Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 941/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 130 ust. 3 i 4
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: par. 8 ust. 6
journal: Dz.U. 2012 poz 488
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu  drogowego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant: asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1426/15 w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2016 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1426/15), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia 29 grudnia 2014 r. nr [...], Prezydent m.st. Warszawy orzekł o skierowaniu A.K. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii B prawa jazdy. W uzasadnieniu stanowiska organ wyjaśnił, że do Urzędu wpłynął wniosek Komendanta Stołecznego Policji w Warszawie z dnia 8 października 2014 r. o sprawdzenie kwalifikacji w/w ze względu na wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego. Z treści wniosku wynikało, że w okresie od dnia 20 grudnia 2013 r. do dnia 4 października 2014 r. A.K. naruszył przepisy ruchu drogowego i otrzymał w ten sposób 26 punktów karnych.

Rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie - działając w oparciu o art. 127 § 1 i 2 w związku z art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 267) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) - decyzją z dnia 21 kwietnia 2015 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy.

W ocenie Kolegium, organ I instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami k.p.a. W szczególności bowiem prawidłowo zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania oraz poinformował o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji a po zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie, strona ponownie została również poinformowana o prawie zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do dowodów zebranych w sprawie (pismo z dn. 11 grudnia 2014 r.).

Jako podstawę rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Kolegium podkreśliło w tym miejscu, że decyzja wydana na podstawie w/w przepisu charakter orzeczenia związanego, co oznacza, że w razie skierowania przez uprawniony organ Policji wniosku z powołaniem się na przekroczenie przez osobę posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdem liczby 24 punktów karnych, organ zobligowany jest do skierowania takiej osoby na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Ponadto podkreślono, iż w myśl art. 130 ust. 1 ww. ustawy, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Natomiast na zasadzie art. 130 ust. 4 ustawy, Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, został zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia:

- sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego;

- warunków i sposobu prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz trybu występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji;

- programu szkolenia i jednostek upoważnionych do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3;

- liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia;

- podmiotów uprawnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1.

W wykonaniu tak zakreślonej delegacji ustawowej w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, wskazano – jak kontynuował organ - że ewidencję kierowców prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych (§ 3 ust. 1). Natomiast zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 ww. Rozporządzenia, komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wdawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zestawienie tych przepisów – zdaniem Kolegium - wskazywało zatem w sposób jednoznaczny, że ewidencja, o której mowa, jest urządzeniem szczególnym, oddanym w całości do wyłączne] kompetencji wskazanego organu Policji. Powyższe oznaczało m.in., że to w gestii Policji leży wpisywanie i usuwanie punktów w przedmiotowej ewidencji. Dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wiążą organ właściwy w sprawie skierowania kierowcy na kontrolny egzamin sprawdzający i organ ten nie może prowadzić samodzielnych ustaleń w zakresie objętym ewidencją (vide wyroki NSA: z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt: I OSK 413/11 i z dnia 26 czerwca 2013 r. o sygn. akt: I OSK 330/12).

