Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA 3051/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędziowie WSA Dariusz Dudra, Bożena Dziełak (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2004 r. sprawy ze skarg G. S. i M. S. na postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] Nr [...] w przedmiocie skarg na czynności egzekucyjne oddala skargi


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. oddalił, jako bezpodstawną, wniesioną przez G. i M. S. skargę na czynności egzekucyjne dokonane przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. dnia 12 grudnia 2002 r.

Natomiast postanowieniem z tego samego dnia o numerze Nr [...] odmówił merytorycznego rozpatrzenia skargi M. i G. S. czynności egzekucyjne dokonane przez poborcę [...] Urzędu Skarbowego w K. w sprawie doręczenia zobowiązanemu M. S. odpisu tytułu wykonawczego, z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia.

Stan faktyczny sprawy, który skutkował podjęciem powyższych rozstrzygnięć przestawiał się następująco:

[...] Urząd Skarbowy w K. wystawił przeciwko małżonkom G. i M. S. tytuł wykonawczy opiewający na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1996 r. Podstawą wystawienia tytułu była decyzja tego Urzędu z dnia [...] grudnia 2002 r. określająca wysokość obciążającej Skarżących zaległości podatkowej w tym podatku. Decyzję doręczono zobowiązanym w dniu 9 grudnia 2002 r.

Poborca [...] Urzędu Skarbowego w K., w dniu 11 grudnia 2002 r. udał się pod wskazany w tytule wykonawczym adres celem doręczenia zobowiązanym odpisu tytułu wykonawczego. W rubryce 72 tytułu wykonawczego znajduje się adnotacja, że "zobowiązany odmówił przyjęcia wkładki tytułu wykonawczego i podpisu". Z treści notatki służbowej sporządzonej tego samego dnia przez poborcę wynikało, że M. S. odmowę swoją uzasadnił brakiem podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego, ponieważ nie doręczono mu upomnienia.

Zawiadomieniem z dnia 12 grudnia 2002 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego G. S., znajdującego się w Banku [...] Oddział [...]. Zawiadomienie to wpłynęło do Banku tego samego dnia (bankowy stempel z datą wpływu).

Dnia 12 grudnia 2002 r. organ egzekucyjny wysłał zawiadomienie o zajęciu wraz z dołączonym do niego odpisem tytułu wykonawczego G. S.. Ze zwrotnego poświadczenia odbioru wynika, że przesyłka ta była awizowana i nie została w terminie podjęta przez adresatkę. Na kopercie znajduje się stempel poczty datą 16 grudnia 2002 r. Ze stempli pocztowych wynika również, że przesyłkę w dniu 30 grudnia 2002 r. wysłano z powrotem do nadawcy, który otrzymał ją 2 stycznia 2003 r.

W dniu 6 stycznia 2003 r. Skarżący złożyli skargę na czynności egzekucyjne, jako jej podstawę wskazując art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wyjaśnili, że tego dnia w Banku uzyskali informacje, iż rachunek został zajęty. Zarzucili naruszenie:

art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Przedstawili okoliczności, w których poborca próbował doręczyć odpis tytułu wykonawczego w dniu 11 grudnia 2002 r. Podkreślili, że pomimo obecności miedzy innymi G. S. poborca nie zwrócił się do niej "w żadnej formie", a ponadto nie okazał dowodu doręczenia upomnienia, ani też nie potrafił uzasadnić braku tego dowodu. Skarżący stwierdzili, że egzekutor "nie sporządził też żądanego przez M. S. protokołu z tych czynności" i odstąpił od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zabierając wszystkie jego egzemplarze ze sobą. Wyjaśnili, że sporządzili "własny protokół podpisany przez wszystkie osoby obecne dla celów dowodowych". Wskazali na art. 27 ust. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wymagający doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Skarżący podnieśli, że art. 46 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej - k.p.a.) "nie przewiduje pozostawienia pisma w aktach ze skutkiem doręczenia w przypadku odmowy przyjęcia a jedynie usankcjonowanie uchylenia się od pokwitowania przyjęcia". Ich zdaniem, zgodnie z art. 47 k.p.a. tylko pisma przesyłane uznaje się za doręczone z chwilą odmowy ich przyjęcia. W tym przypadku wymagane było jednak bezpośrednie doręczenie pisma, czyli "przyjęcie do ręki",

art. 80 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez brak zawiadomienia zobowiązanego o zajęciu wierzytelności,

art. 70 Ordynacji podatkowej przez prowadzenie egzekucji przedawnionego zobowiązania podatkowego,

art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez "prowadzenie postępowania w sposób urągający zasadom państwa prawa i zaufaniu do organów państwa". Zarzucili tu nieuzasadnioną przewlekłość postępowania podatkowego, wszczęcie postępowania egzekucyjnego bez upomnienia zaledwie 2 dni po doręczeniu decyzji wymiarowej i prowadzenie egzekucji bez rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i kodeksu postępowania administracyjnego oraz zarzut braku doręczenia upomnienia uznane zostały za zarzuty wniesione w trybie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i rozstrzygnięte przez organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] lutego 2000 r. Nr [...].

Pozostałe zarzuty, jako skargi na czynności egzekucyjne rozstrzygnięto natomiast ww. postanowieniami z dnia [...] lutego 2003 r.

Postanowienie o numerze Nr [...] rozstrzygało skargę na zajęcie rachunku bankowego. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że do doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym, z mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Przytoczył tu treść art. 39 i art. 47 tego kodeksu. Za skuteczne uznał doręczenie Skarżącym odpisu wykonawczego w dniu 11 grudnia 2002 r., co skutkowało jednocześnie wszczęciem egzekucji administracyjnej stosownie do art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Powołując się na treść art. 54 i art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne mogą być wyłącznie "czynności typu wykonawczego" i uznał, iż Skarżący kwestionują dwie tego rodzaju czynności. Skarga na pierwszą z nich tj. doręczenie odpisu tytułu wykonawczego M. S. rozstrzygnięta została postanowieniem Nr [...]. Skargi na drugą - zajęcie rachunku bankowego, dotyczy przedmiotowe postanowienie. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej zajęcie rachunku bankowego nastąpiło w dniu doręczenia zawiadomienia o nim Bankowi. Odnosząc się natomiast do kwestii doręczenia zawiadomienia G. S., Dyrektor wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż zawiadomienie to wysłane zostało Skarżącej dnia 12 grudnia 2002 r., a dnia 16 grudnia 2002 r. przesyłka ta była awizowana, ale adresat nie podjął jej w terminie. Miał tu więc zastosowanie art. 44 k.p.a. Za dzień skutecznego doręczenia przesyłki uznał dzień 23 grudnia 2002 r.

W uzasadnieniu postanowienia o numerze [...], Dyrektor Izby Skarbowej powtórzył przedstawioną w postanowieniu nr [...] argumentację dotyczącą skuteczności doręczenia odpisu tytułu wykonawczego w dniu 11 grudnia 2002 r. Odnosząc się natomiast do skargi na czynność poborcy skarbowego podniósł, że M. S. odmówił przyjęcia odpisu tytułu wykonawczego, a zatem skuteczna jest czynność doręczenia, a postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte prawidłowo. Czternastodniowy termin do wniesienia skargi egzekucyjnej na czynność poborcy skarbowego z dnia 11 grudnia 2002 r. upłynął więc 27 grudnia 2002 r. Skarżący złożyli przedmiotową skargę w dniu 6 stycznia 2003 r. Nie złożyli natomiast wniosku o przywrócenie terminu. W tej sytuacji nastąpiło uchybienie terminu do złożenia skargi na czynność egzekucyjną.

Na ww. postanowienia Skarżący złożyli zażalenia z dnia 3 marca 2003 r.

W zażaleniu na postanowienie o numerze [...] zarzucili niezgodność uzasadnienia postanowienia ze stanem faktycznym. Odwołując się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego Skarżący powtórzyli pogląd, że przepis art. 47 k.p.a. "dotyczy wyłącznie pism przesyłanych przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób". Odpis tytułu wykonawczego nie może być przesłany, lecz musi być doręczony osobiście przez egzekutora w myśl art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Warunki skuteczności doręczenia bezpośredniego określa art. 46 k.p.a. Ponieważ egzekutor pojawił się u nich z zamiarem doręczenia, do oceny skuteczności tego doręczenia należy stosować ten właśnie przepis. Przyznają, że skuteczne doręczenie wymaga odbioru przez jedną osobę, ale odmowa przyjęcia pisma musiałaby być dokonana przez oboje adresatów. Poborca mimo obecności G. S. nie zwrócił się do niej, rozmawiając wyłącznie z M. S..

Ponadto Skarżący wyjaśnili, że zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego dokonane zostało na zły adres. W dniu 12 grudnia 2002 r. zawiadomili bowiem Urząd Skarbowy o zmianie adresu.

W zażaleniu na postanowienie o numerze [...] Skarżący również zarzucili niezgodność jego uzasadnienia ze stanem faktycznym. Wyjaśnili, że dnia 12 grudnia 2002 r. złożyli w Urzędzie Skarbowym pismo w sprawie czynności komornika. Co prawda nie zatytułowali go "skarga", ale "jego merytoryczna zawartość w całości wyczerpywała kryteria skargi". Powołali się na art. 222 k.p.a. podnosząc, że "o tym czy pismo jest wnioskiem czy skargą decyduje treść pisma a nie jego forma zewnętrzna". Za nieistotną uznali okoliczność wniesienia tej skargi do Urzędu Skarbowego, a nie Dyrektora Izby Skarbowej. Powołali tu "art. 231" k.p.a. regulujący sposób postępowania organu, który otrzymał pismo niezgodnie ze swoją właściwością. Wywiedli z tego, że ich skargę z dnia 6 stycznia 2003 r. należało potraktować jako uzupełnienie skargi złożonej dnia 12 grudnia 2002 r.

Dwoma postanowieniami z dnia [...] października 2003 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K..

W postanowieniu Nr [...] dotyczącym skargi na czynności organu egzekucyjnego Minister podkreślił, że Skarżący nie kwestionował, iż w dniu 11 grudnia 2002 r. "egzekutor pojawił się osobiście u skarżących doręczając tytuł wykonawczy". Skoro M. S. odmówił przyjęcia odpisu tytułu, to należało uznać doręczenie za dokonane zgodnie z art. 47 § 1 i 2 k.p.a. Jego zdaniem, ponieważ tytuł wykonawczy skierowany był przeciwko małżonkom, odmowa przyjęcia jego odpisu przez jednego z małżonków skutkuje doręczeniem tego dokumentu obojgu zobowiązanym. W związku z powyższym Minister Finansów za bezzasadny uznał również zarzut naruszenia art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przystąpienie do czynności egzekucyjnych przed doręczeniem tytułu wykonawczego oraz art. 7, 8 i 9 k.p.a. Jego zdaniem, pozostałe zarzuty tj. braku upomnienia, podstawy prawnej i wymagalności roszczenia nie mogły być przedmiotem postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne.

W postanowieniu Nr [...] dotyczącym skargi na czynności egzekutora Minister wyjaśnił, że merytoryczne uzasadnienie pisma Skarżących z dnia 12 grudnia 2002 r. nie ma znamion skargi w rozumieniu art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zawarte w nim argumenty stanowią natomiast podstawę zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego (art. 33 ww. ustawy).

Skarżący złożyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie jedną skargę na powyższe postanowienia, wnosząc o ich uchylenie z uwagi na nieuzasadnione wszczęcie egzekucji; prowadzenie egzekucji bez skutecznego doręczenia tytułu egzekucyjnego oraz zajęcie rachunku bankowego bez doręczenia zawiadomienia.

Ich zdaniem naruszony został art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ wszczęcie egzekucji nastąpiło dwa dni po doręczeniu decyzji wymiarowej i brak było podstaw do przyjęcia, iż uchylają się oni od wykonania zobowiązania. Uważają, że wszczęcie egzekucji miało przede wszystkim na celu przerwanie biegu terminu przedawnienia. Zarzucili przy tym naruszenie art. 8 k.p.a.

Skarżący powtórzyli argumentację co do zakresu zastosowania art. 46 i 47 k.p.a. Wyrazili pogląd, że w postępowaniu egzekucyjnym możliwość "przesłania" dokumentu ograniczona jest do sytuacji literalnie wymienionych w ustawie np. w art. 3a § 2 pkt 2) i art. 15). Ich zdaniem niedołączenie do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia naruszało art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 80 § 3 tejże ustawy Skarżący podnieśli, że brak jest dowodów na doręczenie zawiadomienia Bankowi w dniu 12 grudnia 2002 r. Podtrzymali stanowisko, że nie mogło być skutecznym doręczenie dokonane na niewłaściwy adres.

W odpowiedziach na skargi Minister Finansów wniósł o ich oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonych postanowieniach i wyjaśnił, iż złożenie przez Skarżących wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie stanowiło negatywnej przesłanki do wystawienia tytułów wykonawczych. Skoro zobowiązani w sposób nieprawidłowy wykazali wysokość zobowiązania podatkowego w deklaracji za 1996 r. to nie można zgodzić się z twierdzeniem, że nie uchylali się od wykonania obowiązku. Podkreślił, że M. S. już w trakcie wizyty poborcy skarbowego miał możliwość powiadomienia organu egzekucyjnego o planowanej zmianie adresu, ale z możliwości tej nie skorzystał. Podał też, że Skarżący z dniem 9 czerwca 2003 r. uregulowali w całości należność objętą przedmiotowym tytułem wykonawczym, a w związku z tym uchylone zostały wszystkie czynności egzekucyjne dokonane na podstawie ww. tytułu.

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) sprawę przejął do rozpoznania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zważył, co następuje:

Skargi są niezasadne.

Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. Skargę tę wnosi się w terminie 14 dnia od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej.

Definicję czynności egzekucyjnej zawiera art. 1a pkt 2 ww. ustawy. Są nią wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

W niniejszej sprawie Skarżący złożyli dwie skargi, jedną na czynność organu egzekucyjnego (tj Naczelnika Urzędu Skarbowego) jaką było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącej i drugą - na czynność egzekutora (poborcy skarbowego), a mianowicie doręczenie odpisu tytułu wykonawczego.

Dla oceny zgodności z prawem postanowień rozstrzygających obie te skargi podstawowe znaczenie ma ustalenie, czy doszło do skutecznego doręczenia Skarżącym odpisu tytułu wykonawczego i czy nastąpiło to w dniu 11 grudnia 2002 r.. Samo doręczenie tego odpisu warunkuje bowiem uznanie prawidłowości dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, a data dokonania tego doręczenia przesądza o prawidłowości stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia skargi na tę właśnie czynność egzekucyjną.

Okoliczności faktyczne związane z doręczeniem odpisu tytułu wykonawczego w istocie swej nie są między stronami sporne, aczkolwiek wywodzą z nich one odmienne skutki prawne. Bezspornym jest, że w dniu 11 grudnia 2002 r. do Skarżących przyszedł poborca skarbowy, a celem jego było doręczenie Skarżącym odpisu tytułu wykonawczego. M. S. odmówił przyjęcia odpisu tytułu, ponieważ poborca nie wyjaśnił dlaczego nie doręczono zobowiązanym upomnienia i upomnienia tego nie okazał.

Przede wszystkim stwierdzić należy, że błędny jest pogląd Skarżących jakoby doręczenie odpisu tytułu wykonawczego mogło być dokonane tylko "bezpośrednio" do rąk zobowiązanego. Przepis art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dla skuteczności wszczęcia egzekucji administracyjnej wymaga "doręczenia" odpisu tytułu wykonawczego. Ustawodawca w żaden sposób nie określił tu sposobu doręczenia. Oznacza to, że zgodnie z art. 18 tejże ustawy do doręczeń tych będą miały zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 39 tego kodeksu, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Każdy z tych sposobów doręczenia może być zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym, także do doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Brak jest jakichkolwiek podstaw do rozgraniczenia pojęć "przesłanie" pisma i jego "doręczenia" w sposób wskazany przez Skarżących. "Przesłanie" jest jednym ze sposobów doręczenia. W każdym przypadku, gdy ustawodawca posługuje się pojęciem "doręczenie", obejmuje ono także przesłanie pisma za pośrednictwem poczty.

Przepis art. 47 § 1 k.p.a stanowi, że jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy.

Wbrew twierdzeniom Skarżących przepis ten nie odnosi się wyłącznie do pism przesyłanych przez pocztę. Wyraźnie wskazano tu na przesyłanie pism "w inny sposób". Zdaniem Sądu przesłanie pisma, jak zresztą każdej innej informacji, czy też wiadomości może być dokonane również za pośrednictwem osoby - posłańca, kuriera itp. W postępowaniu administracyjnym, a także egzekucyjnym przewidziano doręczanie (a zatem i przesyłanie) pism za pośrednictwem pracowników organu.

Powyższe oznacza, że skutki odmowy przyjęcia pisma przez M. S. należy oceniać w oparciu o art. 47 § 2 k.p.a. Ustanowiona w tym przepisie fikcja prawna doręczenia pisma w dacie odmowy jego przyjęcia przez adresata będzie miała zastosowanie w każdym przypadku, gdy adresat ten odmówi przyjęcia pisma, bez względu na sposób jego doręczenia. Warunkiem będzie tu prawidłowe udokumentowanie faktu odmowy. W niniejszej sprawie poborca skarbowy zamieścił stosowną wzmiankę w tytule wykonawczym. Sporządził też w dniu doręczenia "notatkę służbową", w której opisał przebieg doręczenia i podane przez M. S. powody, dla których odmówił on przyjęcia odpisu tytułu wykonawczego.

Adresat pisma nie może przez odmowę jego przyjęcia uchylić się od skutków prawnych doręczenia.

Skoro zobowiązani, których dotyczył przedmiotowy tytuł wykonawczy są małżonkami mieszkającymi pod wspólnym (tym samym) adresem, to doręczenie odpisu tytułu wykonawczego jednemu z nich, wywarło skutek także wobec drugiego. Prawidłowe jest w tym względzie stanowisko Ministra Finansów. Zdaniem Sądu do małżonka odnosi się także skutek doręczenia będący wynikiem odmowy przyjęcia pisma przez drugiego z małżonków. Brak jest podstaw do nakładania na organ egzekucyjny obowiązku podejmowania ponownych prób doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i uzyskania ewentualnej odmowy ze strony drugiego z małżonków.

Skarżący podnoszą, że poborca skarbowy nie zwrócił się do G. S., która była obecna przy próbie doręczenia odpisu tytułu wykonawczego jej mężowi. Równie dobrze można też stwierdzić, że będąc obecną - gdyby miała taką wolę - mogła sama odpis ten odebrać. W każdym zaś razie miała ona świadomość, że mąż odmówił przyjęcia pisma już w momencie dokonywania przez niego tej odmowy.

Podkreślić tu należy, że Skarżący nie mieli obowiązku odebrania od poborcy odpisu tytułu wykonawczego, tak jak nie mieliby tego obowiązku, gdyby pismo dostarczył im doręczyciel pocztowy. Jednakże odmowa przyjęcia pisma pociąga za sobą określone skutki prawne. I tak też się stało w niniejszej sprawie.

Prawidłowo organy podatkowe przyjęły, że odpis tytułu wykonawczego doręczono Skarżącym w dniu 11 grudnia 2002 r.

Wskazać przy tym należy, że stanowisko takie zajął także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2004 r. sygn. akt I SA/Ka 1722/03 oddalił skargę Skarżących na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w toku którego złożono również przedmiotowe skargi na czynności egzekucyjne.

Skoro odpis tytułu wykonawczego doręczony został Skarżącym w dniu 11 grudnia 2002 r. to prawidłowo zarówno Dyrektor Izby Skarbowej w K., jak i Minister Finansów uznali, że skarga na czynności egzekutora złożona została z uchybieniem 14 - dniowego terminu określonego w art. 54 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Prawidłowo Minister Finansów ocenił jako nie zasługujące na uwzględnienie wyjaśnienia Skarżących, że pismo z dnia 6 stycznia 2003 r. było w istocie jedynie uzupełnieniem skargi złożonej przez nich 12 grudnia 2002 r. Skarżący podnieśli tu zarzut naruszenia art. 15 § 1, art. 26 § 2 pkt 2) oraz art. 27 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując na niedoręczenie im upomnienia przed wszczęciem egzekucji oraz przedwczesne wystawienie tytułu wykonawczego. Okoliczności te mogą być podstawą właśnie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji. Tak też pismo to zostało ocenione przez organ egzekucyjny, który wydał postanowienie w przedmiocie zarzutów. Dopiero pismo z dnia 6 stycznia 2003 r. określone jako "skarga na czynności egzekucyjne", wskazujące na art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawierało rzeczywiście skargi na czynności organu egzekucyjnego i egzekutora.

Podkreślić należy, że skarga z art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym nie przysługuje w sytuacji, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia np. zarzuty, zażalenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2000 r. Sygn. akt III SA 827/99 lex 43032).

Sąd zauważa, że sentencja postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną poborcy skarbowego nie została sformułowana poprawnie. Zdaniem Sądu należało oddalić skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Jednakże nieprawidłowość ta nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia, ponieważ, aczkolwiek wadliwie sformułowane, rozstrzygnięcie to nie budzi wątpliwości co do swojego znaczenia i stanowiska Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Przyjęcie, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego Skarżącym nastąpiło w dniu 11 grudnia 2002 r. skutkuje także uznaniem za niezasadną skargi na czynność organu egzekucyjnego, polegającą na dokonaniu zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.

Zgodnie z art. 80 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu tej wierzytelności.

Zawiadomienie o zajęciu rachunku G. S. doręczone zostało Bankowi [...]. O.[...] w dniu 12 grudnia 2002 r. Wynika to z pieczęci wpływu Banku na egzemplarzu zawiadomienia znajdującym się w aktach sprawy (k. 3). Zauważyć przy tym należy, że to tego właśnie zawiadomienia dotyczy cytat z uzasadnienia postanowienia Ministra Finansów (s.3) zamieszczony w skardze, a nie jak błędnie przyjęli Skarżący zawiadomienia zobowiązanej o zajęciu rachunku.

Skoro zajęcie dokonane zostało po dniu doręczenia Skarżącym odpisu tytułu wykonawczego, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 80 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten stanowi, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia bankowi organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bez zgody organu egzekucyjnego.

W niniejszej sprawie przepis ten nie miał zastosowania w zakresie w jakim nakłada na organ podatkowy obowiązek doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu, jako załącznika do zawiadomienia o dokonanym zajęciu, ponieważ odpis ten doręczony został wcześniej.

Natomiast brak samego zawiadomienia zobowiązanego o dokonanym zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego nie miałby wpływu na skuteczność zajęcia. Jest ono bowiem dokonane z chwilą doręczenia zawiadomienia bankowi, a nie zobowiązanemu (art. 80 § 2 ustawy).

W niniejszej sprawie jednakże zawiadomienie takie zostało Skarżącej doręczone w sposób określony w art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego. Organ egzekucyjny przesłał je na adres Skarżącej zamieszczony w tytule wykonawczym. Był to adres wskazywany przez Skarżących w ich pismach. Przesyłka została awizowana i po bezskutecznym upływie 7-dniowego terminu na jaki złożono ją w urzędzie pocztowym - zwrócona nadawcy. Zgodnie ze wskazanym wyżej art. 44 k.p.a. w tej sytuacji doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego terminu.

Skarżący podnoszą, że zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego przesłane zostało na niewłaściwy adres, ponieważ w dniu 12 grudnia 2002 r. złożyli w Urzędzie Skarbowym zawiadomienie o zmianie adresu, stosownie do art. 146 Ordynacji podatkowej. Z treści tegoż zawiadomienia wynikało, że od dnia 12 grudnia 2002 r. Skarżący przebywać będą za granicą, pod podanym adresem w N..

Przede wszystkim zauważyć należy, że zawiadomienie o zajęciu rachunku wysłane zostało Skarżącej właśnie w dniu 12 grudnia 2002 r. (data stempla pocztowego na kopercie).

Zdaniem Sądu "zawiadomienie o zmianie adresu" złożone przez Skarżących nie mogło wpłynąć na ocenę prawidłowości doręczenia zawiadomienia o dokonanym zajęciu na adres wskazany w tytule wykonawczym, nie tylko dlatego, że dokonano go w dacie wysłania pisma do Skarżącej.

Wbrew twierdzeniom Skarżących nie było to zawiadomienie o zmianie adresu. W gruncie rzeczy poinformowali oni Urząd Skarbowy o czasowej nieobecności w miejscu zamieszkania (stałego pobytu), które nie uległo zmianie. W tej sytuacji doręczenie na adres wskazany w tytule wykonawczym, w sposób określony w art. 44 k.p.a., należało uznać za skuteczne. Informacja ta nie jest zresztą wiarygodna. Skarżący mieli przebywać za granicą od dnia 12 grudnia 2002 r., a w dniu tym składali osobiście pisma w Urzędzie Skarbowym w K. wskazując na nich adres katowicki (k. 6 akt administracyjnych).

Chybiony jest zarzut naruszenia art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten określa bowiem obowiązki wierzyciela, a nie organu egzekucyjnego.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd skargi oddalił.