Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 298/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 75, art. 76.
journal: Dz.U. 2014 poz 40
law: Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A z siedzibą w [...] (zwany dalej też A lub Stowarzyszeniem A), jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 marca 2018 r., nr [...], uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i umarzająca w całości postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia z dnia 25 listopada 2014 r. Stowarzyszenie A z siedzibą w [...], na podstawie art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 40), wystąpiło do Starosty Prudnickiego, o stwierdzenie nabycia przez to stowarzyszenie, prawa użytkowania nieruchomości Skarbu Państwa obejmującej działki: nr a o powierzchni 0,098 ha, nr b o powierzchni 0,024 ha oraz nr c o powierzchni 3,0178 ha (w tym 2,5480 ha użytkowane przez B). W uzasadnieniu odnosząc się do okoliczności faktycznych związanych z funkcjonowaniem ogrodu od ponad 30 lat wnioskodawca wskazał, że spełnia warunki określone w art. 76 ust. 1 pkt 4 ustawy, co uzasadnia wniosek o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania gruntu na podstawie art. 76 ust. 2 ustawy. Do wniosku dołączono kopie dokumentów "potwierdzających 30-letnie użytkowanie ogrodu".

Zawiadomieniem z dnia 8 grudnia 2014 r. Starosta Prudnicki powiadomił o wszczęciu postępowania wnioskodawcę oraz użytkownika wieczystego gruntów -C. Wezwał też wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień odnośnie działki nr a wskazując, że nie znajduje się ona w zasobie Skarbu Państwa. Wskazał, że brak odpowiedzi będzie skutkował rozpoznaniem wniosku z pominięciem wskazanej działki.

Decyzją z dnia 15 stycznia 2015 r. Starosta Prudnicki umorzył wszczęte postępowanie. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że wobec braku złożenia wyjaśnień co do działki nr a, postępowanie dotyczyło tylko działek nr c i b. W toku postępowania ustalono, że działki te stanowią przedmiot użytkowania wieczystego C (decyzja deklaratoryjna Wojewody Opolskiego wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "C"). To powoduje, że brak jest podstaw prawnych do wywłaszczenia C S.A. i orzekania o ustanowieniu użytkowania wieczystego na rzecz A.

Na skutek odwołania Stowarzyszenia A, Wojewoda Opolski wydał decyzję z dnia 4 maja 2015 r., na mocy której uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W piśmie z dnia 20 stycznia 2015 r., A skorygował wniosek wskazując, że objęte nim żądanie dotyczy także stwierdzenia nabycia prawa użytkowania działki nr d położonej w [...] i stanowiącej nieruchomość Skarbu Państwa, a nie – jak błędnie określono we wniosku działki nr a.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją Starosty Prudnickiego z dnia 22 lipca 2015 r., nr [...], orzeczono na podstawie art. 76 ust. 2 i 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 782, z późn. zm.) o stwierdzeniu nabycia przez A prawa użytkowania nieruchomości położonej w [...] - działki nr c, nr b i nr d - o łącznej powierzchni 3,1398 ha, stanowiącej własność Skarbu Państwa i pozostającej do dnia 5 grudnia 2089 r. w użytkowaniu wieczystym C Spółki Akcyjnej w [...]. Organ uznał, że zostały spełnione określone w ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych przesłanki merytoryczne nabycia prawa użytkowania. Na przeszkodzie podjętemu rozstrzygnięciu sprawy nie stoi fakt, że wymienione działki – jak wskazuje zgromadzony materiał dowodowy, stanowią przedmiot użytkowania wieczystego C S.A. z siedzibą w [...]. Przepisy Kodeksu cywilnego regulujące instytucję użytkowania (art. 252 – art. 284) nie zakazują bowiem obciążania prawem użytkowania nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste. W tym zakresie nie wypowiada się także ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych, wobec czego należy przyjąć, że ustawodawca dopuszcza taką sytuację.

