Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 105/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 1894/10 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] maja 2010 r., nr [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc czerwiec 2007 r. w wysokości 323.622,00 zł, L. Z. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Stacja Paliw L. W. Z. z siedzibą w L. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skarżąca podała, że w wyniku wydanych [...] lipca 2009 r. przez Naczelnika Urzędu Celnego w Cz. decyzji nr [...] i [...] zostało określone w stosunku do niej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiące czerwiec i lipiec 2007 r. na łączną kwotę 952.680,00 zł. Decyzjom tym nadano rygor natychmiastowej wykonalności, co w efekcie doprowadziło do zajęcia przez Dyrektora Izby Celnej w K. z konta spółki kwoty przekraczającej 1 mln złotych. Skarżąca podniosła ponadto, że organ celny pierwszej instancji wszczął również postępowanie podatkowe za lata 2005 - 2006. W trakcie postępowania dotyczącego roku 2006 decyzjami z [...] czerwca 2008 r. organ podatkowy zabezpieczył na poczet ewentualnych przyszłych zobowiązań wraz z należnymi odsetkami kwotę blisko 13 mln zł. Natomiast za cały 2005 rok Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzje wymiarowe i nadał im rygor natychmiastowej wykonalności.

Skarżąca stwierdziła, że sposób prowadzenia egzekucji odznacza się wyjątkową uciążliwością, gdyż pozbawiono ją środków na bieżące funkcjonowanie firmy. Egzekucja poprzez zajęcie środków na koncie bankowym firmy spowoduje w najbliższym czasie likwidację działalności podmiotu i doprowadzi do jego upadłości, ponieważ niemożliwe jest prowadzenie działalności bez dysponowania środkami pieniężnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z 21 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 1894/10 oddalił wniosek L. Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 61 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) stwierdził, że o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może postanowić, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił, że chodzi o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenia rzeczy do stanu pierwotnego.

W ocenie Sądu, wskazana powyżej przesłanka nie została przez stronę skarżącą wykazana, bowiem samo istnienie obowiązku wykonania zaskarżonej decyzji nie może stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Konieczność zapłaty egzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku jest naturalnym następstwem takiej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, iż wskutek wykonania decyzji grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Sąd podkreślił, że zobowiązanie ma charakter pieniężny i z samej jego istoty skutki wykonania są odwracalne, gdyż przy uwzględnieniu skargi uiszczone kwoty zostaną zwrócone. Ponadto w każdym przypadku egzekwowanie należności pieniężnych odnosi skutek faktyczny w finansach zobowiązanego, a więc nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, powołanie się na okoliczność zajęcia ponad 1 mln złotych z konta firmy na skutek nadania decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, a także zabezpieczenie około 13 mln złotych na poczet ewentualnych przyszłych zobowiązań wraz z należnymi odsetkami nie mogło odnieść zamierzonego skutku w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Stosownie do art. 166a § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), za zgodą organu egzekucyjnego z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego mogą być dokonywane wypłaty, po przedstawieniu wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. Dlatego też, w ocenie Sądu, wskazane przez skarżącą trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej, pomimo że są dla niej dotkliwe, nie mogły zostać uwzględnione. Ponadto z materiału dowodowego dołączonego do akt sprawy nie wynika, że działalność firmy prowadzonej przez skarżącą jest zagrożona. W ramach prowadzonej stacji paliw od stycznia do lipca 2010 r. L. Z. obracała środkami w wysokości 251.260.511,51 zł, a na jej rachunku pomocniczym, do którego egzekucja nie została skierowana na dzień złożenia skargi zgromadzona została kwota 27.077,31 zł. Sąd podniósł, że na pozostałych rachunkach bankowych, pomimo potrąceń egzekucyjnych dostępne były następujące środki: 12.037,51, 17.579,21, 16.748,17, 20.964,70 oraz 20.452,45 zł. W świetle powyższego, zdaniem Sądu, nie zachodziły podstawy do zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym ochrony tymczasowej, zwłaszcza, że strona jako część argumentacji przywołała również okoliczności niezwiązane ze sprawą i odnoszące się do decyzji niepodlegających ocenie w ramach tego postępowania.

