Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 153/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 1, 2 i 3, art. 98 ust. 1 i 3, art. 99
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 10 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 1, art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2086
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2009r. sprawy ze skargi M. i M. H. na decyzję Wojewody W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę; oddala skargę /-/ D. Rzyminiak – Owczarczak /-/ B. Kamieńska /-/ M. Kwiecińska


UZASADNIENIE

Wójt Gminy D. ostateczną decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...], na wniosek skarżących M. i M. małżonków H. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w miejscowości D., gmina D., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] arkusz mapy [...] obręb [...]. W sentencji decyzji podano, iż zatwierdzeniu podlega projekt podziału przedłożony wraz z wnioskiem, a stanowiący załącznik do decyzji, pod warunkiem, że dla wydzielonych działek nr [...],[...],[...]do [...]zostaną ustanowione służebności drogowe na działkach o nr [...],[...]stanowiących drogi wewnętrzne, chyba że działki te zostaną zbyte wraz z udziałem w prawie do drogi wewnętrznej. Jednocześnie wydzielono działki nr [...]i [...]z przeznaczeniem pod tereny dróg wewnętrznych. Dla pozostałych wydzielonych działek określono ich funkcje pod tereny rozwojowe mieszkalno-usługowe (działka nr [...],[...],[...]), pod tereny zabudowy mieszkaniowej (działki nr [...]– nr [...]). W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że z wnioskiem o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału przedmiotowych nieruchomości wystąpili ich właściciele, przedmiotowe działki znajdują się na terenie obowiązywania planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego miejscowości D. przyjętego uchwałą Rady Gminy Dopiewo Nr VI/57/03 opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego Nr 70 poz. 1353 z dnia 6 maja 2003 r., a częściowo w obrębie wydzielanych działek nr [...] do 62 planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Dopiewo Nr XXXI/85/92 opublikowanym w Dz.Urz. Woj. Wlkp. Nr 2 poz. 16 z 1 lutego 1993 r. Wskazano, iż zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami warunkiem zatwierdzenia podziału jest zapewnienie wydzielanym działkom dostępu do drogi publicznej, a dostęp taki może być bezpośredni lub pośredni, poprzez ustanowienie dla zbywanych działek gruntu odpowiednich służebności drogowych na działkach stanowiących drogi wewnętrzne. Wskazano, że decyzja jest zgodna z ustaleniami w zakresie zagospodarowania przestrzennego przedmiotowego terenu.

Wnioskiem, który do Starostwa Powiatowego w P. wpłynął w dniu 21 grudnia 2005 r. M. H. i M. H. oświadczyli, iż uchylają się od treści oświadczenia woli złożonego pod porozumieniem z dnia 22 listopada 2001 r. w przedmiocie nieodpłatnego przekazania Gminie D. dróg wyznaczonych planem zagospodarowania przestrzennego, jako złożonego z rażącym naruszeniem art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz wnieśli o przyznanie przez Gminę D. odszkodowania pieniężnego z tytułu przejścia pod drogi działek nr [...] i [...], ewentualnie o przyznanie nieruchomości zamiennych.

Ponieważ pertraktacje między stronami o ustalenie wysokości i wypłatę przedmiotowego odszkodowania nie dały rezultatu, Starosta P. na wniosek M. H. i M. H. wszczął postępowanie o ustalenie odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wójt Gminy D. w toku postępowania poinformował Starostę, iż wskazana przez wnioskodawców regulacja nie ma zastosowania do dróg wewnętrznych, a taki status mają przedmiotowe działki.

