Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1398/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 9a
journal: Dz.U. 2018 poz 427
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2020 r. sprawy ze skargi "(...)"Sp. z o.o. z siedzibą w "(...)" na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia "(...)" stycznia 2019 r. nr "(...)" w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia "(...)" grudnia 2018; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz "(...)"Sp. z o.o. z siedzibą w "(...)"kwotę 1117 zł (słownie: jeden tysiąc sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej także ,,Prezes UOKiK", ,,Organ") decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2019r. (dalej ,,zaskarżona decyzja") uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej (dalej także ,,Organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2018 r. Nr [...] (dalej ,,decyzja I instancji") i orzekł co do istoty sprawy, w ten sposób, że nałożył na T. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej także ,,Skarżąca", ,,Spółka", Strona") administracyjną karę pieniężną w wysokości 5000 zł, za niezamieszczenie na zakładowej stacji paliw w P., przy ul. [...], informacji dotyczących zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych gromadzonych na tej stacji paliw w sposób określony w art. 9a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z 2018 r. poz. 427; dalej ,,ustawa o systemie").

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.; dalej ,,Kpa"), art. 9a, art. 35a pkt 4, art. 35c ust. 1, art. 35d ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oraz art. 5 ust. 2 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1930; dalej ,,ustawa o Inspekcji").

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Inspektorzy reprezentujący [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w dniu [...] października 2018 r. - działając na podstawie upoważnienia nr [...] - przeprowadzili kontrolę dotyczącą jakości paliw ciekłych, dokumentów dotyczących pochodzenia i jakości badanego paliwa oraz kontroli zamieszczenia na stacji paliw informacji dotyczących zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych - na zakładowej stacji paliw w P., przy ul. [...], należącej do T. sp. z o.o. z siedzibą w P.. W toku kontroli stwierdzono, że Spółka nie zamieściła na kontrolowanej zakładowej stacji – w miejscu widocznym i ogólnodostępnym - informacji dotyczącej zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych na tej stacji, co stanowi naruszenie obowiązku wynikającego z art. 9a ustawy o systemie. Powyższe ustalenia udokumentowano w protokole kontroli z dnia [...] października 2018 r. nr [...] oraz dokumentacji fotograficznej dołączonej do protokołu kontroli.

Biorąc powyższe pod uwagę, [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, pismem z dnia [...] listopada 2018 r. poinformował Stronę, o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia Spółce administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 5000 zł, określonej zgodnie z dyspozycją art. 35a pkt 4 ustawy o systemie, wobec braku zamieszczenia na kontrolowanej stacji paliw informacji o zawartości biokomponentów we wprowadzanych do obrotu paliwach.

Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. Strona oświadczyła, iż przeprowadzona kontrola dotyczyła jakości paliw w garażowanej stacji paliw znajdującej się na wewnętrznym terenie przedsiębiorcy, która nie wykazała żadnych uchybień w zakresie jakości paliwa. Spółka poinformowała, że paliwo na jej stacji nie jest wprowadzane do obrotu, gdyż jest wykorzystywane jedynie na potrzeby samochodów Strony i nie jest sprzedawane ani udostępniane innemu przedsiębiorcy lub osobie fizycznej. Paliwo to, jest gromadzone i używane tylko na potrzeby T. sp. z o.o. z siedzibą w P..

W dniu [...] grudnia 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wydał decyzję I instancji nakładającą na Skarżącą administracyjną karę pieniężną w wysokości 5000 zł, za niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 9a ustawy o systemie tj. za niezamieszczenie na zakładowej stacji paliw w P., przy ul. [...], informacji dotyczących zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych wprowadzanych do obrotu na tej stacji.

Pismem z [...] grudnia 2018 r. Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o odstąpienie od wymierzonej kary oraz zarzucając jej:

1. naruszenie prawa procesowego przez błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie i oparcie rozstrzygnięcia na błędnych podstawach faktycznych polegających na przyjęciu, że kontrolowany wprowadził do obrotu paliwo, podczas gdy paliwo zgromadzone na stacji zakładowej nie podlegało sprzedaży, służyło tylko i wyłącznie na potrzeby odwołującego;

2. naruszenie prawa materialnego art. 9a ust. 1 i 2 w związku z art. 9a ust. 3 oraz art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o systemie przez uznanie, że stację gromadzącą paliwo obowiązywały zasady jak stację, która wprowadziła paliwo do obrotu.

