Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 771/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2016-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 4 ust. 2 pkt 1; par. 38 ust. 8 i ust. 9
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi E. G. E. P. Spółka z o.o. Spółka Komandytowa w B. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2014 oddala skargę.


UZASADNIENIE

E. Gospodarstwo E. spółka z o.o. spółka komandytowa w B. (dalej także jako Spółka) złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w B. kontynuacyjny wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, w którym zadeklarowała pakiet 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariant 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 710,96 ha.

W dniu [...] kwietnia 2014 r. Spółka złożyła zmianę do wniosku oraz wycofanie części wniosku, gdzie wycofano z płatności działkę rolną JAIX położoną

na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] o powierzchni 0,54 ha, działkę rolną JAX położoną na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] o powierzchni 0,51 ha i działkę rolną JGXX położoną na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 1,26 ha,

w związku z czym powierzchnia wariantu 5.1 zmniejszyła się do 708,65 ha.

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał Spółce płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na 2014 r.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, Dyrektor P. Oddziału ARiMR

w Ł. decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w wyniku kontroli administracyjnej stwierdzono zawyżenie powierzchni uprawnionej

do płatności łącznie o 0,18 ha, co stanowi 0,02 % powierzchni stwierdzonej

w wariancie 5.1.

Organ odwoławczy podkreślił, że Spółka podjęła zobowiązanie rolnośrodowiskowe w 2011 r. w ramach pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarze Natura 2000 na powierzchni 749,68 ha i zobowiązała się na mocy § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013,

do zachowania występujących w gospodarnie rolnym i określonych

w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych. W 2012 r. powierzchnia realizacji zobowiązania uległa zmniejszeniu w pakiecie 5 do pow. 726,00 ha, w 2013 r. uległa zmniejszeniu do powierzchni 710.96 ha, zaś w roku 2014 – do powierzchni 708,65 ha. Ze zgromadzonych dokumentów wynika,

że w 2014 r. Spółka nie zachowała w gospodarstwie rolnym powierzchni trwałych użytków zielonych i wszystkich elementów krajobrazu tworzących ostoje dzikiej przyrody na obszarze 2,31 ha, co potwierdza złożone w dniu [...] września 2014 r. wycofanie części wniosku.

W związku z naruszeniem § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U.

z 2013 r. poz. 361 ze zm. - dalej: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe"), zastosowano § 38 ust. 6 tego rozporządzenia, zgodnie z którym, jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych

w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej

o 20 % w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie.

Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania

§ 38 ust. 9 ww. rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., gdyż ustalono,

że Spółka otrzymała płatność rolnośrodowiskową na realizację pakietu 5, wariant 5.1 w odniesieniu do obszaru 2,31 ha, na którym występowały trwałe użytki zielone.

Organ wyjaśnił też, że zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego rolnik nie ma dowolności w modyfikacji podjętego zobowiązania, a dopuszczalne przypadki zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego w czasie jego trwania są jednoznacznie sprecyzowane w § 6 ust. 1 rozporządzenia. Organ przypomniał, że składając wniosek na 2011 rok Spółka zobowiązała się do realizacji 5-letniego programu rolnośrodowiskowego

i oświadczyła, że jest świadoma konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego.

W ocenie Dyrektora Oddziału ARiMR w sprawie nie ma również zastosowania art. 44 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)

nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Przepis ten dotyczy przypadków zmniejszenia zobowiązania o nie więcej niż 10 % względem obszaru objętego zobowiązaniem, jeżeli w trakcie trwania zobowiązania beneficjent przekaże całość lub część swojego gospodarstwa. W przedmiotowej sprawie brak jest dokumentów przeniesienia posiadania.

Zdaniem organu, zmniejszenie obszaru realizacji zobowiązania w ramach pakietu 5 o powierzchnię 2,31 ha, czyli o więcej niż 2 ha po dniu 15 marca 2012 r., wyklucza również zastosowanie § 39 ust. 4 cyt. rozporządzenia.

