Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1047/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 48 ust. 1 , 2, i 3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Paweł Darmoń (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2016 r. przy udziale D.J. - Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. [...] sprawy ze skargi T.P. i K.P. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 8 czerwca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. decyzją z dnia 17 lutego 2014r. nr [...] znak: [...] nakazał inwestorowi: T.P. dokonać rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalno-usługowego (zakład stolarski) o funkcji garażowo-gospodarczej o wymiarach w rzucie 5,5 x 8,7 m zlokalizowanej od strony wschodniej budynku na dz. nr ewid. [...] położonej w miejscowości O.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r. poz. 1409 ze zm.)

Po rozpatrzeniu odwołania T.P. oraz zleceniu organowi I instancji dodatkowego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 8 czerwca 2015 r., znak [...] uchylił powyższą decyzję w całości i na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał inwestorowi T.P.

I. dokonać rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalno-usługowego o funkcji garażowo-gospodarczej o wymiarach w rzucie 5,5 x 8,7 m zlokalizowanej od strony wschodniej budynku na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości O. ,

II. o wykonaniu rozbiórki należy pisemnie powiadomić Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w N.

W uzasadnieniu decyzji przypomniano, że przedmiotem postępowania prowadzonego przed organem I instancji była legalność robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalno-usługowego (zakład stolarski) o część garażowo-gospodarczą o wymiarach w rzucie 5,5 x 8,7 m zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...] położonej w miejscowości O.

W dniu 18.07.2013r. zostały przeprowadzone oględziny (vide: karty [...] akt znak: [...]) podczas których ustalono, że "Na posesji w miejscowości O. na dz. nr ewid. [...] stwierdzono wzniesienie części garażowej bezpośrednio przy ścianie wschodniej budynku mieszkalno-usługowego. Rozbudowana część budynku posiada wymiary jak na szkicu sytuacyjnym. Ściany murowane z pustaka PGS. Od strony północnej kontrolowanej rozbudowy brama garażowa. Od wschodu 2 okna, od południa drzwi wejściowe. Dach jednospadowy kryty blachą trapezową. W narożu budynku oraz w obrębie nadproża widoczne pęknięcia pustaka. Wnętrze rozbudowanej części budynku niedostępne do kontroli (...) Przez okno widoczny był garażowany samochód'. W ramach uzupełniającego postępowania dowodowego pozyskano m.in. protokół z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 01.07.2014 r. w którym jest zapisane cyt.: stwierdzono wykonanie nowej części z pustaków PGS. Stara część czyli budynek mieszkalno usługowy wykonany został z pustaków żużlowych". Natomiast w dniu 19.03.2015 r. dokonano oględzin obiektu od wewnątrz, podczas których ustalono: "Wymiary wnętrza garażu to 8,25 x 5,25m. Wnętrze wykończone posiada tynki, strop podwieszony z okładziną z płyt g-ka. W środku rozpiętości pomieszczenia widoczna belka żelbetowa oparta na ścianie istniejącego budynku mieszkalno-usługowego oraz na ścianie wschodniej części garażowej (...) podczas kontroli stwierdzono, że nie ma bezpośredniego połączenia części garażowej z istniejącym budynkiem mieszkalno-usługowym. Na ścianie rozdzielającej istniejący budynek z częścią garażową zamontowane są płyty OSB".

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że inwestor T.P. legitymuje się ostateczną decyzją Wójta Gminy N. z dnia 27.05.1994r. znak:[...] "w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego /zakład stolarski/".

