Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1011/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inspekcja weterynaryjna
Skarżony organ: Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1c, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 1, 2, 3, art. 4
journal: Dz.U. 2006 nr 17 poz 127
law: Ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego.
article: art. 28, art. 107 par. 3, art. 134, art. 105 par. 1, art. 104 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 417 ze zn. 1 par. 2
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Dnia 15 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2016 roku sprawy ze skargi Spółki A sp. z o.o. z siedzibą K. na postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] września 2015 roku Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Powiatowego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącej kwotę [...],- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Urzędowy lekarz weterynarii Powiatowego Inspektoratu Weterynarii decyzją nr [...] z dnia [...] września 2015 r. na podstawie art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z 16 grudnia 2005r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2006r. Nr 17 poz. 127 ze zm.) uznał mięso pochodzące od 185 sztuk drobiu: kurczęta brojlery, za nienadające się do spożycia przez ludzi. Decyzja została wydana wobec strony: właściciela mięsa – Spółka A Sp. z o. o. z siedzibą w K. W uzasadnieniu decyzji lekarz weterynarii wskazał cechy mięsa skutkujące uznaniem go za niezdatne do spożycia.

Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła Spółka B Sp. z o. o. w K. kwestionując ustalenia lekarza weterynarii co do stanu mięsa.

Powiatowy Lekarz Weterynarii postanowieniem z [...] września 2015r. stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy powołując się na treść przepisów

• art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2014, poz. 1577),

• § 8 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2006r. w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez powiatowego lekarza weterynarii albo urzędowego lekarza weterynarii z upoważnienia powiatowego lekarza weterynarii (Dz.U. z 2014, poz. 1472),

• art. 104 oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013, poz. 267 ze zm.),

W motywach rozstrzygnięcia lekarz weterynarii wskazał, że zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Organ wskazał, że za stronę postępowania w przedmiocie nakazów i zakazów z zakresu nadzoru weterynaryjnego nie może zostać uznany podmiot, który z braku normy prawnej kreującej po jego stronie jakiekolwiek uprawnienie lub obowiązek nie jest objęty konsekwencjami decyzji organu wydanej w niniejszej sprawie, (por. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 listopada 2013 r. II SA/Bd 942/13). Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez Spółkę B Sp. z o. o. w K. jest niedopuszczalny bowiem pochodzi od osoby nie objętej bezpośrednio rozstrzygnięciem zaskarżonej decyzji. Decyzja ta nie kreuje po jego stronie jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku.

Skargę na postanowienie lekarza weterynarii z 16 września 2015r. wniosła Spółka B sp. z. o.o. zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie przepisów mające wpływ na wynik sprawy:

- art. 28 K.p.a. polegające na odmowie uznania skarżącego za stronę postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie przedmiotowego przepisu i błędne przyjęcie, iż osoba nie objęta bezpośrednio rozstrzygnięciem decyzji nie może złożyć wniosku o ponowne rozpatrzenie decyzji;

- art. 134 K.p.a. i art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 127 § 3 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie w sprawie postanowienia o niedopuszczalności odwołania z uwagi na rzekome nie przysługiwanie skarżącemu statusu strony, podczas gdy, w przypadku uzasadnionego stwierdzenia, iż skarżącemu status strony nie przysługuje, mogłaby zostać ewentualnie, po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego, w tym dowodowego, wydana decyzja o umorzeniu postępowania wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.;

- art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, a tym samym nie dołożenie należytej staranności w dostatecznym wyjaśnieniu istotnej dla sprawy okoliczności dotyczącej legitymacji skarżącego do występowania w sprawie w charakterze strony;

- art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak wskazania i uzasadnienia podstawy prawnej wydanego postanowienia, tj. art. 28 k.p.a., a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w toczącym się postępowaniu.

Mając na uwadze powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] września 2015r. w całości oraz o rozstrzygnięcie o kosztach.

W motywach skargi Skarżąca podnosiła, że organ administracyjny zaniechał wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, a tym samym nie dołożył należytej staranności w dostatecznym wyjaśnieniu istotnej dla sprawy okoliczności dotyczącej legitymacji strony skarżącej jako producenta kurcząt do występowania w sprawie w charakterze strony.