Organ odwoławczy wyraził ponadto pogląd, że w związku z tym, że sankcje dotyczące niezachowania występujących w gospodarstwie rolnym i określonych

w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych wynikają

z przepisów prawa krajowego - § 38 ust. 8 ww. rozporządzenia rolnośrodowiskowego - dlatego też nie ma zastosowania w sprawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE)

nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.).

Jednocześnie jednak Dyrektor Oddziału ARiMR rozważył zastosowanie przepisu §45 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, który stanowi o sile wyższej i okolicznościach nadzwyczajnych. Zdaniem organu przepis ten nie znajduje zastosowania w sprawie, gdyż w aktach sprawy nie znajdują się dokumenty potwierdzające wystąpienie w gospodarstwie przypadków siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych.

Odnosząc się do dołączonego do odwołania pisma Ministerstwa Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 26 października 2012 r. znak PBrś-053-42-4/12, w którym zawarto stwierdzenie, że zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej o 20 %

ma miejsce jedynie w przypadku zniszczenia trwałego użytku zielonego, organ podkreślił, że stanowisko to pozostaje w wyraźnej sprzeczności z literalnym brzmieniem przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w tym § 38 ust. 8 i 9 oraz § 39 ust. 2 pkt 2.

Reasumując, organ odwoławczy uznał, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i unijnego.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się Spółka. Działający w jej imieniu pełnomocnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku, zaskarżając decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR w części dotyczącej pomniejszenia płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 wraz z sankcjami,

zarzucając naruszenie:

1) art. 7 kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia

7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - poprzez niezałatwienie wniosku po myśli strony, na skutek zinterpretowania wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do ustalenia stanu faktycznego, skutkujące wydaniem błędnej decyzji poprzez brak uwzględnienia zaistnienia wyjątkowych okoliczności, skutkujących zmniejszeniem powierzchni trwałych użytków zielonych w gospodarstwie w konsekwencji niezawinionej utraty władztwa nad częścią gruntów, z jednoczesnym zachowaniem trwałych użytków zielonych, co do zasady, mimo że do czasu składania wniosków

o płatność rolnośrodowiskową na rok 2012 tj. w latach poprzedzających obowiązywała jednolita wykładnia wskazująca, iż w takich przypadkach ARiMR nie stosuje sankcji;

2) art. 9 kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 w/w ustawy, poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania strony

o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ

na ustalenie zakresu ich praw i obowiązków będących przedmiotem niniejszego postępowania, poprzez brak poinformowania przez ARiMR wnioskodawcy, iż interpretacja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi PBrś-053-42-4/12 w sprawie przypadków odstąpienia od stosowania sankcji wynikających z § 27 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 26 lutego 2009 r., a obecnie § 38 ust. 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., nie wiąże ARiMR, mimo

że została sporządzona przez organ będący twórcą rozporządzenia wykonawczego;

3) art. 8 kpa w zw. z art. 11 kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy, poprzez wprowadzenie w błąd wnioskodawcy i stosowanie odmiennej wykładni § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego niż to wynika z interpretacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, mimo że została sporządzona przez organ będący twórcą rozporządzenia wykonawczego;

4) art. 8 kpa w zw. z art. 11 kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy, poprzez naruszanie zasady równości i wydanie rozstrzygnięcia odmiennego od treści decyzji podjętych wcześniej, a dotyczącej analogicznej sytuacji faktycznej

i prawnej;

5) art. 80 kpa poprzez niezastosowanie się przez organy obu instancji

do interpretacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi;

6) art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, poprzez jego niezastosowanie i tym samym niesłuszne zastosowanie względem skarżącego obniżki płatności, w sytuacji gdy Spółka nie ponosi odpowiedzialności za rzekomo popełnione nieprawidłowości, ponieważ przy sporządzaniu stosownego wniosku opierała się na interpretacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi PBrś-053-42-4/12 oraz wskazała na zaistnienie wyjątkowych okoliczności, skutkujących zmniejszeniem powierzchni trwałych użytków zielonych w gospodarstwie w konsekwencji niezawinionej utraty władztwa nad częścią gruntów, z jednoczesnym zachowaniem trwałych użytków zielonych, co do zasady;

7) § 38 ust. 8 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., poprzez jego niewłaściwą interpretację oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej i wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, sprzeczną

z doświadczeniem życiowym i zasadami logicznego rozumowania

Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji w części dotyczącej pomniejszenia płatności na rok 2014 wraz z sankcjami oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Kwestią sporną w sprawie jest zmniejszenie skarżącej Spółce płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014.

Warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na realizację programu rolnośrodowiskowego reguluje rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2013 r.,

poz. 361 ze zm.), dalej: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe".

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE)

nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z poźn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie

z planem działalności rolnośrodowiskowej.

Stosownie do z § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe zachowuje występujących

w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone, w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE)

nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 1), zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody.

Według § 6 ust. 1 pkt 1-6 i 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany,

w szczególności gdy zmiana ta polega na: (1) zwiększeniu obszaru gruntów rolnych, na których to zobowiązanie jest realizowane w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, lub zmniejszeniu tego obszaru, jeżeli mimo tego zmniejszenia zobowiązaniem tym będzie objęty obszar gruntów rolnych zadeklarowanych

we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia 73/2009; (1a) jednorazowym zmniejszeniu w drugim roku realizacji tego zobowiązania obszaru gruntów, na których to zobowiązanie jest realizowane, do powierzchni równej powierzchni, do której została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa

w ramach poszczególnych wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 6 lub 8; (2) jednorazowym zwiększeniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania obszaru gruntów, na których to zobowiązanie jest realizowane

w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5 lub 6; (3) jednorazowym dodaniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania poszczególnych wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5, 6 lub 7; (4) zmianie:

(a) miejsca uprawy roślin w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, lub miejsca uprawy truskawki lub poziomki, lub maliny w ramach wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, bez względu na zmianę miejsca realizacji wariantu, z tym że taka zmiana w przypadku rośliny dwuletniej określonej w ust. la załącznika nr 4 do rozporządzenia jest dopuszczalna po upływie dwóch lat uprawy tej rośliny, lub (b) rośliny uprawnej w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 lub truskawki, lub poziomki, lub maliny uprawianych w ramach wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 na inną roślinę, która może być uprawiana w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4

ust. 1 pkt 2, lub truskawkę, lub poziomkę, lub malinę, które mogą być uprawiane

w ramach wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, bez względu na zmianę realizowanego wariantu na inny z wymienionych wariantów, z tym że taka zmiana w przypadku rośliny dwuletniej określonej w ust. 1a załącznika nr 4 do rozporządzenia jest dopuszczalna po upływie dwóch lat uprawy tej rośliny, lub (c) wielkość obszaru, na którym jest uprawiana dana roślina w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 lub truskawka, lub poziomka, lub malina w ramach wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 - jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku

o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, a całkowity obszar, na którym są realizowane wymienione warianty nie ulegnie zmianie; (5) zmianie miejsca uprawy roślin lub zmianie uprawianej rośliny w ramach wariantu pierwszego, drugiego lub trzeciego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6, jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i bez względu na zmianę wielkości obszaru, na którym

to zobowiązanie jest realizowane; (5a) zmianie: (a) miejsca uprawy roślin w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8, bez względu na zmianę miejsca realizacji wariantu w ramach tego pakietu, lub (b) rośliny uprawianej w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 na inną roślinę, która może być uprawiana

w ramach tego pakietu, bez względu na zmianę realizowanego wariantu na inny wariant tego pakietu, lub (c) wielkości obszaru, na którym jest uprawiana dana roślina w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 - jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej; (6) zwiększeniu liczby zwierząt danej rasy lokalnej objętych tym zobowiązaniem w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 lub zmniejszeniu liczby tych zwierząt, jeżeli mimo tego zmniejszenia liczba tych zwierząt nie będzie niższa niż liczba zwierząt danej rasy, do których została przyznana:

(a) pierwsza płatność rolnośrodowiskowa lub (b) płatność rolnośrodowiskowa

za 2011 r. - w przypadku gdy zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach tego pakietu zostało podjęte przed dniem 15 marca 2011 r.; (7) uchylony; (8) zmianie wariantu pierwszego lub drugiego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 realizowanych na gruntach rolnych, na których jest uprawiana mieszanka wieloletnia traw albo mieszanka wieloletnia traw z motylkowatymi drobnonasiennymi, na wariant trzeci lub czwarty tego pakietu, jeżeli grunty rolne, na których są uprawiane

te mieszanki stały się trwałymi użytkami zielonymi; (9) uchylony.

