Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 826/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 12 pkt 1, art. 40 ust. 13, art. 19 ust. 2 pkt 4,
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7,8,9,138 par. 1 pkt 1, art. 77 par. 1, art. 78,80,107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par.1 pkt 1 lit.c, art. 200, 205 par. 2,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 marca 2016 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz r.pr. A. M. O. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wspólnota Mieszkaniowa [...] (dalej zwana: "Wspólnotą"), reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 17 kwietnia 2015 r.,Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia 24 lutego 2015 r., wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez Zastępcę Dyrektora Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w K. w sprawie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego.

Wyłaniający się z ww. decyzji stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.

Decyzją organu I instancji z dnia 10 grudnia 2014 r. nałożono na Wspólnotę karę pieniężną w wysokości [...] zł, za zajęcie pasa drogowego – drogi powiatowej ul. [...] (dz. Nr [...]), polegające na umieszczeniu przyłącza kanalizacji teletechnicznej bez zezwolenia zarządcy drogi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 3 lutego

2015 r., wydaną w wyniku rozpoznania odwołania ww. Wspólnoty, uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 10 grudnia 2014 r. Organ odwoławczy wskazał na potrzebę wyjaśnienia rozbieżności w datach powstania Wspólnoty, a ponadto wyjaśnienia czego dotyczyły wpłaty z lat 2013 i 2014, jak również odniesienia się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodów.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji, decyzją z dnia 24 lutego

2015 r., nr [...] wydaną na postawie art. 40 ust. 12 pkt 1 i art. 40 ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej: "K.p.a."), nałożył na Wspólnotę karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie pasa drogowego ul. [...], polegające na umieszczeniu przyłącza kanalizacji teletechnicznej w dniach od 8 grudnia 2010 r. do 28 września 2014 r., bez zezwolenia zarządcy drogi.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że decyzją z dnia 4 grudnia 2008 r., zmienioną decyzją z dnia 15 grudnia 2008 r., Przedsiębiorstwo Produkcyjne "S" Spółka uzyskało zezwolenie na zajęcie pasa drogowego

ul. [...] o powierzchni [...] m2, w celu budowy i umieszczenia przyłącza kanalizacji teletechnicznej. Umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej było "wydane" od dnia 13 grudnia 2008 r. na czas nieoznaczony. Poza zezwoleniem na prowadzenie ww. robót, organ nałożył również obowiązek uiszczenia opłaty rocznej za umieszczenie infrastruktury technicznej w pasie drogowym.

W dniu 29 września 2014 r. wpłynął do organu wniosek Wspólnoty "o przejęcie opłaty rocznej" nałożonej ww. decyzją za umieszczenie przyłączy w pasie drogowym. Do wniosku strona dołączyła akt notarialny, z którego wynikało, że w budynku przy

ul. [...] zawiązała się wspólnota mieszkaniowa.

Decyzją z dnia 8 października 2014 r. organ wygasił decyzję z 4 grudnia

2008 r. wydaną na rzecz Spółki "S" jako bezprzedmiotową.

Organ następnie wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zajęcia pasa drogowego ul. [...] w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z gospodarką drogową przez Wspólnotę bez zezwolenia właściwego zarządcy drogi.

Organ I instancji dokonał analizy dokumentów zebranych w sprawie pod kątem wyjaśnienia rozbieżności co do daty powstania ww. Wspólnoty. Zgodnie z księgą wieczystą, ustanowienie odrębnej własności lokali i przeniesienie własności miało miejsce w dniu 8 grudnia 2010 r. Zauważył, że w niniejszej sprawie doszło do zmiany właściciela przedmiotowych urządzeń. Stroną postępowania w sprawie o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego jest tylko wnioskodawca, którym może być właściciel. Wspólnota aby wypełnić obowiązki wynikające z ustawy o drogach publicznych powinna była, po nabyciu nieruchomości, wystąpić do zarządcy drogi o zgodę na dalsze umieszczenie urządzeń w pasie drogowym.

