Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 524/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 41 ust. 2, art. 85
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi J. B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2019 r.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym aktem - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2019 r., poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." - utrzymano w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z [...] października 2019 r., o zwolnieniu – wobec treści art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161, ze zm.) - p. J.B., zwanego dalej "Funkcjonariuszem", ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2019 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne jej uwarunkowania:

- pismem z [...] października 2019 r., doręczonym w 10 października 2019 r., poinformowano Funkcjonariusza o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby - na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji; podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia była absencja Funkcjonariusza w służbie z powodu choroby przez okres ponad 12 miesięcy,

- [...] października 2019 r. Funkcjonariusz złożył pismo, gdzie wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie zwolnienia ze służby do czasu wydania przez [...] Rejonową Komisję Lekarską MSWiA w Z., zwaną dalej "Komisją Lekarską", orzeczenia o potrzebie udzielenia mu urlopu zdrowotnego; o skierowanie do komisji w tym celu, wymieniony zwrócił się raportem z [...] września 2019 r.,

- rozkazem personalnym z [...] października 2019 r. zwolniono Funkcjonariusza ze służby; wobec wniesienia przezeń odwołania sprawa jest ponownie rozpatrywana przez organ II. instancji,

- zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby,

- literalna wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że przesłanką warunkującą zwolnienie policjanta ze służby na jego podstawie jest upływ 12-miesięcznego okresu od dnia zaprzestania przez funkcjonariusza pełnienia służby na skutek choroby (tak. wyrok WSA o sygn. akt II SA/Wa 250/06 dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"); przepis ten ma niewątpliwie charakter gwarancyjny, ale chroni trwałość stosunku służbowego wyłącznie przez ściśle określony czas,

- użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawiono je tzw. uznaniu administracyjnemu; stąd decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony (art. 7 K.p.a.),

- przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia pełnienie służby; we wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku,

- stosunek służbowy charakteryzuje się pewnymi specyficznymi elementami, których brak w konstrukcjach czysto cywilnoprawnych; jednym z nich jest dyspozycyjność funkcjonariusza w służbie, która najpełniej oddaje przyjętą nazwę dla tego rodzaju więzi prawnej - "stosunku służbowego"; ma on wyłącznie w sposób najbardziej pełny i najbardziej efektywny umożliwić realizację ustawowych zadań tej formacji; Policja nie może pozostawiać w służbie funkcjonariuszy, którzy - nawet bez swojej winy - nie mogą przez dłuższy czas świadczyć służby; przeciwne stanowisko sprowadzałoby tę formację do organizacji, która została utworzona dla policjantów, w celu ich zatrudnienia; w rzeczywistości jest na odwrót; to zatrudnienie policjantów ma umożliwić realizację zadań Policji przez jednostki tworzące jej szeregi,

- przepisy K.p.a., w tym art. 7, chroniąc słuszny interes obywateli (policjantów), wymagają również uwzględnienia interesu społecznego (interesu służby), który wynika ze szczególnego charakteru Policji jako formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa obywateli oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego; sprawne funkcjonowanie tej organizacji opiera się na właściwej realizacji zadań przez poszczególne jednostki organizacyjne Policji,

- w przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że Funkcjonariusz nie pełnił służby z powodu choroby przez nieprzerwany okres ponad 12 miesięcy; udokumentowano to zwolnieniami lekarskim, wystawionymi łącznie na okres od [...] października 2018 r. do [...] listopada 2019 r.,

