Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1477/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 23 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1449/13 w sprawie ze skargi E. S. i P. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1449/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. S. i P. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.

Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Warszawskiego Zachodniego ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] na podstawie 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał E. i P. S. rozbiórkę budynku gospodarczego o wym. 9 x 10 m, usytuowanego na działce nr ew. [...] w B. Organ ustalił, że na wskazanej działce wybudowano bez wymaganego pozwolenia na budowę budynek gospodarczy. Inwestorzy nie dopełnili wymogu określonego w art. 28 Prawa budowlanego i nie uzyskali decyzji pozwalającej na budowę.

Z uwagi na okoliczność, iż E. i P. S. nie wykonali przedmiotowej rozbiórki, organ administracji wszczął postępowanie egzekucyjne, które zakończyło się wydaniem tytułu wykonawczego w dniu 14 lutego 2013 r.

W dniu 18 lutego 2013 r., E. i P. S. złożyli wniosek o uchylenie na podstawie art. 155 k.p.a. ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Warszawskiego Zachodniego z dnia [...] czerwca 2002 r. Wniosek uzasadnili słusznym interesem strony oraz zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Warszawskiego Zachodniego decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] na podstawie art. 155 w zw. z art. 104 k.p.a. oraz art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, odmówił uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Warszawskiego Zachodniego z dnia [...] czerwca 2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, ze ww. decyzja wydana została na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Decyzja nakazująca rozbiórkę jest decyzją związaną - organ jest więc zobligowany do jej wydania w określonych prawem okolicznościach i wola stron, czy też ich zgoda, nie mogą skutkować jej zmianą. Taką okolicznością prawną była niezgodność obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wzruszenie decyzji w trybie art. 155 k.p.a. może dotyczyć jedynie takich decyzji, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć w ramach przyznanego przez ustawodawcę tzw. "luzu decyzyjnego". Uwzględnienie słusznego interesu strony jako jednej z przesłanek należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego jednak w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ działając w granicach uznania administracyjnego przyjmuje ten sposób orzekania zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony.

W ocenie organu brak jest możliwości zastosowania art. 155 k.p.a., ponieważ w myśl tego przepisu decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Obie powyższe okoliczności tj.: zgodność z przepisami szczegółowymi, interesem społecznym lub słusznym interesem strony muszą wystąpić jednocześnie. W omawianym przypadku przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 k.p.a. decyzji nakazującej rozbiórkę.

Organ podkreślił, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] została wydana na mocy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane tj.: w trakcie obowiązywania tzw. "bezwzględnego nakazu rozbiórki". Ustawa nie dopuszczała bowiem legalizacji obiektu, jak w obecnym brzmieniu art. 48. Przewidziana w art. 155 k.p.a. możliwość zmiany decyzji ostatecznej odnosi się jedynie do sytuacji gdy w wyniku rozpoznania sprawy administracyjnej organ administracji publicznej mógł był podjąć różne wariantowe rozstrzygnięcia. Organ w dacie wydania decyzji związany był zapisami ustawy, a co za tym idzie nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia w omawianej sprawie. W tym miejscu należy przypomnieć inwestorom, iż teren na którym zrealizowali obiekt do 2011 r. był terenem rolnym bez prawa zabudowy, a co za tym idzie, nawet przy obecnym brzmieniu art. 48 obiekt nie mógłby zostać zalegalizowany. Dodatkowo wskazano, że zmiana przepisów prawa, w tym przypadku zmiana postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc przepisów prawa miejscowego, nie może stanowić podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, gdyż taka przesłanka nie wynika z brzmienia art. 154 ani art. 155 k.p.a.

Odwołanie od ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Warszawskiego Zachodniego z dnia [...] marca 2013 r. złożyli E. i P. S.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przepis art. 155 k.p.a. daje podstawę do wzruszenia takiej decyzji, która cechuje się tym, że jest ostateczna a strona nabyła na jej mocy prawa (lub nałożono na stronę obowiązek), nie sprzeciwiają się zmianie przepisy szczególne, strony wyraziły zgodę na zmianę oraz za zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Brak zaistnienia którejkolwiek z ww. przesłanek, uniemożliwia uchylenie lub zmianę decyzji w omawianym trybie. W omawianej sprawie wnioskodawcy wnoszą o zmianę rozstrzygnięcia z uwagi na zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zdaniem wnioskodawców dopuszcza usytuowanie budynku gospodarczego na terenie działki nr ew. [...] w B., w sytuacji gdy plan obowiązujący w dacie wydawania rozstrzygnięcia nie pozwalał na takie jego usytuowanie. Organ odwoławczy podkreślił, iż E. i P. S. wnoszą o zmianę rozstrzygnięcia ze względu na zmianę stanu faktycznego, zatem w sprawie nie można mówić o tożsamości postępowań. Z tych powodów - będąc związanym treścią wniosku E. i P. S., w którym określono zakres oraz tryb postępowania nadzwyczajnego prowadzonego przez PINB Warszawski Zachodni (tj. art. 155 k.p.a.) – organ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Warszawskiego Zachodniego z dnia [...] marca 2013 r.