W kontrolowanej sprawie ustalono, że skarżąca Spółka składając wniosek

o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 zobowiązała się do realizacji zobowiązań podjętych we wniosku z dnia [...] maja 2011 r. przez okres 5 lat od dnia podjęcia zobowiązania, czyli od dnia [...] marca 2011 r. do [...] marca 2016 r. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r.

i wynika z przepisu § 2 ust. 1 pkt 2, pkt 3 i § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata

2007 - 2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm.).

Ponadto podejmując zobowiązanie rolnośrodowiskowe w roku 2011 w ramach pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych

na obszarach Natura 2000 na powierzchni 749,68 ha, skarżąca Spółka zobowiązała się na mocy § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., między innymi do zachowania występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych. W roku 2012 powierzchnia realizacji zobowiązania w pakiecie

5 zmniejszyła się do powierzchni 726 ha, a w 2013 do powierzchni 710,96 ha.

W roku 2014 powierzchnia realizacji zobowiązania uległa zmniejszeniu

w pakiecie 5 do powierzchni 708,65 ha. Skarżąca Spółka nie zachowała

w gospodarstwie rolnym powierzchni trwałych użytków zielonych i wszystkich elementów krajobrazu tworzących ostoje dzikiej przyrody na obszarze 2,31 ha,

co potwierdza złożone wycofania części wniosku.

W konsekwencji, ze względu na naruszenie § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, organy prawidłowo zastosowały § 38 ust. 8 ww. rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek

z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20 %

w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie.

Za niezasadny należy uznać zarzut błędnej wykładni § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez przyjęcie, że przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy nie dokonano zmiany faktycznego przeznaczenia gruntów wycofanych z płatności.

Niewątpliwie w świetle § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz powołanego w jego treści § 4 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia niezachowanie trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo – w rozumieniu § 38 ust. 8 – jest naruszeniem obowiązku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. W myśl § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jednym z warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest realizowanie 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, o którym mowa

w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 – obejmującego wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej.

Ustalając, co należy rozumieć poprzez "niezachowanie", o którym mowa

w § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego należy uwzględnić treść § 38

ust. 9 ww. rozporządzenia. Stanowi on, że przepisu ust. 8 nie stosuje się

w przypadku, gdy rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących

w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo w wyniku przeniesienia, w drodze umowy sprzedaży, darowizny lub innej umowy posiadania gruntów rolnych, na których występują takie użytki lub elementy krajobrazu, lub utraty posiadania takich gruntów, a grunty nie są objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym.

Prawodawca wskazał zatem na "niezachowanie" trwałych użytków zielonych

i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo w wyniku przeniesienia lub utraty posiadania gruntów. Skoro tak, przyjąć trzeba, że przeniesienie (w sposób określony przepisem) lub utrata posiadania gruntów – na których występują użytki zielone lub opisane elementy krajobrazu nieużytkowane rolniczo – jest rodzajem niezachowania trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo.

W konsekwencji – co do zasady – tego rodzaju niezachowanie trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo skutkować winno zmniejszeniem płatności na zasadach określonych § 38 ust. 8. Wskutek bowiem tego rodzaju "niezachowania" trwałych użytków zielonych rolnik także nie realizuje podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Stanowisko to zostało przedstawione m.in. w wyrokach NSA z: 26 maja 2015 r., II GSK 646/14; 26 maja 2015 r. II GSK 2918/14; 2 października 2015 r., II GSK 1998/14. Należy nadmienić, iż orzeczenie NSA o sygn.. II GSK 2918/14 dotyczy działalności tej samej spółki za rok 2013. Uwzględniając przedstawioną tam argumentację tut. Sąd postanowił odstąpić od poglądu prezentowanego

we wcześniejszych orzeczeniach.