- sytuacja Funkcjonariusza wpływała negatywnie na organizację służby w Komendzie [...] Policji; winien on bowiem realizować zadania na poziomie odpowiadającym posiadanemu przygotowaniu i umiejętnościom; tymczasem od [...] października 2018 r. nieprzerwanie przebywał na zwolnieniach lekarskich; rzutuje to ujemnie na ważny interes służby w jednostce Policji, w której pełnił on służbę, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów jednostki; omawiana sytuacja dezorganizowała tok służby, co zaznaczył zastępca naczelnika Wydziału [...] Komendy [...] Policji w uzasadnieniu wniosku personalnego o zwolnienie Funkcjonariusza ze służby w Policji; wskazał on: "sytuacja ta powoduje, iż zadania stawiane przed Sekcją zmuszeni są realizować inni policjanci, co negatywnie wpływa na organizację pracy w Sekcji, wyniki w służbie, jak również proces realizacji zadań",

- absencja Funkcjonariusza w służbie w naturalny sposób zmuszała przełożonych do zapewnienia zastępstwa za nieobecnego policjanta; prowadziło to z kolei do zwiększenia obciążenia pozostałych w służbie policjantów; charakter służby policjanta Wydziału [...] Komendy [...] Policji zobowiązuje do zapewnienia ciągłości służby; nie jest możliwa prawidłowa organizacja służby tej komórki organizacyjnej, uwzględniająca permanentną absencję funkcjonariusza w służbie; jeśli bowiem funkcjonariusz przebywa na zwolnieniu lekarskim wymagane jest wyznaczenie innych policjantów, którzy zobowiązani będą do wykonywania jego obowiązków; przejęcie tych zadań przez innych funkcjonariuszy nie może być w sposób oczywisty ani skuteczne ani efektywne; są oni bowiem obciążeni dodatkowymi obowiązkami, które muszą wypełnić w trakcie pełnionej służby,

- taka sytuacja może ponadto rodzić napięcia i konflikty oraz skutkować obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy, jak również przyczyniać się do trudności z utrzymaniem dyscypliny służbowej,

- nie można przyjąć, że nieświadczenie przez Funkcjonariusza służby, połączone z perspektywą kolejnego nieświadczenia służby (co dowodzi wniosek o udzielenie urlopu zdrowotnego) nie ma, bądź nie będzie miało wpływu na funkcjonowanie komórki organizacyjnej, w której pełnił on służbę; nie chodzi przy tym o kwestionowanie zasadności czy prawidłowości wykorzystania przysługujących policjantowi uprawnień, z tytułu niezdolności do pełnienia służby (w tym w zakresie ewentualnego korzystania z urlopu zdrowotnego); kluczowe jest jednak ustalenie, jak dotychczasowa długotrwała absencja wymienionego - niezależnie od jej przyczyn - wpływa na zdolność danej komórki organizacyjnej i jednostki Policji do realizacji ustawowych zadań,

- reasumując absencja Funkcjonariusza w służbie, z uwagi na charakter stanowiska gdzie pełnił służbę, miała wpływ na rzeczywiste i skuteczne realizowanie ustawowych zadań Policji,

- podkreślono za Naczelnym Sądem Administracyjnym (tak: wyrok o sygn. akt I OSK 1033/12 – dostępny w CBOSA), że długotrwała absencja policjanta ma wpływ zarówno na organizację, jak i efektywność działania macierzystej jednostki Policji; przez okres nieobecności dotychczasowe czynności Funkcjonariusza byli bowiem zobowiązani wykonywać inni; musiało to prowadzić do obciążania ich dodatkowymi zadaniami; przy powszechnie znanej, trudnej sytuacji kadrowej całej Policji oraz specyfice zadań nałożonych na tę formację, przedłużanie takiego stanu odbywałoby się z ewidentną szkodą dla służby; w tej sytuacji - mając na względzie, że absencja chorobowa policjanta wynosiła nieprzerwanie ponad 12 miesięcy - zachodziła potrzeba skorzystania z instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji,

- przełożony właściwy w sprawach osobowych był nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do podjęcia takich działań, by służbę na etacie zajmowanym przez Funkcjonariusza pełnił policjant posiadający pełną zdolność do podjęcia czynności służbowych oraz realizujący ustawowe zadania Policji na rzecz społeczeństwa (tak wyrok NSA o sygn. akt I OSK 723/14 – dostępny w CBOSA); długotrwała absencja policjanta w służbie skutkuje zablokowaniem etatu i brakiem możliwości zatrudnienia na jego miejsce innego funkcjonariusza,