W oparciu o powyższe zarzuty Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.

Na skutek rozpoznania wniesionego odwołania Organ wydał zaskarżoną decyzję.

Prezes UOKiK zauważył, że zgodnie z art. 9a ust. 1 i 2 ustawy o systemie przedsiębiorcy wykonujący działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu paliw ciekłych na stacjach paliwowych są obowiązani do zamieszczenia na stacjach paliwowych czytelnych informacji dotyczących zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych wprowadzanych do obrotu na tych stacjach, w szczególności informacji o zawartości bioetanolu w benzynach silnikowych. Informacje te, należy umieścić na stacji paliwowej w miejscu ogólnodostępnym, w sposób widoczny. Przedsiębiorca, który nie zamieszcza na stacji paliwowej lub stacji zakładowej informacji dotyczących zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych wprowadzanych do obrotu na tej stacji w sposób określony w art. 9a ustawy o systemie, zgodnie z art. 35a pkt 4 tej ustawy, podlega karze pieniężnej. Wysokość kary pieniężnej na poziomie 5000 zł, wynika natomiast wprost z art. 35c ust. 1 omawianej ustawy. Z kolei treść art. 9a ust. 3 ustawy o systemie, nie pozostawia wątpliwości, iż przytoczone wyżej przepisy mają odpowiednio zastosowanie także do stacji zakładowych.

Odnosząc się do treści odwołania, Organ wyjaśnił, że aby obciążyć Stronę karą pieniężną, musi ona wymaganych informacji w ogóle nie zamieścić, lub zamieścić je w miejscu nie będącym ogólnodostępnym (np. na zapleczu), albo uczynić ją niewidoczną (np. zasłaniając plakatem reklamowym), pomimo umieszczenia w miejscu ogólnodostępnym. W niniejszej sprawie informacji takich w ogóle nie zamieszczono. Prezes UOKiK podkreślił, że opiera się na dowodach zebranych w toku toczącego się postępowania. Dowodem w sprawie jest zaś protokół kontroli z dnia [...] października 2018 r. (sygn. [...]). Z treści protokołu kontroli jednoznacznie wynika, iż na kontrolowanej stacji paliw nie zamieszczono informacji dotyczącej zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych. Inspektorzy w toku kontroli, nie stwierdzili zamieszczenia omawianej informacji w żadnym widocznym i ogólnodostępnym miejscu.

Organ zauważył nadto, że protokół kontroli wraz z upoważnieniem do przeprowadzenia kontroli i pouczeniem o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy oraz protokołem pobrania próbek paliw, został podpisany przez kontrolowanego. Pomimo prawidłowego pouczenia o możliwości zgłoszenia uwag do protokołu, na podstawie art. 20 ust. 2 ustawy o Inspekcji, Spółka nie wniosła żadnych uwag do treści protokołu, w tym do ustaleń dotyczących braku informacji o zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych na tej zakładowej stacji.

Odnosząc się do uzasadnienia decyzji I instancji Prezes UOKiK wskazał, że w decyzji tej błędnie przyjęto, że na kontrolowanej zakładowej stacji prowadzono sprzedaż oleju napędowego. Przeciwko takim ustaleniom przemawia brak koncesji na sprzedaż paliw ciekłych oraz, co podkreśliła sama Strona, brak nawet kasy fiskalnej. Nie można więc zgodzić się ze stwierdzeniem w uzasadnieniu tej decyzji, iż w dniu kontroli na zakładowej stacji prowadzona była sprzedaż oleju napędowego. Jednocześnie Organ wskazał, że nie ulega wątpliwościom, iż na kontrolowanej stacji zakładowej gromadzone były paliwa ciekłe wykorzystywane na własne potrzeby Strony a więc zgodnie z art. 9a ust. 3 ustawy o systemie obowiązek zamieszczenia informacji dotyczących zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych gromadzonych na stacji zakładowej istniał.

