Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 872/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi K.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Dyrektor ZUS") prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej - K.S. na podstawie wystawionych w dniu 11 lutego 2011 r. przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. tytułów wykonawczych o nr: od [...] do [...] ([...]) - obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od sierpnia 2001 r. do lipca 2002 r., [...] ([...]) obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za sierpień i wrzesień 2001 r., od [...] - [...]) - obejmujących należności z tytułu składek na FP i FGŚP za okres: sierpień 2001, wrzesień 2001, od stycznia do lutego 2002, czerwiec 2002 (orzeczenie nr [...] z dnia [...] 2010 r.).

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Dyrektor ZUS w oparciu o ww. tytuły wykonawcze w dniu 11 lutego 2011 r. wystawił zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w "A" S.A. o nr od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...]. Odpis przedmiotowych zajęć wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanej w dniu 17 lutego 2011 r. Ww. środek egzekucyjny okazał się nieskuteczny.

W związku z bezskutecznością prowadzonej egzekucji Dyrektor ZUS, przekazał ww. tytuły wykonawcze Naczelnikowi Urzędu Skarbowego (dalej: "Naczelnik US") celem dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W toku prowadzonego postępowania Naczelnik US wystawił w dniu 30 maja 2014 r. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w Banku "B" S.A. w B. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 4 czerwca 2014 r., zaś jego odpis został doręczony zobowiązanej w dniu 18 czerwca 2014 r. W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 10 czerwca 2014 r. dłużnik zajętej wierzytelności stwierdził, iż wskazany w zawiadomieniu dłużnik, nie figuruje w ewidencji klientów Banku "B" S.A.

Naczelnik US po rozpoznaniu skargi strony z dnia 1 lipca 2014 r. na czynności egzekucyjne uzupełnionego pismem z dnia 18 sierpnia 2014 r. - w dniu 2 października 2014 r. wydał postanowienie, którym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] uznając zarzuty strony za niezasadne.

Strona pismem z dnia 28 października 2014 r. złożyła zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika US. Zobowiązana podniosła, naruszenie przez organ:

art. 123 § 1 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako: "kpa") w zw. z art. 104 kpa i art. 107 kpa w zw. z art. 59 § 1 pkt 2, 3, 4 i 7 w trybie art. 17 § 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

art. 104 § 1 kpa w zw. z art. 107 § 1, § 3 kpa w zw. z art. 59 § 1 pkt 2, 3, 4 i 7 w trybie art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."), poprzez nieuwzględnienie prawomocnej z dniem 20 sierpnia 2013 r. decyzji ZUS z dnia [...] 2011 r. w wprawie niepodlegania ubezpieczeniom społecznym skarżącej od dnia 1 stycznia 1999 r.,

Konstytucji RP wg powołanych w uzasadnieniu zażalenia przepisów,

art. 105 § 1 kpa w zw. z pkt 1, pkt 2, pkt 3 zarzutów.

Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia strony, postanowieniem z dnia [...] 2014 r. uchylił postanowienie z dnia [...] 2014 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, polegającego na szczegółowym zbadaniu zgodności kwot należności wynikających z tytułów wykonawczych o nr od [...]-[...] ze zbiorczym zestawieniem należności wynikających z decyzji z dnia 16 grudnia 2010 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] 2015 r. ponownie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych.

Dyrektor Izby Skarbowej po rozpoznaniu zażalenia strony, postanowieniem z dnia [...] 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ wyjaśnił, że dochodzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...]-[...] należności w myśl art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stały się wymagalne w dniach:

- należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za: sierpień 2001 r. - w dniu 10 września 2001 r., wrzesień 2001 r. - w dniu 10 października 2001 r., październik 2001 - w dniu 10 listopada 2001 r., listopad 2001 r. - w dniu 12 grudnia 2001 r., grudzień 2001 r. - w dniu 10 stycznia 2002 r., styczeń 2002 r. – w dniu 11 lutego 2002 r., luty 2002 r. - w dniu 11 marca 2002 r., marzec 2002 r. - w dniu 10 kwietnia 2002 r., kwiecień 2002 r. - w dniu 10 maja 2002 r., maj 2002 r. – w dniu 10 czerwca 2002 r., czerwiec 2002 r. – w dniu 10 lipca 2002 r., lipiec 2002 r. - w dniu 12 sierpnia 2002 r.

-należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za: sierpień 2001 - w dniu 10 września 2001 r., wrzesień 2001 r. - w dniu 10 października 2001 r.,

- należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za: sierpień 2001 - w dniu 10 września 2001 r., wrzesień 2001 r. - w dniu 10 października 2001 r., styczeń 2002 r. - w dniu 11 lutego 2002 r., luty 2002 r. - w dniu 11 marca 2002 r., czerwiec 2002 r. - w dniu 10 lipca 2002 r.

Organ wskazał, że od momentu ich wymagalności rozpoczął swój bieg termin przedawnienia, zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, który wówczas wynosił 5 lat. Zatem najstarsza należność dochodzona uległa by przedawnieniu w dniu 10 września 2006 r. Jednakże zmiana wprowadzona z dniem 1 stycznia 2003 r., ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r., Nr 241. poz. 2074 ze zm.) przy uwzględnieniu braku przepisów przejściowych, spowodowała wydłużenie terminu przedawnienia do 10 lat, czyli w niniejszej sprawie, termin przedawnienia najstarszej dochodzonej należności uległ wydłużeniu do dnia 10 września 2011 r. Przed upływem ww. terminu przedawnienia w dniu [...] 2010 r. Dyrektor ZUS wydał decyzję, stanowiącą podstawę wystawienia tytułów wykonawczych, których odpisy wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego z dnia 11 lutego 2011 r. doręczył w dniu 17 lutego 2011 r. zobowiązanej. Wobec powyższego Naczelnik US prawidłowo stwierdził, że powyższe okoliczności zgodnie art. 24 ust 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zawiesiły bieg terminu przedawnienia egzekwowanych zaległości do momentu do zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Organ odnosząc się do zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego (art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.) – wyjaśnił, że strona nie wskazała na czym ma polegać podnoszona przez stronę niezgodność, ograniczając się do zacytowania art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. W przedmiotowej sprawie podstawą wystawienia tytułów wykonawczych jest decyzja ZUS z dnia [...] 2010 r., którą orzeczono, że płatnik – K.S., posiada zadłużenie z tytułu należności składkowych na:

- ubezpieczenia społeczne, dotyczące okresu od grudnia 2000 r. do lipca 2002 r. wynoszące łącznie 19.423,30 zł, tj. należność główna w kwocie 8.385,30 zł wraz z należnymi odsetkami w kwocie 11.038,- zł, liczonymi na dzień 16 grudnia 2010 r.,

ubezpieczenie zdrowotne, dotyczące okresu od grudnia 2000 r. do stycznia 2001 r., od lipca 2001 r. do września 2001 r. wynoszące łącznie 670,62 zł, tj. należność główna w kwocie 288,62 zł wraz z należnymi odsetkami w kwocie 382,- zł, liczonymi na dzień 16 grudnia 2010 r.,

Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, dotyczące okresu od lutego 2001 r. do marca 2001 r., od sierpnia 2001 r. do września 2001 r., od stycznia 2002 r. do lutego 2002 r., czerwiec 2002 r. wynoszące łącznie 358,50 zł, tj. należność główna w kwocie 155,50 zł wraz z należnymi odsetkami w kwocie 203,- zł, liczonymi na dzień 16 grudnia 2010 r.

