Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 102/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1-2, art. 122, art. 187 par. 1, art. 188, art. 191, art. 197 par. 1, art. 199
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 10, art. 11
journal: Dz.U. 2012 poz 1112
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant: st. asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. oraz poszczególne miesiące 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zaskarżoną decyzją z [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z [...]wydaną w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności A.K., jako byłego członka zarządu A sp. z. o.o. wraz z ww. spółką, za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. oraz styczeń, luty i marzec 2014 r. w łącznej kwocie 294.944 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 92.210 zł.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. decyzją z [...] r. określił A spółce z o.o. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym za marzec, sierpień i wrzesień 2013 r., określił zobowiązanie za okres od stycznia 2013 r. do marca 2014 r., orzekł o obowiązku zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.; dalej: ustawa o VAT) za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2013 r., a także ustalił podatnikowi dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. decyzją z [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym określenia nadwyżek podatku naliczonego nad należnym, zobowiązań podatkowych oraz obowiązku zapłaty podatku za poszczególne wskazane tam miesiące. W pozostałym zakresie, dotyczącym ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, organ odwoławczy uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postępowanie w zakresie dodatkowego zobowiązania podatkowego zostało ostatecznie umorzone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. decyzją z [...] r. Na poczet zobowiązań spółki wynikających z powołanej wyżej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] r., zaliczono wpłaty dokonane przez podatnika wraz ze złożonymi pierwotnie deklaracjami VAT-7 (łącznie 4.117 zł).

Wobec bezskuteczności egzekucji pozostałej części zobowiązań spółki, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. decyzją z [...], w oparciu o m.in. art. 107 § 1 i § 2 pkt 2, art. 108 § 1 i art. 116 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej: O.p.), orzekł o solidarnej odpowiedzialności A.K., jako byłego członka zarządu spółki A wraz z tą spółką za ww. zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług.

W odwołaniu od tej decyzji A.K. zarzucił naruszenie art. 108 § 4, art. 122, art. 116, art. 187, art. 188, art. 191 oraz art. 199 O.p. i wniósł o uchylenie wspomnianego rozstrzygnięcia i umorzenie postępowania, ewentualnie — przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. decyzją z [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał między innymi, że dochodzone zobowiązania spółki za okres grudzień 2013 r. — marzec 2014 r. powstały w czasie pełnienia przez A.K. funkcji członka zarządu spółki, to jest w okresie między 3 stycznia 2008 r. a 10 stycznia 2017 r. Wobec umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych wobec spółki za wcześniejsze okresy rozliczeniowe, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. nie wystawił tytułów wykonawczych na zaległości podatkowe. Organ wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało w sposób niebudzący wątpliwości, że spółka A nie ma żadnego majątku, z którego można uzyskać zaległe zobowiązania podatkowe. Również A.K. nie wskazał, mimo kierowanych do niego wezwań, żadnego majątku spółki na pokrycie ww. zobowiązań. Dyrektor podkreślił dalej, że poza sporem pozostawał fakt niezgłoszenia przez prezesa spółki wniosku o ogłoszenie jej upadłości. Tymczasem spółka była niewypłacalna już w 2009 r. i już wówczas powinna być postawiona w stan upadłości. Zdaniem organu odwoławczego A.K. nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. W konsekwencji zaistniały wszystkie podstawy do orzeczenia o jego odpowiedzialności podatkowej za wskazane na wstępie zobowiązania spółki A.

Decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez pełnomocnika A.K., który wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił naruszenie następujących przepisów:

(1) art. 122 w zw. z art. 116 § 1 O.p. poprzez błędne przeniesienie przez organy obydwu instancji na stronę w całości ciężaru dowodu w zakresie wykazania negatywnych przesłanek orzeczenia solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu i zaniechanie dokonania ustaleń w tym zakresie, podczas gdy obowiązkiem organów podatkowych było przeprowadzenie postępowania dowodowego również na okoliczność zaistnienia negatywnych przesłanek, o których mowa w treści art. 116 § 1 O.p.;

