Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 711/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 20 , 22  ust. , 24  ust. 2a
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: Par. 9
journal: Dz.U. 2019 poz 393
law: Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Janusz Kasprzycki Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji danych ewidencyjnych skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 maja 2019 r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2019. 725 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2019 r. ([...]), wydaną podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c, art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, §9 ust. 1 i 6, §44 pkt 2, § 45 ust. 1 pkt 1 pkt 1, §60 ust. 1 pkt 2 i 3, §61 ust. 1 i §62 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.2019. 393) oraz art. 104 kpa, którą organ ten orzekł o aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] miasta W, jednostka ewidencyjna W - M, powiat [...] polegającej na:

ustaleniu przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] z działkami nr: [...], [...],

[...], [...], [...], [...] i ujawnieniu numerycznego opisu granic tej działki;

aktualizacji powierzchni działki nr [...] z 0,0775 ha na 0,0766 ha;

wydzieleniu z działki nr [...] o powierzchni 0,0766 ha nowych nieruchomości

oznaczonych jako działki nr:

[...] o powierzchni 0,0033 ha, która powstała z części parceli katastralnej l. kat.

[...] objętej dawną księgą wieczystą Lwh [...] - gm. kat. W i aktem

notarialnym Rep.: [...] z dnia 27.VI.1967 r. ,oraz

-[...] o powierzchni 0,0733 ha, która powstała z parcel katastralnych l. kat. [...] i [...] objętych księgą wieczystą [...],

- zgodnie z mapą do celów prawnych z dnia 15 stycznia 2019 r. oraz dokumentacją geodezyjną sporządzoną przez geodetę uprawnionego S. Z., zawartą w operatach technicznych wpisanych do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 1 lutego 2019 r. za nr [...] i dnia 7 czerwca 2018 r. za nr [...].

Decyzja powyższa została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Starosta W wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia ujawnionych nieprawidłowości w ewidencji gruntów i budynków, polegające na wyodrębnieniu z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0775 ha położonej w obr [...] miasta W, nieruchomości stanowiących odrębne własności. Sporządzono operat techniczny wpisany do materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] w dniu 7 czerwca 2018 r., dotyczący prowadzonego postępowania.

Dnia [...] 2018 r. została wydana decyzja orzekająca o wyodrębnieniu z działki ewidencyjnej nr [...] nowych nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...] oraz ustaleniu przebiegu granic zgodnie z dokumentacją geodezyjną sporządzoną przez geodetę uprawnionego S. Z., zawartą w operacie technicznym wpisanym do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 7 czerwca 2018 r. za nr [...].

Decyzją z dnia [...] 2018 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i kartograficznego uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.

Rozpatrując ponownie sprawę organ l instancji ustalił, że według obowiązującej ewidencji gruntów i budynków działka nr [...] o pow. 0,0775 ha położona w obrębie [...] W, ujawniona jest w jednostce rejestrowej nr [...] z wpisem własności na rzecz W. K. s. P. i W. w 1/4 części oraz A. W.w 7z części z dopiskiem, że użytkownikiem całej działki jest W. K. Zapis ten istnieje w ewidencji od 1983 r. tj. od założenia operatu ewidencji gruntów i budynków dla miasta W (wpisany do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za Nr [...] dnia 22 lutego 1983 r.). Operat ewidencyjny powstał na podstawie obowiązujących wówczas przepisów tj. Dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.1955.6.32) oraz Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. 1969.11.98). Podczas zakładania nowego operatu ewidencji gruntów i budynków granice działek przedstawiono na mapie ewidencyjnej według faktycznego stanu użytkowania i władania na gruncie. Organ powołał przepisy §§ 7 ust. 1 i 24 ust. 1 ww. Zarządzenia wyjaśniając, że wykazanie w operacie ewidencyjnym działki, w której zostały połączone nieruchomości o odrębnym stanie prawnym i wykazanie oprócz właściciela również użytkownika lub władającego jest efektem założenia ewidencji gruntów zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami prawa. Operat z założenia ewidencji był wyłożony do publicznego wglądu i każdy czyjego interesu prawnego dotyczyły dane ujawnione w operacie, mógł w okresie jego wyłożenia zgłaszać uwagi i zastrzeżenia do tych danych. Nie skorzystał z tego skutecznie zawiadomiony o wyłożeniu W. K. Nowa ewidencja gruntów i budynków dla miasta W została ogłoszona dnia 29 kwietnia 1983 r. w Dzienniku Urzędowym R.N. Miasta, Nr 6 poz. 40 i stała się obowiązującą. Następnie, w ramach przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] miasta W (ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa nr 896 z dnia 8 grudnia 2006 r. poz. 5447), działając na podstawie § 36 pkt 6 rozporządzenia w sprawie egib, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazano w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej przy zakładaniu na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.

Na podstawie wykazu zmian (równoważnika) znajdującego się w operacie z założenia ewidencji gruntów i budynków Nr [...], działka ewidencyjna nr [...] powstała z parcel katastralnych l k. [...] i [...] objętych księgą wieczystą nr [...], oraz parceli l k. [...] objętej Lwh [...]. Jako jej współwłaścicieli w w/w wykazie ujawniono W. K. - zgodnie z zapisem w księdze wieczystej nr [...] oraz A. W. na podstawie wpisu własności w Lwh [...] z komentarzem, że władającym działką jest W. K. s. P. i W. Właścicielem parcel katastralnych nr [...] i [...] W. K. stał się na podstawie aktów notarialnych Rep.: [...] z dnia 11 stycznia 1967 r. - umowa sprzedaży warunkowej oraz Rep. [...] z dnia 27 czerwca 1967 r. - umowa przenosząca własność. W w/w aktach notarialnych powołano się na decyzję Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 4 stycznia 1966 r. znak: [...], która zezwalała na podział parceli budowlanej l. kat. [...] na parcele l. kat. [...] i [...] oraz parceli l. kat. [...] na parcele l. kat. [...], [...], [...], [...] i [...] pod warunkiem, że parcele l. kat. [...], [...] i [...] przejdą nieodpłatnie na rzecz Skarbu Państwa na urządzenie drogi publicznej. Aktem notarialnym - umową przenoszącą własność Rep.: [...] z dnia 27 czerwca 1967 r., Z. B. jako spadkobierczyni po nieżyjącej już wówczas A. W. (po mężu B.) w wykonaniu zobowiązań wynikających z umowy sprzedaży warunkowej Rep. [...] z dnia 11 stycznia 1967 r. oraz zobowiązań wynikających z decyzji z dnia 4 listopada 1966 r. [...] przeniosła własność parcel katastralnych między innymi na rzecz:

W. K. - parcele l. kat. [...] i [...],

Skarbu Państwa - Prezydium Powiatowej Rady Narodowej - parcele l.

kat. [...], [...] i [...]