W rezultacie więc Kolegium przyjęło, że organ administracji publicznej, orzekając w przedmiotowej sprawie, był związany domniemaniem prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym, tj. sformalizowanej informacji Komendanta Stołecznego Policji, co do uzyskania przez skarżącego liczby punktów karnych uzasadniających wydanie decyzji o skierowaniu na kontrole sprawdzenie kwalifikacji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2008 r. sygn. akt: I OSK 389/07). Domniemanie to nie było wprawdzie nieusuwalne i zgodnie z przepisem art. 76 § 3 k.p.a. istniała możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, ale inicjatywa dowodowa leżała w tym wypadku po stronie podważającej treść takiego dokumentu. Z akt sprawy nie wynikało jednak, aby strona wykazała nieprawdziwość informacji udzielonej przez Komendanta Stołecznego Policji. Dodatkowo Kolegium podkreśliło, że do organu I instancji wpłynęło pismo z Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Stołecznej Policji z dnia 5 grudnia 2014 r. nr [...], informujące, że w przedmiotowej sprawie przeprowadzone zostało postępowanie sprawdzające, a wyniki przeprowadzonej analizy nie dostarczyły podstaw do zakwestionowania stanowiska Komendy Stołecznej Policji – i w związku z tym, wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy pozostał aktualny.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, wpisy dotyczące liczby punktów karnych stanowią czynność materialno-techniczną i mogą podlegać kontroli w odrębnym postępowaniu, a nie w sprawie skierowania kierowcy na sprawdzenie kwalifikacji. Poza tym odbycie kursu reedukacyjnego przez kierującego po dacie przekroczenia liczby 24 punktów, nie ma wpływu na zaistniałe już zdarzenie, polegające na otrzymaniu liczby punktów, obligującej organ do skierowania wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy.

Na wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2015 r. A.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił organowi naruszenie: art. 107 § 1 i art. 138 § 1 k.p.a. a także art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że była ona bezzasadna.

Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się zaś do zarzutu niekonstytucyjności § 8 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, stwierdził, że nie podziela poglądów wyrażonych w powoływanych przez skarżącego wyrokach, gdyż prawidłowa wykładania omawianych przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym, pozwala na właściwe odczytanie normy prawnej, wypływającej z treści art. 130 ust. 1, 2 i 3 cyt. ustawy, w sposób, który wyklucza możliwość zmniejszenia liczby punktów, na skutek uczestnictwa w szkoleniu w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło, już po przekroczeniu 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Treść § 8 ust. 6 rozporządzenia precyzuje bowiem, jedynie normatywną treść przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Sąd podkreślił też, że regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia, w pełni służy realizacji celu unormowań ustawowych. Udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 ustawy, ustawodawca zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Zaakceptowanie stanowiska przeciwnego pozostawałoby zatem w kolizji z celem ustawy oraz mogłoby doprowadzić do zagrożenia dla ruchu drogowego, poprzez dopuszczenie do niego kierowców, którzy z różnych przyczyn utracili zdolność bezpiecznego kierowania pojazdami (por: wyrok NSA z dnia 22 marca 2011 r. o sygn. akt I OSK 723/10).

Mając powyższe na uwadze, Sąd w pełni zaakceptował dominujące obecnie w orzecznictwie stanowisko, wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10, z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10, z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1721/10 oraz z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 73/11, że nie jest dopuszczalne zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, na skutek uczestnictwa w szkoleniu, w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów, wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, nie zasługiwał też na uwzględnienie zarzut, dotyczący niewykonalności decyzji w związku z uchyleniem art. 115 ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowiącym podstawę do wydania rozporządzenia wykonawczego w zakresie kontrolnego sprawdzania kwalifikacji. Sąd ten wskazał, że wprawdzie w/w art. 115 uchylony został przez art. 125 pkt 10 lit. g) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2011.30.151) z dniem 19 stycznia 2013 r., ale zgodnie z art. 137 ww. ustawy, dotychczasowe przepisy wykonawcze, wydane na podstawie art. 80d ust. 7, art. 88 ust. 7, art. 94 ust. 4, art. 100 ust. 2, art. 115, art. 115l, art. 123, art. 125 oraz art. 127 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień określonych w niniejszej ustawie, chociaż nie dłużej niż przez okres 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Poza tym, zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy, w stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem 4 stycznia 2016 r. i naruszenia te skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy – liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. Obecnie sposób szkolenia i prowadzenia egzaminów, w tym w zakresie o jakim mowa w art. 99 ustawy o kierujących pojazdami, zawiera ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości A.K. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie:

I .prawa materialnego, to jest:

1. art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 1997 Nr 98, poz. 602) - poprzez błędną jego wykładnię, a tym samym dokonanie błędnego obliczenia punktów karnych posiadanych przez skarżącego w momencie wydania decyzji przez Prezydenta o skierowaniu na badania,

