Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 58/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 3 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 32 ust. 1, art. 30 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędzia WSA Paweł Mierzejewski,, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia 7 sierpnia 2015 r. nr[...].


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2015 r. w sprawie sygn. akt III SA/Gd 959/14 ze skargi I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2014 r., nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia 9 sierpnia 2013 r., nr [...]. Powodem uchylenia decyzji obu instancji było między innymi uznanie przez Sąd, że o ustaleniu prawa do dodatku pielęgnacyjnego można mówić dopiero w przypadku wydania prawomocnej decyzji o przyznaniu tego świadczenia. Dopiero od daty uprawomocnienia się decyzji w przedmiocie dodatku pielęgnacyjnego obciąża stronę obowiązek poinformowania o niej organu.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy.

Decyzją z dnia 31 marca 2006 r. Burmistrz przyznał I. B. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności w wysokości 144 zł miesięcznie od 1 marca 2006 r. Decyzją nr [...] z dnia 27 października 2006 r. zwiększono wysokość zasiłku pielęgnacyjnego z kwoty 144 zł miesięcznie na kwotę 153 zł miesięcznie. W dniu 11 lipca 2013 r. do Ośrodka wpłynęła informacja z [...] stwierdzająca, że I. B. jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego od dnia 1 maja 2007 r.

W związku z tym organ decyzją z dnia 09 sierpnia 2013 r., nr [...] zmienił decyzję z dnia 31 marca 2006 r., zmienioną decyzją nr [...] z dnia 27 października 2006 r. w ten sposób, że od 1 maja 2007 r. odstąpiono od dalszego świadczenia zasiłku pielęgnacyjnego.

W następstwie odwołania I. B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 października 2014 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości; uchyliło decyzję nr z dnia 31 marca 2006 r., zmienionej decyzją nr [...] z dnia 27 października 2006 r. w części przyznającej I. B. świadczenia zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od dnia 01 maja 2007 r.; oraz odmówiło przyznania świadczeń w tym okresie.

I. B. na rozstrzygnięcie organu odwoławczego wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który powołanym wyżej wyrokiem uchylił decyzje obu instancji.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Burmistrz decyzją z dnia 7 sierpnia 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 16 ust. 6 i art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 114) oraz art. 163 k.p.a., orzekł o zmianie decyzji nr [...] z dnia 31 marca 2006 r., zmienionej decyzją nr [...] z dnia 27 października 2006 r. w ten sposób, że odmawia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od 1 lipca 2007 r.

Organ wyjaśnił, że mając na uwadze wytyczne Sądu, organ zwrócił się do [...] o podanie daty uprawomocnienia się decyzji o przyznaniu dodatku pielęgnacyjnego I. B.. W odpowiedzi wskazano, że decyzja o przyznaniu prawa do dodatku pielęgnacyjnego dla strony została wydana dnia 31 maja 2007 r. i uprawomocniła się w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia. Z uwagi na upływ czasu, nie było możliwe podanie konkretnej daty wysłania i odbioru dokumentu.

Kolejnym pismem z dnia 15 czerwca 2015 r. organ ponownie zwrócił się z zapytaniem do [...] o podanie informacji od kiedy wypłacany jest dodatek pielęgnacyjny. W odpowiedzi wskazano, że dodatek pielęgnacyjny jest wypłacany od dnia 1 maja 2007 r. W dniu 10 lipca 2015 r. organ wezwał I. B. do podania daty odbioru decyzji o przyznaniu dodatku pielęgnacyjnego, ale pozostało ono bez odpowiedzi.

W związku z tym, że do dnia wydania niniejszej decyzji nie zostały złożone stosowne wyjaśnienia, zmieniono decyzję nr [...] z dnia 31 marca 2006 r., zmienioną decyzją nr [...] z dnia 27 października 2006 r. w ten sposób, że odmówiono prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od 1 lipca 2007 r. zakładając, że decyzja w przedmiotowej sprawie uprawomocniła się w m-cu lipcu 2007 r.

Organ wskazał również, że każda osoba pobierająca świadczenia rodzinne, na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest zobligowana do niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego o każdym uzyskaniu dochodu czy innej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych.

