Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1241/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 132
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 61 par. 6
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2014 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odsetek za opóźnienie w zapłacie odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2014 r. nr [...] Wojewoda [...] (dalej "Wojewoda") po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta L. (dalej "skarżącego", "Prezydenta") od decyzji Starosty [...] (dalej "Starosty", "organu pierwszej instancji") z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...], ustalającej odsetki ustawowe w wysokości [...] zł za opóźnienie w zapłacie kwoty głównej odszkodowania za grunt zajęty pod gminną drogę publiczną- ulicę [...] w L., oznaczony jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] i działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

II. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:

1. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Starosta, na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) orzekł o ustaleniu i przyznaniu odszkodowania na rzecz D. P. i Z. B. w wysokości [...] zł za przedmiotowy grunt zajęty pod drogę publiczną – ulicę [...] w L. Prezydent został zobowiązany do uiszczenia odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, którym powyższa decyzja stanie się ostateczna.

2. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta, decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] kwietnia 2011 r.

3. Wobec wniesionej przez Prezydenta skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ drugiej instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] wstrzymał wykonanie powyższej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny.

4. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1359/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Prezydenta. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 816/12, oddalił skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji. Skutkiem powyższego utrzymana została w mocy decyzja Wojewody z dnia [...] maja 2011 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty z [...] kwietnia 2011 r. Odszkodowanie zostało wypłacone w dniu 2 września 2013 r. na wskazany rachunek bankowy Z. B. i D. P.

5. Pismem z dnia 25 września 2013 r. Z. B. i D. P. złożyły do Starosty wniosek o określenie wysokości odsetek za zwłokę w wypłaceniu odszkodowania za przedmiotowy grunt.

6. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Starosta ustalił odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie kwoty głównej odszkodowania w wysokości [...] zł za okres od 29 grudnia 2011 r. do 2 września 2013 r., które wynoszą [...] zł na rzecz Z. B. i D. P. oraz zobowiązał Gminę L. do wypłaty ww. odsetek jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna.

7. Od powyższej decyzji odwołanie złożył Prezydent wnosząc o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie o odmowie ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych za opóźnienie/zwłokę , ewentualnie o uchylenie decyzji Starosty w całości i przekazanie sprawy do ponownego jej rozpatrzenia.

III. Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] stycznia 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji organ administracji publicznej wskazał, między innymi, co następuje:

1. Problem ustalania odsetek za nieterminowe wypłacenie odszkodowania uregulowany jest w art. 132 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U z 2004 t. Nr 261, poz. 2603 ze zm., dalej jako "u.g.n."), który w ust. 2 wskazuje, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.; dalej jako k.c.). Przepis ten winien być stosowany w całości. W ocenie Wojewody błędne zatem jest twierdzenie odwołującej się, że uregulowanie z art. 132 u.g.n. znajdzie zastosowanie tylko do zasad i trybu ustalenia i wypłacenia odszkodowania. Kwestia odsetek za nieterminowe wypłacenie odszkodowania jest zdaniem Wojewody kwestią administracyjnoprawną, zatem roszczenie o zapłatę odsetek za zwłokę lub opóźnienie w wypłacie odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nie nosi znamion sprawy cywilnej. Do sprawy tej mającej charakter administracyjny jedynie w drodze odesłania ustawowego, uregulowanego w art. 132 ust. 2 u.g.n., stosuje się odpowiedne przepisy k.c.

Odesłanie do odpowiedniego stosowania k.c. dotyczy w omawianym przypadku głównie art. 476, 477 i 481 k.c.

2. Wojewoda przytaczając regulacje ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.) odnoszące się do instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wskazał, że wstrzymanie wykonania przez organ, czy też sąd administracyjny zaskarżonej decyzji wywiera skutek w postaci niewykonywania obowiązków nałożonych w tej decyzji jedynie do czasu wydania przez wojewódzki sąd administracyjny orzeczenia w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 61 § 6 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Wojewoda podniósł, że rozstrzygniecie sprawy dotyczącej odszkodowania przed sądem administracyjnym nastąpiło 14 grudnia 2011 r., bowiem w tym właśnie dniu sąd oddalił skargę. W tym też dniu przestało obowiązywać postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] wstrzymujące wykonanie decyzji Wojewody z dnia [...] maja 2011 r. Wobec tego, że Prezydent nie złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz ze skargą kasacyjną wniosku o wstrzymanie wykonania powyższej decyzji Wojewody zobowiązany był do wykonania tej decyzji w dniu wydania orzeczenia przez sąd pierwszej instancji. Wojewoda podkreślił, że wniesienie skargi kasacyjnej od nieprawomocnego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego nie stanowi samo w sobie przyczyny prawnej usprawiedliwiającej powstrzymanie się dłużnika od wykonania zobowiązania.

