Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 837/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67 a § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 września 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące marzec i kwiecień 1997 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie:

art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 220 § 2 art. 67 a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Pana W. K. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 kwietnia 2009 r. nr [...] odmawiającej umorzenia zaległości w podarku od towarów i usług za miesiące marzec, kwiecień 1997 r. w łącznej kwocie 145.368,20 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 380.046.50 zł,

utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Podstawą powyższego rozstrzygnięcia, był następujący stan faktyczny:

Pismem z dnia 18 maja 2005 r. Pan W. K. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z prośbą o umorzenie w całości zaległości w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę za miesiące marzec i kwiecień 1997 r. - określonych decyzją w/w organu z dnia 15 maja 2001 r. nr [...]. Podatnik stwierdził, że ma do spłacenia niewyobrażalnie wysoką zaległość podatkową wraz z odsetkami. Motywując w/w wniosek powołał się na swój stan zdrowia wskazując, że w dniu 21 czerwca 2000 r. uległ ciężkiemu wypadkowi, który spowodował poważny uraz czaszki i utratę lewego oka. Podał też, że "utrzymujące się bóle głowy uniemożliwiają mu podjęcie pracy zarobkowej w pełnym wymiarze czasu pracy". Podatnik oświadczył również, że znalazł zatrudnienie w firmie ochroniarskiej i uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 849.00 zł brutto. Ponadto jego sytuacja majątkowa, zawodowa i rodzinna jest trudna, bowiem w wyniku egzekucji prowadzonej wobec niego przez organy skarbowe wymiar jego renty uległ zmniejszeniu. Pan K. stwierdził również, że ma na utrzymaniu niepracującą żonę, małoletniego syna oraz dwie pełnoletnie córki.

Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 20 czerwca 2005 r. nr [...] odmówił umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 1997 r. w łącznej kwocie 145.368.20 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 380.046.50 zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor tut. Izby Skarbowej decyzją z dnia 13 września 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy w/w rozstrzygnięcie organu pierwszej. Wyrokiem z dnia 28 września 2006 r. sygn. Akt I SA/Gd 868/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Pana W. K. wskazując, że w zaskarżonej decyzji organ nie wykroczył poza granice przyznanego mu uznania administracyjnego, zaś zaskarżona decyzja nie narusza wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego. W ocenie Sądu prawidłowo nie dopatrzono się zaistnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Niemniej jednak Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lutego 2008 r. sygn. akt I FSK 233/07 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Uzasadniając rozstrzygnięcie NSA wskazał, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, jednak NSA zwrócił uwagę na procesowe uchybienia organów podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 23 września 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 439/08 uchylił decyzję organu drugiej instancji z dnia 13 września 2005 r. nr [...] i decyzję organu pierwszej instancji z dnia 20 czerwca 2005 r. nr [...]. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcia WSA wskazał na niewłaściwą ocenę materiału dowodowego.

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego ponownie przeprowadził postępowanie w sprawie zasadności przyznania Panu K. wnioskowanej ulgi w spłacie. W trakcie postępowania pełnomocnik strony w piśmie z dnia 14 października 2008 r. stwierdził, że podatnik nadal nie posiada realnej możliwości spłaty zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 1997 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Przedmiotowa zaległość na rzecz Skarbu Państwa powstała - zdaniem podatnika - na skutek okoliczności niezawinionych przez niego. Ponadto Pan K. wszedł w posiadanie bardzo, ważnego dokumentu, który w jego ocenie w całości przeczy ustaleniom Naczelnika Urzędu Skarbowego zawartym w decyzji wymiarowej z dnia 15 maja 2001 r. nr [...]. Tym dokumentem jest oświadczenie Pana R. - kontrahenta strony, który w piśmie z dnia 15 marca 2004 r. stwierdził, że wszelkie dokumenty wystawione przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Handel Artykułami Przemysłowymi i Spożywczymi W. R. znajdowały się w siedzibie firmy, którą prowadził. Dotyczy to również dowodów potwierdzających dokonanie w 1997 r. transakcji sprzedaży między Panem R. a Podatnikiem. Ponadto w piśmie z dnia 12 marca 2009 r. Pan W. K. stwierdził, iż z uwagi na niezdolność do pracy oraz dalsze problemy zdrowotne nie uzyskuje dochodów pozwalających na realną spłatę przedmiotowej zaległości podatkowej, więc nie jest on w stanie przedstawić planu spłaty czy uregulować zaległości w ratach.

Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 30 kwietnia 2009 r. nr [...] odmówił stronie umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące marzec i kwiecień 1997 r. w łącznej kwocie 145.368,20 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 380.046,50 zł, albowiem nie znalazł przesłanek w postaci ważnego interesu strony lub interesu publicznego do udzielenia wnioskowanej ulgi w spłacie w/w zobowiązań podatkowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji zarzucono, że podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia było niezasadne i obarczone błędem logicznego rozumowania uznanie braku przesłanek określonych w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w kontekście aktualnej sytuacji materialnej i zdrowotnej Wnioskodawcy. Ponadto zdaniem strony postępowanie podatkowe było prowadzone przez organ w sposób nieprofesjonalny, wybiórczy i naruszający zasadę zaufania do organów podatkowych. Pełnomocnik podkreślił też ponownie, że przedmiotowa zaległość podatkowa powstała na skutek okoliczności niezawonionych przez stronę. Organ pierwszej instancji kwestionując transakcję sprzedaży z 1997 r. dokonaną pomiędzy wnioskodawcą a Panem W. R. stworzył - w ocenie strony - fikcyjne podstawy faktyczne dla naliczenia zaległości podatkowej, przez co dopuścił się

naruszenia słusznego interesu podatnika.

Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy na wstępie stwierdza, iż zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Z powyższego przepisu wynika, że przyznanie ulgi w spłacie należności podatkowych na rzecz Skarbu Państwa nie jest obligatoryjne i w każdym przypadku opiera się na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że organy podatkowe na podstawie analizy całości zebranego materiału dowodowego oceniają, czy w konkretnym przypadku można zastosować tę ulgę; przy czym nawet w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w zacytowanym przepisie organy podatkowe nie są zobowiązane do zastosowania wnioskowanej ulgi w spłacie. Organ odwoławczy podkreśla, że pojęcia wymienione w art. 67a - "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" są zwrotami normatywnie niezdefiniowanymi. W świetle orzecznictwa sądowo administracyjnego (orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2003 r. III S.A. 1838/01) określenie interes publiczny oznacza dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo oraz zaufanie obywateli do organów władzy. Natomiast w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 listopada 2007 r. I SA/Lu 506/07 stwierdzono, iż ważny interes podatnika to sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych.

Organ odwoławczy dalej zwraca uwagę, że umorzenie zaległości podatkowej, a także odsetek za zwlokę lub opłaty prolongacyjnej jest instytucją nadzwyczajną, tym samym wypadki społeczne i gospodarcze warunkujące udzielenie tej ulgi muszą posiadać tę samą cechę. Zatem za umorzeniem zaległości podatkowej (odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej) przemawiać będą wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu.

Wnioskodawca stwierdził (w aktualnym oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia 9 lutego 2009 r.), że w ramach firmy "A" Import - Export W. K. prowadził działalność gospodarczą w okresie od 1996 r. do 2001 r. Obecnie mieszka razem z żoną w lokalu o pow. 55,97 m² znajdującym się w domu stanowiącym współwłasność Państwa K. z ciotką żony - Panią K. B., przy czym nieruchomość ta jest obciążona hipoteką. Oświadczył również, że jest współwłaścicielem działki o powierzchni 327 m2 i właścicielem samochodu osobowego marki Fiat Marea rok prod. 1997 nr rej. [...], który został zajęty w trybie egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Z akt sprawy wynika ponadto, że Pan K. ma 56 lat i utrzymuje się z renty, która w związku z realizacją egzekucji administracyjnej wynosi 426,64 zł, natomiast małżonka podatnika nie otrzymuje żadnych dochodów. Wnioskodawca wskazał przy tym na następujące miesięczne koszty stałe: energia w kwocie 162,39 zł, telefon 56,75 zł, gaz 187,60 zł, woda 70,00 zł, wywóz śmieci 18,00 zł oraz rata kredytu 232,72 zł, przy czym oświadczył, że koszty za wodę, ścieki oraz wywóz śmieci Państwo K. opłacają razem z ciotką żony podatnika. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika ponadto, że Pan K. na zakup leków dla siebie i żony przeznacza miesięcznie kwotę 172,00 zł, a także na podatek od nieruchomości kwotę 220,80 zł (rocznie). Wydatki Odwołującego przekraczają zatem jego dochody, w związku z tym aby przyjmować konieczne w jego złym stanie zdrowia leki - jak stwierdził - jest zmuszony prosić o pomoc w ich wykupieniu dzieci.

