Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 33/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 2, art. 18 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 22 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch, Sędzia WSA del. do NSA Jolanta Rudnicka (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Gminy i Miasta W. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Gminy i Miasta W. a Burmistrzem Miasta i Gminy S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. D. z dnia [...] grudnia 2010 r. o przyznanie pomocy finansowej na rozbiórkę i odbudowę domu mieszkalnego, położonego w miejscowości S., uszkodzonego w wyniku powodzi postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić Burmistrzowi Gminy i Miasta W. kwotę 100 (sto) złotych ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] marca 2011 r. Burmistrz Gminy i Miasta W. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, który zaistniał pomiędzy organem wnioskującym a Burmistrzem Miasta i Gminy S. w sprawie o przyznanie zasiłku celowego w wysokości [...] zł. na rozbiórkę i odbudowę budynku mieszkalnego zniszczonego w czasie powodzi w maju i w czerwcu 2010 r.

W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] przekazał według właściwości Burmistrzowi Gminy i Miasta W. wniosek J. D. o przyznanie pomocy finansowej na rozbiórkę i odbudowę budynku mieszkalnego położonego w miejscowości S. [...] w gminie S. zniszczonego w wyniku powodzi, która nastąpiła w maju i w czerwcu 2010 r. Jako podstawę prawną przekazania wniosku wskazano art. 101 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i wywodzono, że skoro J. D. wnioskujący o przyznanie zasiłku celowego zamieszkuje w miejscowości C. w gminie W., to właściwa do rozpoznania wniosku jest gmina miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

Na powyższe postanowienie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie wniósł J. D., podnosząc że wniosek powinien rozpoznać Burmistrz Miasta i Gminy S., jako organ właściwy według miejsca położenia nieruchomości ( art.21 §1 pkt 3 k.p.a.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, wskazując, że właściwym miejscowo do rozpoznania wniosku jest zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy, tj. Burmistrz Gminy i Miasta W.

We wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość wnioskodawca prezentuje stanowisko, że ustalając właściwość miejscową organu do rozpoznania wniosku o zasiłek celowy, zarówno Burmistrz Miasta i Gminy S., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie nie wzięły pod uwagę treści art. 14 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 21 § 1 pkt 1 k.p.a., które mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Z treści powołanych przepisów wynika, że sprawa zasiłku celowego na naprawienie szkody (zniszczenie nieruchomości) w wyniku niekorzystnych działań atmosferycznych, jako dotycząca konkretnej nieruchomości, winna być rozpoznana przez organ właściwy według miejsca położenia nieruchomości. W ocenie wnioskodawcy właściwym miejscowo do rozpoznania sprawy zasiłku celowego na odbudowę budynku mieszkalnego uszkodzonego w wyniku powodzi jest organ gminy na obszarze której położona jest przedmiotowa nieruchomość. Burmistrz Gminy i Miasta W. podniósł, że nie ma możliwości oceny wniosku o przyznanie zasiłku celowego, ponieważ zniszczony dom położony był na terenie gminy S. Ponadto Gmina W. nie została dotknięta powodzią, co z uwagi na procedury pozyskiwania środków z budżetu państwa dla gmin zakwalifikowanych przez rząd do obszarów dotkniętych powodzią, uniemożliwia uzyskanie środków na ten cel.

W odpowiedzi na wniosek Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działający z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy S. podtrzymał stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2010 r. dotyczące ustalenia organu właściwego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto podał, że w budynku mieszkalnym po adresem S. [...] zamieszkuje tylko wuj wnioskodawcy S. R., który posiada prawo dożywotniego mieszkania w tym domu. J. D. jest natomiast współwłaścicielem zniszczonego budynku, jednak jak wynika z akt sprawy, jego miejscem zamieszkania nie jest miejscowość S., lecz C. – miejscowość położona w gminie W. Powołując się na wytyczne Wojewody Małopolskiego określające krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania zasiłku na przedmiotowy cel, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wskazał, że o dotację z budżetu państwa w ramach zasiłku do [...] zł gmina może się ubiegać, jeżeli właściciel budynku prowadził gospodarstwo domowe w dniu zdarzenia w zniszczonym przez powódź domu. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, ponieważ J. D. nigdy nie zamieszkiwał pod adresem S. [...]. W związku z powyższym GOPS w S. nie ma możliwości wypłaty wnioskowanego zasiłku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jednocześnie, zgodnie z art.15§1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzyga spory, o których mowa w wymienionym wyżej przepisie.

Odrębne unormowania w tym zakresie zostały zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 22 § 1 k.p.a. spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem przypadków określonych w pkt 2-4 wyżej wymienionego przepisu rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia. Dopiero w razie braku takiego organu, właściwym do rozpoznania sporu jest sąd administracyjny. Jeżeli natomiast spór o właściwość powstał między organami jednostek samorządu terytorialnego w różnych województwach w sprawach należących do zadań z zakresu administracji rządowej, to rozstrzyga go minister właściwy do spraw administracji publicznej(art.22§1pkt4 k.p.a.).Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie.

W sporze o właściwość do rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku celowego pozostają Burmistrz Gminy i Miasta W. oraz Burmistrz Miasta i Gminy S.

Z załącznika do obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2010 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw (M.P. Nr 48, poz. 654) wynika, że gmina W. wchodzi w skład województwa dolnośląskiego, zaś gmina S. leży na obszarze województwa małopolskiego. W sporze pozostają zatem organy gmin położonych na terenie dwóch różnych województw.

Wniosek J. D. dotyczy przyznania zasiłku celowego na rozbiórkę i odbudowę budynku mieszkalnego, który uległ zniszczeniu w związku z powodzią w maju i czerwcu 2010 r. a zatem podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.). Zgodnie z art. 40 ust. 2 wymienionej ustawy zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Ustawa o pomocy społecznej wymienia w art.17 ust.1 i 2 zadania gminy z zakresu pomocy społecznej, określając je jako zadania własne gminy, zaś w art.18 ten rodzaj świadczeń z pomocy społecznej, które ustawodawca zakwalifikował do zadań zleconych gminy z zakresu administracji rządowej. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną.

Mając zatem na uwadze, że gminy, których organy pozostają w sporze wchodzą w skład różnych województw oraz że sprawa, której przedmiotowy spór dotyczy należy do zadań gminy z zakresu administracji rządowej, stwierdzić należy, iż właściwym do rozstrzygnięcia sporu jest - zgodnie z treścią art. 22 § 1 pkt 4 k.p.a - minister właściwy do spraw administracji publicznej. Obecnie organem właściwym do spraw administracji publicznej jest, na podstawie ustawy z 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (t.j. Dz. U. z 2007 r., Nr 65, poz. 437 ze zm.), Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Z tych powodów w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu.

W związku z powyższym wniosek Burmistrza Gminy i Miasta W. skierowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 i art. 15§2 p.p.s.a.

Stosownie do art.232 §1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. Skoro zatem, w niniejszej sprawie wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość podlegał odrzuceniu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.232 §1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 15§2 i art. 64§3 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 2 sentencji postanowienia.