Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1736/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: Art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 145 par. 1  pkt 1 a i c, art. 200, art. 205  par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 1736/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lutego 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo, WSA Urszula Zięba, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2017 r., sprawy ze skargi A spółka Jawna w T na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 28 lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 1.417 zł (jeden tysiąc czterysta siedemnaście złotych).


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] nałożył na "A" C., O., B. Spółka jawna w T karę pieniężną w wysokości 5.350,00 zł.

Powyższe decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w dniach 25 lutego – 1 marca 2013 r. przeprowadził kontrolę w w/w przedsiębiorstwie. Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie uprawnień do wykonywania przewóz drogowych określonych w przepisach ustawy o transporcie drogowym oraz przepisach wykonawczych do powyższej ustawy, zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie regulacji czasu pracy kierowców określonych w przepisach rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe AETR (Dz.U.1999.1086 i 1087 ) oraz ustawy o czasie pracy kierowców (Dz.U.2004. 874).

Ustalenia tej kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli z dnia 1 marca 2013 r. nr [...]. W wyniku kontroli stwierdzono naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, które stanowiły podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego, polegające na:

- braku w okazanej wykresówce przepisowych wpisów: stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia użytkowania pojazdu (naruszenie określone w lp. 6.3.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym),

- okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki niezawierającej wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - za każdą wykresówkę (naruszenie określone w Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym),

- nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi ( naruszenie określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

W odwołaniu od powyższej decyzji spółka wniosła o jej uchylenie w całości z uwagi na naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 68 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedokładne rozpatrzenie sprawy i ustalenie stanu faktycznego niezgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, nie poinformowanie przed wydaniem decyzji o zakończeniu postępowania przez organ I instancji i nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto w ocenie odwołującej się spółki naruszono art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym.

Uzasadniając powyższe zarzuty spółka podniosła, że organ I instancji błędnie zinterpretował przepis art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006 (WE) dotyczący wyłączeń od stosowania przepisów tego rozporządzenia. W jej ocenie przejazd pojazdem za który nałożono karę pieniężną w wysokości 5.000,00 zł nie podlegał przepisom rozporządzenia nr 561/2006 na mocy ww. przepisu, gdyż przewóz był związany z wykonaniem próby drogowej w celu naprawy i konserwacji pojazdu. W ocenie spółki, błędne jest stanowisko organu I instancji, iż wyłączenie tego rodzaju dotyczy jedynie tzw. laboratoriów drogowych.

Odwołująca się nie zgodziła się również z naruszeniem Ip. 6.3.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wskazując, że zakwestionowana wykresówka zawiera wymagany wpis, ponadto brak dwóch kilometrów niezarejestrowanych na wykresówce z okresie 2-6 marca 2012 r. wynikał z konieczności wykonania przejazdu w celu naprawy serwisowej. Aktywność kierowcy udokumentowano zaświadczeniem o nieprowadzeniu pojazdu.

Na poparcie swojego stanowiska do odwołania dołączono oświadczenie serwisu - Mechanika Pojazdowa, P. Ś. - z dnia 4 listopada 2013 r. o wykonaniu w dniu 29 czerwca 2012 r. naprawy układu paliwowego w samochodzie Mercedes [...] oraz o przeprowadzonej jeździe próbnej na dystansie 27 km.

Zdaniem spółki, organ I instancji nie zastosował art. 92c ustawy o transporcie drogowym, mimo braku jej odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, a nadto nie uwzględnił możliwości zastosowania art. 92b ustawy o transporcie drogowym.

Za nieuzasadnione spółka uznała stanowisko organu I instancji, że organizacja przewozów w przedsiębiorstwie była niewłaściwa, gdyż samo zaistnienie naruszenia przepisów nie świadczy o tym, że praca kierowców była źle organizowana.

W ocenie spółki postępowanie w sprawie nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, organ nie wykonał ciążących na nim obowiązków procesowych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego po analizie materiału dowodowego oraz zarzutów odwołania, decyzją z dnia 28 lutego 2014r. nr [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i nałożył na stronę "A" spółkę jawną karę pieniężną w wysokości 5.000,00 zł.

Organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie zostało udowodnione, że podczas kontroli nie okazano wykresówki z przejazdu pojazdu o nr rej. [...] z dnia 29 czerwca 2012 r. na odcinku 27 km.

Materiał dowodowy potwierdza prawidłowość ustaleń organu w tym zakresie, a mianowicie dowód z zeznań wspólnika skarżącej spółki R. B. z dnia 3 czerwca 2013 r. oraz z karty pobrania zapisów z urządzenia rejestrującego z dnia 25 lutego 2013 r. W dniu 29 czerwca 2012 r. pojazd był prowadzony przez R. B. bez wykresówki włożonej do tachografu.

Organ II instancji stwierdził, że brak było podstaw dowodowych do przyjęcia, iż przejazd podlegał wyłączeniu objętemu hipotezą przepisu art. 3 lit. g nr 561/2006 (WE). W toku postępowania przed organem I i II instancji spółka nie przedstawiła dowodów w postaci np. faktur VAT za wykonanie usługi naprawy pojazdu za serwis wykonany w dniu 29 czerwca 2012 r. Załączone do odwołania pismo będące oświadczeniem serwisu, nie jest w ocenie organu, wiarygodnym dowodem potwierdzającym tę okoliczność, gdyż w jego treści wskazano dokładną wartość rzekomej jazdy próbnej tj. 27 km, a tę wartość podano dopiero w protokole kontroli Inspekcji Transportu Drogowego z dnia 1 marca 2013 r. nr [...]. Skoro urządzenie rejestrujące nie było w tym dniu używane, mimo wykonania przejazdu po drodze publicznej ( co jasno wynika z zeznań wspólnika spółki) to przedstawiciel serwisu nie mógł mieć tak dokładnej wiedzy o długości przebytej drogi, a mimo to wskazał ją w oświadczeniu. Powyższy dowód jest zatem niewiarygodny w zakresie rzeczywistego wykonania naprawy serwisowej i nie może zostać uwzględniony. Nie jest prawdopodobnym, by po upływie półtora roku od naprawy pojazdu podać szczegółowo dokładną ilość kilometrów przejechanych przez pojazd.

Ponadto organ II instancji podniósł, że nie dołączono faktury za tą konkretną naprawę pojazdu, a oświadczenie właściciela serwisu nie zostało złożone pod żadnym rygorem za podanie w nim nieprawidłowych informacji.

Wskazując na powyższe okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że zasadnie nałożono na skarżącą karę pieniężną w wysokości 5.000 złotych za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi – lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odnośnie naruszenia polegającego na braku w okazanej wykresówce przepisowych wpisów - stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia użytkowania pojazdu - za brak każdej danej tj. lp. 6.3.6 załącznika nr 3 do ww. ustawy, organ odwoławczy stwierdził, że nie doszło do naruszenia wskazanego przepisu i kara pieniężna za wyżej opisane naruszenie w wysokości 50,00 zł jest niesłuszna i z tego powodu została uchylona.

W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy nie potwierdza również popełnienia naruszenia polegającego na okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - za każdą wykresówkę tj. Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Analiza zapisu wykresówek z dnia 2 marca 2012 r. i z dnia 6 marca 2012 r. nie daje podstaw do nałożenia kary za brak aktywności kierowcy D. B. Kara pieniężna w wysokości 300,00 zł jest niesłuszna i została uchylona.

Dalej w uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi podstawa do zastosowania art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006 (WE), a zatem odnoszenie się do interpretacji dokonanej przez organ I instancji zakresu stosowania ww. przepisu jest bezprzedmiotowe.

W ocenie organu II instancji błędnym, był pogląd, że to wyłącznie na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zgromadzenia dowodów, które świadczą na korzyść spółki i mogą być podstawą do zmniejszenia lub uchylenia kary pieniężnej.

