Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 969/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust 3 i 3a
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Anna Frasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2015 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia z dnia 30 stycznia 2015 r. o sygnaturze [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Panu A.S. umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą składek na ubezpieczenia społeczne za okres: 05/2009 r. - 07/2009 r., 09/2009 r. - 07/2012 r., w kwocie 20.236,63 zł, odsetki w kwocie 4.833,00 zł, koszty upomnienia w kwocie 70,40 zł; składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres: 09/2003 r. - 04/2004 r, 08/2004 r. - 10/2004 r., 12/2004 r., 03/2005 r., 06/2005 r., 01/2006 r., 03/2006 r. - 05/2006 r., 12/2006 r., 12/2007 r, 09/2008 r. - 07/2012 r., w kwocie 14.147,20 zł, odsetki w kwocie 6.069,00 zł, koszty upomnienia w kwocie 79,20 zł; składek na Fundusz Pracy za okres: 05/2009 r. - 07/2012 r., w kwocie 1.870,84 zł, odsetki w kwocie 427,00 zł, koszty upomnienia w kwocie 79,20 zł uznając, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki umorzenia określone w art. 28 ust. 3 i 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Pismem z dnia 5 marca 2015 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczący umorzenia należności z tytułu składek.

Prośbę o umorzenie należności z tytułu składek uzasadnił tym, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy abolicyjnej. Ponadto podnosił, że jest Pan osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, ma na wychowaniu uczącego się syna, a cała rodzina utrzymuje się z zarobków żony. Rozpatrując Pana wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ZUS dokonał następujących ustaleń:

Skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków, od co najmniej od 01.01.1999 r. do 14.07.2014 r. W dniu 15.07.2014 r. działalność została wykreślona z centralnej ewidencji działalności gospodarczej. Nie zatrudniał pracowników. Wykonując działalność gospodarczą Skarżący był zobligowany do opłacania składek na ubezpieczenia stosownie do zasad ustalonych w przepisach prawa.

W dniu 15.01.2015 r. A.S. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., póz. 1551), zwana dalej ustawą abolicyjną. W dniu 27 lutego 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał w stosunku do Pana decyzję nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania. W dniu 20

kwietnia 2015 r. wniósł Pan odwołanie od powyższej decyzji do Sądu Okręgowego -Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

W stosunku do Pana prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania zaległych składek przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przymusowym dochodzeniem objęte są składki na ubezpieczenia społeczne za okres od 09/2009 r. do 07/2012 r. w kwocie 18.673,82 zł, na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 08/2009 r. do 07/2012 r., w kwocie 8.623,60 zł oraz na Fundusz Pracy za okres od 08/2009 r. do 07/2012 r., w kwocie 1.730,50 zł. Egzekucja jest nadal aktualna.

Od dnia 18.12.2014 r. Skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna (jako dowód załączył Pan decyzję Prezydenta Miasta K. z 30.12.2014 r.). Ponadto podejmował kilkakrotnie zatrudnienie, co potwierdził załączonymi kserokopiami umów o dzieło i świadectwem pracy. Zgodnie z Kompleksowym Systemem Informatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w październiku 2014 r. uzyskał wynagrodzenie w kwocie 3.858,60 zł brutto , w listopadzie 2014 r. wynagrodzenie w kwocie 7.074,10 zł brutto oraz w grudniu 2014 r. wynagrodzenie w kwocie 7.074,10 zł brutto. Ponadto skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną - Panią B.S., która uzyskała dochód za 01/2015 r. w wysokości 2.908,00 zł brutto, za 02/2015 r. w wysokości 1.956,64 zł i za 03/2015 r. w wysokości 1.818,00 zł oraz z synem M.S. (21 lat). Zgodnie z oświadczeniem Skarżący ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem z tytułu miesięcznych opłat w kwocie 1034,00 zł oraz koszty związane z leczeniem w kwocie 100,00 zł. Na potwierdzenie wysokości ponoszonych kosztów utrzymania do akt sprawy załączono pismo z dnia 25.03.2015 r. wraz z kserokopią rachunków za energię w wysokości 191,88 zł, za gaz w kwocie 155,79 zł (za dwa miesiące), za usługi telekomunikacyjne w kwocie 15,23 zł, za ubezpieczenie na życie w kwocie 81,00 zł, za telewizję kablową w kwocie 166,00 zł. Według pisma Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K

Filia nr 4 z dnia 31 października 2012 r. Skarżący nie jest objęty pomocą tego Ośrodka.