L. Z. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez nierozważenie całokształtu okoliczności sprawy i materiału dowodowego oraz sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że wysokość obrotów osiągniętych od stycznia do lipca 2010 r. nie powinna przysłonić rzeczywistej sytuacji materialnej w jakiej się znajduje. Wskazała, że nie posiada zapasów gotówki, gdyż wpływy ze sprzedaży paliw przekazywane są na spłatę kredytów kupieckich udzielanych przez dostawców za towar otrzymywany z odroczonym terminem płatności. Brak zapłaty spowoduje wstrzymanie dalszych dostaw, a tym samym zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącej, nie można utożsamiać środków finansowych będących w obrocie z możliwością swobodnego dysponowania nimi. Zakupy towarów handlowych stanowią podstawowy koszt prowadzonej działalności, lecz nie są kosztem jedynym. Oczywistymi kosztami są wynagrodzenia pracowników, ubezpieczenia społeczne, koszty zużycia prądu, wody, opłaty lokalne, itp.

L. Z. podniosła również, że prowadzona egzekucja dotycząca zobowiązań podatkowych za lata 2005 - 2006 oraz za miesiące czerwiec i lipiec 2007, opiewających na kwotę główną w wysokości 14.162.775,00 zł, doprowadziła do zachwiania płynności finansowej i pogorszenia warunków zakupu towarów. Środki, które zostały już zajęte przez organy podatkowe były w zasadniczej części przeznaczone na uregulowanie należności dostawcom, wskutek czego uległy pogorszeniu również warunki handlowe. Przywoływane przez Sąd wartości na rachunkach bankowych skarżącej, świadczą o istnieniu minimalnej rezerwy płatniczej, przedłużającej byt firmy na rynku. Istnienie środków na rachunku bankowym, zdaniem skarżącej, nie oznacza wcale, że został osiągnięty dochód, którym można swobodnie dysponować.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zażalenie jest niezasadne.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności podniesione przez skarżącą nie prowadzą do konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Rodzaj obowiązku, tj. zapłata zobowiązań podatkowych nie wywołuje stanu nieodwracalnego, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. Zasadnie zatem stwierdził Sąd pierwszej instancji, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, istnieje możliwość zwrotu uiszczonej kwoty.

Powyższej oceny nie zmienia też argument dotyczący pogorszenia konkurencyjności cen sprzedawanych przez skarżącą towarów względem innych uczestników obrotu handlowego, a także ewentualna niemożność regulowania bieżących zobowiązań zarówno w stosunku do dostawców towarów, jak i innych świadczeń związanych z codziennym funkcjonowaniem firmy (np. świadczenia pracownicze, koszty mediów, opłaty lokalne).

Jak słusznie podkreślił Sąd pierwszej instancji, nie bez znaczenia jest, że stan środków finansowych zgromadzonych na rachunkach bankowych strony skarżącej wynosi blisko 115 tyś. zł. Sytuacja materialna skarżącej nie wskazuje zatem na możliwość utraty przez nią płynności finansowej. Z informacji zawartych we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji oraz w zażaleniu wynika bowiem, że L. Z. nadal prowadzi działalność gospodarczą i brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że utraciła płynność finansową.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z przedstawionych przez skarżącą argumentów nie wynika, by w aktualnej sytuacji egzekwowanie należności pieniężnych mogło wywołać skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Nie ma przy tym istotnego znaczenia wykazana przez skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 1,4 mln zł. Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej a tym bardziej groźby wszczęcia postępowania upadłościowego.

Należy również zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji w kwestii możliwości skorzystania przez skarżącą z uprawnienia wynikającego z art. 166a § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a tym samym uznać należy, że istnieje możliwość dokonywania wypłat z zajętego rachunku bankowego za zgodą organu egzekucyjnego w celu poniesienia wydatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W związku z tym stwierdzić należy, że wykonanie zaskarżonej decyzji nie spowoduje wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Na marginesie należy wskazać, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to zatem sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.