Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 976/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64, art. 64a
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), , Sędzia WSA Artur Żurawik, , , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Wójta Gminy P. z dnia [...] r. A. J. został umieszczony w Domu Pomocy Społecznej w L. Koszt utrzymania mieszkańca w tej placówce został określony na kwotę 3.727,46 zł. Granica wnoszonej opłaty przez mieszkańca domu, lub przedstawiciela ustawowego zgodnie z art. 61 ust.2 pkt. 1 ustawy o pomocy społecznej wyznaczona jest procentowo i nie może przekroczyć 70% jego dochodu. Organ I instancji ustalił, że skierowany do DPS będzie ponosił opłatę w wysokości 802,39zł. Pozostała kwota obciąża kolejno podmioty wymienione w art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy P. ustalił M. S., wnuczce umieszczonego w DPS wysokość opłaty za pobyt dziadka w kwocie:

- na okres od grudnia 2019 r. do lutego 2020 r., 292,51 zł. miesięcznie, która stanowi 50% ustalonej kwoty opłaty na ten okres tj. 585,01 zł,

- na okres od marca 2020 r. do listopada 2020 r., 379,84 zł, która stanowi 50% ustalonej kwoty opłaty tj. 759,67zł.

W dniu 23 grudnia 2019 r. adresatka decyzji złożyła wniosek o całkowite zwolnienie z ponoszenia miesięcznej opłaty za pobyt dziadka w Domu Pomocy Społecznej. W uzasadnieniu wskazała, że przeciwko dziadkowi toczyły się postępowania karne za to, że w okresie od października [...] r do lutego [...] r. oraz od lipca [...] r. do lipca [...] r. w W. poprzez wszczynanie awantur bez powodu pod wpływem alkoholu, poniżanie, wyzywanie słowami powszechnie uważanymi za wulgarne i obelżywe, grożenie śmiercią, spaleniem domu znęcał się psychicznie nad żoną B., synem M., wnukiem P. i jego żoną W. J. Ostatecznie postępowanie karne zostało umorzone a Sąd Rejonowy w J. wyrokiem z dnia [...] r. orzekł o umieszczeniu A. J. w zakładzie psychiatrycznym.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy P. odmówił całkowitego zwolnienia strony z ponoszenia miesięcznej opłaty za pobyt dziadka A. J. w Domu Pomocy Społecznej w L. oraz zwolnił częściowo w 50% należnej opłaty. Uznał, iż zebrane dowody nie wskazują, aby dziadek zobowiązanej został skazany prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo związane z przemocą - a tylko ta okoliczność mogłaby stanowić podstawę do uwzględnienia żądania trony dotyczącego zwolnienia w oparciu o art. 64a ustawy o pomocy społecznej. Strona także nie przedstawiła prawomocnego orzeczenie sądu o pozbawieniu rodzica władzy rodzicielskiej nad osobą obowiązaną do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy. Wobec tego organ I instancji uznał, iż brak było przesłanek na mocy art. 64a ustawy o pomocy społecznej do całkowitego zwolnienia strony z ponoszenia opłaty za pobyt dziadka w domu pomocy społecznej. Natomiast organ I instancji za podstawę prawną częściowego zwolnienia uznał art. 64 pkt. 4 ustawy o pomocy społecznej.