(2) art. 191 O.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej i w sposób oczywisty sprzecznej z rzeczywistym stanem rzeczy, a w szczególności:

a) błędne ustalenie przez organy podatkowe terminu, od którego liczyć należy dwutygodniowy termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki;

b) błędne ustalenie, że niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki A nastąpiło w sposób zawiniony przez skarżącego oraz pominięcie istotnych dla sprawy okoliczności, a mianowicie, że począwszy od czerwca 2010 r. nie dysponował dokumentacją, w tym księgową spółki, ze względu na fakt, że została ona zajęta w związku z prowadzonym postępowaniem przez ABW;

c) zaniechanie ustalenia przyczyn, z jakich nie były uregulowane przez spółkę zaległości podatkowe, w kontekście potrzeby ustalenia, czy w spółce zachodził stan jej niewypłacalności rozumianej jako obiektywna niemożność uregulowania tych zobowiązań z powodu braku środków finansowych;

(3) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 199 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego jako strony postępowania na okoliczność przyczyn, z których nie doszło do złożenia w terminie wskazanym przez organ wniosku o ogłoszenie upadłości spółki A, a także ograniczonego, ze względu na zajęcie dokumentacji spółki stopnia wiedzy skarżącego o sytuacji finansowej tej spółki;

(4) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 188 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka R. K. na okoliczność przyczyn, z których nie doszło do złożenia w terminie wskazanym przez organ wniosku o ogłoszenie upadłości spółki A, a także ograniczonego, ze względu na zajęcie dokumentacji spółki stopnia wiedzy skarżącego o sytuacji finansowej tej spółki;

(5) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 197 § 1 O.p. poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego i niepowołanie biegłego z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia rzeczywistej daty niewypłacalności spółki, w kontekście potrzeby ustalenia kiedy upłynął termin do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.

W uzasadnieniu podniesiono, że organy podatkowe obydwu instancji nie dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki oraz przyczyn niezłożenia tego wniosku przez skarżącego. Ustalając stan faktyczny sprawy organy podatkowe nie przeprowadziły w istocie żadnych własnych czynności dowodowych, bazując na ustaleniach z innych postępowań sprzed kilku lat. W szczególności, w toku postępowania nie dokonano przesłuchania skarżącego w charakterze strony tego postępowania, mimo że było to niezbędne dla ustalenia okoliczności związanych z niezawinionym przez skarżącego niezłożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości. Organ podatkowy zaniechał również przesłuchania świadków na wskazane wyżej okoliczności, mimo że wiedzą we wskazanym zakresie dysponował wskazany w toku postępowania pracownik spółki — R. K. Niezależnie od powyższego, zdaniem pełnomocnika, organy obydwu instancji błędnie ustaliły datę, od której biegnie termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Organ pierwszej instancji ustalił, że okoliczność stanowiąca podstawę zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniała 28 września 2010 r. i od tego dnia powinien być liczony dwutygodniowy termin, o którym mowa w art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.; dalej: p.u.n.), a w konsekwencji — wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być złożony do 12 października 2010 r. W ocenie organu odwoławczego, stan niewypłacalności spółki i obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniał już w 2009 r. W tym okresie jednak nie było jakichkolwiek podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, ponieważ skarżący nie posiadał wiedzy o jakichkolwiek zaległościach podatkowych spółki. Ponadto, według stanu wiedzy skarżącego na 12 października 2010 r., rozliczenia podatkowe spółki były dokonywane prawidłowo. Sposób rozliczenia podatku od towarów i usług za wskazany okres został zakwestionowany przez organy podatkowe później, w czasie gdy skarżący nie pełnił już funkcji prezesa zarządu spółki. Ponadto organ podatkowy nie uwzględnił, że począwszy od czerwca 2010 r. skarżący nie dysponował dokumentacją spółki, zajętą w związku z prowadzonym postępowaniem przez ABW, a zatem nie miał pełnego obrazu kondycji finansowej spółki.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna

Przedmiotem postępowania podatkowego poddanego kontroli w niniejszej sprawie, było ustalenie zakresu odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki kapitałowej. Zakres tego postępowania determinowany był zatem przez normę materialnoprawną określoną w art. 116 § 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania zaległości podatkowej spółki (zob. art. 22 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy — Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw; Dz.U. z 2015 r., poz. 1649).