- w świetle przedstawionych wyżej okoliczności organ I. instancji wobec zaistniałego stanu faktycznego, przyznając prymat interesowi służby, słusznie rozwiązał stosunek służbowy z Funkcjonariuszem, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji; indywidualny interes Funkcjonariusza, polegający na chęci pozostania w służbie, nie może bowiem zyskać przewagi nad interesem społecznym, dobrem macierzystej formacji, interesem Państwa i jego obywateli,

- podkreślono, że Komendant [...] Policji, jako przełożony policjantów na terenie swojego działania, ma prawo do kształtowania polityki kadrowej oraz w jej ramach - kierując się wymogami sprawności działania w realizacji ustawowych zadań Policji i uwzględniając specjalizację zadań oraz ciągłość ich realizacji - decydować o obsadzie stanowisk służbowych w podległych mu jednostkach i komórkach,

- odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 85 ustawy o Policji - przez bezprawne i bezzasadne pozbawienie Funkcjonariusza prawa do otrzymania urlopu zdrowotnego na poratowanie zdrowia i powrót do czynnej służby – wskazano, że przepis ten przewiduje możliwość udzielenia policjantowi płatnego urlopu zdrowotnego; natomiast - zgodnie z § 26 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz.U. z 2014 r., poz. 1282, ze zm.) - policjantowi w służbie stałej można udzielić płatnego urlopu zdrowotnego w celu przeprowadzenia zaleconego leczenia w wymiarze nieprzekraczającym jednorazowo 6 miesięcy; łączny wymiar urlopu w okresie całej służby nie może przekroczyć 18 miesięcy (ust. 1); urlopu zdrowotnego udziela przełożony właściwy w sprawach osobowych na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej, o której mowa w art. 26 ust. 1 ustawy o Policji (ust. 2); policjanta, o którym mowa w ust. 1, do komisji lekarskiej kieruje przełożony właściwy w sprawach osobowych na wniosek lekarza lub samego policjanta (ust. 3); z kolei o potrzebie lub braku potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego funkcjonariuszowi Policji orzeka - zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 345 ze zm.) zwanej dalej "ustawa o komisjach lekarskich" - komisja lekarska, gdy funkcjonariusz mimo wykorzystania 12 miesięcy zwolnienia od wykonywania obowiązków służbowych z powodu choroby nie odzyskał zdolności do wykonywania tych obowiązków, a stan jego zdrowia rokuje poprawę w stopniu umożliwiającym dalsze pełnienie służby,

- z powołanych regulacji wynika, że udzielenie policjantowi urlopu zdrowotnego nie jest obligatoryjne; przed ewentualnym jego udzieleniem przełożony musi ocenić, czy przedłużająca się nieobecność policjanta w służbie, a przede wszystkim jej negatywne skutki w kontekście realizacji zadań przez określoną komórkę (jednostkę) organizacyjną, w której policjant pełni służbę, nie pozostaje w istotnej sprzeczności z interesem służby; w przedmiotowej sprawie ocena skali nieobecności policjanta w służbie i jej wpływu na funkcjonowanie wskazanej komórki (jednostki) organizacyjnej Policji dała podstawę do stwierdzenia, że konieczne jest rozwiązanie stosunku służbowego z Funkcjonariuszem,

- w takiej sytuacji procedowanie w zakresie ewentualnego udzielenia wymienionemu urlopu zdrowotnego stało się bezprzedmiotowe; co istotne, zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji nie jest uzależnione od uprzedniego wydania przez komisję lekarską orzeczenia o potrzebie lub braku potrzeby udzielenia policjantowi urlopu zdrowotnego,

