Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 6/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140
journal: Dz.U. 2019 poz 868
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez koncesji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960e. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018r. poz. 2096 ze zm. , dalej Kpa) w związku z art. 140 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2019r. poz. 868, ze zm., dalej: Pgg) po rozpatrzeniu odwołania J. O. (strona, skarżący) od decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w G. (organ I instancji) z [...] r. [...], ustalającej opłatę podwyższoną za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji [...] tony piasku z działki nr [...] w Z., gmina P., powiat [...], województwo [...] w okresie od [...] r. do [...] r. po uchyleniu decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z [...] r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z 4 czerwca 2019r. sygn. akt III SA/Gl 1317/18,

I. Uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości;

II. Ustalił stronie opłatę podwyższoną za wydobycie [...] ton kopaliny bez wymaganej koncesji w okresie od [...] r. do [...]r. z działki [...] w Z. w wysokości [...] zł,

III. Zgodnie z art. 141 ust. 1 Pgg kwotę stanowiącą 60% ustalonej opłaty podwyższonej, tj. [...] zł należało wnieść na rachunek Urzędu Gminy P., a kwotę stanowiąca 40% ustalonej opłaty podwyższonej, tj. [...] zł na rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych.

Po otrzymaniu anonimowej informacji o nielegalnym wydobyciu piasku z działki o nr [...] w Z. przez skarżącego, na podstawie art. 153 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 7 Pgg w dniu [...] r. pracownicy organu I instancji, w obecności strony, przeprowadzili wizję terenową nieruchomości. W trakcie tej czynności stwierdzono m.in., że w centralnej części działki znajdował się wykop całkowicie wypełniony wodą, a wokół niego zdegradowana mechanicznie powierzchnia gruntu i pryzmy piasku wymieszanego z humusem koloru ciemnoszarego, mazistego, błotnego, zawierającego fragmenty spróchniałego drewna i korzeni roślin. Widoczne też były ślady pojazdu gąsienicowego. Po północnej stronie wykopu znajdowała się koparka o napędzie spalinowym z osprzętem podsiębiernym na podwoziu gąsienicowym. Wykonano dokumentację fotograficzną, pomiary kontrolne przy użyciu odbiornika GPS [...] typu GSM-[...], na podstawie których sporządzono szkic dołączony do notatki z wizji oraz pobrano próbkę kopaliny z wykopu. Obecny w czasie czynności skarżący wyjaśnił, że jest synem właściciela działki, od [...] r. prowadził roboty niwelacyjne i odtworzeniowe istniejących w przeszłości stawów - wtórnie wypełnionych namułami i zarośniętych roślinnością, nie sprzedawał ziemi z wykopu, lecz częściowo przewiózł ją na inną pobliską działkę, jest właścicielem koparki. Przesłuchany [...] r. skarżący wyjaśnił m.in., że w zakresie działalności prowadzonej na działce nie posiada żadnych dokumentów i projektów. Na początku [...] r. rozpoczął oczyszczanie jednego ze stawów, polegające na usunięciu nadmiaru namułu zgormadzonego w stawie swoją koparką. W wyniku prowadzonych robót powstała sadzawka o głębokości 2,3 m i wymiarach ok. 15 na 20 m, poniżej namułu znajdował się bardzo twardy, zbity piasek, którego nie wydobywał. Wydobyty materiał (namuł) zgromadził w formie pryzm wokół sadzawki, na grobli, którą nadsypał i składowany był również na działce nr [...], a roboty były prowadzone do połowy [...] r. Nie sprzedawał wydobytego materiału, a ogłoszenia w Internecie na temat sprzedaży torfu miały na celu sprawdzenie zainteresowania ofertą. Na terenie, na którym prowadził prace jego dziadek w przeszłości prowadził płytkie stawy rybne o głębokości ok. 1,5 m.

[...] r. obmiar wykopu wykonali pracownicy firmy "A" s.c., w obecności pracowników OUG w G. oraz skarżącego nie stwierdzając świeżych śladów pracy ciężkiego sprzętu. Ilość kopaliny określono na [...] t. czyli [...] m3 .