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...]Starosta P. na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz.U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.- dalej ustawa o gospodarce nieruchomościami) odmówił ustalenia odszkodowania za przedmiotowe działki, zapisane w księdze wieczystej KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Poznaniu jako własność wnioskodawców. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Mając na względzie treść wskazanego przepisu odszkodowanie przysługuje wyłącznie za działki wydzielone pod drogi publiczne. W toku postępowania, na podstawie zapisów planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla obszaru, na którym położone są sporne działki, ustalono że przewidziano dla nich funkcje dróg wewnętrznych. Wskazano, iż plan miejscowy nie ingeruje swoimi zapisami w obsługę dojazdów do nowo utworzonych działek, a potwierdzeniem tego kierunku wykładni jest m.in. możliwość zapewnienia dojazdów do tych działek poprzez ustanowienie służebności drogi koniecznej (art. 93 ust. 3 w zw. z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Powyższe oznacza, że jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dojdzie do wydzielenia innych dróg, np. dróg wewnętrznych, czy dróg dla obsługi nowo utworzonych działek, które nie zostały ujęte w planie miejscowym – nie dojdzie do przejścia własności nowo utworzonych na rzecz jednostek samorządu terytorialnego czy Skarbu Państwa na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy. Powyższe potwierdzał wprost art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717 ze zm.). Organ odwołał się do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086). Stosownie do art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 tej ustawy do kategorii gminnych dróg publicznych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy. Drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe, są drogami wewnętrznymi. Organ wskazał, iż w świetle treści decyzji podziałowej, wydanej z wniosku M. i M. H., właściciele nie utracili prawa do wydzielonych działek, a Wójt Gminy D. nie był zobowiązany do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności Gminy w odniesieniu do przedmiotowych działek. W tych okolicznościach Starosta uznał, iż nie ma jakichkolwiek podstaw do przyznania wnioskowanego odszkodowania.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. i M. H. wnieśli o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż decyzja rażąco narusza prawo, w szczególności ustawę o drogach publicznych – art. 8 ust. 1. Wskazano, że wyróżnikami drogi publicznej są dwa elementy: nieograniczona podmiotowo możliwość korzystania z drogi oraz zaliczenie drogi do określonej ustawowo kategorii. Odwołujący zostali pozbawieni prawa dochodzenia odszkodowania za część ich gruntu, która została przeznaczona do korzystania przez właścicieli sąsiednich nieruchomości, oraz innych osób, które będą poruszać się tą drogą. Wskazano, że dwie wydzielone przez gminę działki mają już dostęp do istniejącej drogi publicznej, a przesłanką ustanowienia służebności drogowej jest brak takiego dostępu. Z kolei dwie działki sąsiadujące z działką [...] i [...] nie mają takiego dostępu, wobec czego dostęp do nich winien być dokonany poprzez istniejącą drogę publiczną, którą organ bezzasadnie nazywa drogą wewnętrzną.

Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Przytaczając treść art. 93 ust. 1 i 3, art. 96 oraz art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3 tej ustawy, to podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. W świetle art. 99 tej ustawy za spełnienie tego warunku uważa się także sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Organ orzekający, w myśl art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest zobowiązany do zbadania, czy nastąpił skutek prawny w postaci przejścia z mocy prawa własności wydzielonej pod drogę działki na rzecz gminy, co uprawnia do ustalenia odszkodowania za działkę. Oceny skutku prawnego co do zmiany własności przedmiotowej działki, należy przy tym dokonać, ustalając przeznaczenie wydzielonej działki w obowiązującym w dniu jej wydzielenia (dzień ostateczności decyzji- tj. 29 września 2003 r.), miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Organ wskazał, iż decyzja podziałowa dnia 10 września 2003 r. wydana została na wniosek skarżących, współwłaścicieli nieruchomości dzielonej, w uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że podział nieruchomości jest zgodny z ustaleniami w zakresie zagospodarowania przestrzennego przedmiotowego terenu, a z porównania planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości D. rejon ulic [...] i [...] na obszarze działek nr [...]i [...]gminy D., zatwierdzonego uchwałą rady Gminy Dopiewo Nr VI/57/03 z dnia 30 marca 2003 r. oraz projektu podziału nieruchomości (działki nr [...]i [...]) wynika, że sporna nieruchomość - działki nr [...] i [...], przeznaczone były pod drogi wewnętrzne – oznaczone na rysunku planu KDw. Nie nastąpił zatem skutek w postaci przejścia prawa własności. Sporne działki nie zostały wydzielone pod drogi publiczne w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, a zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, są drogami wewnętrznymi. Organ odwoławczy podkreślił, iż w decyzji podziałowej nie powołano art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, lecz art. 99. Decyzję podziałową wydano więc pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną ustanowione służebności, zgodnie z art. 99 tej ustawy. Analiza przepisów art. 93 ust. 3 i art. 99 ustawy wskazuje, że chodzi tu o ustanowienie służebności drogowej zapewniającej dostęp do drogi publicznej na gruncie stanowiącym własność wnioskodawcy podziału, przede wszystkim na gruncie wchodzącym w skład nieruchomości podlegającej podziałowi. Z zapisu księgi wieczystej spornej nieruchomości wynika, że służebności zostały ustanowione bezpłatnie wolą stron. Prawidłowo organ I instancji wskazał, że podstawą wpisu praw gminy do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne jest decyzja zatwierdzająca podział. Skoro grunty zostały wydzielone pod drogi wewnętrzne, to nie przeszły one z mocy prawa na rzecz Gminy D. w trybie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tym samym gmina nie była zobowiązana do ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. i M. małż. H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy droga prowadząca przez nieruchomość skarżących jest drogą publiczną, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Żądając uchylenia zaskarżonej skarżący podtrzymali argumentację przytoczoną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Odnosząc się do uzasadnienia decyzji podniesiono, że nie można uznać za drogę wewnętrzną drogi, która takiego charakteru nie posiada. Sporna droga została w projekcie podziału wyznaczona w taki sposób, że w pełni stała się drogą o charakterze publicznym, prowadzi obecnie do licznych, wydzielonych działek, jest dostępna dla każdego, kto chce z niej korzystać. Odwołano się w tym zakresie do rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Wielkopolskiego z 11 września 2007 r. nr [...] (Wspólnota [...]). Wskazano, że dwie wydzielone przez gminę działki mają już dostęp do wcześniej istniejącej drogi publicznej, a przesłanka ustanowienia służebności drogowej jest brak takiego dostępu (art. 145 §1 kc). Z kolei dwie działki sąsiadujące z działką [...] i [...] nie mają takiego dostępu, wobec czego dostęp do nich winien być dokonany poprzez istniejącą drogę publiczną (dz. [...]), którą bezzasadnie organ nazywa drogą wewnętrzną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaakcentowano, że decyzja podziałowa wydana została na podstawie art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 10 czerwca 2009 r. pełnomocnik skarżących przedłożył odpis aktu notarialnego z dnia 20 maja 2009 r. nr Rep. A [...] notariusza W.Z. na potwierdzenie, że przedmiotowa droga ma charakter drogi publicznej, oraz odpis pisma Gminy D. z dnia 4 czerwca 2008 r., w którym zawarto deklarację przejęcia działki nr [...] po jej urządzeniu przez gminę, przez co stanie się drogą publiczną.

Uczestniczący w rozprawie pełnomocnik Gminy D. wniósł o oddalenie skargi, podzielając argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł, iż w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie podjęcia decyzji podziałowej, sporne działki nie były przeznaczone pod drogi publiczne i z samej decyzji podziałowej wynika, że są to drogi wewnętrzne. Wskazał, iż również z przedłożonych na rozprawie dokumentów wynika, że sporne działki są nadal własnością skarżących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu,

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa tego rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy. W sprawie niniejszej nie stwierdzono wskazanych w tym przepisie przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym i procesowym.

