Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 2757/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie sędzia WSA Marzena Kowalewska /spr./ asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant: st.sekr.sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2004r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich o d d a l a skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił J. D. uprawnień kombatanckich przyznanych decyzją Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w [...] z dnia [...]r. z tytułu udziału w walce o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...] r. do [...] r. W tym okresie swej działalności kombatanckiej J. D. pełnił służbę w [...]. Organ orzekający w sprawie stwierdził, że uzyskanie na mocy dotychczasowych przepisów uprawnień kombatanckich wyłącznie z tytułu działalności w latach [...] w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" stanowi podstawę do pozbawienia takiej osoby uprawnień kombatanckich na mocy art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.).

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.D. podnosząc, iż decyzja jest dla Niego krzywdząca, wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy i uwzględnienie, iż jako żołnierz służby poborowej wykonywał rozkazy swoich przełożonych i nie miał wpływu na przebieg służby. Podniósł ponadto, iż służył również w [...] w brygadzie [...], gdzie zakończył służbę po [...] miesiącach. Obecnie jest człowiekiem schorowanym, na bardzo drogich lekach.

Orzekając w sprawie ponownie, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia[...]r. W uzasadnieniu przytoczył argumenty z pierwszej decyzji i wyjaśnił, że dane dotyczące pełnienia przez J. D. i okresu pozostawania w służbie oparto na aktach kombatanckich [...] i wykazu jednostek, które w latach powojennych zwalczały ugrupowania zbrojnego podziemia- załącznik do pisma [...]

W skardze do Sądu Administracyjnego na ostateczną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych J. D. powtórzył argumenty podane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i podniósł, że wykonywał rozkazy, likwidował organizację o nazwie [...], która w tamtych latach działała na [...], był ranny co o mało nie przypłacił życiem. Wniósł o przywrócenie uprawnień kombatanckich.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administarcyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stosownie do art. 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, natomiast względy poza prawne, a więc takie których nie przewidują przepisy prawa mające zastosowanie w konkretnej sprawie, w toku tej kontroli nie są brane pod uwagę.

Konsekwencją sprawowanej przez Sąd funkcji kontrolnej jest brak uprawnienia do wydawania wyroków merytorycznie załatwiających sprawę w zastępstwie właściwych organów administracji publicznej tj. do przyznania uprawnień kombatanckich. W przypadku stwierdzenia w wyniku kontroli, że zaskarżona decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, Sąd decyzję taką eliminuje z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia ( art. 145 ustawy p.o p.p.s.a.).

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu Administracyjnego, organ orzekający w niniejszej sprawie, zastosował do ustalonego stanu faktycznego właściwą normę prawną, a mianowicie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /tekst jednolity Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm./.

Z dowodów zebranych w sprawie bezspornie wynika, że skarżący J. D. uzyskał uprawnienia kombatanckie decyzją [...] w [...] z dnia [...]r. z tytułu [...] " od [...] r. do [...]r., na podstawie zaświadczenia [...] w [...] z dnia [...] r.,z którego wynika, że pełnił służbę w [...] w [...] od [...]r. do [...]r.

Z przedłożonych sądowi akt sprawy w tym z pism skarżącego sporządzonych w okresie gdy ubiegał się o przyznanie uprawnień kombatanckich /życiorys, deklaracja członkowska/ oraz ze skargi, nie wynika, że jednostka wojskowa, w której pełnił służbę wojskową brała udział w walkach z oddziałami [...] czy grupami [...]. Natomiast ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia [...]r. Nr [...] wynika, że [...]więc jednostka wojska, w której służył skarżący w latach [...]zwalczała ugrupowania zbrojnego podziemia tj. [...] Zgodnie z art. 25 ust.2 pkt 2 cyt. ustawy o kombatantach, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub z innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust.2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które, uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r do 30 czerwca 1947r.

Z treści cytowanego przepisu wynika zatem, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały te uprawnienia tylko z tytułu utrwalania władzy ludowej - a to jest przypadek zachodzący w niniejszej sprawie - chyba, że ich działalność w tym charakterze, za którą uzyskali weryfikowane uprawnienia kombatanckie polegała na wyraźnie wskazanych w art. 25 ust.2 ustawy postaciach. Sytuacje takie nie mają jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie: skarżący nie brał bowiem udziału w Wojnie Domowej w Hiszpanii, a Jego służba z poboru w [...] przypadała na okres[...].

Nie ma wpływu na ewentualne zachowanie przez skarżącego uprawnień kombatanckich okoliczność, że pełnił służbę z poboru w [...], gdyż art.1ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy o kombatantach stanowi, że kombatantami są osoby, które uczestniczyły w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Armii Powstańczej oraz grupami Wehrwolfu.

W tym stanie rzeczy bez względu na charakter przebiegu służby wojskowej, a zwłaszcza podnoszonej przez stronę dolegliwości tej służby i wynikającego z niej narażenia życia i zdrowia, organ zobligowany był do zastosowania art. 25 ust. 2 pkt 2 ww ustawy. Nie mogły być uwzględnione również pozostałe zarzuty podniesione przez skarżącego, a dotyczące przeżyć okupacyjnych i istniejącego stanu zagrożenia, ponieważ ustawa o kombatantach nie przewiduje takich okoliczności jako podstawy przyznania uprawnień kombatanckich.

Skoro zatem, skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika "o utrwalanie władzy ludowej", to stosownie do art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy o kombatantach, pozbawienie skarżącego tych uprawnień odpowiada prawu.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie

art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ skargę jako nieuzasadnioną oddalił.