Organ ustalił, że w latach 2013 i 2014, opłata za umieszczone przyłącza była uiszczana, lecz dokonywał jej podmiot nieuprawniony na podstawie decyzji

z dnia 4 grudnia 2008 r. Z chwilą ustanowienia wspólnoty mieszkaniowej, ww. decyzja przestała wiązać dewelopera – Spółkę "S" i od tego momentu przestał ciążyć obowiązek uiszczania opłaty rocznej za umieszczenie urządzeń w pasie drogowym.

Okoliczności te były – zdaniem organu I instancji – bezsporne, ponieważ oceny stanu faktycznego należy dokonać pod względem prawnym, tj. czy opłata była wnoszona przez podmiot uprawniony oraz czy podmiot zobowiązany dysponował odpowiednią decyzją na zajęcie pasa drogowego. Obowiązek uiszczania opłaty obciąża wyłącznie podmiot, który jest w posiadaniu urządzenia umieszczonego w pasie drogowym.

Organ pominął podnoszone przez Wspólnotę dowody z zeznań, których przeprowadzenie nie było konieczne do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Wspólnota wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia 24 lutego

2015 r. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, 8, 9 K.p.a. oraz art. 19 ust. 2 pkt 4, art. 40 ust. 12 pkt 1 i ust. 13 ustawy o drogach publicznych oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że strona dokonała zajęcia pasa drogowego oraz podwójne naliczenie opłaty za korzystanie z pasa. Ponadto Wspólnota wniosła o przeprowadzenie dowodów z akt sprawy i powołanych przez nią wyjaśnień świadków.

Podniosła także, że organ I instancji nie wziął pod uwagę sugestii Kolegium w kwestii określenia właściwej daty powstania Wspólnoty. Organ nie zbadał też, czego dotyczyły wpłaty strony z lat 2012-2014. Stwierdziła, że nie odpowiada za zajęcie pasa drogowego w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a decyzja została skierowana do niewłaściwego podmiotu. Nie jest prawdą, że przedmiotowe przyłącze zostało umieszczone w pasie drogowym bez zgody zarządcy drogi, gdyż umieścił je poprzednik prawny strony, tj. wykonawca obiektu i jego poprzedni właściciel – Spółka "S", która uzyskała zgodę na umieszczenie w pasie drogowym przyłącza i organ nałożył decyzją opłatę roczną za wskazane zajęcie. Spółka "S" jako strona tej decyzji uiszczała opłatę roczną za zajęcie pasa drogowego przez czas trwania inwestycji oraz po jej zakończeniu jako zarządca Wspólnoty. Wpłaty te były akceptowane. Zarządca drogi nie zwrócił wpłat na rachunek bankowy Wspólnoty. Nie kwestionował też zasadności tych wpłat. W tytułach wpłat powoływano numer decyzji, tj. określono, że wpłata dokonywana przez Wspólnotę dotyczy opłaty rocznej.

Zdaniem strony, organ uznał przejście praw z decyzji zezwalających na zajęcie pasa drogowego ze Spółki "S" na Wspólnotę, która stała się następcą prawnym w zakresie własności nieruchomości, w tym wszystkich praw i obowiązków z tym związanych. Organ zajął się sprawą dopiero, gdy Wspólnota w związku ze zmianą zarządcy zwróciła się z wnioskiem o przejęcie opłaty rocznej. Podkreśliła, że dopełniła obowiązków określonych prawem w celu zgodnego z nim korzystania z pasa drogowego.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia 17 kwietnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 24 lutego 2015 r.

Kolegium nie uznało za trafny pogląd Wspólnoty, że ewentualna kara za zajęcie pasa drogowego winna być nałożona na Spółkę "S", gdyż podmiot ten był jedynie zarządcą Wspólnoty ustanowionym w trybie art. 18 i następne ustawy o własności lokali. Faktycznym użytkownikiem urządzeń znajdujących się w pasie ruchu pozostawała przez cały sporny okres Wspólnota.

Organ odwoławczy przywołał ustalenia organu I instancji odnośnie daty powstania Wspólnoty w dniu 8 grudnia 2010 r. i uznał, że organ I instancji w sposób wyczerpujący uzasadnił pominięcie zawnioskowanego przez stronę dowodu

z przesłuchania stron i świadków na okoliczność dokonania wpłat z tytułu zajmowania pasa drogi przez Wspólnotę.