Od powyższej decyzji C S.A. z siedzibą w [...] wniosły odwołanie do Wojewody Opolskiego. Domagając się umorzenia postępowania strona odwołująca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 76 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działowych, poprzez stwierdzenie nabycia prawa użytkowania na nieruchomości, do której prawo użytkowania wieczystego posiada C S.A., w sytuacji kiedy ustawa przyznaje prawo do wydania takiej decyzji jedynie w stosunku do nieruchomości należących do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, na których nie ustanowiono prawa rzeczowego na rzecz innego podmiotu;

- art. 7 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, poprzez przyznanie prawa użytkowania i tym samym zalegalizowanie działalności rodzinnych ogrodów działkowych na nieruchomości, którą Skarb Państwa jako właściciel nie może władać, ze względu na ustanowienie prawa użytkowania wieczystego;

- art. 21 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 112 ust. 1-3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez niezgodne z zasadami i celem użytkowania wieczystego wywłaszczenie użytkownika wieczystego oraz bezpodstawne ograniczenie użytkowania wieczystego;

- art. 2 Konstytucji RP, związane z naruszeniem art. 64 ust. 2 i 3 w zw. z art. 31 Konstytucji RP, poprzez pozbawienie użytkownika wieczystego prawa do władania nieruchomością i pobierania z niej pożytków.

Uzasadniając zarzuty Spółka wywodziła, że przepis art. 76 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych nie znajduje zastosowania do nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste, a starosta dokonał w istocie nieuprawnionego wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego.

W dniu 3 grudnia 2015 r., działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) Wojewoda Opolski przekazał odwołanie Spółki do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, jako organu właściwego do jego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia 5 grudnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu umorzyło postępowanie odwoławcze. Uznając, że decyzja wydana na podstawie art. 76 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych konkretyzuje prawa i obowiązki podmiotu prowadzącego ogród działkowy, a zatem tylko ten podmiot będzie posiadał przymiot strony w tym postępowaniu Kolegium stwierdziło, że Spółka C nie jest stroną postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, rozpoznając skargę C, wyrokiem z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Op 341/17, uchylił powyższą decyzję Kolegium. Sąd uznał za błędne stanowisko organu, że Spółce nie przysługuje przymiot strony. Wskazał, że interes prawny Spółki należy wywieść z przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Tym samym, wynika on z art. 28 K.p.a. w zw. z art. 233 K.c. Organ odwoławczy dokonał natomiast wadliwej wykładni art. 28 K.p.a. w zw. z art. 76 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, co w rezultacie skutkowało także naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., przez jego nieuzasadnione zastosowanie.

Rozpoznając sprawę po raz kolejny, zaskarżoną decyzją z dnia 29 marca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło decyzję Starosty Prudnickiego z dnia 22 lipca 2015 r. i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał przepisy art. 9, art. 75 ust. 1 i ust. 5- 7 oraz art. 76 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, a także art. 21 ustawy o gospodarce nieruchomościami i stwierdził, że przepis art. 76 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych nie ma zastosowania w odniesieniu do nieruchomości pozostających w użytkowaniu wieczystym innych podmiotów. Wyjaśniając istotę prawa użytkowania wieczystego, jako ograniczającego rozporządzanie prawem własności wywiódł, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, o których mowa w ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych to nieruchomości, które stanowią przedmiot własności Skarbu Państwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, albowiem tylko takie znajdują się w jego zasobie. Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem odwołującej się Spółki, że zastosowanie regulacji art. 76 ust. 2 i 3 w związku z art. 75 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych także do nieruchomości Skarbu Państwa znajdujących się w użytkowaniu wieczystym innych podmiotów pozostawałoby w sprzeczności z konstytucyjną zasadą ochrony praw majątkowych (art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP). Stosownie do wyrażonego poglądu uznało, że w rozpoznawanym stanie faktycznym – ze względu na stan prawny przedmiotowej nieruchomości (przede wszystkim zaś fakt, iż na nieruchomości ustanowione jest prawo użytkowania wieczystego C) - przepisy art. 76 w związku z art. 75 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych nie miały zastosowania. To spowodowało z kolei brak materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego i skutkowało umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego.