Organ pierwszej instancji [...] r. przesłuchał świadka, który zeznał m.in. "że około trzech lat temu widział skarżącego, jak zaczął czyścić stare stawy. Koparką wybierał ziemię i składował obok (...) Według mnie był to namuł rzeczny, zgnite liście i trawa". Na przedmiotowej nieruchomości do lat sześćdziesiątych XX wieku istniały stawy, które zarastały i zanikały. Kolejny świadek przesłuchany [...] r. potwierdził istnienie w przeszłości stawów oraz fakt wykonywania przez skarżącego robót ziemnych. Wreszcie właściciel nieruchomości w zeznaniu z [...] r. stwierdził, że na jego nieruchomości w przeszłości istniały stawy, w których jego ojciec hodował narybek do ok. 1984 r. Ponownie przesłuchany skarżący [...] r. dodał, że pierwsze prace porządkowe, melioracyjne zostały wykonane przy pomocy koparko-ładowarki w III kwartale 2014 r.

Decyzją z [...] r. organ I instancji ustalił skarżącemu opłatę podwyższoną za wydobycie od [...] r. do [...] r. z naruszeniem wymagań określonych w art. 4 Pgg [...] t piasku z działki nr [...] w Z.. Wysokość ustalonej opłaty wyniosła [...] zł. Na skutek odwołania strony Prezes Wyższego Urzędu Górniczego, decyzją z [...] r., uchylił decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W ocenie organu II instancji, uzasadnione wątpliwości budziła przyjęta gęstość objętościowa piasku, bowiem różniła się ona znacznie od wartości ujętych w PN-8I/B-03020. Organ I instancji, dokonując obliczeń, posiłkował się badaniami wykonanymi przez "B" Sp. z o. o. K., gdzie ciężar właściwy piasku wynosił 24,2 KN/nJ. Zdaniem organu II instancji, dokonano wyliczenia gęstości właściwej, a nie gęstości objętościowej t/m3, którą to jednostkę określa Polska Norma. Wobec powyższego, wskazanym było ustalenie, czy jest możliwe w chwili obecnej oznaczenie gęstości objętościowej pobranej próbki kopaliny w jednostce przewidzianej w PN. W razie braku takich możliwości, zdaniem organu II instancji, dla obliczenia gęstości objętościowej należałoby przyjąć najniższą jej wartość, ujętą w PN, tj. 1,6 t/m3. Zwrócił także na wątpliwości spowodowane powołaniem w podstawie prawnej art. 4 Pgg dotyczącego wydobycia przez osobę fizyczną, właściciela nieruchomości kruszywa naturalnego na potrzeby własne.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z [...] r. organ I instancji ustalił skarżącemu opłatę podwyższoną za wydobycie bez wymaganej koncesji od [...] r. do [...] r. [...] t piasku, a wysokość ustalonej opłaty wyniosła [...] zł.

W odwołaniu skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zauważył, że zostały wykonane jego zalecenia wynikające z decyzji z [...] r. Wskazano, że zarówno z dokumentów kartograficznych, jak i dokumentów przesłanych przez inne organy nie wynika, że w przeszłości na działce nr [...] istniały stawy hodowlane jako urządzenia wodne. Nie mają znaczenia w sprawie zeznania świadków i skarżącego o wcześniejszej lokalizacji stawów, które następnie zarosły. W przypadku wydobywania kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów prowadzonego w ramach szczególnego korzystania z wód, w ramach regulacji wód oraz w związku z utrzymywaniem wód, szlaków żeglownych oraz remontem urządzeń wodnych konieczne jest spełnienie wymagań wynikających zarówno z ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017r. poz. 1566, ze zm.), jak i Prawa geologicznego i górniczego (uzyskanie koncesji). Nawet gdyby przyjąć, że skarżący wydobywał piasek w związku z remontem urządzenia wodnego - stawu rybnego, okoliczność ta nie zwalniała go z obowiązku uzyskania koncesji na wydobycie kopaliny ze złoża na podstawie przepisów Prawa geologicznego i górniczego. Zarówno z dokumentacji fotograficznej, wyników przeprowadzonych wizji terenowych oraz z raportu z badań laboratoryjnych wynika, że materiał wydobyty w ramach rzekomego czyszczenia stawu był jednak piaskiem. Potwierdziło to badanie próbki pobranej z wykopu w dniu [...] r. w obecności skarżącego, która była przechowywana w siedzibie organu, a następnie przekazana do badań laboratoryjnych [...] r.