T.P. pismem z dnia 02.01.2004 r. powiadomił w dniu 16.02.2004r. PINB w N. o zakończeniu budowy i zamiarze użytkowania obiektu. W powyższych aktach dotyczących zawiadomienia o zakończeniu budowy znajduje się kopia mapy inwentaryzacji powykonawczej sporządzonej dnia 30 września 2003 r. Analiza porównawcza w/w mapy sytuacyjnej dla celów sądowych z dnia 25.10.2010r. (do sprawy sygn. akt [...], karty [...] akt znak: [...]) wskazuje, że przedmiotowy garaż powstał pomiędzy 2004 i 2010 r. Z zeznań świadka K.K. złożonych w dniu 12.01.2015 r. pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań wynika natomiast, że T.P. przystąpił do wykonania rozbudowy przedmiotowego budynku "około 5-6 lat temu" (vide: karta [...] akt znak: [...]). PINB w N. pismem z dnia 26.11.2012 r. znak: [...] wezwał T.P. do przedłożenia dokumentów dotyczących legalności robót budowlanych dotyczących budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] (vide: karta [...] znak: [...]). Zgodnie z treścią art. 63 Pr. bud. właściciel lub zarządcą obiektu budowlanego jest obowiązany przechowywać przez okres istnienia obiektu dokumenty, o których mowa w art. 60 (t.j. dokumentację budowy i dokumentację powykonawczą) oraz opracowania projektowe i dokumenty techniczne robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania. Analiza akt sprawy w tym dokumentów przedłożonych w PINB w N. w dniu 04.12.2012 r. wskazuje, że T.P. nie legitymuje się pozwoleniem na wykonywanie robót związanych z rozbudową przedmiotowego obiektu. Stwierdzony przez organ I instancji stan samowoli budowlanej nie był kwestionowany przez żadną ze stron postępowania.

Dalej stwierdzono, że co do zasady taki stan faktyczny skutkuje obowiązkiem wydania nakazu rozbiórki przez organ nadzoru budowlanego. Jednakże ustawodawca w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego zobowiązuje organy nadzoru budowlanego do wydania postanowienia w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego i umożliwienia inwestorowi zalegalizowanie wykonanych samowolnie robót budowlanych, o ile roboty te są zgodne z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami technicznymi. Nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji.

Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej szczegółowo zostały określone w ustępie 2 artykułu 48 Prawa budowlanego i obejmują:

← zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,

← brak naruszenia przepisów, w tym zwłaszcza techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Rozpoczynając procedurę legalizacji budynku, organ postanowieniem nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego z tym, że do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Postanowieniem z dnia 12.09.2013 r. nr [...] znak: [...] (karty [...] akt znak:[...]) PINB w N. działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Pr. bud. nakazał inwestorowi: T.P. wstrzymanie robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalno-usługowego (zakład stolarski) o część garażowo-gospodarczą o wymiarach w rzucie 5,5 x 8,7 m zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...] położonej w miejscowości O. , oraz nałożył obowiązek przedłożenia

I. zaświadczenia o zgodności rozbudowy budynku na dz, nr ewid. [...] położonej w miejscowości O. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. obszar O. ,

II. dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (...), tj.: Art. 33 ust. 2:

1) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 (zaświadczenie wydane przez właściwą izbę samorządu zawodowego) aktualnym na dzień opracowania projektu;

2) aktualnego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

w terminie do dnia 31 grudnia 2013r.

III. nie wprowadzono obowiązku wykonania niezbędnych zabezpieczeń terenu budowy".

W dniu 11.10.2013 r. na dziennik podawczy PINB w N. wpłynęło pismo z dnia 09.10.2013 r. w którym T.P. zwrócił się "o określenie wysokości opłaty legalizacyjnej za część garażowo-gospodarczą zlokalizowaną na działce nr ewid. [...] w O. w przypadku jej legalizacji". Wobec powyższego PINB w N. pismem z dnia 17.10.2013r. znak: [...] w oparciu o art. 9 Kpa poinformował T.P. o wysokości opłaty legalizacyjnej (vide: karta [...]\ akt znak: [...] ).

W wyznaczonym terminie inwestor – T.P. nie przedłożył dokumentów żądanych postanowieniem z dnia 12.09.2013 r. nr [...] znak: [...] , ani nie zwrócił się o wydłużenie wyznaczonego terminu przedłożenia żądanych dokumentów. Wobec powyższego stosownie do treści art. 48 ust. 4 Pr. bud. ma zastosowanie art. 48 ust. 1 Pr. bud. zgodnie z którym "Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę".

