Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 419/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1 i 2, art. 87, art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2, , l.p. 1.1 i l.p. 2.11  zał. nr 3 do u.t.d., art. 4 pkt 11
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 151.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia NSA Anna Żak, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 10 lutego 2020 r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 10 lutego 2020 r. znak: [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego w Warszawie, po rozpoznaniu odwołania M.B., utrzymał w mocy decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 lipca 2019 r. znak: [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 złotych.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w wyniku przeprowadzonej w dniu 17 maja 2019 r. kontroli drogowej pojazdu marki Renault o nr rej. [...], którym kierował skarżący, odpłatnie przewożąc dwóch pasażerów z ul. Barwinek na ul. Szczepaniaka w Kielcach, organ pierwszej instancji stwierdził:

- wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika lub bez wymaganej licencji;

- wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm., zwanej dalej "u.d.t.");

Z tytułu naruszeń ujawnionych w protokole kontroli organ pierwszej instancji wydał ww. decyzję, od której strona wniosła odwołanie.

W wyniku rozpoznania tego odwołania organ drugiej instancji wskazał na przepisy ww. ustawy o transporcie drogowym, w szczególności art. 4 pkt 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i ust. 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1 i ust. 7 oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. określające w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów tej ustawy i na art. 189d k.p.a., który na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zastosowanie ma norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którą w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się.

Organ odwoławczy stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz osób we własnym imieniu. Z zeznań skarżącego złożonych podczas kontroli wynika bowiem, że bezpośrednio przed kontrolą wykonywał przewóz dwóch pasażerów w oparciu o aplikację Bolt z osiedla Barwinek do hotelu Binkowski w Kielcach. Zeznał, że pracuje dla[..]Sp. z o.o. na podstawie umowy zlecenia i tytułem której ma otrzymywać wynagrodzenie za wykonywanie przewozu osób. Oświadczył nadto, że nie prowadzi działalności gospodarczej, zaś przewozy w oparciu o aplikację Bolt wykonuje od 9 maja 2019 r. i w tym czasie wykonał ok. 50 przewozów osób. Dodał, że wszystkie koszty związane z utrzymaniem pojazdu ponosi sam i wyjaśnił, że nie musi przyjmować wszystkich zleceń przez aplikację Bolt. Nadto, z zeznań pasażera P.G. wynika, że w dniu kontroli zamówił usługę przewozu z ul. Barwinek na ul. Szczepaniaka w Kielcach za pomocą aplikacji Bolt i nie zawierał z kierowcą ani żadnym innym podmiotem umowy dotyczącej usługi przewozowej, ani też nie wnosił opłaty przed rozpoczęciem przewozu.

Jak ocenił organ odwoławczy, również z postanowień umowy zlecenia zawartej przez skarżącego z [...] Sp. z o.o. w dniu 9 maja 2019 r. wynika, że skarżący wykonuje przewóz osób w sposób samodzielny, bez nadzoru ze strony tej Spółki, nie pozostając w stosunku podległości służbowej wobec Spółki, której zadaniem jest przekazywanie skarżącemu wynagrodzenia za zrealizowane usługi. Zdaniem ww. organu rolą Spółki nie było zatem organizowanie i wykonywanie kontrolowanego przewozu okazjonalnego, lecz wyłącznie rozliczanie danego przewozu z uwzględnieniem prowizji Spółki i innych kosztów oraz przekazanie skarżącemu wynagrodzenia. Okazana przez skarżącego licencji nr 5 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielona została ww. Spółce, która pismem z dnia

18 czerwca 2019 r. wyjaśniła, że skarżący świadczy dla niej usługi od 15 maja 2019r. i w dniu 17 maja 2019 r. wykonywał przejazd pojazdem, na który Spółka ma podpisaną umowę najmu.

Dalej organ drugiej instancji podkreślił, że bezspornie przewóz miał charakter odpłatny, gdyż opłata za usługę miała zostać pobrana za pośrednictwem aplikacji Bolt. Powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt C-434/15, w którym poddano analizie charakter usługi pośrednictwa poprzez aplikację Taxify (obecnie Bolt) organ odwoławczy wskazał, że usługę pośrednictwa między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską należy znać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu". Tym samym - jak ocenił organ odwoławczy - skarżący korzystając z aplikacji Bolt przy nawiązaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób oraz uzyskał wynagrodzenie za wykonywany przewóz. Wykonując te usługi skarżący realizował je we własnym imieniu i na swoją rzecz. Niewykazanie przez skarżącego dowodu na potwierdzenie, że wykonywał on przewóz osób w imieniu i na rzecz innego podmiotu powoduje przypisanie mu odpowiedzialności za wykonanie tej usługi.

Organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia działalności gospodarczej.

Zdaniem organu drugiej instancji, przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że w dniu kontroli skarżący nie posiadał uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób, zaś skarżący w toku postępowania nie przedłożył dowodu na posiadanie przez niego takiego uprawnienia. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji i skutkujący nałożeniem kary pieniężnej.

W ocenie organu odwoławczego, przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym skarżący wykonywał przewóz osób, nie był przeznaczony konstrukcyjnie do powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, w sytuacji gdy zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Ponadto organ wskazał, że przewóz ten nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., bowiem jego warunki nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu.

Końcowo organ drugiej instancji wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d., bowiem do naruszenia przepisów ww. ustawy doszło w wyniku działań skarżącego, który wykonywał usługę przewozu osób, nie posiadając stosownych uprawnień.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję M.B. zarzucił temu rozstrzygnięciu naruszenie:

– art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

– art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; a także pominięcie wyjaśnień skarżącego oraz przedłożonych przez niego dokumentów, z których wynikało, że przedmiotowy przejazd wykonywany był na zlecenie [...]Sp. z o.o., co doprowadziło do błędnych ustaleń w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenia;

– przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;

– przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.

W uzasadnieniu skargi jej autor przedstawił argumentację powyższych zarzutów, kwestionując jakoby w dniu 17 maja 2019 r. wykonywał transport drogowy. Skarżący podniósł w szczególności, że nie posiadał statusu przedsiębiorcy, a nadto wykonywane przez niego czynności, stwierdzone protokołem kontroli, nie miały cech wykonywania działalności gospodarczej. Podkreślił, że nie otrzymał wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Zapłata za przejazd odbywa się bowiem na rzecz platformy Bolt z tytułu skojarzenia kierowcy i pasażera, nie zaś na rzecz kierowcy. Wskazał, że zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez aplikację Bolt, karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana po zakończonym przewozie. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu kierowca.

Zdaniem skarżącego, z samego faktu, że wykonał jednorazowy przejazd na określonej trasie, za którą pasażer miał uiścić opłatę (zresztą nie na rzecz skarżącego) w żaden sposób nie wynika, że wykonywane przez niego czynności nosiły znamiona ciągłości czy zorganizowania - elementów niezbędnych by uznać je za czynniki świadczące o wykonywaniu działalności gospodarczej. Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy pominął jego wyjaśnienia, że przejazd w dniu kontroli wykonywany był na zlecenie [...] Sp. z o.o., co doprowadziło do błędnych ustaleń w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenia.

Skarżący podniósł nadto, że nie wykonywał przewozu okazjonalnego, cechującego się tym, że przewóz grupy pasażerów następuje z inicjatywy kierującego lub pasażera, gdyż to nie skarżący zainicjował przejazd. Przewóz ten był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji kojarzącej kierujących

i pasażerów. Zjawisko to jest zbliżone do tzw. carsharingu (carpoolingu), natomiast z pewnością nie mieści się w pojęciu przewozu okazjonalnego. Zdaniem skarżącego, brak było zatem możliwości nałożenia na niego kary za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, skoro nie wykonywał on przewozu okazjonalnego.

Skarżący podkreślił, że nawet gdyby czynności przez niego wykonywane mieściły się w definicji przewozu okazjonalnego, to zapłata za przejazd była określona z góry i została uregulowana w formie bezgotówkowej na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Bolt B.V., spełniając przesłanki określone w art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. Na powyższe wskazuje sama konstrukcja aplikacji, z której korzystał pasażer, pozwalająca na określenie z góry zapłaty za przejazd na określonej trasie. Tym samym pasażer wie, ile będzie musiał zapłacić za skorzystanie z aplikacji za przejazd na wyznaczonej przez siebie trasie.

Końcowo skarżący zarzucił, że organ drugiej instancji nie odniósł się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu odnoszących się do konieczności zweryfikowania, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działania aplikacji Bolt.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji

i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga M.B. nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymującej w mocy decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 lipca 2019 r. orzekającą o nałożeniu na M.B. kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. 2019 poz. 58 i Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej jako "u.t.d.") oraz załącznika nr 3 do tej ustawy (lp. 1.1 i 2.11).