Organ odwoławczy stwierdził, że wizja trenowa oraz pobranie próbki kopaliny [...] r. zostały przeprowadzone na podstawie art. 153 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 7 Pgg, jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej. Nie były to oględziny w rozumieniu art. 85 Kpa Skarżący został pisemnie uprzedzony o zamiarze przeprowadzenia tej czynności oraz osobiście brał w niej udział. Zgodnie z art. 67 § 1 i art. 68 § 2 Kpa, z czynności obmiaru wyrobiska z [...] r. należało sporządzić protokół, który powinien zostać podpisany przez wszystkie osoby biorące udział w tej czynności. Opisane uchybienie w żaden sposób nie wpłynęło jednak na wynik sprawy.

Pismem z [...] r. organ I instancji poinformował skarżącego, że jest stroną postępowania w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji, co spowodowało wszczęcie postępowania, a przesyłkę tą doręczono stronie [...] r. Zgodnie z art. 140 ust.5 Pgg opłaty podwyższone, o których mowa w ust. 3 pkt 3-6, ustala się, stosując stawki obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania ([...] r.).

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji, ustalając opłatę podwyższoną, błędnie zastosował stawkę opłaty obowiązującą w 2016 r. w wysokości 0,58 zł/t. Z analizy akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej zostało wszczęte w 2015 r. Pismem z [...] r., na podstawie art. 50 § 1 Kpa, organ I instancji, wezwał skarżącego do stawienia się w celu złożenia wyjaśnień. Wezwanie to doręczono stronie [...] r. Zdaniem organu odwoławczego, ta ostatnia data jest datą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej. W konsekwencji należało w sprawie zastosować stawkę obowiązującą w 2015 r. i wynoszącą, zgodnie z obwieszczeniem Ministra Środowiska z 8 sierpnia 2014 r. w sprawie stawek opłat na rok 2015 z zakresu przepisów Prawa geologicznego i górniczego (M.P. poz. 705), 0,57 zł/t, co spowodowało korektę obliczenia opłaty podwyższonej ([...] zł =[...] Mg piasku x 0,57 zł/Mg x 40).

W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Decyzji organu odwoławczego zarzucił naruszenie:

- art. 7 i 77 Kpa poprzez niewyjaśnienie składu i struktury materiału pochodzącego z prac realizowanych przez skarżącego na działce nr [...],

- art. 80 Kpa poprzez bezpodstawne i błędne przyjęcie, że skarżący w trakcie prac porządkowych prowadzonych na działce nr [...] wykopał [...] m3 piasku,

- art. 67 i 68 Kpa poprzez uznanie za dowód notatki z [...] r. i [...] r. sporządzonych w trakcie oględzin działki,

- art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg poprzez nieuzasadnione zastosowanie tej normy wobec skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z 4 czerwca 2019r. uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu odwołał się do art. 6 ust. 1 pkt 19, art. 6 ust. 1 pkt 3, art. 21 ust. 1 pkt 2 Pgg w zakresie definicji ustawowych pojęć "kopaliny", "wydobycia" oraz obligu uzyskania koncesji. Analizując stan faktyczny doszedł do przekonania, że czynności wykonywane przez skarżącego stanowiły działalność górniczą, polegającą na wydobyciu kopaliny. Z wydobyciem mamy bowiem do czynienia zarówno w przypadku zbycia uzyskanych kopalin, jak wówczas, gdy odłączona substancja nie była sprzedawana albo przeznaczona do sprzedaży. Jedynie jej zdatność do sprzedaży (a nie faktyczne przeznaczenie) jest cechą istotną dla uznania substancji za kopalinę. Pobudki, jakimi kierował się skarżący nie mogły przesądzać o tym, że prowadzona działalność nie stanowi wydobycia kopalin, jeśli zważyć, że w jej trakcie dokonano oddzielenia kopaliny od złoża. Skarżący nie wykazał, by w momencie rozpoczęcia prac polegających na wykonywaniu wykopów, a także w dniu ujawnienia tego faktu przez organ nadzoru górniczego działał w oparciu o przepisy Prawa budowlanego czy Prawa wodnego. Przyznał, że nie podejmował starań o uzyskanie koncesji na wydobycie kopaliny czy innych pozwoleń wynikających powołanych ustaw.

W sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze zasad postępowania. Zgromadzono materiał dowodowy wystarczający do jej prawidłowego rozstrzygnięcia. W szczególności stan faktyczny utrwalony w wyniku kontroli na miejscu na zdjęciach w sposób jednoznaczny świadczy o prowadzeniu przez skarżącego prac wydobywczych. Organ ustalając zakres tego zjawiska posłużył się opinią specjalisty, pomiarami i obliczeniami dokonanymi przez uprawnionego mierniczego górniczego.

W sprawie nie doszło do naruszenia art. 153 Pgg. Jeżeli pracownicy organu nadzoru górniczego stwierdzili wykonywanie działalności, o której mowa w art. 140 ust. 1 P.g.g. mogli sporządzić stosowną notatkę urzędową, która stanowiła, wraz z anonimowym doniesieniem, podstawę do ewentualnego wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia opłaty podwyższonej. Art. 153 ust. 1 pkt 4 Pgg jest regulacją szczególną wobec art. 79 Kpa i wyklucza jego zastosowanie.

Katalog środków dowodowych wymienionych w art. 75 § 1 Kpa nie jest katalogiem wyczerpującym, a tym samym środkiem dowodowym mogą być także inne dowody niewymienione wyraźnie w tym przepisie, w tym notatka służbowa. Notatka z [...] r. została pozyskana w drodze legalnej.

W aktach sprawy znajdują się mapy terenu i zdjęcia obrazujące fakt prowadzenia przez skarżącego prac i stan nieruchomości na przestrzeni kilkunastu lat. Z ortofotomap wynika, ze na początku lat 2000 na działce [...] widoczny jest żółte podłoże wskazujące na obecność piasku. W kolejnych latach powierzchnia ta pokrywa się zielenią. Na zdjęciu z [...]r. widoczna jest już tylko trawa ze śladami po przejechaniu jakiegoś pojazdu oraz krzaki. Na zdjęciach nie ma pozostałości po stawie rybnym. Trudno w takim przypadku mówić o wykonywaniu przez skarżącego prac konserwacyjnych, które nie wymagałyby uzyskania przez niego pozwolenia wodnoprawnego.

Z powołanej wyżej notatki i szkicu do niej wynikał zasięg prac wykonywanych przez skarżącego. W centralnej części działki znajdował się wykop całkowicie wypełniony wodą, a wokół niego zdegradowana mechanicznie powierzchnia gruntu i pryzmy piasku wymieszanego z humusem, zawierającego fragmenty spróchniałego drewna i korzeni roślin. Widoczne też były ślady pojazdu gąsienicowego. Opis wydobytego materiału, jego koloru jest zgodny z zeznaniem świadka, który widział te pryzmy. Z kolei dokumentacja obrazująca sposób wyliczenia wielkości wyrobisk wykonana przez biegłego mierniczego górniczego i załączony do niej szkic punktów pomiarowych obrazujących pomiar wyrobiska w dniu [...] r. wskazuje na większy zasięg prac, niż wynika to ze szkicu sporządzonego [...] r. W szczególności dotyczy to miejsca ze zdjęcia nr 4 dokumentacji pomiarowej odwzorowanego na szkicu w górnym lewym rogu. Tego małego wyrobiska nie ma na szkicu z 2015 r. Zaś w oparciu o zdjęcie nie można jednoznacznie stwierdzić, czy w tym miejscu prowadzono wydobycie kopaliny. Tym bardziej ze wokół zagłębienia wypełnionego widoczna jest gęsta trawa. Nie wyjaśniono w toku postępowania, skąd wzięło się wyżej opisane zagłębienie uznane przez organ za wyrobisko lub część wyrobiska. Czy powstało w okresie objętym decyzją, czy później. Tymczasem wyjaśnienie tej wątpliwości jest istotne dla prawidłowego określenia ilości wydobytej kopaliny i w konsekwencji wysokości wymierzonej opłaty.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut wadliwego ustalenia struktury wydobytej kopaliny. Zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. w postępowaniu administracyjnym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii na mocy art. 84 § 1 K.p.a. Do dokonania prawidłowej oceny pobranej próbki kopaliny wymagana była wiedza specjalistyczna, a organ zasadnie zwrócił się o opinię do wyspecjalizowanego laboratorium. Skarżący nie negował faktu pobrania próbki [...] r., która organ dostarczył do laboratorium [...] r. Organ nie popełnił tez błędu pobierając próbkę z dna wyrobiska, a nie z pryzmy. Opis próbki zawarty w protokole z jej badania wskazuje, że nie był to czysty piasek, lecz piasek zmieszany z drewnem, humusem, a więc taki, jak zalegający także w pryzmie.

