Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1754/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a  ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędziowie: sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Protokolant: asystent sędziego Radosław Bulejak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi: J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012r. oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza D. z dnia [...] 2014 r. ustalającą J. S. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2012 r.

Jak wynikało z akt sprawy organ podatkowy I instancji, postanowieniem z dnia [...] 2013 r. wszczął wobec skarżącego postępowanie w zakresie podatku od nieruchomości za 2012 r., zakończone wydaniem powołanej na wstępie decyzji z dnia [...] 2014 r., ustalającej zobowiązanie w kwocie 99.510 zł. W uzasadnieniu wskazał, że opodatkowaniem objęto nieruchomości położone w D. przy ul C. [...], działka nr [...] oraz przy ul. K. dz. [...] i [...]. W odniesieniu do nieruchomości przy ul. K. dz. [...] do opodatkowania przyjęto grunty związane z działalnością gospodarczą 443 m², zaś w odniesieniu do działki nr [...] grunty o pow. 1.101 m² i budynki o pow. 1.186, 07 m² związane z działalnością gospodarczą oraz budynki mieszkalne o pow. 160,17 m².

Sporne między stronami stało się wyłącznie opodatkowanie nieruchomości przy ul. C. [...] . W tym zakresie organ podatkowy przyjął do opodatkowania grunty o pow. 7.704 m² oraz budynki o pow. 2.703 m² stosując stawkę właściwą dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Budynki o pow. 115 m² opodatkowano wg stawki właściwej dla budynków mieszkalnych, pow. 35 m² wg stawki dla budynków związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, zaś budynki o pow. 879,61 m² wg stawki dla pozostałych nieruchomości. Organ podatkowy ustalił, że skarżący jest przedsiębiorcą oraz rolnikiem, część nieruchomości jest związana z działalnością gospodarczą, pozostałe zabudowania (poza mieszkalnymi i gabinetem lekarskim) służą działalności rolniczej, co skutkowało opodatkowaniem ich wg stawki dla nieruchomości pozostałych. Jednocześnie organ podatkowy wykluczył, że nieruchomości korzystają ze zwolnienia od opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 95 poz. 613 ze zm.), zwana dalej u.p.o.l. oraz istnienie względów technicznych wyłączających zastosowanie najwyższej stawki podatkowej. W tym zakresie odwołał się do zebranych w sprawie dowodów wskazując, że sporne grunty nie mają charakteru rolnego, co wyklucza zwolnienie wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit.a) u.p.o.l. Zakwestionował także istnienie tzw. względów technicznych uniemożliwiających prowadzenie działalności gospodarczej w ww. budynkach, stwierdzając, że pojęcie to oznacza trwałe i obiektywne przeszkody wyłączające możliwość korzystania z budynku. Cechy tej nie można przypisać remontom obiektów. Powołał się także organ podatkowy na opinię biegłego sporządzoną 10 lutego 2013 r. i włączoną do akt sprawy, który określił w niej stan techniczny budynków ich powierzchnie i pomiary.

Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W pierwszej kolejności odniosło się do wniosku strony o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, wskazując na pierwszeństwo trybu odwoławczego. Stwierdziło również, że w sprawie nie doszło do wydania dwóch decyzji dotyczących tej samej sprawy. Wyjaśniło, że w dniu 18 stycznia 2012 r. Burmistrz D. ustalił skarżącemu i B. S. podatek od nieruchomości położonej w D. przy ul C. [...] dz. Nr [...] za 2012 r. Decyzja ta została uchylona w trybie wznowienia postępowania przez Burmistrza D. orzeczeniem z dnia [...] 2013 r. W tej samej decyzji ustalono stronom zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2012 r., z tym że z pominięciem nieruchomości przy ul. C. [...] dz. nr [...]. Orzeczenie organu I instancji w dniu [...] 2013 r. uchyliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Do obrotu prawnego powróciła decyzja z dnia 18 stycznia 2012 r. Kolejną decyzją z [...] 2013 r. Burmistrz D. uchylił w całości swoją decyzję z dnia 18 stycznia 2012 r., ustalił zobowiązanym wysokość podatku za 2012 r., umarzając jednocześnie wobec nich postępowanie w sprawie wymiaru zobowiązanie podatkowego od nieruchomości przy u. C. [...] dz. Nr [...].