Dla parcel, które zostały nabyte przez W. K. tj. nr [...] i [...] założono księgę wieczystą nr [...] (nowe oznaczenie: [...]), w której parcele te figurują do chwili obecnej. Natomiast parcela katastralna l.kat. [...] w dalszym ciągu ujawniona jest w wykazie hipotecznym nr Lwh [...] gminy kat. W, z wpisem własności na rzecz A. W. Z dniem 1 stycznia 1989 r. dawna księga tzw. Lwh utraciła moc prawną i podlegała zamknięciu z urzędu. Zachowała znaczenie dokumentu i stanowi materiał archiwalny, który może stanowić dowód w postępowaniu cywilno-prawnym o uregulowanie własności, a nie w postępowaniu ewidencyjnym. Dla parcel l. kat. [...], [...] i [...] do dnia wydania niniejszej decyzji nie urządzono nowej księgi wieczystej. Stan taki nadal istnieje w księgach wieczystych i odnosi się do nieobowiązujących w chwili obecnej oznaczeń katastralnych.

Z uwagi na to, że prawo własności parceli gruntowej l. kat. [...] przeznaczonej na drogę publiczną, aktem notarialnym zostało przeniesione na Skarb Państwa, za strony postępowania organ uznał W. K., Skarb Państwa oraz Zarząd Dróg Wojewódzkich jako podmioty, którym przysługuje interes prawny w postępowaniu dotyczącym zmiany w zakresie danych dotyczących obecnej działki ewidencyjnej nr [...] położonej w W. Ze względu na ustalenie przebiegu granic działki nr [...], za strony postępowania uznano również właścicieli nieruchomości bezpośrednio przyległych do przedmiotowej działki - następcę prawnego C. K. - jego brata W. K. s. P. i W. (post. Sądu Rejonowego l Wydział Cywilny sygn. akt [...]), oraz właścicieli działek sąsiednich: nr [...] – R. S., nr [...] – T. i J. C. na prawach wspólności ustawowej, działek nr [...], [...] i [...]

- J. C. (dane wynikające z ewidencji gruntów). Według danych

ewidencji gruntów i budynków działka nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa w zarządzie Zarządu Dróg Wojewódzkich.

W związku z tym, że działka nr [...] składa się z parcel stanowiących przedmiot odrębnej własności co jest niezgodne z obecnie obowiązującymi przepisami - § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie egib, wszczęte z urzędu postępowanie miało na celu dostosowanie informacji zawartych w ewidencji do obowiązujących przepisów. Zlecono opracowanie operatu technicznego z pomiarem w terenie, w celu wydzielenia połączonych w działce ewidencyjnej nr [...] własności. Starosta zwrócił się do wykonawcy prac geodezyjnych o korektę operatu technicznego nr [...], dokonanie ponownego pomiaru na gruncie i opracowanie nowej dokumentacji geodezyjnej zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji WINGiK uchylającej poprzednio wydaną w tym przedmiocie decyzję (z [...] 2018 r.). Starosta po weryfikacji dokumentacji zawartej w operacie technicznym, przyjął skorygowany operat do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] w dniu 1 lutego 2019 r. Operat ten zawiera m. in. analizę stanu prawnego działki nr [...] oraz analizę przebiegu jej granic, protokół ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, szkic graniczny, wykaz współrzędnych punktów granicznych, mapę do celów prawnych z wykazem zmian danych ewidencyjnych dla działki nr [...] oraz mapę do celów prawnych z wykazem synchronizacyjnym dla działki nr [...].

Ze sprawozdania technicznego zawartego w ww. operacie wynika, że granica działki nr [...] nigdy nie była ustalana - ani przy zakładaniu nowej ewidencji gruntów i budynków (w 1983 r.) ani przy sporządzaniu operatu podziału działek sąsiednich (operat [...] - podział działek sąsiednich [...], [...] i [...]). Granice działki [...] zostały poprowadzone częściowo po ogrodzeniu według stanu władania (użytkowania) na gruncie a nie stanu prawnego. Powierzchnia działki została obliczona graficznie, według granic uwidocznionych na mapie ewidencyjnej. Wykonując prace geodezyjne w terenie geodeta nie odnalazł katastralnych znaków granicznych istniejących w 1966 r., ponieważ wokół działek nr [...] i nr [...] zostało wybudowane ogrodzenie na podmurówce. Dane określające przebieg granic działki [...] nie są więc wiarygodne.

Dnia 7 stycznia 2019 r., po zawiadomieniu stron oraz zamieszczeniu stosownego ogłoszenia w BIP ( § 38 ust. 3 i 4 rozporz. egib) dokonano ustalenia przebiegu granic działki nr [...]. Organ szczegółowo opisał przebieg granic działki [...] i podał, że:

* granicę pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] ustalono na podstawie § 39

ust. 3 rozporządzenia,

* granicę pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] ustalono na podstawie § 39 ust.

2 rozporządzenia,

* granicę pomiędzy działkami nr [...] a nr [...] ustalono na podstawie § 39 ust. 2

rozporządzenia,

* granicę pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...] , [...], i [...] ustalono

na podstawie § 39 ust. 2 rozporządzenia.

Z czynności ustalenia przebiegu granic spisano protokół. Osoby biorące udział w czynnościach ustalenia przebiegu granic odmówiły złożenia oświadczeń oraz podpisów w protokole. Po czynnościach ustalenia przebiegu granic wykonawca dokonał pomiaru punktów granicznych i sporządził wykazy zmian danych ewidencyjnych.