W następstwie odwołania I. B., decyzją z dnia 17 listopada 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało zaskarżoną decyzją w mocy.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na podstawie art. 16 ust. 6 ustawy zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.

W sprawie strona nie zaprzeczała, że równocześnie pobierała zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny. Organ wyjaśnił, że postępowania dotyczyło prawa skarżącej do zasiłku pielęgnacyjnego, a nie uznania świadczenia za nienależnie pobrane. Dlatego rozważania dotyczące świadomości strony, czy też innych przesłanek wynikających z art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych na tym etapie postępowania nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Mając jednak na względzie wskazania Sądu, wobec braku jednoznacznych dowodów dotyczących doręczenia decyzji stronie, uzasadnione było domniemanie przyjęte przez organ I instancji i orzeczenie o odmowie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1 lipca 2007 r.

Zdaniem Kolegium, nie można było uznać, że brak potwierdzenia doręczenia decyzji świadczy o tym, że dodatek taki nie był pobierany, skoro sama strona temu nie zaprzecza. Dalej organ podał, że prawidłowo w podstawie rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał art. 32 ust. 1 ustawy.

I. B. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na wyżej opisaną decyzję organu odwoławczego, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w całości.

Zarzuciła naruszenie:

– art. 153 p.p.s.a., poprzez niezastosowanie się przez organ do ocen prawnych i wytycznych co do dalszego postępowania w sprawie zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 959/14, pomimo iż był nimi związany;

– art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak sporządzenia właściwego uzasadnienia prawnego decyzji administracyjnej i przytoczenia stosownych przepisów prawa i wyjaśnienia podstawy- prawnej decyzji;

– art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez błędną jego wykładnię i wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji o odmowie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego pomimo braku ustalenia czy decyzja o przyznaniu odwołującej dodatku pielęgnacyjnego została faktycznie wydana, doręczona odwołującej i czy stała się prawomocna i przyjęciu domniemania, że decyzja o przyznaniu odwołującej dodatku pielęgnacyjnego uprawomocniła się w dniu 01 lipca 2007 r.;

– art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie na tej podstawie decyzji o odmowie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od 1 lipca 2007 r..

W uzasadnieniu skarżąca szeroko omówiła zarzuty skargi. Twierdziła, że organ nie zastosował się do wytycznych wyroku Sądu. W ocenie skarżącej z akt sprawy nie wynika czy taka decyzja została faktycznie wydana, a jeśli tak to kiedy została doręczona skarżącej i stała się prawomocna. Organy nie poczyniły w tym zakresie żadnych ustaleń, poprzestając na informacji z ZUS, dotyczącej daty od której przysługuje skarżącej świadczenie. Wskazała, że zgodnie z art.118 ust. 7 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych od decyzji organu rentowego przysługują środki odwoławcze określone w k.p.c. Zatem dopiero od daty uprawomocnienia się decyzji w przedmiocie dodatku pielęgnacyjnego można by mówić o obciążającym stronę obowiązku poinformowania o niej organu przyznającego zasiłek pielęgnacyjny.

Dalej wskazała, że organ nie ustalił jednak czy decyzja w ogóle została odwołującej doręczona i czy wobec tego mogła się uprawomocnić. Zarzuciła naruszenie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie na tej podstawie decyzji utrzymującej w mocy decyzji o odmowie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od 1 lipca 2007 r. Organ ponownie wskazał błędną podstawę prawną swego rozstrzygnięcia. Poprzestał na powołaniu treści przepisu art. 32 ust. 1 uośr, nie wykazując przy tym podstawy prawnej, z której wynika, iż odwołująca świadczenia pobrała nienależnie. Ponadto, organ wskazał, że odwołująca podpisała "Pouczenie" zawarte we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, a w tym umieszczono informację o tym, iż zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Wyjaśniła, że w chwili składania wniosku, nie pobierała dodatku pielęgnacyjnego, a zatem opatrzyła podpisem wszelkie oświadczenia.

Twierdziła, że nie otrzymała pouczenia o możliwości złożenia odwołania, a dopiero gdyby zapoznana została z takim pouczeniem, mogłaby zostać zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Takiego pouczenia nie dostała. Zatem wobec braku doręczenia odwołującej pouczenia, w tym o złożeniu stosownego odwołania, decyzja o przyznaniu dodatku pielęgnacyjnego nie mogła uprawomocnić się, gdyż nie upłynął termin na złożenie środka odwoławczego.