Zdaniem organu odwoławczego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących konieczność zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Odwołująca się spółka nie przedstawiła, zarówno w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie, jak i w toku postępowania administracyjnego, żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, ograniczając się do przedstawienia w odwołania wyłącznie tez kwestionujących własną odpowiedzialność.

Organ II instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie również art. 92b ustawy o transporcie drogowym nie ma zastosowania, gdyż zgodnie z jego treścią wskazany przepis ma zastosowanie wyłącznie w tych sprawach administracyjnych, w których wykryto i stwierdzono naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw i okresach odpoczynku, natomiast nie ma on zastosowania w sprawach związanych z użytkowaniem urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Istotnie przepis odsyła w pkt 1 lit. b do przepisów rozporządzenia nr 3821/85, jednakże w zdaniu pierwszym omawianego przepisu ustawodawca wskazał jednoznacznie, iż nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy. Takich przepisów rozporządzenie 3821/85 nie zawiera.

W ocenie organu odwoławczego, odmienne stanowisko prowadziłoby do wniosku, że art. 92b ustawy o transporcie drogowym jest wewnętrznie sprzeczny, co jest niezgodne z zasadą racjonalnego ustawodawcy. Ponadto ust. 2 ww. artykułu stanowi, że za naruszenie ww. przepisów karze grzywny podlega na zasadach określonych w art. 92 kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie naruszeń.

Organ odwoławczy stwierdził, że wbrew twierdzeniom podniesionym w odwołaniu, spółce zapewniono czynny udział w postępowaniu administracyjnym, informowano o możliwość składania wyjaśnień i wniosków dowodowych, o nowym typie naruszenia oraz zawiadomiono o zakończeniu prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na niedostrzeżeniu, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne i potwierdzające je dowody (pismo z warsztatu) uzasadniały odmowę wszczęcia postępowania w stosunku do pracodawcy i stanowiły podstawę do jego umorzenia.

Ponadto strona skarżąca zarzuciła, naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu strony skarżącej oraz nie ustosunkowanie się do wszystkich jej zarzutów i nie podanie przyczyn, z powodu których jej argumentom odmówiono wiarygodności.

Strona skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu bierność w prowadzonym postępowaniu podnosząc, że organ II instancji nie wezwał o dostarczenie faktury VAT oraz nie przeprowadził dowodu z przesłuchania świadka. Stan faktyczny sprawy - co do zasady - nie budzi wątpliwości, natomiast zarzuty strony skarżącej dotyczą dokonania przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego w zaskarżonej decyzji błędnej oceny prawnej stanu faktycznego w niniejszej sprawie, a także niewłaściwego zastosowania przepisów regulujących problematykę odpowiedzialności kierowców oraz innych podmiotów związanych z organizacją i wykonywaniem przewozów drogowych.

Strona skarżąca podkreśliła, że wykonuje przewozy drogowe na potrzeby własne - ma własną bazę handlową i tylko w tym zakresie używa pojazdów; kierowcy praktycznie codziennie "mieszczą się" w ośmiogodzinnym czasie pracy, a weekendy mają wolne. W jej ocenie, kontrola w przedsiębiorstwie nie wykazała żadnych uchybień, dlatego wysokość nałożonej kary pieniężnej w zaskarżonej decyzji, jak i sposób jej uzasadnienia jest niesprawiedliwy. Zarówno z protokołu kontroli, jak również z decyzji wynika jednoznacznie, że przejechanie 27 km miało na celu regulację układu wtryskowego. Strona skarżąca przedstawiła organowi oświadczenie warsztatu potwierdzającego wyłączony przejazd oraz fakturę z wykonania tej naprawy, która miała miejsce wcześniej, ale w dniu 29 czerwca 2012 r. odbyły się przejazdy i naprawy reklamacyjne. Kwestionowany przejazd odbył się w ramach jazdy próbnej, a ilość przejechanych kilometrów wynikała ze stanów licznika wpisanych przez kierowców.

Zdaniem strony skarżącej, organ odwoławczy dokonał błędnej interpretacji art. 3 pkt g rozporządzenia WE nr 561/06 i w sposób niezasadny przyjął, iż przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie mimo, że – jak wynika z jego treści – dotyczy pojazdów poddawanym próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji.