Natomiast przebieg granicy między działkami nr [...] i nr [...] (powstałe z działki nr [...]) geodeta ustalił w trybie § 39 ust. 3 rozporządzenia egib, w szczególności na podstawie analizy dokumentacji z operatu nr [...], dotyczącego podziału parcel katastralnych. Granica przebiega od pkt 3 do pkt 4, zgodnie z protokołem ustalenia przebiegu granic z 14 maja 2018 r. oraz ze szkicem granicznym nr 1 znajdującym się w operacie technicznym nr [...]. Analizując operaty archiwalne geodeta przyjął, że do ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] należy wykorzystać materiały z operatu nr [...], bo jest to jedyny dokument przedstawiający stan prawny parcel z których powstały działki nr [...] i nr [...]. Jednakże ze względu na zastosowaną metodę pomiaru liniowego oraz skalę opracowania brak jest możliwości wykorzystania tego operatu do wznowienia znaków granicznych lub wyznaczenia punktów granicznych zgodnie z art. 39 ustawy pgik, wobec braku możliwości odnalezienia i odtworzenia znaków granicznych, które stanowiły punkty oparcia linii pomiarowych przy pomiarze w 1966 r.

Organ podał, że dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskano mając na uwadze treść § 37 ust. 1 rozporządzenia w sprawie egib. Wskazał także na treść § 60 ust. 1 pkt 2 i § 61 ust. 1 oraz § 62 rozporządzenia egib oceniając, że powierzchnię działki [...] - 0,0766 ha geodeta obliczył w zgodzie z tymi

przepisami, oraz sporządził wykaz zmian danych ewidencyjnych zgodnie z § 46 ust. 3 rozporządzenia.

Wskazując na treść § 44 pkt 2 oraz § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie egib podkreślono konieczność dokonanej regulacji. Przedstawiono i wyjaśniono treść zapadłego rozstrzygnięcia zaznaczając, że pozostała część parceli katastralnej l. k. [...] weszła w skład działki drogowej nr [...].

W. K. po zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu 18 lutego 2019 r. złożył pisemne uwagi i zastrzeżenia, w których m. in. podniósł: "Brak jednoznacznego stanowiska przedstawiciela Skarbu Państwa co do jego ewentualnych roszczeń i praw do nowoutworzonej działki ewidencyjnej nr [...] na etapie niniejszego postępowania przed wydaniem ostatecznej decyzji w niniejszym postępowaniu".

Odnosząc się do uwag zawartych w ww. piśmie organ wyjaśnił, że ustalając krąg stron postępowania nie przesądził o przyznaniu prawa własności do działki nr [...]. Jednocześnie, zgodnie żądaniem Ww przekazał kopię pisma do Wydziału Budownictwa i Gospodarki Nieruchomościami - Referatu Gospodarki Nieruchomościami działającego w imieniu Starosty, do załatwienia wg kompetencji, tj. poinformowania o możliwości regulacji stanu prawnego działki nr [...]. Pozostałe uwagi i zastrzeżenia wniesione przez W. K. według organu okazały się bezzasadne.

Podkreślono, że aktualizacja danych dotycząca działki [...] dotyczy zmian przedmiotowych, tj. utworzenia nowych działek ewidencyjnych o określonym numerze, powierzchni i ustalonych granicach. Decyzja nie nadaje praw własności do utworzonych działek, jedynie będzie stanowić podstawę do ujawnienia nowych działek nr [...] i [...] w ewidencji gruntów i budynków w dotychczasowej jednostce rejestrowej. Wskazano na podstawy dokonywania w ewidencji zmian/wpisów danych podmiotowych (§ 11 ust. 1 pkt 2 wzw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia egib). Wskazano, że podstawę do zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków odnośnie do stanu własnościowego będą stanowiły odpisy z ksiąg wieczystych założonych dla działek nr [...] i nr [...] - własność nieruchomości wykazana zostanie zgodnie z treścią działu II księgi wieczystej.

Organ podał (mając na uwadze żądania W. K. i cel do jakiego dąży tj. do uregulowania stanu prawnego działki nr [...]), że organy ewidencyjne nie

mogą dokonywać ustalenia właściciela nieruchomości. Ich kompetencje polegają tylko na rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego, jej zadaniem jest odzwierciedlenie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie nowego. Nie można na te organy, które rejestrują jedynie zmiany będące wynikiem innej procedury, przerzucać kompetencji innych organów lub sądów. W toku postępowania administracyjnego o dokonanie wpisu w ewidencji gruntów i budynków (aktualizacji) organy nie są uprawnione do ustalenia prawa własności, kwestie własnościowe rozstrzygają sądy powszechne.

Organ wyjaśnił, że mapa do celów prawnych po ustaleniu przebiegu granic działki nr [...] sporządzona 15 stycznia 2019 r. przez geodetę uprawnionego stanowi załącznik nr 1 do decyzji, zaś mapa do celów prawnych z wykazem synchronizacyjnym dla działki nr [...] sporządzona dnia 15 stycznia 2019 r. przez geodetę uprawnionego stanowi załącznik nr 2 do decyzji.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł W. K., zarzucając, że narusza ona jego prawa a uzasadnienie zawiera stwierdzenia sprzeczne z faktami. Odwołujący wniósł o uchylenie decyzji organu l instancji.

Po rozpoznaniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydał opisaną na wstępie decyzję.

Organ odwoławczy wskazał na istotę i charakter ewidencji wynikające z przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Następnie przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał na aktualny stan działki nr [...], wynikający z rejestru gruntów i budynków oraz z ksiąg wieczystych. Podał identyczne dane przedmiotowe i podmiotowe jak organ pierwszej instancji podkreślając, że oznaczenia nieruchomości wykazanych w księdze wieczystej [...] są nieobowiązujące i winny być doprowadzone do zgodności z ewidencją.

Zdaniem WINGiK z całą stanowczością można stwierdzić, iż stan wykazany w jednostce rejestrowej G939 w zakresie prawa własności działki nr [...] jest niezgodny ze stanem wieczystoksięgowym. Działka ta nie stanowi współwłasności W. K. i A. W. (Skarbu Państwa w związku z aktem notarialnym Rep. [...] z 27.06.1967r.) w częściach idealnych po 1/2 części. Działka nr [...], czego również dowodzi porównanie mapy ewidencyjnej z archiwalną mapą katastralną

obrazującą dawne parcele katastralne l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...] oraz analiza materiałów źródłowych, została utworzona z dawnych parcel l. kat. [...], [...] i [...] (k. 8 akt sprawy), stanowiących przedmiot odrębnej własności. Oznacza to, że w granicach działki nr [...] znalazł się grunt stanowiący w obszarze wyznaczonym zasięgiem parcel l.kat. [...] i l.kat. [...] własność W. K. a w pozostałej części własność innego podmiotu. Zatem działka nr [...] jest niejednorodna pod względem prawnym, co jest niezgodne z przepisem § 9 ust. 1 rozporządzenia, który definiuje działkę ewidencyjną jako ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych.