2. art. 130 ust. 4 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - poprzez uznanie, iż dyspozycja tego przepisu pozwala na wydanie normy prawnej zawartej w treści § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2015 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego,

3. zastosowanie § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2015 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. 2012, poz. 488) w sytuacji, w której powołany przepis jest niezgodny z przepisem art. 130 ust. 4 i art. 140 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym, art. 31 ust. 3, art. 32, art. 87 i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

4. art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym - poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie tego przepisu i zastosowanie go do stanu faktycznego sprawy, w sytuacji, gdy Skarżący skutecznie dokonał zmniejszenia stanu posiadanych przez niego punktów karnych;

II. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. - przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegającego na tym, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że nieprawidłowa podstawa prawna decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 29 grudnia 2014 r. nie spowodowała konieczności jej zmiany.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że już na etapie postępowania administracyjnego skarżący podnosił, iż po otrzymaniu mandatu karnego z dnia 4 października 2014 r., w dniu 6 października 2014 r. w Wydziale Ruchu Drogowego Komendy Stołecznej Policji uzyskał informację, że posiada 16 punktów karnych. Jak okazało się później, informacja udzielona przez Policję okazała się błędna, gdyż skarżący - na dzień powzięcia informacji - faktycznie posiadał 26 punktów karnych. Dopiero we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w Warszawie, który stanowił podstawę wydania przez Prezydenta m.st. Warszawy decyzji w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne i egzamin kontrolny, podano, że liczba punktów karnych uzyskanych przez skarżącego w okresie od 20 grudnia 2013 roku do 4 października 2014 roku wynosiła 26. Komendant wyjaśnił, że ewidencja prowadzona była z opóźnieniem, co spowodowało, iż udzielając skarżącemu informacji w dniu 6 października 2014 r. nie uwzględniono wykroczenia z dnia 4 października 2014 r., za które skarżący otrzymał 10 punktów karnych

Podnoszono też, ze skarżący, pomimo uzyskania w Komendzie Stołecznej Policji informacji, że posiada jedynie 16 punktów karnych, w dniu 14 października 2014 r. odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym czego skutkiem powinno być zmniejszenie liczby posiadanych przez skarżącego punktów o 6. Jednakże, wyrokiem z dnia 19 stycznia 2016 roku WSA w Warszawie przyjął, iż w świetle § 8 ust. 6 Rozporządzenia fakt odbycia przez skarżącego szkolenia nie spowodował zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zdaniem zaś skarżącego, powołany wyżej przepis rozporządzenia nie był zgodny z ustawą i nie mieścił się w zakresie upoważnienia ustawowego.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów, sformułowanych w granicach podstaw kasacyjnych.

W pierwszej kolejności nieusprawiedliwiony jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo, zdaniem skarżącego kasacyjnie, naruszenia przez organy administracyjne art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Skarżący kasacyjnie upatruje naruszenia tych przepisów w tym, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż nieprawidłowa podstawa prawna decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 29 grudnia 2014 r. nie spowodowała konieczności jej zmiany. Należy zatem wskazać, że podany organ nie stosuje przepisów p.p.s.a., a skarga kasacyjna stanowi środek prawny służący kontroli instancyjnej wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, zatem zarzut powinien odnosić się do uchybień sądu. Następnie podnieść wypada, że art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. odnoszą się do postępowania wyjaśniającego, tymczasem podstawa prawna nie jest jego przedmiotem. Organ stwierdza, czy dany stan faktyczny mieści się w hipotezie normy prawnej, jednak tej hipotezy i przepisów składających się na nią nie ustala w ramach postępowania wyjaśniającego, albowiem prawo - w myśl art. 6 k.p.a. - znane jest organowi. Kwestię przywołania podstawy prawnej określa zaś art. 107 § 1 k.p.a., nie wskazany jednak w zarzucie skargi kasacyjnej.