Prezes UOKiK podkreślił, że kontrolę u Skarżącej przeprowadzono w oparciu o przepisy ustawy o systemie. Ustawa ta, w art. 2 definiuje dwa rodzaje stacji, a mianowicie stację paliwową (art. 2 ust. 1 pkt 18 ustawy o systemie) i stację zakładową (art. 2 ust. 1 pkt 19 ustawy o systemie). I tak, stacją paliwową jest zespół urządzeń służących do zaopatrywania przez przedsiębiorcę w paliwa w szczególności pojazdów, w tym ciągników rolniczych, maszyn nieporuszających się po drogach, a także rekreacyjnych jednostek pływających. Z kolei stacją zakładową jest zespół urządzeń należących do przedsiębiorcy, służących do zaopatrywania w paliwa w szczególności pojazdów, w tym ciągników rolniczych, maszyn nieporuszających się po drogach, rekreacyjnych jednostek pływających, a także wybranych flot, przez niego używanych. Stosując pewne uproszczenie, zdaniem Organu, stacja paliwowa służy do obsługi wielu zewnętrznych odbiorców paliwa, zaś w przypadku zakładowej odbiorca jest jeden, czyli przedsiębiorca, do którego stacja należy. Nie ulega zatem wątpliwości, iż kontrolowana stacja w P., przy ul. [...], jest zakładową stacją paliw. W ocenie Organu, art. 9a ust. 3 ww. ustawy, nie pozostawia wątpliwości, iż będący przedmiotem sporu obowiązek, dotyczy także stacji zakładowych a takiego charakteru tej stacji Strona nie kwestionowała. Zdaniem Organu okoliczności wskazane w treści odwołania przemawiały za uchyleniem decyzji I instancji co jednak nie zmienia tego, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy a w szczególności protokół kontroli i dokumentacja fotograficzna, nie pozostawiają wątpliwość, iż Strona prowadziła stację zakładową, na której nie została zamieszczona informacja dotyczących zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych gromadzonych na tej stacji zakładowej a zatem zasadne jest wymierzenie Spółce kary pieniężnej w wysokości 5000 zł, za niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 9a ustawy o systemie, za niezamieszczenie na zakładowej stacji paliw w P., przy ul. [...], informacji dotyczących zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych gromadzonych na tej stacji albowiem obowiązek ten nie został przez Stronę zrealizowany.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Prezes UOKiK uzupełnił zaskarżoną decyzję poprzez wskazanie rachunku bankowego na który powinna zostać uiszczona nałożona na Spółkę kara pieniężna.

Decyzja Prezesa UOKiK została zaskarżona skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której Strona zarzuciła Organowi:

1. naruszenie prawa procesowego art. 77 § 1 w związku z art. 78 ust. 1 w związku z art. 7 Kpa poprzez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy i przyjęcie, że kontrolowana Spółka wprowadziła do obrotu paliwo, podczas gdy paliwo zgromadzone w zakładowej stacji paliw nie podlegało sprzedaży, służyło tylko wyłącznie na potrzeby Skarżącej;

2. naruszenie prawa materialnego 9a ust.1 i ust. 2 w związku z art. 9a ust. 3 oraz art. 2 ust. 1 pkt 14 i art. 35 ustawy o systemie przez uznanie, że stację gromadzącą paliwo obowiązywały zasady jak stację, która wprowadzała paliwo do obrotu.

3. naruszenie prawa materialnego, a faktyczne zignorowanie przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 798; dalej ,,ustawa o ochronie konkurencji") przez podjęcie działań niezgodnie z celem ustawy i zadaniami Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, gdyż kontrola stacji gromadzącej paliwo tylko wyłącznie na potrzeby własne nie jest działaniem dotyczącym konsumentów, czyli przekracza kompetencje Prezesa UOKiK.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji oraz przyznanie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że w zaskarżonej decyzji potwierdzony został fakt, że na stacji Skarżącej nie prowadzono sprzedaży oleju napędowego za czym przemawia brak koncesji na sprzedaż paliw ciekłych i uznany został argument Spółki, że na stacji brak nawet kasy fiskalnej. W decyzji tej potwierdzona została także okoliczność, że na stacji gromadzone było paliwo na własne potrzeby Skarżącej. W tym zakresie ustalony stan faktyczny jest bezsporny. Skarżąca już w piśmie z dnia [...] listopada 2018 r. skierowanym do [...] Inspektora Inspekcji Handlowej w W. wskazała, że cytowane przepisy art. 9a ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 9a ust. 3 ustawy o systemie dotyczą obowiązku umieszczenia informacji na dystrybutorach, w sytuacji, kiedy paliwo jest wprowadzane do obrotu. Skarżąca podniosła, że paliwo na stacji przy ulicy [...] nie jest wprowadzane do obrotu, gdyż jest wykorzystywane tylko na potrzeby samochodów przedsiębiorcy i nie jest sprzedawane ani udostępniane w jakikolwiek sposób innemu przedsiębiorcy lub osobie fizycznej. Paliwo to, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o systemie, jest gromadzone i używane tylko na potrzeby Spółki. Na stacji było tylko dostarczanie paliwa do samochodów Strony, a stacja nie miała i nie ma możliwości sprzedaży paliwa konsumentom. Ta stacja, znajdująca się na zamkniętym terenie Strony, nie miała też kasy pozwalającej na sprzedaż paliwa. Dostęp osób trzecich był zatem niemożliwy.