Materialnoprawną podstawę wystąpienia z żądaniem ustalenia odszkodowania za grunty przejęte pod drogi publiczne stanowi przepis art. 98 ust. 3 w zw. z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z ust. 1 art. 98 tej ustawy działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Natomiast zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym, a właściwym organem, natomiast w przypadku, gdy do takiego ustalenia nie dojdzie, odszkodowanie ustala się i wypłaca się według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu. Z regulacji tych wynika, że przesłankami warunkującymi ustalenie w trybie administracyjnym przedmiotowego odszkodowania jest uznanie, że działki gruntu przejęte zostały pod drogę publiczną i w konsekwencji nastąpiło nabycie z mocy prawa przez gminę własności tych działek oraz brak uzgodnienia odszkodowania w drodze porozumienia pomiędzy zainteresowanymi. Z przepisów tych wynika ponadto, że przedmiotowe działki gruntu przechodzą z mocy prawa na własność danej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału stała się ostateczna. Na gruncie rozpatrywanej sprawy powyższe oznacza, że aby doszło do ustalenia na rzecz skarżących odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 przedmiotowej ustawy, sporne działki nr [...] i [...] musiałyby zostać wydzielone pod drogi publiczne i w wyniku tego podziału przejść na własność Gminy D. z mocy prawa.

Z akt sprawy wynika, że w decyzji podziałowej z dnia 10 września 2003 r. nr [...] powołano art. 93 ust. 1 i 2 i art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z uwzględnieniem treści tych przepisów w decyzji podziałowej stwierdzono, iż podziału nieruchomości można dokonać, bowiem jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego (art. 93 ust. 1), a zgodność ta dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Powyższe oznacza, że przy zatwierdzeniu i opiniowaniu projektu podziału organ zobowiązany jest przede wszystkim uwzględnić przeznaczenie terenu określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i z tego punktu widzenia ocenić, czy projekt podziału nieruchomości realizuje to przeznaczenie, a także, czy służy temu przeznaczeniu. Ocena ta powinna przy tym dotyczyć całości nieruchomości, to jest każdej z działek, która miałaby powstać na skutek podziału, a więc także spornych działek nr [...] i [...] (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2002 r. sygn. akt I SA 1400/00 Lex nr 81990, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 2355/05 Lex nr 235307). Wydając decyzję podziałową Wójt Gminy D. odwołał się do planu zagospodarowania przestrzennego Gminy D., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Dopiewo Nr VI/57/03 z dnia 30 marca 2003 r. Z analizy tego planu oraz projektu podziału nieruchomości miejscowości D. rejon ulic [...] i [...] wynika, że sporna nieruchomość - działki nr [...] i [...], przeznaczone były pod drogi wewnętrzne – oznaczone na rysunku planu KDw. Powyższe oznacza, ze sporne działki nie zostały wydzielone pod drogi publiczne w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, a zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, są drogami wewnętrznymi. W konsekwencji w decyzji podziałowej prawidłowo zamieszczono warunek, mający na celu zapewnienie dostępu do drogi publicznej przyszłym właścicielom działek wydzielonych, a nie posiadających takiego dostępu. Jednocześnie zgodnie z art. 93 ust. 3 przedmiotowej ustawy podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej, przy czym za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. W świetle powyższego podkreślić należy, iż podział nieruchomości skarżących, w wyniku którego doszło do wydzielenia szeregu działek - w tym działek o numerach geodezyjnych [...] i [...], był możliwy z racji jego zgodności z planu zagospodarowania przestrzennego Gminy D., którego przepisy określały, jaki charakter będzie miała droga wydzielona w wyniku podziału, konsekwencją czego było wydanie decyzji podziałowej warunkowej. W realiach przedmiotowej sprawy brak podstaw, aby kwestionować prawidłowość tego podziału.