Niezależnie od tego wyjaśnić wypada, że aby uchybienie procesowe mogło doprowadzić do uchylenia zaskarżonego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, uchybienie to musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.174 pkt 2 p.p.s.a.). Wpływu takiego skarżący kasacyjnie jednak nie wykazał.

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny podziela, prezentowany w sprawie przez Sąd Wojewódzki i organ odwoławczy, pogląd, że uchybienie organu pierwszej instancji w zakresie przywołania podstawy prawnej nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem prawidłowa podstawa decyzji istniała.

Przechodząc do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej z zakresu prawa materialnego, a które w analizowanej sprawie miały znaczenie rozstrzygające, należy stwierdzić, iż także te zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.

Istota zagadnienia, które wystąpiło w niniejszej sprawie sprowadzała się w zasadzie do kwestii, czy organ orzekający w sprawach wydawania prawa jazdy, a z tego względu również o skierowaniu kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje w związku z przekroczeniem przez kierowcę limitu 24 punktów karnych, ujawnionych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji, jest lub nie jest uprawniony by samodzielnie, w toku prowadzonego w/w postępowania administracyjnego, uwzględniać – niezależnie od treści wpisu istniejącego w ewidencji - skutki odbycia przez kierowcę szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Udzielenie bowiem odpowiedzi na to pytanie przesądzało w tym wypadku o zasadności wszystkich zarzutów kasacyjnych.

W związku z powyższym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do ewidencji. Natomiast, na zasadzie art. 130 ust. 4 w/w ustawy, Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem właściwym do spraw transportu i Ministrem Sprawiedliwości, ze względu na konieczność dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobiegania wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia:

1. sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego;

2. warunków i sposobu prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz trybu występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji;

3. programu szkolenia i jednostek upoważnionych do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3;

4. liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia;

5. podmiotów uprawnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1.

W wykonaniu tak zakreślonej delegacji ustawowej, w rozporządzeniu z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wskazano, że ewidencję takich kierowców prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych (§ 3 ust. 1 rozporz.). Osoba zainteresowana ma przy tym prawo uzyskać od Policji ustną informację lub zaświadczenie o wpisach ostatecznych lub tymczasowych, dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez nią naruszeniom. Informacji udziela się lub wydaje się zaświadczenie w siedzibie organu prowadzącego ewidencję, albo – w miarę możliwości technicznych – w innej jednostce Policji (§ 9 rozporz.). Poza tym, informacji o wpisach udziela się podmiotom wymienionym w (§ 10 rozporz.).

Z kolei, zgodnie z § 7 w/w rozporządzenia, komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez kierowcę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Analiza treści powyższych regulacji prawnych prowadzi więc do wniosku, że ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym jest swego rodzaju rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. On tylko również ma kompetencję do usuwania punktów karnych, przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 omawianej ustawy. W sytuacji bowiem, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu ( w braku odmiennych postanowień) tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że – zgodnie z jednolitym orzecznictwem Naczelnego Sadu Administracyjnego (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13, z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11 i I OSK 1306/11, z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11, z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 73/11, z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt 1721/10, z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1456/09, z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1451/09 i postanowienie z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/11) – wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych więc, tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji.

Uprawnionym zatem jest pogląd, że ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Organy te - po myśli art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym - wiąże wniosek komendanta wojewódzkiego Policji o skierowanie danego kierowcy na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje, który to wniosek jest składany, gdy w ewidencji wykazane zostało, że kierowca ten przekroczył limit 24 punktów karnych. Zgodnie bowiem z w/w przepisem kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 cytowanej ustawy.

