedynie przyjeżdżały od czasu do czasu do tego lokalu. W ocenie organu odwoławczego w rzeczywistości odwołująca się musiała już wcześniej większość czasu spędzać w innym miejscu niż miejsce zameldowania, bowiem sama stwierdziła, że były mąż już na przełomie kwietnia i maja 2018 r. nie przebywał w spornym lokalu, tylko bywał tam sporadycznie, o czym ona nie miała pojęcia. Ponadto odwołująca się stwierdziła, że przez cały okres jej zamieszkiwania z córką w miejscu zameldowania płaciła rachunki, choć od czerwca tylko "pomieszkiwały" w Cz. i przedłożyła potwierdzenia dokonania przez nią przelewów bankowych w miesiącach od maja do lipca 2018 r.. Zatem opłaty np. za wyżywienie córki w szkole czy wakacyjny obóz jeździecki z pewnością nie mogą dowodzić zamieszkiwania w określonym lokalu. Nadto na potwierdzeniach transakcji z lipca 2018 r. jest jako płatnik A.O. z adresem spornego lokalu w Cz., natomiast na potwierdzeniach dotyczących maja i czerwca 2018 r. A.O. z adresem lokalu w J.-L. Jednakże nawet faktyczne dokonywanie opłat za wskazany przez stronę okres nie ma znaczenia przy ocenie charakteru opuszczenia przez nią i córkę spornego lokalu.

Względem zarzutu związanego z odbiorem korespondencji wysyłanej na adres spornego lokalu przez cały czas trwania postępowania Wojewoda zauważył, że organ gminy niezasadnie wysyłał korespondencję na adresy obu lokali - zarówno do Cz., jak i do J.-L., a A. Sz. faktycznie odbierała korespondencję z obu tych adresów, przy czym korespondencję kierowaną do Cz. odbierała na poczcie, a tylko jedno pismo zostało odebrane pod adresem lokalu. Jednakże biorąc pod uwagę z jednej strony, że odwołująca się pracuje w Cz., a placówka pocztowa w tej miejscowości jest filią urzędu pocztowego w J.-L., z drugiej zaś różne praktyki doręczycieli oraz domniemanie posiadania przez ww. osobę klucza od skrzynki pocztowej (w toku postępowania strona nie wskazywała bowiem, że nie ma takiego klucza), to nie sposób uznać powyższego za dowód na zamieszkiwanie strony w spornym lokalu, zwłaszcza że sama oświadczyła, iż obecnie nie zamieszkują z córką w tej nieruchomości.

Końcowo organ II instancji poczynił uwagę, że miejsce stałego pobytu osoby jest to miejsce, w którym dana osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, w szczególności mieszka, spożywa posiłki, wypoczywa, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, a wymeldowana wraz z córką bezsprzecznie żadnej z tych funkcji nie realizują już w miejscu zameldowania na pobyt stały. Stwierdził więc, iż przedmiotowy lokal nie jest centrum spraw życiowych ww. osób i opuszczenie przez nie tego mieszkania należy uznać nie tylko za dobrowolne, ale - z uwagi na upływ czasu od tego opuszczenia - również za trwałe.

W skierowanej do sądu skardze A. Sz. nie zawarła konkretnych zarzutów i wniosków procesowych. Treścią skargi były znacznie poszerzone twierdzenia przedstawione w złożonym w toku postępowania odwołaniu. Z pisma procesowego wynika jednoznaczne zanegowanie ziszczenia się ustawowych przesłanek wymeldowania w postaci trwałego i dobrowolnego opuszczenia miejsca stałego zameldowania zarówno przez skarżącą jak i jej córkę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ponawiając argumentację zamieszczoną w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 r. skarżąca podtrzymała skargę oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Nadto na pytanie Sądu wyjaśniła, iż obecnie nie posiada kluczy do spornego mieszkania. Wyjaśniła, że z wniosku prokuratora przed sadem powszechnym toczy się postępowanie dotyczące utrudniania jej dostępu do lokalu i trwają też czynności związane z ustaleniem kuratora dla małoletniej córki skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej – p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości wymeldowania skarżącej i jej córki z pobytu stałego w lokalu przy ul. J. K. [...] w Cz.