Słusznie, zdaniem Kolegium, organ I instancji uznał, że kwestią podlegającą ocenie jest stan prawny, tj. czy opłata została wnoszona przez podmiot uprawniony oraz czy podmiot ten dysponował odpowiednią decyzją administracyjną. Odpowiedzialność administracyjna za bezprawne zajęcie pasa drogowego ma charakter obiektywny, następuje po ustaleniu faktycznego zajęcia pasa bez istnienia zezwolenia.

Według Kolegium, z orzeczeń sądowoadministracyjnych - a contrario, wywnioskować można również obowiązek nowego właściciela (użytkownika urządzeń) do wystąpienia do zarządcy drogi o wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego. Obciążenie w dalszym ciągu dotychczasowego właściciela opłat naliczonych z tytułu umieszczenia takiego urządzenia w pasie drogowym byłoby nielogiczne, prowadziłoby do tego, że niezależnie od tego kto jest właścicielem urządzenia, kto posiada i korzysta z niego, to osoba, która dokonała jego umieszczenia w pasie drogowym zawsze uiszczałaby opłatę roczną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wspólnota, wniosła

o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia 17 kwietnia 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 24 lutego 2015 r. Ponadto wniosła o przyznanie jej od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa wg norm przepisanych.

Według skarżącej, dokonywała wpłat z tytułu opłaty rocznej za zajęcie pasa drogowego na rachunek zarządcy drogi, co prowadzi do wniosku, że organ żąda opłaty w podwójnej wysokości.

Zarzuciła organowi błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Nieprawdą bowiem było, że przedmiotowe przyłącza umieszczone zostały w pasie drogowym bez zgody zarządcy drogi. Umieścił je w pasie drogi poprzednik prawny, tj. wykonawca obiektu i jego poprzedni właściciel - Spółka "S", która uzyskała zgodę

na umieszczenie w pasie drogowym przyłączy na czas nieokreślony i organ nałożył

w decyzji opłatę roczną za wskazane zajęcie. W dniu 21 grudnia 2010 r. developer dokonał wyodrębnienia i ustanowienia własności pierwszego lokalu i w tym dniu powstała też Wspólnota mieszkaniowa. Zarząd nad nieruchomością sprawowała Spółka "S", która była stroną decyzji zezwalającej na umieszczenie w pasie drogi urządzeń infrastruktury technicznej. Spółka ta, jako zarządca Wspólnoty w jej imieniu uiszczała wskazaną w decyzji opłatę roczną za zajęcie pasa drogowego na rachunek ZDTiM, który nie zwrócił dokonanych wpłat na rachunek Wspólnoty.

Nie kwestionował zasadności tych wpłat, w których powoływano się na numer decyzji [...].

Zdaniem skarżącej, organ uznał przejście praw z decyzji wydanych na rzecz Spółki "S" na Wspólnotę, która stała się bowiem następcą prawnym dewelopera

w zakresie własności nieruchomości, w tym wszystkich praw i obowiązków z tym związanych.

Powołując się na obowiązki organu wynikające z art. 9 K.p.a., skarżąca stwierdziła, że zabrakło w tej sprawie dobrej woli organu, który był świadomy faktu,

że od 2010 r. opłat rocznych dokonywała Wspólnota, nie deweloper. Organ nie powiadomił jednak Wspólnoty, że rzekomo zajmuje pas drogowy bez zezwolenia, nie zwrócił dokonanych wpłat. Właściciele lokali nie mieli takiej wiedzy, bowiem deweloper nie informował ich o tym, o czym świadczy chociażby treść aktu notarialnego z dnia 21 grudnia 2010 r. Organ zajął się sprawą dopiero, gdy Wspólnota, w związku ze zmianą zarządcy, zwróciła się w dniu 29 września 2014 r. z wnioskiem o przejęcie opłaty rocznej.