- nie można przy tym przesądzić, że komisja lekarska, do której skierowany mógłby zostać Funkcjonariusz, orzekłaby o potrzebie udzielenia mu urlopu zdrowotnego; nie może on zakładać, że treść wydanego przez nią orzeczenia byłaby zgodna z jego oczekiwaniami,

- ustosunkowując się do kwestii odmowy zawieszenia postępowania w sprawie zwolnienia Funkcjonariusza ze służby w Policji wskazano, że - zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. - organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego; oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe; musi zatem istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym; w przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne (tak wyroki NSA o sygn. akt I OSK 541/18, oraz II OSK 1268/16 dostępne w CBOSA); zagadnieniem wstępnym będzie zatem kwestia prawna, która pozostaje poza właściwością danego organu i w dodatku organ bez jej rozstrzygnięcia nie może dalej prowadzić postępowania (tak wyrok NSA o sygn. akt II OSK 374/17); w niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje; jak wspomniano, wydanie przez komisję lekarską orzeczenia o potrzebie lub braku potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego funkcjonariuszowi nie stanowi przesłanki warunkującej zwolnienie ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji; orzeczenie takie nie jest elementem koniecznym do rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w prowadzonym postępowaniu, a więc nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.; żadna inna przesłanka zawieszenia postępowania administracyjnego, wymieniona w art. 97 § 1 K.p.a. również nie zaistniała w niniejszej sprawie,

- nie było również podstaw do fakultatywnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 98 § 1 K.p.a.; postępowania w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji nie wszczęto bowiem na wniosek strony, ale z urzędu; podstawą zawieszenia postępowania, o którym mowa w art. 98 § 1 K.p.a. jest natomiast wniosek strony, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu; stąd słusznie organ I. instancji nie uwzględnił wniosku Funkcjonariusza o zawieszenie postępowania,

- niezasadny jest sformułowany w odwołaniu zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 K.p.a.; organ I. instancji zebrał cały materiał niezbędny do podjęcia decyzji, a następnie - w granicach swobodnej oceny dowodów – kompleksowo go ocenił; sformułowanie "zebrał materiał dowodowy" musi zostać odniesione wyłącznie do materiału niezbędnego do podjęcia decyzji końcowej, a nie wszelkich okoliczności zaistniałych w sprawie.

W skardze zarzucono naruszenie przepisów:

- art. 41 ust. 2, pkt. 7 ustawy o Policji, poprzez jego błędną wykładnię, w kontekście innych przepisów rangi ustawowej, składających się na system prawa - w szczególności normy w art. 15 ust. 1 oraz art. 25 ust. 3 pkt. 7 ustawy o komisjach lekarskich,

- art. 15 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich, poprzez wszczęcie [...] października 2019 r. postępowania administracyjnego wobec art. 41 ust. 2 pkt. 7 - w kierunku zwolnienia ze służby w Policji – gdy ten sam organ - w odpowiedzi na pisemny raport Funkcjonariusza z [...] września 2019 r. - uruchomił z urzędu (mając taki obowiązek, w myśl art. 25 ust. 3 pkt. 7 ustawy o komisjach lekarskich) procedurę wskazaną przez ustawodawcę w art. 85 ustawy o Policji - skierował stosowne dokumenty w pierwszej połowie października 2019 r. (po upływie wymaganych przepisem ustawowym 12 miesięcy zwolnienia lekarskiego od wykonywania przez Funkcjonariusza obowiązków służbowych) - do Komisji Lekarskiej, celem wydania orzeczenia w przedmiocie przyznania urlopu zdrowotnego, do którego funkcjonariusz Policji ma ustawowe prawo,

- art. 85 ustawy o Policji, poprzez bezprawne a zarazem bezzasadne pozbawienie Funkcjonariusza ustawowego prawa do otrzymania urlopu zdrowotnego na poratowanie zdrowia, gdy jego zamiarem był powrót do czynnej służby w Policji po wykorzystaniu urlopu zdrowotnego,