Organ odwoławczy wskazał także, że w dniu [...] 2013 r. organ I instancji, po wznowieniu postepowania wobec strony i B. S. wydał także decyzję adresowaną do skarżącego ustalającą mu zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2012 r., obejmującą także nieruchomość przy ul. C. [...]. Orzeczenie to zostało jednak uchylone w dniu 2 lipca 2013 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

W tej sytuacji decyzja Burmistrza D. z dnia [...] 2013 r. jest jedynym obowiązującym aktem ustalającym skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości położonych przy ul. C. [...] za 2012 r.

Za uzasadnione uznał także organ odwoławczy ustalenia i wnioski dotyczące charakteru nieruchomości objętych postępowaniem, w tym braku podstaw do zwolnienia od opodatkowania oraz nieistnienia względów technicznych wykluczających opodatkowanie wg stawek właściwych dla działalności gospodarczej. Za niesporne uznał ustalenia dotyczące prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej i rolnej. Przy czym wskazał, że grunty przy ul. C.[...] w ewidencji gruntów są sklasyfikowane jako tereny zabudowane, co wyklucza zwolnienie od opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit b u.p.o.l. posadowionych na nich budynków, bowiem przepis ten odnosi się jedynie do nieruchomości na gruntach rolnych. Nie podzielił także zarzutów odwołania podnoszących wystąpienie względów technicznych uniemożliwiających w 2012 r. prowadzenie działalności gospodarczej w ww. budynkach. Wskazał, że skarżący w korekcie informacji powołał się na remont budynków, które jego zdaniem wykluczały możliwość ich wykorzystania ale zastrzegł, że dotyczy to okresu sprzed 1 stycznia 2012 r. W 2012 r. istnienia względów technicznych nie stwierdził także organ podatkowy, w tym zakresie powołał się na opinię biegłego (S. S.), sporządzoną w dniu 10 lutego 2013 r. oraz oględziny nieruchomości dokonane w 2013 r. , z których wynikało, że sporne budynki są w dobrym stanie technicznym. Dowody te (opinię biegłego i protokół oględzin) włączył do akt sprawy.

W dalszej kolejności podzielił ustalenia i wnioski organu I instancji dotyczące kwalifikacji budynków z punktu widzenia ich związku z działalnością gospodarczą. Wskazał, że sporne są trzy budynki oznaczone literami od "A"-"C", pozostałe dwa budynki zostały zakwalifikowane zgodnie oświadczeniem strony jako przeznaczone na działalność rolną (przechowywanie produktów rolnych) i opodatkowane wg stawki przewidzianej dla budynków pozostałych.

W spornym zakresie organ odwoławczy za prawidłowe uznał ustalenia dotyczące pomiaru powierzchni wszystkich budynków objętych postępowaniem, co wynikało z opinii biegłego. Skarżący poza zarzutem dotyczącym sporządzenia opinii w 2013 r. nie wskazał na konkretne nieprawidłowości. Wbrew jego sugestiom opinia biegłego wskazywała na powierzchnię konkretnych budynków i pomieszczeń. W dalszych wywodach organ odwoławczy podzielił trafność ustaleń organu I instancji, że w budynku "A" o pow. 464,35 m² z działalnością gospodarczą związana jest pow. 101.81 m², w budynku tym znajduje się mieszkanie a także pomieszczenie wykorzystane przez R. K. na podstawie umowy najmu zawartej w dniu 1 stycznia 2002 r. Skarżący nie negował tej kwalifikacji, zaś pozostałe pomieszczenia w tym budynku organ podatkowy uznał, za związane z działalnością rolną, co wyprowadził m. in. z wypowiedzi strony i zeznań świadków. Podobne ustalenia dotyczyły budynku "B" o pow. 1.467,55 m², z czego z działalnością gospodarczą wg organu podatkowego związana była pow. 1.159,56 m². Z poczynionych ustaleń wynikało, że w tym budynku znajdują się pomieszczenia wykorzystywane przez stronę w działalności gospodarczej, wynajmowane innym podmiotom w tym celu oraz gabinet lekarski. Pozostałe pomieszczenia organ podatkowy uznał za związane z działalnością rolną. Organ podatkowy wskazał także, że ww. budynek był przez stronę wprowadzony do ewidencji Środków Trwałych. W odniesieniu do budynku "C" o pow. 1.476,71 m² wg dokonanych ustaleń cała pow. była związana z działalnością gospodarczą na sklep meblowy [...] (umowa z firmą meblową wiązała od marca 2003). Budynek ten również wprowadzony był do ewidencji Środków Trwałych.