Zgodnie z art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

(1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

(2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Z kolei zgodnie z art. 116 § 2 O.p., odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

W unormowaniu zawartym w art. 116 § 1 i 2 O.p. określone zostały zatem zarówno pozytywne przesłanki przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu spółki, jak i przesłanki negatywne. O ile ciężar udowodnienia przesłanek pozytywnych spoczywa na organie podatkowym, o tyle w odniesieniu do przesłanek negatywnych ciężar dowodu spoczywa na podmiotach potencjalnie odpowiedzialnych, jako osobach trzecich.

W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest przede wszystkim istnienie zobowiązań A sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w okresie od grudnia 2013 r. do marca 2014 r., wynikających z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] r. Bezsporne jest także, że oprócz niewielkich kwot wpłaconych przez spółkę przy składaniu deklaracji podatkowych za poszczególne miesiące ww. okresu, zobowiązania te, jak również odsetki podatkowe, nie zostały uiszczone przez spółkę.

Organy podatkowe prawidłowo również wykazały spełnienie przesłanki bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec spółki A. W tym zakresie przypomnieć należy, że przesłanka ta nie musi zostać stwierdzona poprzez wydanie odrębnego postanowienia o bezskuteczności egzekucji lub o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Z treści powołanej przez organ uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08, wynika, że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, a bezskuteczność egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.

Egzekucje przeciwko spółce A prowadzono za wcześniejsze okresy rozliczeniowe. W ich trakcie wykazano, że pokrycie należności podatkowych z majątku spółki jest niemożliwe. Organ egzekucyjny wskazał, że spółka nie prowadziła działalności w miejscu siedziby, w 2012 r. wypowiedziano jej umowę najmu, a w 2013 r. utraciła koncesję. Spółka nie posiadała nieruchomości, a jej jedyna wartościowa ruchomość (samochód MAN) została sprzedana w 2013 r. Ostatnie złożone przez nią zeznania/deklaracje podatkowe dotyczyły podatków dochodowych od osób prawnych i osób fizycznych za 2013 r. oraz podatku od towarów i usług za czerwiec 2014 r. Z dniem 11 czerwca 2014 r. spółka A została wykreślona z rejestru podatników VAT oraz VAT/UE. Ostatnie sprawozdanie finansowe złożyła za 2008 r. W konsekwencji Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. wydał [...] r. oraz [...] r. trzy postanowienia umarzające postępowania egzekucyjne prowadzone wobec spółki. Organ odwoławczy był zatem w pełni uprawniony by uznać, że skierowanie do egzekucji należności objętej decyzją Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] r., służyłoby jedynie formalnemu potwierdzeniu bezskuteczności egzekucji, a zatem było zbędne.

W skardze nie jest kwestionowane sprawowanie przez skarżącego funkcji członka zarządu spółki A w czasie powstania zobowiązań, których dotyczy zaskarżona decyzja (art. 116 § 2 O.p.). Zobowiązania te dotyczyły okresu pomiędzy grudniem 2013 r. a marcem 2014 r., natomiast skarżący został powołany na stanowisko prezesa zarządu uchwałą Zgromadzenia Wspólników spółki z [...] r. i utracił to stanowisko 10 stycznia 2017 r. w wyniku wykreślenia skarżącego z KRS w związku z prawomocnym skazaniem za przestępstwa wymienione w art. 18 § 2 K.s.h.

