Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1379/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  1  par.  1,  art.  3  par.  1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art.  75  ust.  3
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art.  24  ust.  1  pkt  5,  art.  31 (1) ,  art.  32 (2)
journal: Dz.U. 1982 nr 19 poz 145
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2013 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec wpisu na listę radców prawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1379/13

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 104, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., art. 31(2) ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1082 r. o radcach prawnych (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.) – dalej także jako u.r.p., złożył sprzeciw od wpisu P. T. na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. dokonanego uchwałą Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...].

Decyzję wydano w następujących ustaleniach;

Z ustaleń organu administracji publicznej wynika, że P. T. przedstawił praktykę wykonywaną w kancelariach adwokackich i radcowskich. Uchwałą ORA w K. z dnia [...] lipca 2006 r. został wpisany na listę aplikantów adwokackich, lecz na skutek niezaliczenia kolokwiów ([...] czerwca i [...] września 2007 r.) uchwałą tej Rady z dnia [...] października 2007 r., na skutek stwierdzenia o nieprzydatności do zawodu adwokata, został skreślony z listy aplikantów adwokackich. P. T. uchwałę tę zaskarżył do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, która [...] października 2008 r. utrzymała w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w K. Następnie uchwałę Prezydium NRA zaskarżył do Ministra Sprawiedliwości, który decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymał w mocy uchwałę NRA. Decyzję Ministra Sprawiedliwości zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 28 czerwca 2010 r. skargę oddalił i Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek złożenia skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 29 marca 2012 r. skargę kasacyjną także oddalił.

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2012 r. P. T wystąpił o dopuszczenie do egzaminu radcowskiego, który w dniach [...] sierpnia 2012 r. złożył z wynikiem pozytywnym, co stwierdziła uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Komisja Egzaminacyjna nr 1 w K.

Po przedłożeniu dokumentów, w tym kwestionariusza osobowego stwierdzającego zatrudnienie od września 2010 r. w kancelarii adwokackiej na stanowisku prawnika, P. T. złożył prośbę z dnia [...] października 2012 r. o wpisanie na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. zapewniając, że nie jest m.in. adwokatem ani aplikantem adwokackim i nie jest karany sądownie ani dyscyplinarnie oraz, że nie zakończyło się, ani nie toczy się przeciwko wnioskującemu żadne z takich postępowań.

Uchwałą nr [....] z dnia [...] grudnia 2012 r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. wpisała P.T. na listę radców prawnych tej Izby, przesyłając Ministrowi Sprawiedliwości uchwałę wraz z aktami osobowymi P. T.

Decyzją wymieniona na wstępie Minister Sprawiedliwości złożył sprzeciw od wpisu P. T. na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. (OIRP).

Wskazując na przepis art. 24 ust. 1 i art. 25 ust. 2 pkt 3 u.r.p. organ administracji, na podstawie dokumentów związanych z odbywaniem aplikacji adwokackiej przez P. T. stwierdził, że P. T. został skreślony z listy aplikantów adwokackich Okręgowej Izby Adwokackiej w K. (ORA), a ponadto na skutek licznych skarg na aplikanta, Rzecznik Dyscyplinarny ORA w K. prowadził trzy postępowania dyscyplinarne i wyjaśniające. Dwa z tych postępowań (Rd-[...] i Rd-[...]) zakończyły się ich umorzeniem i odmową wszczęcia postępowania wobec stwierdzenia, że obwiniony nie podlega postępowaniu dyscyplinarnemu z powodu skreślenia z listy aplikantów adwokackich. Trzecie postępowanie (Rd-[...]) zakończyło się odmową wszczęcia wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego lub nieetycznego. Minister Sprawiedliwości podnosił, że P. T. nie poinformował OIRP o powyższych faktach, a we wniosku o wpis na listę radców prawnych wprost podał, że nie zakończyło się, ani się nie toczy przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne. Tymczasem w sprawie Rd-[...] w dniu [...] października 2012 r. Rzecznik Dyscyplinarny ORA w K. zakończył postępowanie dyscyplinarne umarzając dochodzenie.

