Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 708/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 22, art. 17 ust. 1 i 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 6, art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1 i 3, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 roku sprawy ze skargi M.S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz M.S. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 708/11

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Wójta Gminy S. decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (GOPS) w S. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania M. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieka nad osobą niepełnosprawną.

Organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Wnioskiem z dnia 28.12.2010r. M. S. wystąpiła do GOPS w S. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem - Z. K.. Do wniosku dołączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Jędrzejowie z dnia 30.11.2010r. zaliczające Z. K. do znacznego stopnia niepełnosprawności oraz orzeczenie tego samego organu z dnia [...] zaliczające matkę wnioskodawczyni - K. K. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.

Decyzją z dnia [...] organ I instancji odmówił przyznania M. S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na pozostawanie Z. K. w związku małżeńskim. Decyzja ta została uchylona w trybie odwoławczym decyzją z dnia 11 maja 2011r., w której Kolegium uznało za niezasadne zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] po raz drugi odmówił M. S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Kolegium rozpatrując odwołanie wnioskodawczyni ustaliło, że Z. K. jest osobą niepełnosprawną wymagającą całodobowej opieki. Nie może jej zapewnić jego żona, gdyż sama jest osobą w podeszłym wieku wymagającą opieki. Organ zacytował wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r. (sygn. P 27/07), zgodnie z którym art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy,

II SA/Ke 708/11

niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

W związku z powyższym Kolegium uznało, że sam fakt pozostawania osoby wymagającej stałej opieki w związku małżeńskim nie może stanowić samoistnej podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie objętej obowiązkiem alimentacyjnym. Zdaniem Kolegium błędne stanowisko organu I instancji nie ma jednak wpływu na podjęte rozstrzygnięcie albowiem M. S. jest rolnikiem - posiadaczem gospodarstwa rolnego o pow. 2,1280 ha przeliczeniowych i jest z tego tytułu ubezpieczona w KRUS. W oświadczeniu z dnia 17.05.2011r. wnioskodawczym podała, że pole uprawia jej mąż z niewielką pomocą syna. W tej sytuacji w ocenie Kolegium M. S., jako rolnik ubezpieczony z tego tytułu w KRUS, nie zalicza się do osób, które zrezygnowały z aktywności zawodowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stanowisko to zaakceptował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 20011 r., sygn. akt I OSK 1987/10.

Organ odwoławczy wskazał, iż standardowym kryterium przyznania danej osobie świadczenia pielęgnacyjnego, oprócz stanu zdrowia osoby wymagającej opieki i którą należy się zaopiekować jest rezygnacja z zatrudnienia, co w niniejszej sprawie bezspornie nie miało miejsca. Sam fakt pozostawania rolnikiem wyklucza daną osobę z kręgu osób, które mogą otrzymać świadczenie pielęgnacyjne w oparciu o obowiązujące w tym zakresie regulacje.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez powołania w treści podstawy prawnej oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła ponadto naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez odmowę przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego, pomimo tego, że przepisy nie określają zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jako podlegania ubezpieczeniu w

II SA/Ke 708/11

KRUS, a wnioskodawczyni zrezygnowała z wykonywania jakiejkolwiek pracy w gospodarstwie rolnym na rzecz sprawowania opieki.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż organ II instancji powołał się tylko na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. pomijając przepisy prawa materialnego będące podstawą rozstrzygnięcia. W jej ocenie z uzasadnienia decyzji nie wynika jaki konkretnie przepis prawa stanowił podstawę wydania decyzji. Zdaniem skarżącej wadliwe jest powołanie się na wyrok NSA bez wywodu organu co do faktów i prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały błędnej wykładni prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).

Materialnoprawną podstawę kwestionowanego przez skarżącą rozstrzygnięcia stanowił art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), zgodnie z którym świadczenie

II SA/Ke 708/11

pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1. matce albo ojcu,

2. innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. -Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny,

3. opiekunowi faktycznemu dziecka,

jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W stanie faktycznym sprawy bezspornym jest, że o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem ubiega się mieszkająca z nim córka M. S., na której ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny. Wnioskodawczyni jest właścicielką gospodarstwa rolnego o pow. 2,1280 ha przeliczeniowych i z tego tytułu podlega ubezpieczeniu w KRUS.

Sąd nie podziela poglądu Kolegium o zasadności odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tego powodu, że pozostając rolnikiem ubezpieczonym w KRUS nie rezygnuje ona z zatrudnienia czy też podjęcia pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga odpowiedzi na pytanie, czy sam fakt pozostawania rolnikiem podlegającym ubezpieczeniu w KRUS stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W tym celu należy zwrócić uwagę w pierwszej kolejności na definicję ustawową pojęcia "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", gdyż rezygnacja z tak określonej aktywności zawodowej jest wymogiem przyznania świadczenia, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 ustawy.