Rozpatrując ponownie sprawę MWINB w K. stwierdził, że organ I instancji zastosował prawidłowe przepisy prawa budowlanego.

W toku postępowania odwoławczego na podstawie wpisów w treści księgi wieczystej nr [...] , Mapy uzupełniającej z projektem podziału oraz treści decyzji Wójta Gminy N. z dnia 09.02.2015 r. znak: [...] ustalono, że działka nr [...] w miejscowości O. w N. została podzielona na działki o nr [...] i [...] . Budynek mieszkalny wraz z dobudowaną częścią garażowo-gospodarczą, której dotyczy niniejsze postępowanie znajdują się na działce nr [...] w miejscowości O. (vide: karty [...] akt znak: [...] ). W związku z powyższym zachodzi konieczność uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenia o nakazie rozbiórki wraz z wskazaniem aktualnego oznaczenia działki na której dokonano samowolnych robót budowlanych. Osobą zobowiązaną do rozbiórki jest T.P. który jak wynika z akt sprawy, w tym protokołu z dnia 04.12.2012r. (vide: karta 25 akt znak: [...] ) był inwestorem wykonanych robót budowlanych.

Jako krąg stron postępowania w niniejszej sprawie uznano inwestora wybudowanego obiektu T.P. który jest także współwłaścicielem działki nr [...] w miejscowości O. (vide: K.W. nr [...] - publ. strona internetowa Ministerstwa Sprawiedliwości). Status strony przysługuje także K.P. jako współwłaścicielowi działki nr [...] oraz z uwagi na usytuowanie w/w dobudowy w bliskiej odległości od granicy z działką nr [...] S.A. jako właścicielowi sąsiedniej działki nr [...] (vide: [...]). S.A. w niniejszym postępowaniu działa przez pełnomocnika K.K. (vide: pełnomocnictwo z dnia 30.04.2013r. - karta [...] akt znak: [...] ).

Odnośnie zarzutów zawartych w odwołaniu oraz pismach wnoszonych w trakcie postępowania odwoławczego wyjaśniono, że subiektywne odczucie wadliwości decyzji, krzywdy, stronniczości i niezgody z prawdą nie może być podstawą do uchylenia obowiązku rozbiórki. Inwestor miał możliwość dokonania legalizacji samowolnych robót budowlanych, z której to możliwości nie skorzystał.

WINB w K. po zapoznaniu się z zawartymi w odwołaniu zarzutami dotyczącymi niedokładnego przeprowadzenia postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a. zlecił uzupełnienie materiału dowodowego. Wskazywane w odwołaniu błędy organu I instancji zostały naprawione w postępowaniu odwoławczym.

W dniu 19.03.2015 r. dokonano oględzin przedmiotowego obiektu od wewnątrz. Stwierdzony stan potwierdza prawidłową kwalifikację dokonaną w decyzji z dnia 17.02.2014 r. nr [...] znak; [...], iż mamy do czynienia z rozbudową części budynku mieszkalno-usługowego. Na powyższe wskazują ustalenia dotyczące układu konstrukcyjnego dobudowy: "W środku rozpiętości pomieszczenia widoczna belka żelbetowa oparta na ścianie istniejącego budynku mieszkalno-usługowego oraz na ścianie wschodniej części garażowej (...)" oraz fakt, że dobudowa posiada wspólną ścianę z budynkiem mieszkalno-usługowym. Z tych ustaleń wynika, więc że w/w budowa nie może być zakwalifikowana jako samodzielny obiekt.