Ponadto do akt sprawy zostało załączone zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 15.11.2012 r. stwierdzające brak zaległości podatkowych.

Z pisma banku Credit Agricole z dnia 05.11.2012 r., wynika, że Skarżący posiadał zadłużenie z tytułu karty kredytowej w kwocie 3.295,77 zł, z pisma banku PKO BP S.A. z dnia 02.11.2012 r., wynika iż posiada zobowiązania cywilnoprawne z tytułu kredytu zaciągniętego we frankach szwajcarskich w wysokości 19.334,11 CHF, który spłaca w ratach po 116,51 CHF. Nadto Skarżący oświadczył, że posiada zadłużenie we Wspólnocie Mieszkaniowej z tytułu opłat mieszkaniowych w kwocie 1.265,58 zł. Zgodnie z informacją z Ministerstwa Sprawiedliwości Departament Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych, Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych z dnia 10 grudnia 2012 r. Skarżący posiada lokal stanowiący odrębną nieruchomość położony w K. os. H. nr [...] o powierzchni 48,12 m2. Na dzień wydania decyzji lokal był wolny od wpisów hipotecznych.

Ponadto z zeznań PIT 36 złożonych przez Skarżącego wynika, że za 2009 r., wykazał dochód ze stosunku pracy w kwocie 96.675,32 zł oraz dochód z działalności wykonywanej osobiście w kwocie 24.000,00 zł; za 2010 r., wykazał dochód ze stosunku pracy w kwocie 1.191,63 zł, stratę z działalności gospodarczej w kwocie 2.910,20 zł oraz dochód z umowy

zlecenia w kwocie 43.200,00 zł; za 2011 r, zadeklarował stratę z działalności gospodarczej w kwocie 839,79 zł oraz dochód z umowy zlecenia w kwocie 31.440 zł. Zgodnie z informacją z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Departament Ewidencji Państwowych Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z dnia 2 listopada 2012 r. Skarżący jest właścicielem samochód ciężarowy marki Daewoo Nubira z 2000 r. Na podstawie oświadczenia skarżącego ustalono także, że cierpi on na dolegliwości zdrowotne związane z alergią na pyłki roślin i drzew.

W tak ustalonym stanie faktycznym działając w oparciu o kryteria określone w art. 28 ust. 3 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia

społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, póz. 1365) organ uznał, że brak jest podstaw do umorzenia spornych należności.

W szczególności stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność składek oraz nie zachodzą szczególne okoliczności umorzenia w przypadku niestwierdzenia całkowitej nieściągalności, wobec czego nie zostały spełnione przesłanki umorzenia należności, które są określone w przepisie art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Podkreślono również, że przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który może, ale nie musi umorzyć zaległości (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 06.05.2004r., sygn. II UZP 6/04).

Zakład nie ma także obowiązku umorzenia należności nawet w razie spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., czy też w rozporządzeniu MGPiPS, to jest stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek albo, gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Organ dysponuje pewnym marginesem swobody w odniesieniu do zaistniałej w danej sprawie sytuacji faktycznej. Nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności, świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może, lecz nie musi, prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22.12.2006r., sygn. III SA/WA 2427/06).

Następnie niezależnie od uznania administracyjnego organ odniósł się do przesłanek umorzeni zaległości określonych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Podkreślono, iż całkowita nieściągalność, o której mowa w w/w przepisie musi mieć charakter trwały i nieprzemijający. Z okoliczności sprawy nie wynika jednak, aby brak było szans na poprawę sytuacji finansowej Dłużnika w przyszłości.

