Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1746/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art.38 ust.1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz NSA Anna Łukaszewska-Macioch Protokolant specjalista Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy Zakrzew od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 100/11 w sprawie ze skargi M.S. na zarządzenie Wójta Gminy Zakrzew z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora szkoły 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od M.S. na rzecz Wójta Gminy Zakrzew kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 100/11 uwzględniając skargę M. S. stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy Z. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] o odwołaniu skarżącej z funkcji dyrektora szkoły.

Sąd przytoczył uzasadnienie zarządzenia Wójta Gminy w Z., w którym stwierdzono, że [...] września 2010 r. do Urzędu Gminy wpłynęło pismo Rady Pedagogicznej Publicznej Szkoły Podstawowej w W., informujące o wystąpieniu z wnioskiem o odwołanie M. S. z funkcji dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w W..

W wyniku przeprowadzonej kontroli w dniu [...] sierpnia 2010 r. potwierdziły się zarzuty zawarte we wniosku Rady, gdyż stwierdzono następujące nieprawidłowości: brak prawie wszystkich regulaminów w szkole jak: Rady Pedagogicznej, samorządu uczniowskiego, przyznawania nagród, przyznawania dodatku motywacyjnego, Rady Rodziców, wynagradzania pracowników niebędących nauczycielami, przyznawania środków na dofinansowanie dokształcania nauczycieli, przyznawania świadczeń pomocy zdrowotnej dla nauczycieli, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, brak księgi zastępstw, dopuszczanie do pracy nauczycieli, którzy nie posiadali aktualnych zaświadczeń lekarskich orzekających o zdolności do wykonywania pracy nauczyciela, nieprowadzenie na bieżąco akt osobowych pracowników.

Nadto stwierdzono nieprzestrzeganie przez dyrektora przepisów ustawy o ochronie danych osobowych; w dokumentacji szkolnej brak jest jakichkolwiek dokumentów w tym zakresie, a prowadzone zbiory danych osobowych nie zostały zgłoszone do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Stwierdzono także brak upoważnień dla pracowników do przetwarzania danych w zbiorach danych osobowych, brak wymaganych instrukcji przetwarzania danych osobowych oraz polityki bezpieczeństwa w zakresie danych osobowych.

W chwili kontroli w szkole brak było protokołów z posiedzeń Rady Pedagogicznej. Wystąpieniem pokontrolnym dyrektor szkoły została wezwana do przedstawienia księgi protokołów w terminie 7 dni od otrzymania wystąpienia. Termin upłynął bezskutecznie [...] września 2010 r. Zalecenie nie zostało więc wykonane.

Niewłaściwie dokumentowano posiedzenia Rady Pedagogicznej. Jak wynika z ustaleń Rady Pedagogicznej jej posiedzenia udokumentowane są do [...] czerwca 2009 r. oraz od [...] lutego 2010 r. – do odbywanych na bieżąco. Wśród niezaprotokołowanych posiedzeń jest posiedzenie klasyfikacyjne za rok szkolny [...]. Według tych ustaleń na posiedzeniach Rady Pedagogicznej odbytych w dniach [...] września 2010 r. i [...] września 2010 r. – 3 posiedzenia Rady Pedagogicznej, z których ujawniono protokóły – nie odbyły się. Może to świadczyć o nierzetelności tej dokumentacji, wręcz o prawdopodobnym fałszowaniu dokumentacji szkoły. Z ustaleń wynika, że nie odbywały się posiedzenia Rady Pedagogicznej w dniach [...] lutego 2010 r., [...] kwietnia 2010 r. oraz [...] maja 2010 r. Potwierdzono również fakt braku zbioru uchwał podejmowanych przez Radę Pedagogiczną – brak księgi uchwał.

Nadto organ wskazał, że pismem, które wpłynęło do Urzędu Gminy w dniu [...] września 2010 r. dyrektor szkoły poinformowała Wójta Gminy o wykonaniu wszystkich zaleceń pokontrolnych, zgodnie z wystąpieniem pokontrolnym odebranym [...] września 2010 r. Pomimo oświadczenia zawartego w tym piśmie, organ stwierdził brak protokółów z posiedzeń Rady Pedagogicznej od [...] czerwca 2009 r. do [...] lutego 2010 r.