Za nieuzasadnione uznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzuty strony w zakresie odmowy przesłuchania biegłego, wskazując, że organ podatkowy dysponował jego opinią. Dokument ten zawierał wszelkie informacje niezbędne dla ustalenia zobowiązania podatkowego. Biegły wypowiadał się w zakresie powierzchni i stanu technicznego budynków. Za niecelowe uznał zatem przeprowadzenie dowodu z przesłuchania biegłego, podzielając pogląd zawarty w postanowieniu organu I instancji oddalającym wniosek dowodowy strony w tym przedmiocie. Oddalił też zarzuty niewskazania w zaskarżonej decyzji kwoty zaległości podatkowej (zobowiązanie ustalono pomijając fakt wpłaty przez stronę podatku na podstawie poprzednio wydanej decyzji) i terminu płatności podatku.

W skardze strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, podnosząc zarzut naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3, pkt 6 i ust. 2 pkt 1, art. 2 ust. 1 u.p.o.l. w zakresie opodatkowania przedmiotu, który nie może być wykorzystywany do działalności gospodarczej ze względów technicznych oraz jest zwolniony od opodatkowania z uwagi na związek z produkcją rolną. Podniosła także naruszenie art. 120 – art. 125 O.p., art. 180 §, art. 187, art. 188, art. 191 O.p., poprzez pominięcie wniosku strony o przesłuchanie biegłego, pominięcie zeznań świadków i strony co do stanu technicznego nieruchomości i sposobu jej wykorzystania w 2012r., brak zebrania i rozpoznania całego materiału dowodowego. Naruszony został art. 21 § 5, art. 165 § 2 oraz 207 § 2 O.p., poprzez opodatkowanie strony w wartościach innych niż wynikające ze złożonej deklaracji oraz utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo, że w dniu [...] 2013 r. umorzył on postępowanie w sprawie opodatkowania spornych nieruchomości.

W uzasadnieniu skarżący opisał działania organu podatkowego podejmowane w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 r. wskazując, że zobowiązanie za 2012 r. zostało mu ustalone decyzją z 18 stycznia 2011 r., po otrzymaniu tej decyzji dokonał zapłaty podatku. Decyzją z dnia [...] 2013 r. wydaną w trybie wznowienia postępowania organ podatkowy uchylił decyzję w sprawie podatku od nieruchomości przy ul. C. [...] za 2012 r. Orzeczenie to uchyliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] 2013 r., przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Następnie postanowieniem z dnia [...] 2013 r. wszczęto postępowanie podatkowe w sprawie opodatkowania nieruchomości przy ul. C. 4. W postanowieniu tym nie wskazano podstawy faktycznej działania organu podatkowego. Następnie w dniu [...] 2014 r. wydana została kolejna decyzja, utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2015 r. Skarżący podnosił, że decyzja z dnia [...] 2013 r. umarzała postępowanie wobec strony w sprawie podatku od nieruchomości przy ul. C. [...] za 2012 r. jednak w ten sposób zostało zniesione postępowanie w stosunku do strony wszczęte postanowieniem z [...] 2013 r., a dotyczące opodatkowania nieruchomości przy ul. C. [...] za 2012 r. Decyzja z [...] 2014 r. została wydana bez podstawy prawnej, skoro postępowanie w tej sprawie umorzono 9 grudnia 2013 r. Strona podnosiła też, że odrębnym postanowieniem z dnia [...] 2013 r. Burmistrz D. umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego ustalenia stronie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. wszczętego postanowieniem z dnia 19 października 2012 r. Z jego treści wynika, że dotyczyło ono opodatkowania nieruchomości położonej przy ul C. [...].