Ustawa o transporcie drogowym określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, zasady i tryb wyznaczania dworców, w których jest udzielana pomoc osobom niepełnosprawnym i zasady ochrony praw pasażerów ( art. 1 ust. 1 i 2 u.t.d.).

W myśl art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2 wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE.

Natomiast co do warunków podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, kwestie te określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowiąc, że ich podjęcie i wykonywanie: 1. samochodem osobowym, 2. pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d.

Zgodnie z art. 87 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4 , jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji, a wykonując przewóz drogowy osób, przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych, o których mowa w art. 18 w ust. 4b w pkt 2, kopię umowy na realizowany przewóz.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu przeprowadzenia kontroli drogowej M.B. wykonywał odpłatny przewóz dwóch pasażerów m.in. P.G. z osiedla Barwinek na ul. Szczepaniaka 42 w Kielcach (gdzie znajduje się Hotel Binkowski). Przewóz wykonywany był samochodem marki Renault, nr rej. [...] posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Skarżący korzystał z samochodu, którego właścicielem jest jego żona i który pozostawał w jego dyspozycji. Pasażer zamówił kurs za pomocą aplikacji Bolt. Skarżący zrealizował usługę transportową po zamówieniu tej usługi przez pasażerów za pomocą aplikacji internetowej zainstalowanej w jego telefonie komórkowym i potwierdzeniu przyjęcia tej usługi przez skarżącego. Pasażer, aby zamówić kurs, musi zarejestrować swoje dane i dane swojej karty płatniczej w ramach ww. aplikacji. Skarżący na telefon otrzymał informację o możliwości przewozu i po potwierdzeniu w aplikacji Bolt możliwości wykonania usługi transportowej z osiedla Barwinek do Hotelu Binkowski przyjął zlecenie i wykonał przewóz. Po zrealizowaniu usługi, kierowca potwierdził powyższe w aplikacji Bolt. Opłata za przejazd odbyła się automatycznie, drogą elektroniczną, z karty płatniczej pasażera - została automatycznie pobrana przez aplikację Bolt w wysokości 6 złotych.

Po zatrzymaniu do kontroli pojazdu kierowanego przez skarżącego nie okazał on kontrolującym umowy zawartej z pasażerami w związku z ww. przewozem drogowym, nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób samochodem osobowym, ani żadnego innego dokumentu uprawniającego do wykonywania usługi transportowej jak wyżej opisane. Kontrolowany pojazd nie był wyposażony, oznakowany i zarejestrowany jako taksówka osobowa, nie był wyposażony w taksometr i kasę fiskalną, nie posiadał na dachu światła z napisem TAXI. W trakcie postępowania skarżący okazał się licencją nr 5 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną 12 czerwca 2018 r. [...] Sp. z o.o., a także umową zlecenia zawartą z ww. Spółką zawartą dnia 9 maja 2019 r. w Chrząstawie Małej (na której skreślono datę 6 kwietnia 2018 r.).

Okoliczności powyższe nie są sporne lub wynikają w sposób nie budzący wątpliwości ze zgromadzonych przez organ dowodów: protokołu z przesłuchania strony M.B., protokołu z przesłuchania świadka – pasażera, protokołu kontroli drogowej z dnia 17 maja 2019 r., odpisu licencji dla [...] Sp. z o.o., wydruków z aplikacji Bolt dotyczących kontrolowanego przewozu, potwierdzenia operacji – transakcji dokonanej kartą w dniu 17 maja 2019r., kopii dowodu osobistego, prawa jazdy, pokwitowania zatrzymania dowodu rejestracyjnego, zdjęć pojazdu i umowy zlecenia (k. 29-36 i 42-56 akt administracyjnych).

Przedłożona umowa zlecenia została zawarta dnia 9 maja 2019 r. Zgodnie z postanowieniami umowy M.B. zobowiązał się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie – [...] Sp. z o.o. tj. wykonania w sposób samodzielny przewozu osób lub towarów. Za wykonane zlecenie skarżący miał otrzymywać wynagrodzenie prowizyjne od ww. Spółki według cennika ustalonego przez partnera Spółki pomniejszone o prowizje partnera Spółki i samej Spółki oraz ewentualne inne koszty, o których mowa w umowie, w terminie 7 dni od wykonania całości zlecenia przelewem na rachunek bankowy określony w umowie (§ 1 i § 2 umowy). M.B. zobowiązał się wykonywać zlecenie pojazdem – samochód Renault Laguna o nr rej. [...], wykorzystując aplikacje mobilne udostępnione przez partnerów ww. Spółki (§ 7 umowy).