W ocenie skarżącej decyzje obu instancji zostały wydane w niniejszej sprawie z naruszeniem art. 7, art. 75 § 1 oraz 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie została zachowana zawodowa bezstronność. Ponadto organ nie dopuścił dowodów, które bezspornie przyczyniają się do wyjaśnienia sprawy, a które wskazują na jej bezprzedmiotowość.

Skarżąca spółka nie miała możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego i nie została poinformowana o zakończeniu postępowania administracyjnego, co stanowi naruszenie art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego Ponadto zarzuciła, że decyzje organów zostały wydane pochopnie, bez uwzględnienia całości materiału dowodowego

W niniejszej sprawie, jak wyżej podniesiono, stan faktyczny nie jest sporny, natomiast istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest to, czy przepis art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym powinien mieć zastosowanie do stanu faktycznego ustalonego przez organ administracji publicznej. Wskazany przepis został naruszony poprzez niedostrzeżenie, że zostały spełnione przesłanki wynikające z tego przepisu, w sytuacji gdy okoliczności faktyczne uzasadniały odmowę wszczęcia postepowania w stosunku do przedsiębiorcy i stanowiły podstawę do umorzenia postepowania.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego w całości podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. pełnomocnik skarżącej spółki wyjaśnił, iż w postępowaniu przed organami skarżąca nie korzystała z profesjonalnej pomocy prawnej, stąd nie zdawała sobie sprawy z wagi dokumentów, które należało przedstawić w postępowaniu przed organami, a które przedłożyła dopiero na etapie skargi. Ponadto pełnomocnik oświadczył, że wskazanie w oświadczeniu serwisu przebytej drogi jazdy próbnej - 27 km wynika z faktu, że jazda ta odbywała się po obwodnicy [...] i odległość ta jest powszechnie znana.

W ocenie pełnomocnika, wyłączenie z art. 3 lit. g rozporządzenia WE nr 561/2006 dotyczy jazdy próbnej po naprawie wraz z mechanikiem i - jak twierdzi - taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 648/14, oddalił skargę.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organów w zakresie interpretacji art. 3 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006, zgodnie z którym przepis ten dotyczy wyłączenie dwóch grup pojazdów, tj. pojazdów poddawanych próbom drogowym oraz pojazdów, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu (zarówno nowych, jak i przebudowanych). Sąd wskazał, że cele, do jakich mogą być przeznaczone pojazdy z pierwszej grupy, aby mogły pozostawać poza zakresem przedmiotowym rozporządzenia nr 561/2006 zostały ściśle określone, bowiem pojazdy te powinny być testowane do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji.

Zdaniem Sądu I instancji, okolicznością bezsporną jest, że kwestionowany przejazd wykonywano pojazdem dopuszczonym do ruchu poprzez dokonanie jego pierwszej rejestracji w dniu 12 listopada 2003 r., a zatem nie należał on do drugiej grupy pojazdów, których dotyczy art. 3 lit. g powołanego rozporządzenia.

Za rozstrzygającą Sąd uznał zatem okoliczność, czy zakwestionowany przejazd drogowy bez użycia urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi był wykonywany pojazdem należącym do pierwszej grupy pojazdów wskazanej w art. 3 lit. g ww. rozporządzenia.