Dodatkowo organ powołał się na ustalenia Delegatury Kuratorium Oświaty, z których wynika, że dyrektor niewłaściwie prowadzi dokumentację czynności związanych z odbywaniem stażu nauczyciela kontraktowego. Organ stwierdził również brak współpracy dyrektora z Radą Pedagogiczną, która nie może korzystać ze swoich ustawowych kompetencji, w tym nie może opiniować przydziału nauczycielom szkoły prac i zajęć w ramach wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatkowo płatnych zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, tygodniowego rozkładu zajęć oraz projektu planu finansowego szkoły.

Wójt powołał się na to, że w dniu [...] października 2010 r. uzyskał informację o prawdopodobnym sfałszowania podpisów nauczycieli na protokole z posiedzenia szkolnej komisji ds. dofinansowania do form doskonalenia zawodowego, w celu uzyskania przez dyrektor S. dofinansowania do kursu kwalifikacyjnego pod nazwą "Wychowanie do życia w rodzinie", zakończonego w 2010 r. O wyjaśnienie tej sprawy Wójt zwrócił się do Prokuratora Rejonowego w Radomiu.

Reasumując organ stwierdził, że wyżej opisane uchybienia służbowe, stwierdzone fakty, a także braki w dokumentacji szkolnej uzasadniają odwołanie M. S. z funkcji dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w W. w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Stanowią one szczególnie uzasadnione okoliczności, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Dodatkowo organ wskazał, że decyzja o odwołaniu M. S. z funkcji dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w W. została podjęta po uzyskaniu pozytywnej opinii Mazowieckiego Kuratora Oświaty w Warszawie – w sprawie powyższej.

Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. M. S. wezwała Wójta Gminy Z. do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie zarządzenia w sprawie odwołania jej z funkcji dyrektora szkoły, gdyż w jej ocenie nie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Podniosła, że pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków" powinno być rozumiane wąsko. Oznacza ono bowiem takie sytuacje, w których nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności z uwagi na zagrożenie interesu publicznego, a nadto musi być ono przy tym na tyle istotne, iż nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę.

Wobec nieudzielenia odpowiedzi przez organ w terminie 30 dni, M. S. pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na zarządzenie Wójta Gminy Z. z [...] października 2010 r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Podniosła, że wskazane w uzasadnieniu zarządzenia nr [...] uchybienia zostały powielone z protokołu kontroli dokumentacji szkolnej przeprowadzonej z upoważnienia Wójta Gminy Z. przez Sekretarza Gminy i zostały usunięte poza uzupełnieniem protokołów z 3 rad pedagogicznych (odmowa sporządzenia przez nauczycieli wyznaczonych do protokołowania rady, mimo zaleceń pokontrolnych organu prowadzącego), o czym poinformowała organ prowadzący szkołę w odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne z dnia [...] sierpnia 2010 r., pismem z dnia [...] września 2010 r. Podniosła, że za stwierdzone podczas kontroli uchybienia w funkcjonowaniu kierowanej przez nią szkoły wskazane w wystąpieniu pokontrolnym, Wójt Gminy Z. cofnął jej dodatek motywacyjny. Zarzuciła również, że zarządzenie Wójta, wbrew przepisowi art. 107 k.p.a., nie zawiera pouczenia, czy i w jakim trybie służy od niego odwołanie.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Z. wniósł o jej oddalenie, gdyż zaskarżone zarządzenie jest zgodne z prawem, zaś organ nadzoru – Wojewoda Mazowiecki – któremu je przesłano, nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania nadzorczego. Dodatkowo organ wyjaśnił, że wskutek okoliczności, które legły u podstaw wydania zaskarżonego zarządzenia, zawiadomił Prokuraturę Rejonową o możliwości popełnienia przestępstwa przez skarżącą w związku z pełnioną funkcją dyrektora szkoły. Postępowanie przygotowawcze trwa.

Uwzględniając skargę Sąd dopatrzył się w zaskarżonym zarządzeniu naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) mającego wpływ na wynik sprawy.

