Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 386/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 22 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005 roku sprawy ze skargi U. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokat B. B. – D. członkowi Zespołu Adwokackiego nr 1 w Ł. przy ul. A 47 m. 1 kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych obejmującą stawkę podatku od towarów i usług przewidzianych dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącej U. J. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokat B. B. – D. z funduszów Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm./ i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm./ po rozpatrzeniu odwołania U. J. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania skarżącej U. J. z małoletnimi dziećmi z pobytu stałego w lokalu nr 38 przy ulicy A 30 w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, iż w dniu 2 kwietnia 2003 roku Administracja Nieruchomościami Ł. A wystąpiła o wymeldowanie U. J. wraz z dziećmi z pobytu stałego w lokalu nr 38 przy ulicy A 30 w Ł.. Działając w oparciu o powyższy wniosek, Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] orzekł zgodnie z żądaniem Wnioskodawcy.

W wyniku wniesionego przez U. J. odwołania, organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym Prezydent Miasta Ł. podobnie jak wcześniej orzekł o wymeldowaniu U. J. z dziećmi z pobytu stałego w lokalu nr 38 przy ulicy A 30 w Ł.. W wyniku zaskarżenia powyższej decyzji, organ odwoławczy przeanalizował akta sprawy i decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W dniu 11 listopada 2003 roku U. J. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając obie decyzje oraz wniosła o ich uchylenie. W wyroku z dnia 3 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną uchylił decyzje organów obu instancji.

Organ I instancji w dniu [...] ponownie orzekł o wymeldowaniu U. J. z małoletnimi dziećmi z pobytu stałego z lokalu nr 38 przy ulicy A 30 w Ł..

W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że zebrany materiał dowodowy, a zwłaszcza treść zeznań złożonych w dniu 3 marca 2005 roku przez U. J. pozwala jednoznacznie stwierdzić, że zdanie przez nią spornego lokalu Administracji było definitywne, a nie na czas remontu kamienicy, jak również nie zawierała ona żadnej umowy z Administracją Nieruchomości, gwarantującej jej powrót do przedmiotowego lokalu. W omawianej decyzji wskazano również, na zeznania samej skarżącej, która stwierdziła, że nie zamierzała powrócić do zamieszkiwania w dotychczasowym miejscu zameldowania na pobyt stały.

Od decyzji organu I instancji odwołanie do Wojewody [...] złożyła U. J., w którym zarzuciła niezgodność ustaleń z materiałem dowodowym oraz sprzeczność z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 listopada 2004 roku. Skarżąca stwierdziła, że przedmiotowy lokal opuściła w związku z kapitalnym remontem budynku przy ulicy A 30. Wskazała również, że w obecnym miejscu zamieszkania jest zameldowana na pobyt czasowy, natomiast z Ł. jest związana miejscem pracy i dążeniem do połączenia rozbitej rodziny.

Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie z następujących przyczyn:

Podstawą materialno-prawną wymeldowania bez oświadczenia woli (zgłoszenia) osoby, na której ciąży ten obowiązek, jest art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. nr 87, póz. 960 z 2001 roku ze zm.). Zgodnie z obowiązującym brzmieniem art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Niewykonanie tego obowiązku upoważnia organ gminy do wykorzystania przewidzianych ustawowo środków prawnych w celu przymusowego wykonania obowiązku meldunkowego, bądź do wymeldowania osoby na wniosek lub z urzędu, jeżeli spełnione zostaną przesłanki określone w art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy. Z powyższego wynika, że jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie jest przesłanka opuszczenia lokalu.

W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że U. J. od około 4 lat nie zamieszkuje w lokalu nr 38 przy ulicy A 30 w Ł..

Z materiału dowodowego, a w szczególności z zeznań samej skarżącej, złożonych w dniu 3 marca 2005 roku wynika, że przedmiotowy lokal został przez nią opuszczony na kilka dni przed definitywnym oddaniem go do dyspozycji administracji. U. J. w swych zeznaniach sama potwierdziła, że nigdy nie zapewniano jej, że będzie mogła wrócić do przedmiotowego lokalu, jak również nie miała obiecane, że po rewitalizacji zostanie jej przydzielony lokal w kamienicy przy ulicy A 30. Podniosła jedynie, że administracja zapewniała ją, że otrzyma jakiś inny lokal. Oceniając przesłankę opuszczenia lokalu należy mieć na względzie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym ugruntował się pogląd, że o opuszczeniu lokalu w rozumieniu art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, można mówić jedynie wtedy, gdy opuszczenie miejsca pobytu stałego winno być rozumiane jako rezygnacja z posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz definitywne wyprowadzenie się.

Według organu odwoławczego, nie ulega wątpliwości, iż wyżej wymieniona przesłanka została wobec U. J. spełniona. Z akt sprawy wynika, iż Skarżąca nie przebywa od połowy czerwca 2001 roku w miejscu stałego zameldowania. Z materiału dowodowego wynika, że U. J. dobrowolnie zrezygnowała z zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu.

