Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2345/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant st. specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2017 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia (...) czerwca 2016 r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych oraz odmowy rozłożenia tych zaległości na raty oddala skargę


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku T. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: KRRiT) z dnia ... maja 2015 r. ... KRRiT decyzją z dnia ... czerwca 2016 r. ...:

– uchyliła w całości zaskarżoną decyzję ... z dnia ... maja 2015 r.,

– umorzyła postępowanie administracyjne w zakresie zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. w wysokości 408,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 248,77 zł,

– odmówiła umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres od 1 stycznia 2011 r. do 28 lutego 2014 r. w wysokości 690,20 zł wraz z odsetkami w wysokości 200,06 zł,

– odmówiła rozłożenia na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres od 1 stycznia 2011 r. do 28 lutego 2014 r. w wysokości 690,20 zł wraz z odsetkami w wysokości 200,06 zł.

W uzasadnieniu decyzji z dnia ... czerwca 2016 r. KRRiT przywołała m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu ... kwietnia 2014 r. otrzymano wniosek T. B. z prośbą o umorzenie całości zaległości w płatności opłat abonamentowych lub umorzenie części i rozłożenie na raty, które wskazano w upomnieniu ... . Abonent wyjaśnił, że wnosił opłaty abonamentowe od 70. lat, tj. po zakupie odbiornika telewizyjnego. Zawiadomił, że zaniechał wnoszenia opłat abonamentowych wówczas, gdy jego stan zdrowia się pogorszył, odbiornik telewizyjny był zepsuty i abonenta nie było stać na zakup nowego. Wnioskodawca nie wyrejestrował odbiornika w urzędzie pocztowym. Ukończył 68 lat, a od 2006 r. otrzymuje emeryturę. Do wniosku dołączono kserokopię upomnienia Poczty Polskiej S.A. o zaległościach z dnia ... marca 2014 r.

Pismem z dnia ... sierpnia 2014 r. wyjaśniono, iż umorzenie zaległości z tytułu opłat abonamentowych jest możliwe przy zaistnieniu okoliczności, o których mowa w art. 10 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 z późn. zm.), wobec czego wezwano T. B. do wykazania występowania istnienia w sprawie wyjątkowych okoliczności, szczególnych względów społecznych lub przypadków losowych, o których mowa w art. 10 ustawy, w terminie 30 dni od daty doręczenia wezwania.

W odpowiedzi na wezwanie z dnia ... sierpnia 2014 r. otrzymano do wiadomości wniosek o wydanie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów, na podstawie których wysunięto roszczenia wobec T. B.

Decyzją ... z dnia ... maja 2015 r. odmówiono stronie umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych i umorzenia odsetek za zwłokę wskazując, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych.

W dniu ... maja 2015 r. KRRiT otrzymała pismo abonenta, w którym poinformował, że z pismem Poczty Polskiej S.A. o nadaniu ... (Indywidualnego Numeru Identyfikacyjnego) zapoznał się dopiero ... kwietnia 2015 r. Zawiadomienia o nadaniu INI nie otrzymał wcześniej, ponieważ było wysłane na nazwisko ,,B.".

Odnosząc się do złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ podkreślił, że zgodnie z art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych KRRiT może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe.

Decyzja administracyjna w przedmiocie przyznania ulgi w spłacie zobowiązań abonamentowych na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych jest decyzją uznaniową organu.

Biorąc pod uwagę, iż umorzenie zaległości jest instytucją nadzwyczajną, organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy badał przede wszystkim, czy okoliczności, na jakie powoływała się strona, mają charakter wyjątkowy i wypełniają przesłanki, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych.

Umorzenie zaległości abonamentowej jako wyjątek od zasady powszechności uiszczania opłat abonamentowych może być stosowane jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Skutki ekonomiczne wynikające z umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych RTV mają bezpośredni wpływ na stan równowagi finansowej mediów publicznych.

Wskazano, że w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ nie miał możliwości dokonania oceny aktualnych możliwości płatniczych wnioskodawcy oraz ustalenia, czy obowiązek zapłaty należności publicznoprawnej pozbawiłby skarżącego środków niezbędnych na pokrycie bieżących kosztów utrzymania.

Organ podnosi, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy abonent powoływał się na okoliczność, iż nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, ponieważ zawiadomienie skierowane zostało na błędne dane, tj. na nazwisko ,,B.". W załączeniu do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy abonent przekazał kserokopię zawiadomienia o nadaniu numeru INI z dnia ... sierpnia 2008 r.

Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu INI Poczta Polska S.A. powiadamia abonenta, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Literalna wykładnia powyższej regulacji nie uprawnia do wniosku, że przesłanie zawiadomienia jest elementem konstytuującym rejestrację odbiornika. Zawiadomienie ma charakter deklaratoryjny nie prawnokształtujący, wobec czego niedopełnienie przez operatora obowiązku powiadomienia nie oznacza unicestwienia czynności nadania INI dotychczasowym posiadaczom książeczek.

Niezależnie od powyższego KRRiT nie jest adresatem zarzutów dotyczących działania podmiotów, którym mocą ustawy zlecono działania z zakresu administracji publicznej. Niezawiadomienie abonenta o zaległościach nie jest też wyjątkową okolicznością, nie wypełnia przesłanki szczególnych względów społecznych oraz przypadków losowych, wobec czego nie stanowi podstawy do objęcia ulgą w spłacie zobowiązań publicznoprawnych.

Mając powyższe na uwadze, organ stwierdził, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza występowania nadzwyczajnych okoliczności, które przyczyniły się do powstania długu. Przesłanką umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości może być bowiem szczególna sytuacja lub nadzwyczajny przypadek losowy niezawiniony przez Stronę ubiegającą się o umorzenie. ,,W sytuacji zatem, gdy nieuregulowanie należności podatkowych nie jest następstwem okoliczności nadzwyczajnych, brak jest podstaw, aby uznać, że spełniona została przesłanka ważnego interesu publicznego".

Podkreślono jednocześnie, że rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ pozostaje związany treścią żądania strony, tj. wnioskiem o umorzenie zaległości wskazanych w upomnieniu UP ... z dnia ... marca 2014 r. Upomnienie dotyczyło zaległości za okres ... . Jednak decyzją ... z dnia ... maja 2015 r. wadliwie zakreślono ramy przedmiotowe postępowania w niniejszej sprawie, odmawiając umorzenia zaległości wraz z odsetkami za okres ... .

Organ we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zobligowany był dokonać prawidłowej identyfikacji ram przedmiotowych postępowania, zgodnie z wnioskiem Strony, obejmując zakresem rozstrzygnięcia zaległości w opłacie abonamentowej wraz z odsetkami za okres od 1 stycznia 2009 r. do 28 lutego 2014 r. Z tego względu należało uchylić w całości zaskarżoną decyzję ... z dnia ... maja 2015 r. i orzec co do istoty sprawy.

W celu ustalenia okresu i kwoty zaległości w płatności opłat abonamentowych, jakie posiada do uregulowania T. B., Organ zwrócił się z prośbą o podanie informacji do wierzyciela, tj. Poczty Polskiej S.A. Z uzyskanej elektronicznie informacji wynika, że na koncie abonenckim przypisanym do T. B. (...) z upomnienia UP ... pozostają do uregulowania zaległości za okres od 1 stycznia 2011 r. do 28 lutego 2014 r. Natomiast zaległości za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. wraz z odsetkami uległy przedawnieniu.

Zobowiązanie do uiszczenia opłaty abonamentowej przedawnia się z upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej płatności. Długość tego terminu wynika z art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926).

Biorąc pod uwagę, iż zobowiązanie z tytułu opłat abonamentowych wygasło w zakresie, w którym należność została przedawniona, brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku w części dotyczącej zaległości za okres od 01/2009 do 12/2010. Przedawnienie należności uczyniło niniejsze postępowanie w tej części bezprzedmiotowym.

W skardze na wyżej opisaną decyzję T. B. wniósł o umorzenie należności i podniósł m.in., że abonament płacił od około 1971 r. przez około trzydzieści pięć lat. Po tym czasie w jego rodzinie nastąpiły duże zmiany, dzieci dorastały, trzeba było je kształcić i wyszły z rodzinnego domu. Żona założyła oddzielne gospodarstwo i został sam. Ponadto były inne potrzeby związane z przemianami w pracy. Doszedł zatem do wniosku, że w tych latach odbiornik jest mu zbędny – wtedy przestał płacić abonament.