W świetle tych ustaleń organ administracji, wskazując na art. 25 ust. 1 pkt 5 u.r.p. stwierdził, że P.T. nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Organ administracji, wskazując na orzecznictwo sądowe podkreślał, że na rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego składają się takie cechy jak nieskazitelności oraz dotychczasowe zachowanie osoby predestynującej do tego zawodu. Przez nieskazitelność charakteru rozumie się takie cechy jak: szlachetność, prawość, uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, odpowiedzialność za własne czyny i słowa oraz odwagę cywilną, gdyż są to cechy wartościujące kandydata w sferze etyczno – moralnej. Natomiast "dotychczasowe zachowanie", to takie postępowanie osoby starającej się o wpis na listę radców prawnych, które gwarantuje właściwe wykonywanie tego zawodu, ze względu na ocenę jej zachowania w aspekcie moralnym i etycznym.

Za okoliczność przemawiającą za brakiem nieskazitelności charakteru i wiarygodności Minister Sprawiedliwości uznał nieuprawnione posługiwanie się przez P. T. tytułem aplikanta adwokackiego, wobec skreślenia go z listy aplikantów adwokackich decyzją ostateczną Ministra Sprawiedliwości doręczoną stronie dnia [...] lipca 2009 r. Jak bowiem wynika z dokumentów dołączonych do postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przez Rzecznika Dyscyplinarnego ORA w K. (Rd-[...]), P. T w dniu [...] lutego 2012 r., w sprawie sygn. akt [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w K., złożył pismo procesowe z dnia [...] lutego 2012 r. podpisane w imieniu pozwanego opatrując je pieczątką "z up. adwokata apl. adw. P.T". Podobnie podpisał się [...] października 2011 r., mimo braku umocowania do takiej czynności, pod odpowiedzią na pozew w sprawie rozpoznawanej przez Sąd Okręgowy w K. sygn. akt [...], oświadczając w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. skierowanym do Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego ORA w K., iż występował w tej sprawie, jako aplikant adwokacki w imieniu wskazanego adwokata.

W świetle tych ustaleń Minister Sprawiedliwości uznał, że P. T., posługując się bezprawnie tytułem aplikanta adwokackiego, działał nie tylko na szkodę klienta, lecz także przeciwko wymiarowi sprawiedliwości. Za naganne organ administracji uznał także niepoinformowanie Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. o odbywanej aplikacji adwokackiej oraz o zatajeniu prowadzonego postępowania dyscyplinarnego Rd-[...], co uniemożliwiło Radzie całościową weryfikację i ocenę kandydata o przydatności do zawodu radcy prawnego.

P. T. na decyzję wymienioną na wstępie złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uwzględnienie przez Ministra Sprawiedliwości w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. skargi w całości i wyłączenie od rozpoznania w tym trybie wniosku skarżącego wszystkich pracowników Departamentu Zawodów Prawniczych i Dostępu do Pomocy Prawnej Ministerstwa Sprawiedliwości, wnosząc także o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, wnosząc także o przeprowadzenie dowodu z oryginałów dokumentów znajdujących się w aktach osobowych skarżącego oraz z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i załączonych do skargi.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. wniosek skarżącego o wyłączenie pracowników wskazanego departamentu został rozpatrzony przez Ministra Sprawiedliwości negatywie.