3. Przyjmując, że decyzja z dnia [...] maja 2011 r. odnosząca się do zapłaty odszkodowania na rzecz Z. B. i D. P. stała się wykonalna względem Gminy L. następnego dnia po ogłoszeniu wyroku Sądu z dnia 14 grudnia 2011 r., a przepis art. 132 ust. 2 u.g.n. stanowi, że odsetki z opóźnienie są należne dopiero po upływie 14 dniowego terminu liczonego od dnia, w którym decyzja stała się wykonalna, Wojewoda uznał, że organ I instancji w sposób prawidłowy stwierdził, iż pierwszym dniem pozostawania w zwłoce przez Gminę L. jest dzień 29 grudnia 2011 r.

4. Ostatecznie Wojewoda uznał, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie w sposób właściwy, zgromadził dowody niezbędne do oceny zajścia przesłanek warunkujących ustalenie odsetek za nieterminowe uiszczenie należnego odszkodowania oraz uzasadnił należycie swoje rozstrzygnięcie, przez co wypełnił dyspozycję art. 7, 8 , 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. IV. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina L. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art. 73 ust. 4 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną w zw. z art.132 u.g.n. poprzez uznanie, że sprawa dochodzenia roszczeń o wypłatę odsetek za opóźnienie/zwłokę w wypłacie odszkodowania, o którym mowa w art. 73, nie posiada cywilnego charakteru i właściwa dla jej rozpatrzenia jest droga postępowania administracyjnego;

2. naruszenie art.104 § 1, art.107 § 1 i art.138 §1 pkt 2 K.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej z uwagi na charakter cywilny przedmiotowego postępowania;

3. naruszenie art. 168 § 1 w zw. z art. 270 P.p.s.a. poprzez uznanie, że Gmina L. pozostawała w opóźnieniu z zapłatą odszkodowania do czasu uprawomocnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1359/11;

4. naruszenie art.132 ust. 2 u.g.n., poprzez uznanie, że odwołanie do przepisów kodeksu cywilnego nie odnosi się do kwestii przedawnienia roszczeń o wypłatę odsetek za opóźnienie, zwłokę w wypłacie odszkodowania;

5. naruszenie art. 7, 8, 11 i art. 77 oraz art.80 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz nierozpoznania wszystkich okoliczności sprawy.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi zarzucając wydanie zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej skarżąca podniosła, że rozstrzygnięcie tej sprawy nie należy do postępowania administracyjnego. Sprawa ma charakter cywilny w rozumieniu art. 1 K.p.c., wobec czego właściwym do jej rozpoznania jest sąd powszechny. Skarżąca powołała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 lipca 2000 r., sygn. akt SK 12/99, w którym Trybunał orzekł, co do rozumienia art. 1 K.p.c., w zakresie pojęcia "sprawy cywilnej". Wskazała także na stanowisko Sądu Najwyższego w postanowieniu Kolegium Kompetencyjnego z 8 marca 2001 r. sygn. akt III KKO 5/00, w którym Sąd ten orzekł, że do rozpoznania sprawy o odsetki z tytułu opóźnienia lub zwłoki w wypłacie odszkodowania, o którym mowa w art. 98 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami właściwy jest sąd powszechny.

W ocenie skarżącej Gminy, o właściwości drogi cywilnej dla dochodzenia tego typu roszczeń świadczy fakt, że odszkodowanie przyznane uprawnionym właścicielom działki gruntu zajętej pod drogę publiczną nie wiązało się z wywłaszczeniem orzeczonym na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami lecz było skutkiem wywłaszczenia z mocy prawa - na podstawie ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, który to przepis wyłącznie na podstawie szczególnego odesłania z jego ust. 4 nakazuje stosowanie ustawy o gospodarce nieruchomościami, jednakże tylko w zakresie zasad i trybu ustalenia i wypłacania odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości. Dlatego też nie może budzić wątpliwości, że nie cały przepis art.132 u.s.g. może mieć zastosowanie do odszkodowań, o których mowa w art. 73 ustawy z 1998 r.