Organ nie wskazał i nie uzasadnił podstawy prawnej wydanego postanowienia, tj. art. 28 k.p.a., powierzchownie powołując się na orzeczenie WSA w Bydgoszczy z dnia 20.11.2013r., II SA/Bd 942/13. Organ całkowicie pominął, że w orzecznictwie sądów administracyjnych (w tym również w przywołanym przez Organ orzeczeniu), ugruntowany jest pogląd, iż stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, co dotyczy także wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w trybie art. 134 k.p.a. z przyczyn podmiotowych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy ze złożonego odwołania, czy też wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wynika w sposób oczywisty, jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że wnoszący je nie jest stroną postępowania. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie występują.

Skarżąca powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazała, że w razie gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności dowodowych, to organ tych ustaleń nie może dokonywać poza formami postępowania administracyjnego bez zapewnienia udziału podmiotu powołującego się na własny interes prawny. W takim przypadku organ obowiązany jest przeprowadzić postępowanie, a w razie gdy ustali, że podmiot wnoszący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie ma interesu prawnego, powinien zakończyć postępowanie w formie decyzji o umorzeniu postępowania zainicjowanego tym wnioskiem.

Skarżąca zarzuciła, że organ administracyjny, bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania w tym zakresie, zakładając, że skarżącej Spółce nie przysługuje status strony, błędne przyjął, iż osoba nie objęta bezpośrednio rozstrzygnięciem decyzji nie może złożyć wniosku o ponowne rozpatrzenie decyzji.

W ocenie Spółki przepis art. 28 K.p.a. nie stawia wymogu, aby postępowanie administracyjne dotyczyło interesu prawnego podmiotu w sposób bezpośredni.

Odnosząc powyższe do konkretnych okoliczności niniejszej sprawy Spółka podkreślała, że kurczęta uznane kwestionowaną decyzją organu z dnia 14 września 2015r. za nienadające się do spożycia przez ludzi, pochodzą od skarżącego, który jest ich producentem i dostarczył je do uboju Spółce A sp. z o.o.

Odrzucenie kurcząt dostarczonych przez skarżącego w ilości 185 sztuk naraziło skarżącego na straty, gdyż skarżący nie otrzymał za nie zapłaty od ubojni. Wydana zatem przez organ administracyjny decyzja w przedmiocie uznania kurcząt pochodzących od skarżącego za nie nadających się do spożycia przez ludzi, w sposób jednoznacznie negatywny wpływa na sferę prawną skarżącego, który na skutek jej wydania, na mocy przepisów prawa cywilnego oraz postanowień łączącej go z kontrahentem umowy, nie otrzyma zapłaty za dostarczony żywiec, ponosząc z tego tytułu wymierne straty.

Z powyższych względów objęta wnioskiem skarżącego decyzja organu administracyjnego dotyczy interesu prawnego strony skarżącej, która w związku z tym powinna być traktowana jako strona postępowania.

W odpowiedzi na powyższą skargę Powiatowy Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśniając, że skarżący w chwili wydania decyzji z 14 września 2015r. nie był właścicielem 185 sztuk kurcząt brojlerów przez co nie może być adresatem rozstrzygnięcia tej decyzji. Kurczęta w chwili wydania decyzji były we władztwie Spółki A Sp. z o.o. i ten podmiot jest adresatem decyzji. Żadna nowa okoliczność nie wynika z treści pisma z 15 września 2015r., czy też z treści skargi.

Postępowanie prowadzone z urzędu na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego dotyczy podmiotu nadzorowanego, w którego władaniu znajduje się badane mięso. Wydanie decyzji na tej podstawie prawnej nie wywiera bezpośrednich, czy też pośrednich skutków prawnych w stosunków do sytuacji prawnej dostawcy mięsa. Nie kształtuje też wzajemnych stosunków prawnych i faktycznych pomiędzy stroną i jej dostawcami. Relacje te są bowiem kształtowane bezpośrednio przez strony tych stosunków. Ustalenie powyższe jest oczywiste i nie wymaga przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego mogącego zakończyć się decyzją wydana na podstawie art. 138 §1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 127 §3 K.p.a.

Na rozprawie przed WSA w Poznaniu stawił się pełnomocnik skarżącego oraz pełnomocnik organu odwoławczego, który złożył pismo procesowe z dnia 15 stycznia 2016 roku wraz z pełnomocnictwem oraz załącznikami. Stawił się Powiatowy Lekarz Weterynarii.