Wskazane zapisy umowy, a także wyjaśnienia złożone przez skarżącego i świadka dowodziły bezspornie, że przewóz dokonany przez skarżącego w dniu 17 maja 2019 r. miał charakter odpłatny. Skarżący zarzucał jednak, że nie zostało wykazane w sprawie, aby podejmował i wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, a więc stosownie do treści art. 4 pkt 1 i 5b u.t.d. nie było wymagane uzyskanie przez niego odpowiedniej licencji. Ponadto skarżący zarzucał, że brak było w sprawie przesłanek do uznania, że wykonywane przez niego czynności nosiły znamiona przewozu okazjonalnego, a nawet w razie uznania tych czynności za przewóz okazjonalny stosowanie do u.t.d., to obowiązek uzyskania licencji był wyłączony ze względu na fakt, że zapłata za przejazd była określona z góry i została uregulowana w formie bezgotówkowej na rzecz Bolt.

Odnosząc się do takich zarzutów Sąd posłuży się argumentacją wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 30 grudnia 2019r., sygn. akt II SA/Ke 914/19 (dost. na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że wykonywanie transportu drogowego stanowi rodzaj działalności gospodarczej reglamentowanej, a w Rozdziale 2 ustawy o transporcie drogowym określono "Zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego", z których wynika, że wykonywanie tego transportu w określonych w przepisach zakresach wymaga zezwolenia lub licencji. Chodzi tutaj o faktyczne wykonywanie działalności odpowiadającej definicji transportu drogowego wynikającej z art. 4 u.t.d. W wyroku z 20 stycznia 2009 r. o sygn. akt II GSK 670/08, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "z przepisów art. 4 pkt 1 - 3, art. 5 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z 2001 r. o transporcie drogowym nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji w praktyce byłoby niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie prowadzenie jej na podstawie licencji. Wykonywanie transportu drogowego podlegającego sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej." Pogląd ten zachowuje, zdaniem Sądu aktualność (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 r.; II GSK 701/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2019 r., II SA/Bk 715/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 listopada 2019 r. II SA/Ol 544/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r., III SA/Gd 501/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r., VIII SA/Wa 384/17).

Zgodnie z ustawą z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292), działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły (art. 3 tej ustawy). Ustalenia dokonane w toku postępowania, w tym oparte na wyjaśnieniach samego skarżącego potwierdzają, że M.B. nie dokonał tylko jednorazowego przewozu osób, co ma świadczyć o braku wymaganej dla przyjęcia prowadzenia działalności gospodarczej cechy ciągłości, powtarzalności dokonywanych czynności. W czasie przesłuchania w dniu 17 maja 2019 r. skarżący stwierdził, że za pośrednictwem aplikacji Bolt wykonywał usługi transportowe od dnia 9 maja 2019 r. Wykonał ok. 50 przewozów drogowych osób. Ponadto przedstawioną umowę zlecenia zawarł na czas nieokreślony (§ 4 umowy). Takie fakty świadczą wyraźnie o tym, że wykonywane przez skarżącego przewozy miały charakter odpłatny, powtarzalny, ciągły, a to, że nie trwały dłużej wynikło tylko z faktu wykrycia prowadzonej przez skarżącego działalności w wyniku kontroli z dnia 17 maja 2019 r., a nie z braku po jego stronie zamiaru prowadzenia takiej działalności przez czas nieokreślony. Fakt niepobierania przez skarżącego zapłaty za świadczone usługi bezpośrednio od pasażerów, nie świadczy o nieodpłatności tej działalności, skoro wynagrodzenie za nie miał otrzymywać przelewem na swój rachunek bankowy w ciągu 7 dni od wykonania całości zlecenia, przelewem na konto bankowe ( § 2 umowy zlecenia). Twierdzenie w uzasadnieniu skargi, że zapłata za przejazdy dokonywane przez skarżącego odbywała się na rzecz platformy internetowej Bolt (nie zaś na rzecz kierowcy) za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera, pomija istotną w sprawie okoliczność, że pasażerowie płacili za przejazd, nie zaś za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera, do którego by nie dochodziło, gdyby nie motywowana chęcią zysku wola skarżącego wyrażona poprzez potwierdzenie przyjęcia usługi transportowej poprzez zainstalowaną w jego telefonie komórkowym aplikację, ale też w zawartej umowie zlecenia.