Spółka wskazała nadto, że przepisy art. 9a ust.1 i ust. 2 w związku z art. 9a ust. 3 ustawy o systemie odnoszą się do przedsiębiorcy wykonującego działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu paliw ciekłych na stacjach paliwowych czy zakładowych i dopiero wtedy są oni zobowiązani do zamieszczenia na stacjach paliwowych czytelnych informacji dotyczących zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych wprowadzanych do obrotu na tych stacjach.

Skarżąca zauważa, że potwierdza to również praktyka na gruncie stosowania niniejszej ustawy. W orzecznictwie sądowym, między innymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wielokrotnie podkreślano, że obowiązek zamieszczenia czytelnych informacji o zawartości biokomponentów wynika z konieczności zapewnienia konsumentom możliwości weryfikacji, czy oferowane na danej stacji paliwo może być stosowane w użytkowanym przez konsumenta pojeździe, zgodnie ze wskazaniami producenta, warunkami udzielonej gwarancji lub oceny, czy nie wywiera on o niekorzystnego wpływu na pojazd. Brak informacji, o której mowa w art. 9a ustawy o systemie uniemożliwia konsumentowi możliwość dokonania prawidłowego wyboru. W rozpatrywanej sprawie nie ma konsumentów, o których interesy mógłby się upominać Prezes UOKiK, nie ma czynności prawnej sprzedaży paliwa (okoliczność przyznana w zaskarżonej decyzji). Jest natomiast stacja gromadząca paliwo (bez względu jak będzie się ją nazywać) na potrzeby Spółki i jest ono wykorzystywane tylko i wyłącznie do samochodów ciężarowych Strony. To w interesie Skarżącej jest zakupienie dobrego paliwa i użycie go do swoich samochodów. Jeśli paliwo nie będzie odpowiednie do samochodów Strony, to też będzie to jej sprawa jak spowoduje ich uszkodzenie - vo!enti non fit inriuria. W sprawie tak funkcjonującej stacji paliwowej, zdaniem Strony, Prezes UOKiK nie miał podstawy prawnej, aby niepokoić przedsiębiorcę swoimi działaniami i wydawaniem niepotrzebnej decyzji. W ocenie Skarżącej istotna jest odpowiedź jaki interes publiczny chroni wymierzona kara. Skarżąca twierdzi, że Organ nie wskazał naruszenia interesu publicznego wymagającego zastosowania kary, gdyż taki nie nastąpił i wskazanie nie jest możliwe. W konsekwencji, w ocenie Strony, zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego i materialnego w stopniu bardzo istotnym, wobec czego decyzja winna być uchylona. Dla definitywnego zakończenia sprawy konieczne jest uchylenie decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2019 r. (sygn. akt VI SA/Wa 649/19) oddalił skargę. W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że zgodnie z art. 9a ust. 3 ustawy o systemie przepisy art. 9a ust. 1 i 2 tej ustawy stosuje się odpowiednio do stacji zakładowych, co oznacza, że Skarżąca miała obowiązek umieścić na prowadzonej przez siebie stacji zakładowej w P., w widocznym i ogólnodostępnym miejscu, czytelne informacje dotyczące zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych wprowadzanych do obrotu, w szczególności informację o zawartości bioetanolu w benzynach silnikowych. Konsekwencją niedopełnienia tego obowiązku było, zgodnie z art. 35a pkt 4 ww. ustawy, nałożenie kary w wysokości przewidzianej w art. 35c ust. 1 ustawy o systemie. Sąd nie podzielił przy tym stanowiska Strony, że przedsiębiorca podlega rygorom przewidzianym w art. 9a ustawy o systemie, o ile prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu paliw ciekłych na stacjach paliwowych lub zakładowych. Zdaniem Sądu Organ słusznie przyjął, że ustawodawca takiego rozróżnienia wśród stacji zakładowych nie wprowadza.