Pełnomocnik organu złączył pismo procesowe i wskazał, że dotyczy ono przedmiotowej sprawy i przedmiotowej partii towaru - kurczaków. Wskazuje to w szczególności rubryka nr 12 wyciągu z dziennika poubojowego, w której jest data i godzina tożsama z decyzją [...] września 2015 roku. "Łańcuszek żywieniowy" jest dokumentem sporządzonym przez skarżącą Spółkę. Pełnomocnik organu wnosi o przeprowadzenie dowodu z dokumentów na okoliczność przesłanek wydania decyzji z 14 września 2015 roku.

Pełnomocnik skarżącej Spółki wnosił o oddalenie wniosku dowodowego, albowiem nie ma on związku z przedmiotową sprawą w kontekście postanowienia z dnia 16 września 2015 roku.

Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił wniosek o przeprowadzanie dowodu z dokumentów przedstawionych przez pełnomocnika organu.

Pełnomocnik organu wnosił, jak w odpowiedzi na skargę, sprzeciwiając się szerokiej interpretacji interesu prawnego stron w przedmiotowym postępowaniu. Przedmiotowe badania wykonywane są w zakładzie przetwórczym. Z uwagi na upływający czas nie ma możliwości zabezpieczenia mięsa. Nie wyobrażał sobie możliwości uczestniczenia w tym badaniu innych podmiotów w tym dostawców kurczaków. Gdyby przyjąć taką koncepcję należałoby zapewnić udział w takim postępowaniu także podmiotom zajmującym się np. transportem kurczaków.

Pełnomocnik wskazuje również na rozporządzenie Unii Europejskiej 854/2004, a także na treść art. 7 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego.

Powiatowy Lekarz Weterynarii wskazał, iż lekarz urzędowy wykonujący badania ma kontakt tylko z zakładem przetwórczym. Celem takiego badania najogólniej jest bezpieczeństwo zdrowia publicznego.

Pełnomocnik strony skarżącej wskazuje, że istnieją metody dokonania zabezpieczenia materiału dowodowego związanego z badaniami np. dokumentacja fotograficzna.

Na pytanie Przewodniczącego Sądu pełnomocnik organu wskazał, iż w decyzji z 14 września 2015 roku przed sentencją znajduje się sformułowanie "pochodzące". W uzasadnieniu tej decyzji znajduje się ręcznie wpisany tekst: "wychudzenie, charłactwo, zmiany barwy i konsystencji mięśni, krwawe wylewy w mięśniach, urazy mechaniczne, oraz narządy wewnętrzne i mięśnie 40 kg".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym organ odwoławczy stwierdził, że skarżącej Spółce, od której pochodziło mięso nienadające się do spożycia przez ludzi, nie przysługuje przymiot strony postępowania w świetle przepisu art. 7 ust. 1, 2 i 3 ustawy z 16 grudnia 2005r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2014r., poz. 1577 ze zm.), dalej "ustawa".

Przy czym bezspornie z decyzji organu I instancji wynika, że zakwestionowane tuszki mięsa pochodziły od skarżącej Spółki.

Organy administracji doszły do wniosku, że przymiot strony przysługuje Spółce A Sp. z o.o., która posiadała produkt. Stanowisko to jest oczywiście prawidłowe. Organowi odwoławczemu uszło jednak uwadze, że nie wyklucza to istnienia przymiotu strony u innych jeszcze podmiotów, które wykażą interes prawny określony w art. 28 K.p.a. Żaden bowiem przepis prawa, w tym w szczególności art. 7 ustawy stanowiącej podstawę wydania decyzji przez organ I instancji nie wskazuje, że w postępowaniu prowadzonym w trybie ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego stroną może być tylko podmiot zobowiązany do wycofania produktu z obrotu. Skoro tak, to rozważyć należało przymiot strony postępowania skarżącej Spółki na gruncie uregulowania zawartego w art. 28 K.p.a., z uwagi na odesłanie zawarte w treści art. 4 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego.

Oceniając zatem, czy danemu podmiotowi przysługuje przymiot strony postępowania, organ zobowiązany był ocenić czy przysługuje mu interes prawny. Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Wyjaśnić należy, że pojęcie "interesu prawnego" nie ma swojej definicji legalnej. W piśmiennictwie przedmiotu oraz orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny wynika z określonego przepisu prawa materialnego, odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Pojawia się on wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną konkretnego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1998 r., sygn.. akt IV SA 2164/97). Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 1999 r., sygn. akt I SA 1189/98, oraz z dnia 15 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1355/98).