Po zmianie ustroju Polski myślał, że sprawa jest zamknięta. Po kilkunastu latach, kiedy już nie miał odbiornika, przyszła nota księgowa informująca o sumie zaległości w marcu 2014 r. Nie zgadzał się z tym, bo nie posiadał odbiornika. Zrozumiał, że Poczta Polska zrobiła tylko odpis z listy abonentów z poprzedniej epoki.

Po pewnym czasie ... kwietnia 2015 r. otrzymał pismo następne, w którym przysłano mu numer INI. Zdziwił go ten fakt, ponieważ od kilkunastu lat nie posiadał odbiornika. Wyjaśnił i stwierdził, że po zmianie ustroju Polski nie był świadom, jakie obowiązki ciążą na nim względem ...

Podkreśla, iż w Zawiadomieniu czterokrotnie błędnie wskazane zostały jego dane personalne: nazwisko B. zamiast prawidłowego B., co wyjaśnia dlaczego nigdy Zawiadomienie do niego nie dotarło. (Osoba o nazwisku B. nie mieszka pod tym adresem).

W ocenie skarżącego nie ma żadnych podstaw do obciążenia go opłatą abonamentową za okres po upływie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Brak jest bowiem dowodu zarejestrowania odbiornika, jaki na potrzeby rozporządzenia stanowi zawiadomienie. Skoro zawiadomienie nie wpłynęło, a brak jest potwierdzenia przesłania zawiadomienia, to nie został dopełniony obowiązek wskazany w § 2 pkt. 4 rozporządzenia. Wygenerowanie treści zawiadomienia z systemu w żaden sposób nie stanowi potwierdzenia spełnienia wymogów formalnych przewidzianych w treści Rozporządzenia ani podstawy do obciążenia opłatą abonamentową.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zauważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2014r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.)

Mając powyższe na względzie, sąd uznaje, iż skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz.U. 2012 poz. 1529). Zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Strona skarżąca zarejestrowała odbiornik i nie złożyła zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnień (wraz z przedstawieniem dokumentów potwierdzających to uprawnienie) ani oświadczenia o jego wyrejestrowaniu, zatem miała obowiązek uiszczania opłat abonamentowych.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu.

Okoliczność taka może, lecz nie musi, stanowić przyczynę dla umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych. Strona skarżąca pomimo wezwań organu nie przedstawiła okoliczności uzasadniających stwierdzenie, że w niniejszej sprawie zachodzi wyjątkowa sytuacja, o której mowa w art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych. Wobec tego w wyniku przeprowadzonego postępowania KRRiT zasadnie uznała, że strona skarżąca nie wykazała w dostatecznym stopniu, że w jej wypadku zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych. Słusznie bowiem organ wskazał, że sam fakt pozostawania na emeryturze nie stanowi wyjątkowej okoliczności. Trzeba nadto pamiętać, że organ przed wydaniem decyzji wzywał stronę pismem z dnia ... sierpnia 2014 r. do wykazania okoliczności, o których mowa w art. 10 ustawy, jednakże strona na wezwanie to nie zareagowała należycie i okoliczności tamże wskazanych nie wykazała. Nie udowodniła także tego, że odbiornik telewizyjny wyrejestrowała.

Należy podkreślić, że organ odniósł się do wszystkich zasadniczych, podnoszonych przez stronę, okoliczności sprawy. To strona, znając swoją sytuację materialną, winna nadesłać rzetelne informacje i potwierdzić je określonymi dowodami. Rolą natomiast organu było wezwanie strony do przedstawienia swojej wyjątkowej sytuacji i dokonanie oceny tej sytuacji w kontekście art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych. Z tych obowiązków organ się w całości wywiązał. Decyzja została również podjęta w oparciu o obowiązujące przepisy, w tym także ustawę z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a).

Sąd wskazuje, że jego rolą nie jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego dotyczącego rozstrzyganej sprawy i umorzenia pozostającej do zapłaty kwoty.

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności może być ponawiany i każdorazowo podlegać będzie ocenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów strona skarżąca może ponownie wystąpić do organu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej. Strona może więc okoliczności dotyczące swojego stanu zdrowia oraz uzyskiwanych dochodów podnosić ponownie, stosownie je dokumentując.

Reasumując zatem, zdaniem sądu orzekającego w sprawie, rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe, bowiem na gruncie stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowo zastosowanych przepisów prawa zaistniały w określonym zakresie okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia zaległości z tytułu opłat abonamentowych.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadach przepisów art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.