Organ wyjaśnił, że z kolei Naczelnik US prowadzi postępowania egzekucyjne do majątku K.S. na podstawie tytułów wykonawczych o nr:

- od nr [...] do nr [...] ([...]-[...]) - obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za następujący okres, obejmujący odsetki naliczone na dzień wystawienia tytułu wykonawczego za: sierpień 2001 r. - należność główna 418,60 zł, odsetki 571,- zł, wrzesień 2001 r. - należność główna 411,10 zł, odsetki 549,- zł, październik 2001 r. - należność główna 411,10 zł, odsetki 536,- zł, listopad 2001 r. - należność główna 411,10 zł, odsetki 525,- zł, grudzień 2001 r. - należność główna 419,40 zł, odsetki 525,- zł, styczeń 2002 r. - należność główna 419,40 zł, odsetki 514,- zł, luty 2002 r. - należność główna 419,40 zł, odsetki 505,- zł, marzec 2002 r. - należność główna 441,- zł, odsetki 522,- zł, kwiecień 2002 r. - należność główna 441,- zł, odsetki 512,- zł, maj 2002 r. - należność główna 441,- zł, odsetki 503,- zł, czerwiec 2002 r. - należność główna 441,50 zł, odsetki 495,- zł, lipiec 2002 r. - należność główna 441,50 zł, odsetki 486,- zł,

- o nr [...] ([...]) - należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za: sierpień 2001 r. - należność główna 95,- zł, odsetki 130,- zł, wrzesień 2001 r. - należność główna 93,30 zł, odsetki 125,- zł,

- od nr [...] do nr [...] (1[...]-[...]) - należności z tytułu składek na FP i FGSP za sierpień 2001 - należność główna 30,- zł, odsetki 41,- zł,, wrzesień 2001 - należność główna 29,50 zł, odsetki 39,- zł, styczeń 2002 r. - należność główna 3,30 zł, odsetki 0,- zł, luty 2002 r. - należność główna 2,80 zł, odsetki 0,- zł, czerwiec 2002 r. - należność główna 31,70 zł, odsetki 36,- zł.

Zatem w ocenie organu, bez wątpienia rodzaj egzekwowanych obowiązków i okres, za który są one należne, ustalone w decyzji odpowiadają rodzajom i okresom obowiązków wskazanych w tytułach wykonawczych.

Organ wyjaśnił, że mimo iż z decyzji wierzyciel w decyzji z [...] 2010 r. określił należność główną łącznie i określono odsetki na dzień wydania tejże decyzji, nie wskazując chwili rozpoczęcia naliczania tych odsetek od określonych należności za poszczególne okresy, przy uwzględnieniu ewentualnych przerw w ich naliczaniu, to Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. złożył do akt kopię decyzji z dnia 16 grudnia 2010 r. wraz z wydrukiem zestawienia stanów należności na fundusze z wykazanymi kwotami należności głównej i odsetek przeliczonych na dzień wydania ww. decyzji. Jednocześnie w piśmie z dnia 22 grudnia 2014 r. wskazano, że w sprawie nie wystąpiły przerwy w naliczaniu odsetek.

Organ wskazał, że z zestawienia zaległości wynika, rodzaj i okres niedopłaty oraz wysokość odsetek:

- FUS za: sierpień 2001 r. niedopłata w kwocie 418,60 zł, odsetki 564,- zł, wrzesień 2001 r. niedopłata w kwocie 411,10 zł, odsetki 541,- zł, październik 2001 r. niedopłata w kwocie 411,10 zł, odsetki 528,- zł, listopad 2001 r. niedopłata w kwocie 411,10 zł, odsetki 517,- zł, grudzień 2001 r. niedopłata w kwocie 419,37 zł, odsetki 517,- zł, styczeń 2002 r. niedopłata w kwocie 419,37 zł, odsetki 506,- zł, luty 2002 r. niedopłata w kwocie 419,37 zł, odsetki 497,- zł, marzec 2002 r. niedopłata w kwocie 441,02 zł, odsetki 513,- zł, kwiecień 2002 r. niedopłata w kwocie 441,02 zł, odsetki 504,- zł, maj 2002 r. niedopłata w kwocie 441,02 zł, odsetki 495,- zł, czerwiec 2002 r. niedopłata w kwocie 441,54 zł, odsetki 487,- zł, lipiec 2002 r. niedopłata w kwocie 441,54 zł, odsetki 477- zł - w sumie niedopłaty 8.385,30 zł i odsetki 11.038,- zł;

- FUZ za: sierpień 2001 r. niedopłata w kwocie 95,03- zł, odsetki 128,- zł, wrzesień 2001 r. niedopłata w kwocie 93,32- zł, odsetki 123,- zł - w sumie niedopłaty 288,30- zł i odsetki 382,- zł.