Przeprowadzenie tzw. "rozdzielenia" zawartych w jednej działce nieruchomości będącej przedmiotem odrębnej własności należy co do zasady zaakceptować jako formę aktualizacji ewidencji. Aktualizacja taka ma charakter podmiotowo -przedmiotowy i co szczególnie istotne prawo własności do nieruchomości musi wynikać z dokumentów wskazanych w art. 23 ustawy oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym prawa osób i jednostek organizacyjnych do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji między innymi na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, ostatecznych decyzji administracyjnych.

Powtórzono ustalenia organu pierwszej instancji dotyczące istniejących wpisów prawa własności odnośnie do parcel l. kat. [...], [...] (wpis w Kw nr [...]) i dawnej parceli I. kat. [...] (akt notarialny Rep. [...] z 27 czerwca 1967r.). Podkreślono, że ww. akt notarialny zawarty przed utratą mocy prawnej dawnej księgi wieczystej Lwh [...]. Wskazano, że księga ta utraciła moc prawną z dniem 1 stycznia 1989 r. stosownie do § 5 rozporządzenia z dnia 14 czerwca 1986r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg (Dz.U.1986.28.141), zachowując na podstawie § 6 ust. 1 jedynie znaczenie dokumentów.

Organ przytoczył treść § 45 i § 85 ust. 2 rozporządzenia egib. Następnie wskazał na prawne podstawy wykazywania na przebiegu granic działek ewidencyjnych na mapie ewidencyjnej, podając treść §§ 36, 37, 38 i 39 rozporządzenia i podkreślił, że warunkiem koniecznym otwierającym możliwość pozyskania danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych w drodze terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie jest stwierdzenie braku dokumentacji wymienionej w §36 rozporządzenia lub stwierdzenie, że zawarte w niej dane nie są wiarygodne. Wskazano, że konieczność wydzielenia w działce ewidencyjnej nr [...] gruntu stanowiącego odrębne nieruchomości (§ 9 ust. 1 rozporządzenia) musi poprzedzać analiza dokumentacji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, mająca w pierwszej kolejności na celu stwierdzenie, jakie dane opisują granice działki nr [...], w wyniku jakich czynności zostały one pozyskane oraz czy są one wiarygodne (§ 36 i 37 rozporządzenia).

Wykonawca pracy geodezyjnej, której wynikiem jest operat nr [...], przyjęty do państwowego zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej dnia 1 lutego 2019 r., stanowiący korektę operatu nr [...] z 7.06.2018r. - dokonał analizy dokumentacji źródłowej dotyczącej działki nr [...] i stwierdził, że cyt.: przy założeniu ewidencji gruntów dla obrębu W została błędnie utworzona działka [...] obejmująca parcele [...], [...] i [...]. Operaty odnowienia ewidencji ([...]) i modernizacji egib ([...]) utrzymały ten stan. Granice działki zostały poprowadzone po ogrodzeniach (wg mapy zasadniczej), a powierzchnia działki [...] została obliczona na 0,0775 ha (...) granica działki nr [...] nie była nigdy ustalona, a dane określające przebieg jej granic nie są wiarygodne, dlatego niezbędne jest ustalenie przebiegu granicy tej działki.

Istniejąca dokumentacja nie pozwala na wykazanie przebiegu ich granic z wymaganą dokładnością, gdyż zgodnie z § 61 ust. 1 rozporządzenia egib : "Numerycznego opisu granic (...) działek ewidencyjnych dokonuje się za pomocą odpowiednich zbiorów punktów granicznych, których położenie względem osnowy geodezyjnej 1 klasy zostało określone na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych z błędami średnimi nieprzekraczającymi 0,30 m, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania między nimi.

Przedstawiono szczegółowo podstawy ustalenia przebiegu granic działki [...] mając na uwadze regulację rozporządzenia egib w tym przedmiocie. Przedstawiono przebieg czynności ustalenia przebiegu granic z dnia 7 stycznia 2019 r. podając, że W. K. oraz reprezentujący Starostę Powiatu gospodarującego działką nr [...] stanowiącą własność Skarbu Państwa odmówili złożenia podpisów do protokołu. Podkreślono, że nieusprawiedliwione niewzięcie udziału w czynnościach ustalenia nie stanowi przeszkody do ich przeprowadzenia (§ 38 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia). Niezaakceptowanie przez wszystkich zainteresowanych ustalonego przez wykonawcę przebiegu granic, czy to ż powodu nieusprawiedliwionej nieobecności na gruncie, czy też z powodu niewyrażenia zgody na ustalony przebieg granic oraz odmowa podpisu protokołu nie powoduje, że ustalanie przebiegu granic w trybie przepisu § 39 rozporządzenia nie może być dokonane.

Organ podał, że jak wynika z protokołu, ustalenie przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] nastąpiło w oparciu o § 39 ust. 2 oraz ust. 3 rozporządzenia. W wyniku dokonanego ustalenia i pomiaru położenia punktów granicznych uzyskano ich współrzędne. Następnie opisał szczegółowo podstawy prawne i sposób pozyskania punktów granicznych, których położenie daję podstawę do obliczenia pola powierzchni działki ewidencyjnej w zgodzie z treścią § 62 ust. 1 i § 61 rozporządzenia egib. Podano, że punkty graniczne pomierzono z błędem średnim nieprzekraczającym 0,10 m, (został im nadany atrybut BPP-1), co umożliwiło obliczenie pola pow. działki nr [...] zgodnie z § 62 rozporządzenia.

Następnie z działki nr [...] wyodrębniono działki nr [...] i [...] na podstawie dokumentacji źródłowej, tj. operatu [...] dot. podziału parcel [...] i [...]. Operat techniczny nr [...] zawiera wykaz zmian danych ewidencyjnych z którego wynika, że z działki ewid. nr [...] geodeta wyodrębnił nowe działki ewid. nr:

- [...] o pow. 0,0033 ha powstałą z części dawnej parceli nr [...] wykazanej w Iwh

[...] i objętej aktami notarialnymi sprzedaży [...] i przenoszącym własność [...],

-[...] o pow. 0,0733 ha powstałą z dawnych parcel nr [...] i [...] objętych księgą

wieczystą [...].

