Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1977/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 71 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
journal: Dz.U. 2010 nr 169 poz 1141
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz  wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Z. M. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez Z.M. (dalej: Strona lub Skarżący) jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR, Agencja lub organ) zawarte w piśmie z [...] marca 2016r., nr [...] odmawiające przyznania pomocy w zakresie działania 126 "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenia odpowiednich działań zapobiegawczych" w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013.

Powyższe było wynikiem następujących ustaleń i rozważań organu:

Skarżący wnioskiem z [...] sierpnia 2011 r. zwrócił się o przyznanie pomocy w ramach działania 126 "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenia odpowiednich działań zapobiegawczych".

Następnie w wyniku weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy stwierdzono nieprawidłowości. W związku z tym organ dwukrotnie wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie pomocy w trybie § 14 ust. 4 - 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenia odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013r., poz. 877 ze zm., dalej: rozporządzenie z 13 września 2010 r.).

W związku z tym, że doręczone przez Stronę w wyniku uzupełnień dokumenty nie czyniły zadość warunkom przyznania pomocy określonym w § 4 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia z 13 września 2010r. Agencja odmówiła skarżącemu przyznania pomocy pismem z [...] marca 2012r. znak [...].

Na skutek złożonego wezwania do usunięcia naruszenia prawa z 12 kwietnia 2012r. pismem z [...] czerwca 2012r. organ poinformował Stronę o przywróceniu złożonego przez niego wniosku o przyznanie pomocy do ponownej weryfikacji (do rozpatrywania) celem poprawy podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego.

W dniu 15 czerwca 2012r. wpłynęła do ARiMR skarga Z.M. na pismo [...] z [...] marca 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 23 sierpnia 2012r. umorzył postępowanie sądowe (sygn. akt: V SA/Wa 1598/12). Jednakże na skutek złożonej przez Skarżącego skargi kasacyjnej postanowieniem z 29 listopada 2012r. (sygn. akt: II GSK 1859/12) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.

Wyrokiem z 12 lutego 2013 r. (sygn. akt: V SA/Wa 1598/12) WSA w Warszawie uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie ARiMR z [...] marca 2012 r.

W tym czasie pismem z [...] września 2012 r. nr [...] Agencja po ponownej weryfikacji wniosku odmówiła Skarżącemu przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 4 ust. 1 pkt 1b oraz § 14 ust. 6 rozporządzenia z 13 września 2010 r.

Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa z 24 września 2012 r. i przywróceniu wniosku do ponownego rozpatrzenia Agencja pismem z [...] stycznia 2013 r. nr [...] odmówiła Skarżącemu przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 4 ust. 1 pkt 1b oraz § 14 ust. 6 rozporządzenia z 13 września 2010 r.

Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa z 17 stycznia 2013 r. i przywróceniu wniosku do ponownego rozpatrzenia Agencja pismem z [...] czerwca 2013r. nr [...] odmówiła Skarżącemu przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 13 września 2010 r.

Pismem z 10 lipca 2013r. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i dodatkowo pismem z 6 września 2013r. złożył skargę na pismo ARiMR z [...] czerwca 2013r., nr [...] odmawiające przyznania pomocy.

W wyniku ponownej oceny ARiMR pismem z [...] października 2013r. nr [...] odmówiła Skarżącemu przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 4 ust. 1 pkt 1 lit. b w nawiązaniu do §14 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia z 13 września 2010 r.

W dniu 28 października 2013 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, które zostało rozpatrzone w sposób negatywny pismem z [...] stycznia 2014 r.

W skardze z 20 grudnia 2013 r. do WSA w Warszawie strona wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu ARiMR z [...] października 2013r. i uznanie, iż przysługuje mu uprawnienie do przyznania pomocy.

W wyniku rozpoznania dwóch skarg strony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 lipca 2014r. (sygn. akt: V SA/Wa 2283/13) uchylił rozstrzygnięcie ARiMR z [...] czerwca 2013 r. natomiast wyrokiem z 8 lipca 2014r. (sygn. akt: V SA/Wa 315/14) uchylił rozstrzygnięcie ARiMR zawarte w piśmie ARiMR z [...] października 2013 r.

Wobec powyższego ARiMR pismem z [...] grudnia 2014r., nr [...] odmówiła przyznania Skarżącemu pomocy finansowej, z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 4 ust 1 pkt 1 litera a i b rozporządzenia z 13 września 2010 r.