W odpowiedziach na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, gdyż nie znalazło podstaw do jego zmiany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza z dnia 7 sierpnia 2015 r., którą orzekł o zmianie decyzji własnej z dnia 31 marca 2006 r. przyznającej skarżącej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 144 zł miesięcznie od dnia 1 marca 2006 r., następnie zmienioną decyzją z dnia 27 października 2006 r., w zakresie wysokości przyznanego zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153 zł od dnia 1 września 2006 r., w ten sposób, że odmówił z dniem 1 lipca 2007 r. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Podstawą materialnoprawną wydanych decyzji przez organy obu instancji był art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm., zwanej dalej "ustawą").

Zgodnie z tym przepisem ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy, organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń z zabezpieczenia społecznego.

Stosownie zaś do art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy, za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Na wstępie rozważań należy podkreślić, że niniejsza sprawa była już rozpoznawana przez tut. Sąd administracyjny. Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2015 r. w sprawie sygn. akt III SA/Gd 959/14 zapadłym na skutek wniesienia skargi przez I. B. (dalej jako "strona" lub "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia 9 sierpnia 2013 r. (którymi odmówiono stronie przyznania świadczenia - zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1 maja 2007 r.).

Zgodnie przepisem art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jest oczywiste, że zarówno organy ponownie rozpatrujące niniejszą sprawę, jaki i Sąd orzekający, zostały związane wytycznymi zawartymi w przywołanym powyżej orzeczeniu sądowym.

Dlatego prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymagało w pierwszej kolejności udzielenia odpowiedzi na pytanie - czy ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w przedmiotowym wyroku zostały przez organy ponownie rozpoznające sprawę wykonane?

Na tak postawione pytanie, zdaniem Sądu, należy udzielić negatywnej odpowiedzi. Tym samym należy podzielić stanowisko strony wyrażone we wniesionej skardze o naruszeniu przez organy orzekające w sprawie przepisu art. 153 p.p.s.a.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2015 r. (dalej również jako "poprzedni wyrok" lub "poprzednie orzeczenie") została zawarta ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania.

Przede wszystkim Sąd podniósł, że "przepis art. 32 ust. 1 ustawy nie wyjaśnia znaczenia użytego w nim pojęcia nienależnego pobrania świadczenia. Pojęcie to zdefiniowane jest bowiem w art. 30 ust. 2 ustawy, który zawiera cztery odrębne jednostki redakcyjne (punkty), określające niezależne od siebie przesłanki uznania świadczenia za nienależne. Jeśli organ administracji zamierza uznać określone świadczenie za nienależne, jego obowiązkiem jest wskazanie w decyzji, z którego z punktów art. 30 ust. 2 ustawy ta nienależność wynika, czego w niniejszej sprawie organ I instancji nie uczynił". Tym samym - w ocenie Sądu - doszło do istotnego naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. (dotyczącego uzasadnienia prawnego decyzji administracyjnej i nakładającego na organ administracji obowiązek przytoczenia stosowanych przepisów prawa i wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji). Jednocześnie Sąd zauważył, że organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną rozstrzygnięcia powinien stanowić przepis art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy.

Przy czym, co ważne, Sąd podniósł, że z akt administracyjnych wynika, że "skarżąca jedynie podpisała w dniu 16 marca 2006 r. zawarte we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego oświadczenie, że osoba, której wniosek dotyczy, nie jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego, co zważywszy na datę złożonego oświadczenia było zgodne z prawdą. W tej sytuacji do organu należy ocena czy skarżąca została pouczona o braku prawa do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego od momentu stwierdzenia uprawnienia do dodatku pielęgnacyjnego".