Uzasadnienie organu odwoławczego, przyjmujące za własne ustalenia faktyczne organu I instancji i dokonujące samodzielnej oceny faktów w nim opisanych omawia najistotniejsze dla sprawy fakty i dowody oraz omawia i koryguje prawidłową podstawę prawną wydania decyzji, co skutkuje innym obliczeniem wysokości opłaty podwyższonej, a przedstawione w nim wnioski są spójne znajdują oparcie w powołanych dowodach.

Rozpoznając uprzednio sprawę Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi, zaś stanowisko organu, że doszło do wydobycia przez skarżącego kopaliny bez koncesji za uprawnione. Wątpliwości budziło ustalenie ilości wydobytego piasku. W tym zakresie organ winien wyjaśnić, różnicę między opisem wyrobiska na szkicu z [...] r. a opisem i obmiarem dokonanym rok później. Organ winien wyjaśnić, czy zagłębienie uwiecznione na fotografii nr 4 dołączonej do dokumentacji pomiarowej powstało przed, czy po [...] r., czy rzeczywiście jest to wyrobisko, a w konsekwencji, czy i w jakim zakresie wielkości tego zagłębienia wpływa na ustalenie wielkości wydobytego piasku i wysokość opłaty podwyższonej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzje dokonując weryfikacji kwestii wskazanych w uzasadnieniu wyroku. Z treści operatu pomiarowego ilości kopaliny wydobytej bez koncesji wykonanego na zlecenie organu I instancji przez "A" s.c. wynikało, że objęto nim wyrobisko "E" (nie ma wątpliwości), oraz przylegające do niego od strony północno-zachodniej zawodnione zagłębienie określone jako wyrobisko "W". W oparciu o tą dokumentacje ustalono, że obszar "W" nie nosi charakteru wyrobiska, co znajduje oparcie w dokumentacji organu I instancji z wizji w latach 2015, 2016. Organ odwoławczy dokonał przeliczenia ilości wydobytej bez koncesji kopaliny. Przyjęto, jak poprzednio, gęstość objętościową kopaliny na 1,6 t/m3 (najniższą wartość ujętą w PN). Po przeliczeniu na jednostkę masy ustalono, że wydobyto [...] t ([...] m3 x 1,6 t/m3 ). Przyjęto stawkę opłaty eksploatacyjnej dla piasków i żwirów z 2015r. (wszczęcie postępowania) tj. 0,57zł/t. Zgodnie z dyspozycją art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg opłatę podwyższoną za wydobycie kopaliny ustala się w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny pomnożonej przez ilość wydobytej kopaliny bez koncesji. Wysokość należnej opłaty podwyższonej wyniosła [...] zł (40 x 0,57 zł/t x [...] t = [...] zł).

Organ odwoławczy podkreślił, w ślad za zapadłym w sprawie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że skarżący nie wykazał by w momencie rozpoczęcia prac polegających na wykonywaniu wykopów lub w późniejszym okresie ubiegał się o uzyskanie koncesji lub innych pozwoleń wynikających z przepisów prawa na prowadzone prace. W ocenie organu odwoławczego w świetle zgromadzonej dokumentacji, nie budzi wątpliwości, że próbkę materiału dostarczoną [...] r. do laboratorium pobrał organ II instancji z dna wyrobiska. Z jej opisu wynikało, że nie był to czysty piasek lecz wymieszany z drewnem, humusem, a zatem taki, który zalegał na pryzmie.