PINB w N. przed wydaniem zaskarżonej decyzji pismem z dnia 13.01.2014 r. znak: [...] na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Korespondencja kierowana do T.P. oraz K.P. była awizowana w dniach 15.01.2014 r., a następnie w dniu 24.01.2014 r. (vide: zwrotne potwierdzenia odbioru wraz z kopertami - karty [...] akt znak: [...] oraz wydruki z serwisu internetowego Poczty Polskiej dla przesyłek nr [...] i nr [...] ). Stosownie do treści art. 44 § 4 k.p.a. z dniem 29.01.2014 r. nastąpiło tzw. doręczenie zastępcze. Nie stwierdzono wobec powyższego uchybienia w działaniu organu I instancji. Należy także podkreślić, że po uzupełnieniu materiału dowodowego, przed wydaniem niniejszej decyzji, MWINB w K. pismem z dnia 07.05.2015 r. znak:[...] powiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań (vide: karta [...] akt znak: [...]). W dniu 15.05.2015 r. K. i T.P. zapoznali się z aktami sprawy znak [...] oraz aktami organu I instancji, wykonywali zdjęcia i odpisy we własnym zakresie (vide: karta [...] akt znak:[...]. Po wydaniu w/w zawiadomienia K. i T.P. również wypowiedzieli się w niniejszej sprawie w formie pisemnej, a treść uzasadnienia stanowi także odpowiedź na zarzuty wnoszone w trakcie postępowania odwoławczego.

Co do zarzutu T.P. zawartego w piśmie z dnia 11.08.2014 r. "Jeżeli dostanę umowę zlecenie na pomóc w funkcjonowaniu PINB w N. to jak najbardziej wyżej wymienione dokumenty odszukam i postaram się dostarczyć do PINB w N. (...) Artykuł 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, na który PINB w N. się powołuje stanowi, że to organ administracji publicznej, a nie strona postępowania jest zobowiązana w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy", MWINB w K. przytoczył treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dna 08.11.2013 r. sygn. akt II OSK 1291/12 (publ. LEX nr 1421792) cyt.: "Organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Obowiązki te w żaden sposób nie wyłączają wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), niemniej jednak oznaczają, że składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy".

Po dokonaniu analizy akt sprawy nie stwierdzono naruszeń prawa w działaniu pracowników PINB w N. , których wynik mógłby wpłynąć na rozstrzygnięcie w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki. Natomiast jak wynika z akt sprawy PINB w N. pismem z dnia 24.12.2014 r. znak: [...]złożył do Prokuratury Rejonowej w N. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa m.in. naruszenia art. 91 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. poprzez udaremnianie określonych ustawą czynności PINB w N. t.j. uniemożliwianie dostępu do wnętrza rozbudowanej części budynku na działce nr ewid. [...] (poprzedni numer [...]) położonej w miejscowości O. podczas wyznaczonych oględzin i czynności kontrolnych w dniach 18.07.2013 r., 01.07.2014 r. i 07.08.2014 r. (vide: karty [...] akt znak: [...] ).

W postępowaniu dotyczącym rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalno-usługowego (zakład stolarski) o funkcji garażowo-gospodarczej o wymiarach w rzucie 5,5 x 8,7 m zlokalizowanej od strony wschodniej budynku na dz. nr ewid. [...] położonej w miejscowości O. organ odwoławczy nie może wypowiedzieć się co do legalności lub stanu technicznego obiektów znajdujących się na innych działkach w O. oraz sposobu prowadzenia innych postępowań.

Odnośnie zarzutu wydania decyzji w oparciu o dowody zebrane bezprawnie (t.j. protokoły z dnia 19.02.2015r. i 19.03.2015r.) wskazano, że powyższe protokoły zostały sporządzone po wydaniu zaskarżonej decyzji PINB w N. Zarzut strony jest więc niezasadny. Odnosząc się do dowodów gromadzonych przez organ I instancji, przytoczono treść art. 75 § 1 Kpa zgodnie z którym cyt: ,Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny".

MWINB w K. po analizie zarzutów zawartych w odwołaniu oraz w pismach wnoszonych w trakcie postępowania odwoławczego stwierdził, iż stanowią one polemikę z prawidłowo ustalonym stanem faktycznym i nie mają wpływu na wynik postępowania.

Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T.P. i K.P. , zarzucając jej naruszenie następujących przepisów prawa:

1) art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej równiej k.p.a.) w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej równiej p.b.), poprzez zastosowanie dla przedmiotowego obiektu budowlanego trybu z art. 48 ust. 1 p.b. w sytuacji, gdy brak było podstaw do jego zastosowania;

- w sytuacji uznania przez Sąd Administracyjny I instancji, iż zarzut wskazany w pkt 1) jest niezasadny wskazali na naruszenia następujących przepisów prawa:

2) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 3 p.b. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której na skutek wniesionego odwołania decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. nr [...] z dnia 17 lutego 2014 r. winna zostać uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ nadzoru budowlanego I instancji, gdyż bezsprzecznie termin wyznaczony przez PINB w N. postanowieniem z dnia 12 września 2013 r., doręczonym końcem września, był terminem stanowczo za krótkim, gdyż praktyką w działaniach organów nadzoru budowlanego w sytuacji nałożenia na inwestora obowiązków przedłożenia projektów budowlanych wraz z uzgodnieniami jest wyznaczenie terminu co najmniej 6 miesięcznego, stąd działanie PINB w N. polegające na znaczącym skróceniu Inwestorowi okresu, w którym mógł dostarczyć wymaganą dokumentację stanowi przykład naruszenia zasady zaufania do organów władzy publicznej,

3) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez działanie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. poprzez uznanie przez organ II instancji, że braki w materiale dowodowym zgromadzonym przez PINB w K. mogą zostać uzupełnione w trybie art. 136 k.p.a., podczas gdy jak wskazuje treść postanowienia nr [...] MWINB w K. z dnia 5 czerwca 2014 r. okoliczności, które miały zostać ustalone wskazywały na nieprzeprowadzenie przez organ nadzoru budowlanego I instancji postępowania dowodowego w znacznej części, a tego rodzaju uchybienie połączone z ewentualnymi niezwykle drastycznymi skutkami wydanego rozstrzygnięcia dla Skarżących winno skutkować uchyleniem decyzji wydanej przez PINB w N. , gdyż w innym wypadku Skarżący zostają pozbawieni możliwości dwukrotnego rozpatrzenia sprawy przez organy nadzoru budowlanego tj. art. 15 k.p.a.;

4) art. 8 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez zgromadzenie, a tym samym oparcie znaczącej części materiału dowodowego na zeznaniach i oświadczeniach świadków od których uzyskane informacje — chociażby w zakresie terminu realizacji przedmiotowego obiektu — winny zostać skonfrontowane z wiedzą Skarżących, co jest o tyle istotne, że z informacji posiadanych przez MWINB w K. winno wynikać, że pomiędzy poszczególnymi stronami istnieje konflikt, którego przejawem jest ilość prowadzonych postępowań przed organami nadzoru budowlanego, a tego rodzaju okoliczność ma zasadnicze znaczenie dla oceny działań organów administracji publicznej, które opierają wydane rozstrzygnięcie wyłącznie na informacjach uzyskanych od jednej ze skonfliktowanych ze sobą stron z pominięciem próby weryfikacji uzyskanych informacji z twierdzeniami pozostałych uczestników w tym w szczególności Inwestora;

Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji MWINB w K. oraz poprzedzającej ją decyzji PINB w N. z dnia 17 lutego 2014 r. nr [...] z uwagi na fakt, iż również to rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, a także o zasądzenie na rzecz Skarżących kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ nadzoru budowlanego II instancji w trakcie postępowania odwoławczego wydał postanowienie z dnia 5 czerwca 2014 r. nr [...] w oparciu, o które to postanowienie zostały przeprowadzone "uzupełniające czynności dowodowe", których zakres polegał na próbie naprawy braku aktywności PINB w N. , który wydając decyzję z dnia 17 lutego 2014 r. nr [...] oparł wydane rozstrzygnięcie na materiale dowodowym dotkniętym brakami w znaczącej części. W związku z powyższym działaniem, które powinien podjąć MWINB w K. było zamiast wydawania opisanego powyżej postanowienia — uchylenie zaskarżonej decyzji.