Zaskarżonej decyzji P. T. zarzucał jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) w oparciu o dokumenty nie znajdujące się w aktach osobowych skarżącego, zarzucono pozbawienie skarżącego prawa do udziału w postępowaniu przez nie zapoznanie z materiałem sprawy stanowiącym podstawę dodatkowych ustaleń organu jednocześnie zaniechano zgromadzenia dodatkowych dokumentów i dowodów określających całokształt okoliczności faktycznych, co powoduje brak należytego uzasadnienia decyzji (art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 10 § 1, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a.), zarzucając równocześnie naruszeni art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. przez uznanie, że skarżący nie spełniał przesłanki nieskazitelnego charakteru i nie dawał rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Skarżący podkreślał, że nie zataił informacji o odbywaniu aplikacji adwokackiej i skreśleniu z listy aplikantów adwokackich , w żadnym z powołanych dokumentów: w życiorysie, w kwestionariuszu osobowym, we wniosku o wpis i w rozmowie kwalifikacyjnej w OIRP, ponieważ dokumenty te nie odnosiły się do odbywanych, lecz do nie zakończonych, aplikacji, a więc nie miał obowiązku informowania o innych faktach. Podobnie, zdaniem skarżącego, nie miał obowiązku informowania o postępowaniu dyscyplinarnym (Rd-[...]), gdyż było ono zawieszone od [...] kwietnia 2008 r. i następnie umorzone [...] października 2012 r. o czym skarżący dowiedział się [...] grudnia 2012 r. Zdaniem skarżącego organ administracji nieprawidłowo uznał za bezprawne posługiwanie się tytułem aplikanta adwokackiego po ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości o skreśleniu z listy aplikantów, ponieważ wszystkie wskazane przypadki miały miejsce przed wykonaniem tej decyzji przez ORA o skreśleniu skarżącego z listy aplikantów, które nastąpiło [...] czerwca 2012 r.

W tych okolicznościach, zdaniem skarżącego, wszystkie zarzuty organu administracji były chybione z jednoczesnym pozbawieniem skarżącego, jako strony postępowania możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i z pozbawieniem możliwości złożenia wyjaśnień. Organ administracji z rażącym naruszeniem art. 31(1) ust. 2 u.r.p. oparł rozstrzygnięcie na podstawie dokumentów nie znajdujących się w aktach osobowych skarżącego przedłożonych przez OIRP w K. Na potwierdzenie zasadności swojego stanowiska skarżący przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych.

Minister Sprawiedliwości z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania pozbawił także skarżącego czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym uniemożliwiając ustosunkowanie się do zebranego materiału dowodowego. Nie zawiadomił skarżącego o zebranych dowodach i wynikach postępowania opierając rozstrzygnięcie na materiałach także nieznanych dotychczas stronie. Ujawnił dopiero w decyzji nowe okoliczności i dowody z dokumentów nieistniejących w aktach osobowych skarżącego i nieznanych organowi podejmującemu uchwałę.

Skarżący zarzucając naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. wskazał na wybiórczo i tendencyjnie przeprowadzone postępowanie administracyjne w sposób naruszający wskazane w skardze przepisy. Przy czym ustalenia organu wskazane w konkluzji sprzeciwu faktycznie stanowiły podstawę jego wydania. W tym zakresie skarżący przedstawił stan faktyczny odnoszący się do terminów uchwał ORA w K. – w dniu [...] lipca 2006 r. został wpisany na listę aplikantów adwokackich (uchwała nr [...]), w dniu [...] października 2007 r. uchwałą ORA nr RA-[...] został skreślony z listy aplikantów i uchwałę tę Prezydium NRA uchwałą l.dz. nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymała w mocy. Na skutek zaskarżenia w dniu [...] lipca 2008 r. uchwały przez skarżącego Minister Sprawiedliwości uchylił obie uchwały organów samorządu adwokackiego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydium NRA uchwałą z dnia [...] października 2008 r. utrzymało w mocy uchwałę ORA w K.. Na skutek odwołania skarżącego została wydana decyzja z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymująca w mocy uchwałę Prezydium NRA, lecz podpisana przez osobę nieupoważnioną (zdaniem skarżącego). Na tę decyzję P. T. złożył skargę do WSA w Warszawie, którą sąd ten wyrokiem z dnia 28 czerwca 2010 r. oddalił. Skarżący 26 września 2010 r. zaskarżył ten wyrok do NSA i sąd ten wyrokiem z dnia 19 marca 2012 r. skargę kasacyjną oddalił. Od tego wyroku P.T złożył 22 czerwca 2012 r. do NSA wniosek o wznowienie postępowania, który wyznaczył termin rozprawy na 20 lutego 2013 r., a ogłoszenie wyroku na 6 marca 2013 r. (jak wynika z akt sprawy NSA wyrokiem z dnia 24 lipca 2013 r. w sprawie II GSK 955/13 skargę o wznowienie postępowania odrzucił).