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 35 u.o.e.l., który stanowi, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 4 u.o.e.l., zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.

Z treści przywołanych przepisów wynika, że obowiązek wymeldowania powstaje w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania, a działanie takie związane jest z koniecznością utrzymania aktualnych wpisów w ewidencji ludności. Warto w tym miejscu przywołać stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w kwestii charakteru i celu obowiązku meldunkowego oraz ewidencji ludności, zaprezentowane w wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (OTK- A 2002, Nr 3, poz. 34), w którym wskazano, że: "ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu".

Mając na uwadze treść art. 28 ust. 4 u.o.e.l. oraz zaprezentowane stanowisko Trybunału Konstytucyjnego stwierdzić należy, że celem instytucji wymeldowania (jak i zameldowania) jest przede wszystkim zagwarantowanie, że dane uwidocznione w ewidencji są aktualne i zgodne z rzeczywistością. Kwestia dobrowolności opuszczenia lokalu - w kontekście wymeldowania w oparciu o przepisy u.o.e.l. - została wypracowana m.in. przez orzecznictwo sądowoadministracyjne (także na gruncie uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych; tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.).

Zauważyć trzeba, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 u.o.e.l.). O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 u.o.e.l., jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 851/09 , Baza NSA). Dobrowolność opuszczenia miejsca pobytu stałego musi wynikać z własnej woli zainteresowanej osoby, a nie z powodu presji, czy bezprawnego działania innych osób. Innymi słowy, o dobrowolności decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie zaś rezygnacja wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym, czy też finansowym osób trzecich. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania z art. 35 u.o.e.l., winna być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. W orzecznictwie wskazuje się ponadto, że "rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów". Do okoliczności, wskazujących na wolę swobodnego opuszczenia lokalu przez daną osobę, należeć będą także: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim.

Oceniając w tym kontekście wydane w niniejszej sprawie decyzje zarówno zaskarżaną jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, Sąd stwierdził, że nie są one prawidłowe w rozumieniu art. 35 u.o.e.l..

W pierwszym rzędzie należy mieć na uwadze ostry spór istniejący między inicjatorem postępowania a wymeldowaną. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza ten fakt ponad wszelką wątpliwość. Orzeczony prawomocnym wyrokiem rozwód między stronami zawiera w pkt V sentencji także rozstrzygnięcie dotyczące sposobu korzystania z domu. Z pism kierowanych do organu oraz z przesłuchań samych stron jasno też wynika, że obecnie problematyczne okazują się wzajemne rozliczenia majątkowe, których przedmiotowy dom jest istotnym elementem. Dla porządku dodać jednak w tym miejscy należy, że zarówno zadaniem orzekających w sprawie organów jak i rolą Sądu rozpoznającego skargę jest ocena wyłącznie kwestii wymeldowania skarżącej jak i jej małoletniej córki. Oczywiście cały obraz sprawy, czy nazywając to inaczej spór między stronami, niejako przeplata się w twierdzeniach stron dotyczących wymeldowania, jednakowoż tylko te dowody i stanowiska, które dotyczą ziszczenia się przesłanek dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca stałego zameldowania mogą być brane pod uwagę. Sygnalizowany spór zdeterminował w pewnym sensie ocenę niniejszej sprawy przez orzekające w sprawie organy, które zdaniem składu orzekającego Sądu, nie ustrzegły się zbyt daleko idącej ingerencji w zagadnienia nie stanowiące istoty sprawy. Przykładowo organ I instancji stawia tezę, że ,,strona nie jest współwłaścicielem nieruchomości i po rozwodzie zależy stronie jedynie na sprawiedliwym podziale majątku w związku z poniesionym wkładem na budowę domu". Podobne twierdzenia znalazły się też w rozstrzygnięciu drugoinstancyjnym, bowiem Wojewoda D. interpretuje stanowisko wymeldowanej, w ten sposób, że zamieszkiwanie w lokalu uzależnia ona od podziału majątku, przy czyn nawet dodaje, iż nie wiadomo jak ten majątek zostanie podzielony.