Analizując zebrany materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdza, że na dzień dzisiejszy sytuację podatnika - w kontekście uzyskiwanych przez niego aktualnie niskich dochodów (obciążonych przymusową egzekucją należności publicznoprawnych) - należy istotnie zaliczyć do trudnych. Jednakże - w ocenie organu odwoławczego - samo położenie finansowe strony nie może automatycznie obligować organów podatkowych do zastosowania wnioskowanej ulgi, która w istocie jest ulgą najdalej idącą, ponieważ prowadzi do definitywnej rezygnacji z należności przysługujących Skarbowi Państwa. Organ zauważa, że sytuacja finansowa spowodowana jest w głównej mierze pozostawieniem bez pracy obojga małżonków (utrzymują się oni z niskiej renty strony). Organ odwoławczy nie kwestionując, że stan zdrowia Pana K. ogranicza wachlarz zajęć zarobkowych, które mógłby on podjąć (co obrazują dokumenty przez niego przedstawione w tym postępowaniu), jednak nie przesądza to o całkowitym wykluczeniu możliwości podjęcia pracy, zwłaszcza, że w stosunku do podatnika orzeczono jedynie częściową niezdolnośc do pracy. Z kolei jedynie za subiektywne przeświadczenie strony organ uznał jej opinię jakoby braki w wykształceniu nie pozwalały wnioskodawcy na podjęcie odpowiedniego - w jego sytuacji zdrowotnej - zatrudnienia. Jak wynika z analizy akt przedmiotowej sprawy zarówno stan zdrowia jak i wykształcenie Pana K. nie przeszkodziły mu w 2005 r. w podjęciu pracy w "B" Sp. z o.o. Zakład Pracy Chronionej Agencja Ochrony w S. przy ul. [...]. Podobnie w przypadku żony podatnika nie sposób stwierdzić na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, aby nie mogła ona pozyskać źródła dochodów (żaden z przedstawionych dokumentów nie potwierdza jakoby jakiekolwiek okoliczności, w tym sytuacja zdrowotna, wykluczała możliwość podjęcia przez nią zatrudnienia). Na marginesie organ zauważa, że akta przedmiotowej sprawy nie potwierdzają, aby małżonkowie K. podejmowali usilne starania celem znalezienia pracy. Wnioskodawca oświadczył jedynie (w piśmie z dnia 18 maja 2005 r.), iż jego żona w przeszłości próbowała we własnym zakresie uruchomić działalność gospodarczą, jednak w kwietniu 2003 r. ją zawiesiła. Tymczasem bez wątpienia podjęcie przez Państwo K. zajęcia zarobkowego znacząco wpłynęłoby na poprawę Ich sytuacji finansowej, a w konsekwencji mogłoby również doprowadzić do uregulowania (lub przynajmniej częściowej zapłaty) niniejszej zaległości podatkowej.

Z uwagi na powyższe, jak też zważywszy na posiadaną przez stronę - wyżej opisaną - nieruchomość, nie można zdaniem organu odwoławczego jednoznacznie uznać, że brak jest szans na uregulowanie przedmiotowej zaległości podatkowej a - jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 14/99 - "dopóki istnieją niewykorzystywane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym".