Odwołanie od tej decyzji złożyła jej adresatka. Podniosła, że z dziadkiem nie wiążą ją inne więzi, poza więzami krwi. Umieszczony w DPS nigdy nie traktował jej jako rodzinę. Znęcał się nad babcią, terroryzował i zastraszał synów, wnuki, wszystkich z najbliższego otoczenia, przez swoje postępowanie doprowadził do śmierci dwóch swoich synów. Był katem i prześladowcą – co potwierdzają załączone do wniosku o zwolnienie orzeczenia sądów karnych. Strona zarzuciła również organowi I instancji błędne ustalenia, co do jej sytuacji majątkowej. Nie uwzględniono w niej wydatków na życie. Zupełnie pominięto również to, że poniosła wydatki związane z przygotowaniem do przyjścia na świat dziecka. To także będzie miało wpływ na jej sytuację dochodową.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku Białej zaskarżoną obecnie decyzją utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że decyzja w przedmiocie całkowitego lub częściowego zwolnienia za pobyt w DPS wydana na podstawie art. 64 ustawy o pomocy społecznej ma charakter uznaniowy. Powyższe oznacza, że organ nie jest ustawowo zobowiązany do przyznania zwolnienia. Natomiast w przypadku wystąpienia szczególnych okoliczności związanych z sytuacją osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty (przykładowo wymienionych we wskazanym przepisie) dokonuje oceny tych okoliczności zgodnie z wymaganiami art. 7 k.p.a., tzn. mając na względzie nie tylko słuszny interes strony wnioskującej o zwolnienie, ale także interes społeczny. Podkreśliło, ze w orzecznictwie przyjmuje się, że fakultatywność orzeczenia o zwolnieniu z odpłatności zależna jest od sytuacji materialnej i rodzinnej osób zobowiązanych do opłat. Przypadki uprawniające do zwolnień zostały w art. 64 ustawy o pomocy społecznej wymienione jedynie przykładowo. Każdorazową decyzję rozstrzygającą o wniosku o przyznanie zwolnienia organ winien uzasadnić w sposób pozwalający prześledzić tok rozumowania organu i poznać kryteria podjęcia danej decyzji przy czym może, a nie musi, zastosować ulgi w postaci zwolnienia z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Nadto wskazało, iż decyzja wydawana na podstawie art. 64a ustawy o pomocy społecznej nie ma charakteru uznaniowego, jeżeli osoba zobowiązana wystąpi z wnioskiem o zwolnienie i przedstawi wymienione w nim orzeczenia, organ zobowiązany jest do wydania decyzji o zwolnieniu z opłat.

Kolegium wskazało, że ustawodawca dopiero w 2015 r. wprowadził do ustawy o pomocy społecznej przepisy dotyczące relacji pomiędzy uprawnionym do przebywania w DPS a osobą zobowiązaną do ponoszenia kosztów jako podstawy do zwolnienia z opłaty. Ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1310) zmieniającą ustawę o pomocy społecznej z dniem 5 października 2015 r., wprowadzono przepis art. 64a w brzmieniu "Osobę zobowiązaną do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej zwalnia się całkowicie z tej opłaty na jej wniosek pod warunkiem, iż przedstawi prawomocne orzeczenie sądu o pozbawieniu rodzica władzy rodzicielskiej nad tą osobą i oświadczy, że władza rodzicielska nie została przywrócona.". W 2019 r. ustawodawca dokonał kolejnego rozszerzenia katalogu przesłanek uzasadniających zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat z uwagi na relacje osobiste. Od 4 października 2019 r., zwolnienie z opłat na podstawie art. 64a następuje również jeżeli osoba zobowiązana do ich ponoszenia przedstawi prawomocne orzeczenie sądu o skazaniu za umyślne przestępstwo popełnione z użyciem przemocy na szkodę osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty, jej małoletniego rodzeństwa lub jej rodzica. Zwolnienia te obejmują zstępnych osoby zwolnionej z opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społeczne. Dodatkowo, od 4 października 2019 r. do art. 64 wprowadzono dwie nowe przesłanki, których zaistnienie umożliwia organowi wydanie decyzji o zwolnieniu z opłat w ramach decyzji o charakterze uznaniowym. Obecnie organ może wydać decyzję zwalniającą z obowiązku ponoszenia opłat jeżeli:

- osoba obowiązana do wnoszenia opłaty lub jej rodzic przebywała w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub placówce opiekuńczo-wychowawczej, na podstawie orzeczenia sądu o ograniczeniu władzy rodzicielskiej osobie kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańcowi domu (art. 64 pkt 5 ustawy),

- osoba obowiązana do wnoszenia opłaty przedstawi wyrok sądu oddalający powództwo o alimenty na rzecz osoby kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu (art. 64 pkt 6 ustawy).

Zaznaczyło, że organy administracji nie są uprawnione do oceny stanu faktycznego w sprawie zwolnienia od opłaty za DPS pod kątem zasad współżycia społecznego, etyki czy moralności, nie są także upoważnione do przeprowadzania postępowania dowodowego w sprawach przekazanych do kompetencji innych instytucji. To organom prokuratury czy sądom powszechnym, w tym głównie sądom rodzinnym, przekazano rozstrzyganie spraw związanych z nagannym z punktu widzenia prawa zachowaniem rodziców w stosunku do dzieci, małżonków wobec siebie czy też dzieci wobec rodziców Tu przywołało wyrok NSA z dnia 27 listopada 2019 r.( sygn. akt I OSK 1861/19).