Zdaniem skarżącego wydanie decyzji ostatecznej o skreśleniu z listy aplikantów adwokackich podlega wykonaniu przez właściwą ORA, a ta dopiero pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. zawiadomiła organy wymiaru sprawiedliwości o prawomocnym wyroku NSA z dnia 29 marca 2012 r., wykonując prawomocną uchwałę ORA z dnia [...] października 2007 r. o skreśleniu, wzywając skarżącego pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. do zwrotu legitymacji aplikanta adwokackiego. W związku z tym w ocenie skarżącego faktycznie został skreślony z listy aplikantów adwokackich dopiero [...] czerwca 2012 r., kiedy to poinformowano skarżącego i sądu, że nie jest już aplikantem. Zatem wszystkie powołane w sprzeciwie sytuacje posługiwania się legitymacja aplikancka miały miejsce przed tą datą, a od dnia wydania wyroku przez NSA (29 marca 2012 r.) nie posługiwał się tym dokumentem. Nadto w dniu [...] grudnia 2009 r. ORA wezwała skarżącego do odbioru nowej legitymacji aplikanckiej obligując go do uczestnictwa w Zgromadzeniu Izby Adwokackiej i do usprawiedliwienia nieobecności. Adwokatura ujawniła także P .T. w rejestrze aplikantów adwokackich na oficjalnej stronie internetowej, zaświadczając o jego uprawnieniach zawodowych. Dopiero pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. Sekretarz ORA w K. poinformował sądy i skarżącego, że skarżący nie jest aplikantem adwokackim.

W ocenie skarżącego nie zataił w kwestionariuszu osobowym, we wniosku o wpis ani w rozmowie kwalifikacyjnej informacji powołanych w sprzeciwie. Jak podkreślał udzielał prawdziwych odpowiedzi we wszystkich kwestiach zgodnie z faktami.

Za niezasadny uznał skarżący zarzut wykonywania konkurencyjnej działalności o charakterze prawniczym. Sprawa ta była przedmiotem postępowania dyscyplinarnego (Rd [...]) wszczętego przez Rzecznika Dyscyplinarnego ORA w K. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. umorzonego postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. (doręczone skarżącemu [...] grudnia 2012 r.). We wniosku o wpis skarżący więc złożył oświadczenia, dotyczące postępowań dyscyplinarnych, zgodne z prawdą, ponieważ do postępowań dyscyplinarnych odnosi się zasada domniemania niewinności, a prawomocne umorzenie postępowania nie może stanowić zarzutu przeciwko skarżącemu, tym bardziej, że nastąpiło przedawnienie karalności. Niedopuszczalne jest także formułowanie zarzutów w stosunku do skarżącego na podstawie postępowania umorzonego i na podstawie postępowania wyjaśniającego, w którym odmówiono wszczęcia postępowania, o czym skarżący nie wiedział.