Podstawę prawną wydania zaskarżonego zarządzenia Wójta Gminy Z. stanowi art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Powołany przepis daje organowi możliwość odwołania nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły w czasie roku szkolnego, jeżeli zostały spełnione łącznie dwie przesłanki:

1) zachodzą przypadki szczególnie uzasadnione;

2) kurator oświaty, wyraził pozytywną opinię w kwestii odwołania.

Sąd powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym niekwestionowany jest pogląd, że przewidziana w tej normie prawnej regulacja jest wyjątkowa, a w przyjęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków", stanowiących podstawę odwołania nauczyciela z funkcji dyrektora, nie mieści się każde naruszenie prawa przez tę osobę, zaś organ odwołujący dyrektora w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty winien się kierować tutaj przesłankami określonymi w art. 52 Kodeksu pracy.

Wskazanymi przez Wójta w zarządzeniu przyczynami odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora są:

1) przegłosowany wniosek rady pedagogicznej (votum nieufności);

2) nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły (brak regulaminów, brak protokołów posiedzeń rad pedagogicznych);

3) podejrzenie sfałszowania podpisów nauczycieli na protokołach komisji ds. dofinansowania (podejrzenie popełnienia przestępstwa).

W odniesieniu do powodów wymienionych w punkcie 1–2 zarządzenia, w ocenie Sądu nie są to okoliczności, które można by zakwalifikować jako "szczególnie uzasadnione przypadki" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, a powinny raczej stanowić przesłankę negatywnej oceny na podstawie art. 34a ust. 2 ustawy o systemie oświaty i ewentualnego dalszego odwołania w innym trybie.

W ocenie Sądu podejrzenie popełnienia przestępstwa sfałszowania podpisów nauczycieli na dokumentach urzędowych (protokołach) mogłoby być podstawą odwołania, jeżeli by spełniało przesłanki z art. 52 Kodeksu pracy, tj. oczywistość popełnienia przestępstwa albo stwierdzenie jego popełnienia prawomocnym skazującym wyrokiem sądowym. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie karne (dochodzenie) w tej sprawie jest dopiero prowadzone przez Policję. W tej sytuacji ta przesłanka też nie spełnia warunków art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. P.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wójt Gminy Z., prawidłowo reprezentowany i zaskarżając wyrok w całości zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia,

2) naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie zastosowanie błędnej wykładni art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażającej się w uznaniu, że w sprawie nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" dający uprawnienie do odwołania dyrektora.

Skarga kasacyjna wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ew. uchylenie wyroku, rozpoznanie skargi i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd powinien przeprowadzić kontrolę w zakresie procedury (ta nie wykazała żadnych uchybień), a następnie potwierdzić (lub nie) czy przyczyny podane w uzasadnieniu są prawdziwe, a następnie czy to one były rzeczywistym motywem odwołania oraz czy oprócz wymienionych w uzasadnieniu istniały inne przyczyny odwołania.

Zdaniem organu odwołanie dyrektora nastąpiło wskutek stwierdzenia wielu uchybień merytorycznych, dyskwalifikujących tę osobę do dalszego zajmowania stanowiska, jak również wskutek uprawdopodobnienia sfałszowania podpisów innych osób i wyłudzenia dofinansowania dla siebie, co powoduje natychmiastową utratę zaufania organu do osoby pełniącej funkcję publiczną.

Sąd nie zebrał żadnych dowodów na poparcie przyjętych tez, zaś swoje rozstrzygniecie wywodzi jedynie z przekonania, iż nie zachodzi w sprawie uzasadniony przypadek.

Według skarżącego organu na podstawie wnioskowania a contrario z uzasadnienia WSA organ powinien "tolerować" niewłaściwe zachowanie dyrektora, ponosząc przy tym skutki finansowe jego działań, gdyż tylko wyjątkowej rangi uchybienia (może mierzone rozmiarem szkód?) mogą być podstawą odwołania z funkcji w trybie natychmiastowym.