Zdaniem skarżącej, nie zajęła ona pasa samowolnie, lecz został o zajęty na podstawie decyzji wyrażającej na to zgodę, wydanej poprzednikowi prawnemu Wspólnoty w 2009 r. Wspólnota, zarządzana przez dewelopera, zajmowała ten pas na podstawie decyzji. Nie można więc stwierdzić, że zajęcia pasa nastąpiło bez zgody organu. Gdyby przyjąć przeciwne rozumowanie, to należałoby uznać, że organ nie reagując na zmianę podmiotu dokonującego opłat wynikających z decyzji

z 2009 r., złamał podstawowe zasady K.p.a., w szczególności jego art. 7, art. 8 i 9.

Ewentualna kara powinna być nałożona, według skarżącej, na Spółkę "S", która sprawowała zarząd nieruchomością wspólną przy ul. [...]. Wspólnota składała się wtedy z kilku lokali, większość lokali należała do Spółki "S". Wspólnota nie miała większości by powołać zarząd. Zarządca odmawiał przedstawiania jakiejkolwiek dokumentacji prowadzonej dla nieruchomości wspólnej. Zapewniał, że wszelkie sprawy administracyjne i sądowe Wspólnoty załatwiane są zgodnie z prawem i w jak najlepszym interesem samej Wspólnoty. Z przedstawionych przez stronę dowodów wpłaty wynika, że Spółka "S" regulowała ze środków Wspólnoty opłaty roczne z tytułu zajmowanego pasa ruchu. Od 2010 r. nie było żadnej informacji od organu, dotyczącej zajęcia pasa ruchu, chociaż organ wiedział o powstaniu Wspólnoty.

Skarżąca uważa, że dopełniła wszelkich obowiązków określonych prawem

w celu korzystania z pasa drogowego. Dopiero zmiana administratora Wspólnoty, skłoniła poprzedniego zarządcę do wydania dokumentacji technicznej nieruchomości. Wspólnota była przekonana, że z chwilą zmiany zarządcy należy również złożyć wniosek o przeniesienie opłaty rocznej za zajęcie pasa drogowego na Wspólnotę i tak też uczyniła. Organ przez cztery lata nie powiadomił strony, że nienależnie uiszcza opłatę roczną. Wspólnota działała w zaufaniu do organów władzy publicznej. Dowodem tego było regulowanie na bieżąco opłaty rocznej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 9 marca 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymała wnioski i zarzuty podniesione w skardze. Nadto zakwestionowała fakt zajęcia pasa drogowego, ponieważ przebieg przyłącza teletechnicznego nie wpływa na organizacje ruchu drogowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a".), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany

z zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem

art. 57a (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Sądowa kontrola dokonana w niniejszej sprawie według ww. kryteriów dała podstawę do stwierdzenia, że skarga jest zasadna, gdyż zaskarżoną decyzję wydano

z naruszeniem prawa procesowego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej

z obrotu prawnego.

Przedmiot sprawy objętej zaskarżoną decyzją dotyczy nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej. Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.), zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej.

W przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, czy też

z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, jak również o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi - zarządca drogi, stosownie do art. 40 ust. 12 wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.

Osią sporu jest w tejże sprawie zasadność nałożenia na skarżącą Wspólnotę kary za zajęcie części pasa drogowego – ul. [...], poprzez umieszczenie w nim urządzeń infrastruktury technicznej bez zezwolenia zarządcy drogi, w sytuacji jak podnosi skarżąca posiadania stosownego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, uzyskanego przez jej poprzednika – Spółkę "S", który umieścił przedmiotowe urządzenia w pasie drogowym, uiszczał stosowną opłatę przez czas trwania inwestycji, oraz po jej zakończeniu jako zarządca Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...].

W ocenie Sądu organy obu instancji nie doprowadziły do ustalenia pełnego stanu faktycznego sprawy, który miałby odpowiadać hipotezie art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych.

Decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej jest decyzją związaną. Przesłankami do wymierzenia kary pieniężnej jest ustalenie, że w pasie drogowym została umieszczone urządzenia na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg i nastąpiło to bez zezwolenia zarządcy drogi. Odpowiedzialność ta ma charakter zobiektywizowany, a ustawową przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest faktyczne zajęcie pasa drogowego. Dla powstania odpowiedzialności z tego tytułu niezbędne jest jedynie wykazanie zaistnienia określonych w tym przepisie znamion działania lub zaniechania przez sprawcę tego deliktu administracyjnego (por.: wyrok NSA z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2326/13, opubl. w Lex nr 1657694).