E. i P. S. zaskarżyli powyższą decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 marca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1449/13, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że należy podzielić stanowisko organu, iż decyzja nakazująca skarżącym rozbiórkę budynku gospodarczego, wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, ma charakter związany, ponieważ organ nadzoru budowlanego był zobligowany do wydania nakazu w sytuacji, gdy wystąpiły przesłanki określone tym przepisem. Takiego rozstrzygnięcia nie można zatem uchylić lub zmienić w trybie art. 155 k.p.a. Ponadto, zmiana stanu prawnego i faktycznego wyklucza możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a., bowiem zmiana decyzji ostatecznej może być dokonywana w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. Zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zdaniem skarżących dopuszcza obecnie usytuowanie spornego budynku na działce, jest zmianą stanu faktycznego i słusznie organ uznał, że ta okoliczność także wyklucza możliwość zastosowania trybu z art. 155 k.p.a. Sąd podziela to stanowisko, zmiana decyzji ostatecznej na podstawie tego przepisu może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", przy uwzględnieniu normy prawa materialnego, w oparciu o którą tę decyzję "pierwotną" wydano. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2014 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł P. S. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 155 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] maja 2013 r. wskutek uznania, iż zmiana bądź uchylenie przez organ administracji decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie jest możliwa w stosunku do decyzji związanych oraz, iż względy słusznościowe nie mogą być brane pod uwagę przy kontroli rozstrzygnięcia w trybie art. 155 k.p.a., podczas gdy z treści przepisu art. 155 k.p.a. w żaden sposób nie wynika zakaz zmiany lub uchylenia decyzji związanych, w razie wystąpienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, a nadto przepisu art. 155 k.p.a., wprost zobowiązuje organ przy rozstrzyganiu sprawy w trybie wskazanego przepisu do uwzględnienia nie tylko interesu społecznego, ale również słusznego interesu strony;

2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 155 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] maja 2013 r. podczas gdy prawidłowo przeprowadzona wykładnia art. 48 ustawy Prawo budowlane nakazuje stwierdzić, iż nie stanowi on przepisu szczególnego sprzeciwiającego się uchyleniu decyzji o nakazie rozbiórki w trybie art. 155 k.p.a.;

3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] maja 2013 r. pomimo iż była ona oparta na niepełnym materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez niedostrzeżenie, iż organy administracji I jak i II instancji nie podjęły jakichkolwiek kroków w celu jednoznacznego ustalenia daty zakończenia budowy obiektu budowlanego, a w konsekwencji zaniechał rozważenia okoliczności czy od dnia zakończenia budowy budynku gospodarczego do dnia wydania decyzji nakazującej jego rozbiórkę nie minęło pięć lat, a nadto nie ustalił czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący na terenie wsi Borzęcin Duży w dacie orzekania dopuszczał możliwość zabudowy zagrodowej;

4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na niedostrzeżeni przez WSA w Warszawie, iż organy obu instancji dokonały dowolnej oceny materiału dowodowego wyrażającej się w założeniu, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie wydania decyzji PINB Warszawskiego Zachodniego nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. nie pozwalał na usytuowanie na terenie działki nr [...] w B. budynku gospodarczego objętego nakazem rozbiórki, podczas gdy organy nie poczyniły nawet ustaleń jaka była treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasadzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów

administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów skarżący upatruje przede wszystkim w uznaniu Sądu I instancji, że w sprawach dotyczących nakazu rozbiórki obiektu budowlanego nie jest możliwe zastosowanie trybu nadzwyczajnego wzruszenia decyzji administracyjnych, przewidzianego w art. 155 k.p.a.

Zgodnie z art. 155 k.p.a. ostateczna decyzja, na mocy której strona nabyła prawo może być, za zgodą stron uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco, a zmiana decyzji lub jej uchylenie może nastąpić tylko w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie.

Należy podnieść, że w postępowaniach wszczętych, zarówno na podstawie art. 154 k.p.a. (dotyczącego decyzji ostatecznych, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa), jak i art. 155 k.p.a. (dotyczącego decyzji ostatecznych, na mocy której strona nabyła prawo) najistotniejsze jest to, że organ winien zbadać, czy mają miejsce przesłanki, o których mowa w tych przepisach.