W świetle przywołanego uzasadnienia wyroku, nie może budzić wątpliwości, że po pierwsze - Sąd związał organy powyższą oceną prawną i po drugie - nakazał organom dokonanie oceny w zakresie pouczenia skarżącej o braku prawa do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego od momentu stwierdzenia uprawnienia do dodatku pielęgnacyjnego, a więc w oparciu o przepis art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy. Sąd uznał przy tym za nieprawidłowe powoływanie się przez organ I instancji jedynie na przepis art. 32 ust. 1 ustawy. Tym samym organy ponownie rozpoznając sprawę nie mogły ograniczyć swojego rozstrzygnięcia tylko do dyspozycji art. 32 ust. 1 ustawy, co jednak w niniejszej sprawie uczyniły - wbrew otrzymanym wytycznym.

Zatem nie można uznać, że wskazania Sądu w tym zakresie nie zostały zrealizowane.

Można tu zauważyć, że o ile organ I instancji powołał się na początku uzasadnienia swojej decyzji na pouczenie zawarte w decyzji oraz informację we wniosku, to organ odwoławczy stanowczo stwierdził, że rozważania dotyczące świadomości strony, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż decyzja dotyczy prawa do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego.

Przechodząc do dalszych rozważań, to jak wynika z zapadłych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć, okolicznością wykluczającą możliwość pobierania przez skarżącą zasiłku pielęgnacyjnego był fakt przyznania skarżącej przez organ emerytalny dodatku pielęgnacyjnego. Dlatego skarżąca straciła uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego, jak przyjęły organy obu instancji - z dniem 1 lipca 2007 r.

Zgodnie art. 16 ust. 6 ustawy zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Przepis w tym zakresie jest jednoznaczny i nie zezwala na pobieranie jednocześnie dodatku pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego.

Jak podniesiono w uzasadnieniu poprzedniego wyroku z dnia 29 stycznia 2015 r. "o ustaleniu prawa do dodatku pielęgnacyjnego można jednakże mówić dopiero w przypadku wydania prawomocnej decyzji o przyznaniu tego świadczenia. Z akt sprawy nie wynika czy taka decyzja została faktycznie wydana, a jeśli tak to kiedy została doręczona skarżącej i stała się prawomocna. Organy administracji nie poczyniły w tym zakresie żadnych ustaleń, poprzestając na informacji z ZUS, dotyczącej daty od której przysługuje skarżącej świadczenie".

Jednocześnie Sąd zaznaczył, że "zgodnie z art.118 ust. 7 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r., poz. 1440 ze zm.) od decyzji organu rentowego przysługują osobie zainteresowanej środki odwoławcze określone w odrębnych przepisach. Takimi odrębnymi przepisami są przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.), który w art. 477 z ind. 9 § 1 stanowi, że odwołania od decyzji organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji".

Zatem - w ocenie tego Sądu - "dopiero od daty uprawomocnienia się decyzji w przedmiocie dodatku pielęgnacyjnego można by mówić o obciążającym stronę obowiązku poinformowania o niej organu przyznającego zasiłek pielęgnacyjny".

W konsekwencji też Sąd w poprzednim orzeczeniu uznał, że rzeczą organów prowadzących postępowanie będzie przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozstrzygnięcie decyzją kwestii nienależności pobieranego przez skarżącą świadczenia i w przypadku oparcia decyzji na art. 32 ust. 1 w związku z art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy ustalenie, czy i kiedy została wydana decyzja przyznająca skarżącej dodatek pielęgnacyjny oraz kiedy stała się prawomocna.

Jednak pomimo nałożenia na organy powyższego obowiązku, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, nie ustalono kiedy decyzja o przyznaniu skarżącej dodatku pielęgnacyjnego stała się prawomocna. Tym samym organy nie wykonały również otrzymanych w tym zakresie wytycznych.

Organ I instancji realizując wskazania Sądu uzyskał informację od Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (dalej jako - "zakład") kiedy przedmiotowa decyzja została wydana, a mianowicie w dniu 31 maja 2007 r. Przy czym okoliczność przyznania skarżącej dodatku pielęgnacyjnego z dniem 1 maja 2007 r. była już znana wcześniej organom. Nie była również kwestionowana przez skarżącą. Ponadto, zakład w udzielonej odpowiedzi potwierdził wypłacanie skarżącej świadczenia od dnia 1 maja 2007 r.