Przechodząc do oceny przesłanek negatywnych, zwalniających skarżącego z odpowiedzialności za zobowiązania spółki, wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1–2 O.p., zauważyć należy przede wszystkim, że z akt sprawy nie wynika aby skarżący wskazał, w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, jakiekolwiek mienie spółki umożliwiające zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

W odniesieniu do przesłanek określonych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b wskazać należy, że skoro skarżący w ogóle nie wystąpił z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki, zarzuty stawiane decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej mogą być rozpatrywane wyłącznie w odniesieniu do przesłanki wymienionej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. Zgodnie z tym przepisem członek zarządu spółki może uwolnić się od odpowiedzialności za jej zobowiązania, jeżeli wykaże, że niezgłoszenie przez niego wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 10 p.u.n., upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Natomiast art. 11 p.u.n. stanowi, że dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań (ust. 1), a dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (ust. 2).

Z przytoczonych przepisów wynika, że każda z przesłanek niewypłacalności dłużnika obliguje go do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Właściwy czas na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości to czas, w którym złożenie wniosku zapewnia wszystkim wierzycielom możliwość uzyskania równomiernego, chociaż tylko częściowego, zaspokojenia z majątku spółki. Każdy zatem z członków zarządu powinien zadbać z należytą starannością o ochronę interesów wszystkich wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności spółki i nie dopuścić, aby niektórzy z wierzycieli zostali zaspokojeni ze szkodą dla innych. Wniosek o ogłoszenie upadłości może być zatem uznany za zgłoszony we właściwym czasie, gdy wykazane zostanie, że zgłaszając go zarząd (członek zarządu) uczynił ze swej strony wszystko, by nie dopuścić do zniweczenia celu postępowania upadłościowego poprzez stworzenie sytuacji, w której tylko niektórzy wierzyciele są zaspokajani kosztem innych.

Rozważając kryterium braku winy, należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Osoba zainteresowana (w tym członek zarządu) powinna wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niej niezależne (por. wyrok NSA z 25 października 2011 r., II FSK 587/10). Jednocześnie powtórzyć należy, że ciężar wykazania wspomnianej przesłanki spoczywa na skarżącym. Członek zarządu nie może domagać się od organów podatkowych by prowadziły postępowanie zmierzające do odnalezienia dowodów przemawiających na jego korzyść. W tym kontekście niezgłoszenie upadłości na skutek subiektywnej oceny, że właściwym czasem do zgłoszenia takiego wniosku był inny okres, nie może być zaaprobowane jako zachowanie osoby starannej w dbaniu o swoje interesy (por. wyroki NSA z 30 marca 2017 r., II FSK 583/15 oraz z 10 kwietnia 2018 r., II FSK 2400/17).

Oceniając wspomnianą przesłankę organ odwoławczy prawidłowo uznał, że spółka A co najmniej od czerwca 2009 r. zalegała z regulowaniem zobowiązań w podatku VAT. Zobowiązania te wynikały z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] r. określającej spółce zobowiązanie podatkowe na łączną kwotę 433.907 zł, zamiast wykazanej przez nią nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Ze zgromadzonego materiału wynika też, że spółkę obciążały niewykonane zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za lata 2010-2013. Organy podatkowe słusznie zatem przyjęły, że w sprawie ziściła się przesłanka oznaczająca niewypłacalność spółki uregulowana w art. 11 ust. 1 p.u.n. Między organami zaistniała wprawdzie rozbieżność co do tego czy podstawa do złożenia wniosku o upadłość ziściła się w 2010 r. (organ pierwszej instancji), czy w 2009 r. (organ odwoławczy), jednak różnica ta nie miała żadnego znaczenia dla ustalenia odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania powstałe na przełomie lat 2013–2014. W ocenie sądu podzielić należy stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., zgodnie z którym podstawy do zgłoszenia wniosku o upadłość wystąpiły już w 2009 r., a tym samym spółka kwalifikowała się do uznania za dłużnika niewypłacalnego, w rozumieniu przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Skarżący, jako reprezentant spółki, powinien zatem najpóźniej w 2009 r. złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, czego jednak nie uczynił.