Zaskarżając powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, A zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie:

- art. 138 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a., przez stwierdzenie bezprzedmiotowości i umorzenie postępowania;

- art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a., polegające na braku wyjaśnienia, czy nie zaistniały okoliczności uzasadniające wniosek, w tym czy skarżący posiadał tytuł prawny do nieruchomości, zajmowanej przez rodzinny ogród działkowy nabyty w okresie przed dniem wejścia w życie art. 75 i 76 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, a także czy nabycie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości przez C nie nastąpiło w sposób niezgodny z przepisami prawa;

- naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., wskutek niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i sporządzenia uzasadnienia niezgodnie z wymogami tego przepisu;

- art. 112 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędne przyjęcie, że grunty będące w użytkowaniu wieczystym nie stanowią własności Skarbu Państwa;

- art. 76 w zw. z art. 75 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez przyjęcie, że nie mają one zastosowania do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa znajdujących się w użytkowaniu wieczystym C SA również w sytuacji, w której poprzednik prawny Spółki, pod rządami ustawy z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, założył zgodnie z art. 6 ust. 2 pracowniczy ogród działkowy.

Uzasadniając zarzuty strona skarżąca wskazała, że Spółka Akcyjna C nie mogła od samego początku użytkować powyższych działek, ponieważ były one przeznaczone na cele ogrodowe o stałej lokalizacji. Organ całkowicie pominął fakt, że decyzja lokalizacyjna z dnia 12 kwietnia 1965 r., na podstawie której nastąpiło zagospodarowanie ogrodu, była zaopatrzona w adnotację, że nie narusza ona praw trzecich (C), więc ogrody powstały na mocy prawa, za zgodą C. Skarżący stał się uprawniony do użytkowania nieruchomości na mocy ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, zgodnie z którą ogród ten stał się pracowniczym ogrodem działkowym o statusie stałym. Istnieje on od ponad 50 lat. Przez ten czas A, jak i działkowcy inwestowali swoje środki w założenie i zagospodarowanie ogrodu działkowego. Uniemożliwienie regulacji sytuacji prawnej B w sposób oczywisty będzie się wiązało ze szkodą dla nich i będzie naruszało ich prawa, w tym związane z zasadą ochrony praw majątkowych. Strona skarżąca podniosła, że nabywając prawo użytkowania wieczystego C miało wiedzę co do faktycznych możliwości jego realizowania, ponieważ na spornym terenie funkcjonował pracowniczy ogród działkowy, który zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 85, poz. 390) został przejęty do prowadzenia przez A. Decyzja Wojewody Opolskiego przyznająca prawo użytkowania wieczystego została z kolei wydana dnia 18 maja 2006 r., co poddaje w wątpliwość jej zgodność z prawem. Wskazując na przepisy art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w zw. z art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy, a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw i art. 7 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, strona skarżąca wywodziła, że sporna nieruchomość spełniała przesłanki do komunalizacji i z mocy prawa stała się własnością gminy co powoduje, że decyzja dotycząca uwłaszczenia C rażąco narusza prawo. Powyższe powoduje z kolei wadliwość stanowiska organu w zakresie wykładni i stosowania prawa materialnego, w tym na skutek uchylenia się od rozważenia oceny postępowania C S.A. w kontekście nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 kc). Wskazując, że art. 112 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie dotyczy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych strona skarżąca zwróciła uwagę, że w art. 75 i 76 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych posłużono się pojęciem własności Skarbu Państwa. To z kolei powoduje, że przesłanki z art. 76 zostały w sprawie spełnione i nabycie prawa użytkowania jest możliwe.

Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało argumentację przedstawioną w motywach zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zakres kontroli sądu administracyjnego wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Tym samym ocena legalności nie może wykraczać poza sprawę, której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z póżn. zm.) zwanej nadal P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w jakimkolwiek stopniu pozwalającym na uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. Z tego też powodu uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując takiej oceny Sąd w pierwszej kolejności uwzględnił, że przedmiotowa sprawa podlegała już kontroli sądowoadminisytracyjnej i wobec tego rozpatrując sprawę ponownie należało uwzględnić ocenę prawną oraz wskazania sformułowane w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Op 341/17.