Skarżąca podniosła, że na podobny sposób rozumienia przepisu art. 73 ustawy 13 października 1998 r. wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok z 5.04.2007 r., sygn. akt I OSK 1746/06; wyrok WSA w Warszawie z 16.11.2007 r., sygn. akt. I SA/WA 1174/07). Skarżąca Gmina powołując treść przepisu art. 132 u.s.g. zarzuciła, że zarówno przepis art. 73 ustawy z 13 października 1998 r., jak również art. 132 ust. 1a u.g.n. i art. 138 K.p.a. nie stanowią podstawy prawnej do orzeczenia przez organ administracji publicznej w trybie postępowania administracyjnego w formie decyzji administracyjnej o obowiązku wypłaty odsetek ustawowych za opóźnienie/ zwłokę w zapłacie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ustawy z 13 października 1998 r.

Skarżąca Gmina wskazała, że odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1359/11, wraz z uzasadnieniem, otrzymała dopiero w dniu 23 stycznia 2012 r. Przed zapoznaniem się z treścią przedmiotowego wyroku Gmina nie mogła podjąć decyzji co do zapłaty odszkodowania, w związku z zapadłym, nieprawomocnym wyrokiem. Skarżąca powołała się na treść art. 168 § 1 i 170 P.p.s.a. i podniosła, że orzeczenie nieprawomocne nie wiąże stron. Wobec tego nie tylko do dnia otrzymania przez Gminę odpisu wyroku WSA w sprawie I SA/Wa 1359/11 (23.01.2012 r.) ale i do dnia uprawomocnienia się tego wyroku (co nastąpiło 24 stycznia 2012 r.) nie można przyjąć, że Gmina pozostawała w zwłoce, czy w opóźnieniu w zapłacie odszkodowania na rzecz byłych właścicieli. Skarżąca podniosła także, że uprawnienie do korzystania przez nią z prawa wniesienia skargi kasacyjnej od nieprawomocnego wyroku stanowiło przyczynę prawną usprawiedliwiającą powstrzymanie się dłużnika z wykonaniem zobowiązania. Co najmniej więc do daty uprawomocnienia się przedmiotowego wyroku (30.08.2013 r.) z pewnością nie można mówić o stanie opóźnienia, czy tym bardziej zwłoki po stronie Gminy. Wojewoda nie wykazał więc, że skarżąca dopuściła się zwłoki w zapłacie odszkodowania. Skarżąca przelała środki pieniężne niezwłocznie kiedy stało się to możliwe.

Do wypłaty odszkodowania na rzecz Gminy doszło dopiero w dniu 2 września 2013 r., wyłącznie z przyczyn, za które odpowiedzialność ponoszą same uczestniczki, które dopiero w tym dniu wskazał rachunek bankowy do dokonania wypłaty odszkodowania.

Gmina L. stawiając zarzut niezgodności zaskarżonej decyzji z zasadami współżycia społecznego z art. 5 k.c. wskazała na waloryzacyjny charakter odsetek, który stanowi element funkcji odszkodowawczej. Zarzuciła naruszenie art.107 K.p.a., poprzez nie wskazanie metody i rachunkowego sposobu obliczenia kwoty.

W celu ochrony słusznych interesów majątkowych Gmina, na podstawie art. 117 § 2 w zw. z art. 118 k.c. poniosła również zarzut przedawnienia roszczeń dochodzonych przez uczestniczki. Zakwestionowała jednocześnie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że roszczenia wynikające z decyzji administracyjnej nie przedawniają się.

V. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując ocenę wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie przez Sąd skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 P.p.s.a.

W świetle art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków, o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Sąd skargę oddalił, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób upoważniający Sąd do wyeliminowania tego orzeczenia z obrotu prawnego.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji wymaga wzięcia pod uwagę następujących uregulowań:

1. Zgodnie z art. 73 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, odszkodowanie za nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości oraz przepisów wykonawczych wydanych do ustawy.

2. Stosownie do art. 132 ust.1a u.g.n. w sprawach w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu zapłata odszkodowania następuje w terminie 14 dni, od dnia w którym decyzja stała się ostateczna. Natomiast zgodnie z art. 132 ust. 2 u.s.g. do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego.

