Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 243/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Sędziowie Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Artur Kot (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Pismem z 28 czerwca 2005 r. J. D. wystąpił z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy wraz z odsetkami za zwłokę od tych należności.

Uzasadniając wniosek zobowiązany powołał się na swoją trudną sytuację materialną. Zlikwidował działalność gospodarczą w maju 2003 r. Oświadczył, że jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku. Utrzymuje się z prac dorywczych, a jego dochody wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Pomimo rozłożenia na raty należności składkowych, nie posiada możliwości wywiązywania się z układu ratalnego zawartego z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Opłacanie należności pociągnęłoby za sobą zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i członków jego rodziny, pozbawiając ich możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący wskazał także na swoją sytuację rodzinną oraz to, że na ręce byłej żony przekazuje 200 zł miesięcznie tytułem alimentów na utrzymanie syna.

Powołując się na art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1 - 4 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm. - zwanej dalej u.s.u.s.), a także § 1 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...] sierpnia 2005 r. stwierdził, że brak jest podstaw do umorzenia nieopłaconych należności składkowych z odsetkami za zwłokę na dzień złożenia wniosku "plus dalsze odsetki liczone do dnia zapłaty włącznie".

Uzasadniając swoje stanowisko - po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy oraz sytuacji majątkowej i rodzinnej zobowiązanego - Zakład stwierdził, że sytuacja zobowiązanego jest co prawda trudna, jednak nie oznacza to, że nie może wkrótce ulec poprawie. Wyraził przypuszczenie, że wnioskodawca może w przyszłości podjąć zatrudnienie. Stwierdził zatem, że w świetle obowiązujących przepisów, trudna sytuacja i brak środków na pokrycie zadłużenia wobec Zakładu, nie przesądza o konieczności pozytywnego rozpoznania jego wniosku o umorzenie należności składkowych. Wskazał przy tym na dziesięcioletni okres, w którym Zakład obowiązany jest do podejmowania wszelkich czynności zmierzających do wyegzekwowania swych należności. Powołując się nadto na majątek nieruchomy należący do zobowiązanego Zakład stwierdził, że brak jest podstaw do umorzenia wymienionych w decyzji należności składkowych.

Pouczył jednocześnie wnioskodawcę, że zgodnie z art. 5 ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ze zm.), nie uwzględnia się przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty dla płatników składek na ubezpieczenie własne tych okresów, za które nie zostały opłacone składki na ubezpieczenie społeczne, mimo podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu.

J. D., pismem z 7 września 2005 r. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Za absurdalną uznał argumentację, że jego sytuacja majątkowa jest co prawda trudna, ale nie oznacza to, że nie może ulec zmianie. Oświadczył, że jego sytuacja majątkowa może bowiem się pogorszyć. Za niezasadne uznał opieranie się na przewidywaniach i przypuszczeniach przy rozpatrywaniu jego wniosku o umorzenie należności składkowych. Wskazał, że rozstrzygnięcie powinno opierać się na stanie faktycznym. Wystąpił zatem o ponowne rozpatrzenie jego wniosku i umorzenie w całości lub w części wymienionych należności składkowych.

Decyzją z [...] listopada 2005 r., na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowił utrzymać w mocy decyzję z [...] sierpnia 2005 r. stwierdzającą brak podstaw do umorzenia wskazanych należności składkowych z odsetkami za zwłokę "plus dalsze odsetki za zwłokę".

W uzasadnieniu decyzji podniósł, że zobowiązany uiścił tylko jedną ratę na poczet należności składkowych. Wskazał na sytuację rodzinną i majątkową wnioskodawcy, jego dochody z tytułu wykonywania "prac dorywczych", dochody konkubiny z działalności gospodarczej oraz z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy. Po dokonaniu ponownej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, uwzględniając argumentację wnioskodawcy, Prezes Zakładu stwierdził, że nie występują przesłanki do uchylenia decyzji z [...] sierpnia 2005 r. Zauważył, że wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy zobowiązany nie przedstawił nowych okoliczności w sprawie, które mogłyby wpłynąć na zmianę decyzji Zakładu. Dodał, że przytoczone przez wnioskodawcę argumenty były znane Zakładowi.

Pismem z 15 grudnia 2005 r. J. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2005 r., ze względu "na niekorzystne potraktowanie jego osoby, zlekceważenie jego argumentów i brak zrozumienia jego ciężkiej sytuacji życiowej". Oświadczył, że od czasu, kiedy zawarł z Zakładem układ ratalny, jego sytuacja życiowa uległa radykalnemu pogorszeniu. Konkubina, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, straciła pracę. Utrzymują się z jej zasiłku dla bezrobotnych. Za nieuprawnione uznał opieranie się przez Zakład i Prezesa Zakładu na hipotezach i domniemaniach, a nie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Ponownie wskazał na swoją sytuację rodzinną i majątkową. Oświadczył, że zarówno on jak i trzy osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, utrzymują się z zasiłku dla bezrobotnych pobieranego przez jego konkubinę oraz z prac dorywczych za "worek ziemniaków". Korzystają ze świadczeń z ośrodka pomocy społecznej. Wyraził przypuszczenie, że od stycznia 2006 r. jedynym źródłem utrzymania jego rodziny będą świadczenia z ośrodka pomocy społecznej.