W wyniku rozpoznania wezwania do usunięcia naruszania prawa ARiMR pismem z [...] stycznia 2015r. poinformowała stronę o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania.

W wyniku rozpoznania skargi Strony, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 września 2015r. (sygn. akt: V SA/Wa 1540/15) uchylił rozstrzygniecie z [...] grudnia 2014r. z powodu nie wskazania przez Organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia konkretnej normy prawa materialnego oraz nie ustosunkowania się do dowodów przedłożonych w trakcie postępowania co do kwalifikacji sadów i plantacji truskawek. Sąd dokonując wykładni pojęcia sad oraz plantacja wieloletnia wyjaśnił, że plantacją wieloletnią jest plantacja, której okres użytkowania wynosi kilka lat, tj. ponad dwa lata. Interpretacja ta oparta jest na odczytaniu słowa wieloletni, a więc taki, którego wiek jest większy niż rok i dwa lata. Dlatego też w ocenie Sądu w wypadku gdyby strona czerpała korzyści z plantacji truskawek przez okres co najmniej trzech lat (okres założonego cyklu produkcyjnego), to taką plantację można uznać za plantację wieloletnią. Zaś szkółki drzewek owocowych w ocenie Sądu w żadnym wypadku nie można uznać, za sad, gdyż taka szkółka nie daje posiadaczowi korzyści z owoców tych drzewek owocowych, tylko da korzyści z ewentualnych sadzonek. Dlatego też taką szkółkę drzewek owocowych będzie można potraktować jako plantację wieloletnią przy dodatkowym założeniu jak podkreślił Sąd, że cykl produkcyjny takich drzewek będzie wynosił ponad dwa lata.

Rozpoznając ponownie sprawę organ został zobowiązany przez Sąd do wzięcia pod uwagę wykładni terminu plantacja wieloletnia, a następnie dokonania subsumpcji stanu faktycznego do ustalonej przez Sąd normy prawnej. Zadaniem organu, jak podkreślił Sąd będzie zwrócenie się do Terenowej Komisji do spraw szacowania szkód w gospodarstwach rolnych o jednoznaczne wskazanie w jaki sposób były szacowane straty powstałe w gospodarstwie rolnym skarżącego w szczególności o wskazanie powodów dla których Komisja nie określiła szkód w środkach trwałych w odniesieniu do plantacji truskawki oraz dwuletniej szkółki drzewek owocowych. Wyjaśni także, czy przy powyższym rozumieniu terminu plantacje wieloletnie, w gospodarstwie strony powstały szkody o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z 13 września 2010r. Co więcej w wypadku określonych wątpliwości organ może zwrócić się także do skarżącego o wykazanie określonymi dokumentami (np. faktury VAT), że dokonał odtworzenia plantacji, tj. że zastąpił trwale uszkodzone nasadzenia nowymi roślinami. Po uzyskaniu tych informacji, jak podkreślił Sąd organ zwróci się do Wojewody [...] o odniesienie się do tych wyjaśnień. Następnie skonfrontuje z całym zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wyda stosowne rozstrzygnięcie odnosząc się w szczególności do wszystkich kwestii, które do tej pory były przedmiotem sporu.

Po wykonaniu powyższych zaleceń, ARiMR pismem nr [...] z [...] marca 2016r. odmówiła Stronie przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunku określonego § 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) oraz zaistnienia okoliczności określonych w § 5 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia z 13 września 2010r.

Ze zweryfikowanego przez Terenową Komisję w G. protokołu z 23 sierpnia 2011r. wynika, jak podkreślił organ, że Wnioskodawca nie poniósł szkody w budynkach, budowlach, maszynach lub urządzeniach służących do produkcji rolnej, sadach lub plantacjach wieloletnich, lub stadach podstawowych zwierząt gospodarskich. Jednocześnie z uzyskanej w dniu 8 lutego 2016r. od Wójta Gminy G. odpowiedzi wynika, iż przyjmując, że plantacja wieloletnia, to taka, której okres użytkowania wynosi kilka lat, tj. ponad dwa lata, w powyższym gospodarstwie nie wystąpiły straty w plantacjach wieloletnich tj. w plantacji truskawek oraz mateczniku szkółki. Stwierdzono jedynie straty w plonie zarówno w odniesieniu do plantacji truskawek jak i szkółki drzewek owocowych. Wójt Gminy G. podtrzymał tym samym dane zawarte w protokole z szacowania strat z 23 sierpnia 2011r. sporządzonego na podstawie ustaleń Terenowej Komisji do spraw szacowania szkód w gospodarstwach rolnych. Analizując cały materiał dowodowy organ stwierdził, że Stronie nie przysługuje pomoc finansowa.