W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie organ I instancji należycie i obszernie wyjaśnił okoliczności z zakresu sytuacji osobistej, rodzinnej i dochodowej rodziny strony, a następnie dokonał jej analizy z zachowaniem wymogów proceduralnych przewidzianych w procedurze administracyjnej.

Przytoczone przez stronę orzeczenia sądów karnych nie wskazują aby dziadek został skazany za umyślne przestępstwo popełnione z użyciem przemocy na szkodę osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty, jej małoletniego rodzeństwa lub jej rodzica.

Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła jej adresatka. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz wstrzymania wykonania decyzji SKO w Bielsku Białej zarzuciła temu ostatniemu:

1) Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na tym, że organ II instancji i organ I instancji nierzetelnie i niedokładnie przeanalizowały dokumentację dotyczącą sytuacji materialnej rodziny skarżącej, w konsekwencji czego błędnie oceniły jej możliwości finansowe.

2) Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 81 k.p.a. poprzez nieumożliwienie stronie wzięcia czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności niemożności uczestnictwa podczas przeprowadzanego w sprawie dowodu oraz niemożliwości wypowiedzenia się co do tak zebranych, przez organ, dowodów, przed wydaniem przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, mimo że nie występowała w sprawie okoliczność mogąca usprawiedliwić zastosowanie przez organ art. 10 § 2 k.p.a. tj. odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania.

3) Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie przez organ drugiej instancji i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji, gdy istniały podstawy zastosowania artykułu 138 § 2 k.p.a. tj. uchylenia decyzji w całości i przekazania do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, gdyż została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie.

4) Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 15 k.p.a. polegające na zaniechaniu rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy i ograniczenie się do kontroli rozstrzygnięcia wydanego przez organ pierwszej instancji, ze stanem na dzień wydania rozstrzygnięcia w pierwszej instancji, mimo że podstawa wydania decyzji uległa zmianie, co organ odwoławczy powinien uwzględnić, realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego tj. uprawnienia strony do dwukrotnego merytorycznego rozstrzygnięcia jej sprawy, dwukrotnej oceny dowodów i dwukrotnego przeanalizowania wszystkich argumentów.

5) Naruszenie przepisu prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 64 ustawy o pomocy społecznej poprzez nie zastosowanie i nie zwolnienie strony w całości z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt dziadka, w sytuacji gdy w sprawie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności przemawiające za całkowitym zwolnieniem.

6) Naruszenie przepisu prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 64a ustawy o pomocy społecznej poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zinterpretowanie zapisów art. 64a, przez co nie uznano przedłożonych prawomocnych wyroków Sądu Rejonowego w J., świadczących o czynach z użyciem przemocy, jakich dopuścił się dziadek względem rodziny skarżącej, a w szczególności wobec babci, brata, bratowej.

7) Naruszenie przepisu prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 32 Konstytucji RP, określającego zasadę równości obywatela wobec prawa, poprzez odmienne traktowanie przy rozpatrywaniu wniosków o zwolnienie w tożsamych sprawach, a mianowicie w inny sposób potraktowano pozostałych trzech członków jej rodziny, a w inny sposób potraktowano skarżącą, mimo, że "wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne".

8) Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydawanie odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, a mianowicie w tożsamej sytuacji przy identycznej argumentacji zawartej we wnioskach wszystkich członków rodziny, w trzech przypadkach zapadła decyzja o uchyleniu decyzji organu I instancji, a tylko w sprawie skarżącej decyzję podtrzymano.

9) Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 107 § 2 i 3 k.p.a. poprzez dowolność w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w analogicznych sytuacjach.

10) Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnianie powodów odrzucenia argumentów i wykazanych wad decyzji organu I instancji zawartych przeze mnie w odwołaniu - błędne podsumowanie wydatków miesięcznych rodziny skarżącej; inny sposób sumowania w tożsamych wyliczeniach pozostałych członków rodziny, starających się o zwolnienie; nieprawdziwe informacje podane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji; utrata jednego ze źródeł dochodu.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Rozstrzygana sprawa dotyczy zwolnienia z opłaty za pobyt dziadka skarżącej w Domu Pomocy Społecznej. I tylko w takim zakresie będzie rozpatrywana. Kwestia ustalenia opłaty wcześniej została rozstrzygnięta decyzją Wójta Gminy P. [...] r. nr [...]. Wówczas organ badał sytuację dochodową strony oraz jej wydatki.