Strona skarżąca kwestionuje uznanie, iż działki nr [...] i [...]na całym ich przebiegu są drogami wewnętrznymi, bowiem ich publiczny charakter i możliwość korzystania z nich przez każdego nakazuje uznać, że są to drogi publiczne. Odnosząc się do tych zarzutów wskazać należy, iż o tym, kiedy droga wewnętrzna może zostać uznana za drogę publiczną, decydują zapisy planu zagospodarowania przestrzennego, jak również podjęcie przez gminę uchwały o zaliczeniu drogi do dróg gminnych. W badanym przypadku powołanie w decyzji podziałowej art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami oznacza, że decyzję podziałową wydano pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną ustanowione służebności, zgodnie z art. 99 tej ustawy, co oznacza, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 98 ust. 1 ustawy, który to przepis stanowi przejściu na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego własności wydzielonej "drogi publicznej", w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. O tym, że chodzi w tym przypadku o drogę publiczną stanowią również przepisy obowiązującej w dacie podjęcia decyzji podziałowej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm.), bowiem zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w planie miejscowym ustala się, poza liniami rozgraniczającymi ulice i terenami niezbędnymi do wydzielania ścieżek rowerowych, place oraz drogi publiczne wraz z urządzeniami pomocniczymi. Oznacza to zarazem, że jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dojdzie do wydzielenia innych dróg, np. wewnętrznych, przejście ich na własność jednostek samorządowych albo Skarbu Państwa może nastąpić wyłącznie na podstawie czynności cywilnoprawnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 1995 r., III ARN 7/96, OSNAPUS 1995, nr 17, poz. 213).

W związku z powyższym należy podzielić stanowisko Wojewody, że teren objęty podziałem w przedmiotowej sprawie nie przewidywał drogi publicznej na spornych działkach i w konsekwencji art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mógł mieć zastosowania. A tym samym nie ma podstaw do przyznania odszkodowania.

Skarżący podnoszą nadto, iż sporna droga została w projekcie podziału wyznaczona w taki sposób, że w pełni stała się drogą o charakterze publicznym, prowadzi obecnie do licznych, wydzielonych działek, jest dostępna dla każdego, kto chce z niej korzystać. Odnosząc się do tej argumentacji wskazać należy, iż przytoczony powyżej przepis art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wymaga zgodności projektu podziału z ustaleniami planu. Skoro podział nieruchomości podporządkowany jest wymaganiom gospodarki przestrzennej, a regulacja prawna w tym zakresie uwzględnia jedynie wydzielenie drogi publicznej (art. 10 ust. 1 pkt 2 obowiązującej w dacie podziału ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym), to tylko do tej kategorii drogi można odnieść skutek decyzji podziałowej w aspekcie regulacji objętej art. 98 ust. 3 ustawy. Wskazać nadto należy, iż zarówno z zapisu księgi wieczystej spornej nieruchomości, jak i przedłożonego na rozprawie wypisu aktu notarialnego wynika, że służebności zostały ustanowione bezpłatnie wolą stron. Ponadto dla oceny spełnienia przesłanek z art. 98 ust. 1 przedmiotowej ustawy nie mają znaczenia aktualne zamierzenia Gminy w odniesieniu do spornych działek i planowanego być może uznania tych działek za drogi gminne. Sąd administracyjny w przedmiotowym postępowaniu badał wyłącznie, czy spełnione zostały warunki do ustalenia odszkodowania w trybie określonym wskazanym przepisem.

W przedmiotowej sprawie w wyniku podziału nieruchomości dokonanego ostateczną decyzją z dnia [...] września 2003 r. nie nastąpiło z mocy prawa przejście własności spornych działek nr [...] i [...]na rzecz Gminy D. , zatem odmowa ustalenia odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami była prawidłowa i nie narusza praw skarżących, w szczególności podlegających ochronie na podstawie art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Skarżący nie utracili prawa własności do działek wydzielonych pod drogi, w tej sytuacji zaskarżona decyzja jest prawidłowa i skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ B. Kamieńska M. Kwiecińska

Za nieobecnego sędziego korzystającego

ze zwolnienia lekarskiego uzasadnienie

wyroku podpisał sędzia

/-/ B. Kamieńska