W toku postępowania skarżący zasłania się tym, że od czerwca 2010 r. nie posiadał dokumentacji księgowej spółki (zajętej przez ABW). Argument ten nie może być jednak skuteczny skoro — jak to już wyżej podniesiono — podstawy do zgłoszenia wniosku o upadłość zaistniały już rok wcześniej. Bez znaczenia jest również przeświadczenie skarżącego o dobrej kondycji finansowej przedsiębiorstwa w 2013 i 2014 r. Wprawdzie zaległości podatkowe za ten okres zostały określone dopiero w decyzji wydanej w 2017 r., jednak decyzja wymiarowa wobec spółki potwierdzała tylko, że spółka nie zrealizowała swoich obowiązków prawidłowo w momencie powstania obowiązku podatkowego, a jej zobowiązania, jako nieuiszczone w terminach płatności, przerodziły się w zaległości podatkowe. Zobowiązania w podatku VAT powstają z mocy prawa i podatnik sam powinien dokonać ich obliczenia i wpłaty w stosownym terminie i we właściwej wysokości. Skarżący stara się wykazać, że nie miał wiedzy o rzeczywistej działalności spółki, jednak w realiach sprawy trudno uznać te wyjaśnienia za wiarygodne. Ponadto skarżący jako prezes zarządu spółki powinien znać i kontrolować sytuację finansową i majątkową spółki w tym rozliczenia podatkowe. Nie sposób przyjąć, że jako osoba kierująca spółką nie ponosi odpowiedzialności za brak należytego nadzoru nad jej działalnością.

W ocenie sądu, dokonana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji analiza stanu finansowego spółki, z uwzględnieniem okresu trwałego zaprzestania regulowania zobowiązań wobec Skarbu Państwa, w pełni potwierdzała ustalenia organów podatkowych, co do możliwości obciążenia skarżącego odpowiedzialnością solidarną za zaległości spółki A, za wskazane na wstępie zobowiązania podatkowe. Skarżący nie potrafił powyższym ustaleniom przeciwstawić żadnych argumentów świadczących, że nie mógł przy dochowaniu należytej staranności zdobyć wiedzy o rzeczywistej sytuacji spółki, ewentualnie, że istniały inne niezależne od niego przeszkody, które uniemożliwiły złożenie wniosku o upadłość spółki.

W rezultacie zarzuty skargi, ogniskujące wokół przesłanek odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe zarządzanej przez niego spółki, okazały się bezzasadne.

Sąd nie podziela również pozostałych zarzutów skargi, dotyczących naruszenia przepisów postępowania podatkowego w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego. W szczególności bezzasadny był wniosek strony o powołanie biegłego z zakresu rachunkowości celem oceny niewypłacalności spółki A. Kwestia ustalenia stanu niewypłacalności spółki należy do organu podatkowego i nie wymaga specjalistycznej wiedzy księgowej. Nie były również zasadne wnioski o przesłuchanie skarżącego oraz R. K. na okoliczność przyczyn niezłożenia w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, a także ograniczonego, ze względu na zajęcie dokumentacji, stopnia wiedzy skarżącego o sytuacji finansowej spółki. Wnioski te dotyczyły kwestii wystarczająco ustalonych na podstawie obiektywnych i rzetelnych dowodów. Co więcej — w ocenie sądu — dowody, których przeprowadzenia domagał się skarżący miały służyć nie tyle wykazaniu okoliczności związanych z brakiem winy skarżącego w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, ale miały potwierdzać subiektywne przekonania skarżącego co do stanu finansów spółki w chwili powstania zobowiązań. Tymczasem brak wiedzy o sytuacji ekonomicznej spółki nie jest okolicznością wyłączającą winę członka zarządu za zobowiązania spółki. W ocenie sądu materiał dowodowy sprawy został zebrany z należytą starannością, był kompletny i pozwalał organom podatkowym na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto w sposób właściwy, wypełniający standardy ustawowe, zostało sporządzone uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wyjaśnił w sposób kompleksowy zasady odpowiedzialności skarżącego, jak również odniósł się do zarzutów sformułowanych przez jego pełnomocnika w toku postępowania odwoławczego. Tym samym organ odwoławczy nie naruszył wskazanych w skardze zasad wynikających z art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 197 § 1 i art. 199 O.p.

W rezultacie za niezasadne uznać należało sformułowane przez pełnomocnika skarżącego zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), należało skargę oddalić.

A.B.