Dla uzyskania przymiotu strony wystarczy przy tym, by wynik toczącego się konkretnie postępowania administracyjnego mógł oddziaływać na sferę uprawnień danego podmiotu, wynikających z określonych przepisów prawa materialnego, lecz niekiedy także ze stosunku obligacyjnego. Stroną postępowania jest się nie tylko wówczas, gdy konkretne uprawnienia materialnoprawne zostaną rzeczywiście naruszone, ale także wówczas, gdy istnieje realne zagrożenie ich naruszenia orzeczeniem kończącym postępowanie. To hipotetyczne zagrożenie powoduje, iż określone podmioty, których uprawnienia mogą zostać realnie naruszone wynikiem postępowania, powinny brać w nim udział w charakterze stron, celem zapewnienia im możliwości obrony ich praw.

Pozycję prawną strony w postępowaniu administracyjnym wyznaczają obowiązki i uprawnienia. Przyjmuje się, że norma ustanawia dla danego podmiotu obowiązek zwłaszcza wtedy, kiedy przewiduje dla niego jeden tylko sposób nakazywanego zachowania w danych okolicznościach. Obowiązek prawny sprowadza się więc najczęściej do tego, że przepis prawa ustanawia dla danej grupy adresatów nakaz lub zakaz określonego zachowania się (działania lub zaniechania). Niezastosowanie się do nakazu lub zakazu wytwarza stan niewypełnienia obowiązku uregulowanego przez prawo. Zachowanie będące przedmiotem obowiązku wynikające z określonej normy prawnej może być nakazane lub zakazane. Drugim elementem określającym pozycję prawną strony w postępowaniu jest uprawnienie. Oznacza to, że strona "posiada prawo", "ma prawo", "dysponuje prawem" oraz "przysługuje jej prawo". Jest to pochodna sytuacji prawnej strony, wyznaczana przez normy prawne. Interes prawny strony w postępowaniu administracyjnym nie sięga więc dalej niż interes chroniony przez ustawodawcę.

Inaczej mówiąc – "przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub, w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw" (wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn., akt II OSK 310/05, LEX nr 190891). Musi to być jednak norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić spośród innych norm – norma, której treść można do końca ustalić a nie tylko wywieść z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej (zob. J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt IV SA 846/95, OSP 1997, nr 4, poz. 83.).

Z uwagi na szeroko rozumianą podstawę legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym oraz brak legalnej definicji pojęcia interesu prawnego nie może ulegać wątpliwości, że kwestie zdolności administracyjnoprawnej danej osoby w konkretnym postępowaniu administracyjnym powinny być rozważane bardzo wnikliwie i z uwzględnieniem okoliczności konkretnej, indywidualnej sprawy oraz przepisów mających w niej zastosowanie. Wykazanie szczególnej ostrożności przy analizie tego problemu jest niezbędne, aby zbyt pochopnie nie eliminować z postępowania administracyjnego osób powołujących się na swój interes prawny w tym właśnie postępowaniu. Takiej szczegółowej analizy w tym zakresie organ odwoławczy w niniejszej sprawie nie przeprowadził. W uzasadnieniu poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że skarżącej Spółce z uwagi na fakt, że nie była w posiadaniu zakwestionowanego mięsa, przymiot strony nie przysługuje. Wprawdzie organ podjął próbę argumentacji swojego stanowiska w odpowiedzi na skargę, to jednak zgodnie z art. 107 §3 K.p.a., uzasadnienie zaskarżonego postanowienia powinno zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz wyjaśnienie podstawy pranej postanowienia. W istocie tego uzasadnienia faktycznego i prawnego w zaskarżonym postanowieniu nie było.

Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga zatem ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że fakt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Źródłem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. może być prawo cywilne, w tym rzeczowe, zwłaszcza prawo własności bądź użytkowanie wieczyste (por. wyrok WSA w Poznaniu z 29 listopada 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1297/11 i powołane tam orzeczenia).

Podkreślić należy, iż postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu, jeżeli w wyniku takiego postępowania wydana zostanie decyzja rozstrzygająca o prawach lub obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu. W pierwszym przypadku postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu w sposób bezpośredni w tym znaczeniu, że decyzja administracyjna rozstrzyga o jego prawach i obowiązkach, w drugim - postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku innego podmiotu w sposób pośredni, bowiem decyzja nie rozstrzyga wprost o jego prawach i obowiązkach, lecz jedynie oddziałuje na jego prawa i obowiązki wskutek powiązania sytuacji prawnej adresata decyzji z tym podmiotem (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, str. 259 i nast.).