W dniu 5 kwietnia 2016r. Skarżący złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które zostało rozpatrzone negatywnie pismem [...] z [...] maja 2016r.

Organ wyjaśnił w nim, że z protokołu z 23 sierpnia 2011r. jednoznacznie wynika, iż w gospodarstwie Wnioskodawcy nie doszło do strat w środkach trwałych, o których jest mowa w przywołanym powyżej przepisie § 4 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia wykonawczego. Komisja stwierdziła jedynie straty w uprawach rolnych, które kwalifikowane są jako straty w plonie (wyrażone m.in. w ujęciu procentowym na 1 ha i ujęciu wartościowym obniżenia przychodu).

Jednocześnie, jak podkreślił organ czyniąc zadość dyspozycji zawartej w wyroku Sądu, że jeżeli szkody powstałe w plantacji wieloletniej spowodowały straty w plonie i nie doszło do trwałego uszkodzenia sadzonek, brak jest podstaw do uznania strat w środkach trwałych. Tym samym w gospodarstwie Z. M. nie wystąpiły straty w środkach trwałych, tj. w plantacji truskawek i mateczniku szkółki. Straty powstały jedynie w plonie, co zostało wskazane w protokole z 23 sierpnia 2011r.

W skardze z 8 czerwca 2016r. do WSA w Warszawie Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu ARiMR z [...] marca 2016r., któremu zarzuciła naruszenie:

1) § 4 ust. 1 pkt 1 lit b) rozporządzenia z 13 września 2010 r. poprzez odmowę przyznania pomocy Skarżącemu pomimo spełnienia przesłanek wskazanych w ww. przepisie;

2) art. 21 ust. 2 pkt 1 i 3 w zw. z art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz w zw. z § 14 ust. 6 ww. rozporządzenia, poprzez niewskazanie podstawy prawnej (konkretnego przepisu prawa), z której wynika, że szkody w plantacjach truskawek i w szkółce drzewek owocowych winny być zakwalifikowane jako straty w uprawach a nie straty w środkach trwałych;

3) art. 21 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz bezpodstawne pominięcie przedstawionych przez Skarżącego dowodów potwierdzających, że szkody w plantacjach truskawek i w szkółce drzewek owocowych winny być zakwalifikowane jako straty w środkach trwałych;

4) art. 8 i art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ww. ustawy, poprzez przewlekłe i wadliwe prowadzenie postępowania w sprawie przyznania pomocy Skarżącemu, wbrew zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, co doprowadziło do upływu terminu wskazanego w § 5 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia (tj. 30 września 2015 roku), a w konsekwencji odmowy przyznania przez ARiMR pomocy Skarżącemu, pomimo, że Skarżący złożył stosowny wniosek o przyznanie pomocy już w 2011 roku.

Rozwijając zarzuty skargi jej autor podkreślił, że Agencja prowadzi postępowanie w przedmiotowej sprawie już 5-ty rok, a sąd administracyjny wypowiadał się co do sprawy w wyrokach: V SA/Wa 1598/12; II GSK 1859/12; V SA/Wa 2716/12; V SA/Wa 2283/13; V SA/Wa 315/14 oraz V SA/Wa 1540/15, a pomimo tego organ po raz kolejny nie ustosunkował się do zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie zastosował do wiążących wytycznych sądu np. nie zwrócił się do Skarżącego o przedstawienie dowodów potwierdzających, że dokonał on odtworzenia plantacji (tj. zastąpienia trwale uszkodzonych nasadzeń nowymi roślinami).

Tymczasem Skarżący jest przekonany, że w jego gospodarstwie doszło do szkód w plantacjach truskawek i szkółce drzewek owocowych jako plantacjach wieloletnich, a Komisja Terenowa w G. błędnie zakwalifikowała w protokole z 23 sierpnia 2011r. poniesione straty w plantacjach truskawek i szkółce drzewek owocowych jako utraty w uprawach, a nie straty w środkach trwałych.