W takim wypadku i przy takiej interpretacji użyte w ustawie określenie "szczególnie uzasadnione przypadki" nabrałyby specyficznego i metafizycznego znaczenia, każąc przyjąć za dobrą monetę każde działanie dyrektora, które nie mieści się w przesłankach rozwiązania z nim stosunku pracy na podstawie art. 52 Kodeksu pracy, (z resztą pogląd taki został wyrażony w uzasadnieniu Sądu strona 6). Sąd w swym uzasadnieniu nie użył żadnej argumentacji na poparcie swej oceny, poprzestał jedynie na krytyce omawianego przypadku odwołania. Jeżeli zaś wyraża pogląd przeciwny od pracodawcy w przedmiotowej sprawie, czy zachodził szczególny przypadek uzasadniający konieczność odwołania i ocenia go, to winien był pogląd przeciwny uzasadnić. A tego Sąd nie uczynił.

Z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Warszawie, z 1 września 2010 r. sygn. I OSK 933/10 wynika, iż "Pojęcie szczególnie uzasadnionych przypadków, które mogą być podstawą odwołania dyrektora placówki ze stanowiska w trakcie roku szkolnego, należy interpretować wąsko.

Ustawa o systemie oświaty posługuje się zarówno pojęciem "uzasadniony przypadek", jak i "szczególnie uzasadniony przypadek". To oznacza, że nie jest to rozróżnienie przypadkowe.

Zdaniem organu w sprawach administracyjnych nie można stosować Kodeksu pracy i utożsamiać pojęcia szczególnie uzasadnionego przypadku z ciężkim naruszeniem obowiązków pracowniczych.

Naruszenie prawa przez dyrektora musi być na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę. Uznanie organu w przedmiocie odwołania dyrektora w trakcie roku szkolnego nie może mieć charakteru dowolnego i arbitralnego. Okoliczności te muszą być dowiedzione w stosownym postępowaniu poprzedzającym podjęcie zarządzenia oraz uargumentowane w jego uzasadnieniu."

Wyżej wymienione cytaty z uzasadnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego wyraźnie potwierdzają rozumienie pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek".

Krytyka skarżonego wyroku oparta jest na zarzucie braku wnikliwiej oceny działań podjętych w toku postępowania Wójta, zakończonego wydaniem zarządzenia odwołującego. Wyrok ten przywołuje na poparcie swego rozstrzygnięcia szereg uzasadnień innych wyroków, tak jakby, a priori, zakładał brak właściwego rozumienia przez organ gminy zastosowanej podstawy prawnej przez ten organ. Tymczasem wskazana w uzasadnieniu praktyka orzecznictwa nie może sama z siebie dyskredytować zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty – w przedmiotowej sprawie.

Organ odwołujący dokonał własnej interpretacji tego przepisu nie sprzecznego z powyższą praktyką orzeczniczą, wskazując, że ciąg zdarzeń z udziałem byłej dyrektor szkoły, szczegółowo opisany w uzasadnieniu do zarządzenia (ustawodawca nie obliguje do sporządzania uzasadnienia zarządzenia żadnym przepisem), był w jego ocenie owym "szczególnie uzasadnionym przypadkiem", bowiem dyrektor publicznej szkoły to bez wątpienia osoba publiczna, której "mniej wolno", niż "zwykłemu śmiertelnikowi".

Sąd, rozpoznając pobieżnie sprawę, nie zwrócił uwagi na następujące okoliczności:

1) zarządzenie wydano po złożeniu wniosku przez Radę Pedagogiczną,

2) decyzja Wójta uzyskała pozytywną opinię Mazowieckiego Kuratora Oświaty, a opinia wydana została po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego przez organ nadzoru pedagogicznego – jedyny uprawniony do merytorycznej oceny uchybień służbowych nauczycieli,

3) sprawę sfałszowania podpisów na protokole przyznania dofinansowania dokształcania – skierowano do Prokuratury; nauczyciele, których podrobiono podpisy, złożyli oświadczenia w tej sprawie na piśmie oraz zostali później przesłuchani przez prokuratora, podtrzymując swoje wcześniejsze oświadczenia,