3. Odwołanie do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu cywilnego, w omawianym przypadku dotyczy art. 476, 477 i 488 k.c. Według art. 476 k.c. dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony - gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela, ale nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zgodnie natomiast z art. 481 § 1 k.c. osoba uprawniona do odszkodowania może żądać odsetek za zwłokę w zapłacie, choćby nawet nie ponosiła żadnej szkody i choćby zwłoka wynikała z okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. Ponadto, w myśl art. 481 § 3 k.c. w razie zwłoki w zapłacie może żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych. Z kolei, według art. 477 § 1 i 2 k.c., w razie zwłoki dłużnika wierzyciel może żądać, niezależnie od wykonania zobowiązania naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki, jednakże gdy wskutek zwłoki dłużnika świadczenie utraciło dla wierzyciela całkowicie lub w przeważającym stopniu znaczenie, wierzyciel może świadczenia nie przyjąć i żądać naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania.

Przekroczenie zatem ustawowych terminów wypłaty odszkodowania powoduje możliwość zgłoszenia przez osobę uprawnioną do odbioru odszkodowania roszczenia o wypłatę odsetek z tytułu opóźnienia w wysokości ustawowej (art. 481 § 2 k.c.). Roszczenie to nie jest zależne od wystąpienia szkody (spowodowanej opóźnieniem w zwłoce) i nie zależy od przyczyn opóźnienia.

4. W myśl art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie organ, który wydał decyzję lub postanowienie może wstrzymać z urzędu lub na wniosek skarżącego ich wykonanie w całości lub w części, chyba, że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zgodnie zaś z art. 61 § 6 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji.

VIII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych wyżej uregulowań prowadzi do następujących wniosków:

1. Wbrew twierdzeniom skargi, utrata przez właściciela prawa własności nieruchomości na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest de facto wywłaszczeniem tej nieruchomości (por. wyroki NSA z 16 VI 2011 r., I OSK 1185/10, lex 1082585; z 9 XII 2011 r., I OSK 41/11, lex 1149373; wyrok WSA w Warszawie z 23 XI 2011 r., I SA/Wa 291/11).

Wywłaszczenie dokonało się z mocy prawa i potwierdzone zostało ostateczną decyzją Wojewody z dnia [...] maja 2011 r. Za wywłaszczoną nieruchomość były właściciel ma prawo dochodzić odszkodowania w postępowaniu administracyjnym. Odszkodowanie będzie ustalone i wypłacone według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości na wniosek właściciela złożony w terminie określonym w tym przepisie (art. 73 ust. 4 cyt. ustawy). Mają więc w sprawie zastosowanie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami - w części dotyczącej odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości - w tym przepis art. 132 tej ustawy.

2. Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwaliło się stanowisko, że skoro obowiązek zapłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość powstaje na tle stosunku administracyjnoprawnego, to również obowiązek zapłaty odsetek (jako pochodny od obowiązku zapłaty sumy głównej) od tego odszkodowania zachowuje administracyjny charakter. Odesłanie w art. 132 ust. 2 u.g.n. do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu cywilnego nie powoduje zmiany charakteru prawnego roszczenia (por. postanowienie NSA z 29 II 2012 r., I OSK 232/12 lex 1115964; wyrok NSA z 15 III 2006 r., I OSK 525/05; wyrok NSA z 15 V 2014, OSK 2440/12 ). Pozwala ono jedynie na odpowiednie posługiwanie się regulacjami zawartymi w kodeksie cywilnym na użytek sprawy administracyjnej. Sformułowanie zawarte w tym przepisie nie ma bowiem wpływu na zastosowanie administracyjnego trybu postępowania wynikającego z art. 132 u.g.n. W szczególności ust. 2 tego przepisu nie wprowadza żadnych odstępstw. W tak określonym odesłaniu nie mieści się stosowanie cywilnoprawnego trybu oceny skutków zwłoki i dochodzenia odsetek lub odszkodowania, zwłaszcza że odsetki z tytułu opóźnienia lub zwłoki w zapłacie odszkodowania, jak wyżej wskazano, mają charakter akcesoryjny wobec samego odszkodowania, a przepisy kodeksu cywilnego mają tu jedynie odpowiednie zastosowanie. Tak więc przepis art. 73 ust.4 ustawy z 1998 r. w zw. z art. 132 ust 1a i ust 2 u.g.n. stanowią samodzielną podstawę do żądania odsetek za opóźnienie w zapłacie kwoty głównej odszkodowania.