W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a.") z zastrzeżeniem art. 57a.

Ponieważ sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd, który uchylił poprzednie rozstrzygnięcie Agencji, to obecnie kontrola Sądu musi w pierwszym rzędzie dotyczyć zrealizowania obowiązku określonego w art. 153 p.p.s.a , zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowowydanej decyzji. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie wiążący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Istotą zasady "związania oceną prawną" z art. 153 p.p.s.a. jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego.

Równocześnie przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana ( tak por. wyrok NSA W-wa z 20.05.2016 sygn. akt II FSK 2095/14 Lex 2108408 ).

Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie w kontekście zrealizowania zaleceń tut. Sądu należy je ocenić negatywnie. Organ, mimo iż zgodnie z zaleceniami Sądu zwrócił się wójta Gminy o informacje, to jednak nie poddał tego pisma krytycznej analizie. W ocenie Sądu pismo to stanowi jedynie powtórzenie informacji zawartych w protokole z szacowania strat. Zdaniem Sądu pismo to nie może stanowić podstawy do czynienia wiążących ustaleń, bowiem jak słusznie zauważa strona skarżąca, nie można w przypadku szkółki drzew owocowych w ogóle mówić o jakimkolwiek plonie, a w przypadku plantacji truskawek o stratach w plonie w drugiej połowie lipca, kiedy truskawki już praktycznie nie owocują. W ocenie Sądu powód takiej treści protokołu wprost wynika z innego pisma podpisanego przez wójta Gminy ( k 664 ) – szkody na plantacji truskawek i szkółce drzewek owocowych zostały zakwalifikowane do strat w plonie, chociaż de facto dotyczyły roślin z uwagi na odmienną od przyjętej przez Sąd definicji pojęcia "plantacja wieloletnia" . Wójt , poza informacjami zapisanymi w protokole szacowania szkody , nie miał widocznie innych informacji dot. stanu gospodarstwa skarżącego, więc właściwie powtórzył treść poprzednich pism.

Organ nie zestawił treści tych pism i nie zweryfikował treści pisma z 15.01.2016 r. O prawdziwości wersji wyżej przedstawionej świadczą też rachunki zakupu roślin dołączone do skargi, z których to dokumentów Sąd przeprowadził dowód uzupełniający w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a.

Należy zauważyć, że Sąd nie nakazał organowi tylko pozyskanie informacji. Wyraził pogląd prawny, który wiązał organ i wyznaczał kierunek ustaleń. Organ też , całkowicie wbrew stanowisku Sądu , ponownie wyraził pogląd o wiążącym charakterze dokumentu protokół szacowania szkody.

Jednak mimo niezrealizowania zaleceń Sądu przez Agencję, pomoc finansowa nie może być przyznana, a wobec tego i wniosek o jej przyznanie nie może być rozpatrywany – a to z uwagi na upływ terminu ustalonego w art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L.2005.277.1 z dnia 21 października 2005 r.) i zakończenie finansowania programu, w ramach którego skarżący starał się o przyznanie pomocy finansowej. Termin ten jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością warunkującą bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o udzielenie tej pomocy. Przyznanie beneficjentowi wnioskowanej pomocy finansowej jest możliwe po łącznym spełnieniu wszystkich normatywnych przesłanek, do których należy zaliczyć możliwość dysponowania przez ARiMR środkami finansowymi na przyznanie takiej pomocy oraz termin, do którego płatności mogą być przyznane. Brak możliwości wypłaty przez organy środków finansowych w ramach działania odnoszącego się do wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 na skutek upływu terminu ich kwalifikowalności do EFRROW, wywiera ten skutek, że organ nie ma podstawy prawnej do przyznania pomocy (podobnie: m. in. wyrok NSA z 15 lutego 2012 r. sygn. II GSK 1520/10, wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2012 r. w spr. II GSK 225/11 - dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, który w związku z art. 88 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005, ma nadal zastosowanie do operacji realizowanych zgodnie z programami zatwierdzonymi przez Komisję na mocy tego rozporządzenia przed dniem 1 stycznia 2014 roku, stanowi, iż: "Bez uszczerbku dla art. 39 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, wydatki kwalifikują się do wkładu z EFFROW, jeżeli odpowiednia pomoc jest rzeczywiście wypłacana przez agencję płatniczą pomiędzy dniem 1 stycznia 2007 r. a dniem 31 grudnia 2015 r. Operacje podlegające współfinansowaniu nie powinny być zakończone przed datą rozpoczęcia kwalifikowalności."

