Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 100/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję tego samego organu
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 2
journal: Dz.U. 1996 nr 87 poz 395
law: Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jacek Bursa Sędziowie WSA Małgorzata Brachel –Ziaja WSA Aldona Gąsecka –Duda (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2011r.r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 18 listopada 2010r., nr [....] w przedmiocie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję tego samego organu z dnia 16 września 2010r.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją Nr [...] z dnia 16 września 2010 r., na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.) odmówił E. S. przyznania świadczenia pieniężnego, wymienionego w ustawie.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazał, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 2 powyższej ustawy, zaś zebranego materiału dowodowego wynika, że strona doznała we wnioskowanym okresie prześladowań innego rodzaju, nieobjętych hipotezą tego przepisu.

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem E. S. złożył w terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Skarżący wskazywał, że sprawa winna zostać załatwiona zgodnie z art. 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR oraz stosownie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt K 49/07 (Dz. U. z 2009 r. Nr 220, pod poz. 1734 ). Wyrokiem tym Trybunał Konstytucyjny przesądził, że art. 2 pkt 2 powyższej ustawy w zakresie, w jakim pomija przesłankę deportacji (wywiezienia) do pracy przymusowej w granicach przedwojennego państwa polskiego, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego też przy ponownym rozpatrzeniu sprawy trzeba uwzględnić, że w rozumieniu ustawy deportacja do pracy przymusowej nie musiała dotyczyć tylko sytuacji wywiezienia poza granice przedwojennego państwa polskiego. Nadto, w uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, że osoby, które nigdy nie składały wniosku o przyznanie dodatku deportacyjnego będą mogły skorzystać ze zwykłego trybu składania wniosków o przyznanie świadczenia deportacyjnego. Do czasu dostosowania przepisów ustawy o świadczeniu do niniejszego wyroku przy rozpatrywaniu ich wniosków będą brane pod uwagę wszystkie dotychczas stosowane kryteria z wyjątkiem zakwestionowanych w niniejszym postępowaniu.

Konkludując skarżący wskazał, że został deportowany do pracy przymusowej przez III Rzeszę Niemiecką do [...], zatem spełnia wszystkie przesłanki do otrzymania świadczenia.

Po rozpoznaniu powyższego wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art.127 § 3 k.p.a. oraz art. 2 i art. 4 ust. l, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną.

Orzekając w ten sposób podał, że w myśl art. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich represją jest w rozumieniu tej ustawy ; 1) osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939 -1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych; 2) deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium : a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939- 1945,b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach. W uzasadnieniu wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że " niniejszy wyrok ma charakter zakresowy i kwestionuje nieprawidłowy sposób ukształtowania przesłanek dostępu do świadczeń deportacyjnych. Naruszenie w tym zakresie zasady równości jest bezpośrednim wynikiem uzależnienia prawa do analizowanego świadczenia od kryteriów "geograficznych" (tzn. przekroczenia granic państwa polskiego) i wykluczenia możliwości otrzymania świadczeń przez osoby deportowane (wywiezione) do pracy przymusowej w ramach terytorium państwa polskiego. Trybunał Konstytucyjny nie ma natomiast zastrzeżeń co do samej zasady, aby świadczenia otrzymywały tylko te osoby, wobec których obowiązek pracy przymusowej podczas II wojny światowej i tuż po jej zakończeniu przybierał szczególnie dotkliwą formę, tzn. był połączony z wysiedleniem (przymusową zmianą miejsca pobytu) i "wyrwaniem" z dotychczasowego środowiska." Trybunał Konstytucyjny podkreślił ponadto, iż "(...) ustawodawca trafnie uznał, iż wśród wszystkich osób świadczących pracę przymusową na rzecz ZSRR i III Rzeszy, szczególnie dotkliwie poszkodowane były osoby, które pracę tę świadczyły w warunkach przesiedlenia poza dotychczasowe miejsce zamieszkania. Świadectwa osób poddanych tej formie represji skłaniają do akceptacji poglądu, że znajdowały się one w znacznie trudniejszej sytuacji niż osoby wykonujące nawet tego samego typu pracę, ale w dotychczasowym miejscu zamieszkania lub w niewielkim od niego oddaleniu (np. sąsiednie miejscowości), w znanej okolicy i w otoczeniu rodziny i znajomych. Obok niedogodności związanych z samym obowiązkiem zatrudnienia (często na granicy fizycznych możliwości), były one poddane dodatkowemu stresowi związanemu z rozłąką z najbliższymi i koniecznością samodzielnej organizacji od podstaw życia codziennego w nowym, z reguły nieprzyjaznym miejscu pobytu. Wśród czynników, które wskazują na zaostrzony charakter takiej represji w porównaniu do "zwykłej" pracy przymusowej w pobliżu dotychczasowego miejsca zamieszkania, można wymienić m.in.: niedostatek więzi społecznych z nowym otoczeniem (wrogość, nieznajomość języka), ogólnie trudniejsze warunki egzystencji (np. brak możliwości sprzedaży czy wymiany własności pozostawionej w dotychczasowym miejscu zamieszkania, brak solidarności rodzinnej czy sąsiedzkiej), co najmniej utrudniony kontakt z rodziną i najbliższymi, trudny klimat i warunki przyrodnicze (dotyczy to zwłaszcza osób wywiezionych do części azjatyckiej ZSRR). Okoliczności te nabierają szczególnego znaczenia, jeżeli weźmie się pod uwagę, że "na roboty" wywożeni byli przede wszystkim (zwłaszcza na początku okupacji) ludzie młodzi. Warto zauważyć, że podobne stanowisko co do zaostrzonego charakteru represji w postaci pracy przymusowej połączonej z deportacją (wywiezieniem) wyrażały także sądy administracyjne na tle sytuacji konkretnych osób, ubiegających się o świadczenie na podstawie zaskarżonego przepisu ( por. wspomniana uchwała NSA o sygn. akt OPS 5/98 oraz pozostałe powoływane wyroki sądów administracyjnych ) ".