Powyższe czynności zostały poprzedzone badaniem stanu prawnego oraz analizą materiałów źródłowych przedstawioną w operacie [...] z 17 maja 2018r. Dla określenia przebiegu granicy pomiędzy wyodrębnianymi działkami nr [...] i [...] wykonawca dokonał analizy operatu [...] (załącznik nr 1 do akt sprawy) dotyczącego zmiany konfiguracji i podziału parcel [...], [...] [...], [...], wykorzystując pomiar kartometryczny mapy podziałowej w skali 1:1000 oraz miary liniowe zawarte na szkicu polowym. Wynikiem tej analizy jest sporządzona mapa do celów prawnych z ww. wykazem zmian danych ewidencyjnych dla działki nr [...] oraz wykazem synchronizacyjnym (równoważnikiem), zgodnie z którym tylko część parceli katastralnej [...] zawiera się w działce ewidencyjnej nr [...], pozostała część w działce ewidencyjnej nr [...].

Powyższe nie jest zgodne z wykazem zmian sporządzonym przy zakładaniu ewidencji gruntów w latach 80-tych, z którego wynika, że cała parcela [...] weszła w skład działki ewid. [...]. Jednakże budzi wątpliwości organu odwoławczego dokładność sporządzenia ww. dokumentacji. Dokonując jej analizy w zakresie działki nr [...], uwzględniając przy tym wykaz zmian wykonany w ramach zlecenia nr [...], stwierdzono błędy dotyczące wielkości powierzchni parceli l.kat.[...] - po prawej stronie wykazu przedstawiającej stan dotychczasowy błędnie podano jej powierzchnię - 158 m2. Z "Planu sytuacyjnego" podziału z 1966 r. wynika bowiem, że parcela cyt. "pbud. [...] zmieniła konfigurację i została podzielona na pbud. [...] i [...]", a zawarty na "Planie" wykaz zmian dowodzi, że powierzchnia powstałej wówczas parceli l.kat. [...] wynosiła 68m2. Zawarcie w wykazie zmian sporządzonym przy zakładaniu ewidencji gruntów powierzchni parceli niezgodnej z dokumentacją źródłową podważa zaufanie także do pozostałych informacji w nim zawartych.

Zdaniem organu odwoławczego, wyodrębnienie działek ewidencyjnych odpowiadających dawnym parcelom l. kat. [...], [...] i części parceli [...] nastąpiło w sposób prawidłowy, co wynika z analizy stanu prawnego gruntu - wpisów dokonanych w Kw nr [...], dawnej Lwh. [...], aktu notarialnego Nr Rep. [...] z 27.06.1967 r. oraz dokumentacji geodezyjnej zgromadzonej w aktach sprawy.

Na podstawie analizy tej dokumentacji organ stwierdził, że stan faktyczny na gruncie tj. istniejące ogrodzenie od strony drogi, nie jest zgodny ani z przebiegiem ustalonej zachodniej granicy działki nr [...], ani z granicą nowo powstałej działki nr [...]. Jednak podstawę zmian stanowi przede wszystkim przewidziana prawem dokumentacja. Ustalenie przebiegu granic według stanu faktycznego możliwe jest tylko wówczas, gdy stan posiadania nie narusza stanu prawnego gruntów zawartych w granicach danej działki ewidencyjnej. Niewątpliwie dokumentami, określającymi stan prawny gruntów są: operat nr [...] podziału m.in. parceli [...] oraz akt notarialny nr [...] z 27 czerwca 1967r. przenoszący własność między innymi parcel [...], [...] i [...]. Aktem .tym własność parcel [...] i [...] została przeniesiona na rzecz W. K. Parcele te, mimo nieobowiązujących już od wielu lat oznaczeń nadal figurują w księdze wieczystej - obecnie nr [...]. Z kolei parcela l. kat. [...] została przeniesiona na rzecz Skarbu Państwa - Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, co nie zostało ujawnione ani w ewidencji gruntów i budynków, ani w księdze wieczystej.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących prawa własności działki nr [...] (odpowiadającej jej części parceli [...]), które wynika z aktu notarialnego nr [...], podkreślono, że organy ewidencyjne nie są uprawnione do dokonywania samodzielnych ustaleń odnośnie własności nieruchomości, nie mogą dokonywać interpretacji dokumentów ustanawiających taką własność i nie są uprawnione do badania ich prawidłowości.

Zdaniem organu, podnoszone w odwołaniu wątpliwości dotyczące czynności ustalenia przebiegu granic, powierzchni wyodrębnionych działek oraz prawa własności, w wyczerpujący sposób zostały wyjaśnione w uzasadnieniu. Zarzut braku dostępu do dokumentacji geodezyjnej organ uznał za bezzasadny, bowiem Starosta zawiadomieniem z 8 lutego 2019 r. poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, z której skorzystał W. K. w dniu 18 lutego 2019 r.

Odnośnie natomiast do zarzutu braku jednoznacznego stanowiska przedstawiciela Skarbu Państwa co do jego ewentualnych roszczeń i praw do nowoutworzonej działki ew. nr [...] na etapie postępowania przed wydaniem ostatecznej decyzji WINGiK raz jeszcze podkreślił brak kompetencji organów ewidencyjnych do określania, komu przysługuje tytuł własności i roszczeń z tego tytułu. Prawa te należy ustalić na drodze postępowania sądowego.

Na powyższe rozstrzygnięcie W. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 7 i 77 §1 kpa skutkujące naruszeniem jego interesu prawnego, poprzez wydzielenie z dz. ew. [...] w granicach własności rzekomo odrębnej nieruchomości w granicach użytku mieszkalnego jako dz. ewidencyjnej [...] o pow. 0.0033 ha, do której tytuł prawny posiada rzekomo Skarb Państwa na podstawie dokumentacji w postaci operatu podziałowego [...]. Zdaniem skarżącego granica dawnej parceli [...] została w dokumentacji geodezyjnej oznaczona wadliwie i nie jest zgodna z wolą przeniesienia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności jedynie co do gruntu zajętego na urządzenie drogi w celu spełnienia warunku zawartego w treści decyzji zezwalającej na podział. Dokumentacja zgodna z taką wolą stron oraz ze stanem faktycznym na gruncie nigdy nie powstała. Zarzucił skarżący, że organ nie porusza kwestii wiarygodności operatu [...], czyli dokumentacji przedstawianej jako źródłowa, argumentując to różnicą w powierzchni działki [...] z sumą powierzchni działek [...] i [...]. Kwestia ta jest zdaniem skarżącego jedną z podstawowych i niewyjaśnionych przez organ. Nieprawidłowe jest zdaniem skarżącego wyodrębnienie z dawnej parceli [...] gruntu stanowiącego "działkę mieszkalną", ponieważ nie było wolą stron aby Skarb Państwa nabył użytek mieszkalny. Zgoda na przekazanie na rzecz Skarbu Państwa dotyczyła tylko użytku drogowego w granicach zgodnych ze stanem faktycznym na gruncie. Granice takie nigdy nie zostały wyznaczone, ponieważ Skarb Państwa wycofał się z realizacji wadliwych ustaleń realizacyjnych, w oparciu o które została wydana decyzja zezwalająca na podział nieruchomości. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i przytoczył ponownie argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2019.2167.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2019.2325.), dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.