Przy tym, pojęcie "zajęcia pasa drogowego" w rozumieniu art. 40 ustawy

o drogach publicznych, nie ogranicza się do aktu zajęcia jako jednorazowej czynności. Pod pojęciem tym rozumieć należy także utrzymywanie stanu zajęcia (patrz: wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1980/13, opubl. w Lex nr 1650615).

W świetle powyższego nasuwa się - zdaniem Sądu - twierdzenie, że stosownej karze pieniężnej w rozumieniu art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych podlega ten, kto na skutek niezgodnego z prawem zachowania doprowadził do zajęcia pasa drogowego. W ocenie Sądu, przedstawione przez organ w zaskarżonej decyzji okoliczności nie odpowiadają tego rodzaju jak wyżej wnioskom.

Sąd podkreśla, że aktualna na gruncie niniejszej skargi pozostaje reguła, zgodnie z którą w każdej indywidualnie określonej sprawie z uwzględnieniem okoliczności w niej występujących, organ winien ocenić konsekwencje znajdowania się urządzeń w pasie drogowym wobec możliwości ich tam umieszczenia bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z wymogami podanymi w zezwoleniu.

W niniejszej sprawie, uwzględnić należy cel i sens zezwolenia, o które ubiegała się skutecznie Spółka "S", uzyskując w 2008 r. zgodę na zajęcie części pasa drogi powiatowej ul. [...], tj. na umieszczenie w nim przyłącza kanalizacji teletechnicznej.

W okolicznościach sprawy bezsporne jest, że ww. Spółka będąca m.in. przedsiębiorstwem budowlanym, realizowała jako deweloper inwestycję polegającą na wybudowaniu budynku mieszkalnego, składającego się z 27 lokali. Przedmiotowe przyłącza, w świetle wymogów prawa budowlanego są nieodzownym elementem prawidłowego i legalnego użytkowania budynku i znajdujących się w nim lokali mieszkalnych, a ich umieszczenia ma charakter trwały. Działania Spółki "S" podyktowane były zatem wypełnieniem przez inwestora ustawowych wymogów, bez których nie mogłoby dojść w przyszłości do wyodrębnienia lokali w budynku mieszkalnym, a tym samym przeniesienia na nabywców praw własności do lokali. Organy przyjęły, że w dniu 8 grudnia 2010 r. doszło do wyodrębnienia pierwszego lokalu w ww. budynku. Powstała wówczas z mocy prawa wspólnota mieszkaniowa, której przysługiwały prawa i obowiązki dotychczasowego właściciela nieruchomości - Spółki "S". Tym samym Wspólnota mieszkańców stała się użytkownikiem przyłącza kanalizacji teletechnicznej. Nie ma wątpliwości co do tego, że na umieszczenie tych urządzeń inwestor dysponował zezwoleniem zarządcy drogi, tj., decyzją z dnia 18 sierpnia 2009 r. nr [...].

W aktach administracyjnych sprawy znajduje się kopia aktu notarialnego z dnia 21 grudnia 2010 r. umowy o ustanowieniu własności lokalu i przeniesieniu własności. Z dokumentu tego wynika, że Spółka przeniosła własność pierwszego lokalu wraz z udziałem we współwłasności działki i takim samym udziałem we współwłasności części wspólnych niewyodrębnionych do wyłącznego użytku. Spółka "S" przeniosła także udział we współwłasności nieruchomości niezabudowanej, pozostając nadal współwłaścicielem pozostałych części nieruchomości budynkowej i gruntowej oraz związanych z nimi urządzeń. W takiej sytuacji nie sposób uznać, jak uznał organ I instancji, że Spółka "S" nie posiadała już urządzeń technicznych znajdujących się w pasie drogowym, na umieszczenie których posiadała zezwolenie zarządcy drogi. Jak podał organ, umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej, o pow. [...] m2 było "wydane" od 13 grudnia 2008 r. na czas nieoznaczony, a poza zezwoleniem na umieszczenie tych urządzeń decyzja nakładała również obowiązek uiszczenia opłaty rocznej, tzw. opłata roczna za umieszczenie urządzeń w pasie drogowym. Opłata ta dotyczyła wszystkich właścicieli tworzących Wspólnotę mieszkaniową, a zatem także Spółki "S".