Odpowiadając na skargę, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej u.p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Sąd nie ma kompetencji do zmiany merytorycznej wydanego przez organ, a następnie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Bada jedynie, czy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania lub niewłaściwej wykładni przepisu materialnoprawnego. Odnosząc powyższe uwagi do sprawy niniejszej Sąd wyjaśnia, że nie jest władny orzec o umorzeniu należności skarżącego, gdyż kompetencję wydania rozstrzygnięcia w powyższej kwestii ustawodawca powierzył w pierwszej instancji Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, zaś w drugiej Prezesowi ZUS.

Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest decyzja Prezesa ZUS

w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych. Zastosowanie mają zatem przepisy art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) - zwanej dalej "u.s.u.s." oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 144, poz. 1365 - zwanego dalej rozporządzeniem. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS, z uwzględnieniem ust. 2 - 4. Z przepisów tych wynika zaś, że należności składowe mogą być umarzane, z zastrzeżeniem ust. 3a, tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, tj. gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W myśl natomiast ust 3a cytowanego przepisu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Na mocy ustawowej delegacji (art. 28 ust. 3b u.s.u.s.) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej określił szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rozporządzeniem z dnia 31 lipca 2003 r. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Wymienił przy tym przykładowe sytuacje, uzasadniające umorzenie należności składkowych w całości lub w części.

Analizując brzmienie powyższych przepisów warto podkreślić, że prawodawca, stanowiąc o możliwości umorzenia należności z tytułu składek, posłużył się zwrotem "może umorzyć" ("mogą być umorzone"). Oznacza to, że w każdym wypadku decyzja będzie wydana w ramach uznania organu. Uznanie administracyjne jest konstrukcją prawną, pozwalającą organowi administracji publicznej na wybór konsekwencji prawnych powstałej sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej. Inaczej mówiąc, dysponując prawem do umorzenia należności na zasadzie uznania administracyjnego, organ może, ale nie musi, umorzyć należność z tytułu składek lub odsetki za zwłokę, mimo zajścia określonych przesłanek. Uznanie to jest ograniczone kierunkowymi dyrektywami wyboru wskazanymi w wyżej przywołanych przepisach.

Tak duży zakres swobody decyzyjnej oznacza jednocześnie, że na organie spoczywa szczególny obowiązek jak najpełniejszego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, celem wykazania, że zbadał on sprawę w zakresie ustawowych dyrektyw, jak również zebrał i rozważył cały materiał dowodowy. W przypadku decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego uzasadnienie spełnia bowiem szczególnie istotną rolę, gdyż pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Powyższe stanowisko znalazło wielokrotnie wyraz w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok z 28 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 320/95; wyrok z 30 września 1996 r., sygn. akt SA/Wr 3095/95; wyrok z 26 października 1995 r., sygn. akt SA/Gd 2096/95 lub wyrok z 21 lutego 1997 r., sygn. akt SA/Bk 1120/95).

Wydanie przez ZUS decyzji w przedmiocie umorzenia należności poprzedza postępowanie, które prowadzone jest w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego - dalej "k.p.a.", zgodnie z art. 180 § 1. Zgodnie z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia Zakładu przysługuje prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek ten rozpatrywany jest przez Prezesa Zakładu, na podstawie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania odwoławczego. Oznacza to, że wydając decyzję w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes ZUS związany jest ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, określonymi w Rozdziale 2 Działu I k.p.a., w tym zasadą praworządności, wyrażoną w art. 6 k.p.a. Ma zatem obowiązek prawidłowego zastosowania przepisów nie tylko prawa materialnego, ale i procesowego.

Przechodząc na grunt sprawy niniejszej Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Prezesa ZUS wydana została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wypełniona została zatem przesłanka uchylenia tej decyzji, określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. Sąd stwierdził, że dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału, organ drugiej instancji nie dopatrzył się przesłanek umorzenia zaległości, wymienionych zarówno w art. 28 u.s.u.s., jak i w § 3 rozporządzenia, a tym samym nie stwierdził, że zachodzą przesłanki uchylenia decyzji ZUS. Swojego stanowiska w tej mierze nie uzasadnił jednakże w sposób należyty. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia bowiem wymogów określonych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Z przepisów tych wynika, że decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne, wskazujące w szczególności fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także uzasadnienie prawne, obejmujące wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd stwierdził, że uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Prezes Zakładu nie odniósł się należycie do argumentacji podniesionej przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zapewniając o ponownym przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie dał jednak temu wyrazu w uzasadnieniu swojej decyzji. Stwierdził jedynie, że "zdaniem Zakładu", wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy zobowiązany nie przedstawił nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę decyzji z [...] sierpnia 2005 r. Dodał jednocześnie, że przytoczone przez wnioskodawcę argumenty "znane były na dzień wydania decyzji o odmowie umorzenia i były przedmiotem rozpoznania". Takie stwierdzenie może świadczyć o niezrozumieniu istoty postępowania prowadzonego w trybie art. 138 k.p.a. W zaskarżonej decyzji Prezes Zakładu wypowiada się niekiedy w imieniu Zakładu, co mogłoby wskazywać na to, że decyzja została wydana przez niewłaściwy organ. Taki stan rzeczy powodowałby zaś konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę Prezes ZUS obowiązany będzie zatem konsekwentnie wskazywać właściwy organ.