Zgodnie z art. 64 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1876) osoby wnoszące opłatę lub obowiązane do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej można zwolnić z tej opłaty częściowo lub całkowicie, na ich wniosek, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, w szczególności jeżeli:

1) wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce;

2) występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych;

3) małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia;

4) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko;

5) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty lub jej rodzic przebywała w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub placówce opiekuńczo-wychowawczej, na podstawie orzeczenia sądu o ograniczeniu władzy rodzicielskiej osobie kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańcowi domu;

6) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty przedstawi wyrok sądu oddalający powództwo o alimenty na rzecz osoby kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu".

Należy podkreślić, że organ rozpoznający wniosek o zwolnienie z odpłatności za pobyt w placówce, nie ma obowiązku przyznania zwolnienia, ale ma takie prawo. Rozstrzygnięcie jest tu zależne od sytuacji materialnej i rodzinnej osób zobowiązanych do opłat. Przypadki uprawniające do zwolnień zostały w przepisie wymienione jedynie przykładowo. Każdorazową decyzję rozstrzygająca o wniosku o przyznanie zwolnienia organ winien uzasadnić w sposób pozwalający prześledzić tok rozumowania organu i poznać kryteria podjęcia danej decyzji.

Zwolnienie, o którym mowa w art. 64 u.p.s. co do zasady nie opiera się na okolicznościach kształtujących sytuację majątkową wnioskującego. Ta podlegała bowiem badaniu na etapie ustalania samej opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej i została zweryfikowana na tyle pozytywnie, że do takiego ustalenia doszło. Dochody i wydatki zobowiązanego mogą zostać uwzględnione wyłącznie przez pryzmat jego stanu zdrowia, sytuacji życiowej, rodzinnej i losowej. Na powstanie obowiązku odpłatności nie wpływa osobisty stosunek osoby potencjalnie zobowiązanej względem mieszkańca Domu Pomocy Społecznej. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie opłaty nie ma bowiem zastosowania art. 1441 zd. pierwsze kodeksu rodzinnego i opiekuńczego który pozwala zobowiązanemu na uchylenie się od obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Obowiązek zstępnego wywodzący się z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, chociaż pozostaje w funkcjonalnym związku z przepisami k.r.i.o. o alimentacji, nie jest obowiązkiem alimentacyjnym, lecz publicznoprawnym ciężarem powstającym z chwilą przyjęcia osoby skierowanej do D.P.S Poniesienie tego ciężaru ma na celu pokrycie określanych w trybie administracyjnym kosztów utrzymania mieszkańca w takim ośrodku.

Dodatkowe przesłanki, konieczne do rozważenia w niniejszej sprawie, zostały zawarte w art. 64a ustawy. Zgodnie z tym przepisem "osobę obowiązaną do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej zwalnia się całkowicie z tej opłaty, na jej wniosek, pod warunkiem że przedstawi prawomocne orzeczenie sądu o pozbawieniu rodzica władzy rodzicielskiej nad tą osobą i oświadczy, że władza rodzicielska nie została przywrócona albo prawomocne orzeczenie sądu o skazaniu za umyślne przestępstwo popełnione z użyciem przemocy na szkodę osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty, jej małoletniego rodzeństwa lub jej rodzica. Zwolnienia te obejmują zstępnych osoby zwolnionej z opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej". Decyzja wydawana na podstawie tego nie ma charakteru uznaniowego, jeżeli osoba zobowiązana wystąpi z wnioskiem o zwolnienie i przedstawi wymienione w nim orzeczenia, organ zobowiązany jest do wydania decyzji o zwolnieniu z opłat.

