Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2279/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6534 Zamówienia publiczne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak (spr.), Sędziowie Asesor WSA Hieronim Sęk, Sędzia WSA Joanna Tarno, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. T. Zakład Budowy Gazociągów w M. na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...], 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3. zasądza od Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz skarżącego 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] Prezes Urzędu Zamówień Publicznych (określany dalej jako "Prezes U.Z.P."), po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy K., wyraził zgodę na zawarcie umowy na zadanie pod nazwą "Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w ul. L. i ul. G. w K.", przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu.

Przedstawił, wynikające z art. 182 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. Nr 19, poz. 177 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.z.p.", przesłanki wyrażenia takiej zgody oraz argumentację zamawiającego, przemawiającą za uwzględnieniem jego wniosku.

Wyjaśnił, że w przetargu nieograniczonym, w dniu [...] listopada 2004 r. wybrana została "B." Sp. z o.o. GmbH w Z.. W dniu [...] grudnia 2004 r. wpłynął protest J. T., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład Budowy Gazociągów w M. (Skarżącego w niniejszej sprawie), odrzucony przez zamawiającego. Na rozstrzygnięcie to Skarżący wniósł odwołanie.

Prezes U.Z.P. wyraził też pogląd, że w niniejszej sprawie, gdy zamawiający żądał w specyfikacji istotnych warunków zamówienia podania ceny ryczałtowej, zarzuty protestu i odwołania należy uznać za niezasadne.

Skarżący złożył wniosek z dnia [...] stycznia 2005 r. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Jako jego podstawę prawną wskazał art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 2 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz w zw. z art. 7, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 81 i art. 109 § 1 k.p.a., a także art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 182 ust. 3 p.z.p. Jego zdaniem decyzję tę podjęto z rażącym naruszeniem prawa i pozbawiona była ona podstaw materialnoprawnych.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. Skarżący podniósł, że Prezes U.Z.P. ograniczył materiał dowodowy do zapoznania się z pismami Gminy K.. Nie wysłuchał natomiast drugiej strony, czym naruszył także zasadę audiatur et altera pars. Przytoczył orzecznictwo dotyczące prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 10 k.p.a.) Niepowiadomienie o wszczęciu postępowania uniemożliwiło mu przedstawienie stanowiska w sprawie. Podkreślił, że jego status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. nie budzi wątpliwości, ponieważ decyzja powyższa miała wpływ na realizację jego uprawnień związanych ze złożonym protestem i odwołaniem. Zdaniem Skarżącego, popartym orzecznictwem, jeżeli w postępowaniu występują dwie strony o spornych interesach przyjęcie, iż tylko ta, której wniosek załatwiono pozytywnie, ma przymiot strony, narusza zasadę równości procesowej stron. Za niedopuszczalne uznał też oparcie decyzji na materiale dowodowym dostarczonym przez stronę zainteresowaną określonym rozstrzygnięciem.

Skarżący zarzucił dowolność oceny materiału dowodowego oraz mające istotny wpływ na wynik sprawy, pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych. Jego zdaniem analiza materiału dowodowego nie pozwala na ustalenie prawdy materialnej co do spełnienia przesłanek z art. 182 ust. 3 p.z.p. Prezes U.Z.P. powtórzył jedynie argumenty wnioskodawcy, nie wskazując dlaczego w świetle art. 7 kpa i art. 182 ust. 3 p.z.p. uznał je za udowodnione. W ocenie Skarżącego twierdzenia Gminy K. nie dają podstaw do przyjętych w decyzji wniosków. Skarżący przytoczył orzecznictwo dotyczące wymogów, jakim winno odpowiadać uzasadnienie decyzji. Podniósł, iż Prezes U.Z.P w szczególności nie wskazał dlaczego uznał za wiarygodne argumenty Gminy i przesądził o niewiarygodności jego argumentów bez zapoznania się z nimi. Nie porównał również interesu społecznego, na który powoływała się Gmina i jego indywidualnego interesu, wyrażającego się zarówno w prawie do rozpatrzenia odwołania i dalszego rozpatrzenia protestu w przypadku jego uwzględnienia (czyli konstytucyjnym prawie do sądu), jak i potencjalnego interesu ekonomicznego w razie uwzględnienia protestu. Organ ograniczył się do ich oceny merytorycznej, do czego nie miał kompetencji.