Dla uzyskania statusu strony wystarczy jak to trafnie uznał NSA w wyroku z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 163/06, że "pomiędzy jego (danego podmiotu) sytuacją prawną a przedmiotem postępowania istnieje uzasadnione treścią normy prawa materialnego realne, rzeczywiste powiązanie czyniące go "zainteresowanym" w tym postępowaniu i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony."

Co więcej, zgodnie z niekwestionowanym poglądem doktryny i wyrażanym w judykaturze, norma prawa materialnego o której mowa wyżej, nie musi należeć koniecznie do norm prawa administracyjnego materialnego, może ona być także normą prawa cywilnego. Ponadto interes prawny nie jest kategorią abstrakcyjną. Zatem nie można wypowiadać się o jego istnieniu bądź nieistnieniu, bez wszechstronnego i gruntownego zbadania prawdopodobnego wpływu decyzji na sferę praw strony skarżącej. Poza tym, skoro postępowania administracyjne mają w szczególności zapewnić ochronę interesów prawnych stron, to wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy rozstrzygać na korzyść domagającej się uznania jej za stronę postępowania (por. wyr. NSA z 29 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1481/09).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ zapadłe rozstrzygnięcie podjął przedwcześnie nie dokonując oceny istnienia czy też nie interesu prawnego skarżącej Spółki. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, aby organ odwoławczy mając na uwadze wskazane wyżej wymagania prawidłowo ocenił uprawnienie skarżącej Spółki do udziału w kontrolowanym postępowaniu w charakterze strony. W szczególności jak to zasadnie zarzucono w skardze w zasadzie organ nie ocenił znaczenia uprawnienia skarżącej wynikającego z treści przepisów prawa cywilnego, chociażby art. 417¹ § 2 k.c. (por. wyr. NSA z 10 września 2014r., sygn. akt II OSK 535/13).

Samo ograniczenie się do uznania, że skarżąca Spółka w dniu wydawania decyzji nie była właścicielem mięsa nie jest wystarczające do uznania, iż nie przysługuje jej przymiot strony.

Słusznie wskazuje także skarżąca Spółka, że na gruncie niniejszej sprawy organ winien pamiętać, iż stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, w trybie art. 134 K.p.a. (zamiast umorzenia postępowania odwoławczego) jest - co do zasady - możliwe w sytuacji, gdy brak interesu prawnego po stronie wnoszącego odwołanie nie budzi wątpliwości. W sytuacji zaś gdy organ nie stwierdził w sprawie interesu (obowiązku) prawnego strony żądającej wszczęcia postępowania albo wobec której wszczął postępowanie z urzędu, nie przechodzi do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a postępowanie kończy wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie - art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 104 § 1 K.p.a. (por. B. Adamiak, Państwo prawa a koncepcja legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym [w:] Administracja publiczna w państwie prawa. Księga jubileuszowa dla prof. J. Jendrośki, AUW No 2154, Prawo CCLXVI, Wrocław 1999, s. 18-19).

Ustalenie interesu prawnego wnoszącego odwołanie, wynikającego z prawa materialnego, nie zawsze jest możliwe już na etapie postępowania wstępnego. Wówczas, gdy konieczne jest zweryfikowanie tej okoliczności w toku postępowania rozpoznawczego, to w przypadku wyniku negatywnego, tj. w razie braku legitymacji odwołującego się - postępowanie odwoławcze umarza się na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa (zob. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 942/05, ONSAiWSA 2007/2/50, wyrok WSA w Warszawie z 30 stycznia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1609/05, LEX nr 307511, wyrok NSA z 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1192/09, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl; oraz uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999/4/119).

W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii z [...] września 2015r. nie mogło się ostać, co musiało skutkować jego uchyleniem. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględniając stanowisko zawarte w niniejszym uzasadnieniu dokona ponownej oceny istnienia po stronie skarżącej Spółki - wnoszącej odwołanie - interesu prawnego do zaskarżenia decyzji z [...] września 2015r. Jeśli organ odwoławczy ustali, że odwołujący nie jest strona to wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 §1 pkt.3 kpa. W przeciwnym wypadku winien rozpoznać sprawę merytorycznie i wyjaśnić w motywach uzasadniających czy i które z przesłanek wymienionych w rozporządzeniu (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 r. – Sekcja II Rozdział V pozwalające na uznanie mięsa za niezdatne do spożycia przez ludzi – w istocie występują.