- art. 107 § 3 K.p.a., poprzez wadliwe uzasadnienie faktyczne skarżonej decyzji, a mianowicie:

- wybiórcze wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnienie dowodów, na których się oparł,

- brak podania przyczyn, z powodu których innym przedstawionym przez Funkcjonariusza dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej,

- eksponowanie niepopartej niczym tezy, że 12 miesięczna absencja Funkcjonariusza w służbie, wynikająca z choroby, powodowała głęboką dezorganizację komórki Policji, w której pełnił służbę,

- przywołanie "niedorzecznego" argumentu, że ewentualne udzielenie Funkcjonariuszowi urlopu zdrowotnego skrajnie pogłębi i sparaliżuje pracę Wydziału [...] K[...]P w [...] (liczy on prawie 600 funkcjonariuszy),

- brak rzetelnego odniesienia się do argumentu odwołania, że art. 15 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich, stanowi o prawie funkcjonariusza Policji do wystąpienia o udzielenie urlopu zdrowotnego dopiero po upływie 12 miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby; jest to warunek sine qua non; na gruncie prawa policyjnego oba postępowania prowadzone przez Komendanta [...] Policji - w sprawie fakultatywnego zwolnienia z Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 7 ustawy o Policji, oraz udzielenia urlopu zdrowotnego - podmiotowo ze sobą korespondują; były prowadzone przez tą samą komórkę kadrową Komendy [...] Policji w [...].

W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).

Sąd zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisu prawa materialnego – art. 41 ust. 2, pkt. 7 ustawy o Policji -, wobec pominięcia, że zakres uznania administracyjnego przewidzianego tym przepisem wyznaczają także ramy innych regulacji materialnoprawnych - dotyczących zasad udzielania urlopu zdrowotnego funkcjonariuszom, którzy przebywali uprzednio na długotrwałym zwolnieniu lekarskim (trafnie zresztą powołanych w skardze). Prowadziło to do przedwczesnego orzeczenia w sprawie. W danym zakresie zarzuty skargi są zasadne.

Na wstępie należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie bezsporne są ustalenia organu, potwierdzone treścią skargi, co do istotnych uwarunkowań faktycznych - m.in. prowadzenie postępowania w przedmiocie zwolnienia Funkcjonariusza, w myśl art. 41 ust. 2, pkt. 7 ustawy o Policji, przy równoczesnym procedowaniu w przedmiocie jego wniosku o skierowanie go na badanie przez właściwą komisję lekarską.

W istocie organ przywołał też prawidłowo ramy prawne sprawy - treść istotnych, mających w niej zastosowanie przepisów. Nie wywiedziono stąd jednak właściwych konkluzji w jej realiach.

W sprawie istotne znaczenie odgrywają określone ustawą o komisjach oraz ustawą o Policji, w tym także stosownym aktem wykonawczymi do niej, przepisy dotyczące korzystania przez policjantów z urlopów zdrowotnych. Co mianowicie tylko odnotował organ a podkreślano w skardze, generalnie policjant ma prawo do urlopu zdrowotnego w myśl art. 85 ustawy o Policji, zaś jego wymiar określa § 26 ust. 1 rozporządzenia w sprawie urlopów policjantów. Z przepisów tego rozporządzenia wynika też jednoznacznie, że podstawą udzielenia urlopu jest orzeczenie komisji lekarskiej (§ 26 ust. 2) zaś do komisji tej kieruje przełożony - także na wniosek zainteresowanego policjanta. Z kolei – w myśl art. 25 ust. 3 pkt 7 ustawy w komisjach lekarskich - obligatoryjnie kieruje się do komisji z urzędu w celu ustalenia potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego. Natomiast - jak stanowi art. 15 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich - gdy funkcjonariusz po wykorzystaniu 12 miesięcy zwolnienia lekarskiego od wykonywania obowiązków służbowych z powodu choroby - nie odzyskał zdolności do wykonywania tych obowiązków a stan jego zdrowia rokuje poprawę w stopniu umożliwiającym dalsze pełnienie służby, o potrzebie lub braku potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego funkcjonariuszowi Policji orzeka właśnie komisja lekarska. Jak trafnie zauważono w skardze orzeczenie komisji może być wydane w myśl art. 15 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich dopiero wobec ziszczenia się warunku wykorzystania 12 miesięcznego zwolnienia lekarskiego, gdy nie doszło do odzyskania przez funkcjonariusza zdolności do wykonywania obowiązków. Kompetencje do oceny zasadności udzielenia urlopu przyznano tu jednak komisji lekarskiej nie zaś właściwemu organowi Policji, gdy o stosowną kwalifikację wnioskuje zainteresowany funkcjonariusz.