W dalszej części strona podnosiła, że organ podatkowy ustalając jej zobowiązanie podatkowe przyjął do opodatkowania powierzchnię budynków większą o 0,79 m² niż strona, dostrzegając, że jest to różnica minimalna. Zarzucił też, że sposób przedstawienia opodatkowania nie daje możliwości sprawdzenia zasadności przyjętych danych. Wskazał, że jest rolnikiem i część budynków wykorzystuje do tej działalności, co potwierdzają zeznania świadków. W toku postępowania wnosiła też o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania biegłego na okoliczności związane z oględzinami i opinią. Organ podatkowy odmówił przeprowadzenia tego dowodu, choć zdaniem strony budzi zastrzeżenia fakt, ż oględziny i opinia były dokonane w 2013 r., a ustalenia dotyczą 2012 r. Strona zamierzała zatem ustalić na podstawie tego dowodu, czy stan budynków i ich wykorzystanie w latach wcześniejszych było takie jak w dacie oględzin.

Za niedopuszczalne uznała strona wspieranie się na domniemaniach, podstawą wymiaru zobowiązań podatkowych winny być ustalenia poczynione w toku prawidłowo prowadzonego postępowania. Skarżący wskazał na nieadekwatność ustaleń z 2013 r. do stanu w 2012 r., stwierdzając, że tezy organu podatkowego dotyczące braku możliwości kontrolowania wszystkich nieruchomości na terenie gminy nie znajdują uzasadnienia w regułach postępowania dowodowego opisanych w ustawie Ordynacja podatkowa. Końcowo zarzucił brak wskazania przez I instancję na przepis art. 21 § 3 O.p., który winien być powoływany wraz z art. 21 § 2, art. 165 i art. 207 O.p.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 20 listopada 2015 r. strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, powołując się na wygaśnięcie zobowiązania na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 O.p. wobec jego zapłaty, co nastąpiło na podstawie decyzji z dnia 18 stycznia 2012 r. W tej sytuacji organ podatkowy nie mógł wydać zaskarżonej decyzji, gdyż zobowiązanie w tej sprawie wygasło z chwilą zapłaty. Zaskarżona decyzja jest zatem dotknięta wadą nieważności. Okoliczność tą pomija Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zobowiązanie podatkowe ustalone decyzją wygasło w części zapłaconej, w związku z tym decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa, była niewykonalna w dacie jej wydania i została wydana bez podstawy prawnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi, że wydano je z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Skarga okazała się nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa tak procesowego jak i materialnego.

W pierwszej kolejności należy się odnieść do najdalej idących zarzutów skargi podnoszących nieważność zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 59 § 1 pkt 1 O.p., gdyż zobowiązanie podatkowe wygasło na skutek zapłaty, niewykonalnej w dacie jej wydania ponieważ nie można żądać zapłaty podatku już zapłaconego i wydanej bez podstawy prawnej, gdyż brak przepisu dającego podstawę ustalenia podatku wcześniej ustalonego i zapłaconego oraz wydania decyzji w sprawie rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie zaistniały w niej podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz jej uchylenia, tak z uwagi na podnoszone przez stronę zarzuty jak i z innych przyczyn, które Sąd zobowiązany jest ocenić z urzędu, zgodnie z wymogiem zapisanym w art. 134 § 1 p.p.s.a.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 247 § 1 pkt 4 O.p. stwierdzić trzeba, że wbrew wywodom skargi objęte nią rozstrzygnięcie jest jedyną ostateczną decyzją w sprawie zobowiązania skarżącego w podatku od nieruchomości położonej w D. przy ul. C. [...] działka gruntu [...] obręb P. za 2012 r. Jak wynika z akt sprawy w dniu 18 stycznia 2012 r. Burmistrz D. wydał decyzję adresowaną do skarżącego i jego żony B. S.. Decyzja ta dotyczyła zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. w zakresie nieruchomości położonej w D. przy ul. C. [...] dz. Nr [...].

Następnie organ podatkowy I instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją i w dniu [...] 2013 r. uchylił ją oraz ustalił stronom zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2012 r., nie obejmując nim nieruchomości przy ul. C. [...] działka nr [...].

Decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczeniem z dnia 1 lipca 2013 r., które sprawę przekazało do ponownego rozpoznania, co spowodowało powrót do obrotu prawnego decyzji z 18 stycznia 2012r. dotyczącej ustalenia skarżącemu i B. S. zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. w odniesieniu do nieruchomości położonych przy ul. C. [...] dz.nr [...].

W dniu [...] 2013 r. Burmistrz D. kolejną decyzję, uchylając w całości orzeczenie z 8 stycznia 2012 r., ustalił stronom zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2012 r. oraz umorzył postępowanie w sprawie nieruchomości przy ul. C. [...] dz.nr [...].

Nadto rozstrzygnięciem odrębnym rozstrzygnięciem z 15 marca 2013 r. wydanym w wyniku tego samego wznowienia postępowania w stosunku do strony i B. S. organ podatkowy ustalił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego

w podatku od nieruchomości za 2012 r., uwzględniając w nim opodatkowanie nieruchomości przy ul. C. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ww. decyzję, sprawę przekazując do ponownego rozpoznania, co miało miejsce w dniu 2 lipca 2013 r. W wyniku tego działania organu odwoławczego decyzją z dnia [...] r. organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego ustalenia stronie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r.

Postanowieniem z dnia [...] 2013 r. organ podatkowy wszczął wyłącznie wobec skarżącego postępowanie w zakresie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. położonej w D. przy ul. C. [...] działka nr [...]. Postępowanie to zostało zakończone decyzją organu I instancji, utrzymaną w mocy zaskarżonym rozstrzygnięciem

Przedstawione fakty potwierdzają, że zaskarżone orzeczenie i poprzedzająca je decyzja to jedyne ostateczne rozstrzygnięcia dotyczące ustalenia skarżącemu (jako podatnikowi) zobowiązania w podatku od nieruchomości położonej w D. przy ul. C. [...] działka nr [...] za 2012 r.

Opisane wyżej, uprzednie decyzje albo nie dotyczyły opisanej nieruchomości albo zostały uchylone jako wydane bez podstawy prawnej albo były adresowane do innych podmiotów. W tej sytuacji nie jest zasadny zarzut skargi podnoszący naruszenie art. 247 § 1 pkt 4 O.p., gdyż jak wykazano zaskarżone orzeczenie jako jedyne ustala skarżącemu (jako właścicielowi ww. nieruchomości) zobowiązanie w podatku od nieruchomości przy ul. C. [...] działka nr [...]. Sąd nie podziela zarzutu, że decyzja z dnia [...] 2013 r. uchylająca decyzję z dnia 18 stycznia 2012 r. wydaną w stosunku do małżonków oraz umarzająca postępowanie w tej sprawie rozstrzygała już w przedmiocie orzeczonym zaskarżoną decyzją. Zdaniem Sądu zakres podmiotowy obu rozstrzygnięć nie jest tożsamy, co uchyla podnoszony przez stronę zarzut wydania orzeczenia w sprawie poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Powoływane natomiast przez skarżącego orzeczenie z dnia [...] 2013 r. kończyło formalnie postępowanie w sprawie wznowienia postepowania a nie w zakresie wymiaru zobowiązania wobec strony. Jak zasadnie wskazuje organ podatkowy Burmistrz D. umorzył postępowanie ale w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego ustalenia stronie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r., gryz zostało ono wydane bez podstawy prawnej.