Z zebranego w sprawie niniejszej materiału dowodowego wynika, że strona pracowała w miejscowości [...], w zakładzie [...] J. Z., obywatela polskiego - co nie stanowi represji w myśl przepisów powyższej ustawy. Przepisy ustawy nie przewidują świadczeń dla wszystkich poszkodowanych przez pracę niewolniczą na rzecz III Rzeszy, lecz zawężają krąg podmiotów do tych spośród nich, wobec których okupant stosował represje pracy niewolniczej w zaostrzonej formie (deportacja) w stosunku do obowiązującego powszechnie obowiązku pracy.

Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] E. S. domagał się jej uchylenia jako niezgodnej z prawem oraz przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania.

Skarżący zarzucał : 1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że nie był osobą prześladowaną w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich; 2) naruszenie przepisów proceduralnych , tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a.; 3) sprzeczność zaskarżanej decyzji z wcześniej wydaną z dnia 16 września 2010 r.

W uzasadnieniu skargi wskazywał, że w dniu 4 czerwca 2010 r. Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę Niemiecką - Zarząd Terenowy w N. wydało skarżącemu opinię pozytywną w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego określonego w ustawie o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osobom osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę Niemiecką i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Na podstawie tej opinii skarżący złożył wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia, kierując się także pismem ogólnym nr [...] Przewodniczącego Zarządu Głównego SPP z dnia 29 grudnia 2009 r. L. dz. [...]. Organ odmówił jednak przyznania świadczenia, przy czym obie wydane decyzji wskazują, że dowolnie zmienia on swoje stanowisko. I tak, decyzją z dnia 16 września 2010 r. stwierdzono prześladowanie, ale nie w rozumieniu przepisów ustawy. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. ponownie odmówiono przyznania świadczenia, z uzasadnieniem doznania przez skarżącego represji nie połączonej z pracą niewolniczą w zaostrzonej formie.

Kierownik wydając decyzję nie rozpoznał istoty zagadnienia, które wydawało się oczywiste. Skarżący był przekonany, że organ stosuje art. 7 k.p.a., który stanowi o tym, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Poza tym art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dlatego też skarżący uważał, że odmowna decyzja z dnia 16 września 2010 r. wynikała z tego, że wywiezienie do pracy przymusowej odbyło się w granicach przedwojennego państwa polskiego. Lakoniczność uzasadnienia nie spowodowała u skarżącego innego osądu niż ten, że wywiezienie nie miało miejsce poza granice przedwojennej Polski. O odmiennej interpretacji dowiedział się dopiero z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której to Kierownik Urzędu po raz pierwszy podnosi nowe kwestie nie powoływane wcześniej, nie uzasadniając nie wyjaśniając z naruszeniem art. 8 k.p.a. w sposób dokładny okoliczności faktycznych i prawnych. Sporządzenie uzasadnienie decyzji, które nie pozwala na poznanie motywów rozstrzygnięcia winno skutkować jej uchyleniem, albowiem taka decyzja nie może podlegać kontroli i nie jest możliwe ocenienie jej legalności. W sprawie niniejszej organ nie wyjaśnił dlaczego przyjął, że skarżący doznał prześladowań, a w drugiej decyzji nie uznał, że praca świadczona w [...] nie wynikała z deportacji "w stosunku do obowiązującego powszechnie obowiązku pracy". Na tę okoliczność Kierownik poza ogólnym sformułowaniem nie powołał się na żadne uregulowanie prawne, a zatem oczywistym jest, że uzasadnienie takie jako wadliwe nie może zostać poddane kontroli. Nie znając poza ogólnikami rzeczywistych powodów wydania decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z tytułu deportacji do pracy przymusowej skarżący nie mógł odnieść się merytorycznie do decyzji. Nadto, tak prezentowane stanowisko należy uznać za dowolne i nie znajdujące uzasadniania w przepisach.