Od powyższego wyroku została wywiedziona skarga kasacyjna przez Skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 maja 2020 r. (sygn. akt II GSK 45/20) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika dlaczego Sąd uznał, że skarżąca Spółka jest "przedsiębiorcą" w rozumieniu tej ustawy, a więc że jest podmiotem, do którego są adresowane przepisy art. 9a w związku z art. 35a pkt 4 i art. 35 ust. 1 ustawy o systemie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy "przedsiębiorca" to "przedsiębiorca w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, wykonujący działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, transportowania, magazynowania lub wprowadzania do obrotu paliw albo wprowadzania do obrotu paliw stałych". Wprawdzie "wprowadzanie do obrotu" jest w tej ustawie rozumiane szeroko (art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o systemie), jednakże w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wskazano podstaw z których Sąd wywiódł, że Spółka jest przedsiębiorcą w ww. rozumieniu ustawy, a zatem że jest podmiotem "wykonującym działalność gospodarczą" (art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców) tj. "zorganizowaną działalność zarobkową, wykonywaną we własnym imieniu i w sposób ciągły" (art. 3 ww. ustawy.) "w zakresie wprowadzania do obrotu paliw ciekłych na stacjach" (art. 9a ust. 1 ustawy o systemie). Na podstawie uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie sposób ocenić, czy Spółka spełnia te wymogi, a zatem czy "wprowadzanie do obrotu paliw ciekłych" na stacjach paliw lub zakładowych jest przedmiotem jej "zorganizowanej działalności zarobkowej, wykonywanej we własnym imieniu i w sposób ciągły". Zasadnie zatem zarzucono w skardze kasacyjnej, że w zaskarżonym wyroku brak jest właściwego wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej. Sąd pierwszej instancji nie ustosunkował się do podnoszonych przez Skarżącą zarzutów dotyczących sprzeczności z prawem zaskarżonej decyzji z powodu nieprawidłowej wykładni prawa materialnego tj. art. 9a ust. 1 i 2 w związku z ust. 3 ustawy o systemie w zakresie "przedsiębiorcy wykonującego działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu paliw ciekłych na stacjach paliwowych czy zakładowych" (str. 3 skargi). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd nie odniósł się także do zarzucanego w skardze zignorowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (str. 3-4 skargi).

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd powinien dokonać wnikliwej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i precyzyjnie wskazać w uzasadnieniu wyroku podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia oraz jej uzasadnienie, dokonując na potrzeby tego uzasadnienia wyczerpującej analizy regulacji prawnej ustawy o systemie co do zakresu podmiotowego i przedmiotowego nałożonego tą ustawą obowiązku informowania o biokomponentach paliw. W uzasadnieniu Sąd powinien ustosunkować się do argumentacji podniesionej przez Spółkę oraz uwzględnić wskazane powyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny przepisy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tj. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej ,,p.p.s.a.").

Na mocy zaś art. 190 p.p.s.a. Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny a ujętą w wyroku z dnia 19 maja 2020 r. sygn. akt II GSK 45/20.

Istota sprawy poddanej rozstrzygnięciu tutejszego Sądu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w okolicznościach faktycznych sprawy zaistniały podstawy do zastosowania względem Skarżącej przepisu art. 35a pkt 4 i art. 35c ust. 1 w związku z art. 9a ustawy o systemie a zatem podstawy do nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej za niezamieszczenie na zakładowej stacji paliw w P., przy ul. [...], informacji dotyczących zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych gromadzonych na tej stacji paliw.