Od dnia 18.12.2014 r. jest on zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Ponadto podejmował kilkakrotnie zatrudnienie, co potwierdził załączonymi kserokopiami umów o dzieło i świadectwem pracy. W październiku 2014 r. uzyskał wynagrodzenie w kwocie 3.858,60 zł brutto, w listopadzie 2014 r. wynagrodzenie w kwocie 7.074,10 zł brutto oraz w grudniu 2014 r. wynagrodzenie w kwocie 7.074,10 zł brutto. Żona

B.S., z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe uzyskała dochód za 01/2015 r. w wysokości 2.908,00 zł brutto, za 02/2015 r. w wysokości 1.956,64 zł i za 03/2015 r. w wysokości 1.818,00 zł.

Stałe wydatki związane z utrzymaniem z tytułu miesięcznych opłat wynoszą 1034,00 zł a koszty związane z leczeniem 100,00 zł. W szczególności Skarżący ponosi opłaty za energię w wysokości 191,88 zł, za gaz w kwocie 155,79 zł (za dwa miesiące), za usługi telekomunikacyjne w kwocie 15,23 zł, za ubezpieczenie na życie w kwocie 81,00 zł, za telewizję kablową w kwocie 166,00 zł.

W stosunku do Dłużnika prowadzone jest postępowanie egzekucyjne i nie stwierdzono całkowitego braku majątku, z którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji.

W związku z tym wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślono, że jeżeli organ dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne" (sygn. akt: III SA/Wa 2426/06).

Wobec nie stwierdzenia przesłanki całkowitej nieściągalności, Organ rozpatrzył także złożony wniosek w oparciu o kolejną podstawę prawną, dającą możliwość umorzenia zadłużenia pomimo braku całkowitej nieściągalności, określoną w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141,-poz.1365). Przesłanki te jednak również nie zostały spełnione. Dłużnik nie wykazał bowiem, że spłata zadłużenia pozbawi go oraz jego rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Rodzina utrzymuje się bowiem z dochodów żony B.S.. Ponadto na podstawie złożonych przez Skarżącego do akt sprawy rachunków stwierdzono, iż nie wykazuje on trudności w płaceniu bieżących rachunków. Organ widzi również możliwość redukcji wydatków chociażby zrezygnowanie z usług UPC Polska sp. z o. o. co pozwoliłoby na zaoszczędzenie miesięcznie kwoty 166,00 zł. Podkreślono, że Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej ani innych form pomocy przeznaczanej dla osób nie posiadających środków na zaspokojenie niezbędnych potrzeb egzystencjalnych ze strony Państwa.

Podkreślono, że co prawda jednorazowa wpłata na poczet należności Zakładu nie jest możliwa, natomiast nic nie stoi na przeszkodzie, aby przystąpić do dobrowolnego i sukcesywnego regulowania zaległych składek wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w mniejszych kwotach.

Zaznaczono, że Skarżący nie wykazał aby poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności.

Nie wykazał również wystąpienia przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Nie przedłożył do wniosku o umorzenie jakichkolwiek zaświadczeń lekarskich lub orzeczeń lekarskich stwierdzających niezdolność do pracy na podstawie, którego można stwierdzić, iż sytuacja zdrowotna uniemożliwia mu pozyskiwanie środków niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jak i spłatę należności z tytułu składek.

Organ zwrócił także uwagę na konieczność uwzględnienia interesu społecznego oraz słusznego interesu Strony. Podkreślono przy tym, że nawet ważny interes Dłużnika nie zwalnia Organu rentowego od dbałości o interes Skarbu Państwa, który jest utożsamiany z interesem ogólnospołecznym rozumianym jako konieczność zapewnienia stałych dochodów, co wymaga skutecznego realizowania należności składkowych. Każdorazowe umorzenie należności z tytułu składek bez wyraźnego uzasadnienia powoduje uprzywilejowane traktowanie jednych płatników w stosunku do innych.