Uniemożliwieniem mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań Skarżący uzasadnił także zarzut naruszenia art. 9 i art. 10 k.p.a. Pomimo jego wniosku z [...] grudnia 2004 r., Prezes U.Z.P. nie poinformował go o prowadzonym postępowaniu i podjętej decyzja.

Zdaniem Skarżącego jego z wniosek [...] grudnia 2004 r. należało uznać za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, co z mocy art. 130 § 2 w zw. z art. 127 § 3 zd. 2 k.p.a. powinno skutkować wstrzymaniem wykonania decyzji. Niewyjaśnienie wątpliwości co do treści wniosku naruszało art. 9 k.p.a. Skarżący wyjaśnił przy tym, że Urząd Gminy K. w dniu [...] grudnia 2004 r. podpisał umowę z wybranym wykonawcą.

Skarżący stwierdził, że o wpływie opisanych wyżej naruszeń prawa na wynik przedmiotowego postępowania oraz postępowania arbitrażowego świadczy również uwzględnienie jego odwołania przez "Sąd Arbitrażowy" (niemożność nakazania Gminie K. merytorycznego rozpatrzenia protestu).

Skarżący zarzucił, iż nie doręczono mu pisemnej decyzji Prezesa U.Z.P., do czego zobowiązywał art. 109 § 1 k.p.a. Skarżący dowiedział się o niej [...] stycznia 2005 r., na rozprawie arbitrażowej w sprawie złożonego przezeń odwołania. Decyzję otrzymał [...] stycznia 2005 r. po wystąpieniu o zapoznanie się z aktami sprawy.

W ocenie Skarżącego naruszenie wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego, spowodowane zostało oparciem przez organ decyzji o dokonany przez siebie przedsąd w kwestii zastrzeżonej do kompetencji organu władzy sądowniczej tj. uznanie za niezasadne zarzutów protestu i odwołania. Zgodnie z prawem zamówień publicznych ocena taka należy do władzy sądowniczej tj. w pierwszej instancji - sądu arbitrażowego, a w drugiej - sądu powszechnego. Kompetencje Prezesa U.Z.P. w tym zakresie nie wynikają też art. 182 ust. 3 p.z.p., przyznającego mu wyłącznie prawo oceny, czy zachodzi stan wyższej konieczności i określenia przesłanek jego wystąpienia. Niedopuszczalna jest rozszerzająca interpretacja uprawnień Prezesa U.Z.P. Dokonanie przezeń przedsądu co do zasadności protestu i odwołania prowadzi do zniweczenia prawa obywatela do sądu, rozdziału władzy wykonawczej i sądowniczej, uzurpacji kompetencji władzy sądowniczej przez organ administracji państwowej (naruszenie zasady legalizmu) i zasady praworządności. Skarżący wskazał przy tym na cywilnoprawny charakter sporu dotyczącego protestu. Podniósł też, że decyzja Prezesa U.Z.P. zniweczyła jego wynikające z 45 ust. 1 Konstytucji RP prawo do rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Jak bowiem stwierdził "Sąd Arbitrażowy" w wyroku z [...] stycznia 2005 r., jego żądanie nakazania zamawiającemu dokonania merytorycznego rozpatrzenia protestu stało się bezprzedmiotowe z uwagi na wcześniejsze zawarcie umowy przez zamawiającego. Uznał więc, że wcześniejsza decyzja przesądziła wyrok w zakresie konsekwencji uznania odwołania za zasadne.

Ponadto, zdaniem Skarżącego, brak jest materialnoprawnych podstaw wydania powyższej decyzji w świetle art. 182 ust. 3 p.z.p. . I tak, nie można mówić o braku winy zamawiającego, który dopuścił się naruszenia art. 180 ust. 2 p.z.p. i art. 111 § 1 k.c., co zostało stwierdzone ww. wyrokiem z dnia [...] stycznia 2005 r. Bezprawnym odrzuceniem protestu oraz wcześniejszym opóźnianiem terminu zapoznania się z dokumentacją przetargową zamawiający spowodował przedłużenie postępowania. Nie wykazał też w sposób należyty, jaki interes społeczny lub gospodarczy powoduje w tej sprawie stan wyższej konieczności. Zamawiający wyznaczając termin postępowania na koniec roku powinien przewidzieć czas jego trwania i wcześniej zabezpieczyć stosowne środki finansowe oraz wynegocjować właściwe terminy ich wykorzystania.

Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Prezes U.Z.P. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r. W podstawie prawnej decyzji wskazał art. 104 i art. 105 § 1 k.p.a.