Trafnie odnotował więc organ administracji, że - gdy wystąpią przesłanki wymienione enumeratywnie w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji - orzeczenie ma generalnie charakter fakultatywny - organ, w zależności od stosownych uwarunkowań sprawy, może lecz nie musi skorzystać ze wskazanej tam kompetencji. Gdy jednak chodzi o przypadek zakreślony w pkt 7 wskazanej regulacji, poza uwzględnieniem reguł ogólnych - np. wyrażonych art. 7 K.p.a. - musi mieć on na uwadze także inne uwarunkowania prawne, kreujące sytuację policjantów, którzy spełniają warunek określony w tym przepisie (12 miesięczna absencja wobec choroby). Organ może więc skorzystać z tego uprawnienia, gdy dany policjant nie wnosił o skierowanie go na badanie celem konkretnej oceny (pozwala to uznać, że nie jest sam zainteresowany kontynuowaniem służby), bądź gdy komisja lekarska nie potwierdzi zasadności udzielenia mu urlopu zdrowotnego.

W rozpoznawanej sprawie organ nie kwestionuje, że Funkcjonariusz - raportem z [...] września 2019 r. - zwrócił się o skierowanie go do kwalifikacji przez komisję lekarską w kontekście udzielenia mu urlopu zdrowotnego. Organ nie mógł więc procedować skutecznie w przedmiocie zwolnienia danego Funkcjonariusza, w myśl art. 41 ust. 2, pkt. 7 ustawy o Policji, oceniając samodzielnie - niejako z urzędu - czy udzielenie mu urlopu zdrowotnego byłoby zasadne z powołaniem na sam interes służby.

Nie do zaakceptowania jest wykładnia wskazanej regulacji, prezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Gdyby uznać ją za prawidłową - wbrew brzmieniu przywołanych wcześniej przepisów - prowadziłoby to do sytuacji, gdy kompleks reguł - dotyczących wykorzystania urlopu zdrowotnego, w kontekście ustalonych przez prawodawcę procedur określenia zasadności jego udzielenia - znajdowałby w istocie zastosowanie tylko w zależności od uznania przełożonego danego funkcjonariusza. Determinowałby ono, czy w ogóle zaaprobować możliwość skorzystania przez danego funkcjonariusza z dobrodziejstwa urlopu zdrowotnego wobec faktycznych potrzeb służby. Wniosek, aby taka bo intencja prawodawcy – po okresie choroby funkcjonariusza przekraczającej 12 miesięcy - nie wynika z treści wskazanych wyżej regulacji normatywnych. Jednocześnie wypada odnotować, że hipotetyczna sytuacja, gdy długotrwała absencja jednego z funkcjonariuszy - wynosząca wszak ponad rok - nie przynosi istotnych szkód służbie - w jednostce gdzie wykonuje on obowiązki - wydaje się mało prawdopodobna. Może świadczyć raczej o zbędności określonego stanowiska w strukturze danej jednostki. Każda dłuższa absencja musi powodować znaczne trudności organizacyjne, gdy wszyscy funkcjonariusze są obciążeni równomiernie przydzielonymi obowiązkami. Długa absencja jednego z nich musi powodować znaczne trudności organizacyjne.