W oparciu o datę wydania decyzji 31 maja 2007 r., organy przyjęły domniemanie, że decyzja stała się prawomocna w dniu 1 lipca 2007 r. Organ I instancji - "założył", że "decyzja w przedmiotowej sprawie uprawomocniła się w m-c lipcu 2007r.", a organ odwoławczy wobec braku jednoznacznych dowodów dotyczących doręczenia decyzji stronie, uznał że uzasadnione jest domniemanie przyjęte przez organ I instancji i orzeczenie o odmowie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1 lipca 2007 r. Takie stanowisko organów jest co najmniej przedwczesne. Przyjęta bowiem przez organy data 1 lipca 2007 r. musi nasuwać wątpliwości, co do jej zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. W przypadku doręczenia skarżącej decyzji przez pocztę, uwzględniając czas związany z obrotem pocztowym oraz czas wymagany do uprawomocnienia się orzeczenia (a więc okres 1 miesiąca) jest to data, co najmniej przedwczesna. Brak zaś w aktach sprawy informacji, aby decyzja została doręczona stronie w dniu jej wydania.

Konstatując, wobec poczynionych rozważań w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, aby organy ponownie rozpoznając sprawę wykonały otrzymane wytyczne. Tym samym decyzje organów obu instancji muszą zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny podjąć dalsze starania w celu wykonania otrzymanych wytycznych, w tym zwrócić się do zakładu emerytalno-rentowego o jednoznaczne wyjaśnienie przez ten organ, skoro nie jest możliwe podanie konkretnej daty wysłania i odbioru decyzji, to na jakiej podstawie i w oparciu o jakie okoliczności organ ten przyjął, że decyzja z dnia 31 maja 2007 r. jest prawomocna oraz w jakiej konkretnej dacie. Organy powinny zwrócić się również o nadesłanie przedmiotowej decyzji z dnia 31 maja 2007 r. Przyznając stronie dodatek pielęgnacyjny na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych organ mógł bowiem pouczyć skarżącą o konieczności zgłoszenia okoliczności przyznania jej dodatku pielęgnacyjnego właściwemu organowi z uwagi na wzajemne wykluczanie się tych świadczeń.

Należy też zauważyć, że dotychczas zgromadzony materiał dowodowy w sprawie może wskazywać, że strona dowiedziała się o braku prawa do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego z dniem otrzymania decyzji organu I instancji z dnia 9 sierpnia 2013 r., która została jej doręczona w dniu 17 sierpnia 2013 r. W odwołaniu z dnia 28 sierpnia 2013 r. od tej decyzji, strona wnosi o zmianę zaskarżonej decyzji, w ten sposób że organ odstępuje od dalszego świadczenia od dnia 9 sierpnia 2013r., tj. od dnia jej wydania (vide: - k. 18, 19 i 20 akt administracyjnych).

Na marginesie rozważań można dodać, że odnośnie pouczenia w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie przyjmowano, że ocena świadomego działania świadczeniobiorcy wymaga ustalenia czy były mu znane odpowiednie przepisy prawa, tj. czy był skutecznie powiadomiony o okolicznościach, których zaistnienie ma wpływ na istnienie uprawnienia. Skuteczność oznacza więc formę pisemną, z użyciem języka zrozumiałego dla świadczeniobiorcy, a więc nie wystarcza powołanie się na przepis prawa. Ponadto należy wskazać grożące stronie sankcje za wprowadzenie w błąd. Pouczenie takie powinno odpowiadać wymaganiom z art. 8 i 9 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 27 października I OSK 981/10 i z dnia 1 kwietnia 2011 r. I OSK 2078/10). Pouczenie zawarte we wniosku o przyznanie świadczenia, który pozostał w aktach sprawy, a więc nie był dostępny stronie, nie spełnia warunku pouczenia jasnego, czytelnego i dostępnego stronie, która dopiero w trakcie pobierania świadczenia uzyskuje prawo do dodatku pielęgnacyjnego. Warunek taki mogłoby spełniać dopiero czytelne i zrozumiałe pouczenie zamieszczone w decyzji przyznającej świadczenie, która doręczana jest stronie i której treść umożliwiałaby stronie kontrolę i wgląd w aktualną sytuację i grożące jej konsekwencje za niedotrzymanie warunków w niej określonych (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2013 r. I OSK 1529/12).

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.