Z tych względów nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej Spółki,

że pojęcie "niezachowanie", o którym mowa w § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego dotyczy wyłącznie przypadku zmiany przeznaczenia gruntów zajętych na trwałe użytki zielone i elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo.

Przywołany § 38 ust. 9 rozporządzenia rolnośrodowiskowego stanowi,

że przepisu ust. 8 nie stosuje się w przypadku, gdy grunty – na których nie spełniono wymogu zachowania trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo - nie są objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym.

W niniejszej sprawie stwierdzono, że skarżąca Spółka w latach 2012 - 2013 otrzymała płatność rolnośrodowiskowa za realizację pakietu 5, wariant 5.1

w odniesieniu do obszaru 4,34 ha (działek, które zostały wycofane), dlatego też przepis § 38 ust. 9 nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji przywoływane przez skarżącą Spółkę pismo Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 października 2012 r., w którym stwierdzono, że zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej o 20 % ma miejsce jedynie w przypadku zniszczenia trwałego użytku zielonego. Wskazane pismo jest jedynie odpowiedzią na zapytanie Stowarzyszenia AKROS i niewątpliwie nie ma charakteru wiążącego. W związku z tym organy nie miały obowiązku stosowania się do przedstawionego tam stanowiska. Na organach nie ciążył też obowiązek informowania wnioskodawcy, jaki charakter ma ww. stanowisko. Kwestie dotyczące oceny zachowania przez rolnika trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo regulują przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego i na podstawie tych przepisów podjęto skarżone rozstrzygnięcie. Uwzględnienia skargi nie uzasadniają również wskazywane przez skarżącą Spółkę przypadki, w których organy miały zastosować odmienną wykładnię spornych regulacji. Jak wskazano powyżej skarżone rozstrzygnięcie opiera się

na prawidłowej interpretacji § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Należy zgodzić się z organem, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Art. 73 ww. rozporządzenia ma zatem zastosowanie

do obniżek i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II cytowanego rozporządzenia. Zgodnie z Tytułem IV - Podstawa obliczania pomocy, obniżek płatności i wykluczeń z płatności, rozdział I odnosi się do niezgłoszonych obszarów, zaś rozdział II do ustaleń w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności. W związku

z tym, że nałożone w sprawie sankcje dotyczące nie zachowania występujących

w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych wynikają z przepisów prawa krajowego - § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, art. 73 nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. W postępowaniu w sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, według art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j.: Dz. U. z 2013 r.,

poz. 173), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych

w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ust. 2 art. 21 stanowi między innymi, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: (1) stoi na straży praworządności; (2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie do ust. 3 art. 21 ww. ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z przedstawionych regulacji wynika, że w postępowaniu dotyczącym płatności rolnośrodowiskowej obowiązek organu został ograniczony do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń

i uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. To na ubiegającym się

o pomoc w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" spoczywa ciężar udowodnienia, że nie zachowanie trwałych użytków zielonych, które występowały

w gospodarstwie rolnym i określone były w planie działalności rolnośrodowiskowej nie winno skutkować zastosowaniem sankcji z § 38 ust. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W przypadku pakietów, w których przyznaje się płatność

do gruntów użytkowanych jako trwałe użytki zielone, tak jak miało to miejsce

w przypadku pakietu 5, sam fakt zmniejszenia powierzchni trwałych użytków zielonych należy uznać za równoznaczny z nie wypełnieniem wymogu § 4 ust. 2

pkt 1, czyli nie zachowaniem, skutkującym obowiązkiem nałożenia przez organ stosownej sankcji.

Trzeba też zauważyć, iż zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, organ przed którym toczy się postępowanie udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Skarżąca Spółka żądania takiego nie złożyła.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia

2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.