Nie można więc podzielić stanowiska skargi, że sprawę zapłaty odsetek powstałych w związku ze stosunkiem administracyjnoprawnym należy każdorazowo uważać za sprawę o charakterze cywilnoprawnym. Wywłaszczenie nieruchomości stwarza stosunek prawny o cechach wyraźnie administracyjnych, polega bowiem na odjęciu lub ograniczeniu w drodze decyzji prawa własności lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Jest przykładem nierówności stron stosunku prawnego i działania władczego organu administracji. Wywłaszczenie nieruchomości na podstawie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. następuje za odszkodowaniem, gdy strona o nie wystąpi.

Dlatego z przyczyn wyżej wskazanych niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 73 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. , art. 132 u.g.n., w tym ust. 2 tego przepisu oraz art. 104 § 1 K.p.a.

3. Skarżąca Gmina na poparcie stanowiska, że niniejsza sprawa ma charakter cywilny powołała m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 lipca 2000 r., sygn. SK 12/99. W orzeczeniu tym Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że w pojęciu "sprawa cywilna" mieszczą się także roszczenia dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródło stanowią akty administracyjne. Jednakże wyrok ten nie może być brany pod uwagę w stanie faktycznym i prawnym zaistniałym w niniejszej sprawie, odnosi się on bowiem do sytuacji, gdy roszczenia dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródłem jest decyzja administracyjna, w ogóle nie są unormowane w przepisach prawa. Trybunał Konstytucyjny ten aspekt zagadnienia wyraźnie w uzasadnieniu podkreślił. Luka prawna nie może przecież wyłączać dochodzenia roszczeń na zasadach ogólnych przed sądem powszechnym. Stanowisko zaprezentowane w omawianym orzeczeniu nie oznacza automatycznego objęcia pojęciem "sprawy cywilnej" wszystkich roszczeń pieniężnych ustalanych w drodze aktu administracyjnego.

W niniejszej sprawie organ administracji prawidłowo na podstawie obowiązującego stanu prawnego, wydał decyzję administracyjną rozstrzygającą kwestię odsetek od odszkodowania za wywłaszczoną (przejętą z mocy prawa) nieruchomość. Natomiast powołane w skardze postanowienie Sądu Najwyższego w sprawie III KKO 5/00 nie wiąże Sądu w niniejszej sprawie, tym bardziej, że odbiega od stanowiska przedstawionego w wyżej powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego i utrwalonego obecnie stanowiska sądów administracyjnych.

4. Jeśli chodzi natomiast o opóźnienie w zapłacie, to wskazać należy, że na skutek wydania postanowienia Wojewody [...] z [...] lipca 2011 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji ustalającej odszkodowanie w związku z wniesieniem przez skarżącą skargi do sądu, decyzja odszkodowawcza aż do chwili wydania wyroku przez Sąd nie wywierała żadnych skutków. Jednakże skutki wstrzymania decyzji odszkodowawczej upadły z dniem wydania wyroku przez sąd. Zgodnie bowiem z art. 61 § 6 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Skarżąca wnosząc skargę kasacyjna od wyroku Sądu I instancji nie złożyła natomiast wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, w razie wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego podmiot skarżący wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego ma prawo do wniesienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności organu administracji. Jedynie zatem złożenie stosownego wniosku w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji oraz jego pozytywne rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny mogłoby skutkować dalszą niewykonalnością zaskarżonej decyzji Wojewody. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, skarżąca z takim wnioskiem nie wystąpiła. Prawidłowo więc organy przyjęły, że 14 dniowy termin na wypłatę odszkodowania rozpoczął bieg od dnia następnego po wydaniu wyroku (wyrok zapadł 14 grudnia 2011 r.) i upłynął 29 grudnia 2011 r. Wobec tego od dnia 30 grudnia 2011 r. do dnia zapłaty, tj. 2 września 2013 r. strona skarżąca pozostawała w zwłoce z zapłatą odszkodowania. Stanowisko skargi, że dopiero prawomocny wyrok daje podstawę do wypłaty odszkodowania pozostaje w sprzeczności z treścią art. 132 ust.1a u.g.n. Natomiast zgodnie z art. 481 § 1 k.c., jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Z kolei § 2 zd.1 tego przepisu stanowi, że jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Odsetki takie od kwoty odszkodowania za okres opóźnienia zostały przez organ prawidłowo ustalone.

5. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów art. 168 § 1 w zw. z art. 270 P.p.s.a., poprzez uznanie, że skarżąca pozostawała w opóźnieniu w zapłacie odszkodowania, to wskazać należy, że jest on chybiony, gdyż organy wyżej wskazanych przepisów nie stosowały. Dotyczą one postępowania sądowoadministracyjnego, przy czym przepis art. 270 P.p.s.a. stanowi o wznowieniu postępowania sądowego.

6. Wbrew zarzutom skargi, organy nie naruszyły przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 11, 77, 80 i 107 § 1 K.p.a., a organ odwoławczy nie naruszył przepisu art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Organy prawidłowo oceniły zebrane w sprawie dowody, wyjaśniły szczegółowo przyczyny rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji czynią zadość wymogom wskazanym przepisie art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Zawierają wskazanie organu administracji publicznej, datę wydania decyzji, oznaczenie stron postępowania, podstawę prawną rozstrzygnięcia, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji i pouczenie o środkach zaskarżenia. Uzasadnienie szczegółowo wyjaśnia przyczyny wydania rozstrzygnięcia z powołaniem na orzecznictwo.

Jak wyżej podano, organ wskazał za jaki okres ustalono odsetki ustawowe, w jakiej wysokości i od jakiej kwoty, na czyją rzecz oraz w jakiej kwocie na rzecz każdego z byłych właścicieli.

Odnośnie zarzutu braku wskazania metody wyliczenia, podnieść należy, że nie można go uznać za skuteczny. Organ określił datę wymagalności, okres opóźnienia w zapłacie ze wskazaniem dni i miesięcy, skapitalizowaną kwotę odsetek i kwotę odszkodowania, od jakiej zostały one naliczone. Organ wyjaśnił więc podstawy dokonanego wyliczenia. Natomiast wysokość odsetek jest uregulowana ustawowo - 13 procent w stosunku rocznym (rozporządzenie Rady Ministrów z 4 XII 2008 r. w sprawie określenia wysokości odsetek ustawowych Dz. U. Nr 220 poz. 1434).

7. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut wskazujący na przedawnienie roszczeń o wypłatę odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania. Ustosunkowując się do powyższego zarzutu wskazać należy, iż zarówno roszczenie o wypłatę odszkodowania z tytułu zajęcia gruntu pod drogę publiczną, jak i roszczenie o wypłatę ustawowych odsetek za zwłokę w wypłacie tego odszkodowania nie uległo przedawnieniu.

Sąd w tym zakresie podziela pogląd przedstawiony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2009 roku, sygn. akt: I OSK 874/08, iż do roszczeń odszkodowawczych na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mają zastosowania przepisy o przedawnieniu roszczeń zawarte w Kodeksie cywilnym. Naczelny Sąd Administracyjny obszerne wywody w tym zakresie skonkludował stwierdzeniem, że uprawnienia majątkowe w prawie cywilnym ulegają przedawnieniu zgodnie z treścią art. 117 § 1 k.c., jednak uprawnienia majątkowe w prawie publicznym ulegają przedawnieniu lub wygaśnięciu tylko wtedy, gdy zostało to wyraźnie określone przez ustawodawcę. Tymczasem próżno szukać w ustawie o gospodarce nieruchomościami, jak i w poprzednio obowiązujących regulacjach, takowych zapisów. Stanowisko takie znajduje swoje potwierdzenie także w innych orzeczeniach sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2009 roku, sygn. akt: I OSK 335/08 oraz z dnia 25 czerwca 1999 roku, sygn. akt: IV SA 1118/97 oraz wyroki WSA: w Kielcach z dnia 29 maja 2013 roku, sygn. akt: II SA/Ke 196/13; w Warszawie z dnia 12 maja 2011 roku, sygn. akt: I SA/Wa 1671/10; w Rzeszowie z dnia 25 listopada 2010 roku, II SA/Rz 776/10), jak i doktrynie (por. M. Wolanin [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz. Wyd. Beck, Warszawa 2013, str. 1006).

IX. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.