Za bezsporne WSA uznał, że w dniu 29 czerwca 2012 r. pojazdem o nr [...] wspólnik spółki R. B. wykonywał przejazd po drodze publicznej bez używania w tym czasie wykresówki rejestrującej wskazania w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy oraz przebytej drogi. Ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie nie są sporne. Sąd podkreślił, że rozbieżne stanowiska stron dotyczą zaś rodzaju charakteru tego przejazdu, tj. określenia, czy był to przejazd kontrolny w celach serwisowych, związany z regulacją wtrysku i napędu pompy - jak twierdzi skarżąca, czy też był to przejazd związany z wykonywaniem przewozu - jak twierdzą organy. W ocenie Sądu, argumenty strony skarżącej nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ w postępowaniu odwoławczym spółka przedłożyła oświadczenie serwisu z dnia 4 listopada 2013 r., z którego wynika, iż w dniu 29 czerwca 2012 r. we wskazanym samochodzie wykonano naprawę i w celu sprawdzenia jej prawidłowości przeprowadzono jazdę próbną na dystansie 27 km. Do skargi dołączono zaś oświadczenie serwisu z dnia 17 marca 2013 r., z którego wynika, iż w dniu 1 czerwca 2012 r. został wykonany okresowy przegląd samochodu, który ujawnił niesprawność układu paliwowego. Naprawę wykonano i potwierdzono fakturą VAT nr [...]. Następnie, w ramach reklamacji powyższej usługi, w dniu 29 czerwca 2012 r. wykonano naprawę, po której odbyto jazdę próbną na dystansie 27 km. Kierującym był R. B.

W ocenie Sądu, przedłożone przez stronę skarżącą dowody oraz składane wyjaśnienia nie spełniają przesłanek, o których mowa w art. 3 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko organów, że przedmiotowe wyłączenie nie dotyczy każdego przejazdu drogowego dowolnym pojazdem po naprawie albo konserwacji lecz pojazdów poddawanych próbom drogowym do celów rozwoju technicznego. WSA podkreślił, że powołany przepis stanowi wyjątek od zasady obowiązkowego rejestrowania na wykresówce określonych danych, co oznacza, że nie może on być interpretowany rozszerzająco. Sąd nie podzielił zatem stanowiska spółki i stwierdził, że przepis ten nie obejmuje wszystkich przejazdów drogowych wykonywanych po jakiejkolwiek naprawie albo konserwacji. Interpretowane w ten sposób pojęcie naprawy byłoby zbyt szerokie i prowadziłoby do zaprzeczenia istoty wyjątków określonych w tym przepisie. Wyrwane z kontekstu tego przepisu słowo "naprawa" prowadzi do zastąpienia wyjątkowego przypadku, jakim jest naprawa pojazdu poddawanego próbom drogowym do celów rozwoju technicznego – powszechnymi przypadkami tzw. jazd próbnych czy serwisowych po wykonanych naprawach, mających na celu utrzymanie pojazdu w sprawności technicznej.

Podniesiona przez spółkę okoliczność wykonywania jazdy próbnej po naprawie nie miała, zdaniem WSA, charakteru "wyjątkowego" przewozu drogowego, o którym mowa w przedstawionym przepisie, gdyż naprawa ta nie dotyczyła pojazdu poddawanego próbom drogowym do celów rozwoju technicznego. W konsekwencji Sąd uznał, że ustalenia organów obu instancji wynikają z prawidłowo zebranego materiału dowodowego, zaś jego ocena w kontekście przepisów ustawy o transporcie drogowym i rozporządzenia (WE) nr 561/2006 nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem WSA, organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i dokonały prawidłowej jego oceny.

W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej nie miał zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, wyłączający odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot ten nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł on przewidzieć. Skarżący nie przedłożył dowodów, z których wynikałoby, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu lub, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń czy okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym ma rozszerzony zakres, wobec czego ponosi on konsekwencje zarówno niewłaściwej organizacji przedsiębiorstwa, jak i braku należytego nadzoru nad osobami, którymi się posługuje (kierowcami). Odpowiedzialność taka ma charakter administracyjny i nie opiera się na zasadzie winy, a do stwierdzenia jej wystąpienia wystarczające jest uznanie przepisów o transporcie drogowym za naruszone, nawet jeżeli doszło do tego w sposób niezawiniony.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku spółka wniosła o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. prawa materialnego, tj.:

- art. 3 pkt g rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przez jego niezastosowanie;

- art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przez jego niewłaściwe zastosowanie do skarżącej spółki, pomimo braku podstaw.