Wobec powyższych wyjaśnień, zdaniem skarżącego, zarzuty, na podstawie których sformułowano sprzeciw są chybione i niegodziwe. Wskazywał w tym zakresie na opinie adwokatów i referencje pracodawców zaprzeczające stwierdzeniom Ministra Sprawiedliwości zawartych w zajarzonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości jest on władny ustalić spełnienie wszystkich przesłanek z art. 24 i art. 25 u.r.p. Zgodnie z przepisem art. 31(2) ust. 1 u.r.p. Minister Sprawiedliwości nie jest ograniczony w żaden sposób, gdyż postępowanie w przedmiocie skreślenia z listy radców prawnych jest postępowaniem odrębnym od postępowania wpisowego toczącego się przed organami samorządu radcowskiego. W zakresie sprzeciwu organ administracji nie jest związany wyłącznie informacjami zawartymi w aktach osobowych kandydata. Niezależnie od powyższego informacje związane ze skreśleniem P. T. z listy aplikantów adwokackich były znane Ministrowi Sprawiedliwości z urzędu, jako organowi administracji nadzorującego także postępowania dyscyplinarne. Od dnia doręczenia skarżącemu uchwały ORA w K. o wpisie na listę aplikantów adwokackich powstał pomiędzy P. T. i organem adwokatury stosunek administracyjnoprawny, tak więc od dnia [...] lipca 2009 r. doręczenia skarżącemu ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości utrzymującej w mocy uchwałę samorządu adwokackiego o skreśleniu z tej listy, stosunek ten ustał. Zatem od dnia [...] lipca 2009 r. P. T. nie miał prawa posługiwać się tytułem aplikanta adwokackiego, niezależnie od usunięcia jego nazwiska z rejestru aplikantów ze strony internetowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 marca 2012 r. wydanym w sprawie II GSK 1012/11, dotyczącym skreślenia P. T z listy aplikantów adwokackich stwierdził, iż "Z art. 75 ust. 3 Prawa o adwokaturze wynika, że podstawą wpisu na listę aplikantów adwokackich jest uchwała okręgowej rady adwokackiej. Uchwała taka powinna być doręczona stronie, zgodnie z zasadą ogólną (109 § 1 k.p.a.), i od tego momentu wywołuje skutek prawny. Skutkiem tym jest powstanie stosunku administracyjnoprawnego między kandydatem na aplikację a organami adwokatury, którego treścią są m.in. prawa i obowiązki uczestnika aplikacji, wynikające z ustawy – Prawo o adwokaturze".

Z datą doręczenia P. T. uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w K. o wpisaniu na listę aplikantów adwokackich mógł posługiwać się tytułem aplikanta adwokackiego. Z datą [...] października 2007 r. Okręgowa Rada Adwokacka w K. skreśliła P. T. z listy aplikantów adwokackich, a Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w K o skreśleniu aplikanta, lecz na skutek zaskarżenia tej uchwały przez P. T. Minister Sprawiedliwości uchylił uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, która ponownie rozpatrując sprawę, uchwałą z dnia [...] października 2008 r. utrzymała uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w K. o skreśleniu aplikanta z listy aplikantów adwokackich.

P.T. od tej uchwały się odwołał do Ministra Sprawiedliwości, co niewątpliwie wskazuje na fakt jej doręczenia skarżącemu i Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę. W związku z tymi ustaleniami organu administracji publicznej uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z [...] października 2008 r. stała się ostateczna. W konsekwencji, mając na względzie cytowane stwierdzenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie II GSK 1012/11, z wymieniona datą stosunek administracyjnoprawny P. T., wynikający z wpisu na listę aplikantów adwokackich, pomiędzy aplikantem adwokackim a organem adwokatury, ustał. Twierdzenia skarżącego o tym, że jego związek z adwokaturą, wynikający z wpisu na listę aplikantów adwokackich, ustał później, było niezasadne. Odwoływanie się w tym zakresie do zawiadomienia Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2012 r. organów wymiaru sprawiedliwości informujących, że skarżący przestał być aplikantem adwokackim, czy do strony internetowej Adwokatury, faktycznie niczego nie zmienia. Są to w istocie jedynie informacje o faktach już zaistniałych i w żaden sposób nie przydające skarżącemu po uchwale ostatecznej Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z [...] października 2008 r. i po decyzji ostatecznej Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2009 r., uprawnień aplikanta adwokackiego. Zawiadomienie P. T. z dnia [...] czerwca 2012 r. o obowiązku zwrotu legitymacji aplikanckiej i o obowiązku uzupełnienia składek członkowskich to również jedynie konsekwencja pozbawienia uprawnień aplikanta adwokackiego, a informacji tej nie sposób odczytywać, jako aktu doręczenia decyzji o skreśleniu.