Stwierdził, że z istoty postępowania o zatwierdzenie wyboru trybu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego wynika, iż jego stronami są zamawiający oraz Prezes U.Z.P. Tym samym nie jest możliwe ubieganie się o wydanie decyzji przez podmiot nie będący zamawiającym. Jego zdaniem w przypadku potencjalnego wykonawcy można mówić wyłącznie o interesie faktycznym w uzyskaniu zamówienia.

W jego ocenie o charakterze strony nie może decydować jedynie sama wola i przekonanie osoby zainteresowanej, ponieważ wykazanie istnienia interesu prawnego jest tu obligatoryjne. Musi to być interes konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny.

Reasumując Prezes U.Z.P. stwierdził, że stroną jest osoba, która na podstawie obowiązującego prawa może, czy powinna uzyskać konkretne korzyści lub może być obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem, jednakże po skonkretyzowaniu ich w decyzji przez organ administracji publicznej, działający w granicach jego właściwości i kompetencji. Natomiast zainteresowanie Skarżącego zamówieniem w zakresie budowy sieci kanalizacji sanitarnej nie przesądza o tym, że służy mu przymiot strony w postępowaniu o zatwierdzenie wyboru trybu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na brak podstaw do umorzenia postępowania oraz merytoryczne rozpatrzenie jego wniosku.

Podniósł, że w decyzji jako podlegający rozpoznaniu wskazano jego wniosek rozstrzygnięty już inną decyzją. Stwierdził też, iż przedmiotem niniejszej sprawy nie był, wbrew twierdzeniom Prezesa U.Z.P., wybór trybu postępowania, ponieważ ten nastąpił (przetarg nieograniczony) i w tym zakresie nie zgłoszono zastrzeżeń. Przedmiotem zaskarżonej decyzji był wybór wykonawcy (art. 182 ust. 3 p.z.p.). Faktycznie rozstrzygała ona bowiem przetarg, co uznał również Zespół Arbitrów w wyroku z dnia [...] stycznia 2005 r.

Zdaniem Skarżącego interes prawny oferenta dotyczący decyzji o wyborze oferty jest oczywisty. W przeciwnym razie nie mógłby on skorzystać z przysługujących mu środków ochrony prawnej. Jest to zarazem interes konkretny i aktualny, a nie ewentualny, ponieważ zamawiający nie ma prawa wybrać oferty innej niż ta, która jest obiektywnie właściwa z uwagi na warunki przetargu. Skarżący wskazał art. 66 § 1 k.c. określający skutki złożenia oferty. Faktyczny wybór oferty nie zmienia tego, że oferent który powinien być wybrany ma interes prawny w ustaleniu, że jego oferta powinna być wybrana.

Skarżący ponowił argumentację o naruszeniu zasady równości procesowej stron. Wywiódł stąd, że Prezes U.Z.P. nie ma prawa nadawać lub odmawiać oferentowi przymiotu strony na podstawie swojego przeświadczenia co do tego, czy dana oferta jest właściwą, dopóki kwestia ta nie zostanie ostatecznie rozstrzygnięta. Jego decyzja nie może rozstrzygać bowiem, która oferta jest właściwa, co uczynił on w niniejszej sprawie z nadużyciem prawa. Skarżący podniósł również, że interes prawny oferenta w ustaleniu, czy jego oferta jest właściwą, nie wygasa na skutek zawarcia umowy, jeżeli przed jej zawarciem nie dokonano takiego ustalenia we właściwym trybie (protest, odwołanie, skarga). W takiej sytuacji prawo do zawarcia umowy przekształca się w prawo do uzyskania odszkodowania. Jeżeli natomiast prawo do sądowego (w tym arbitrażowego) ustalenia, czy dokonano wyboru właściwej oferty zostanie zniweczone na podstawie decyzji administracyjnej, to interes prawny także nie wygasa, gdyż oferent ma prawo dochodzić ustalenia, czy doszło do takiego zniweczenia i na tej podstawie domagać się odszkodowania.

Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] Prezes U.Z.P. utrzymał w mocy "decyzję Nr [...] z dnia [...].02.2005 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie umowy..." przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. sprostował pouczenie wskazując, iż służy na nią skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Natomiast postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. sprostował oczywistą pomyłkę poprzez wskazanie, iż utrzymuje ona w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...].