Za niedopuszczalne należy uznać uzależnienie rozstrzygnięcia wydanego po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od tego, czy zobowiązany przedstawił nowe okoliczności w sprawie, czy też ich nie przedstawił. Rozpoznając sprawę w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., organ odwoławczy (w tym przypadku Prezes ZUS) obowiązany jest ponownie rozpatrzyć ją w całości i dokonać oceny prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji, po ponownym zapoznaniu się ze stanem faktycznym sprawy i dokonaniu jego oceny. Organ odwoławczy musi zatem ocenić, czy na tle określonego stanu faktycznego organ I instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie. Obowiązany jest nadto odnieść się szczegółowo do argumentacji skarżącego podniesionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Może przy tym prowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jeżeli uzna to za konieczne.

Sąd zwrócił nadto uwagę na fakt, że badając stan faktyczny w celu rozpoznania wniosku o umorzenie należności, organy administracji publicznej obowiązane są brać pod uwagę przede wszystkim okoliczności bieżące sprawy. Zdarzenia przyszłe i niepewne, a w szczególności przypuszczenia i twierdzenia o charakterze prognostycznym, nie mogą stanowić wyłącznej (podkreślenie Sądu) podstawy do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Mogą mieć oczywiście pewien wpływ na orzeczenie, ale wtedy powinny zostać uprawdopodobnione, zgodnie z zasadami logiki, dostępnej wiedzy i doświadczenia życiowego (zdrowego rozsądku). Rozstrzygnięcie sprawy nie może ograniczać się do lakonicznego stwierdzenia, że sytuacja majątkowa zobowiązanego może ulec w przyszłości poprawie.

W ocenie Sądu, działanie Prezesa ZUS dotknięte jest wadą naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7 k.p.a., w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Jest ono również sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania do organu, wyrażoną w art. 8 k.p.a. Prawidłowość uzasadnienia decyzji należy oceniać również w kontekście zawartej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony określonego obowiązku, bez potrzeby stosowania środków przymusu.

Kolejnym naruszeniem przepisów, którego dopatrzył się Sąd w sprawie niniejszej jest niedopełnienie przez organ wymogu zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym stworzenia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie. Wymóg ten ciąży na organach zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Zgodnie z § 2 powyższego przepisu organ może odstąpić od zasady czynnego udziału stron wyłącznie w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, zaś przyczyny tego odstąpienia organ powinien utrwalić w aktach sprawy. W sprawie niniejszej Sąd nie stwierdził, aby którakolwiek z przesłanek odstąpienia od zasady miała miejsce. Żadna taka okoliczność nie została również udokumentowana przez organ.

W rozpoznawanej sprawie skarżący nie tylko nie miał możliwości dokonania i przedstawienia swojej oceny co do kompletności zebranego materiału dowodowego, ale przede wszystkim do zapoznania się z dowodami zgromadzonymi w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji. Wypowiedzenie się w kwestii materiału dowodowego wymaga bowiem uprzedniego zapoznania się z nim.

Niewywiązanie się przez Prezesa ZUS z obowiązków nałożonych na mocy art. 10 § 1 k.p.a. mogło mieć wpływ na możliwość uznania podnoszonych przez niego okoliczności faktycznych za udowodnione, a tym samym zasadność oparcia na nich rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a. W aktach sprawy, stanowiących dla Sądu - zgodnie z art. 133 § 1 u.p.p.s.a. - podstawę rozstrzygnięcia, brak jest informacji o zapoznaniu zobowiązanego z całością materiału zgromadzonego w sprawie. Tym samym Sąd uznał, że zarówno Prezes ZUS, jak też ZUS, jako organ pierwszej instancji, naruszyli jedną z podstawowych zasad postępowania, wyrażoną w art. 10 § 1 k.p.a., w sposób mogący mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a zatem również w tym zakresie wypełniona została przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a.

Kolejnym uchybieniem, które miało wpływ na uchylenie decyzji Prezesa ZUS, było zawarte w sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej stwierdzenie dotyczące odmowy umorzenia "dalszych odsetek liczonych do dnia zapłaty włącznie", powtórzone następnie w sentencji decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy to wadliwe rozstrzygnięcie. Umorzyć można tylko te należności, które istniały i były wymagalne na dzień złożenia wniosku. Odmawiając umorzenia określonych należności należy zatem ograniczyć się wyłącznie do tych należności, które istniały i były wymagalne na dzień złożenia wniosku.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, powodując konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Możliwe przy tym wydaje się usunięcie wskazanych przez Sąd wad na etapie postępowania odwoławczego.

Z uwagi na przedstawione wyżej rozważania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 § 1, a także na podstawie art. 152 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.