Jak wynika z ustaleń organu administracji publicznej, P. T. jeszcze w roku 2011 i w 2012 występował przed sądami posługując się tytułem aplikanta adwokackiego. W dniu [...] października 2011 r. podpisał odpowiedź na pozew w sprawie [...] rozpoznawanej przez Sąd Okręgowy w K., co skarżący potwierdził w swoim piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. skierowanym do Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Rady Adwokackiej w K. W dniu [...] lutego 2012 r. P. T. wniósł do Sądu Rejonowego dla [...] w K pismo procesowe z dnia [...] lutego 2012 r. w imieniu pozwanego, podpisując się w jego imieniu i opatrując pieczęcią "z up. adwokata apl. adw. P. T". W tych ustaleniach Ministra Sprawiedliwości nie sposób wyprowadzić innego wniosku od zawartego w zaskarżonej decyzji administracyjnej, a sprowadzający się do stwierdzenie, że skarżący posługiwał się bezprawnie tytułem aplikanta adwokackiego, pomimo ostatecznego skreślenia z listy aplikantów adwokackich. Tego rodzaju zachowanie należało uznać za naganne i uzasadniające brak przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych.

Zwrócenia uwagi wymaga w tym miejscu, że zwroty zawarte w przepisie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, takie jak "nieskazitelny charakter" czy "rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu" niewątpliwie należą do pojęć nieostrych. W istocie nie mogą więc być zdefiniowane w sposób jednoznaczny i abstrakcyjny. Trafnie podnosi się w piśmiennictwie, że ratio umieszczenia takiego zwrotu w treści przepisu stanowi, aby miał on zakres możliwy do wypełnienia w konkretnym przypadku. Ukonkretnienie znaczenia przepisu przez uwzględnienie stanu faktycznego, nie zaś odczytywanie znaczenia tekstu in abstracto, należy zaś do sfery stosowania prawa (por. "Interpretacja a subsumcja zwrotów niedookreślonych i nieostrych" E. Łętowska; Państwo o Prawo, 7-8/2011).

W orzecznictwie sądowym i literaturze przyjmuje się, że "rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego" to zespół cech osobistych charakteru i zachowań, składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. Składają się na nią cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie osoby pragnącej zostać radcą prawnym. Pojęcie "rękojmi" niejako poręcza, gwarantuje i zapewnia, że z racji posiadanych cech, zawód zaufania publicznego, w tym wypadku radcy prawnego, będzie wykonywany prawidłowo. O nieskazitelności charakteru z kolei świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Wyrażenie ustawowe "dotychczasowe zachowanie" oznacza zaś postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę radców prawnych, do czasu wpisania na tę listę i to takie zachowanie, postępowanie, odpowiadające ocenom moralnym i etycznym, gwarantujące właściwe wykonywanie zawodu radcy prawnego. Brak rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego jest więc, jak określał to organ administracji, implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym.

Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja administracyjna dotknięta jest wadą nieważności z tego powodu, że (w ocenie skarżącego) Minister Sprawiedliwości oparł rozstrzygnięcie na materiale i dowodach nie znajdujących się w aktach osobowych P. T. i w dokumentach dostarczonych przez organ samorządu radcowskiego. Skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie zarzutu tego podzielić nie mógł. Zgodnie z art. 31(1) ust. 2 ustawy o radcach prawnych - jeżeli zawarty w aktach osobowych wniosek o wpis nie zawiera wszystkich wymaganych informacji lub dokumentów, Minister Sprawiedliwości zwraca uchwałę wraz z aktami osobowymi kandydata do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych w celu uzupełnienia. Zgodnie natomiast z art. 31(2) ust. 1 zd. drugie u.r.p. - w przypadku, o którym mowa w art. 311 ust. 2, bieg tego terminu liczy się wówczas od dnia ponownego doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. przesłała Ministrowi Sprawiedliwości uchwałę o wpisie P. T. na listę radców prawnych.