Nie sposób także podzielić zasadności zarzutu naruszenia art. 247 § 1 pkt 2 i pkt 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 1 O.p. Jak wynika z przedstawionych rozważań zobowiązanie skarżącego w podatku od nieruchomości położonej w D. przy ul. C. [...] działka nr [...] za 2012 r. powstało z dniem doręczenia decyzji organu I instancji. W tej sytuacji nie można uznać za zasadne twierdzenia, że wpłata dokonana przez skarżącego nastąpiła na poczet ww. zobowiązania, gdyż w chwili wpłaty nie istniało. Strona wskazuje, że dokonała zapłaty kwoty tytułem uregulowania zobowiązania wynikającego z decyzji z dnia 18 stycznia 2012 r., wskazać jednak trzeba, że decyzja ta była adresowana do małżonków, nadto została uchylona w wyniku dalszego postępowania, a zatem nie ma podstaw do przyjęcia, że zobowiązanie strony wygasło poprzez zapłatę, gdyż odpadła podstawa jej uiszczenia. Powyższe czyni niezasadnym zarzut strony podnoszący rażące naruszenie art. 59 § 1 pkt 1 O.p. Podobnie ocenić trzeba wspartą na tej samej okoliczności argumentację skargi dotyczącą wydania decyzji bez podstawy prawnej i niewykonalną. Skoro odpadła podstawa zapłaty zobowiązania, wobec uchylenia decyzji określającej jego wysokość, zaś z pozostałych okoliczności wynika, że kto inny jest podmiotem zobowiązanym do zapłaty nie można twierdzić, że wpłacona tytułem uchylonej decyzji kwota wygasiła zobowiązanie ustalone decyzją z dnia [...] 2014 r.

Także pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Sądu prawidłowo oceniły organy podatkowe, że posiadane przez stronę nieruchomości, objęte zaskarżoną decyzją, nie korzystają ze zwolnienia na mocy art. 7 ust. 1 pkt 4 lit b u.p.o.l. Przepis ten przewiduje zwolnienie od opodatkowania budynków gospodarczych lub ich części położonych na gruntach gospodarstw rolnych, służących wyłącznie działalności rolniczej. Grunty położone przy ul. C. [...] takiego statusu nie posiadają. W ewidencji gruntów zostały skalsyfikowane jako inne tereny zabudowane (Bi), czego strona nie neguje. Oczywistym jest więc wykluczenie możliwości zastosowania w mniejszej sprawie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 4 lit b u.p.o.l.

Prawidłowa jest także dokonana przez organy podatkowe ocena spornych nieruchomości w zakresie ich związku z działalnością gospodarczą skarżącego oraz braku podstaw do przyjęcia, że nie mogą być one wykorzystywane w tej działalności z uwagi na względy techniczne. Zasadnie organ podatkowy odwołał się do przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.. Definiuje on pojęcie gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wskazując, że są to ustawodawca grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

W skardze strona stawia zarzut naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez opodatkowanie przedmiotu, który nie może być wykorzystywany do działalności gospodarczej ze względów technicznych. Z akt sprawy jednak wynika, że strona wprawdzie powoływała się na tę okoliczność składając korektę informacji (wskazując na remont budynków) ale wyraźnie wskazała, że stan ten dotyczył okresu przed 1 styczniem 2012 r. Niezależnie od tego organ podatkowy stwierdził, że zebrane w sprawie dowody – opinia biegłego i oględziny – potwierdzają, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności wyłączające opodatkowanie spornych nieruchomości wg stawki najwyższej z uwagi na względy techniczne.

Wobec podnoszonych w skardze zarzutów w tym zakresie stanowisko organów podatkowych ocenić trzeba jako prawidłowe. Dokonując wykładni pojęcia "względów technicznych" użytego w powoływanym przepisie zasadnym jest odwołanie się do orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II FSK 3049/12 (orzeczenie publikowane na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzeczeniu tym Sąd stwierdził, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia "względy techniczne", których zaistnienie wyklucza wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Należy jednak przyjąć ze względu na ratio legis wprowadzenia tej konstrukcji prawnej, że chodzi o zmniejszenie obciążeń podatkowych tych podmiotów gospodarczych, które nie mogą wykorzystywać posiadanych nieruchomości dla celów gospodarczych z przyczyn całkowicie od nich niezależnych, a związanych z naturą danego przedmiotu opodatkowania. Innymi słowy, analizowany przepis może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot i to zarówno obecnie, jak i w przyszłości. Pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje więc swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. W piśmiennictwie wskazuje się (zob. L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny, Warszawa 2008, Komentarz do art. 1a, LEX), że jeżeli stan techniczny budynku jest katastrofalny i grozi zawaleniem, bez odwoływania się do prawa budowlanego należy stwierdzić, że nie może tam być prowadzona działalność gospodarcza ze względów technicznych. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 9 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1354/07, z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1626/12, z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2222/12, z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2449/13, co daje podstawę do wniosku, że w odniesieniu do omawianego problemu wykształciła się jednolita linia orzecznicza.