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy stwierdza, ze z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika również, że kwestie przyznania ulgi podatkowej należy rozpatrywać nie tylko w kontekście aktualnej sytuacji finansowej, czy konkretnego dochodu, którym podatnik dysponował, ale także w kontekście zaistnienia okoliczności nadzwyczajnych, wyjątkowych, na które podatnik nie miał wpływu, a które mogły mu uniemożliwić uregulowanie zobowiązania podatkowego, a tym samym doprowadzić do powstania zaległości podatkowej. Dopiero istnienie takich okoliczności może stanowić o ważnym interesie podatnika (Pogląd taki wyraził NSA m.in. w wyroku z dnia 7 listopada 2003 r., sygn. akt SA/Wr - 1761/01). A zatem w sprawach z zakresu przyznawania ulg w spłacie na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej istotne znaczenie ma również samo źródło powstania zaległości podatkowych. W przedmiotowej sprawie zasadniczą przyczyną powstania zaległości podatkowej było nieprawidłowe rozliczenie Pana K. w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące marzec i kwiecień 1997 r. W wyniku wszczętego w tym zakresie postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 15 maja 2001 r. nr [...] określił stronie wysokość niniejszej zaległości w podatku od towarów i usług za marzec 1997 r. w kwocie 119.489,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 215.466,50 zł i za kwiecień 1997 w kwocie 27.525,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 48.439,40 zł. Decyzja ta została utrzymana rozstrzygnięciem organu odwoławczego (Dyrektora Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy) z dnia 31 stycznia 2002 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2005 r. sygn. akt l 466/02 oddalił skargę Pana K. na decyzję organu drugiej instancji, a tym samym potwierdził zasadność rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 15 maja 2001 r. nr [...]. Reasumując, kwestia wymiaru przedmiotowego zobowiązania podatkowego została rozpatrzona ostatecznie w administracyjnym toku instancji. Odnosząc się do przedłożonego przez podatnika dokumentu który - w jego ocenie - w całości przeczy ustaleniom dokonanym w w/w decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji - oświadczenie Pana R. byłego kontrahenta strony wraz z notarialnym potwierdzeniem prawdziwości podpisu w/w osoby z dnia 15 marca 2004 r., organ odwoławczy zauważa, iż dokument ten został przesłany przez stronę (data nadania w Urzędzie pocztowym) dopiero dnia 16 października 2008 r., a wpłynął do Urzędu Skarbowego w dniu 20 października 2008 r., niemniej jednak przedmiotem postępowania w trybie art. 67a ustawy Ordynacja podatkowa nie jest weryfikacja wysokości uprzednio określonego (w sposób ostateczny) zobowiązania.

Podsumowując, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdza, że wbrew twierdzeniom strony w rozpatrywanym przypadku nie zaistniały przesłanki ważnego interesu strony lub interesu publicznego uzasadniającego udzielenie wnioskowanej ulgi w spłacie, a więc organ pierwszej instancji słusznie odmówił umorzenia przedmiotowej zaległości podatkowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego wnosząc o jej uchylenie, zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 125 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, w wyniku czego dokonano błędnych ustaleń faktycznych, co jego zdaniem miało istotny wpływ na wynik sprawy, a co za tym idzie niewłaściwe zastosowanie art. 67a w/w ustawy.