Można w pewien sposób tłumaczyć trudności dowodowe organów jakie zaistniały w niniejszej sprawie. Otóż strony postępowania ewidentnie odmiennie oceniają przyczyny i okoliczności opuszczenia przez wymeldowaną i jej małoletnią córkę przedmiotowego lokalu. Nie były też pomocne dowody z przesłuchania świadków, którymi były osoby z kręgu rodziny. Ich zeznania zależały od faktu, z którą stroną postępowania są spowinowacone. Przedstawione dokumenty przez strony zostały ocenione przez organy dość wnikliwie, jednak dotyczyły one niejako zagadnień mniejszej wagi jak ponoszenie kosztów utrzymania budynku czy przyjmowania korespondencji.

W ocenie Sądu, zarówno element przedmiotowy - fizyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego, jak i element podmiotowy - zamiar zlokalizowania centrum życiowego w innym miejscu niż miejsce stałego pobytu - winny być ustalone przez organ w drodze wyjaśnienia różnorodnych okoliczności faktycznych.

W szczególności chodzi o fizyczne przebywanie w określonym miejscu, cel przebywania w tym miejscu i cel, w jakim to miejsce, na pewien czas, zostało opuszczone, a także o przyczynę opuszczenia miejsca pobytu. Jest to o tyle istotne, że w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego z powodu przymusu fizycznego, psychicznego, czy też uniemożliwienia dostępu do lokalu z powodu wymiany zamków w drzwiach, nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt V SA 2950/00, publ. LEX nr 80643). Okoliczności tego rodzaju zostały jednak w ocenie Sądu przez organy I i II instancji ocenione nieprawidłowo.

W niniejszej sprawie wymeldowana zareagowała stosownymi krokami prawnymi w sytuacji gdy napotkała się z niemożliwością wejścia do domu ze względu na wymianę zamka. Organy dysponowały informacją o interwencjach policji. Dodatkowo skarżącą zawiadomiła organy ścigania o utrudnianiu jej wejścia do lokalu, mimo że dysponowała wyrokiem sądu powszechnego. Organy obu instancji oceniły te okoliczności niewłaściwie zdaniem Sądu, gdyż albo liczono okres w jakim w lokalu nie przebywała albo też podawano, że wizyty miały na celu wyłącznie zabranie rzeczy osobistych, nota bebe spakowane nie przez wymeldowaną lecz przez wnioskodawcę i złożone w jednym z pomieszczeń.

Skład orzekający Sądu przyjął, że organy administracyjne niejako za organy ścigania czy sąd powszechny oceniły okoliczności sprawy. W chwili rozpoznawania skargi skarżąca podała, że w sądzie powszechnym zawisła sprawa dotycząca utrudniania dostępu do lokalu z wniosku prokuratury. Otwarte zatem pozostaje zagadnienie oceny tej okoliczności, która przecież ma istotne znaczenie dla sprawy, a nawet można mówić o zagadnieniu wstępnym. Stąd też, wobec już sygnalizowanych trudności dowodowych, wskazane było przykładowo zawieszenie postępowania, a nie ocena sprawy we własnym zakresie. Znamienne pozostaje, że organy niejako przechodzą do porządku nad zagadnieniem utrudniania wejścia skarżącej do lokalu i wymiany zamków uznając mimo to, że trwale i dobrowolnie opuściła ona miejsce zameldowania, w sytuacji gdy już oceniając odbiór korespondencji w J.-L. z faktu posiadania kluczy do skrzynki pocztowej i ,,różnych praktyk doręczycieli" wyprowadzane jest stanowisko, że w tej miejscowości skoncentrowała ona swoje centrum życiowe.

W realiach niniejszej sprawy, przynajmniej w oparciu o już zebrany materiał dowodowy, trudno podzielić stanowisko organów o ziszczeniu się przesłanek w postaci trwałości i dobrowolności opuszczenia przez wymeldowaną miejsca stałego pobytu. Z tej też przyczyny, Sąd uznał na za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Cz. i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art.135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt.1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a (pkt 2 sentencji wyroku).