Prezes U.Z.P. wyjaśnił, że strony postępowania o udzielenie zgody na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu zostały określone w ten sam sposób, co w przypadku zatwierdzenia wyboru trybu zamówienia. Zgodnie z art. 182 ust 3 p.z.p. są nimi zamawiający oraz Prezes U.Z.P. Definicję pojęcia zamawiającego ustawodawca zawarł w art. 2 pkt 12 p.z.p. i jest nim osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna zobowiązana do stosowania ustawy. Zdaniem Prezesa U.Z.P. zakresem jego zastosowania objęte są jedynie sytuacje, w których zobowiązanie do stosowania procedur zamówień publicznych wynika z przepisów prawa. Ustawa nie przyznaje więc uczestnikowi postępowania przymiotu strony w postępowaniu o wyrażenie zgody na zawarcie umowy przez prawomocnym rozstrzygnięciem protestu.

W pozostałym zakresie uzasadnienie decyzji jest takie samo jak decyzji z dnia

[...] lutego 2005 r.

Na decyzję powyższą Skarżący złożył skargę. Zarzucił, iż umarzając postępowanie i odmawiając statusu strony, uniemożliwiono mu dochodzenie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2004 i unieważnienia na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 i 5 p.z.p. umowy zawartej przez Gminę K. z wybranym wykonawcą, a w związku z tym ponowne rozpatrzenie jego protestu

i ewentualny wybór jego oferty jako najkorzystniejszej. Jego zdaniem zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, wydane zostały bez podstaw prawnych i z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 28 k.p.a. oraz z naruszeniem art. 35

i 36 k.p.a.

Skarżący wyjaśnił, że z uwagi na przewlekłość postępowania bezprawne działanie Prezesa U.Z.P. uniemożliwiło osiągnięcie wskazanych wyżej celów Zamierza on zatem dochodzić od Prezesa U.Z.P. odszkodowania za szkodę tj. utracony zysk, jaki uzyskałby w przypadku wyboru jego oferty. Na podstawie art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.; dalej – "p.p.s.a.") wniósł o pouczenie co do warunków dochodzenia ww. odszkodowania, tj. czy powinien uzupełnić skargę o wniosek o odszkodowanie w oparciu o art. 161 § 3 k.p.a.

Skarżący przestawił stan faktyczny sprawy, szczegółowo opisując rozstrzygnięcia organów podejmowane w sprawach związanych z przedmiotowym zamówieniem publicznym, a także własne działania zmierzające do ich zakwestionowania. Wyjaśnił też, że Sąd Okręgowy w Ł. wyrokiem z dnia [...] marca 2005 r. oddalił skargę Gminy K. na wyrok Zespołu Arbitrów z dnia [...] stycznia 2005 r.

Ponowił argumentację o możliwości uznania go za stronę postępowania w sprawie o wyrażenie zgody na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu. Za niezasadną uznał opartą na treści art. 182 ust. 3 p.z.p. tezę, że poza zamawiającym i Prezesem U.Z.P. nikt inny nie może być stroną takiego postępowania.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 35 i art. 36 k.p.a. Skarżący podniósł, iż zaskarżoną decyzję wydano po upływie niemal 4 miesięcy od złożenia wniosku, nie podając żadnego uzasadnienia tej zwłoki, a doręczenie mu ją niemalże w 2 tygodnie po jej wydaniu.

Skarżący powtórzył też argumentację zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a dotyczącą naruszeń prawa, do jakich jego zdaniem doszło przy wydaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r.

Złożył też alternatywny wniosek o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zgodności art. 182 ust. 3 p.z.p. z Konstytucją RP, a w szczególności z jej art. 2, art. 10 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1.

W odpowiedzi na skargę Prezes U.Z.P. wniósł o oddalenie skargi.

Ponowił argumentację o braku statusu strony Skarżącego w niniejszej sprawie.

Stwierdził, że art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. wymienioną w nim przesłankę wiąże z kwalifikowanymi naruszeniami prawa. Skarżący, zarzucając niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego nie wykazał, na jakich podstawach oparł swoje zarzuty.

Nie zgodził się z zarzutem dokonania w decyzji osądu w kwestii zastrzeżonej do kompetencji sądu tj, zasadności protestu. Wyrażony w niej pogląd dotyczył zagadnień związanych z przedmiotem protestu. Rokowania co do zasadności środka odwoławczego nie stanowiły, co do zasady, podstawy wydania decyzji w sprawie zgody na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu, ale miały wpływ, jako jedna z okoliczności sprawy, na kierunek dokonywanego rozstrzygnięcia.