4) funkcja dyrektora to funkcja publiczna oraz zaufania publicznego,

5) zachodziła konieczność natychmiastowego przerwania czynności M. S. jako dyrektora – z uwagi na zagrożenie interesu publicznego. Osobą pełniąca funkcję publiczną powinna cieszyć się zaufaniem przełożonych; swoimi działaniami, a w szczególności sfałszowaniem dokumentów i wyłudzeniem publicznych pieniędzy popełniła czyny, które spowodowały utratę zaufania przełożonego (koniecznego na takim stanowisku), skutkując decyzją, o natychmiastowym odwołaniu. Nie ma tu żadnego znaczenia, że postępowanie jest dopiero prowadzone przez Policję, a "oczywistość popełnienia przestępstwa" – to stwierdzenie tego dopiero w prawomocnym, skazującym wyroku sądowym. Nie ma to nic wspólnego z normalnym pojmowaniem pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek", a interpretacja Sądu jest właśnie przekroczeniem granic normalnego rozumienia i oceny tego typu zdarzeń,

6) oprócz stwierdzonych uchybień dopuściła się M. S. w celu wyłudzenia środków publicznych Gminy Z.,

7) zarządzenie zostało przesłane organowi nadzoru – Wojewodzie Mazowieckiemu, który nie znalazł podstaw do wszczynania postępowania nadzorczego,

8) Wójt nie akceptował, do wypłaty dofinansowania dla M. S., która podpisała dokument do wypłaty sama. Na liście figuruje podpis dyrektora i głównego księgowego placówek oświatowych.

Sąd tych okoliczności nie zauważył i nie odniósł się do tego w swych ustaleniach stanu faktycznego w sposób adekwatny do ocenianego zdarzenia.

Powyżej przytoczone okoliczności wskazują, że po stronie organu odwołującego istniały wystarczające przesłanki do podjęcia decyzji o odwołaniu dyrektora w oparciu o art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Oznaczały one bowiem sytuację utraty zaufania przełożonego do podwładnego i to w takim rozmiarze, który uniemożliwia dalsze kierowanie przez niego szkołą publiczną (fałszerstwo dokumentów – ewidentne, wyłudzenie pieniędzy publicznych – ewidentne). Przy tym zważyć należy, że odwołany dyrektor nie traci pracy, a jako nauczyciel – wraca do pełnienia obowiązków nauczyciela dyplomowanego.

Zdaniem skarżącego organu orzeczenie jest dalece nietrafne i zostało oparte na zbyt lakonicznym uzasadnieniu. Sąd przypisał sobie rolę nieomylnego arbitra i to arbitra, który ocenia na swój sposób (zdaniem skarżącego – nieuprawniony) przepis prawa materialnego i jego konkretne zastosowanie, nie wskazując żadnych materialnoprawnych przesłanek swojej "interpretacji". Sąd Administracyjny nie może przypisywać sobie roli Sądu Pracy, ocenę zasadności zastosowanej przez organ podstawy prawnej odwołania musi dokonać w odniesieniu do wskazanych w zaskarżonym zarządzeniu przesłanek zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Zamiast tego dokonał bez żadnej merytorycznej argumentacji oceny, iż po zapoznaniu się z materiałami sprawy nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". W miejsce brakującej argumentacji na uzasadnienie swych twierdzeń przytacza dotychczasowe orzecznictwo na tle tego przepisu, sprawiając jedynie wrażenie dogłębnego uzasadnienia. Ocena tego faktu, na gruncie prawa oświatowego i orzecznictwa w tym zakresie innych sadów administracyjnych, prowadzi do wniosku, że WSA kompletnie zbagatelizował sprawę, podczas gdy inne sądy uzasadnienie motywów swego rozstrzygnięcia przedstawiają dogłębnie – na kilku stronach tekstu.

Powyższe uzasadnia naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a.

W uzasadnieniu Sądu, poza błędną argumentacją, iż uchybienia działań dyrektora szkoły muszą odpowiadać ciężkim naruszeniom obowiązków pracownika według art. 52 Kodeksu pracy, nie można doszukać się argumentów przekonujących o niezasadności odwołania dyrektora. Oczywistość, iż "szczególnie uzasadnione przypadki" należy interpretować wąsko nie może uzasadniać braku odpowiedzi – dlaczego nie zachodzi w sprawie taki przypadek.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna Wójta Gminy zawiera uzasadnione podstawy.

Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, jak tego wymaga przepis art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazany w skardze kasacyjnej, jako naruszony przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. wymienia konieczne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie wyroku winno opierać się na ustaleniach faktycznych dokonanych przez organ, w razie potrzeby uzupełnionych przez Sąd, a jednocześnie odzwierciedlać proces dokonywania kontroli zaskarżonego aktu przez Sąd administracyjny, prowadzący do wydania rozstrzygnięcia. Ponadto winna istnieć ścisła korelacja pomiędzy zgromadzonym materiałem dowodowym, stanowiącym podstawę do przyjęcia przez Sąd określonego stanu faktycznego, a zastosowaną normą prawną utożsamianą z podstawą wyrokowania.

Dokonana w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonego zarządzenia Wójta Gminy budzi poważne zastrzeżenia.

Swe ustalenia Sąd oparł głównie na treści zarządzenia z dnia [...] października 2010 r. nr [...], opisującego uchybienia w pracy dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w W.. W aktach brak jest protokołów z kontroli przeprowadzonej przez Sekretarza Gminy oraz z kontroli dokonanej w tejże placówce przez Delegaturę Kuratorium Oświaty i wystąpień pokontrolnych. Nie załączono do akt wyjaśnień dyrektora M. S. udzielanych w trakcie, czy też po zakończeniu kontroli oraz informacji o wykonaniu zaleceń pokontrolnych.

Znajdujące się w aktach pismo Rady Pedagogicznej oraz oświadczenia nauczycieli nie mogą być uznane za materiał wystarczający do wyrokowania w tej sprawie. Nie można także oprzeć podstawy faktycznej wyroku na treści zarządzenia, gdyż jest to akt poddany kontroli sądu. Sąd kontrolując zaskarżony akt winien zatem dokonać oceny, czy treść zarządzenia znajduje pełne uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy.

Przyjmując, iż uchybienia M. S. w zakresie organizowania i kierowania pracą szkoły nie mieszczą się w przesłankach ustawowych wymienionych w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty Sąd nie poczynił żadnych ustaleń uzasadniających takie stanowisko. Tymczasem w odpowiedzi na skargę organu wynikało, iż wskutek podejrzenia popełnienia przestępstwa przez dyrektora szkoły zawiadomiono o tym Prokuraturę Rejonową. Ze względu na datę wyrokowania i upływ ponad pół roku czasu istniała możliwość ustalenia w jaki sposób zostało zakończone postępowanie karne prowadzone przeciwko M. S.. Z możliwości tej, z naruszeniem przepisów art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a., Sąd nie skorzystał z góry zakładając, iż ten przypisany skarżącej delikt nie mieści się w przesłance, o której stanowi art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.

Zasadnie skarga kasacyjna zarzuca zaskarżonemu wyrokowi, iż Sąd nie przeprowadził żadnych dowodów i nie uzasadnił przekonywująco dlaczego w niniejszej sprawie nie mógł zachodzić szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na odwołanie z funkcji dyrektora bez wypowiedzenia w trakcie roku szkolnego.

Poważne braki w materiale dowodowym sprawy i pominięcie przez Sąd możliwości jego uzupełnienia świadczą o wadliwie dokonanej kontroli legalności zaskarżonego zarządzenia.

W takiej sytuacji kiedy postępowanie dowodowe dotknięte jest poważnymi wadami nie jest możliwa ocena stosowania prawa materialnego. Dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego umożliwia subsumcję normy prawnej pod ustalony stan faktyczny w danej sprawie.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadny zarzutu naruszenia prawa materialnego przez zastosowanie błędnej wykładni art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Powyższy zarzut na tle okoliczności tej sprawy został zgłoszony przedwcześnie, ponadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazuje się na elementy świadczące raczej o wadliwym stosowaniu prawa materialnego. Nieprawidłowo także zarzut naruszenia prawa materialnego połączono z naruszeniem przepisów postępowania prze przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów.

Uznając za zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzupełni akta sprawy o brakujące materiały z kontroli, wystąpienia pokontrolne i wyjaśnienia skarżącej oraz ustali w jaki sposób zostało zakończone postępowanie karne prowadzone przeciwko M. S. i dopiero wówczas oceni legalność zaskarżonego zarządzenia Wójta Gminy Z.. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a. uznając zasądzoną kwotę za współmierną do poniesionych kosztów postępowania i udziału pełnomocnika w sprawie.