Nie zmienia oceny sprawy fakt, że licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym uzyskała spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która udostępniła jej kopię skarżącemu. W tym zakresie trzeba zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2017 r., C- 434/15, zgodnie z którym artykuł 56 TFUE w związku z art. 58 ust. 1 TFUE, a także art. 2 ust. 2 lit. d dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznymi i art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., do którego odsyła art. 2 lit. a dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym), należy interpretować w ten sposób, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu zastosowania art. 56 TFUE, dyrektywy 2006/123 i dyrektywy 2000/31. Powyższy wyrok potwierdził prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez skarżącego, jako usługi transportowej. Skoro TSUE potraktował podmiot świadczący usługi w zakresie pośrednictwa, jako wykonującego w części usługę transportową, to oczywistym jest, że skarżący jako realizator drugiej części takiej usługi, polegającej na przewozie pasażera, również wykonywał usługę transportową (zob. ww. wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 914/19). Ponadto spółka [...] Sp. z o.o. w piśmie z dnia 18 czerwca 2019 r. potwierdziła, że M.B. wykonywał przewóz na podstawie umowy zlecenia obowiązującej od dnia 15 maja 2019 r. pojazdem, na który Spółka ta ma podpisaną umowę najmu. Spółka ta nie potwierdziła więc, aby skarżący wykonywał przewóz jako pracownik Spółki.

Ponieważ wykonywanie usługi transportowej, jak w niniejszym przypadku, świadczy o podjęciu i wykonywaniu krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób noszącego - jak to wyżej wyjaśniono - znamiona działalności gospodarczej, konieczne było uzyskanie przez skarżącego odpowiedniej licencji, której nie posiadał.

Skarżący, wykonując transport drogowy bez wymaganej licencji, naruszył ogólne zasady i warunki wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i przewozów na potrzeby własne określone pod l.p. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Należy dodać, że konieczność uzyskania licencji przez kierowcę wykonującego bezpośrednio usługę przewozową i będącego osobą prowadzącą działalność gospodarczą, uzasadniona jest dodatkowo tym, że również taka osoba musiała legitymować się cechami określonymi w art. 5c ust. 1 pkt 1, 3, 4 i 5 u.t.d. weryfikowanymi w toku postępowania poprzedzającego otrzymanie licencji.

Należy również wyjaśnić, że zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12 000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12.000 zł (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.).

W myśl lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., karą pieniężną w wysokości 12.000 zł sankcjonuje się wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Natomiast według lp. 2.11 ww. załącznika, za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8.000 zł.

Z przytoczonych przepisów, a zwłaszcza z art. 92a ust. 3 u.t.d. wynika więc, że w istocie wystarczające dla utrzymania w mocy decyzji organu I instancji było stwierdzenie naruszenia przez skarżącego warunku, o jakim mowa pod l.p. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., skoro za przewidziane w tym przepisie naruszenie nakładana jest kara w wysokości górnej granicy sumy kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej.

Niemniej Sąd podziela również zapatrywania organów dotyczące zakwalifikowania skontrolowanego przewozu jako przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego z art. 18 ust. 4a u.t.d. oraz równocześnie braku możliwości zakwalifikowania go jako przewozu okazjonalnego o którym mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.

Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4 a przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Jak stanowi art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1. pojazdami zabytkowymi;

2. samochodami osobowymi:

a. prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b. na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c. po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Jak celnie zważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w ww. wyroku z dnia 30 grudnia 2019 r., wynikające z treści art. 18 ust. 3, ust. 4a, 4b i 5 u.t.d. ograniczenia dotyczące możliwości swobodnego wykonywania przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu 7 i mniej osób, mają na celu odróżnienie tego typu przewozów od mającej osobną regulację w ustawie o transporcie drogowym, powszechnie znanej na całym świecie i cieszącej się uznaną marką, wyspecjalizowanej działalności w zakresie przewozu osób taksówką, która przez istnienie szczegółowych i rygorystycznych wymogów świadczenia takich usług zapewnia pewność, bezpieczeństwo i wysoki ich standard, z korzyścią dla pasażerów. Brak takich ograniczeń mógłby w praktyce prowadzić do istotnego ograniczenia wykonywania przewozu osób taksówkami, na rzecz innych form przewozu osób, niespełniających wspomnianych wyżej rygorystycznych wymogów służących interesowi pasażerów. Nieracjonalne i sprzeczne z intencją ustawodawcy wprowadzającego wskazane kryteria wykonywania przewozów taksówkami oraz dopuszczającego wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a wyłącznie po spełnieniu kumulatywnych warunków określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a, b i c u.t.d., byłoby w tej sytuacji takie rozumienie tych przepisów, które wyłączałoby spod działania przepisu sankcyjnego znajdującego się pod l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu okazjonalnego w warunkach analogicznych do tych, jakie są spełniane przy wykonywaniu przewozu osób taksówkami, wyłącznie z powodu braku jasnej definicji takiego przewozu okazjonalnego w przepisach u.t.d. Definicję takiego okazjonalnego przewozu należy, zdaniem Sądu wywieść z treści art. 18 ust. 4b u.t.d., przy spełnieniu oczywiście negatywnych przesłanek znajdujących się w ustawowej definicji takiego przewozu z art. 3 pkt 11 u.t.d. Skoro bowiem art. 18 ust. 4b u.t.d. stanowi, że dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu do 7 osób pod warunkiem łącznego spełnienia wymogów z art. 18 ust. 4b u.t.d., to przewóz niespełniający któregoś z tych warunków, ale spełniający pozostałe, również musi być traktowany jako przewóz okazjonalny. Pomocne jest również sięgnięcie po kryteria charakteryzujące przewóz okazjonalny w prawie unijnym. W szczególności w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300. 88, zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009). Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, Lex nr 384423).

Konfrontacja okoliczności faktycznych ustalonych w tej sprawie z przesłankami dającymi się wyprowadzić z art. 4 pkt 11 u.t.d. i § 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009 pozwala uznać, że skarżący wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób w rozumieniu tych unormowań, ponieważ za podmiot, który zainicjował przedmiotowy przewóz należy uznać zlecającego jego wykonanie pasażera. Równocześnie nie może być wątpliwości, że przewóz ten nie spełnił wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Skarżący powoływał się tu na spełnienie warunku z art. 18 ust. 4b pkt 2 lit c u.t.d. dotyczącego zapłaty za przewóz zapominając, że przepis ten, dla przyjęcia dopuszczalności wykonywania przewozu okazjonalnego, a w konsekwencji wyłączenia możliwości ukarania z l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., wymaga łącznego spełnienia wszystkich warunków przewidzianych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Tymczasem nie było, zdaniem Sądu w sprawie wątpliwości co do tego, że przedmiotowy przewóz nie odbył się na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, czego wymaga art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b u.t.d.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie ocenił więc, że organy administracji publicznej zasadnie, bo w oparciu o ustalenia faktyczne dokonane na skutek prawidłowo ocenionego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, uznały, że skarżący wykonywał w dniu 17 maja 2019 r. transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, jak również bez wymaganej licencji, który stanowił równocześnie przewóz okazjonalny, tj. przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., przy czym nie miały do skarżącego zastosowania wyjątki od sankcji przewidzianej w przepisie zawartym pod l.p. 2.11 in fine załącznika nr 3 do u.t.d., gdyż zrealizowany przez niego w dniu 17 maja 2019 r. przewóz nie spełniał łącznie warunków przewidzianych w art. 18 ust. 4b u.t.d.

Z powyższych powodów chybione okazały się zarzuty skargi naruszenia zarówno przepisów prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Zdaniem Sądu, kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia faktyczne zostały przez organy orzekające w postępowaniu administracyjnym dokonane prawidłowo. Zarówno zasady działania aplikacji Bolt, sposób dokonywania płatności za usługi transportowe uzyskane za pośrednictwem tej aplikacji, jak i uzyskiwania wynagrodzenia przez skarżącego za wykonane usługi, jak również podstawy zakwalifikowania takiej usługi jako wykonanej w ramach działalności gospodarczej zostały wyjaśnione przez organy prawidłowo. W konsekwencji jako bezzasadne należało ocenić także zarzuty naruszenia art. 7 art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a. oraz zarzuty naruszenia prawa materialnego wymienione w skardze.

Z tych wszystkich powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.