Ponadto nakaz rozbiórki jest tak daleko idącą sankcją za nieprzestrzeganie przepisów prawa budowlanego, że powinien być wydana tylko w stanie faktycznym niebudzącym żadnych wątpliwości.

Za szczególne uchybienie organu II instancji należy - zdaniem skarżących - uznać nieprzeprowadzenie w toku postępowania odwoławczego weryfikacji postanowienia wydanego przez PINB w N. w dniu 12 września 2013 r. nr [...] , doręczonego skarżącym końcem września, na mocy którego organ nadzoru budowlanego I instancji wyznaczył Inwestorowi niespełna 2 miesięczny termin do sporządzenia dokumentacji projektowej, uzyskania koniecznych zaświadczeń, co wydaje się działaniem w istocie naruszającym zaufanie do działań organów władzy publicznej, szczególnie jeżeli weźmie się pod uwagę fakt, iż w innych wypadkach przyznaje się inwestorom terminy 6 miesięczne, o czym MWINB w K. winien mieć wiedzę, gdyż termin na wykonania obowiązków ukształtowany wg tej praktyki stanowi możliwy i realny termin do przedłożenia wymaganych dokumentów. Opisane uchybienie ma szczególne znaczenie dla skarżących, gdyż nie mogli oni zaskarżyć w toku postępowania przed PINB w N. postanowienia z dnia 12 września 2013 r.

Zdaniem skarżących przykładem działania organu II instancji z naruszeniem przepisów prawa było oparcie wydanych w sprawie rozstrzygnięć wyłącznie na stanowisku jednej ze stron postępowania, która pozostaje skonfliktowana ze skarżącymi, co stanowi dowód naruszenia przez organy nadzoru budowlanego zasady zaufania do organów władzy publicznej — art. 8 k.p.a.

W ocenie skarżących organy nadzoru budowanego I i II instancji nie podjęły jakichkolwiek ustaleń, czy obiekt budowlany objęty przedmiotowym postępowaniem został wzniesiony w ramach samowoli budowlanej, a nadto czy pozostali współwłaściciele nieruchomości, na której został zrealizowany obiekt wyrażają, zgodę na przeprowadzenie robót budowlanych związanych z nakazem rozbiórki obiektu.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.".

Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad Sąd doszedł do przekonania, że skarga - jako nieuzasadniona musiała podlegać oddaleniu, bowiem jej zarzuty są bezzasadne, natomiast zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Postępowanie administracyjne było prowadzone prawidłowo, z zachowaniem ogólnych zasad postępowania, w szczególności zasady prawdy materialnej. Jego przedmiotem była rozbudowana część budynku mieszkalno – usługowego o funkcji garażowo – gospodarczej o wymiarach 5,5 x 8,7 m zlokalizowanej od strony wschodniej budynku na działce ewid. [...] położonej w miejscowości O.

W toku postępowania odwoławczego prawidłowo ustalono na podstawie dokumentów geodezyjnych aktualny numer działki na której dokonano rozbudowy.