Ponadto, zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie, z treści samego przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że "względy techniczne" muszą dotyczyć czyli tkwić w samej rzeczy, w rozważanym przypadku w nieruchomościach (budynkach). Jednakże co najistotniejsze to okoliczności te muszą uniemożliwiać korzystanie z nieruchomości, przy czym ustawodawca posłużył się sformułowaniem "nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej". Z zapisu tego, zdaniem Sądu wypływają następujące wnioski, że po pierwsze nie chodzi o jakąś przemijającą przeszkodę w korzystaniu z posiadanych dóbr, po drugie zaś musi mieć ona charakter obiektywny niezależny od woli i możliwości (zdolności produkcyjnych czy finansowych) danego podmiotu.

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że opisywane przez skarżącego okoliczności, nie negowane przecież przez organy podatkowe, w tym zakresie się nie mieszczą. Jak dowodzi tego sporządzona w 2013r. opinia biegłego w tej dacie sporne nieruchomości nadawały się do użytku i były wykorzystywane przez stronę także na potrzeby działalności gospodarczej. A zatem ewentualna niemożność ich eksploatacji w 2012 r. miała charakter przejściowy, a wady czy też usterki zostały usunięte w drodze remontów, czego dowodzi opinia biegłego.

Odnosząc się do dalszych spornych w sprawie kwestii stwierdzić trzeba, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że wbrew zarzutom skargi część posiadanych przez skarżącego budynków (wskazana w zaskarżonej decyzji) była związana z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą w tym m.in. poprzez udostępnianie innym podmiotom na potrzeby prowadzonej przez nie działalności gospodarczej. Z poczynionych ustaleń wynikało, że spośród pięciu posiadanych przez stronę budynków dwa służą w całości innej działalności, w dwóch innych część pomieszczeń jest związana z działalnością gospodarczą, zaś jeden służy jej w całości. W tym zakresie organy podatkowe wsparły się na opinii biegłego S. S. z dnia 10 lutego 2013 r. oraz innych zebranych dowodach. Przy czym, co istotne ww. opinia biegłego dotyczyła stanu technicznego obiektów położonych przy ul. C. [...] oraz ich pomiarów i powierzchni użytkowej. Na tej podstawie przyjęto powierzchnię spornych nieruchomości, dokonując dalszych analiz w zakresie jej wykorzystania w badanym okresie rozliczeniowym. W budynku oznaczonym jako "A" o łącznej pow. 464,35 m² wg stawki najwyższej opodatkowano pow. 101,91 m² zajętą przez najemcę R. K. na pomieszczenia biurowe i magazynowe (umowa najmu z dnia 1 lutego 2002 r.). W budynku tym znajdowały się także pomieszczenia mieszkalne. Pozostała część pomieszczeń została opodatkowana wg stawki właściwej dla pozostałych nieruchomości, przyjmując za wiarygodne zeznania świadków i strony, że służyły one działalności rolnej (przechowywanie zbóż).

W budynku "B" o pow. całkowitej 1.467,55 m² stawką najwyższą opodatkowano pow. 1.159,91 m² zajętą na działalność gospodarczą prowadzoną przez stronę i inne podmioty (szczegółowe zestawienie zawiera tabela i opis w decyzji organu I instancji). W tym względzie organ podatkowy powołał się na umowy z najemcami tych powierzchni, co potwierdza słuszność przyjętej dla tych powierzchni stawki podatkowej. Jeśli zaś chodzi o budynek "C" to był on w całości wykorzystany na działalność gospodarczą przez stronę, prowadząca tam sklep meblowy firmy [...] (umowa od marca 2003 r.). Ponadto budynek ten był wprowadzony do ewidencji Środków Trwałych.

W opinii Sądu przedstawione przez organ podatkowy ustalenia znajdują uzasadnienie w aktach sprawy, zaś wyprowadzone z nich wnioski odpowiadają wymogom opisanym w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa dotyczącym zbierania i oceny materiału dowodowego. Skarżący poza ogólnymi zarzutami podważającymi ustalenia organów podatkowych nie zgłosił konkretnych zarzutów. Przedmiotem zgłaszanych pretensji jest wsparcie się przez organy podatkowe na opinii biegłego sporządzonej w 2013 r., podczas gdy postepowanie podatkowe dotyczy 2012 r. oraz pominięcie zeznań świadków i wyjaśnień strony.