Jak słusznie wskazał Sąd I instancji podstawowym warunkiem uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. jest to, aby przepisy szczególne nie sprzeciwiały się takiemu rozstrzygnięciu. Zastosowanie przepisu art. 155 k.p.a. bowiem nie może naruszać innych przepisów, ani też nie może stanowić gratyfikacji za łamanie prawa, czym w sprawie niniejszej jest niewykonanie od lat prawomocnej decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego wym. 9 x 10 m usytuowanego na działce nr ew. [...] w B.(decyzja z dnia [...] czerwca 2002 r.). Dopiero po ustaleniu, że uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej nie sprzeciwiają się przepisy szczególne, można przystąpić do badania, czy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, przy czym słuszny interes strony nie może stać w kolizji z interesem społecznym (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2003r., sygn. akt III SA/1105/01, LEX 13782, wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2006r., sygn. akt II OSK 770/05).

Skoro zatem w sprawie niniejszej przedmiotem wniosku o uchylenie była decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, to należało zbadać, czy przeciwko jego uwzględnieniu nie przemawiają przepisy ustawy Prawo budowlane – w tym przypadku art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji Wójta Gminy Stare Babice z dnia [...] czerwca 2002 r. Stan prawny w dacie wydania decyzji o rozbiórce z dnia [...] czerwca 2002 r. nie przewidywał możliwości legalizacji samowoli budowlanej, a orzeczenie o rozbiórce było obligatoryjne, na co wskazywało brzmienie tego przepisu. Słuszne jest stanowisko Sądu I instancji, który uznał, że przepis ten jest przepisem szczególnym, sprzeciwiającym się uchyleniu decyzji na mocy art. 155 k.p.a. Stanowisko to, jest zgodne z orzecznictwem sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 15.03.1999 r., IV SA 888/97 ONSA 2000, nr 1, poz. 36, wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2006r., sygn. akt II OSK 770/05, wyrok NSA z dnia 11 lutego 2010r., sygn. akt II OSK 292/09, wyrok z dnia 9 maja 2012r. sygn. akt II OSK 301/11, wyrok NSA z dnia 13 października 1999r., sygn. akt IV SA 1539/97, wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011r. sygn. akt II OSK 1685/10, wyrok NSA z dnia 19 października 2012r. sygn. akt 1153/11, wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011r. sygn. akt II OSK 1685/10, wyrok NSA z dnia 7 marca 2013r. sygn. akt II OSK 2130/11).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przepis art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, w których organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. Dlatego przepisu tego nie można stosować dla uchylenia lub zmiany decyzji, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustaleniu istnienia określonych w nim przesłanek, do wydania takiej decyzji. Stanowcza regulacja prawna w tym przepisie nie pozwala na jej korygowanie elementami natury słusznościowej, czy celowościowej, z powoływaniem się na interes społeczny lub uzasadniony interes strony. Inna wykładnia przepisu art. 155 k.p.a. prowadziłaby do wniosku, że organ w każdym przypadku, niezależnie od treści przepisów zobowiązany byłby do uwzględniania wniosków stron o uchylenie lub zmianę decyzji, jeśli tylko uzasadniałby to słuszny interes strony. Powyższe stoi w sprzeczności z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 kpa.

Nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego wydano zgodnie z obowiązującymi przepisami, a jak wyżej podniesiono, zastosowanie przepisu art. 155 k.p.a. nie może stanowić gratyfikacji za łamanie prawa. W konsekwencji powyższego należy uznać, że wola stron, czy też ich zgoda na zmianę decyzji o rozbiórce nie może skutkować jej zmianą (por. Z.Niewiadomski Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2009, s. 515-516, wyrok NSA z dnia 15 marca 1999r. sygn. akt IV SA 888/97, ONSA 2000/1/36; wyrok NSA z dnia 13 października 1999r. sygn. akt IV SA 1539/97, LEX 47880; wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007r. sygn. akt II OSK 352/06 LEX 3394409).