Wskazać trzeba, że na zasadzie art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wskazany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wyrażona w nim zasada związania oznacza, że orzeczenie sądu oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w wyroku.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji należało zatem uwzględnić, że we wskazanym wyżej wyroku przesądzono, iż niniejsza sprawa dotyczy materialnoprawnego interesu Spółki C i w związku z tym podmiot ten jest stroną postępowania prowadzonego w tej sprawie. Sąd uznał, że Spółka posiada tytuł prawny do nieruchomości objętej rozstrzygnięciem, a ustanowienie na rzecz A prawa użytkowania wieczystego ma bezpośredni wpływ na wykonywanie przysługujących Spółce praw.

Zaskarżona decyzja wydana została na skutek rozpoznania odwołania wniesionego przez Spółkę C co oznacza, że Kolegium uwzględniło ocenę Sądu oraz sformułowane w wyroku wskazania co do dalszego postępowania.

W odniesieniu do podjętego w sprawie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania wskazać natomiast trzeba, że zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. podstawą do wydania decyzji o umorzeniu jest bezprzedmiotowość postępowania. Decyzja taka jest orzeczeniem formalnym, które nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron. Jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy.

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego jest z kolei okolicznością obiektywną i oznacza brak podstaw do merytorycznego rozpoznania danej sprawy. Zachodzi w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego nie można załatwić sprawy przez jej rozstrzygnięcie merytoryczne (co do istoty) z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przesłanka bezprzedmiotowości jest zatem ściśle związana z wystąpieniem w sprawie obiektywnych przeszkód, uniemożliwiających jej dalsze prowadzenie. Sprawa administracyjna staje się bezprzedmiotowa, w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu w formie decyzji administracyjnej, w konsekwencji czego jakiekolwiek rozstrzygnięcie w sprawie staje się prawnie niedopuszczalne. Organ uprawniony jest więc do umorzenia postępowania w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania było stwierdzenie nabycia przez A, prawa użytkowania nieruchomości zajmowanej przez rodzinny ogród działkowy. Problematyka związana z tym przedmiotem uregulowana została w przepisach art. 75 i art. 76 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2176) zwanej dalej ustawą, które służą unormowaniu sytuacji prawnej gruntów zajmowanych przez rodzinne ogrody działkowe, poprzez zapewnienie stowarzyszeniom ogrodowym tytułu prawnego do tych gruntów.

W art. 75 ust. 1 ustawy określone zostały pozytywne przesłanki wydania, w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy (tj. do 19 stycznia 2016 r.), decyzji o likwidacji rodzinnych ogrodów działkowych, zorganizowanych na nieruchomościach Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, do których stowarzyszenie ogrodowe prowadzące ów ogród nie posiada tytułu prawnego. Ustęp 6 tego artykułu stanowi, że w przypadku zaniechania wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 (tj. decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego), z upływem 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy. Stwierdzenie nabycia tego prawa następuje w drodze decyzji, która stanowi podstawę do ujawnienia prawa w księdze wieczystej (art. 75 ust. 6 zdanie pierwsze ustawy). Organem właściwym do jej wydania w zakresie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej (art. 75 ust. 5 pkt 1 w zw. ust. 6 zdanie drugie).

W art. 76 ust. 1 ustawy uregulowano natomiast przesłanki negatywne wydania decyzji o likwidacji ogrodu działkowego, a w ust. 2 ustalono, że w przypadku ogrodu działkowego spełniającego jeden z warunków, wskazanych w ust. 1, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące ten rodzinny ogród działkowy, z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy. Stwierdzenie nabycia prawa następuje w drodze decyzji. Zgodnie też z art. 76 ust. 3 ustawy w tym zakresie przepisy art. 75 ust. 5 i ust. 7 stosuje się odpowiednio.