Oceniając rozstrzygnięcia organów obu instancji w analizowanej sprawie należy rozpocząć od ostatniej ze wspomnianych przesłanek. Otóż trafnie organy dostrzegły, że skarżąca nie przedstawiła prawomocnego orzeczenia sądu o skazaniu za umyślne przestępstwo popełnione z użyciem przemocy na szkodę osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty, jej małoletniego rodzeństwa lub jej rodzica. Można stwierdzić, że wręcz przeciwnie. Z przedłożonych przez stronę wyroków wynika jednoznacznie, że zdaniem biegłych lekarzy psychiatrów i psychologa u dziadka skarżącej występują ostre objawy choroby psychicznej oraz objawy procesu otępiennego. Ponadto biegli stwierdzili, że wymaga on zastosowania środka zabezpieczającego w postaci przymusowego leczenia w psychiatrycznym zakładzie zamkniętym pod postacią detencji sądowej. Jednocześnie wskazali, że po ustąpieniu objawów choroby psychicznej, ze względu na postępujący proces otępienny, po opuszczeniu psychiatrycznego zakładu zamkniętego będzie wymagał zapewnienia stałej opieki osób drugich ze względu na niezdolność do samodzielnej egzystencji.

Inaczej mówiąc, przedstawione orzeczenia sądów karnych wskazują, że dziadek skarżącej nie popełnił w stosunku do niej ani innych najbliższych przestępstw, gdyż jest osobą chorą. Nie może zatem odpowiadać za swoje czyny. W związku z zarzut skargi oznaczony numerem 6 Sąd uznaje za zupełnie nieuzasadniony.

Brak również podstaw do zwolnienia skarżącej z całości opłaty na podstawie przesłanek wynikających z art. 64 ustawy. Podstawą takiego zwolnienia nie może być negatywny stosunek adresatki decyzji do dziadka, możliwe że w pełni uzasadniony. Powyższa okoliczność została już uwzględniona w decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] r., gdy skarżącą faktycznie zwolniono z obowiązku ponoszenia części opłaty. Stąd zarzut naruszenia przez organy art. 64 ustawy o pomocy społecznej nie może zostać uwzględniony.

Pozostałe zarzuty skargi dotyczą kwestii o charakterze procesowym. Za nieuzasadniony Sąd uznaje zarzut naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy administracji przeprowadziły wyczerpujące postępowanie wyjaśniające w zakresie rozstrzygania na podstawie art. 64 i 64a k.p.a. Okoliczność, że skarżąca nie zgadza się z oceną wyrażoną w uzasadnieniu decyzji nie świadczy o tym, że jest ona nieprawidłowa.

Nie można uznać również zarzutu braku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności podczas przeprowadzanego w sprawie dowodu. Niestety w skardze nie wskazano o jaki to dowód chodzi. Co do zakresu przeprowadzanego postępowania wyjaśniającego Sąd wypowiedział się wyżej. Dotyczyło ono jedynie możliwości zastosowania w stosunku do skarżącej przesłanek przewidzianych w art. 64 i 64a ustawy o pomocy społecznej.

W zarzucie skargi oznaczonym numerem 4 skarżąca twierdzi, że SKO w Bielsku Białej naruszyło art. 15 k.p.a., gdyż zaniechało rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy i ograniczyło się do kontroli rozstrzygnięcia wydanego przez organ pierwszej instancji. Nie jest to prawda. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, w pełnym zakresie przeprowadził on postępowanie odwoławcze. Fakt, że doszedł on do identycznych wniosków co organ I instancji nie świadczy o uchybieniach w postępowaniu wyjaśniającym.

Skarżąca podniosła w skardze, że w sprawie naruszono również art. 8 k.p.a. w związku z art. 32 Konstytucji RP. W jej ocenie pozostali członkowie rodziny zostali zwolnieni od obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt dziadka w Domu Pomocy Społecznej. Sąd wskazał, że w sprawie nie może znaleźć zastosowania zwolnienie przewidziane w art. 64a ustawy o pomocy społecznej. W przypadku zaś zwolnień wynikających z art. 64 ustawy, każdy wniosek rozpatrywany jest odrębnie. Niezależnie od tego należy podkreślić, że przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu jest zwolnienie skarżącej z obowiązku ponoszenia opłaty. Sąd nie bada zasadności podjętych rozstrzygnięć (jeśli takie zapadły) w odniesieniu do innych osób.

W ocenie składu orzekającego organy administracji w sposób jasny i precyzyjny uzasadniły swe rozstrzygnięcia.

Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.