W ocenie organu II instancji o powyższym świadczą w szczególności zeznania skarżącej z dnia 3 marca 2005 roku, w których stwierdziła, że nie miała zamiaru powrócić do mieszkania w lokalu przy ulicy A, ponieważ lokal ten zdała definitywnie. Wskazała również, że jeżeli nie otrzyma innego mieszkania, to nie wymelduje się samowolnie z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, mimo iż nie wróci już do zamieszkiwania w dotychczasowym miejscu pobytu stałego przy ul. A 30 m. 38. W toku postępowania odwoławczego U. J. została wezwana do udziału w postępowaniu dowodowym, jednakże pomimo skutecznego doręczenia wezwania nie wzięła w nim udziału.

W tym stanie rzeczy organ odwoławczy rozpatrzył sprawę w oparciu o posiadany materiał dowodowy i uznał, że spełnione zostały warunki konieczne do wymeldowania, określone w art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy. Zdaniem organu odwoławczego w opisywanej sytuacji, dalsze utrzymywanie zameldowania skarżącej w lokalu nr 38 przy ulicy A 30 w Ł., jako miejsca jej pobytu stałego, byłoby utrzymywaniem fikcji meldunkowej, odbiegającej od rzeczywistości, co pozostawałoby w sprzeczności z celem przepisów ewidencyjnych i obowiązkiem organów meldunkowych w tym zakresie.

Na powyższą decyzję w dniu 17 czerwca 2005 roku U. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z żądaniem jej zmiany lub uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez pominięcie znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia administratora Gospodarki Komunalnej w Ł. Pana C., o tym, że zostanie skarżącej przydzielony lokal zamienny, co w konsekwencji spowodowało błędną ocenę przez skarżącą sytuacji w jakiej się znalazła w skutek czego mylnie zinterpretowano jej oświadczenia. Ponadto w skardze U. J. przedstawiła obecną sytuację życiową.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Podczas rozprawy w dniu 15 listopada 2005 roku skarżąca na pytanie Sądu wyjaśniła, iż nie otrzymała wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. A 30 m. 38. Oświadczyła, iż w administracji zapewniono ją, iż po spłacie zadłużenia otrzyma lokal zastępczy, złożyła w delegaturze przy ul. A na piśmie oświadczenie, że zdaje lokal pod warunkiem uzyskania lokalu zastępczego. Oświadczenie to złożyła przed dniem podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego, ale daty nie pamięta, kopii oświadczenia nie posiada. Oświadczyła ponadto, iż nie widzi możliwości powrotu do zajmowanego lokalu, gdyż musiałaby go wykupić.

Pełnomocnik organu wniosła o oddalenie skargi.

Pełnomocnik uczestnika postępowania wniosła o oddalenie skargi. Wyjaśniła, że

skarżąca otrzymała wypowiedzenie umowy najmu przez awizo. Okazała zwrotne potwierdzenie odbioru. Wyjaśniła, że rewitalizacja dotyczyła dwóch starych budynków łącznie. Aktualnie lokale są zupełnie inne, a przedmiotowego lokalu nie ma , jak również budynku o numerze 30.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm./ - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bądź prawa procesowego.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. z 2001 roku., Nr 87, poz. 960 ze zm./ - organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania.

W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 3 listopada 2004 roku uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd zalecił ustalenie przez organy administracji, czy U. J. opuściła mieszkanie bez zamiaru powrotu do niego oraz czy uczyniła to dobrowolnie. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organy administracji ustaliły, iż skarżącej wypowiedziano umowę najmu przedmiotowego lokalu. Ponadto organy odebrały oświadczenie skarżącej w przedmiocie opuszczenia lokalu. Z oświadczenia skarżącej z dnia 18 stycznia 2005 r ( k- 79 akt administracyjnych) i protokołu przesłuchania skarżącej – ( k- 81 akt administracyjnych) wynikało, że skarżąca zdała przedmiotowy lokal administracji nieruchomości, wyprowadziła się z tego lokalu z całą rodziną i z całym mieniem, nie miała zamiaru powrotu do zajmowanego lokalu, i nikt nie obiecywał jej, że otrzyma lokal w tym budynku, ale nie chce się wymeldować dopóki nie dostanie innego lokalu.

Po złożeniu takich wyjaśnień przez skarżącą uznać należy, iż organy administracji wykonały zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. zawarte w wyroku z dnia 3 listopada 2004 roku.

Podczas rozprawy Sąd ustalił, iż wypowiedzenie umowy najmu zostało wysłane skarżącej, a wynajmujący uznał je za doręczone przez awizo (k. 40 i 40 odwrót akt sprawy). W tej sytuacji po upływie okresu wypowiedzenia uznano, iż skarżąca nie jest już najemcą i nie przysługuje jej lokal zastępczy. Z tego powodu skarżącej nie przyznano lokalu zastępczego.