Sąd zauważa, że okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne pomiędzy Skarżącą a Organem. Nie ulega bowiem wątpliwości, że Spółka prowadzi zakładową stację paliw przy ul. [...] w P., na której nie zostały zamieszczone czytelne informacje dotyczące zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych. Są to okoliczności stwierdzone w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2018 r. i potwierdzone protokołem kontroli do którego Skarżąca nie wniosła uwag. Przedmiotem ustaleń Organu było nadto to, że na terenie stacji nie jest prowadzona sprzedaż oleju napędowego (jak to podkreślił Organ - wbrew twierdzeniu zawartemu w uzasadnieniu decyzji I instancji) a dochodzi jedynie do gromadzenia paliw ciekłych wykorzystywanych na własne potrzeby Spółki (str. 4 zaskarżonej decyzji). Okoliczność ta została także potwierdzona przez Spółkę w toku postępowania administracyjnego (w piśmie z dnia [...] listopada 2018r. oraz w odwołaniu od decyzji I instancji), jak i sądowoadministracyjnego (we wniesionej skardze). Dokonanie przez Prezesa UOKiK odmiennych, od tych poczynionych przez Organ I instancji, ustaleń w zakresie okoliczności faktycznych dotyczących niedokonywania przez Skarżącą sprzedaży oleju napędowego i gromadzenia paliwa na potrzeby własne Spółki zadecydowały, w ocenie Prezesa UOKiK, o konieczności uchylenia decyzji I instancji, przy czym w dalszym ciągu zdaniem Organu istniały podstawy do zastosowania sankcji przewidzianej w art. 35a pkt 4 ustawy o systemie.

W konsekwencji tak ustalonego stanu faktycznego powstaje pytanie, czy zakładowa stacja paliw na której gromadzone jest paliwo na zaspokojenie potrzeb własnej działalności podmiotu, który ją prowadzi i nie jest dokonywana sprzedaż paliw powinna być wyposażona w czytelną informację dotyczącą zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych, zgodnie z wymogiem określonym w art. 9a ustawy o systemie.

Odpowiadając na tak postawione pytanie należy w pierwszej kolejności dokonać rozróżnienia rodzaju stacji zakładowych, jakie mogą być prowadzone w rozumieniu postanowień ustawy o systemie. Stosownie do art. 2 ust 1 pkt 19 ustawy o systemie stacja zakładowa to zespół urządzeń należących do przedsiębiorcy, służących do zaopatrywania w paliwa w szczególności pojazdów, w tym ciągników rolniczych, maszyn nieporuszających się po drogach, rekreacyjnych jednostek pływających, a także wybranych flot, przez niego używanych.

W myśl zaś art. 2 ust. 2 ustawy o systemie przez przedsiębiorcę o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 19 tej ustawy rozumie się przedsiębiorcę prowadzącego stacją zakładową w ramach wykonywania działalności gospodarczej wymienionej w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy a także innej działalności. Dokonując wykładni tego przepisu prawa należy zatem dojść do wniosku, że stacja zakładowa może być prowadzona na potrzeby:

-działalności gospodarczej w zakresie: wytwarzania, transportowania, magazynowania lub wprowadzania do obrotu paliw albo wprowadzania do obrotu paliw stałych (art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie);

-działalności innej niż ww. wymieniona tj. innej niż określona w art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Reasumując, nie na każdej stacji zakładowej dochodzi do wprowadzenia do obrotu paliw ciekłych i nie każdy przedsiębiorca prowadzący stację zakładową będzie wprowadzał do obrotu te paliwa albowiem może ja prowadzić na potrzeby innej działalności nie będącej działalnością polegającą na wprowadzaniu do obrotu paliw.

Przechodząc w dalszej kolejności do analizy przepisu art. 9a ustawy o systemie trzeba zwrócić uwagę na zakres podmiotowy tego przepisu prawa tj. podmiot, który powinien zachować się zgodnie dyspozycją zawartą w omawianej tutaj normie prawnej. Podmiotem tym jest przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu paliw ciekłych na stacjach paliwowych. Co istotne, dyspozycją tego przepisu nie jest objęty podmiot wykonujący innego rodzaju działalność, która nie jest działalnością gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu paliw ciekłych. W konsekwencji obowiązek określony w art. 9a ust. 1 ustawy o systemie obciąża zawsze przedsiębiorcę wykonującego działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu paliw ciekłych. Przy czym obowiązek ten obciąża tego przedsiębiorcę zarówno wówczas gdy dokonuje wprowadzenia do obrotu paliw ciekłych na stacji paliwowej jak i gdy wykonuje tą działalność w ramach prowadzonej stacji zakładowej (art. 9a ust. 1-3 w związku z art. 2 ust. 2 ustawy o systemie).