W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy bezsporne jest to, że na nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania (działki nr c, b i d) zlokalizowany jest rodzinny ogród działkowy prowadzony przez A, który nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Nie jest kwestionowane również to, że decyzja o lokalizacji ogrodu została wydana dnia 12 kwietnia 1965 r. i rodzinny ogród działkowy istnieje na tym terenie od ponad 50 lat, co może prowadzić do ustalenia, że zostały spełnione przesłanki z art. 76 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Dostrzec jednak trzeba, że nabycie przez stowarzyszenie ogrodowe z mocy prawa użytkowania nieruchomości odnosi się wyłącznie do tych nieruchomości - zajętych pod rodzinne ogrody działkowe, które stanowią własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Niespełnienie tego warunku przedmiotowego uniemożliwia zarówno wydanie decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego (stosowanie do art. 75 ust. 1 ustawy), jak i nabycie prawa użytkowania takiej nieruchomości na podstawie art. 75 ust. 6 lub art. 76 ust. 2 ustawy. W konsekwencji też, brak jest podstaw prawnych do orzekanie o nabyciu prawa użytkowania, w odniesieniu do nieruchomości, do której nie znajduje zastosowania art. 75 ust. 6 i art. 76 ust. 2 ustawy, a więc do takiej, która nie jest własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego

W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że nieruchomość objęta postępowaniem (zajęta pod rodzinny ogród działkowy prowadzony przez skarżące Stowarzyszenie) jest własnością Skarbu Państwa. Prawidłowo ustalił organ odwoławczy, że decyzją z dnia 18 maja 2006 r. Wojewoda Opolski stwierdził, iż wskazana nieruchomość z dniem 5 grudnia 1990 r. stała się z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego Spółki C. W ocenie Sądu, okoliczność ta, ma istotne znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy i jak właściwie uznało Kolegium powodowała, że do nieruchomości tej nie znajdowały zastosowania regulacje art. 75 i art. 76 ustawy.

Zaznaczyć należy, że poprawność ustaleń poczynionych w sprawie nie budzi zastrzeżeń, a z materiału dowodowego nie wynika, aby ww. decyzja została w jakikolwiek sposób wyeliminowana z obrotu prawnego. Rozpoznając niniejszą sprawę Kolegium prawidłowo zatem wywiodło, że prawo użytkowania, o którym mowa w omamianych przepisach nie odnosi się do nieruchomości, na których ustanowiono użytkowanie wieczyste

W niniejszej sprawie Sąd podziela wykładnię, zgodnie z którą sytuacja, gdy nieruchomość, na której urządzono rodzinny ogród działkowy stanowi już przedmiot prawa użytkowania wieczystego przynależnego osobom trzecim – w tym wypadku C S.A. – uniemożliwia uzyskanie, na podstawie art. 75 ust. 6 lub art. 76 ust. 2 ustawy, ograniczonego prawa rzeczowego w postaci użytkowania.

W tej kwestii Sąd zgadza się z poglądem, że dokonując wykładni przepisów art. 75 ust. 6 lub art. 76 ust. 2 ustawy nie można poprzestać na odwołaniu się wyłącznie do reguł wykładni językowej. Konieczne jest skonfrontowanie jej rezultatów z wynikiem interpretacji uzyskanym przy zastosowaniu reguł wykładni funkcjonalnej czy systemowej, tak by w konsekwencji ich stosowania nie doprowadzić do sytuacji nałożenia obowiązków lub przyznania uprawnień pozostających obiektywnie w sprzeczności z istniejącym porządkiem prawnym, czy niewykonalnych. Odstąpienia od tej konfrontacji nie może uzasadniać nawet pozorna jednoznaczność i jasność omawianego przepisu. Zważyć bowiem należy, że mimo jasności i oczywistości przepisu, niezbędne jest odstąpienie od sensu językowego wykładni w każdym wypadku, gdy ten sposób interpretacji tekstu normatywnego prowadzi do rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji, gdy przemawiają za tym szczególnie ważne racje prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne, gdy ustalone w tej wykładni znaczenie przepisu prowadzi do rażąco niesprawiedliwych rozstrzygnięć lub pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi normami moralnymi, albo gdy znaczenie to prowadzi do konsekwencji absurdalnych z punktu widzenia społecznego lub ekonomicznego. Taka zaś sytuacja ma miejsce przy odwołaniu się do wykładni językowej art. 75 ust. 6 ustawy i jego zastosowania w zgodzie z tą wykładnią. Prowadziłaby bowiem ona do uzyskania ograniczonego prawa rzeczowego do nieruchomości przez podmiot posiadający go bez tytułu prawnego, kosztem praw rzeczowych przynależnych do niej innym podmiotom, a więc swoistego "wywłaszczenia" co nie mogło być celem ustawodawcy. Przyjęte przezeń w przepisach przejściowych rozwiązanie - polegające na usankcjonowaniu stanów faktycznych istniejących na gruntach Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego (związanych z funkcjonującymi na tych terenach w określonym okresie rodzinnych ogrodów działkowych) - służyć miało wszak uporządkowaniu ich stanów prawnych, a nie pozbawieniu innych podmiotów przynależnych im do nieruchomości praw, zwłaszcza takich, których ochrona zrównana jest z tą jaka przysługuje właścicielowi.