Sądowa kontrola przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych kryteriów skutkuje uznaniem, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja jest bowiem zgodna z prawem.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2019.725 t.j.), dalej pgik oraz wydanego na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 38. 454), dalej rozporządzenie egib, które określa zarówno sposób zakładania ewidencji gruntów i budynków jak i sposób jej prowadzenia oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych (§ 1 rozporządzenia). Zgodnie z art. 2 ust. 8 pgik ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach i innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Ewidencja gruntów i budynków jest zatem specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw, co jasno wynika z regulacji art. 20, 22 i 24 pgik. Ewidencja rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością.

Z art. 24 ust. 2a pgik wynika, że dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 pgik, czyli właścicieli nieruchomości (lub podmiotów władających na zasadzie samoistnego posiadania).

Kontroli sądowej w niniejszej sprawie została poddana decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej WINGiK) wydana po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania, mającego na celu usunięcie nieprawidłowości zawartych w ewidencji gruntów i budynków, polegających na połączeniu w jednej działce ewidencyjnej nr [...] położonej w W obręb [...] różnych własności (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu k. 110 akt adm.). Przedmiotem i celem kontrolowanego postępowania było doprowadzenie stanu ewidencyjnego dotyczącego ww. działki ewidencyjnej do zgodności z przepisem § 9 rozporządzenia egib, zgodnie z którym "Działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych."

Jednorodność pod względem prawnym obszaru stanowiącego działkę ewidencyjną oznacza, że obszar ten stanowi przedmiot prawa własności tej samej osoby lub współwłasności tych samych osób (por. wyrok sygn. akt IV SA/Wa 896/06, LEX nr 255795). Obszar gruntu nie stanowiący przedmiotu własności jednego właściciela lub kilku współwłaścicieli, jako niespełniający warunku jednorodności prawnej, nie może zatem stanowić działki ewidencyjnej w rozumieniu przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia egib. Pojedyncza działka ewidencyjna może stanowić odrębną nieruchomość jedynie w przypadku, gdy założona zostanie dla niej księga wieczysta. W innych przypadkach stanowi część nieruchomości, która może się składać z wielu działek ewidencyjnych posiadających numer geodezyjny, określoną powierzchnię czy oznaczenie klas i użytków gruntowych (art. 1, art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece; Dz.U. 2019.2204 t.j.).

Uznać należy, że prawidłowe jest ustalenie organów, iż stan ewidencyjny wykazany w jednostce rejestrowej w zakresie prawa własności działki ew. nr [...] był niezgodny ze stanem wieczystoksięgowym. Ustalenie to poczynione zostało na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a to : wypisu z rejestru gruntów i budynków obr. [...] miasta W, odpisu z Kw nr [...] obecnie nr [...] oraz zamkniętego wykazu hipotecznego Lwh [...] b. gminy kat. W. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka nr [...] jest współwłasnością skarżącego i A. W. po 1/4 części. Działka ta została utworzona z dawnych parcel l.kat. [...] [...] i [...], stanowiących przedmiot odrębnych własności. Powstała ona z ww. parcel katastralnych, przy założeniu ewidencji gruntów dla obr. [...] W, w 1983 roku.

Parcele l.kat [...] i [...] nabył skarżący aktem notarialnym (umowa przenosząca własność) z dnia 27 czerwca 1967 r. [...], natomiast parcele [...], [...] i [...] nabył Skarb Państwa (tenże akt notarialny, w wykonaniu zobowiązań wynikających z umowy sprzedaży warunkowej z dnia 1 stycznia 1967 [...], oraz zobowiązań wynikających z decyzji podziałowej Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 4 stycznia 1966 r. [...]). Zatem połączenie ww. parcel katastralnych w działkę ewidencyjną nr [...] (1983 r.) nastąpiło po nabyciu parcel [...] i [...] przez skarżącego i po nabyciu parceli (m.in.) [...] przez Skarb Państwa (1967 r.). Dla parcel nabytych w 1967 r. przez Skarb Państwa (w tym l.kat [...]) do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie założono nowej księgi wieczystej. Fakt nabycia przez Skarb Państwa parceli nr [...] nie został ujawniony w zapisach ewidencji. Stan taki utrzymany był do dnia wszczęcia kontrolowanego postępowania, pomimo przeprowadzenia modernizacji ewidencji (ogłoszonej w 2006r.).

W takim stanie faktycznym oczywiste było, że stan wynikający z ewidencji gruntów i budynków odnośnie do działki nr [...] był sprzeczny z obowiązującym z przepisem § 9 rozporządzenia egib, ponieważ nie spełniał obowiązującej definicji działki ewidencyjnej. Starosta W miał więc obowiązek wszcząć z urzędu postępowanie zmierzające do wyeliminowania powyższej niezgodności, powodującej istnienie w ewidencji danych nieaktualnych (art. 24 ust. 2a pgik). Obowiązek ten wynikał nadto z treści § 44 pkt 2 rozporządzenia egib, zgodnie z którym do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy między innymi utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Podstawę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki ew. nr [...] stanowił Operat Techniczny - regulacja stanu prawnego dla działki [...], (w aktach adm. oznaczony jako załącznik nr 3) przyjęty do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] stanowiący korektę operatu [...] (w aktach, oznaczony jako załącznik nr 2). Korekta była konieczna a to wobec uchylenia przez WINGiK decyzją z dnia [...] 2018 r. (k.164 akt adm.) pierwotnie wydanej przez Starostę decyzji z dnia [...] 2018 r. i wobec treści szczegółowo przedstawionych zarzutów do operatu [...], oraz koniecznych do zrealizowania wytycznych organu odwoławczego.