Zdaniem Sądu, za wydatki kwalifikowane do wkładu z EFRROW uznaje się zatem pomoc, która została rzeczywiście wypłacona przez agencję płatniczą w okresie od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i jest to okres realizacji PROW 2007-2013. Natomiast po dniu 31 grudnia 2015 r. nie mogą być wydatkowane z EFRROW żadne koszty. Upływ terminu określonego w cytowanym wyżej przepisie rodzi ten skutek, że ustaje możliwość realizacji prawa do płatności. Powyższe znajduje potwierdzenie również w art. 3 decyzji Komisji z dnia 7 września 2007 r. Nr CCI2007PL06RPO001, zatwierdzającej program rozwoju obszarów wiejskich w Rzeczypospolitej Polskiej w okresie programowania 2007-2013, zgodnie z którym wydatki rzeczywiście poniesione przez agencję płatniczą programu w okresie między 1 stycznia 2007 r. a dniem 31 grudnia 2015 r. są kwalifikowane. Powołany art. 3 decyzji Komisji ustanawia zatem ostateczna granicę wydatkowania (i rozliczania) środków finansowych w ramach PROW 2007-2013, co oznacza, że po dniu 31 grudnia 2015 r. nie mogą być księgowane, jak również przedstawiane do wydatkowania z EFRROW żadne koszty.

Długotrwałość postępowania administracyjnego toczącego się we wszystkich instancjach oraz sądach administracyjnych, która wpłynęła na czas zakończenia tego postępowania zaskarżonym do WSA rozstrzygnięciem o odmowie przyznania pomocy, jest faktem niekwestionowanym. Jednak końcowy termin, do którego możliwe było przyznanie pomocy finansowej w ramach ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1387) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenia odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 877 ze zm.) upłynął przed ostatecznym rozpoznaniem wniosku skarżącego. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż podstawą dla działań objętych zakresem ustawy z dnia 7 marca 2007 r. jest rozporządzenie Rady (WE) Nr 1698/2005. Art. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy stanowi bowiem, iż ustawa określa zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanego dalej "programem", określonym w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005", oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia. Ustawa określa również warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działań objętych programem.

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) pozostawiło regulację szczegółowych procedur dotyczących dofinansowania objętego tym programem (lata 2007-2013) państwom członkowskim (art. 74). Na tej podstawie, jak już wyżej zaznaczono, została wydana polska ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich odnosząca się wprost do zadań określonych w rozporządzeniu Rady (WE) 1698/2005 (art. 1). Zostało też wydane rozporządzenie wykonawcze Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 169, poz. 1141 ze zm. ). Dodać trzeba, że obecnie programy w zakresie dofinansowania obszarów wiejskich realizowane są w oparciu o ustawę z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 349), wydaną na podstawie regulacji zawartych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 ustanawiającym wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L.2013.347.320). Wymienione przepisy nie przewidują przepisów przejściowych między nimi a przepisami dotyczącymi PROW na lata 2007-2013 z uwagi na odrębność tych programów, odrębność środków w nich wydzielonych, podstaw prawnych materialnych i procesowych do ich rozdysponowania.

Dlatego też, w ocenie Sądu, zasadna była odmowa przyznania pomocy, bowiem w momencie, w którym wniosek mógł być przyjęty do realizacji, nie było już możliwości przyznawania i wypłaty środków finansowych w ramach PROW 2007-2013. Ponownie podkreślić należy, iż dostępność środków finansowych jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością warunkującą niemożność przyznania pomocy. Skoro celem postępowania było ustalenie, czy skarżący spełnia przesłanki do otrzymania pomocy finansowej w ramach tego programu, to zakończenie okresu kwalifikowalności wydatków w ramach PROW 2007-2013, stanowi o braku przedmiotu postępowania.

W przedstawionych okolicznościach sprawy, mimo istnienia zarzucanych przez skarżącego uchybień prawa materialnego i procesowego, zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji wyroku.