E. S. zarzucał dalej, że organ nie wziął pod uwagę szeregu okoliczności. W szczególności, skarżący nie podjął pracy dobrowolnie, lecz na skutek przymusu. Dowodem na to jest tak zwana "Jednolita Umowa o Naukę dla terminatorów rzemieślniczych" nr [...], która z umową poza nazwą w realiach okupowanego kraju nie miała nic wspólnego. W dokumencie tym wyraźnie zaznaczono, że istniał przydział z Arbeitsamtu, a podpisujący go nie mieli przecież żadnej możliwości odmówić "zawarcia" takiej "umowy". Przydział z Arbeitsamtu nie wynikał z "obowiązującego powszechnie obowiązku pracy", lecz wiązał się z przymusowym wywiezieniem do pracy do [...], bez zgody i wbrew woli skarżącego, jak również jego matki, przy czym w dniu deportowania do pracy przymusowej E. S. miał skończone zaledwie 15 lat.

Podnosił także, że miejsce przymusowej pracy nie ma znaczenia z powodu powoływanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. [...] znajdowały się bowiem pod okupacją niemiecką.

Skarżący wskazywał, że nie może być dyskryminowany tylko na tej podstawie, że pracę przymusową świadczyłem w zakładzie Polaka, a nie Niemca. O braku dowolności w zatrudnianiu świadczy również pieczęć K. w J., która decydowała z ramienia okupanta i jego urzędów o takiej formie przymusowej pracy, pozbawiając obywateli polskich jakiejkolwiek możliwości wyboru rodzaju zajęcia, miejsca jego wykonywania i miejsca pobytu w tym czasie. Podlegając wywiezieniu z N. jako 15 letnie dziecko skarżony został wyrwany ze swojego środowiska, jak i rozłączony z rodziną. Po zakończeniu okupacji nigdy nie wykonywał zwodu [...], a po skończeniu szkoły [...] w N., aż do przejścia na emeryturę pracował jako [...], dlatego też oczywistym jest, że praca w zakładzie [...] była dla niego przymusowa, wbrew woli, bez jego zgody i wynikała z deportowania poza miasto N. do [...]. Po zakończeniu okupacji hitlerowskiej nigdy nie mieszkał i nie pracował w [...], co też świadczy o przymusowym deportowaniu do pracy przymusowej w [...].

Kierownik Urzędu w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. nie wyjaśnił, dlaczego deportacja z większego miasta (z N.) do mniejszego ([...]) odbyła się poza "obowiązującym powszechnie obowiązkiem pracy". W tym zakresie Skarżący zarzucał, że gdyby taka okoliczność była prawdą, to odbywałby przecież w swoim mieście rodzinnym, gdzie możliwości "pracy" były większe i nie zachodziłaby potrzeba przymusowej zmiany miejsca mojego pobytu na ten czas.

E. S. wskazywał, że jako 8... letni mężczyzna czuje się pokrzywdzony zaskarżaną decyzją, która została wydana bez uwzględnienia realiów okupacji i braku możliwości jakiejkolwiek swobody życia i decydowania o swoim losie przez Polaków w tamtym czasie.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Podniósł, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 grudnia 2009 r. ma charakter zakresowy, bowiem stwierdza niekonstytucyjność przepisów ustawy w zakresie, w jakim pomija się w pojęciu deportacji osoby wywiezione do pracy przymusowej w granicach przedwojennego państwa polskiego. Nadal jednak konieczne jest badanie przesłanki deportacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania skargę należy uznać za zasadną.

Stosownie do art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej , której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przestrzeganie obowiązków organów w zakresie uzasadniania faktycznego decyzji ma też ścisły związek z przyjętą w art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów, która nie może być jednak dowolna. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów i wniosków podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, a odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji.

Wskazane wyżej zasady dotyczą postępowania oraz aktów administracyjnych wydawanych przez organ pierwszej i drugiej instancji, jak również sytuacji, w których kolejna decyzja zapad w na skutek rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podobnie jak postępowania odwoławcze, postępowanie wywołane takim wnioskiem ma pewną specyfikę , która wyraża się w obowiązku dokonania kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz ponownego rozpoznania sprawy rozstrzygniętej. Wyniki tego procesu winny zaś znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej ponownie decyzji.

Zgodnie z treścią art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Realizacja tej zasady wymaga nie tylko odpowiedniego prowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale także takiego motywowania decyzji by przekonać stronę o słuszności wydanego rozstrzygnięcia .

Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy stwierdzić, że żadna z wydanych w sprawie decyzji nie odpowiada wymogom wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa .

I tak, decyzja Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Nr [...] z dnia 16 września 2010 r. pozbawiona jest w istocie uzasadnienie. Za takowe nie mogą bowiem zostać uznane dwa ogólnikowe zadnia, z których pierwsze podaje bliżej nieskonkretyzowaną podstawę rozstrzygania, jaką stanowi art. 2 , zaś drugie wskazuje lakonicznie na zebrany materiał dowody i okoliczność braku podstaw do stosowania powołanego przepisu pomimo doznanych przez stronę prześladowań. Taki sposób orzekania nie pozwala nie tylko na zrozumienie przez wnioskodawcę wydanego rozstrzygnięcia, ale także na kontrolę przeprowadzonego przez organ administracji publicznej procesu decyzyjnego. Nie jest przy tym nawet widomym, czy przepisy mające stanowić materialnoprawną podstawę rozstrzygania zostały zastosowane przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z uwzględnieniem skutków jakie wynikały z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009r., sygn. akt K 49/07( publ. Dz. U. z 2009 r. Nr 220, pod poz. 1734 oraz OTK-A 2009/11/169 ), który orzeczono, że art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395, z 1998 r. Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 28, poz. 257, z 2001 r. Nr 154, poz. 1788, z 2003 r. Nr 110, poz. 1060 oraz z 2005 r. Nr 85, poz. 725) w zakresie, w jakim pomija przesłankę deportacji (wywiezienia) do pracy przymusowej w granicach przedwojennego państwa polskiego, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Wadliwa jest także decyzja Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...]. Stwierdzone uchybienia dotyczą w tym wypadku przede wszystkim uzasadnienia faktycznego, zaś w następstwie tego także dokonanego procesu subsumpcji i jego wyników.

Rozpoznając ponownie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zacytował treść art. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Wskazał prawidłowo na znaczenie jakie dla stosowania powyższej regulacji ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009r., sygn. akt K 49/07, powołując fragment naprowadzający na zakresowy charakter powyższego wyroku oraz brak zastrzeżeń co do samej zasady, aby świadczenia z ustawy otrzymywały tylko te osoby, wobec których obowiązek pracy przymusowej podczas II wojny światowej i tuż po jej zakończeniu przybierał szczególnie dotkliwą formę, tzn. był połączony z wysiedleniem (przymusową zmianą miejsca pobytu) i "wyrwaniem" z dotychczasowego środowiska. Ostatni cytowany fragment zwraca słusznie uwagę na dostrzegane przez Trybunał Konstytucyjny szczególne dolegliwości deportacji ( wywiezienia ), które nie są uzależnione od kryteriów "geograficznych", tzn. przekroczenia granic państwa polskiego.

Wskazane wyżej podstawy prawne orzekania nie zostały jednakże powiązane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z koniecznymi ustaleniami. W szczególności, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie wyjaśnił jakie konkretnie dowody miał na uwadze wydając rozstrzygnięcie, co wynika z treści każdego z nich, oraz w jaki sposób ocenił materiał dowodowy kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Z uzasadnienia decyzji nie wynika także czy E. S. był deportowany (wywieziony) do pracy przymusowej na co najmniej 6 miesięcy w okresie wojny w latach 1939-1945.

W szczególności, nie jest wiadomym gdzie oraz z kim skarżący mieszkał i czym się zajmował przed rozpoczęciem pracy w [...], z jakich przyczyn oraz w jakich okolicznościach podjął tam pracę, na czym ona polegała, w jakich warunkach mieszkał i pracował, a także czy oraz jakie wiązały się z nią dolegliwości.

Bez takich koniecznych ustaleń, a także właściwej oceny dowodów nie jest możliwe stwierdzenie, że skarżący nie spełnia przesłanki określonej w art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Samo wskazania, że strona pracowała w miejscowości [...], w zakładzie [...] J. Z., obywatela polskiego nie nawiązuje ani do treści przepisu, ani zawartej w uzasadnieniu jego wykładni, jak również pozwala na uznanie, że doszło do rozpoznania istoty sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego.

Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych. Wskazane wyżej uchybienia proceduralne stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Nr [...] z dnia 16 września 2010 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego. Taka kontrola, następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu ( por. wyrok NSA z 10.02.1981r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia, WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ), zaś w sprawie niniejszej z uwagi na uprzednio wskazane wady obu decyzji jest ona bezprzedmiotowa.

Mając powyższe na uwadze, uznając iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Rzeczą organu administracji publicznej przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie wydanie stosownego rozstrzygnięcie po wyeliminowaniu wytkniętych uchybień .