W uzasadnieniu strona skarżąca stwierdziła, iż skoro z art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa wynika skierowana do organów podatkowych dyrektywa dochodzenia prawdy materialnej, to w/w organy nie mogą tego obowiązku nie tylko "przerzucać" na stronę, ale także domagać się od niej, ażeby dokonała analizy dowodu, znajdującego się w aktach sprawy, a który świadczy o zaistnieniu przesłanek z art. 67 a w/w ustawy. Ponadto zarzucając naruszenie art. 187 § 1 w/w ustawy wskazano, że organy podatkowe nie tylko nie podjęły prób zbadania okoliczności przywołanej przez Pana K. w postaci oświadczenia z 2004 r., ale także nie przeprowadziły wnikliwej analizy zgromadzonego wcześniej materiału dowodowego. Skarżący podobnie jak uprzednio w postępowaniu w przedmiocie udzielenia ulgi w spłacie prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, jak również przez Dyrektora Izby Skarbowej stwierdził, że przedmiotowa zaległość podatkowa powstała na skutek okoliczności niezawinionych przez podatnika, na które nie miał on jakiegokolwiek wpływu. Pełnomocnik Pana K. podkreślił również, iż przedłożony przez stronę dokument - oświadczenie Pana W. R. zam. w P. [...] z dnia 15 marca 2004 r. złożone w W. przed notariuszem K. K. Rep A Nr [...] - w całości przeczy ustaleniom organu podatkowego w przedmiocie określenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za rok 1997. Ponadto zarzucił organom podatkowym obu instancji, iż w przedmiotowym postępowaniu uchyliły się od oceny i korekty swoich decyzji wskazując, iż postępowanie wymiarowe zostało zakończone decyzją ostateczną. Reasumując powyższe Pan K. stwierdził, iż w/w organy nie zauważyły, iż oświadczenie to stanowi niewątpliwie podstawę nie tylko przesłanki "ważnego interesu podatnika", ale i "ważnego interesu publicznego". Następnie strona skarżąca zarzuciła organom podatkowym obu instancji niedokładne ustalenie stanu faktycznego (w tym nieustalenie wpływu jaki na egzystencję podatniku miała utrata przez niego pracy w Zakładzie Pracy Chronionej "B" Sp. z o.o.), które przy naruszeniu art. 122, art. 187 § 1 w związku z art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa wpływa niewątpliwie na błędną analizę przesłanek ważnego interesu strony oraz ważnego interesu publicznego wymienionych w art. 67 a w/w ustawy. Powołując się na orzecznictwo sądowo - administracyjne (wyrok WSA w Kielcach z dnia 6 marca 2008 r. sygn. I SA/Ke 582/07). Pełnomocnik strony skarżącej stwierdził ponadto, iż organy podatkowe powinny dokonać aktualnej w odniesieniu do daty wydania decyzji analizy zdolności płatniczej strony oraz aktualnych warunków jej egzystencji. Zarzucono również, iż nie dołożono właściwych starań, by wnikliwie zbadać sytuację rodzinną, zawodową, a co najważniejsze zdrowotną Pana K. Ponadto zdaniem skarżącego w zaskarżonej decyzji można niewątpliwie dopatrzyć się okoliczności niewyjaśnionych, co do których organ nie jest pewien ich istnienia. Tymczasem - w ocenie skarżącego - w takiej sytuacji organ podatkowy winien wezwać go do przedłożenia dokumentu, bądź złożenia stosownych oświadczeń tak, aby decyzja została oparta na prawdzie materialnej, obiektywnej nie zaś na przeświadczeniach organu prowadzącego postępowanie.

W skardze zarzuca się również, iż ocena organu podatkowego nie polegała na analizie sytuacji podatnika i w tym kontekście istnienia przesłanek umorzenia zaległości wraz z odsetkami wyrażonym w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, lecz ograniczyła się jedynie do wskazania, że zaległość podatkowa nie powstała z przyczyn niezależnych od podatnika, a w sprawie nie istnieją nadzwyczajne okoliczności przemawiające za umorzeniem zaległości. Skarżący podobnie jak w postępowaniu przed organem pierwszej i drugiej instancji powołał się na swoją sytuację zdrowotną twierdząc, iż szereg zdarzeń, a zwłaszcza wypadek, utrata widzenia, uraz czaszki i niezdolność do pracy, spowodowały brak możliwości zarobkowania, tym samym brak środków do samodzielnej egzystencji. Powyższe okoliczności w ocenie Pana K. stanowią "ważny interes podatnika" przemawiający za udzieleniem mu wnioskowanej ulgi w spłacie.

Zdaniem skarżącego z uwagi na fakt, iż umorzenie określone w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej nie dotyczy zobowiązania podatkowego, lecz zaległości podatkowej danego podatnika, ocenie winny podlegać możliwości zarobkowania strony, a nie jej rodziny, dzieci.