W ocenie Sądu, okoliczności powyższe powinny zostać przez organy uwzględnione w sprawie, gdyż służą wykazaniu związku między działaniami inwestora Spółki "S" w celu uzyskaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogi powiatowej do umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej, a legitymacją skarżącej do korzystania z tego zezwolenia, którego beneficjentem była bez wątpienia Spółka "S" ale także pozostali współwłaściciele lokali w budynku przy ul. [...], tworzących Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...]. Udziały w częściach wspólnych budynku należą do wspólnoty mieszkańców, w której interesie prawnym jest zadbanie o jej prawidłowe i zgodne z prawem funkcjonowanie, w tym poprzez uiszczanie opłat z tytułu pozostawania w pasie drogowym urządzeń technicznych, służących zaopatrzeniu w wodę oraz odprowadzania ścieków i wód opadowych i roztopowych. Abstrahując od tego, przez jaki czas od wyodrębnienia pierwszego lokalu, Spółka "S" pozostawała współwłaścicielem lokali znajdujących się w ww. budynku i dysponowała udziałami we wspólnocie mieszkaniowej, bez wątpienia była zobowiązana do dbania o utrzymanie stanu urządzeń technicznych, także jako zarządca obiektu budowlanego.

Z tego też powodu, zarządca regulował opłaty, w tym opłatę roczną za zajęcie pasa drogowego z tytułu znajdujących się w nim urządzeń. Jak podniosła skarżąca,

w dowodach wpłat znajdowała się informacja przez kogo opłata roczna była wnoszona i z jakiego tytułu, z powołaniem numeru decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego. Opłaty te były przyjmowane, nie budziły wątpliwości organu, skoro nie dokonał ich zwrotu na rachunek Wspólnoty. Zatem zachowanie organu wskazywało, że akceptuje taki stan rzeczy i nie poddaje w wątpliwość słuszność wnoszonych opłat. Nie jest przy tym powinnością Sądu wyjaśnianie przyczyn takiego postępowania organu, jednakże sytuacja ta nie powinna działać na niekorzyść strony, która w dobrej wierze ponosiła obowiązek wynikający z decyzji administracyjnej.

Analizując akta sprawy, nasuwa się Sądowi wniosek, że działania organ podjął dopiero w związku z inicjatywą Wspólnoty oraz likwidatora Spółki "S", w celu "przejęcia" opłaty rocznej za zajęcie pasa drogi ul. [...], która wynikła ze zmiany płatnika.

Zdaniem Sądu, organy bezrefleksyjnie powołały wyżej wymienione okoliczności, pomijając złożony szereg konsekwencji, jaki należałoby uwzględnić w tej sprawie, w związku z pierwszą czynnością podjętą przez Spółkę "S", która w realiach sprawy powinna być traktowana jako podmiot, który działał docelowo na rzecz i w interesie i swoim oraz przyszłych właścicieli lokali w realizowanym budynku mieszkalnym.

W ocenie Sądu, istnieje zależność między uzyskaniem przez dewelopera zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w nim urządzeń technicznych służących obsłudze budynku mieszkalnego, a prawami i obowiązkami właścicieli lokali tworzących Wspólnotę mieszkaniową. W takiej sytuacji, należy uznać, że z uwagi na przysługujący Wspólnocie ogół praw i obowiązków, już w momencie wyodrębnienia pierwszego lokalu mieszkalnego istniała podstawa do uznania Wspólnoty za podmiot uprawniony do realizacji decyzji z dnia 18 sierpnia 2009 r. oraz decyzji ją zmieniającej. Skarżąca w związku z powyższym powołała się na dowody m.in. w postaci odcinków opłat oraz zeznań świadków, na potwierdzenie,