W skardze zarzucono naruszenie :

l/ art. l ust. l ustawy o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność z dnia 9 listopada 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. póz. 1551) poprzez błędną jego wykładnie i odmowę umorzenia nieopłaconych składek na ubezpieczenia za okresy wskazane we wniosku, pomimo spełnienia przez wnioskodawcę określonych ustawowo warunków, 21 art. 28 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. póz. 121) poprzez przyjęcie, iż sytuacja materialna w jakiej aktualnie znajduje się A.S., nie daje podstaw aby

stwierdzić, iż spłata zobowiązania z tytułu nieopłaconych należności mogłaby pociągnąć za sobą negatywne skutki w sferze socjalno-bytowej A.S. a więc jest to sytuacja, która wyłącza wystąpienie przesłanki całkowitej nieściągalności, podczas gdy A.S. pozostaje na wyłącznym utrzymaniu małżonki i pozostaje od dłuższego czasu osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku a jego sytuacja życiowa i finansowa jest obecnie krytyczna, a obciążenie go zaległością spowoduje drastyczne pogorszenie jego sytuacji, gdyż zarobki żony nie pokryją zadłużenia, 3/ art. 28 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. póz. 121) poprzez przyjęcie, że sytuacja w jakiej znalazł się Dłużnik nie ma charakteru trwałego a jedynie przejściowy, a sam Skarżący przy odpowiednim zaangażowaniu w znalezieniu pracy wkrótce zapewne ją znajdzie co umożliwi mu zarobkowanie, a więc jest to sytuacja, która wyłącza wystąpienie przesłanki całkowitej nieściągalności, podczas gdy przepis art. 28 ust. 3 pkt 3 definiuje pojęcie całkowitej nieściągalności nie odwołując się do ewentualnych możliwości zarobkowych.

W uzasadnieniu skargi powołano się na treść art. art. l ust. l ustawy z dnia 9 listopada 2012 roku o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek za okres od dnia l stycznia 1999 roku do dnia 28 lutego 2009 roku oraz należne od nich odsetki za zwlokę, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe, a także koszty egzekucyjne naliczone przez dyrektora oddziału ZUS, naczelnika urzędu skarbowego, lub komornika sądowego przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (tzw. ustawa abolicyjna), podkreślając, że ustawa ta powinna mieć w sprawie zastosowanie, a Skarżący spełnia określone w niej warunki. Podkreślono trudną sytuację materialną skarżącego, który ma na utrzymaniu uczącego się syna, a główny ciężar utrzymania całej rodziny ponosi od dłuższego czasu żona wnioskodawcy, która zarabia zaledwie I66o,oozl netto. Wnioskodawca od sierpnia 2011 roku do dnia złożenia wniosku o umorzenie należności, z umów zleceń oraz działalności gospodarczej uzyskał zarobek w wysokości ok. 7.000,00 zł, co daje ok. 500,00 zl/m-c. Odmowa umorzenia spowoduje skutki zagrażające bytowi rodziny wnioskodawcy. Obciążenie wnioskodawcy zaległością spowoduje drastyczne pogorszenie jego sytuacji, gdyż zarobki żony nie pokryją zadłużenia. Wnioskodawca obecnie nie pracuje, działalność gospodarczą zawiesił w 2012 roku a ze względu na krytyczną sytuację i brak przychodów wykreślił z dniem 15 lipca 2014 roku.

Od 18 grudnia 2014 roku wnioskodawca jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i pozostaje bez prawa do zasiłku. Ponadto wnioskodawca intensywnie poszukuje pracy, niestety wiek (57 lat) nie ułatwia mu tych poszukiwań, a wręcz przeciwnie znacznie utrudnia. Aktualne potrzeby na rynku pracy odbiegają od wieku i kwalifikacji wnioskodawcy. Organ jednak uznał, iż okoliczności te nie wykluczają znalezienia przez wnioskodawcę pracy w niedalekiej przyszłości, choć wiadomym jest iż wnioskodawca takiej pracy szuka od kilkunastu miesięcy zupełnie bezskutecznie.