Prezes U.Z.P. za bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 28, art. 35 oraz art. 36 k.p.a. Argumentacja związana z określeniem strony w postępowaniu wszczętym wnioskiem o wyrażenie zgody na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu, znajduje zastosowanie także w przypadku wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Natomiast art. 189 k.p.c. nie uzależnia wniesienia powództwa o stwierdzenie nieważności umowy, w tym umowy w sprawie zamówienia publicznego, od zachowania określonego terminu. Istotne jest natomiast wykazanie interesu prawnego przez występującego z takim powództwem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie była prawidłowość decyzji Prezesa U.Z.P., który umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem Skarżącego

o stwierdzenie nieważności decyzji wyrażającej zgodę na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu.

Istota sporu między stronami sprowadza się do odmiennej oceny możliwości uznania Skarżącego za stronę postępowania zakończonego wydaniem decyzji wyrażającej zgodę na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem wniesionego protestu, a w konsekwencji jego legitymacji do złożenia wniosku

o stwierdzenie jej nieważności.

Skarżący prawo swoje do uznania go za stronę wywodził z faktu złożenia protestu w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, z którym decyzja ta była związana. Natomiast w ocenie Prezesa U.Z.P. Skarżący nie posiadał interesu prawnego, który pozwalałby uznać go za stronę postępowania, a przypisać mu można co najwyżej interes faktyczny w uzyskaniu rozstrzygnięcia.

Stan faktyczny sprawy nie jest między stronami sporny. Skarżący, którego oferta nie została wybrana, złożył protest w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego przez Gminę K.. Zamawiający odrzucił protest, uzasadniając to uchybieniem terminu do jego wniesienia. Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2005 r. Zespół Arbitrów uwzględnił odwołanie Skarżącego. Uznał, że jego protest złożony został we właściwej formie i czasie, a zasadność odwołania powinna wywołać skutek w postaci nakazania zamawiającemu dokonania merytorycznej oceny złożonego protestu. Zespół Arbitrów uwzględnił jednakże fakt, że na mocy decyzji Prezesa U.Z.P. postępowanie

o udzielenie zamówienia zakończone zostało wskutek zawarcia umowy z jednym

z wykonawców. Podnosząc brak unormowań co do sposobu postępowania w stanie faktycznym, jaki wystąpił w rozpatrywanej przezeń sprawie, Zespół Arbitrów uznał,

iż zasadnym będzie uwzględnienie odwołania bez nakazania wykonania jakichkolwiek dalszych czynności. Powołał się przy tym na tym art. 191 ust. 2 p.z.p., przyznający mu prawo, a nie obowiązek nakazania dokonania lub powtórzenia czynności zamawiającego lub jej unieważnienia.

Z powyższego wynika jednoznacznie, że decyzja Prezesa U.Z.P. wyrażająca zgodę na zawarcie przez Gminę K. umowy z wybranym wykonawcą przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu Skarżącego miała bezpośredni wpływ na treść wyroku Zespołu Arbitrów. Aczkolwiek odwołanie uznane zostało za zasadne, Skarżący nie uzyskał rozstrzygnięcia umożliwiającego merytoryczne rozpatrzenie przez zamawiającego prawidłowo złożonego przezeń protestu.

W ocenie Sądu jest to okoliczność istotna z punktu widzenia oceny możliwości uznania Skarżącego, bez wątpienia uczestnika postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, za stronę postępowania prowadzonego przez Prezesa U.Z.P. na wniosek zamawiającego – Gminy K..

Zdaniem Prezesa U.Z.P. stroną takiego postępowania jest wyłącznie zamawiający i Prezes U.Z.P. Pogląd ten Sąd uznał za błędny, o czym mowa niżej.

W tym miejscu wskazać jedynie należy, że organ przed którym toczy się postępowanie nie jest stroną tego postępowania. W ramach posiadanych kompetencji, w sposób władczy, rozstrzyga on indywidualną sprawę, wydając decyzję administracyjną.

Decyzja, o której stwierdzenie nieważności wnosił Skarżący, wydana została na podstawie art. 182 ust. 3 p.z.p. W przepisie tym przewidziano wyjątek od wynikającej z art. 182 ust. 1 p.z.p. zasady oczekiwania z zawarciem umowy do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia protestu. Zgodnie bowiem z tym przepisem Prezes U.Z.P., na wniosek zamawiającego, może wyrazić zgodę na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu, jeżeli ze względów społecznych lub gospodarczych zachodzi pilna potrzeba udzielenia zamówienia, której wcześniej nie można było przewidzieć, a nie wynikła ona z winy zamawiającego.