Poza tym za powyższym poglądem przemawiają również i inne argumenty, jak chociażby to, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego w całości bądź jego cześć, jest decyzją przywracającą porządek prawny w sferze prawa materialnego (Prawa budowlanego), co niewątpliwie leży w interesie społecznym. Za nakazaniem rozbiórki obiektu budowlanego zapewne nigdy nie przemawia "słuszny interes strony", na którą nałożono ten obowiązek, jednak nakaz taki jest zgodny z słusznymi interesami innych stron, które w wyniku nałożenia tego obowiązku nabywają prawa będące korelatorem tego obowiązku. Przepisy art. 155 k.p.a. podobnie jak i art. 154 k.p.a. organy stosują na zasadzie uznania administracyjnego, co wynika z użytych w tych przepisach wyrazów "może"(J.Borkowski w: B.Adamiak, J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, s. 604-605). W przypadku uznania administracyjnego organ powinien mieć na uwadze postanowienia art. 7 k.p.a., zgodnie z którym organ załatwiając sprawę, powinien mieć "na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Tymczasem w art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna może być uchylona lub zmieniona "jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony". W pierwszym przypadku interes społeczny i słuszny interes obywateli (rozumiany jako interes nie tylko strony), połączono spójnikiem łącznym "i" (koniunkcja) zaś w drugim przypadku spójnikiem rozłącznym "lub" w znaczeniu alternatywnym. Ponadto należy zwrócić uwagę, że w art. 7 k.p.a. wskazuje się też na to, że "w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej stoją na straży praworządności". Powyższa analiza wydaje się przemawiać jednoznacznie za tym, że decyzje administracyjne nakładające na stronę obowiązek w celu przywrócenia porządku prawnego a więc wymuszenia stanu zgodnego z prawem, w świetle art. 7 k.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane w trybie art. 154 lub 155 k.p.a., bowiem w takich przypadkach w pierwszej kolejności należy brać pod uwagę aspekt praworządności, interes społeczny i interes innych stron postępowania przed słusznym interesem strony, na którą nałożono ten obowiązek, a która wcześniej naruszyła prawo. Poza tym "słuszny interes strony" (art. 154 § 1 i art. 155 k.p.a.) nie jest pojęciem tożsamym ze słusznym interesem obywateli, o którym mowa w art. 7 k.p.a. Interes indywidualny strony z reguły nie pokrywa się z interesem społecznym i interesami innych stron postępowania, a w szczególności ma to miejsce w sprawach z zakresu Prawa budowlanego.

Słuszny interes strony, o którym mowa w art. 154 § 1 i art. 155 § 1 k.p.a. należy rozumieć jako interes prawny, a nie jako interes faktyczny podobnie, jak słuszny interes obywateli, o którym mowa w art. 7 k.p.a., czy też uzasadnione interesy osób trzecich, chronione przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. W każdym razie interesy te nie mogą być sprzeczne z interesem społecznym, obowiązkiem organu do kontroli przestrzegania prawa (art. 7 k.p.a.), czy też zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.).

Należy zauważyć, że wśród przesłanek wynikających z przepisów Prawa budowlanego dających podstawę organom nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, nie ma takiej, która by nakazywała uwzględnić "słuszny interes strony", na którą nakłada się taki obowiązek, co najwyżej należy ten interes uwzględnić zgodnie z brzmieniem art. 7 k.p.a. Nie można więc oczekiwać, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego po latach, kiedy już podlega egzekucji, może być uchylona lub zmieniona przez ten sam organ wyłącznie z tego powodu, że przemawia za tym "słuszny interes strony" (art. 154 k.p.a.), która przez lata nie wykonała obowiązku wynikającego z decyzji o nakazie rozbiórki. Takie rozumienie przepisu art. 154 k.p.a., czy też art. 155 k.p.a., stanowiłoby dla strony naruszającej prawo, odmawiającej wykonania obowiązku a tym samym zachowania zgodnego z prawem, nieuzasadnioną nagrodę, gratyfikację w postaci uchylenia lub zmiany decyzji o nakazie rozbiórki. Strona będąca adresatem decyzji nakładającej na nią obowiązek, zmierzający do przywrócenia stanu zgodnego z prawem z racji tej, że przez wiele laty uchyla się od wykonania tego obowiązku, nie może przez zastosowanie przepisów art. 154 lub 155 k.p.a. być w lepszej, uprzywilejowanej sytuacji, niż inne podmioty, na które nałożono podobne obowiązki i wykonały je dobrowolnie bądź w drodze egzekucji. Takie stosowanie przepisów prawa prowadziłoby do nierównego traktowania innych podmiotów wobec prawa, co w konsekwencji naruszałoby przepis art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Organy administracji publicznej w toku postępowania stojąc na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), mają obowiązek kontroli przestrzegania prawa przez podmioty i uczestników postępowania, obowiązek ten ciążył na organach w postępowaniu, w którym orzeczono nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, w postępowaniu administracyjnym wszczętym w oparciu o przepis art. 154 k.p.a., jak i w postępowaniu egzekucyjnym, w drodze którego próbowano wyegzekwować obowiązek ciążący na skarżącej (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 269/09).

W świetle powyższych rozważań zarzuty skargi kasacyjnej wskazane w pkt 1 i 2 nie mają żadnego racjonalnego uzasadnienia.

Zarzuty skargi kasacyjnej zamieszczone w pkt 3 i 4 w ogóle nie nadają się do rozpoznania, gdyż ich treść przekracza ustawowe granice postępowania określane w art. 155 k.p.a., bowiem zmierzają one do kontroli prawidłowości wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. o nakazie rozbiórki. Okoliczności kwestionowane w w/w punktach skargi kasacyjnej, nie mogą być weryfikowane w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 155 k.p.a., gdyż przepis ten nie zawiera przesłanek umożliwiających kontrolę decyzji wcześniejszej, o której uchylenie lub zmianę wnosi strona.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.