Podkreślono także, że decyzję w sprawie umorzenia podejmuje się na podstawie stanu bieżącego a nie przyszłego i nieokreślonego. Wobec powyższego organ błędnie jako podstawę decyzji wskazał, iż status osoby bezrobotnej jest przejściowy i błędnie ocenił możliwości podjęcia pracy przez wnioskodawcę. Podkreślono także, iż w stosunku do wnioskodawcy spełnione zostały także przesłanki określone w art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Faktyczne dochody jakie uzyskiwał skarżący w latach 2009-2011 były niewielkie. Wnioskodawca wiele ponoszonych przez siebie kosztów związanych z prowadzoną działalnością nie mógł rozliczyć jako koszt przychodu działalności i przez to był na tym dużo stratny. Wnioskodawca w ramach swojej aktywności zawodowej m.in. pokonywał wiele kilometrów samochodem, przez co auto znacznie się zużytkowało, co z kolei stale podnosiło koszty jego eksploatacji, których wnioskodawca nie był w stanie wliczyć do kosztów przychodu. Organ natomiast zdaje się nie zauważać poza latami 2009-2011 późniejszych okresów składkowych wnioskodawcy i jego kondycji finansowej, która utrzymuje się od dłuższego czasu na niskim poziomie. Organ nie odnosi się w uzasadnieniu swojej decyzji do tego, iż wnioskodawca od 2012 roku do chwili obecnej osiąga dochody na poziomie niższym niż minimalny. W tych okolicznościach niezwykle istotnym jest, iż decyzja powinna zostać wydana przez organ w oparciu o aktualny stan, a nie w oparciu o okoliczności, sprzed 5 lat, które świadczą o tym, iż wnioskodawca uzyskiwał przychody w określonej wysokości. Podkreślono, iż w przypadku Skarżącego zachodzą wszystkie okoliczności określone w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, to jest nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa. Zachodzi także przesłanka określona w punkcie 6 - w postępowaniu

egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Spłata zadłużenia wnioskodawcy nie jest możliwa. Sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyjęcie, iż koszty postępowania egzekucyjnego przekroczą wydatki egzekucyjne. Potencjalny majątek na który wskazuje organ nie jest własnością wnioskodawcy. Lokal mieszkalny nr [...] na os. H. oraz samochód Daewoo Nubira z 2000 roku są współwłasnością majątkową małżeńską wnioskodawcy i jego żony. W związku z powyższym organ błędnie uznał, iż wnioskodawca jest właścicielem jakichkolwiek wartościowych przedmiotów.

Podkreślono, że usługi świadczone przez firmę UPC obejmują nie tylko telewizję, ale także telefon i Internet, a więc podstawowe media, które umożliwiają kontakt ze światem i poszukiwanie pracy. Zwrócono także uwagę na znaczną kwotę zadłużenia wobec ZUS, tj 47 812 zł

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :

Skarga nie jest uzasadniona

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, póz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne

sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej

pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola

działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne opiera się więc na

kryterium legalności.

Sąd administracyjny, co do zasady, orzekając rozstrzyga w granicach danej sprawy,

nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą

prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny

konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa

materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w

stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa

dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1) lit. a-c p.p.s.a),

a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art.

145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Warto zauważyć , że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia

naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we

wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a). Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżone rozstrzygnięcia naruszały prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca oparła swoją skargę zarówno na podstawie naruszenia art. 1 ust 1 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r. póz. 1551 z późn. zm.), jak tez art. 28 ust 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Wbrew twierdzeniu skarżącego, w niniejszej sprawie nie będzie miał zastosowania przepis art. 1 ust 1 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność, bowiem zgodnie z art. 1 ust 16 tej ustawy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydawanych na jej podstawie przysługuje nie skarga kasacyjna a odwołanie do właściwego sadu i ubezpieczeń społecznych. W omawianej sprawie podstawa wydania zaskarżonej decyzji byłe przepisy art. 28 ust 1 - 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2015r,póz. 121 z p. zm.).

Odnosząc się zatem do kwestii prawidłowości rozpoznania wniosku o umorzenie zaległości należy przytoczyć art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2015r.,poz. 121 z p. zm.), który stanowi, iż: należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Z ust. 2 art. 28 tej ustawy wynika, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Jak stanowi zaś ust. 3 wymienionego przepisu, całkowita nieściągalność zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo

upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Z kolei, z ust. 3a art. 28 powołanej ustawy wynika, że ustawodawca przyjął również i takie rozwiązanie, w świetle którego, niezależnie od sytuacji objętych hipotezą powyżej przywołanych przepisów, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 28 ust. 3b w/w ustawy Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał dnia 31 lipca 2003 r. Rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Stosownie do jego § 3 ust. 1 Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Ust. 4 art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi natomiast , że umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę , kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. Zaznaczyć też wypada, że do składek na Fundusz

Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie : ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne (art. 32 w/w ustawy).