- FPIFGŚP za: sierpień 2001 r. niedopłata 30,04- zł, odsetki 40,- zł, wrzesień 2001 r. niedopłata 29,50- zł, odsetki 39,- zł, styczeń 2002 r. niedopłata 3,30- zł, odsetki 0,- zł, luty 2002 r. niedopłata 2,80 zł, odsetki 0,- zł, czerwiec 2002 r. niedopłata 31,69 zł, odsetki 35,- zł - w sumie niedopłaty 155,50 zł i odsetki 203,- zł.

Organ analizując powyższe zestawienie w odniesieniu do kwot należności głównych wskazanych w tytułach wykonawczych dotyczących poszczególnych okresów, za które powstały zaległości w zakresie odpowiednich składek stwierdził, iż wskazane w nim kwoty niedopłat pokrywają się z sumami wynikającymi z tytułów wykonawczych. Również wskazane w poszczególnych tytułach wykonawczych odsetki odpowiadają wysokości odsetek należnych na dzień sporządzenia tych tytułów.

Kolejno organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniał błąd co do osoby zobowiązanego. Zobowiązaną w świetle decyzji z dnia [...] 2010 r. stanowiącej podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest skarżąca K.S., jako płatnik składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Nie wniesiono skutecznie odwołania od przedmiotowej decyzji. Tytuły egzekucyjne odpowiadają prawu, gdyż są zgodnie z decyzją ostateczną poprzez prawidłowe wskazanie jako dłużnika -skarżącą. Należy podkreślić, że egzekwowana decyzja jest ostateczna i prawomocna, a na etapie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe kwestionowanie prawidłowości określenia jej adresata.

Dyrektor Izby Skarbowej odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego oraz niedoręczenia upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu (art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) zauważył, że z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej mamy do czynienia, gdy w sprawie wystąpiła okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych, a w tej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Egzekwowany obowiązek określono stosowną decyzją. Obowiązek ten podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponadto w myśl art. 32 wyżej cytowanej ustawy stanowi, że do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Ponadto postępowanie egzekucyjne było i jest prowadzone przez właściwy organ administracji publicznej zgodnie z art. 19 § 1 i 4 u.p.e.a., a strona skarżąca nie wskazała na jakiekolwiek okoliczności wykluczające możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów na jej osobę.

Odnosząc się z kolei do niedopuszczalności środka egzekucyjnego zastosowanego przez ZUS i Naczelnika US, organ nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa, bowiem organy egzekucyjne zastosowały jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniła je ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W kwestii braku doręczenia upomnienia, również nie zaszły przesłanki przemawiające za umorzeniem postępowania egzekucyjnego. ZUS był bowiem zwolniony z obowiązku doręczenia upomnienia na podstawie obowiązującego, wówczas § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. Nr 137, poz. 1541 ze zm.). Dochodzona należność pieniężna została bowiem określona w decyzji z dnia 16 grudnia 2010 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności postanowień organów I i II instancji, ewentualnie o ich uchylenie oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, dopuszczenie dowodu z akt sprawy Sądu Okręgowego [...], wystąpienie do TK z pytaniem prawnym co do zgodności ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z przepisami Konstytucji RP.