Stosownie bowiem do postanowienia art. 9a ust. 3 ustawy o systemie przepis ust. 1 tego artykułu stosuje się odpowiednio do stacji zakładowych co oznacza, że o ile przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu paliw ciekłych prowadzi ją przy wykorzystaniu stacji zakładowej to obowiązek zamieszczania stosownych informacji o zawartości biokomponentów w paliwach rozciąga się także na tę stację zakładową. Nie zmienia to jednak kategorii podmiotu, który zobowiązany jest do uczynienia zadość obowiązkowi określonemu w art. 9a ust. 1 wspomnianej ustawy tj. będzie nim podmiot wykonujący działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu paliw ciekłych.

Z powyższego należy zatem wnioskować, że nie każda stacja zakładowa będzie objęta obowiązkiem umieszczania informacji o zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych. Obowiązkiem tym będzie objęta bowiem jedynie taka stacja, która prowadzona jest przez przedsiębiorcę w ramach wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wprowadzania do obrotu paliw ciekłych (art. 2 ust. 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit a oraz ust. 1 pkt 19 ustawy o systemie). Trzeba bowiem zauważyć analizując treść tych przepisów prawa, że ustawodawca nie wskazał w art. 9a ust. 3 ustawy o systemie innego podmiotu zobowiązanego a jedynie rozszerzył zakres obowiązku wskazanego w ust. 1 tego artykułu na inny przedmiot aktywności przedsiębiorcy wykonującego działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu paliw ciekłych tj. na prowadzone przez niego stacje zakładowe.

Gdyby wolą ustawodawcy było obciążenie wspomnianym obowiązkiem także przedsiębiorców prowadzących stacje zakładowe na potrzeby innej działalności, nie będącej działalnością w zakresie wprowadzania do obrotu paliw ciekłych, to stosowne postanowienie zostałoby zamieszczone wprost w tym przepisie prawa. Podobnie, w art. 9a ust. 3 ustawy o systemie, ustawodawca nie ograniczyłby się, poprzez dokonane odesłanie, do odpowiedniego stosowania ust. 1 do stacji zakładowych prowadzonych przez podmioty wykonujące działalność w zakresie wprowadzania do obrotu, ale wskazał, że przepis art. 9a ust. 1 tej ustawy ma zastosowanie także do stacji zakładowych prowadzonych na potrzeby innej działalności niż wymieniona w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie czy też przez inne podmioty niż przedsiębiorcy wykonujący działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu paliw ciekłych. Brak we wskazanym tutaj zakresie odpowiedniej regulacji prawnej pozwala sformułować wniosek, że przedsiębiorca prowadzący stację zakładową na potrzeby innej działalności niż wskazana w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie nie jest zobowiązany do realizacji obowiązku informacyjnego dotyczącego zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych na zasadach określonych w art. 9a ust. 1 ustawy o systemie.

Prawidłowość powyżej dokonanej wykładni przepisu art. 9a ustawy o systemie znajduje swoje potwierdzenie w celu dla którego wprowadzony został wymóg zamieszczania, w miejscu ogólnodostępnym i w sposób widoczny informacji dotyczących zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych wprowadzanych do obrotu na stacjach paliwowych. Jest to wymóg nakładany na przedsiębiorców prowadzących takie stacje, mający docelowo uchronić konsumentów przed nabyciem paliwa nieodpowiedniego do posiadanych przez nich pojazdów. Powinność zamieszczania stosownych informacji także na stacjach zakładowych przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu paliw ciekłych dotyczy, w ocenie Sądu, tylko stacji zakładowych takiego przedsiębiorcy, albowiem nie zostało z góry wykluczone, że stacje te nie będą w określony zakresie wykorzystywane przez tego przedsiębiorcę przy wykonywaniu tej działalności tj. wprowadzaniu do obrotu paliw ciekłych.

Zdaniem Sądu, przyjęta w zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji, wykładnia art. 9a ust. 1 i 2 w związku z ust. 3 ustawy o systemie zakładająca, że na każdej stacji zakładowej - niezależnie od tego, czy jest na niej prowadzona przez przedsiębiorcę działalność w zakresie wprowadzania do obrotu paliw ciekłych czy też nie - wymagane jest umieszczenie informacji dotyczących zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych wprowadzanych do obrotu na tych stacjach, nie znajduje oparcia w tych przepisach prawa.