W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że skarżąca opuściła lokal przy ul. A 30 m. 38 w Ł. w połowie czerwca 2001 roku /protokół przesłuchania strony k. 81 akt administracyjnych sprawy/. Sporna natomiast pozostaje okoliczność czy opuszczenie to miało charakter dobrowolny. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż skarżąca w tym zakresie w toku postępowania administracyjnego składała jednoznaczne oświadczenia dotyczące braku zamiaru powrotu do zajmowanego lokalu. W protokole z przesłuchania strony z dnia 3 marca 2005 roku skarżąca oświadczyła między innymi, iż nie było jej zamiarem powrócenie do mieszkania przy ul. A 30 m. 38 w Ł., gdyż lokal ten został zdany definitywnie, ponadto stwierdziła, iż jeżeli nie otrzyma innego mieszkania to się sama nie wymelduje z dotychczasowego pobytu stałego, mimo, że nie ma zamiaru powrotu do przedmiotowego lokalu. Tym samym podtrzymała stanowisko wyrażone w oświadczeniu z dnia 18 stycznia 2005 roku, w którym podała, iż w czerwcu 2002 roku lokal został opróżniony i protokołem został przekazany administracji. Skarżąca oświadczyła, iż nie miała obiecanego powrotu do tego lokalu po remoncie i nie zawierała takiej umowy, ani z administracją ani z Gminą, natomiast obiecano jej lokal zamienny. Lokal przy ul. A 30 m. 38 skarżąca zdała definitywnie /oświadczenie k. 79 i 79 odwrót akt administracyjnych/.

Podczas rozprawy w dniu 15 listopada 2005 roku skarżąca na pytanie Sądu wyjaśniła, iż nie otrzymała wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. A 30 m. 38. Oświadczyła, iż w administracji zapewniono ją, iż po spłacie zadłużenia otrzyma lokal zastępczy, złożyła na piśmie oświadczenie, że zdaje lokal pod warunkiem uzyskania lokalu zastępczego. Oświadczenie to złożyła przed dniem podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego, ale daty nie pamięta, kopii oświadczenia nie posiada. Oświadczyła ponadto, iż nie widzi możliwości powrotu do zajmowanego lokalu, gdyż musiałaby go wykupić. Ponadto skarżąca nie potwierdziła oświadczenia z dnia 18 stycznia 2005 roku i podniosła, iż treść tych oświadczeń podyktowała skarżącej osoba prowadząca przesłuchanie tłumacząc, iż skarżąca łatwiej otrzyma mieszkanie zastępcze.

Sąd nie dał wiary oświadczeniom skarżącej złożonym na rozprawie, gdyż pozostają one w sprzeczności z poprzednio składanymi oświadczeniami, a ponadto z materiałem dowodowym zawartym w aktach administracyjnych. Skarżąca podpisała protokół zdania lokalu /k. 7 – 8 akt administracyjnych/.

W protokole tym nie zastrzegła, iż zdaje lokal pod warunkiem otrzymania lokalu zastępczego. Nie posiada także żadnego dowodu na to, że złożyła wynajmującemu pismo z takim zastrzeżeniem.

W tej sytuacji nie można zarzucić organom administracji, iż wydając decyzję naruszyły przepisy art. 7 i 77 § 1 K.p.a., gdyż stan faktyczny w momencie wydania decyzji nie mógł budzić żadnych wątpliwości.

Mając na uwadze treść oświadczeń skarżącej składanych w toku postępowania administracyjnego stwierdzić należy, iż organy administracji prawidłowo uznały, że skarżąca opuściła lokal dobrowolnie i bez zamiaru powrotu.

Ponadto należy podkreślić, iż za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zamianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana w jakiś sposób została tego lokalu pozbawiona i nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Do takich środków w przedmiotowej sprawie możemy zaliczyć drogę przed sądem powszechnym z której skarżąca nie skorzystała. Nie próbowała również podważyć rozwiązania umowy najmu przedmiotowego lokalu.

Istota ewidencji ludności polega na rejestracji danych o miejscu zamieszania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego. Wyłącznie ewidencyjny charakter przepisów ustawy wynika m.in. z brzmienia cytowanego wyżej przepisu, który jako przesłankę wymeldowania wskazuje jednie fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. W obecnym stanie prawnym organ administracji nie bada już czy ta osoba utraciła uprawnienie do przebywania w danym miejscu. Natomiast skarżąca uzależnia wymeldowanie się z przedmiotowego lokalu od otrzymania innego mieszkania, a więc pośrednio od uprawnień, które jej zdaniem posiada do przedmiotowego lokalu. Jak wyżej wskazano badanie tego rodzaju uprawnień nie należy do już organów administracji.

Na treść decyzji organów administracji, a także na treść rozstrzygnięcia wydawanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mogła mieć także znaczenia sytuacja życiowa skarżącej. Sąd administracyjny nie ma bowiem możliwości dokonywania oceny decyzji organów administracji z punktu widzenia zasad słuszności czy zasad współżycia społecznego. Jedynym kryterium jest zgodność decyzji z przepisami prawa.

Pozostałe zarzuty skarżącej nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy należało uznać, że skoro dokonana przez organ administracji ocena spełnienia przesłanki do wymeldowania skarżącej z lokalu była prawidłowa, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz. 1270/.

Na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd przyznał adwokat B. B.–D. od Skarbu Państwa kwotę 292,80 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej U. J. z urzędu obejmującą stawkę podatku od towarów i usług.