Postanowienie Trybunału Konstytucyjnego, sygn. akt Uw 3/87
Trybunał Konstytucyjny
Data orzeczenia: 1988-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Powołane przepisy: article: art. 69 ust. 1, art. 73
journal: Dz.U. 1982 nr 40 poz. 267
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
article: art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 1985 nr 22 poz. 98
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym.
article: poz. 57
journal: Dz.U. 1984 nr 1 poz. 3
article: art. 67 ust. 2, art. 5 pkt 5
journal: Dz.U. 1976 nr 7 poz. 36
law: Obwieszczenie Przewodniczącego Rady Państwa z dnia 16 lutego 1976 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwalonej przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 r.
Teza: Trybunał Konstytucyjny po rozpoznaniu (...) sprawy z inicjatywy własnej Trybunału (...) o zbadanie,

czy przepisy rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 22 lutego 1984 r. w sprawie zasad wypłacania świadczeń emerytalno-rentowych w zbiegu ze świadczeniami o charakterze rentowym z instytucji zagranicznych /Dz.U. nr 13 poz. 57/ są zgodne z art. 73 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin /Dz.U. nr 40 poz. 267/ oraz art. 67 ust. 2 i art. 5 pkt 5 Konstytucji PRL, postanowił:

umorzyć postępowanie w sprawie.

TEZY

Trybunał Konstytucyjny po rozpoznaniu (...) sprawy z inicjatywy własnej Trybunału (...) o zbadanie,

czy przepisy rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 22 lutego 1984 r. w sprawie zasad wypłacania świadczeń emerytalno-rentowych w zbiegu ze świadczeniami o charakterze rentowym z instytucji zagranicznych /Dz.U. nr 13 poz. 57/ są zgodne z art. 73 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin /Dz.U. nr 40 poz. 267/ oraz art. 67 ust. 2 i art. 5 pkt 5 Konstytucji PRL, postanowił:

umorzyć postępowanie w sprawie.


UZASADNIENIE

Na tle analizy gramatycznej i funkcjonalnej art. 73 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin nie wynika, iż delegacja udzielona Ministrowi miała na celu obniżenie świadczeń, jak to ma miejsce w przypadku generalnego rozwiązania płynącego z art. 69 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy.

Uprawnienia do korzystania z rent zagranicznych i polskich należałoby potraktować odrębnie, nie łącząc ich, ani nie obniżając ich wielkości. Zasady obniżania świadczeń emerytalno-rentowych w ich zbiegu ze świadczeniami o charakterze rentowym z instytucji zagranicznych, budzić muszą także istotne wątpliwości merytoryczne. Brak bowiem właściwej podstawy prawnej do uznania za uzasadnione pomniejszenie świadczenia wypracowanego i nabytego przez opłacanie składek za granicą i w kraju tylko z tego powodu, że jest realizowane świadczenie nabyte za granicą w zbiegu ze świadczeniami krajowymi. W zakresie rent i emerytur wypłacanych dla obywateli polskich za granicą, jak również dla obywateli obcych pracujących w kraju, obowiązuje szereg konwencji międzynarodowych, ratyfikowanych przez Polskę, co także nakłada obowiązek przestrzegania ogólnych warunków udzielania świadczeń rentowych i emerytalnych bez ich pogarszania lub ograniczania.

Sejm, upoważniając w drodze ustawy określone organy państwowe do wydawania aktów prawotwórczych, upoważnia je jednocześnie do wydawania tych aktów w określonym zakresie podmiotowym i przedmiotowym. W szczególności zatem, żadne domniemanie lub wykładnia rozszerzająca treść upoważnienia ustawowego, nie mogą wchodzić w rachubę również wówczas, jeżeli upoważnienie takie dotyczy kwestii związanych z zabezpieczeniem podstaw bytu materialnego emerytów i rencistów.

Zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, minister pracy, płac i spraw socjalnych został upoważniony do ustalenia "zasad wypłacania świadczeń określonych w ustawie". Delegacja została więc ściśle określona. Pod pojęciem "zasady" rozumie się ustalenie odpowiednich kryteriów, sposobów lub warunków spełniania określonych uprawnień, lub ponoszenia obowiązków, w tym także świadczeń. Zgodnie z gramatyczną wykładnią terminu "zasada" powinno więc mieć miejsce ustalenie przez ministra różnego rodzaju rozwiązań o charakterze techniczno-finansowym.

W wyniku uchylenia kwestionowanego rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 22 lutego 1984 r., zagadnienie wypłaty rent zostało merytorycznie rozwiązane w sposób nowy, odpowiadający w zasadzie stanowisku prezentowanemu przez Trybunał Konstytucyjny, usunięta więc została podstawa do orzekania w przedmiocie zgodności przepisów wymienionych w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 1987 r. Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym /Dz.U. nr 22 poz. 98; zm. Dz.U. 1987 nr 21 poz. 123/ postępowanie należało umorzyć.