Po zapoznaniu się z podniesionym w skardze zarzutami w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawartymi w wyroku z dnia 23 września 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 439/08 organy podatkowe ustaliły w przedmiotowej sprawie w sposób nie budzący wątpliwości stan faktyczny, który następnie wnikliwie oceniły w kontekście przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności.

Otóż zgodnie z treścią art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Z unormowania tego wynika, że przyznanie ulgi w spłacie należności podatkowych na rzecz Skarbu Państwa nie jest obligatoryjne i w każdym przypadku opiera się na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że organy podatkowe na podstawie analizy całości zebranego materiału dowodowego oceniają, czy w konkretnym przypadku można zastosować tę ulgę.

Jak trafnie podkreślono w zaskarżonej decyzji aby stwierdzić, czy w danym przypadku zachodzą przesłanki uzasadniające pozytywne rozpoznanie wniosku o udzielenie ulgi podatkowej tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny - organ podatkowy zobowiązany jest do ustalenia faktycznej sytuacji materialnej i rodzinnej podatnika, a także, czy ma on realne możliwości uregulowania zaległości podatkowej oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania. Organ podatkowy jest przy tym ograniczony zasadą państwa prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. a także zasadą sprawiedliwości podatkowej (równości i powszechności opodatkowania). Terminowe płacenie podatków i innych danin publicznych wynikających z obowiązujących przepisów prawa jest obowiązkiem każdego obywatela. Organ podatkowy musi zatem brać pod uwagę to, że udzielenie ulgi podatkowej stanowi odstępstwo od obowiązujących zasad, gdyż stawia podatnika w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych podatników regularnie i w odpowiedniej wysokości płacących podatki.

Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego przy naruszeniu zasady prawdy obiektywnej należy stwierdzić, że powyższe nie zasługuje na uwzględnienie. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż dążąc do prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego na wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 19 stycznia 2009 r. Pan K. stwierdził (w oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia 9 lutego 2009 r.), że w ramach firmy "A" Import - Eksport prowadził działalność gospodarczą w okresie od 1996 r. do 2001 r. Obecnie mieszka razem z żoną w lokalu o pow. 55,97 m2 znajdującym się w domu stanowiącym współwłasność Państwa K. z ciotką żony - Panią K. B., przy czym nieruchomość ta jest obciążona hipoteką. Oświadczył również, że jest współwłaścicielem działki o powierzchni 327 m2 i właścicielem samochodu osobowego marki Fiat Marea rok prod. 1997 nr rej. [...], który został zajęty w trybie egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Z akt sprawy wynika ponadto, że podatnik, ma 56 lat i utrzymuje się z renty, która w związku z realizacją egzekucji administracyjnej wynosi 426,64 zł, natomiast jego małżonka nie otrzymuje żadnych dochodów. Wnioskodawca wskazał przy tym na następujące miesięczne koszty stałe: energia w kwocie 162,39 zł, telefon 56,75 zł, gaz 187,60 zł, woda 70,00 zł, wywóz śmieci 18,00 zł oraz rata kredytu 232,72 zł, przy czym oświadczył, że koszty za wodę, ścieki oraz wywóz śmieci Państwo K. opłacają razem z ciotką żony podatnika. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika ponadto, że Pan K. na zakup leków dla siebie i żony przeznacza miesięcznie kwotę 172,00 zł, a także na podatek od nieruchomości kwotę 220,80 zł (rocznie). Wydatki przekraczają zatem jego dochody, w związku z tym, aby przyjmować konieczne w jego złym stanie zdrowia leki - jak stwierdził - jest zmuszony prosić o pomoc w ich wykupieniu dzieci.

Mając powyższe na uwadze w zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w sposób uprawniony stwierdził, że sytuację podatnika - w kontekście uzyskiwanych przez niego aktualnie niskich dochodów (obciążonych przymusową egzekucją należności publicznoprawnych) - należy zaliczyć do trudnych; jednakże samo trudne położenie finansowe Pana K. nie może automatycznie obligować organów podatkowych do zastosowania wnioskowanej ulgi, która w istocie jest ulgą najdalej idącą, ponieważ prowadzi do definitywnej rezygnacji z należności przysługujących Skarbowi Państwa. W tym względzie organ trafnie zauważył, że sytuacja finansowa podatnika spowodowana jest w głównej mierze pozostawaniem bez pracy obojga małżonków (utrzymują się oni z niskiej renty strony).