Nadto podkreślono, że pracownicy nadzoru górniczego działali w granicach prawa (art. 153 ust. 1 Pgg), a w konsekwencji nie naruszono zasad z art. 67 i art. 68 Kpa opierając ustalenia na treści notatek, a nie treści protokołu z wizji, na co wskazywał skarżący. Czynności były prowadzone w obecności skarżącego, który została o nich przez organ powiadomiony, mimo braku takiego obowiązku.

Katalog środków dowodowych wymienionych w art. 75 § 1 Kpa, nie jest katalogiem zamkniętym, a zatem organ skutecznie mógł powoływać się na ustalenia zawarte w notatce (art. 72 Kpa), tym bardziej, że przepisy Prawa geologicznego i górniczego nie zawierają odmiennych do Kodeksu postępowania administracyjnego regulacji.

Pismem z [...] r. skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję domagając się uchylenia jej uchylenia w całości oraz uchylenia poprzedzającej ja decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania (art. 145 § 3p.p.s.a.).

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miło istotny wpływ na wynik sprawy:

a. art. 107 § 1 pkt 4 Kpa poprzez niewskazanie pełnej podstawy prawnej decyzji,

b. art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 Kpa poprzez wydanie decyzji administracyjnej bez uzasadnienia faktycznego i prawnego, spełniającego wymogi wskazane w powołanych przepisach,

c. art. 7 w zw. z art. 77 Kpa poprzez pobranie próbki materiału z nieprawidłowego miejsca,

d. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 12 § 1 Kpa poprzez przeprowadzenie dowodu z próbki materiału pobranego z wykopu w sposób budzący wątpliwości, bez określenia podstawowych parametrów próbki, nie działając przy tym wnikliwie i szybko,

e. art. 7 i art. 77 Kpa poprzez niewyjaśnienie jaki był skład i struktura materiału pochodzącego z prac realizowanych przez skarżącego i czy rzeczywiście stanowi on kopalinę chronioną przepisami Prawa geologicznego i górniczego,

f. art. 80 Kpa poprzez błędna ocenę materiału dowodowego i przyjęcie, że materiał pochodzący z prac realizowanych przez skarżącego był kopaliną (piaskiem),

g. art. 80 Kpa poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i przyjęcie, że na działce nr [...] nie istniały stawy,

h. art. 80 Kpa poprzez błędna ocenę materiału dowodowego i przyjęcie, że działania skarżącego na działce [...] były działalnością, co do której wymagana jest koncesja, a nie ograniczały się tylko do usuwania warstwy namułu zgromadzonego na dnie zagłębienia terenu pozostałego po istniejących w przeszłości stawach,

i. art. 80 Kpa poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i bezpodstawne przyjęcie, że skarżący, w trakcie prac porządkowych prowadzonych na działce [...], wykopał [...] m 3 materiału określanego w zaskarżonej decyzji jako piasek,

j. art. 67 i art. 68 Kpa poprzez dokonanie na działce [...] w dniach [...]r. i [...] r. oględzin z rażącym naruszeniem tych przepisów,

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 140 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 Pgg poprzez jego błędne zastosowanie i nałożenie na skarżącego opłaty podwyższonej.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca w pełni podtrzymała dotychczas prezentowane w sprawie stanowisko. Podkreślono, że organ nie wykazał by na przedmiotowej działce znajdowało się złoże, by było to złoże piasku, a skarżący prowadził jedynie roboty ziemnie dla oczyszczenia terenu. W zaskarżonej decyzji błędnie określono charakter próbki oraz ilość materiału, a skarżący wskazał, że wykopał jedynie [...] m3 materiału.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska. Powołał się na art. 153 p.p.s.a. oraz wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, które w całości zostały zrealizowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem tylko i wyłącznie do zbadania, czy w sprawie organy nie naruszyły prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Granice rozpoznania sądu administracyjnego wyznaczone są przy tym przez granice sprawy w tym przypadku górniczej. W konsekwencji treść i zakres rozpoznania sądu administracyjnego determinują właściwe, w każdej sprawie wymagające indywidualnego ustalenia, normy prawa materialnego, które w ostatecznym rezultacie wyznaczają nieprzekraczalne granice tożsamości sprawy podatkowej. Oznacza to, że niewłaściwe zastosowanie przepisów materialnoprawnych każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy opartymi o właściwie ustaloną hipotezę badanej normy prawnej. Jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej.