Przeprowadzenie rozbudowy wymagało uzyskania pozwolenia na wykonanie robót związanych z rozbudową obiektu, jednak żadna decyzja w tym względzie nie została wydana. Wobec stwierdzonej samowoli budowlanej prawidłowo wszczęto postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 ust 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89 , poz. 414 z późn. zm.). W dniu 12 września 2013r. wydano postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych zobowiązując do złożenia zaświadczenia o zgodności rozbudowy budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust 2 pkt 1 i 2 prawa budowlanego w terminie do dnia 31 grudnia 2013 r. Wyznaczony termin był adekwatny do wymaganego zakresu uzupełnienia dokumentacji a dopełnienie obowiązków wynikających z postanowienia miało stanowić podstawę do ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej. Skarżący T.P. (inwestor) i K.P. nie zwracali się do organu o przedłużenie wyznaczonego terminu. Nie informowali też o jakichkolwiek przeszkodach w realizacji obowiązku. W piśmie z dnia 9 października 2013 r kierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. inwestor zapytywał jedynie o ewentualną wysokość opłaty legalizacyjnej. Szczegółowej informacji odnośnie sposobu wyliczenia opłaty legalizacyjnej udzielił organ pismem z dnia 17 października 2013 r. Po uzyskaniu tej informacji skarżący stracili zainteresowanie możliwością zalegalizowania obiektu i nie podejmowali już żadnych czynności w sprawie pomimo zawiadomienia z dnia 13 stycznia 2014 r w trybie art. 10 § 1 kpa o zakończeniu postępowania dowodowego.

Zarzuty skargi dotyczące zbyt krótkiego terminu wynikającego z postanowienia z dnia 12 września 2013 r nie znajdują jakiegokolwiek poparcia w postawie skarżących , która nie zmierzała do współdziałania w osiągnięciu celu postępowania legalizacyjnego. O skutkach niedopełnienia obowiązku pod rygorem zastosowania art. 48 ust 1 prawa budowlanego skarżący zostali pouczeni, wobec tego wbrew twierdzeniom skargi żadne naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej nie miało miejsca.

Wszystkie podejmowane działania organów obu instancji były proporcjonalne i adekwatne do stwierdzonego naruszenia prawa. Nakazano rozbiórkę jedynie w takim zakresie w jakim stwierdzono że wybudowano obiekt z naruszeniem prawa. Wydanie decyzji poprzedzał szereg wszechstronnych czynności dowodowych w zgodzie z zasadą prawdy materialnej. W sprawie przeprowadzono oględziny w dniach : 18 lipca 2013 r , 1 lipca 2014 r, 7 sierpnia 2014 r i 19 lutego 2015 r. Sporządzono szczegółowe protokoły , czytelny szkic sytuacyjny i materiały zdjęciowe. Żadne prawa inwestora w prowadzonym postępowaniu nie zostały naruszone.

Organ II instancji w ramach swoich merytorycznych obowiązków prawidłowo stwierdził, że braki w materiale dowodowym zgromadzonym przez PINB w N. mogą zostać uzupełnione w trybie art. 136 kpa i zlecił przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy organowi I instancji. Zastosowanie tego przepisu przez organ odwoławczy wbrew twierdzeniom skargi było prawidłowe i umożliwiło organowi II instancji dokonanie powtórnej oceny zebranego materiału dowodowego i zastosowanie właściwego przepisu prawa odpowiadającego ustalonemu stanowi faktycznemu. Nie doszło do naruszenia art. 15 kpa w związku z art. 80 kpa, bowiem konieczność przeprowadzenia kilku dowodów, czyli uzupełnienia postępowania w stosunkowo nieznacznym zakresie mieści się w kompetencji organu odwoławczego i wyłącza dopuszczalność decyzji kasacyjnej. Żądanie informacji dotyczących wyglądu wnętrza dobudowanego obiektu, czasu powstania dobudowy i ewentualnego jej powiązania funkcjonalnego z budynkiem mieszkalnym a także dokumentów dotyczących prawidłowego awizowania korespondencji i akt administracyjnych było niezbędne organowi odwoławczemu dla wyjaśnienia stanu faktycznego w zgodzie z zasadami art. 7 i 77 kpa.

Zarzut nierozpoznania sprawy przez organ II instancji w sposób wszechstronny i na podstawie całokształtu materiału dowodowego nie znajduje uzasadnienia. W trakcie przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. W szczególności ustalono zakres dobudowy wykonanej bez pozwolenia, czas jej zrealizowania, ustalono, kto jest inwestorem. Następnie nałożono obowiązki zmierzające do zalegalizowania samowoli, a po bezskutecznym upływie zakreślonego stronie terminu nakazano rozbiórkę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowego, tak by wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalić w sposób, który nie budzi wątpliwości. Organ II instancji jest organem merytorycznym i w ramach swoich kompetencji powtórnie rozstrzygnął sprawę.