Nie jest możliwe przyjęcie poglądu odmiennego, jaki reprezentuje skarżący kasacyjnie. Stanowisko takie mogłoby bowiem skutkować tym, że po pierwsze, nie było by żadnej pewności, ile punktów karnych zostało danemu kierowcy przyznane. Inna ich ilość wynikałaby z wpisów zawartych w ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji, a inna - byłaby przyjmowana jako fakt w prowadzonym przez dany organ postępowaniu administracyjnym. Po drugie, taki stan rzeczy prowadziłby praktycznie do obejścia przepisów prawa, gdyż organ niebędący komendantem wojewódzkim Policji, prowadząc własne postępowanie dowodowe na okoliczność ilości naliczonych kierowcy punktów karnych, w ten sposób w rzeczywistości decydowałby o ich ilości. W rezultacie ewidencja policyjna stawałaby się całkowicie zbędną. Po trzecie, w ten sposób inny organ administracyjny, uznając, że stan faktyczny jest odmienny, niż wynika to z zapisów istniejących w ewidencji, niejako "poprawiałby" zawarte w niej dane. Taka zaś sytuacja powodowałaby, że to nie sąd administracyjny sprawowałby kontrolę administracji publicznej, a kontrolę tę sprawowałby de facto inny organ administracyjny, choć takich uprawnień nie posiada.

Skoro zatem jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do w/w ewidencji a więc w drodze czynności materialno- technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości takich wpisów a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność.

Z tej przyczyny w analizowanej sprawie nie miały w ogóle zastosowania przepisy art. 130 ust. 3 i ust. 4 pkt 1 i 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Przepisy te mają bowiem zastosowanie tylko w postępowaniu przed organem policyjnym prowadzącym ewidencję. Powyższe czyniło więc automatycznie niezasadnymi zarzuty kasacyjne zarzucające obrazę tych przepisów oraz zarzuty naruszenia przepisów art. 31 ust. 3, art. 32, art. 87 i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Rozstrzygnięcie o tym, czy przepis § 8 ust. 6 cytowanego wyżej rozporządzenia jest zgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej w tym sensie, że nie wykracza poza delegację ustawową, czy też jest bardziej restrykcyjny niż przepis ustawowy ( art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym) może być bowiem przedmiotem rozważań, ale w innym, odrębnym postępowaniu.

Przy tego rodzaju wykładni prawa niezasadny okazał się również zarzut dotyczący obrazy art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.r.d.

Jedynie więc informacyjnie skład orzekający w tej sprawie pragnie zwrócić uwagę, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego tylko w wyroku z dnia 15 lipca 2010 r. (sygn. akt I OSK 885/09) został wyrażony pogląd, że norma zawarta w § 8 ust. 6 cytowanego wyżej rozporządzenia, zgodnie z którym odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 130 ustawy – Prawo o ruchu drogowym poszerza zakres wyłączenia określony w art. 130 ust. 3 zd. drugie w/w ustawy. W innych natomiast orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny stał na stanowisku, iż choć zgodnie z art. 130 ust. 3 w/w ustawy kierowca wpisany do ewidencji może uczestniczyć na własny koszt w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów przyznanych za naruszenie ruchu drogowego (z wyłączeniem kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy), a w myśl § 8 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego, odbycie takiego szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów karnych wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła liczbę 24, to nie można twierdzić, iż w/w przepis rozporządzenia wykracza poza zakres delegacji przewidzianej Prawem o ruchu drogowym a zatem narusza przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał w tym miejscu w szczególności bowiem, że regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia w pełni służy realizacji celu unormowań ustawowych. Udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 ustawodawca zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one zaś na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Zaakceptowanie stanowiska przeciwnego pozostawałoby w kolizji z celem ustawy oraz mogłoby doprowadzić do zagrożenia dla ruchu drogowego, poprzez dopuszczenie do niego kierowców, którzy z różnych przyczyn utracili zdolność bezpiecznego kierowania pojazdami ( vide: wyroki z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1306/11 i I OSK 1203/11, z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 225/12, z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10, z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11, z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1812/10 i z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10).

Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny – na zasadzie art. 184 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.