Strona zarzuciła organom naruszenie prawa oraz jej interesu

prawnego poprzez:

a) nieprzestrzeganie Konstytucji RP przez Dyrektora Izby Skarbowej,

Naczelnika US oraz ZUS wg powołanych w skardze przepisów Konstytucji RP, poprzez wymuszenie niekonstytucyjnego obowiązku ubezpieczeń społecznych,

b) naruszenie art. 59 § 1 pkt 1. pkt 2. pkt 3 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 59 § 5 i art. 17 w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez nieuzasadnioną odmowę umorzenia bezskutecznej egzekucji poprzez: zignorowanie obowiązującej, prawomocnej i wykonalnej od dnia 21 sierpnia 2013 r. decyzji ZUS z dnia [...] 2011r. w sprawie niepodlegania ubezpieczeniom społecznym skarżącej od dnia 1 stycznia 1999 r., zignorowanie faktu nieposiadania przez skarżącą w Banku "B" S.A. rachunku bankowego do którego prowadzona jest egzekucja, zignorowanie faktu niezastosowania się do dnia dzisiejszego przez ZUS do prawomocnego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2011 r. w sprawie uchylenia zaskarżonego postanowienia ZUS z dnia [...] 2011 r. w sprawie stwierdzenia niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania ZUS, w związku z czym nieuwzględnienie zarzutu prawomocnie umorzonej egzekucji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 18 stycznia 2017 r. skarżąca podtrzymała dotychczasową argumentację i wniosła o dopuszczenie załączonych do pisma dowodów na okoliczność niekorzystania ze świadczeń ZUS oraz braku przychodów.

W dniu 24 stycznia 2017 r. na rozprawie sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w ww. piśmie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2015 r., którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych. Zatem spór w niniejszej sprawie dotyczy w swojej istocie rozstrzygnięcia, czy organ egzekucyjny miał obowiązek umorzyć postępowanie egzekucyjne, na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a.

Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się: jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania (pkt 1); jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał (pkt 2); jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa (pkt 3); gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego (pkt 4); jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny (pkt 5); w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego (pkt 6); jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu (pkt 7); jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania (pkt 8); na żądanie wierzyciela (pkt 9); w innych przypadkach przewidzianych w ustawach (pkt 10).

Skarżąca w piśmie zawierającym wniosek o umorzenie postępowania powołując się na przepisy art. 33 § 1 pkt 1, 3, 4, 6, 7 i 10 u.p.e.a., podniosła zarzuty: przedawnienia należności z tytułu składek, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, błędu co do osoby zobowiązanego, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej i zastosowanego środka egzekucyjnego, braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy.

Na wstępie wskazać należy, że istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest jego przerwanie, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o nieprowadzeniu już postępowania. Instytucja ta kończy postępowanie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały uregulowane w sposób enumeratywny w art. 59 § 1 u.p.e.a. Przy czym wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 §1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania.

W ocenie sądu nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko strony skarżącej wskazujące na zasadność umorzenia postępowania ze względu na przedawnienie obowiązku.

Zauważyć należy, że tytuły wykonawcze na podstawie, których Naczelnik US prowadzi postępowanie egzekucyjne, w stosunku do skarżącej obejmują należności z tytułu składek na: ubezpieczenie społeczne za okres od sierpnia 2001 do lipca 2002 r., ubezpieczenie zdrowotne za sierpień i wrzesień 2001 r., FP i FGŚP za: sierpień i wrzesień 2001, od stycznia do lutego 2002 i za czerwiec 2002 r.

Wskazania wymaga, że do dnia 31 grudnia 2002 r. obowiązywał przepis art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r., Nr 137, poz. 887 ze zm., dalej jako: "u.s.u.s.") – zgodnie z którym należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.

Z dniem 1 stycznia 2003 r., ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.), zmianie uległ ww. przepis wprowadzając dziesięcioletni termin przedawnienia należności. Zauważyć należy, że skoro w ustawie nowelizującej brak jest przepisów przejściowych, przedawnienie należności winno być oceniane w oparciu o przepisy w brzmieniu znowelizowanym (tak też w wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 paździer4nika 2011 r. sygn. akt I SA/Kr 1242/11).