Przepis art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej, oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w

II SA/Ke 708/11

rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Z treści tego przepisu wynika wyraźnie, że ustawodawca w definicji legalnej "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" nie wymienił prowadzenia gospodarstwa rolnego i pracy w tym gospodarstwie, za wyjątkiem jej wykonywania w przypadkach ściśle określonych w art. 3 ust. 22 ustawy, nie mających zastosowania w stanie faktycznym sprawy. Skoro rolnik, na gruncie tej ustawy, nie został zakwalifikowany jako podmiot pozostający w zatrudnieniu lub wykonujący inna pracę zawodową, to ta przesłanka w przypadku rolnika nie może prowadzić do uznania, że rolnik powinien zrezygnować z prowadzenia gospodarstwa rolnego i nie podlegać ubezpieczeniu KRUS.

Dodatkowo podkreślić należy, że wyczerpujący katalog przesłanek wykluczających uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego zawarto w art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem, świadczenia te nie przysługują, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej,

zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku

przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego;

2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, b) została

umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej z

dzieckiem, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, albo, w związku z koniecznością

kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową

opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, i korzysta w niej z

całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki

zdrowotnej;

3) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko;

4) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub na inne dziecko w rodzinie;

5) na osobę wymagającą opieki członek rodziny jest uprawniony za granicą do

świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o

koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o

zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Wśród przytoczonych wyżej przesłanek ustawowych przesądzających o braku uprawnienia do świadczenia nie wymieniono zatem rolnika, uzyskującego dochód z

II SA/Ke 708/11

prowadzenia gospodarstwa rolnego, co w ocenie Sądu oznacza, że osoba taka co do zasady może świadczenie pielęgnacyjne uzyskać. Wskazać również należy na dość częste sytuacje, w których posiadacze małych, niskodochodowych gospodarstw rolnych podejmują zatrudnienie poza rolnictwem. W zależności bowiem od wielkości czy struktury gospodarstwa rolnego, nie musi ono absorbować rolnika w taki sposób, że nie jest on w stanie podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o jakiej mowa w art. 3 pkt 22 ustawy. Obowiązek sprawowania pieczy nad osobą niepełnosprawną, co do której ciąży na rolniku obowiązek alimentacyjny stoi na przeszkodzie, aby taka osoba podjęła zatrudnienie lub inną pracę zarobkową. Oczywistym jest, że wykonywanie opieki nad osobą niepełnosprawną, ze wskazaniami opisanymi szczegółowo w art. 17 ust. 1, wymagającą wielu czynności pielęgnacyjnych o różnych porach dnia i nocy, nie jest możliwe w sytuacji, gdy opiekun pozostaje w zatrudnieniu, o jakim mowa w art. 3 pkt 22 ustawy. Taka sytuacja nie musi natomiast co do zasady zachodzić w przypadku opiekuna, który jest właścicielem gospodarstwa rolnego (i jednocześnie nie jest zatrudniony poza rolnictwem), jeżeli okoliczność ta nie powoduje jego osobistego zaangażowania w pracę w gospodarstwie w takim wymiarze, który uniemożliwia sprawowanie bieżącej i stałej opieki nad osobą niepełnosprawną.

Przyjąć więc należało, że gdyby wolą ustawodawcy był wymóg rezygnacji bądź niepodejmowania działalności polegającej na prowadzeniu gospodarstwa rolnego, wówczas niewątpliwie w definicji zawartej w art. 3 pkt 22 ustawy zostałaby taka działalność wprost wymieniona. Gdyby zaś wolą ustawodawcy było pozbawienie prawa do takiego świadczenia właścicieli gospodarstw rolnych, wówczas z art. 17 ust. 5 wprost wynikałoby, że świadczenie to nie przysługuje właścicielom gruntów rolnych.

W świetle przedstawionych wyżej rozważań stanowisko Kolegium, iż sam fakt pozostawania rolnikiem wyklucza daną osobę, z kręgu osób uprawnionych do nabycia świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie zasługuje na aprobatę. Taki pogląd został utrwalony w wyrokach tut. Sądu (nieprawomocnych) z dnia 11 maja 2011r. (II SA/Ke 229/11), 11 sierpnia 2011r. (II SA/Ke 439/11), 8 września 2011r. (II SA/Ke 465/11) i 28 września 2011r. (II SA/Ke 554/11), w wyroku WSA w Gdańsku (nieprawomocnym) z dnia 26 października 2011r. (II SA/Gd 753/11) a także w wyrokach (prawomocnych) WSA w Krakowie z dnia 19 maja 2010r. (III SA/Kr 96/10), WSA w Poznaniu z dnia 20

II SA/Ke 708/11

września 2006r. (IV SA/Po 755/05) WSA w Olsztynie z dnia 2 listopada 2004r. (II SA/Ol 604/04) i z dnia 15 października 2004r. (II SA/Ol 577/04).

Kolegium stosując przepisy art. 17 ust. 1 i 5 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonało błędnej ich wykładni, naruszając tym samym przepisy prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji organ odwoławczy w sposób nieuprawniony rozszerzył wyczerpująco uregulowany w ustawie o świadczeniach rodzinnych katalog przesłanek negatywnych uniemożliwiających przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego o przesłankę polegającą na podleganiu przez wnioskodawczynię ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Poprzestając na ustaleniu, że skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego i podlega ubezpieczeniu społecznemu jako rolnik, organ nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego w sprawie w aspekcie przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy, tj. nie zbadał okoliczności dotyczących: sprawowania przez skarżącą rzeczywistej opieki nad ojcem, niepodejmowania z tego powodu zatrudnienia lub pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy, czy też obowiązku alimentacyjnego wobec osoby wymagającej opieki, czym naruszył art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

W ocenie Sądu, za prawidłowe należy natomiast uznać stanowisko Kolegium, co do naruszenia przepisów prawa materialnego przez organ I instancji w kontekście zastosowania art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z tego względu zachodziła potrzeba wyeliminowania z obrotu prawnego również decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] znak: [...].

Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a przewiduje, iż świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy w pierwotnym brzmieniu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługiwało matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze

II SA/Ke 708/11

znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z przepisem tym korespondował zapis zawarty w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a cyt. ustawy, w myśl którego świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim.

Wyrokiem z dnia 18 lipca 2008 r. (sygn. akt P 27/07) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwiał nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skutkiem tego wyroku w art. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 233, poz. 1456) znowelizowano przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który w dacie orzekania przez organy w niniejszej sprawie przewidywał, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami k.r.o. ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka (w tym ostatnim przypadku z zastrzeżeniami jak poprzednio).

Powyższa nowelizacja nie zmieniła (nie uchyliła) natomiast przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia 1 czerwca 2010r. sygn. S 1/10 wskazywał, że literalne brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a cyt. ustawy jest niedostosowane do aktualnych zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego i traktowane dosłownie - sprzeczne z Konstytucją. Podkreślono również brak w obecnym stanie prawnym ratio legis powyższego wymogu.

Uwzględniając orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego jak również Naczelnego Sądu Administracyjnego na gruncie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni aprobuje taką wykładnię powołanego przepisu, że świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane na rzecz współmałżonka, jeśli zostaną spełnione pozostałe przesłanki, warunkujące co do zasady możliwość ubiegania się o ten rodzaj świadczenia (por. wyroki NSA z dnia 12 stycznia 2010r. sygn. I OSK 1105/10 oraz z

II SA/Ke 708/11

dnia 26 kwietnia 2010r. sygn. I OSK 61/10). W ocenie Sądu nie ma także podstaw do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz innych członków rodziny (syna, córki) osoby niepełnosprawnej, na których zgodnie z przepisami k.r.o. ciąży obowiązek alimentacyjny, mimo że osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim.

Przypomnieć również należy, iż świadczenie pielęgnacyjne zastąpiło od dnia 1 maja 2004r. (data wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych) zasiłek stały, przewidziany w art. 27 ust. 1, 2, 3 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), które to przepisy wyrokiem Trybunał Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006 r. (sygn. akt P 23/05) zostały uznane za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim uniemożliwiają one nabycie prawa do zasiłku stałego osobie "zdolnej do pracy, lecz niepozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym, pełnoletnim członkiem rodziny". W związku z powyższym powtórzenie obecnie, w obowiązującej ustawie o świadczeniach rodzinnych, normy prawnej, której niekonstytucyjność została poprzednio stwierdzona przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który na skutek wydania powyższego wyroku ukształtował w odpowiedni sposób stan prawny, pozwala aktualnie na dokonanie wykładni omawianych norm w taki sposób, aby umożliwić najpełniejsze urzeczywistnienie norm, zasad i wartości konstytucyjnych.

Dokonana w ten sposób wykładnia nie narusza przy tym w żaden sposób art. 6 k.p.a. nakazującego organom działanie na podstawie przepisów prawa. Należy bowiem mieć na względzie, że jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 maja 2005r. (sygn. akt SK 22/99) orzeczenie o niezgodności przepisu z Konstytucją oznacza przypisanie atrybutu konstytucyjności nie pewnej jednostce redakcyjnej bez względu na jej treść, lecz określonej treści normy zawartej w tym przepisie, ustalonej w wyniku interpretacji.

Nie zasługują natomiast na uwzględnienie zarzuty naruszenia przez organ II instancji art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Rozstrzygnięcie tego organu polegało na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, wystarczające zatem było podanie w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wskazanie i wyjaśnienie przepisów prawa materialnego, na których oparł się organ odwoławczy znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutu ograniczenia się przez organ do zacytowania wyroku NSA z dnia 11 marca 2011 r. sygn. I OSK

II SA/Ke 708/11

1987/10, to wskazać należy, że organ wyraźnie stwierdził, iż podziela stanowisko zawarte w tym wyroku i odniósł je do sytuacji skarżącej. Zbędne więc było powtarzanie przez organ wywodów NSA jako swoich, w sytuacji gdy organ w pełni się z nimi utożsamia.

Z podniesionych wyżej względów w ocenie Sądu, Kierownik GOPS w S. dokonał niewłaściwej, z pogwałceniem zasady równości, wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co uzasadnia wyeliminowanie również decyzji tego organu z obrotu prawnego.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt II oparto o treść art. 152 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona oceny stanu faktycznego mając na uwadze przedstawioną wyżej wykładnię art. 17 ust. 1 i 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w razie konieczności poczyni dodatkowe ustalenia mające na celu wyjaśnienie, czy skarżąca spełnia wszystkie przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.