Jak trafnie wprawdzie zauważa organ, w judykaturze nie jest kwestionowane stanowisko, że brak dyspozycyjności funkcjonariusza, wobec znacznej absencji chorobowej w pracy, może stanowić okoliczność uzasadniająca jego zwolnienie ze służby - np. w myśl art. 41 ust. 2, pkt. 5 ustawy o Policji. Powołano tu nawet stosowne orzecznictwo. Jednakże sformułowana tam argumentacja jest nieadekwatna do przypadku rozpoznawalnego, a zakreślonego ramami art. 41 ust. 2 pkt. 7 danej ustawy. Przypadek konkretnej absencji (w wymiarze przekraczającym 12 miesięcy) powiązano tu z procedurą możliwości udzielenia urlopu zdrowotnego, na podstawie stosownego orzeczenia komisji lekarskiej. W danym przypadku swoboda oceny organu jest ograniczona treścią szczególnych regulacji normatywnych.

Naruszenie reguł prawa materialnego, co do warunków zwolnienia funkcjonariusza ze służby w myśl art. 41 ust. 2, pkt. 7 ustawy o Policji, w kontekście ustawowych uregulowań procedury oceny, czy nie zachodzą przesłanki udzielenia urlopu zdrowotnego, miała wpływ na wynik sprawy. Wydając decyzję pominięto zainicjowanie wcześniej procedury oceny przez Komisję Lekarską, czy Funkcjonariusz rokuje powrót do służby w razie udzielenia mu urlopu zdrowotnego.

Orzekanie w sprawie było więc przedwczesne. Jeżeli wniosek (raport) Funkcjonariusza o skierowanie go na komisję lekarską poprzedza wszczęcie postępowania w przedmiocie jego zwolnienia, wobec treści art. 41 ust. 2, pkt. 7 ustawy o Policji, to nie powinno być ono w ogóle wszczynane - do czasu orzeczenia przez komisję. Jeżeli zaś zostało wszczęte lecz niezakończone przed złożeniem przez Funkcjonariusza stosownego wniosku należało je zawieść do czasu wydania rozstrzygnięcia przez ten organ - wedle reguły art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Treść przyszłego orzeczenia komisji determinuje bowiem wówczas możliwość ewentualnego zwolnienia funkcjonariusza w myśl art. 41 ust. 2, pkt. 7.

Skoro postępowanie w sprawie kwalifikacji Funkcjonariusza było już prowadzone, uchybiono wymogowi przepisu postępowania - art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. - nie wydając postanowienia o zawieszeniu postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby.

W tym kontekście jest bez znaczenia, czy organ właściwie ocenił, że długotrwała absencja funkcjonariusza prowadziła do dezorganizacji pracy a jego zwolnienie byłoby zasadne z perspektywy interesu służby (tak zarzuty skargi), a także argumentacja organu że służba w Policji z uwagi na swą specyfikę wymaga dyspozycyjności. Bezzasadnie też organ wywodzi, że orzeczenie Komisji Lekarskiej może nie być zgodne z intencją Funkcjonariusza a procedura w danym zakresie nie była jeszcze na dzień orzekania zaawansowana. Nie uzasadnia to bowiem niejako wyprzedzającego rozstrzygnięcia sprawy.

Chybiony jest natomiast zarzut skargi, jakoby z uzasadnienia decyzji nie wynikały motywy, którymi kierował się organ orzekający w sprawie. W danym przypadku przywołano jednak wadliwe przesłanki orzekania, pomijając w istocie treść normatywną szeregu regulacji - powołanych zasadnie w skardze.

Ponieważ analogiczną wadliwością dotknięty jest rozkaz zaskarżony, jak i utrzymany nim w mocy, Sąd wyeliminował z obrotu prawnego oba orzeczenia.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.

Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.