Z dniem 1 stycznia 2012 r. dokonano kolejnych zmian. W ustawie z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. Nr 232, poz. 1378) w art. 27 ust. 1 zapisano, że do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 41b ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Stosownie do art. 27 ust. 2 ww. ustawy, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

Zauważyć również należy, że ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. - o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych innych ustaw, wprowadzono art. 24 ust. 5b u.s.u.s., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem. Wyżej cytowany art. 24 ust. 5b u.s.u.s. w związku z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. - o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1264), otrzymał brzmienie - bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy wskazać, że najstarsza dochodzona na podstawie wskazywanych tytułów wykonawczych należność dotyczy sierpnia 2001 r. Stosowanie do art. 47 ust. 1 pkt 1 u.s.u.s. termin opłacenia składki za dany miesiąc nie może nastąpić później niż do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie. Zatem termin przedawnienia zaczął biec od momentu wymagalności wskazanych w decyzji należności. Jak wyżej wskazywano termin przedawnienia wówczas wynosił 5 lat. Zatem najstarsza należność dochodzona od skarżącej uległaby przedawnieniu w dniu 10 września 2006 r. Jednakże zmiana wprowadzona z dniem 1 stycznia 2003 r.. ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r., Nr 241, poz. 2074 ze zm.) przy uwzględnieniu braku przepisów przejściowych, spowodowała wydłużenie terminu przedawnienia do 10 lat, czyli w niniejszej sprawie, termin przedawnienia najstarszej dochodzonej należności uległ wydłużeniu do dnia 10 września 2011 r. Przed upływem ww. terminu przedawnienia w dniu [...] 2010 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. wydal decyzję stanowiącą podstawę wystawienia tytułów wykonawczych, których odpisy wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego doręczył w dniu 17 lutego 2011 r. zobowiązanej. Tym samym stosownie do art. 24 ust 5b u.s.u.s. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia egzekwowanych zaległości do momentu do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Bez znaczenia pozostaje przy tym skuteczność zastosowanego środka egzekucyjnego, gdyż doręczenie tych dokumentów zobowiązanej przez ZUS miało na celu wyegzekwowanie dochodzonych składek. Mając powyższe na uwadze zasadne jest stanowisko organów co do braku istnienia przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego określonej w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Zdaniem sądu niezasadny jest również zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego (art. 59 § 1 pkt 3 ww. ustawy).

Wskazania wymaga, że w przedmiotowej sprawie podstawą wystawienia tytułów wykonawczych o nr od [...]-[...] jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] 2010 r., którą orzeczono, że skarżąca jako płatnik posiada zadłużenie z tytułu należności składkowych. Z kolei Naczelnik US prowadzi postępowania egzekucyjne do majątku skarżącej na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W tej sytuacji bez wątpienia rodzaj egzekwowanych obowiązków i okres, za który są one należne, ustalone w decyzji z dnia [...] 2010 r. odpowiadają rodzajom i okresom obowiązków wskazanych w tytułach wykonawczych.

W odniesieniu do należności głównej oraz naliczania odsetek należy wyjaśnić, że wierzyciel w decyzji z [...] 2010 r. określił należność łącznie oraz określił odsetki na dzień wydania decyzji, nie wskazując chwili rozpoczęcia naliczania tych odsetek. Jednakże mając na uwadze kwoty należności głównych wskazanych w tytułach wykonawczych oraz w dołączonym do decyzji zestawieniu stanów należności na fundusze z wykazanymi kwotami należności głównej i odsetek przeliczonych na dzień wydania ww. decyzji - należało stwierdzić, że wskazane w zestawieniu kwoty niedopłat pokrywają się z sumami wynikającymi z ww. tytułów wykonawczych, przy uwzględnieniu zasady zaokrąglania należności pieniężnych, o której mowa w art. 27a § 1 u.p.e.a. Również wskazane w poszczególnych tytułach wykonawczych odsetki odpowiadają wysokości odsetek należnych na dzień sporządzenia tych tytułów z uwzględnieniem dyspozycji art. 27a § 1 ww. ustawy. Jednocześnie z pisma ZUS z dnia 22 grudnia 2014 r. wynika, że w sprawie nie wystąpiły przerwy w naliczaniu odsetek. W tym zakresie zarzuty skarżącej okazały się chybione.