Minister Sprawiedliwości, rozpatrując sprawę wpisu także pod kątem poprzedniej działalności P. T. jako aplikanta adwokackiego i w związku ze znaną organowi administracji z urzędu kwestią skreślenia skarżącego z listy tych aplikantów, miał na względzie przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., zwrócił się pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. do Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Rady Adwokackiej w K. o nadesłanie akt postępowania dyscyplinarnego (dokumentów znajdujących się w aktach osobowych skarżącego). Nie jest zatem tak, jak przedstawia to P. T. w zarzutach skargi, że Minister Sprawiedliwości oparł rozstrzygnięcie na materiale i dokumentach, które nie znajdowały się w aktach osobowych skarżącego. To, że akta osobowe P. T. będące w posiadaniu Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. nie zawierały informacji o jego wcześniejszej aktywności, jako aplikanta adwokackiego, jest zrozumiałe i oczywiste. Jednakże nie sposób przyjąć działanie Ministra Sprawiedliwości za nieuprawnione w kompletowaniu wszystkich informacji na temat działalności prawniczej w innej prawniczej korporacji zawodowej skarżącego. W świetle art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych przewinienia dyscyplinarne mogą być traktowane, jako dowód braku nieskazitelnego charakteru i braku rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2007 r. w sprawie II GSK 231/07), gdyż, jak wskazywał ten sąd w wyroku z dnia 7 marca 2013 r. wydanym w sprawie II GSK 1825/12 - to nieskazitelny charakter i rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego wynikająca z dotychczasowego zachowania, są przesłankami warunkującymi wpis na listę radców prawnych. W tych okolicznościach nie można Ministrowi Sprawiedliwości zarzucać tego, że nie ograniczył się wyłącznie do akt osobowych skarżącego będących w posiadaniu samorządu radców prawnych, gdyż akta te nie zawierały pełnej informacji o dotychczasowym zachowaniu P. T., jako wykonującego już uprzednio w innej korporacji prawniczej zawód prawnika.

Innym zarzutem skarżącego jest brak podstaw Ministra Sprawiedliwości do stwierdzenia, że złożył nieprawdziwe oświadczenia we wniosku o wpis na listę radców prawnych. We wniosku tym z dnia [...] października 2012 r. oświadczył m.in., że nie jest karany sądownie ani dyscyplinarnie, nie zakończyło się, ani nie toczy się wobec niego postępowanie karne lub dyscyplinarne. Tymczasem, jak wynika z akt dyscyplinarnych P. T. postępowanie dyscyplinarne w stosunku do niego właśnie zakończyło się, gdyż uprzednio było w toku. Natomiast w czasie rozmowy kwalifikacyjnej nie wspomniał w ogóle o poprzednich postępowaniach dyscyplinarnych w korporacji zawodowej adwokatów. Tego rodzaju zachowanie nie sposób uznać za inne od określonego w zaskarżonej decyzji, jak zatajenie okoliczności istotnych w postępowaniu wpisowym. Niż więc dziwnego i nieprawidłowego w tym, że Minister Sprawiedliwości, jako organ nadzoru, któremu uprzednia działalność prawnicza skarżącego była znana z urzędu, sięgnął do akt osobowych P. T. z okresu jego aplikacji adwokackiej, w celu ustalenia, czy spełnia przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych.

Nie znajdując, zatem podstaw do zarzucenia organowi administracji publicznej naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów postępowania, które mogłyby mieć taki wpływ istotny, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.