W ocenie Sądu z przedstawionych wyżej unormowań wynika, że postępowanie prowadzone przez Prezesa U.Z.P. w przedmiocie zgody na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu nie może być traktowane jako odrębne od postępowania w przedmiocie samego zamówienia publicznego. Aczkolwiek to ostatnie postępowanie prowadzone jest przez zamawiającego, to prawo zamówień publicznych przyznaje Prezesowi U.Z.P. uprawnienia, których rezultatem jest wpływ na to postępowanie. Dotyczy to między innymi możliwości zatwierdzania wyboru trybu zamówienia, wyrażania zgody na odstąpienie od żądania wniesienia zabezpieczenia i właśnie wyrażenia zgody na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu. Okoliczność tę należało uznać za istotną dla oceny, czy uczestnik postępowania o udzielenie zamówienia (wykonawca) może być uznany za stronę postępowania prowadzonego przez Prezesa U.Z.P. na wniosek zamawiającego.

Zgodnie z art. 152 ust. 1 p.z.p. Prezes U.Z.P. jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach zamówień publicznych. Prowadzi on postępowanie w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art. 1 pkt 1 k.p.a.).

Status określonego podmiotu, jako strony postępowania prowadzonego przez Prezesa U.Z.P. należy zatem oceniać w oparciu o art. 28 k.p.a. Przepis ten stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że o uznaniu danego podmiotu za stronę rozstrzyga przepis prawa materialnego (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2002 r. sygn.akt I SA 3153/01, LEX nr 81712). Przepis taki, będący podstawą interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a. stwarza określonemu podmiotowi możliwość uczestniczenia w postępowaniu

w charakterze strony.

Gmina K., której jako zamawiającemu służyło prawo wnioskowania

o wyrażenie zgody za zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu, była stroną postępowania zainicjowanego jej wnioskiem. Jej interes prawny wynika

z art. 182 ust. 3 p.z.p. Natomiast pozycję Skarżącego należało ocenić poprzez wpływ podjętej w tym postępowaniu decyzji na jego prawa i obowiązki wynikające

z przepisów prawa zamówień publicznych. Jego interes prawny wyrażał się nie

w uzyskaniu rozstrzygnięcia, o którym mowa w ww. przepisie, a w ochronie - poprzez możliwość zaskarżenia tego rozstrzygnięcia – przysługującego mu prawa do kwestionowania wyników postępowania o zamówienie publiczne.

Przedmiotowa decyzja miała więc bezpośredni i realny wpływ na prawa Skarżącego zagwarantowane mu przepisami prawa zamówień publicznych jako uczestnikowi postępowania o zamówienie publiczne. Jakkolwiek skorzystał on bowiem z możliwości złożenia protestu, a następnie skutecznie odwołał się od niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia zamawiającego, to właśnie podjęcie przez Prezesa U.Z.P. tej decyzji działania jego uczyniło bezprzedmiotowymi. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, czy ich ostatecznym rezultatem byłby, czy też nie wybór oferty Skarżącego.

Zdaniem Sądu w świetle powyższego Skarżącego należało uznać za stronę,

w rozumieniu art. 28 k.p.a., postępowania w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie przez Gminę K. umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem jego protestu. Mógł on w związku z tym domagać się stwierdzenia nieważności decyzji, jaka zapadła w tym postępowaniu.

Prezes U.Z.P. oceniając możliwość uznania Skarżącego za stronę postępowania skoncentrował się w gruncie rzeczy na jednej tylko z przesłanek wymienionych w art. 28 k.p.a., a mianowicie na tym, komu przysługuje prawo wystąpienia z wnioskiem

o wszczęcie tego postępowania. Błędnie natomiast przyjął, że Skarżący może mieć

w tej sprawie co najwyżej interes faktyczny, pomijając to, że decyzja ta w rezultacie dotyczyła jego praw zagwarantowanych w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.