że w ww. kontekście regulowała przedmiotową opłatę roczną, chcąc się w ten sposób od zarzutu korzystania z urządzeń technicznych w pasie drogi bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi. Kolegium w zaskarżonej decyzji podniosło ewentualność zmiany właściciela urządzenia umieszczonego w pasie drogowym, dokonanego na skutek jego zbycia innej osobie. Organ wskazał, przy tym na konieczność wygaszenia decyzji zezwalającej na umieszczenie urządzeń technicznych w pasie drogowym i naliczającej stosowną opłatę roczną. Skoro obowiązek uiszczania opłat obciąża wyłącznie podmiot, który jest w posiadaniu urządzenia umieszczonego w pasie drogowym, to obowiązkiem organu winno być ustalenie, czy tego rodzaju okoliczność miała miejsce, a tymczasem zarządca drogi przez okres ponad czterech lat zaniechał wyjaśnienia przyczyn uiszczania opłaty rocznej przez stronę skarżącą. W tym miejscu zasadne jest odniesienie się do zasady ogólnej z art. 7 K.p.a., tj. uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, przy załatwianiu sprawy przez organy administracji publicznej. Znaczenie tej zasady wykracza poza ramy procedury jako,

że z tej zasady wynikają dyrektywy interpretacyjne nie tylko prawa procesowego, ale ze sformułowania "do załatwienia sprawy" również do prawa materialnego (patrz:

B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Wydanie 13,

str. 65).

W realiach sprawy, powyższa dyrektywa powinna skłonić organ do podjęcia we właściwym czasie i bezzwłocznie działań w celu uzyskania od Wspólnoty informacji na jakiej podstawie reguluje opłatę roczną za zajęcie pasa drogowego, czego jak wynika z akt sprawy organ nie uczynił. Zaniechanie to organ winien uwzględnić badając sprawę pod kątem zasadności wymierzenia stronie kary pieniężnej na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), strona ma prawo oczekiwać od organu dopuszczenia dowodów istotnych dla wyniku sprawy, które przemawiają za pozytywnym dla niej rozpoznaniem sprawy. Wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść strony postępowania, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes publiczny, tylko bowiem takie postępowanie może zgłębić zaufanie obywateli do organów państwa. Odstąpienie organów od rzetelnego wyjaśnienia poruszanych wyżej kwestii nie pogłębia zaufania do organów administracji publicznej oraz nie służy budowaniu u strony przekonania o istnieniu gwarancji prawnej ochrony praw jednostki wobec władczego działania organu.

Zdaniem Sądu, legitymowanie się przez poprzednika skarżącej decyzją na zajęcie pasa drogi w celu umieszczenia w niej urządzeń technicznych oraz regulowanie stosownej opłaty przez Wspólnotę, jako podmiot zobowiązany do jej uiszczania, przy uwzględnieniu ww. zaniechań zarządcy drogi, winno być uwzględnione w tejże sprawie, gdyż ma istotny wpływ na jej wynik. W tym celu skarżąca podnosiła szereg dowodów z dokumentów i zeznań świadków, których przeprowadzenia domagała się bezskutecznie od organu. Dotychczas prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie nie cechowało dążenie organów do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Powyższe zaniechanie spowodowało, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 78, art. 80

i art. 107 § 3 K.p.a. w sposób istotny, rzutując na sposób zakończenia sprawy. Nierozpatrzenie sprawy w całokształcie, nie pozwala zdaniem Sądu na formułowanie twierdzenia, że wystąpiły przesłanki uzasadniające wymierzenie skarżącej kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, stosownie do art. 40 ust. 12

pkt 1 ustawy o drogach publicznych.

Z powyższych względów dla końcowego załatwienia sprawy, Sąd uznał

za konieczne wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 24 lutego 2015 r.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, obowiązkiem organu będzie dostosowanie się do oceny prawnej Sądu wyrażonej w uzasadnieniu. Ponadto organ winien dopuścić dowody strony oraz przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia celu dokonanych przez Wspólnotę wpłat w latach poprzedzających wniosek strony z dnia 29 września 2014 r. "o przejęcie opłaty rocznej", powoływanych na okoliczność zajęcia pasa drogowego w warunkach istnienia decyzji zezwalającej na jego zajęcie przez podmiot uprawniony.

Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oparto o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy, o czym Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji wyroku.