W pierwszej kolejności należało odwołać się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 4 czerwca 2019r. (sygn. akt II SA/Gl 1317/18) oraz dokonanej tam oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Sąd wskazał, że czynności wykonywane przez skarżącego stanowiły działalność górniczą polegająca na wydobyciu kopaliny, a przeprowadzone w tym zakresie postępowanie przez organy nie było dotknięte wadami, na które wskazywano w skardze. Sąd podkreślił, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym fotograficzny, mapy terenu oraz notatka urzędowa z [...]r., świadczą jednoznacznie o charakterze działalności skarżącego. Materiał ten stanowił również podstawę do ustalenia wielkości wydobycia oraz struktury materiału. Organ, w ocenie Sądu, posiłkował się opinią wyspecjalizowanej jednostki, której materiał do badań dostarczył sam organ. Organ nie naruszył również przepisów postępowania w zakresie jego wszczęcia i konsekwencji tego działania. Wątpliwości Sądu wzbudziło natomiast ustalenie wielkości wydobytej kopaliny, co wynikało w różnić w opisie wyrobiska na szkicu z [...]r. z opisem i obmiarem dokonanym w rok później (fotografia nr 4).

Organ ponownie przeprowadzając postępowanie w sprawie kierował się powyższymi wskazaniami i w zaskarżonej decyzji dokonał ustalenia ilości wydobytej kopaliny na [...] m 3, co skutkowało zmianą wysokości ustalonej opłaty podwyższonej.

Działanie organu odwoławczego przyjęte w toku ponownego rozpoznania sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 4 czerwca 2019r. odwoływało się do dyspozycji art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Wskazania co do dalszego postępowania zawarte w orzeczeniu sądu administracyjnego podobnie jak ocena prawna zawarta w tym orzeczeniu stanowią postanowienia o wiążącym charakterze. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie (wyrok NSA z 1.07.2020r. sygn. akt II GSK 366/20).

Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu lub prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Z zakresu związania wyłączyć należy oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z podanych w uzasadnieniu orzeczenia rozważań (wyrok NSA z 19.06.2020r. sygn. akt .II OSK 4039/19).

Organ wydając zaskarżoną decyzję był związany dyspozycją art. 153 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę ograniczył swą aktywność procesową do kwestii wskazanych w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z 4 czerwca 2018r. W powyższym zakresie organ odwoławczy ograniczył się do wypełnienia wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które to dotyczyły ilości wydobytej kopaliny ze złoża określonego w operacie pomiarowym jako wyrobisko "W". Organ odwoławczy porównał operat pomiarowy z dokumentacja, w tym zdjęciową organu I instancji z lat 2015, 2016 i stwierdził, że na żadnym z wykonanych wówczas zdjęć oraz zapisków z notatek służbowych wyrobisko to nie zostało opisane. Wobec powyższego organ odwoławczy dokonał korekty ilości wydobytej kopaliny do [...] m 3 (wyrobisko "E"), a w konsekwencji zweryfikował wartość opłaty podwyższonej do kwoty [...] zł. Odnośnie pozostałych kwestii objętych zaskarżoną decyzją organ odwoławczy podzielił stanowisko zawarte w powołanym wyżej wyroku.

Zarzuty skargi należało zatem uznać za bezzasadne, gdyż w znacznej mierze odnosiły się one do zagadnień objętych wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 4 czerwca 2018r., a co za tym idzie dyspozycją art. 153 p.p.s.a. Kwestie te zostały w ślad za stanowiskiem sądu omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z powołaniem stosowanej podstawy prawnej, zwiera również uzasadnienie dokonanej korekty ilości wydobytej kopaliny. W zakresie dokonanej korekty stanowisko organu odwoławczego zostało w sposób jasny i dokładny przedstawione, zarówno w warstwie faktycznej jak i mającego w sprawie zastosowanie stanu prawnego ( art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg ). W sprawie nie doszło więc do naruszenia powołanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Biorąc powyższe pod uwagę skargę należało oddalić na mocy art. 151 p.p.s.a.