Stan zdrowia podatnika ogranicza niewątpliwie wachlarz zajęć zarobkowych, które mógłby on podjąć (co obrazują dokumenty przez niego przedstawione w tym postępowaniu) jednak nie przesądza o całkowitym wykluczeniu możliwości podjęcia pracy, zwłaszcza, że w stosunku do Pana K. orzeczono jedynie częściową niezdolność do pracy. Ponadto organ trafnie podkreśla i to, że podobnie w przypadku żony podatnika nie sposób stwierdzić na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, aby nie mogła ona pozyskać źródła dochodów (żaden z przedstawionych przez skarżącego w postępowaniu przed organem pierwszej i drugiej instancji dokumentów nie potwierdza jakoby jakiekolwiek okoliczności, w tym sytuacja zdrowotna, wykluczała możliwość podjęcia przez nią zatrudnienia).

Tymczasem bez wątpienia podjęcie przez Państwo K. zajęcia zarobkowego znacząco wpłynęłoby na poprawę ich sytuacji finansowej, a w konsekwencji mogłoby również doprowadzić do uregulowania (lub przynajmniej częściowej zapłaty) niniejszej zaległości podatkowej.

Z uwagi na powyższe, jak też zważywszy na posiadaną przez stronę nieruchomość organ odwoławczy zasadnie wywiódł, że nie sposób uznać, iż brak jest szans na uregulowanie przedmiotowej zaległości podatkowej, a - jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 14/99 - "dopóki istnieją niewykorzystywane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym".

W konsekwencji mając na uwadze w/w okoliczności należy stwierdzić, że organy podatkowe obu instancji uczyniły zadość zasadom postępowania m. in. dążąc do właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz wnikliwie rozpatrując zebrany materiał dowodowy, czyniąc tym samym zadość przepisom ustawy Ordynacja podatkowa. Z tego względu zarzuty strony skarżącej w tym zakresie należy uznać za bezpodstawne.

Odnosząc się do twierdzeń strony skarżącej, iż przedmiotowa zaległość podatkowa powstała na skutek okoliczności niezawinionych przez skarżącego należy stwierdzić, że w/w kwestie zostały uprzednio szczegółowo wyjaśnione w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 kwietnia 2009 r. nr [...] oraz w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 września 2009 r. nr [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 466/02 oddalił skargę Pana K. na w/w decyzję organu drugiej instancji, tym samym potwierdzając zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tymczasem wskazywany przez skarżącego dokument - oświadczenie Pana R. byłego kontrahenta strony wraz z notarialnym potwierdzeniem prawdziwości podpisu w/w osoby z dnia 15 marca 2004 r. został przesłany przez pełnomocnika Pana K. (data nadania w Urzędzie pocztowym) dopiero dnia 16 października 2008 r., zatem po ostatecznym rozpatrzeniu kwestii wymiaru przedmiotowego zobowiązania podatkowego w administracyjnym toku instancji. Jednakże jak trafnie podkreślono w zaskarżonej decyzji przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 67a ustawy Ordynacja podatkowa nie jest weryfikacja wysokości uprzednio określonego (w sposób ostateczny) zobowiązania. Postępowanie o umorzenie zaległości podatkowej nie może stanowić płaszczyzny dla kontroli postępowania w zakresie wymiaru podatku (nie może go też zastępować ani uzupełniać). Postępowanie w zakresie ulgi w spłacie należności podatkowych jest postępowaniem odrębnym od wymiarowego i bada się w nim wyłącznie zaistnienie przesłanek ważnego interesu strony lub interesu publicznego, o których mowa w treści art. 67a Ordynacji podatkowej - w kontekście zasadności przyznania wnioskodawcy określonej przez niego ulgi podatkowej.

Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w wyroku.