Odnosząc się do tych zarzutów stwierdzić trzeba, że w zakresie kwalifikacji spornych nieruchomości organy podatkowe nie wsparły się na ustaleniach zawartych w opinii biegłego, odwołały się do niej zakresie pomiarów nieruchomości. W tym względzie strona w skardze wskazywała, że pomiary te nieznacznie (o 0,79 m ²) odbiegają od tych wykazanych przez nią. W opinii Sądu za prawidłowe uznać trzeba stanowisko organu podatkowego, posiłkującego się w tej mierze opinią biegłego i dokonanymi prze niego pomiarami. Jak wynika z akt sprawy biegły posługiwał się specjalistycznym sprzętem, którego dokładność pomiaru wynosi 2 mm, co opisano w zaskarżonej decyzji. Strona poza ogólną uwagą o występującej rozbieżności nie wskazuje na konkretne uchybienia czy wadliwości stosowanych urządzeń. Sama też nie wyjasnia w jaki sposób dokonała pomiarów, co czyni jej zarzuty bezzasadnymi.

Dokonując ustaleń faktycznych, wbrew zarzutom strony organy podatkowe uwzględniły również jej wyjaśnienia i zeznania świadków, że część spornych nieruchomości była wykorzystywana na potrzeby działalności rolnej. Odnotować trzeba, że tam gdzie organy podatkowe nie dysponowały dowodami potwierdzającymi wykorzystywanie nieruchomości do działalności gospodarczej przyjęły, że są one związane z działalnością rolną, co przełożyło się na opodatkowanie tych powierzchni wg stawki właściwej dla nieruchomości pozostałych. Przy czym dowodami tymi były umowy najmu ww. pomieszczeń innym podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą na cele biurowe lub handlowe. Poza sporem są te części nieruchomości, które były zajęte na działalność związaną ze świadczeniem usług ochrony zdrowia i cele mieszkaniowe.

W związku z tym zarzuty strony dotyczące naruszenia art. art. 1a ust. 1 pkt 3, pkt 6 i ust. 2 pkt 1, art. 2 ust. 1 u.p.o.l. ocenić trzeba jako nieuzasadnione.

Tak też ocenić trzeba zarzuty dotyczące uchybień procesowych, polegających na powołaniu się na opinię biegłego dotyczącą późniejszego okresu rozliczeniowego (a zatem innego stanu faktycznego), nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie biegłego, pominięcie zeznań świadków i wyjaśnień strony. Jak wskazano powołanie się na ww. opinię biegłego dotyczyło jedynie stanu technicznego i pomiarów powierzchni budynków, nie zaś ich przeznaczenia. W tym zakresie organy podatkowe wsparły się na innych dowodach, co bardzo szczegółowo opisano w decyzji organu I instancji. W związku z tym zarzut strony posłużenia się opinią opisującą stan faktyczny istniejący w 2013 r. jest z oczywistych przyczyn chybiony. Z tych też względów nie było potrzeby przeprowadzania dowodu z przesłuchania biegłego. Jeśli zaś chodzi o pominięcie zeznań świadków i wyjaśnień samej strony, to stwierdzić trzeba, że nie były one przez organ podatkowy negowane.

W związku z tym za chybione uznać trzeba podnoszone przez stronę w skardze zarzuty naruszenia przepisów procesowych.

Natomiast brak powołania w decyzji organu I instancji przepisów art. 21 O.p. nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podobnie jak niewskazanie w rozstrzygnięciu organu I instancji kwestii związanych z rozliczeniem wpłaty dokonanej przez skarżącego na podstawie uchylonej następnie decyzji z 18 stycznia 2012 r. Decyzja ustalająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości nie jest aktem właściwym do oceny charakteru dokonanej wpłaty i nie może wpływać na wysokość zobowiązania wynikającego z tej decyzji, co potwierdzają zapisy art. 21 O.p.

Uznając zatem, że zaskarżona nie narusza przepisów prawa Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.