Wskazać przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2005 r. sygn.akt II GSK 135/05 (niepublikowany) zajął stanowisko analogiczne do zaprezentowanego przez Sąd w niniejszym wyroku. Aczkolwiek wyrok ten podjęty został na tle przepisów ustawy z dnia z dnia 10 czerwca 1994 r.

o zamówieniach publicznych (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 664 ze zm.), jednakże wobec w istocie takiego samego ukształtowania w obu ustawach kwestii zgody na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu i jej wpływu na skutki tego protestu dla pomiotu, który go złożył, to uzasadnione było odwołanie się do niego w niniejszej sprawie. Sąd ten podkreślił również, że przepisy pozwalające na wyrażenie zgody na zawarcie umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu - jako wyjątkowe, podważające istotę postępowania konkurencyjnego w sprawie zamówienia publicznego powinny być interpretowane ściśle z zachowaniem maksymalnej ochrony konkurencji, a przede wszystkim gwarantować stronom realną ochronę sądową zarówno przed błędami zamawiającego, jak i organu podejmującego decyzję o wyrażeniu takiej zgody.

W świetle powyższego uznać należało, że Prezes U.Z.P. stwierdzając brak legitymacji Skarżącego do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej na podstawie art. 182 ust. 3 p.z.p. dokonał niewłaściwej interpretacji tego przepisu, zawężając podmiotowy zakres jego zastosowania.

Zdaniem Sądu Prezes U.Z.P. w sprawie niniejszej naruszył art. 182 ust. 3 p.z.p. w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy oraz art. 28 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na ten wynik. Naruszenie to miało miejsce przy wydaniu przez niego decyzji w pierwszej instancji. Utrzymanie w mocy wadliwej decyzji naruszało natomiast w takim samym stopniu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Tego bowiem rodzaju rozstrzygnięcie podjęte być może tylko w stosunku do decyzji prawidłowych.

Sąd nie podziela natomiast poglądu Skarżącego, że naruszenie art. 28 k.p.a. do jakiego doszło przy wydaniu zaskarżonych decyzji miało charakter rażący, a zatem skutkujący stwierdzeniem ich nieważności.

Nie jest zasadny w odniesieniu do decyzji pierwszoinstancyjnej zarzut wydania jej z naruszeniem art. 35 (określającego terminy załatwiania spraw) i art. 36 k.p.a., nakładającego na organ obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Skarżący złożył [...] stycznia 2005 r., a decyzję w sprawie wydano [...] lutego 2005 r. Natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wpłynął [...] lutego 2005 r., a decyzję wydano [...] maja 2005 r., a zatem z uchybieniem miesięcznego terminu przewidzianego w art. 35 § 3 k.p.a. Prezes U.Z.P. nie zastosował się tu do obowiązku wynikającego z art. 36 k.p.a. Jednakże w ocenie Sądu opisane naruszenie przepisów postępowania nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że swoje stanowisko w sprawie, sprowadzające się do zakwestionowania legitymacji Skarżącego do wystąpienia

z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, Prezes U.Z.P. wyraził poprzez niewłaściwe rozstrzygnięcie.

Jeżeli w ocenie organu wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji złożył podmiot nie będący stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., to na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. wydaje on decyzję o odmowie wszczęcia postępowania (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 września 1999 r. sygn.akt IV SA 1400/97, LEX nr 47895; z dnia 8 lipca 1999 sygn.akt IV SA 2152/97, LEX nr 47902). Nie może on natomiast z tego powodu umorzyć postępowania w oparciu o art. 105 k.p.a.

W sytuacji, gdy Prezes U.Z.P. w ogóle nie badał istnienia wskazanych przez Skarżącego przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r., Sąd nie ma żadnych podstaw do wyrażenia własnej oceny w tym względzie. Stanowiłaby ona niedopuszczalny przesąd, co do okoliczności, których nie ocenił organ. Wyrażenie takiego stanowiska możliwe byłoby tylko w przypadku wydania decyzji zawierającej merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, w której organ ocenia istnienie przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Sprawę wszczętą wnioskiem Skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezes U.Z.P. załatwi z uwzględnieniem statusu Skarżącego jako strony postępowania, a także znanej Sądowi z urzędu okoliczności, że wyrokiem z dnia 25 stycznia 2006 r., w sprawie o sygn.akt III SA/Wa 2280/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji rozstrzygających wniosek Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją, której stwierdzenia nieważności domagał się w niniejszej sprawie.

Ponieważ zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] lutego 2005 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Zakres w jakim uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu określono w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz Skarżącego koszty postępowania sądowego w kwocie obejmującej uiszczony przez niego wpis.