W świetle powyższych ustaleń nie można zgodzić się z zarzutem o " oparciu znacznej części materiału dowodowego na zeznaniach i oświadczeniach świadków, od których uzyskane informacje – chociażby w zakresie terminu realizacji obiektu winny zostać skonfrontowane z wiedzą skarżących".

Sąd, dokonując oceny powyższej kwestii doszedł do wniosku, że organ II instancji w zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnił motywy, którymi kierował się przy jej wydaniu, a także odniósł się do wszelkich argumentów podniesionych w odwołaniu od decyzji PINB. Już samo porównanie mapy inwentaryzacji powykonawczej sporządzonej dnia 30 września 2003 r ( k –[...]) złożonej przy zawiadomieniu o zakończeniu budowy budynku mieszkalno – usługowego i zamiarze użytkowania obiektu z dnia 2 stycznia 2004 r ( k – [...] tych akt ) z mapą sytuacyjną dla celów sądowych sporządzoną dnia 25 października 2010 r przez mgr inż. B.W. do sprawy [...] ( k – [...]) jednoznacznie wskazuje na to że rozbudowana część budynku o funkcji garażowo – gospodarczej powstała pomiędzy 2004 r a 2010 r. Tę okoliczność jednoznacznie potwierdzają zeznania świadka K.K. złożone w dniu 12 stycznia 2015 r po prawidłowym pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Świadek zeznała, że roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalno – usługowego zostały zakończone mniej więcej w roku 2004, wtedy nie były rozpoczęte jakiekolwiek roboty związane z częścią budynku od strony wschodniej a rozbudowa budynku w kierunku wschodnim nastąpiła około 5 – 6 lat temu. ( zeznania świadka k – [...] akt [...] ) Zeznania świadka K.K. były wiarygodne bowiem świadek zamieszkuje w O. nr [...] a wcześniej 25 od urodzenia, bez przerwy, jest kuzynką skarżącej, posiada bezpośrednią i naoczną wiedzę o istotnych dla sprawy okolicznościach. Inwestor T.P. nie złożył oświadczenia w kwestii czasokresu realizacji dobudowanej części ani żadnej dokumentacji mającej pomóc w ustaleniu stanu faktycznego - wbrew obowiązkowi wynikającemu z postanowienia PINB w N. z dnia 14 lipca 2014 r. Skarżący w trakcie trwania postępowania administracyjnego nie wykazywali żadnej aktywnej współpracy celem przedstawienia swoich racji i umożliwienia organowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Uwzględniając powyższe należało dojść do wniosku, że zarzut naruszenia art. 8 w związku z art. 77 oraz art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. jest również bezzasadny.

Po dokonaniu stosownych uzupełnień zgromadzony materiał dowodowy był zupełny, podjęte działania w ramach wszczętej procedury legalizacyjnej i brak wykonania przez inwestora nałożonych obowiązków oraz bezskuteczny upływ terminu przemawiały jednoznacznie za wydaniem decyzji rozbiórkowej.

Skarżący nie sprostali prawidłowo zastosowanym przez organ wymogom procedury legalizacyjnej a w tej sytuacji nie ma prawnych możliwości legalizacji dokonanej rozbudowy.

Jak zgodnie wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem a jedynie uprawnieniem inwestora ( Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 stycznia 2005 r OSK 1602/04 cyt. za Komentarzem do prawa budowlanego pod red. Z. Niewiadomskiego , Wydawnictwo C.H. BECK , Warszawa 2013 r , art. 48 , str. 526)

Biorąc powyższe pod uwagę należało dojść do wniosku, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, oparta na szczegółowo i wyczerpująco ustalonym stanie faktycznym oraz poprzedzona postępowaniem prowadzonym z zachowaniem przepisów proceduralnych.

Z tego też względu skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.