Utrwalony jest w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że przyjęcie dokumentacji geodezyjnej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie zwalnia organów ewidencyjnych od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmian. W tym zakresie organy obydwu instancji dokonały oceny ponownie sporządzonego operatu stwierdzając, że może on stanowić podstawę do dokonania aktualizacji. Zdaniem Sądu pozytywny wynik tej oceny należy uznać za prawidłowy. Prawidłowe jest stwierdzenie przez WINGiK, iż konieczność wydzielenia z działki nr [...] gruntów stanowiących odrębne nieruchomości winna było być poprzedzona ustaleniem przebiegu jej granic, które to ustalenie musiało odbyć się w zgodzie z regulacją przewidzianą przepisami § § 36, 37, 38 i 39 rozporządzenia egib, w przeciwnym razie było by błędne i niedopuszczalne. Jak wynika z dokonanej przez uprawnionego geodetę analizy dostępnej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym dokumentacji, granice działki [...] nigdy nie były ustalone, natomiast z mapy zasadniczej wynika, że zostały one poprowadzone po ogrodzeniach. Stąd prawidłowym było przyjęcie, że dane dotyczące przebiegu granic działki [...] nie są wiarygodne, zatem niezbędne było ustalenie ich przebiegu - kolejno - w trybie opisanym §§ 37, 38 i 39 rozporządzenia egib. W realiach kontrolowanej sprawy ustalenie przebiegu granic działki [...] nastąpiło na podstawie przepisu § 39 ust. 2 oraz ust. 3 rozporządzenia egib. Czynności ustalenia przebiegu granic odbyły się w dniu 7 stycznia 2019 r., po prawidłowym, zgodnym z § 38 ust. 3 i 4 rozporządzenia egib zawiadomieniu stron i ogłoszeniu w BIP. Szczegółowy przebieg tych czynności i podstawy dokonania ustaleń przebiegu granic działki z działkami graniczącymi zostały przedstawione w protokole ustalenia przebiegu granic stanowiącym integralną część operatu [...]. Zrealizowanie powyższego otworzyło możliwość wyodrębnienia z działki [...] działek [...] i ...], co nastąpiło na podstawie dokumentacji źródłowej, tj. operatu podziału parcel [...], [...], [...] i [...] sporządzonego w 1966 r. Geodeta sporządził mapę do celów prawnych po ustaleniu przebiegu granic działki [...], oraz mapę do celów prawnych z wykazem synchronizacyjnym (k. 20 , 21 operatu). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczegółowo przedstawił treść przepisów regulujących podstawy i sposób przedstawienia granic działki ewidencyjnej, opisał i przeanalizował podstawy wyodrębnienia jednorodnych pod względem prawnym działek o nr. ewid. [...] i [...], wynikające z operatu stanowiącego integralną część zaskarżonej decyzji. Także organ pierwszej instancji przedstawił szczegółowo stan prawny, przebieg czynności na gruncie oraz wyniki pracy uprawnionego geodety.

Sąd stwierdza, że organ odwoławczy oraz organ pierwszej instancji dokonały samodzielnej oceny sporządzonego operatu, ponieważ sam fakt przyjęcia go do zasobu nie zwalniał organów od dokonania takiej oceny. Stwierdzić też trzeba, żeocena ta jest prawidłowa. Jej pozytywny wynik znajduje oparcie w prawidłowo powołanych przy każdym etapie pracy uprawnionego geodety przepisach prawa -rozporządzenia egib, oraz w wyjaśnieniu ich treści i istoty w powiązaniu z treścią operatu. Treść ta z kolei wynika ze stanu faktycznego sprawy, obowiązującego stanu prawnego oraz pozostających w zasobie dokumentów. Za prawidłowe i zgodne z istotą ewidencji należało uznać stanowisko organu, iż dokumentami określającymi stan prawny gruntu objętego kontrolowanym postępowaniem są: akt notarialny z 27 czerwca 1967 r. Rep. [...] (k. 19, 20 akt adm., także akt not. z 11 stycznia 1967 r. umowa sprzedaży Re.A [...], k. 17. 18), oraz operat nr [...] podziału m. in. parceli [...] (w aktach, jako załącznik nr 1). Z treści sporządzonego w kontrolowanej sprawie operatu wynika - co jest istotne wobec stanowiska skarżącego - że część dawnej parceli katastralnej [...] zawiera się w działce ewidencyjnej [...] (droga) a część w działce ewidencyjnej [...]. Zdaniem Sądu fakt ten można nadto stwierdzić porównując dane z aktualnego operatu z planem sytuacyjnym operatu podziału parcel zawartym w operacie nr [...] (załącznik nr1).

Skarżący musi zatem zrozumieć, że stan, w którym w ewidencji gruntów wykazane są jako jedna działka ewidencyjna obszary niejednorodne pod względem prawnym, jako naruszający regułę wynikającą ze wskazanego § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, musi być wyeliminowany w drodze aktualizacji operatu, tj. poprzez wprowadzenie zmiany polegającej na wyodrębnieniu z działki [...] obszarów jednorodnych pod względem prawnym, które stanowić będą samodzielne, odrębne działki ewidencyjne. Sam skarżący zresztą przyznaje w skardze, że granice nigdy nie zostały wyznaczone, ponieważ Skarb Państwa wycofał się z realizacji wadliwych ustaleń realizacyjnych w oparciu o które została wydana decyzja zezwalająca na podział nieruchomości.

Trafnie organy podkreśliły, że dokonana zaskarżoną decyzją aktualizacja jest aktualizacją danych przedmiotowych. W aktualnym bowiem stanie prawnym wynikającym z istniejących w chwili rozstrzygania przez organ wpisów w księdze wieczystej [...], z nieposiadającej mocy prawnej dawnej Lwh [...] gminy kat. W oraz z treści aktu notarialnego Rep. A. [...] z dnia 27 czerwca 1967 r. - w powiązaniu z nowymi danymi przedmiotowymi, nie jest możliwe ujawnienie w ewidencji aktualnych danych podmiotowych, tj. uprawnień właścicielskich do nowopowstałych działek ewid. [...] i [...]. Źródłem danych podmiotowych, które winny odzwierciedlać aktualny stan prawny są bowiem wyłącznie dokumenty wymienione w przepisie § 12 rozporządzenia egib. Nadto, jak wynika z treści przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. 2016.790), podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej zgodnie z art. 26 ust. 1 powołanej ustawy są dane z ewidencji gruntów i budynków. Księga wieczysta [...] obejmuje dawne parcele katastralne [...] i [...], Lwh. [...] posiada wyłącznie moc dowodową, a dla parcel nabytych przez Skarb Państwa w 1967 r. w ogóle księgi wieczystej nie założono. Jak zresztą wynika z treści skargi, Starosta złożył w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego stosowny wniosek, o treści uwzględniającej dokonana zaskarżoną decyzją aktualizację danych ewidencyjnych.