W ocenie sądu, w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a., tj. błąd co do osoby zobowiązanego. Zobowiązaną w świetle decyzji z dnia [...] 2010 r. stanowiącej podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest skarżąca K.S., jako płatnik składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zauważyć należy, że od powyższej decyzji strona nie wniosła skutecznie odwołania. Zatem na obecnym etapie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe kwestionowanie prawidłowości określenia jej adresata. Skoro tytuły egzekucyjne są zgodnie z decyzją ostateczną uznać należało, że odpowiadają prawu, gdyż prawidłowo wskazują jako dłużnika - skarżącą.

Sąd uznał za niezasadny zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego oraz niedoręczenia upomnienia (art. 59 § 1 pkt 7 ww. ustawy).

Z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej mamy do czynienia, gdy w sprawie wystąpiła okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie taka sytuacja prawna nie zachodzi. Egzekwowany obowiązek to należne składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, określone stosowną decyzją. Obowiązek ten podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 24 ust. 2 u.s.u.s., który stanowi, że składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane dalej "należnościami z tytułu składek", nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Ponadto w myśl art. 32 ww. ustawy stanowi, że do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

Ponadto postępowanie egzekucyjne było i jest prowadzone przez właściwy organ administracji publicznej zgodnie z art. 19 § 1 i 4 u.p.e.a. (tj. przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S., a następnie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego). Strona skarżąca nie wskazała również na jakiekolwiek okoliczności wykluczające możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów na jej osobę.

Odnosząc się z kolei do niedopuszczalności środka egzekucyjnego zastosowanego przez ZUS i Naczelnika US, należy podkreślić, że z zastosowaniem niedopuszczalnego środka egzekucyjnego mamy do czynienia zarówno w przypadku wykorzystania środka nieprzewidzianego w ustawie, jak i w przypadku użycia środka przewidzianego, co prawda w ustawie, lecz w odniesieniu do egzekucji obowiązków innego rodzaju (zob. Kijowski D.R. (red.), Cisowska-Sakrajda E., Faryna M., Grześkiewicz W., Kulesza C., Łuczaj W., Pietrasz P., Radwanowicz-Wanczewska J., Starzyński P., Suwaj R., Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, LEX'2010).

Analizując dokonane w sprawie czynności egzekucyjne, realizowane w stosunku do majątku zobowiązanej przez organy egzekucyjne w postaci zajęć prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa, bowiem organy egzekucyjne zastosowały jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniła je ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a ww. ustawy, tj. egzekucja z rachunków bankowych (art. 80 tejże ustawy).

W kwestii braku doręczenia upomnienia, również nie zaszły przesłanki przemawiające za umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych był bowiem zwolniony z obowiązku doręczenia upomnienia na podstawie obowiązującego, wówczas § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. Nr 137, poz. 1541 ze zm.). Dochodzona należność pieniężna została bowiem określona w decyzji z dnia 16 grudnia 2010 r.

Prawidłowo wskazano w zaskrzonym postanowieniu, że w katalogu przesłanek wskazanych w ww. art. 59 § 1 u.p.e.a., stanowiących podstawę umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, nie ma przesłanki niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy, gdyż stanowi ona jedynie podstawę przysługujących zobowiązanemu na wstępnym etapie postępowania egzekucyjnego zarzutów, określonych w art. 33 § 1 u.p.e.a. W związku z powyższym ww. zarzut nie może stanowić przedmiotu niniejszego postępowania.

Końcowo należy wyjaśnić, że decyzja będąca podstawą wystawienia tytułów wykonawczych, nadal pozostaje w obrocie prawnym, zatem należy przyjąć, że wywołuje skutki prawne wobec jej adresatów, jak również wobec innych uczestników obrotu prawnego. Postępowanie egzekucyjne nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego i nie służy weryfikacji decyzji administracyjnych dlatego też pozostałe zarzuty skargi również należy uznać za niezasadne.

Uwzględniając powyższe sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo wskazał w wydanych rozstrzygnięciach, iż nie zaistniała żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wymieniona w art. 59 § 1 u.p.e.a. i w związku z tym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ww. ustawy, skargę oddalił.