II. prawa procesowego, tj.:

- art. 1 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego przez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez sąd I instancji wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i oddalenie skargi, pomimo że w toku postępowania administracyjnego nie odniesiono się rzeczowo do dowodów zaoferowanych przez skarżącą spółkę, ani też nie podjęto z urzędu inicjatywy dowodowej dla sprawdzenia stanowiska w sprawie podnoszonego przez skarżącą, przy czym naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 października 2016 r. sygn. akt II GSK 675/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "A" C., O., B. Spółki jawnej w T 500,00 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego są trafne. Strona skarżąca do odwołania dołączyła oświadczenie serwisu z dnia 4 listopada 2013 r. o wykonaniu naprawy układu paliwowego w samochodzie oraz o przeprowadzonej w ramach reklamacji po tej usłudze jeździe próbnej na dystansie 27 km. Organ odwoławczy zakwestionował wiarygodność tego dowodu, wskazując m.in., że oświadczenie właściciela serwisu nie zostało złożone pod żadnym rygorem za podanie w nim nieprawidłowych informacji, przykładowo pod rygorem odpowiedzialności karnej. Sąd I instancji nie ocenił należycie tej kwestii, ponieważ organ II instancji zamiast zakwestionować tego typu oświadczenie, zaznaczając, że nie zostało złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, powinien przeprowadzić dowód z zeznań świadka (np. właściciela lub pracownika warsztatu). Dopiero po przeprowadzeniu w tym zakresie postępowania dowodowego organ mógł dokonać oceny dowodów. Dowody można oceniać tylko po ich przeprowadzeniu, a nie przed nim.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie za usprawiedliwiony należy uznać zarzut naruszenia art. 3 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady. Sąd I instancji podzielił w tym zakresie stanowisko organów, że wyłączenie, o którym wyżej mowa, nie dotyczy każdego przejazdu drogowego dowolnym pojazdem po naprawie albo konserwacji, ale pojazdów poddawanych próbom drogowym do celów rozwoju technicznego.

Stanowisko to nie jest trafne, ponieważ zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma wystarczających przyczyn, które wynikając z wykładni systemowej lub celowościowej uzasadniałyby, wbrew wykładni językowej omawianego przepisu jego zawężającą interpretację, ograniczającą jego stosowanie wyłącznie do prób drogowych do celów rozwoju technicznego.

Należy przyjąć, że art. 3 lit. g rozporządzenia WE nr 561/2006 dotyczy bowiem jazdy próbnej w ramach napraw albo konserwacji pojazdu dokonywanych po wykonanych naprawach mających na celu utrzymanie pojazdu w sprawności technicznej przez kierowcę wraz z mechanikiem albo mechanika, który ma odpowiednie kwalifikacje do kierowania danym pojazdem.

NSA podkreślił, że także pełnomocnik organu potwierdził na rozprawie, że zwykle analogiczną wykładnię stosuje również Inspekcja Transportu Drogowego w innych sprawach. NSA zauważył, iż taka wykładnia omawianego przepisu jest także przyjmowana w innych państwach Unii Europejskiej. W nauce prawa podkreśla się w tym kontekście, że wyjątek określony w tym przepisie dotyczy wyłączenie jazd próbnych w celu napraw albo konserwacji pojazdu (por. Peter Mindorf, Unternehmensinterne Fahrten von Autovermietungsfirmen und Sozialvorschriften im Straßenverkehr, SVR - Straßenverkehrsrecht 2008, nr 8, s. 285 i n.). Oznacza to, że nie obejmuje np. jazdy z serwisu samochodowego na stację paliw w celu uzupełnienia paliwa lub jazd próbnych dokonywanych przez potencjalnego nabywcę pojazdu przed zawarciem umowy sprzedaży.

Według NSA zasadność ww. zarzutów powodowała konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") skarga na działanie organu podlega uwzględnieniu, jeżeli w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub też naruszenia dającego podstawę do wznowienia postępowania bądź też istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w niniejszej sprawie Sąd działał w warunkach związania oceną prawa dokonaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt II GSK 675/15 Zgodnie bowiem z art. 190 p.p.s.a, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Użyte w art. 190 p.p.s.a. pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Sąd I instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać odmiennej interpretacji przepisów niż interpretacja wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego.

Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., dotyczyć może tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego. Gdy w trakcie ponownego rozpoznania sprawy sąd pierwszej instancji stwierdzi, że stan faktyczny, który stanowił podstawę faktyczną rozstrzygnięcia dokonanego przez sąd II instancji nie został dostatecznie wyjaśniony bądź jest odmienny od przyjętego przez NSA, nie jest związany wyrażoną poprzednio oceną, ponieważ do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (podobnie w wyrokach: SN z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226/98; NSA z dnia 4 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1064/08; NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 342/05; NSA z dnia 4 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1130/06). Drugi z przypadków utraty mocy wiążącej wykładni prawa wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego to podjęcie, po wydaniu wyroku przez NSA, a przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd I instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały, w której wyrażona zostanie odmienna wykładnia prawa od przyjętej w wyroku wydanym w tej sprawie w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. W takim przypadku moc wiążącą będzie miała wykładnia wynikająca z uchwały (art. 269 § 1 p.p.s.a., por. także: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006, s.420-421; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Kraków 2006, s. 451; uchwała NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08).

Związanie wykładnią dokonaną w wyroku sądu kasacyjnego oznacza, że sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, która została mu przekazana przez sąd kasacyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a., nie może stosować postanowień art. 134 § 1 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., podlegają bowiem zawężeniu do granic w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1117/05).

Przenosząc te rozważania na grunt aktualnie rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że nie wystąpiła żadna z w/w okoliczności, pozwalająca Sądowi przy ponownym rozpoznaniu sprawy na odstąpienie od wskazań wyrażonych w prawomocnym wyroku NSA z dnia 13 października 2016 r.

Ponownej kontroli została poddana ostateczna decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego uchylająca w całości decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i nakładająca na "A" C., O., B. Spółka jawna w T karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym w kwocie 5.000,00 zł.

Kara w powyższej wysokości została wymierzona za naruszenie określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym polegające na niezarejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Bezspornym jest w sprawie, że w dniu 29 czerwca 2012 r. pojazdem o nr [...] wspólnik spółki R. B. wykonywał przejazd po drodze publicznej bez używania w tym czasie wykresówki rejestrującej wskazania w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy oraz przebytej drogi. Ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie nie są sporne.

Rozbieżne stanowiska stron sporu dotyczą tego, jaki charakter miał ten przejazd; czy był to przejazd kontrolny w celach serwisowych związany z regulacją wtrysku paliwa i napędu pompy, jak twierdziła skarżąca spółka, czy też był to przejazd związany z wykonywaniem przewozu, jak twierdzą organy.

W postępowaniu odwoławczym skarżąca spółka przedłożyła oświadczenie serwisu z dnia 4 listopada 2013 r. z którego wynika, że w dniu 29 marca 2012 r. została wykonana naprawa w przedmiotowym samochodzie i w celu sprawdzenia prawidłowego wykonania naprawy została przeprowadzona jazda próbna na dystansie 27 km.

Organ odwoławczy nie dał wiary tym wyjaśnieniom i przedłożonym dokumentom i przyjął, że skarżąca spółka nie przedstawiła w postępowaniu toczącym się przed organami obu instancji dostatecznych dowodów np. w postaci faktur VAT za wykonanie usługi naprawy pojazdu za serwis wykonany w dniu 29 czerwca 2012 r. W ocenie organu załączone do odwołania pismo będące oświadczeniem serwisu, nie było wystarczającym dowodem potwierdzającym tę okoliczność, gdyż w jego treści wskazano dokładną wartość rzekomej jazdy próbnej tj. 27 km, a tę wartość podano dopiero w protokole kontroli Inspekcji Transportu Drogowego z dnia 1 marca 2013 r. nr [...]. Skoro urządzenie rejestrujące nie było w tym dniu używane, mimo wykonania przejazdu po drodze publicznej (co jasno wynika z zeznań wspólnika spółki) to przedstawiciel serwisu nie mógł mieć tak dokładnej wiedzy o długości przebytej drogi, a mimo to wskazał ją w oświadczeniu. Zdaniem organu odwoławczego, powyższy dowód jest zatem niewiarygodny w zakresie rzeczywistego wykonania naprawy serwisowej i nie może zostać uwzględniony. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że nie dołączono faktury za tą konkretną naprawę pojazdu, a oświadczenie właściciela serwisu nie zostało złożone pod żadnym rygorem za podanie w nim nieprawidłowych informacji.

Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy skonstatował, że brak było podstaw dowodowych do przyjęcia, że przejazd podlegał wyłączeniu objętemu hipotezą przepisu art. 3 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady.

W ocenie Sądu powyższa konstatacja była przedwczesna i dokonana w oparciu o niekompletny materiał dowodowy zebrany w sprawie. Organ odwoławczy bezpodstawnie zignorował przedstawione dowody i niewłaściwie je ocenił, albowiem zamiast zakwestionować oświadczenie serwisu przedstawione przez skarżącą spółkę, podkreślając, że nie zostało złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, powinien był przeprowadzić dowód z przesłuchania w charakterze świadka np. właściciela warsztatu lub pracownika warsztatu na okoliczność przeprowadzenia naprawy reklamacyjnej w ramach udzielonej gwarancji przedmiotowego pojazdu w dniu w dniu 29 czerwca 2012 r. i wykonania próbnej jazdy na dystansie 27 km sprawdzającej usunięcie usterki i potwierdzającej pełną sprawność układu wtryskowego.

W konsekwencji należało podzielić zarzuty skargi co do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na zaniechaniu przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego w zakresie sprawdzenia wyjaśnień przedłożonych przez skarżącą spółkę.

Według Sądu wobec niezebrania w sprawie dostatecznego materiału dowodowego, przedwczesne było również stanowisko organów, że rozpatrywanym przypadku nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 3 lit. g ww. rozporządzenia nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady. Ponadto Sąd nie podziela w tym zakresie stanowisko organów, że wyłączenie, o którym wyżej mowa, nie dotyczy każdego przejazdu drogowego dowolnym pojazdem po naprawie albo konserwacji, ale wyłącznie pojazdów poddawanych próbom drogowym do celów rozwoju technicznego.

Stanowisko to nie jest trafne ponieważ nie ma wystarczających przyczyn, które wynikając z wykładni systemowej lub celowościowej uzasadniałyby, wbrew wykładni językowej omawianego przepisu jego zawężającą interpretację, ograniczającą jego stosowanie wyłącznie do prób drogowych do celów rozwoju technicznego.

Należy przyjąć, że art. 3 lit. g rozporządzenia WE nr 561/2006 dotyczy bowiem jazdy próbnej w ramach napraw albo konserwacji pojazdu dokonywanych po wykonanych naprawach mających na celu utrzymanie pojazdu w sprawności technicznej przez kierowcę wraz z mechanikiem albo mechanika, który ma odpowiednie kwalifikację do kierowania danym pojazdem.

Dodatkowo należy wskazać, że do skargi zostało dołączone: faktura VAT nr [...] oraz oświadczenie serwisu z dnia 17 marca 2014 r., z którego wynikało, iż w dniu 1 czerwca 2012 r., został wykonany okresowy przegląd samochodu, który z kolei ujawnił niesprawność układu paliwowego. Naprawa została wykonana i potwierdzona fakturą VAT nr [...]. W związku z nieprawidłową pracą silnika została wykonana w dniu 29 czerwca 2012 r. w ramach reklamacji za usługę z dnia 1 czerwca 2012 r. naprawa, po której z kolei została wykonana jazda próbna na dystansie 27 km. Kierującym był R. B.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpatrując ponownie odwołanie dokona oceny ustalonego stanu faktycznego w sprawie w kontekście możliwości zastosowania przepisu art. 3 lit. g rozporządzenia WE nr 561/2006 interpretowanego w sposób wyłożony przez NSA w wyroku z dnia 13 października 2016 r.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w/w ustawy.