Podkreślić należy, że ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych funkcjonuje w określonym systemie prawnym, co powoduje, że przy stosowaniu i wykładni jej przepisów, nie można abstrahować od uwarunkowań prawnych wynikających także z przepisów zawartych w innych aktach normatywnych, a mających zastosowanie w stosunku do przedmiotu, którego dotyczy prowadzone na podstawie tej ustawy postępowanie. Stwierdzenie nabycia użytkowania, nie może zatem nastąpić w sytuacji, gdy prowadziłoby do naruszenia przepisów ustaw regulujących uprawnienia innych niż Skarb Państwa podmiotów, których istnienie, bądź możliwość prawidłowego wykonywania nie da się pogodzić z prawem użytkowania. Zestawienie cech użytkowania wieczystego (art. 233 k.c.) i użytkowania (art. 252 i n. K.c) wskazuje natomiast, że ich równoczesne wykonywanie nie jest możliwe. Jeśli przy tym uwzględnić fakt, że prawo użytkowania wieczystego do objętej niniejszym postępowaniem nieruchomości powstało na długo przed wejściem w życie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych i w stosunku do użytkowania jest prawem silniejszym, prawidłowa jest konstatacja organów, że w takiej sytuacji wykluczona została możliwość obciążenia jej ograniczonym prawem rzeczowym w trybie art. 75 i art. 76 ustawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2208/17, dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powyższe pozostaje w zgodzie także z zasadami gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa. Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności Skarbu Państwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu Państwa. Oznacza to, że prawo do gospodarowania zasobem nieruchomości Skarbu Państwa nie dotyczy nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste i w granicach tego gospodarowania nie jest możliwe obciążanie tych nieruchomości ograniczonym prawem rzeczowym.

Mając na uwadze powyższe, wobec bezspornego stanu faktycznego Sąd uznał, że prawidłowo zaskarżoną decyzją stwierdzono brak możliwości zastosowania przepisów art. 75 i art. 76 ustawy oraz wydania decyzji w oparciu o jej art. 76 ust. 2. Na tej też podstawie postępowanie - jako bezprzedmiotowe, prawidłowo umorzono.

W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie było wyczerpujące i nie naruszało przepisów art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. Prawidłowo zostało przeprowadzone w zakresie przesłanek zastosowania art. 76 ust. 2 ustawy, a dokonane ustalenia faktyczne skutkowały dokonaniem właściwej oceny w zakresie bezprzedmiotowości postępowania. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełniało wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. i w sposób właściwy wyjaśniało podstawę prawną oraz wszystkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wyjaśnił motywy dokonanej oceny, które Sąd w całości podziela.

Stosownie do zarzutów skargi wskazać natomiast przyjdzie, że kwestia ewentualnej wadliwości decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przez Spółkę C, nie podlegała ocenie w granicach niniejszej sprawy. Dla rozpoznania przedmiotowej sprawy istotne było wyłącznie to, że decyzja taka została wydana i funkcjonuje w obrocie prawnym. To powoduje bowiem, że jest wiążąca w zakresie ustalania stanu prawnego nieruchomości i wyłącza możliwość nabycia prawa użytkowania tej nieruchomości przez skarżące Stowarzyszenie w trybie art. 75 i art. 76 ustawy.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw i na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.