Na gruncie powołanych przepisów można więc wyodrębnić katalog przesłanek umorzenia dotyczący całkowitej nieściągalności oraz katalog przesłanek umorzenia w przypadku braku ich całkowitej nieściągalności, kiedy ubezpieczeni są równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenia.

Z treści przytoczonych przepisów wynika też, że istotą decyzji dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jest jej uznaniowy charakter. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, o czym świadczą określone w tych przepisach przesłanki podejmowania decyzji w tej materii. Katalog tych przesłanek pozwalających na umorzenie składek został określony jasno i precyzyjnie i w ten sposób zakreśla granice swobodnego uznania organu. Organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności składkowych jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. W ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07, LEX nr 471116). W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty

podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa. Poza sporem jest więc, że decyzja wydana w warunkach uznania administracyjnego, nie może być decyzją dowolną, lecz musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

W świetle powyżej przedstawionych wywodów nasuwa się więc wniosek o konieczności poddania szczególnie wnikliwej ocenie tego, czy stosując w ramach uznania administracyjnego dyrektywy wyboru konsekwencji prawnej, organ w prawidłowy i należyty sposób wyważył interes zobowiązanego oraz interes społeczny (stan finansów ubezpieczeń społecznych) a w tym zakresie, czy ze względu na okoliczności stanu faktycznego sprawy kierował się adekwatnymi i miarodajnymi dyrektywami wyboru odnośnie do przyjętego kierunku rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Na gruncie niniejszej sprawy organ słusznie przyjął, że nie zachodzi przesłanka trwałości nieściągalności zadłużenia. Art. 28 ust. 2 i 3 w/w ustawy mówi bowiem o całkowitej nieściągalności a pojęcie "całkowita", jako pojęcie o charakterze nieostrym dekodowane powinno być z w/w norm zarówno w aspekcie ilościowym jak i temporalnym. Stąd mimo braku w w/w artykule na płaszczyźnie językowej określenia (przesłanki) dotyczącej trwałości, zasadne jest analizowanie pojęcia "całkowitej" również w kierunku ram czasowego lub trwałego zakresu tego pojęcia. W konsekwencji takiej interpretacji oraz w oparciu o zebrany materiał dowodowy słuszne było zajęcie przez Zakład stanowiska, iż strona nie spełnia przesłanek z art. 28 ust. 3 pkt. 3 , 5 i 6 w/w ustawy ponieważ niemożność przypisania do badanej sytuacji Skarżącego kryterium "całkowitej" nieściągalności automatycznie wyklucza rozpatrywanie punktów 3 , 5 i 6 tego artykułu. Ponadto trzeba podkreślić, że rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności organ może odmówić ich umorzenia (por. wyrok NSA z dnia 29.08.2007r. , sygn. II GSK 141/07, wyrok WSA w Bydgoszczy, z dnia 14.01.2015r. , sygn. l SA/Bd 1180/14, wyrok WSA w Olsztynie, z dnia 31.07.2014r. , sygn. l SA/Ol 518/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 19.05.2010r, sygn. l SA/Kr 475/10 ).

Na brak trwałości sytuacji Skarżącego nie wpływa też stan jego zdrowia. Nie cierpi on bowiem na żadne choroby, które utrudniałyby mu możliwość zarobkowania. Niniejszy skład podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego, że: ocena, odnośnie braku możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji, czy też wystąpienia trwałej nieściągalności długu należy wyłącznie do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Ocena natomiast, czy wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest zasadne, ponoszenie wydatków egzekucyjnych jest zbędne, czy też może przynieść korzyści, należy wyłącznie do wierzyciela. Zatem jeżeli zatem właściwy organ dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne" (prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 19.05.2009r, sygn. akt V SA/Wa 40/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.12.2006r., sygn. akt III SA/Wa 2426/06, wyrok NSA z dnia 29.08.2007r., sygn. akt II GSK 141/07, por. też wyrok WSA w Krakowie, z dnia 27.01.2015r, sygn. akt l SA/Kr 1147/14, wyrok WSA w Krakowie, z dnia 19.05.2015r, sygn. akt l SA/Kr 531/15).