Ustosunkowując się w tym miejscu do zarzutu Skarżącej związanego nieuprawnionym podjęciem przez Prezesa UOKiK działań pozostających poza celem i zadaniami określonymi dla Organu w ustawie o ochronie konkurencji trzeba wyjaśnić, że należy odróżnić zakres zadań wynikających z zapisów tej ustawy od innych kompetencji przewidzianych dla Prezesa UOKiK w innych aktach prawnych (tutaj: art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust 2 ustawy o Inspekcji oraz w związku z art. 35d ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ) a nadto od działań tego Organu podejmowanych w ramach przyznanej mu właściwości (tak jak w niniejszym przypadku) choć z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. z naruszeniem art. 9a ust. 1 i ust 3 ustawy o systemie. Prezes UOKiK nie naruszył zatem swoich kompetencji do wydania zaskarżonej decyzji ale przy jej wydaniu naruszył przepisy prawa materialnego.

Przechodząc na grunt okoliczności faktycznych sprawy trzeba zauważyć, że Skarżąca jest przedsiębiorcą wpisanym do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego i jak wynika z akt sprawy (odpis aktualny z KRS z dnia 30 października 2018 r.) Spółka nie prowadziła działalności w zakresie wprowadzania do obrotu paliw płynnych, ale w głównej mierze działalność związaną z transportem lub usługami wspomagającymi transport lądowy, oraz ze sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów osobowych i furgonetek, sprzedażą hurtową i detaliczną pozostałych pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli, konserwacją i naprawą tych pojazdów, sprzedażą hurtową i detaliczną części i akcesoriów do tych pojazdów, wynajmem i dzierżawą pozostałych pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli. Z akt sprawy nie wynika też aby Spółka dysponowała koncesją na obrót paliwami zgodnie z wymogami ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2018 r. poz. 755). Dodatkowo, Organ słusznie przyjął, jak to już zostało powyżej wyjaśnione, że na stacji zakładowej Spółki było gromadzone paliwo na jej własne potrzeby. Takie jednak ustalenie co do istotnych w sprawie okoliczności faktycznych powinno, doprowadzić Prezesa UOKiK do wniosku, że nie jest ono w takim razie wprowadzane do obrotu albowiem jest gromadzone tj. przechowywane ale nieprzeznaczone do wprowadzania do obrotu (art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o systemie). W konsekwencji, mają na uwadze powyższe, zasadnym jest wniosek, że Skarżąca nie była w czasie dokonywanej kontroli przedsiębiorcą wykonującym działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu paliw.

Reasumując, przy prawidłowo przeprowadzonej wykładni art. 9a ust. 1 i 2 w związku z ust. 3 ustawy o systemie, Organ winien w konsekwencji dojść do wniosku, że Skarżąca nie jest podmiotem zobowiązanym do zamieszczania informacji dotyczącej zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych gromadzonych na jej stacji zakładowej. Błędna wykładnia art. 9a ust 1 i ust 3 ustawy o systemie, jakiej dopuścił się Organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji, przy niewadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy, doprowadziła do wydania decyzji z naruszeniem tych przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Z tego też względu zaskarżona decyzja została uchylona na podstawie art. 145 § pkt 1 lit a p.p.s.a. Z uwagi na to, że tożsame uchybienie dotknęło także decyzji I instancji, na zasadzie art. 135 p.p.s.a., Sąd uchylił także i tę decyzję (pkt 1 sentencji wyroku).

W tym stanie rzeczy nie powinien w odniesieniu do Spółki znaleźć zastosowanie art. 35a pkt 4 ustawy o systemie albowiem Skarżąca nie była podmiotem zobowiązanym w rozumieniu art. 9a ust. 1 i 3 tej ustawy. W konsekwencji postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zamieszcza na stacji zakładowej informacji dotyczących zawartości biokomponentów w paliwach ciekłych wprowadzanych do obrotu na tej stacji w sposób określony w art. 9a ustawy o systemie nie powinno się toczyć względem Skarżącej i z tego też względu Sąd umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 3 w związku z 145 § pkt 1 lit a p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania Sąd postanowił w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 209 oraz art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a w związku z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 2018 r., poz. 265), na które złożyły się: 200 złotych tytułem wpisu sądowego oraz 900 złotych tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym oraz 17 złotych tytułem opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa.