Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 873/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2,  art. 5,  art. 7
journal: Dz.U. 2017 poz 1851
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.
article: art. 7,  art. 77,  art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant starszy referent Karolina Fogiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wojewody (dalej jako: organ I instancji) z "[...]", odmawiającą przyznania J. O. (dalej jako: skarżąca) prawa do świadczenia wychowawczego na syna H. O., na okres od 1 października 2018 r. do 31 maja 2019 r.

W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło stan faktyczny i prawny sprawy. Wskazało, że decyzją z "[...]" Burmistrz "[...]" przyznał skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na syna H. O. w kwocie 500 zł, na okres od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. Następnie Marszałek Województwa (pismem z dnia 16.02.2017 r.) i Wojewoda (pismem z dnia 17.06.2020 r.) ustalili, iż w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Uwzględniono, że ojciec dziecka – A. O. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 maja 2019 r. oraz od 1 lutego 2020 r. do 30 czerwca 2020 r. przebywał i pracował w Norwegii. W związku z tym, decyzją z "[...]" Burmistrz "[...]" uchylił w okresie od 1 października 2018 r. do 31 maja 2019 r. swoją decyzję z "[...]" i przesłał wniosek do ponownego rozpatrzenia według właściwości Wojewodzie.

Organ I instancji, mając na względzie przebywanie i wykonywanie pracy zawodowej przez A. O. na terenie Norwegii, odbywanie stażu

i wykonywanie pracy zawodowej przez skarżącą w Polsce oraz przebywanie dziecka

w Polsce, uznał że krajem pierwszeństwa do wypłaty świadczeń w okresie od 1 października 2018 r. do 31 maja 2019 r. jest Polska i wniosek podlega rozpatrzeniu w oparciu o kryteria polskiej ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Ustalając dochód rodziny Wojewoda wziął pod uwagę:

dochód J. O. za rok bazowy 2017, z tytułu wykonywania pracy w Polsce wyniósł 16.985,15 zł (tj. dochód 22.248,69 zł - składki społeczne 3.253,84zł - składki zdrowotne 1.859,70zł - podatek 150zł = 16.985,15 zł - wg informacji z Ministerstwa Finansów),

dochód A. O. za rok bazowy 2017 r. z tytułu wykonywania pracy za granicą wyniósł 15.534,37 zł (wg informacji z Ministerstwa Finansów),

wartość kwoty zwrotu z tytułu niewykorzystanej ulgi na dziecko w 2017 r. - 3,52 zł (wg informacji z Ministerstwa Finansów).

Ogółem w 2017r. rodzina wnioskodawczym uzyskała dochód w wysokości 32.523,04 zł (tj. 16.985,15 zł dochód J. O. + 15.534,37 zł dochód A. O. + 3,52 zł ulga na dziecko). Miesięczny dochód rodziny w 2017 r. wyniósł zatem 2.710,25 zł (32.523,04 zł : 12 miesięcy= 2.710,25 zł), co w przeliczeniu na członka rodziny daje dochód 903,41 zł (2.710,25 zł : 3 osoby= 903,41 zł). Zatem nie zostały spełnione warunki kryterium dochodowego (zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci) do przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego w okresie od 1 listopada 2018 r. do 31 maja 2019 r.

Mając powyższe ustalenia na względzie Wojewoda decyzją z dnia "[...]" orzekł w przedmiocie odmowy przyznania J. O. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko H. O., na okres od 1 października 2018 r. do 31 maja 2019 r. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda wskazał powyższe wyliczenia dochodu rodziny J. O. na wnioskowany okres świadczeniowy, przedstawił i ocenił materiał dowodowy skutkujący ustaleniem stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, a także wskazał przepisy prawne, które miały zastosowanie przy orzeczeniu niniejszej sprawy co do istoty.

W ustawowym terminie odwołanie od ww. decyzji wniosła skarżąca zarzucając Wojewodzie naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niedokładny i nie mający na względzie słusznego interesu obywateli m.in. poprzez niewyjaśnienie wszelkich okoliczności mających istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie. Strona wskazała, iż jej mąż nie przebywał i nie pracował na terenie Norwegii nieprzerwanie od 1 lutego 2008 r. do 31 maja 2019 r. Poza okresem od 10 września 2015 r. do 9 marca 2016 r. kiedy był zarejestrowany jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku w Polsce, wyjeżdżał na okres ok. 3 miesięcy w roku, tj.:

od 19 stycznia 2015r. do 31 marca 2015r.;

od 18 stycznia 2016r. do 31 marca 2016r.;

od 23 stycznia 2017r. do 10 kwietnia 2017r.;

od 19 stycznia 2018r. do 29 kwietnia 2018r.;

od 25 stycznia 2019r. do 25 kwietnia 2019r.

Wskazała, iż w jej ocenie niewłaściwym było uchylenie przez Burmistrza "[...]" swojej decyzji przyznającej świadczenia rodzinne w całości, a nie jedynie za okres, w którym A. O. przebywał faktycznie w Norwegii (gdzie nie pobierał żadnych świadczeń rodzinnych). Organ nie zbadał, czy w okresie pracy w Norwegii A. O. przysługiwały mu świadczenia rodzinne, a także jaki był dokładny czas jego zatrudnienia. Mają na względzie okresy 3-miesięczne pracy w Norwegii A. O. w danym roku kalendarzowym, w ocenie odwołującej się dochód z tego tytułu winien zostać w całości uznany za utracony.

Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Kolegium wyjaśniło, że warunki nabycia prawa do świadczenia wychowawczego w niniejszej sprawie będą określone ustawą z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r., poz. 2134, dalej jako: u.p.p.w.d.). Na podstawie ustawy z dnia 26.04. 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019r., poz. 924), nastąpiła nowelizacja treści ustawy o pomocy państwu w wychowaniu (m.in. art. 5 ustawy zmienianej). Tym samym świadczenia wychowawcze w wysokości 500 zł na dziecko, przyznawane na okres od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. od dnia 1 lipca 2019r., zwolnione jest z obowiązku zachowania kryterium dochodowego na pierwsze dziecko. Przedmiotowa sprawa dotyczy jednak świadczenia wychowawczego wnioskowanego na okres od 1 października 2018 r. do 31 maja 2019 r. (tj. przed wejściem w życie ww. ustawy nowelizującej), zatem zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci we wcześniejszym brzmieniu (Dz.U. z 2018 r., poz. 2134). Zgodnie z art. 16 ust. 5 ww. ustawy, w przypadku gdy wojewoda ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję zgodnie z art. 11 ustawy. Stosownie do zapisów ustawy pomocy państwa w wychowaniu dzieci z dnia 11.02.2016 r., dochód oznacza dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1 ww. ustawy). Dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3a (art. 2 pkt 2 ww. ustawy). Dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 4 ww. ustawy). Prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego (art. 18 ust. 1 ww. ustawy). Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, do której odsyła art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci z dnia 11.02.2016 r., przez dochód należy rozumieć m.in. "przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30j ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne ". Dochód rodziny według art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowi zaś "sumę dochodów członków rodziny. Natomiast stosownie do art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych "dochód członka rodziny" oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c. Natomiast "dochód rodziny" oznacza sumę dochodów członków rodziny (art. 3 pkt 2 tej ustawy).

Kolegium stwierdziło, że organ I instancji dokonał prawidłowego ustalenia zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w sprawie świadczeń wychowawczych na dziecko J. i A. O. w okresach: od 1 kwietnia 2016 r. do 31 maja 2019 r. oraz od 1 lutego 2020 r. do 30 czerwca 2020 r. na podstawie informacji z norweskiej instytucji właściwej ds. świadczeń rodzinnych Nav Familie-og Pensjonsytelser oraz formularza oświadczenia J. O. z dnia 16.06.2020 r. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego na okres świadczeniowy 2018/2019. Tym samym rokiem bazowym dla ustalenia kryterium dochodowego jest rok 2017 r. Wojewoda w zaskarżonej decyzji dokonał prawidłowej kalkulacji dochodu miesięcznego rodziny J. O., który w przeliczeniu na członka rodziny wyniósł 903,41 zł. Zatem nie zostały spełnione warunki kryterium dochodowego (zgodnie z art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d.) do przyznania świadczenia wychowawczego w okresie od 1 października 2018 r. do 31 maja 2019 r. Według danych o dochodach z systemu informacyjnego Ministerstwa Finansów A. O. za granicą osiągnął dochód: za 2014r. - 54.120.60 zł; za 2015r. - 52.325,38 zł; za 2016r. - 48.110.88 zł: za 2017r.- 15.534,37 zł; za 2018r.-43.691.77 zł. Dane z Ministerstwa Finansów świadczące o kontynuacji zatrudnienia pokrywają się z informacją z norweskiej instytucji właściwej ds. świadczeń rodzinnych. Kolegium wyjaśniło, że przy ustalaniu prawa do świadczeń wychowawczych, organy mają obowiązek stosować obowiązujące przepisy. Przyznanie tego świadczenia nie jest zależne od uznania organu, ale od spełnienia kryterium dochodowego (w zakresie świadczeń wychowawczych obejmujących okres przed dniem 1 lipca 2019r., kiedy to uchylono kryterium dochodowe z art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d.). Materiał dowodowy jest kompletny, umożliwia ustalenie bezspornego stanu faktycznego sprawy. Zarzuty podniesione w odwołaniu stanowią jedynie polemikę z organem (na co wskazują m.in. dane z Ministerstwa Finansów w zakresie dochodów A. O. uzyskanych za granicą oraz informacje z norweskiej instytucji właściwej ds. świadczeń rodzinnych).

W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca domagała się jej uchylenia, ewentualnie umorzenia w całości kwoty żądanej do zwrotu przez organy. Powtórzyła zarzuty i argumenty podniesione w odwołaniu. Akcentowała, że decyzja jest niesprawiedliwa i krzywdząca. Organy żądają zwrotu prawie 25.000 zł po upływie 4 lat, podczas gdy pobrane świadczenia zostały w całości przeznaczone na utrzymanie syna i skarżąca nie ma możliwości zwrotu takiej kwoty. Podkreśliła, że mąż wyjeżdża do pracy za granicę wyłącznie na okres około 3 miesięcy w roku. Nie wie skąd organ powziął informacje, że mąż pracował w Norwegii nieprzerwanie od 1 lutego 2009 r. do 31 maja 2019 r. Oświadczyła, że jest to nieprawda. Nigdy z mężem niczego nie ukrywali, na każde wezwanie organu zawsze odpowiadali zgodnie z prawdą. Podkreśliła, że informacje były znane organom, które co roku przyznawały przedmiotowe świadczenie. Skarżąca wyraziła niezrozumienie dla przyczyn uchylenia w całości decyzji przyznającej jej świadczenie na wskazany okres, a nie tylko za okres, w którym teoretycznie zastosowanie miało obce ustawodawstwo. Zarzuciła, że organ automatycznie wydał decyzję w sprawie, na podstawie informacji o podjęciu zatrudnienia na terenie Norwegii, nie badając dokładnie okresu tego zatrudnienia oraz tego czy mężowi należały się za granicą jakiekolwiek świadczenia. Podkreśliła, że mąż za granicą nie pobierał żadnych świadczeń rodzinnych. Dlatego nie rozumie odmowy prawa do tychże świadczeń w Polsce. Dodatkowo nie rozumie sposobu ustalenia dochodu rodziny. Dlaczego nie został ustalony dochód za poszczególne miesiące, skoro mąż pracuje tylko 3-4 miesiące w roku.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U z 2021 r. poz. 137). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia w tym zakresie całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji

w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zawisłej przed organami administracyjnymi, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego, mających wpływ na wynik sprawy,

o czym mowa w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako: p.p.s.a.), uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd administracyjny bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy wyznaczonych podstawą prawną wydanej decyzji i treścią zaskarżonego aktu. Rozstrzyganie "w granicach sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd związany jest bowiem granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 1997 r. sygn. akt OPS 12/96, ONSA 1997, nr 3, poz. 104, wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2507/18, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Na zasadzie tego przepisu Sąd nie może w niniejszym postępowaniu uczynić przedmiotem oceny aktu administracyjnego, który podlegał odrębnemu zaskarżeniu. Dlatego Sąd nie może odnieść się do uwag skarżącej dotyczących braku zasadności uchylenia pierwotnej decyzji przyznającej przedmiotowe świadczenie, jak

i sygnalizowanego żądania zwrotu pobranego świadczenia wychowawczego. Są to odrębne kwestie materialnoprawne, podlegające rozstrzygnięciu na podstawie odrębnych przepisów i wymagają odrębnej weryfikacji i zaskarżenia. Wobec pozostawania w obrocie prawnym decyzji uchylającej pierwotną decyzję załatwiającą wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2018/2019, w analizowanej sprawie uwzględnieniu podlegał tylko skutek tej decyzji

w postaci zaistnienia wymogu ponownego rozpatrzenia wniosku. Zaskarżona decyzja odmowna dotyczy ściśle tego wniosku i zagadnienia przysługiwania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w okresie od 1 października 2018 r. do 31 maja 2019 r. Na tym etapie nie bada się jeszcze spełnienia przesłanek do żądania zwrotu pobranego świadczenia, ale weryfikuje samo uprawnienie. Przedwczesne jest również żądanie umorzenia należności, których zaskarżona decyzja w ogóle nie ustala.

Reasumując, w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia Sądu wymagało zagadnienie, czy organy orzekające prawidłowo odmówiły przyznania wnioskowanego świadczenia wychowawczego na wskazany okres. Jako powód odmowy wskazano przekroczenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W stanie faktycznym sprawy organy orzekające prawidłowo wskazały, że ponieważ rozpatrywany wniosek dotyczył okresu zasiłkowego 2018/2019, zastosowanie mają przepisy u.p.p.w.d.

z uwzględnieniem art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 924), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2019 r. Przepis ten stanowi, że w sprawach o świadczenie wychowawcze za okres do dnia 30 czerwca 2019 r. stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w dotychczasowym brzmieniu. W związku z tym, w sprawie zastosowanie ma przepis art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d. w brzmieniu sprzed ww. nowelizacji. Przepis ten stanowi, że świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne dochód w przeliczeniu na osobę nie może przekroczyć 1200 zł (art. 5 ust. 4 u.p.p.w.d.). Unormowania te uzależniają przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego od spełnienia kryterium dochodowego. Jednocześnie ustawodawca określił zasady ustalania dochodu. Zgodnie z art. 2 pkt 2 u.p.p.w.d. dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3a. Zasadą jest zatem przyjmowanie do wyliczeń uśrednionego, comiesięcznego dochodu z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy (w rozpatrywanej sprawie z 2017 r.), chyba że wystąpią okoliczności zastrzeżone w art. 7 ust. 1-3a u.p.p.w.d., czyli nastąpi uzyskanie lub utrata dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 19 i 20 u.p.p.w.d. w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego lub po tym roku.

W kontekście tych przepisów nie powinno ujść uwagi, że skarżąca od początku konsekwentnie podnosiła, że mąż wykonywał w Norwegii pracę sezonową w latach 2015 – 2019. Akcentowała, że pracował tylko na początku roku przez okres około 3 miesięcy. W przekonaniu skarżącej, skoro w kolejnych miesiącach dochód nie był uzyskiwany, należy uznać go za utracony. Z tego też powodu skarżąca kwestionowała

w toku postępowania zasadność odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na cały okres zasiłkowy. W związku z powyższym organy orzekające powinny zweryfikować twierdzenia skarżącej i zająć stanowisko w odniesieniu do podnoszonych przez stronę okoliczności, tak aby można było stwierdzić, czy rozważano ich znaczenie dla rozstrzygnięcia. Wobec podawanych przez skarżącą informacji i brzmienia przepisów ar. 2 pkt 19 i 20 oraz art.7 ust. 1-3a u.p.p.w.d., które określają co należy rozumieć przez uzyskanie i utratę dochodu oraz podają reguły ustalania dochodu, zasadnym było ustalenie, na jakiej podstawie mąż wykonywał pracę w Norwegii

w analizowanym okresie, czy np. były to umowy na czas określony, stały, czy było to samozatrudnienie, czy praca była świadczona u tego samego pracodawcy, w jakich dokładnie miesiącach był zarejestrowany z tytułu zatrudnienia i w jakich miesiącach uzyskał dochód z tytułu tego zatrudnienia. Ustalenia te mają znaczenie dla oceny czy dochód można będzie uznać za utracony. Uwzględnić też należy, że zgodnie z art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d. w przypadku dochodu uzyskanego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustawodawca do obliczeń nakazuje przyjęcie dochodu z jednego konkretnego miesiąca, zastrzegając, że ma być on uzyskiwany w okresie, na który ustalane jest prawo do świadczeń. Przepis ten precyzuje, że dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Zgodnie z art. 2 pkt 20 lit. c) i e) u.p.p.w.d. uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo rozpoczęciem działalności gospodarczej. Z brzmienia tego unormowania wynika, że uzyskania dochodu nie stanowi samo tylko podjęcie zatrudnienia, czy rozpoczęcie działalności, ale aby można było mówić o uzyskaniu dochodu musi nastąpić rzeczywiste uzyskanie dochodu z tego tytułu (por wyrok NSA z 23 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 668/17, wyrok WSA w Olsztynie z 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 183/19, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orezczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). W związku z tym, miesiąc, w którym następuje uzyskanie po raz pierwszy dochodów z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest miesiącem, w którym następuje uzyskanie dochodu. Okoliczność ta ma istotne znaczenie przy prawidłowej wykładni i zastosowaniu art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d. Zgodnie z tym przepisem tylko dochód z kolejnego miesiąca po uzyskaniu dochodu może zostać dodany do przeciętnego miesięcznego dochodu osiągniętego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, w celu weryfikacji kryterium dochodowego na członka rodziny.

W aktach sprawy brak jest ustaleń pozwalających rozstrzygnąć, czy dochód męża skarżącej za 2017 r. można uznać za utracony oraz od kiedy nastąpiło uzyskanie kolejnego dochodu. Powoływana przez organ II instancji informacja z instytucji norweskiej nie podważa twierdzeń skarżącej. Przede wszystkim jest to wydruk nie potwierdzony w żaden sposób urzędowo, nieprzetłumaczony. Podane zostały w nim ogólnikowo zbiorcze okresy pracy, ale nie jest oczywiste czy w okresach tych mąż skarżącej znajdował się w ciągłym zatrudnieniu. Treść tego dokumentu nie jest jasna i jednoznaczna. Również z informacji uzyskanych z Ministerstwa Finansów, na które powołuje się organ, nie wynika, czy dochód męża skarżącej uzyskiwany był przez część czy przez wszystkie miesiące roku, gdyż podana jest łączna kwota dochodu uzyskanego w 2017 r. Organy też w żaden sposób nie żądały od skarżącej udokumentowania złożonego oświadczenia o dochodzie, tzn. czy w odniesieniu do jej męża był on uzyskiwany w każdym miesiącu, czy jedynie w niektórych. W konsekwencji uznać należy, że materiał dowodowy dotychczas zgromadzony w sprawie nie uprawnia do stwierdzenia na tym etapie postępowania, że rodzina skarżącej przekroczyła kryterium dochodowe uprawniające do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko przez cały okres zasiłkowy, jak przyjęły to organy obu instancji.

Zważyć należy, iż jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 - dalej jako: k.p.a.) zasada prawdy obiektywnej, obligująca organy administracji publicznej do strzeżenia praworządności

i wszechstronnego zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. Organy administracji mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego,

a następnie powinny dokonać wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych

i prawnych konkretnej sprawy, na podstawie analizy całego materiału dowodowego,

w tym zgłoszonych przez strony postępowania zarzutów.

Realizacji wskazanej wyżej zasady służy między innymi uzasadnienie decyzji administracyjnej, które stanowi jej obligatoryjną część (art. 107 § 3 k.p.a.). Uzasadnienie z jednej strony ma na celu umożliwienie stronom postępowania poznanie motywów, którymi kierował się organ administracji wydając decyzję, a z drugiej strony kontrolę rozstrzygnięcia. Uzasadnienie aktu administracyjnego wskazuje jednocześnie na zakres rozstrzygnięcia dokonanego przez organ administracji. Brak rozważań

w przedmiocie niektórych aspektów faktycznych i prawnych sprawy, w szczególności podnoszonych przez strony postępowania, uniemożliwia poznanie stanowiska organu

w tej kwestii, poddaje w wątpliwość sam fakt rozstrzygania w tym zakresie, a co za tym idzie, wyklucza kontrolę rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny i same strony postępowania.

W rozpoznawanej sprawie, wbrew wymogom wskazanych przepisów oraz zarzutów i argumentów skarżącej, organy zaniechały wyjaśnienia podnoszonych przez stronę okoliczności i zajęcia stanowiska w tym zakresie. Dopóki organy nie zweryfikują

i nie wypowiedzą się co do twierdzeń strony, Sąd nie może przeprowadzić całościowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji.

Wyjaśnić należy, że sąd administracyjny nie może zastąpić organu w tym zakresie, gdyż sąd administracyjny, jak już wyjaśniono na wstępie, uprawniony jest wyłącznie do oceny legalności działania organu. Obowiązek dokładnego rozpatrzenia stanu faktycznego i prawnego spoczywa na organie orzekającym. Natomiast do kompetencji sądu administracyjnego należy wyłącznie kontrola legalności działania organu administracji. To rolą organu administracji jest rozstrzygnięcie o prawach czy obowiązkach strony stosunku administracyjnego na podstawie norm prawa materialnego i w ustalonym w tym postępowaniu stanie faktycznym. Zadaniem zaś sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy postępowanie organu odpowiadało wymogom formalnym i czy w ustalonym stanie faktycznym prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego.

Niepodjęcie przez organy orzekające czynności w przedstawionym powyżej zakresie, a mogącym mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, co w konsekwencji obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.