Organ prawidłowo uznał także, że w omawianej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości mimo braku ich całkowitej nieściągalności. Nie zostały także spełnione przesłanki określone w powołanym wyżej § 3 ust 1 Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Skarżący nie podał bowiem żadnych okoliczności wskazujących na to, aby poniósł starty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności.

Brak jest także obiektywnych dowodów świadczących o tym, że zachodzi sytuacja przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Za chorobę taką nie może być uznana alergia na pyłki traw. Także samo stwierdzenie skarżącego, że z jego zdrowiem nie jest za dobrze nie może być uznane za wystarczające do spełnienia powyższej przesłanki.

Organ prawidłowo ustalił także, iż nie spełniona została przesłanka o której mowa w § 3 ust 1 pkt 1 powyższego rozporządzenia, tzn sytuacja gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Słusznie wskazano bowiem, że skarżący uzyskiwał w latach 2009 - 2011 znaczne dochody. Kwestia wysokości ponoszonych kosztów nie została natomiast ani przez niego udowodniona ani też nie była okolicznością od niego niezależną. Nie budzi także wątpliwości, że skarżący jest osoba zdrową, wykształconą, podejmująca okresowo zatrudnienie, pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym z pracującą żoną. Syn jest osoba pełnoletnią, a kontynuowanie nauki nie pozbawia go automatycznie możliwości zarobkowych przez cały rok.

W takim stanie faktycznym organ miał pełne podstawy do przyjęcia, że opłacenie zaległych składek pozbawi Skarżącego lub jego rodziny możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych.

Prawidłowo także organ rozważył interes publiczny i słuszny interes strony. Dokonał bowiem uprzednio wnikliwego ustalenia stanu faktycznego, a następnie wyważył interes społeczny (publicznego) i interes obywatela. Przez interes społeczny należy rozumieć m.in. zapewnienie maksymalnych dochodów przez budżet państwa, ale i również ograniczenie jego ewentualnych wydatków, jeżeli nie są konieczne. Składki opłacane przez płatników przeznaczone są na zapewnienie bieżącej ochrony ubezpieczeniowej. Celem tej ochrony jest natomiast zagwarantowanie bezpłatnej opieki zdrowotnej dla ogółu obywateli. Umorzenie należności mogłoby powodować uszczuplenie środków przeznaczonych na zapewnienie im opieki zdrowotnej i uszczuplenie środków przeznaczonych na wypłatę pozostałych świadczeń. W konsekwencji więc oznaczałoby to, iż nie jest zapewnione bezpieczeństwo w zakresie ochrony zdrowia, które niewątpliwie stanowi wartość niezwykle cenną, z punktu widzenia praw pozostałych obywateli.

Podsumowując, wskazać należy , że organ wszechstronnie i dogłębnie zbadał oraz rozważył wszystkie okoliczności sprawy. Należycie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie i podał wyczerpująco przyczyny, które jego zdaniem przemawiają za odmową umorzenia zaległości. Pamiętać trzeba, że sąd administracyjny jedynie kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zapadłych rozstrzygnięć. Nie może przy tym zastąpić takiego organu w rozstrzygnięciu sprawy, czy też nakazać mu, w przypadku decyzji opartych na uznaniu administracyjnym, aby

wydał decyzję określonej treści. W przypadku takich decyzji sąd jedynie bada, czy rozstrzygnięcie nie było dowolne, a to w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Sąd nie stwierdził również, by zaskarżone rozstrzygnięcie było dotknięte jakimikolwiek innymi uchybieniami, które uzasadniałyby jego uchylenie. Wobec powyższego WSA w Krakowie orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.