Nie mogły też odnieść pożądanego przez skarżącego skutku zarzuty podnoszone w skardze, dotyczące ew. konieczności ustalania zasięgu prawa własności na nowoutworzonej działce nr [...], stanowiące kontynuację żądań kierowanych pod adresem organu w toku postępowania (pismo z dnia 19 lutego 2019 r., k. 176 akt adm.), tj. aby organ wyegzekwował od Skarbu Państwa oświadczenie dotyczące własności całej nowoutworzonej działki [...], np. zrzeczenie się notarialne wszelkich roszczeń do tej działki. Stanowisko takie nie ma podstaw w przepisach definiujących istotę ewidencji, oraz regulujących kwestie podstaw i wymiany danych ewidencyjnych. Przedmiotem kontrolowanego postępowania nie było bowiem, jak chciałby tego skarżący, ostateczne załatwienie kwestii własnościowych związanych w szczególności z zasięgiem aktualnie przysługującego skarżącemu prawa własności. Temu służą inne postępowania, np. postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości, czy też inne postępowania należące do właściwości sądów powszechnych. Ewentualna więc konieczność poniesienia w przyszłości przez skarżącego kosztów z takimi postępowaniami związanych wynikać będzie nie z niechęci, czy też nieudolności organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków orzekających w niniejszej sprawie, ale z istoty ewidencji i przedmiotu kontrolowanego postępowania. Organy ewidencyjne nie są władne ustalać praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością ani ustalać zakresu własności przysługującej skarżącemu w nowoutworzonej działce ew. nr [...]. Nie jest też i nie było w prowadzonym postępowaniu rzeczą organów ewidencyjnych analizowanie i ustalanie zamiarów i woli osób będących stronami zawartej w 1967 r. umowy sprzedaży dawnych parcel katastralnych - tj. następczyni A. W., skarżącego i Skarbu Państwa z uwagi na wyłącznie rejestrową funkcję ewidencji. Nie ma też racji skarżący zarzucając, że organ odwoławczy "unika poruszania kwestii wiarygodności operatu [...]". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraźnie i szczegółowo wskazano, za treścią sporządzonego do sprawy operatu, że wątpliwości organu budzi dokładność dokumentacji sporządzonej przy zakładaniu ewidencji gruntów w latach 80-tych (str. 7 uzasadnienia, akapit 3 - niezgodność powierzchni parceli [...] z planem sytuacyjnym podziału pbud. [...] sporządzonym w 1966 r.). Trzeba jednak przy tym wskazać, że w obowiązującym stanie prawnym, sposób obliczania powierzchni działki ewidencyjnej reguluje § 62 rozporządzenia egib, zgodnie z którym pole powierzchni działek ewidencyjnych oblicza się za pomocą współrzędnych prostokątnych płaskich, o których mowa w § 61 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków i koryguje o wartość powierzchniowej poprawki odwzorowawczej wynikającej ze zniekształcenia obiektów powierzchniowych prezentowanych na płaszczyźnie odwzorowania w stosunku do tych samych obiektów prezentowanych na powierzchni elipsoidy stanowiącej geodezyjny system odniesienia. Powierzchnia działki ewidencyjnej jest więc zawsze funkcją przebiegu jej granic, a nie odwrotnie. Wynika ona bowiem bezpośrednio z jej numerycznego opisu. Odnośnie natomiast do oznaczenia nowopowstałej działki nr [...] symbolem "B", należy wskazać, że wynika ono nie jak twierdzi skarżący z błędnego odczytania przez organy zamiarów stron umowy notarialnej sprzedaży parcel w 1967 r. gdyż jak wskazano wyżej ustaleń takich organy nie czyniły i czynić nie mogły, ale z aktualnie obowiązujących przepisów § 67, § 68 ust. 3 rozporządzenia egib i treści załącznika nr 6 do tego rozporządzenia, Lp. 12. Symbol ten oznacza aktualny rodzaj użytku gruntowego oznaczony zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Końcowo podkreślenia wymaga, że jak wynika z przedstawionych sądowi akt administracyjnych, skarżący od 2008 roku podejmował liczne kroki prawne mające na celu uregulowanie stanu prawnego swojej działki nr [...] a to wobec powzięcia informacji z rejestru gruntów o wykazaniu nieżyjącej A. W. jako współwłaścicielki w 50% tej działki. Wnosił też o skorygowanie powierzchni tej działki (k., 40) wcześniej składając skargę do tut. Sądu na wypis z rejestru gruntów z dnia 17 grudnia 2007 r. Skarga została odrzucona (sygn. akt III SA/Kr 525/08, k. 28-31 akt adm.) Zarzucał także skarżący, że uiszcza podatek częściowo nie od przysługującej mu własności gruntu. Wszystkie te działania miały na celu doprowadzenie do stanu, w którym skarżący będzie figurował jako wyłączny właściciel działki nr [...]. Wskazuje na to na treść obszernej dokumentacji zgromadzonej przez organy. Sąd podkreśla, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja jest rozstrzygnięciem koniecznym i niezbędnym do podjęcia dalszych działań zmierzających końcowo do uregulowania stanu prawnego nieruchomości skarżącego i zarejestrowania prawidłowego stanu w ewidencji gruntów i budynków.

Mając zatem na uwadze treść powołanych przez organy przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków stwierdzić należało, że orzekające organy prawidłowo ustaliły które z tych przepisów mają zastosowanie, następnie właściwie je zinterpretowały i poprawnie zastosowały. Prawidłowo i z wymaganą dokładnością i rzetelnością dokonały organy analizy sporządzonych w sprawie i przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowań (operatów) trafnie oceniając ich poprawność. Postępowanie aktualizacyjne zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 kpa. Jest obszerne, szczegółowe i dotyczące istoty sprawy, sporządzone zostało w sposób zrozumiały i wskazuje na powiązanie stanu faktycznego sprawy z konkretnymi, przytoczonymi przepisami prawa. Uwagi te należy odnieść także do uzasadnienia decyzji Starosty W.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.