Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 266/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 162 poz 1118
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi małoletnich N. L. i D. L. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego J. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Prezes ZUS) decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] września 2017 r. nr [...] o odmowie przyznania małoletnim N. i D. L. renty rodzinnej w drodze wyjątku.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

J. L., wnioskiem z dnia [...] października 2016 r., wystąpiła do Prezesa ZUS o przyznanie renty rodzinnej dla małoletnich N. i D. L., po ich zmarłym ojcu G. L. W uzasadnieniu wyjaśniła, że decyzją z dnia [...] września 2016 r. odmówiono jej przyznania renty rodzinnej w trybie zwykłym. Podała, że leczy się w poradni zdrowia psychicznego po tragedii jaką przeszła w związku ze śmiercią męża. Nie jest w stanie podjąć pracy, która zapewniałaby jej rodzinie środki do życia. Podniosła, że sytuacja jej rodziny jest trudna, ponieważ nie mają środków utrzymania. Wskazała także, że nie jest w stanie pracować z uwagi na stan zdrowia.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Prezes ZUS, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., zawiesił postępowanie w sprawie. Organ wyjaśnił, że obecnie toczy się postępowanie z zagranicznymi instytucjami ubezpieczeniowymi oraz, że sprawa uprawnień do świadczenia w drodze wyjątku zostanie rozpatrzona po prawomocnym zakończeniu postępowania o świadczenie w trybie zwykłym.

Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. Prezes ZUS podjął zawieszone postępowanie.

W tym samym dniu Prezes ZUS wydał decyzję nr [...] odmawiającą przyznania małoletnim N. i D. L. renty rodzinnej w drodze wyjątku. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1383).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przyznanie świadczenia w drodze wyjątku możliwe jest wyłącznie w przypadku, gdy spełnione są łącznie wszystkie przesłanki wymienione w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a niespełnienie nawet jednej z nich wyklucza możliwość przyznania tego świadczenia. Wyjaśnił także, że renta rodzinna jest pochodną świadczenia osoby zmarłej i w związku z tym w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlega spełnienie powyższych warunków przez osobę zmarłą, a następnie przez wnioskodawcę - członka rodziny osoby zmarłej.

Organ podniósł, że z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika, iż na przestrzeni 48 lat życia ojca dzieci udokumentowano tylko 16 lat, 7 miesięcy i 2 dni łącznych okresów ubezpieczenia. Ponadto w 10-leciu przypadającym przed dniem śmierci ojca dzieci zamiast 5 lat okresów ubezpieczenia, wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym, udokumentowano jedynie 1 rok, 6 miesięcy i 12 dni okresów ubezpieczenia. Zdaniem organu nie bez znaczenia pozostaje fakt, że w latach 2003-2008, 2010-2011, 2013-2014 nie został udowodniony żaden okres zatrudnienia ani innej działalności popartej opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

W ocenie organu w sprawie nie zostały wykazane szczególne okoliczności uniemożliwiające przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia, bowiem w wymienionych przerwach wobec ojca dzieci nie orzeczono całkowitej niezdolności do pracy i nie zostały wykazane żadne inne szczególne okoliczności uniemożliwiające wykonywanie zatrudnienia oraz objęcie ubezpieczeniem, w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczeń społecznych.

Organ wyjaśnił przy tym, że przez szczególne okoliczności rozumie się wydarzenia o charakterze nadzwyczajnym, które wbrew zamiarom i woli ubezpieczonego stanowią niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę w kontynuowaniu zatrudnienia.

Wskazał także, że przy rozpatrywaniu uprawnień do renty rodzinnej w drodze wyjątku ocenie podlegała również sytuacja materialna, z tym że nie stanowi ona jedynego kryterium przesądzającego o przyznaniu tego świadczenia.

Od decyzji tej J. L. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż nie zgadza się z twierdzeniem organu, że jej mąż nie pracował w latach 2003 – 2008. Wyjaśniła, że był on w tym okresie pracownikiem sezonowym w [...]. Ponadto pracował w firmie budowlanej w Polsce i [...], a następnie w [...]. Podejmował jednak pracę bez podpisywania dokumentów. Od 2012 r. do chwili śmierci pracował w [...]. Wskazała także, że na etapie gromadzenia dokumentów okazało się, że "umowy holenderskie nie są do końca prawdziwe". Podniosła, że jej mąż został oszukany przez pracodawcę.

W wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes ZUS powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] września 2017 r.

W uzasadnieniu decyzji organ powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej może być zastosowany tylko do sytuacji wyjątkowych, gdy mimo dołożenia wszelkiej staranności zaistniały niemożliwe do przezwyciężenia przeszkody w uzyskaniu świadczenia na ogólnych zasadach. Za szczególną okoliczność, która usprawiedliwia brak zatrudnienia należy uważać zdarzenie bądź trwały stan, który wykluczał aktywność zawodową z powodu braku możliwości przezwyciężenia ich skutków.

Podkreślił także, że w sprawach świadczeń w drodze wyjątku kluczowe są powody niespełnienia przez ubezpieczonego wymogów koniecznych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym. Konieczne jest więc zbadanie, czy braku uprawnień nie spowodowały szczególne okoliczności w postaci trudnych do przezwyciężenia przeszkód, zdarzeń lub trwałych stanów, na które osoba ubezpieczona nie miała wpływu. Muszą to być przeszkody przynajmniej w jakimś czasie nieusuwalne, które eliminują ubezpieczonego z grona pracowników w szerokim tego słowa znaczeniu. Pojęcie "w drodze wyjątku" nie dotyczy bowiem wyjątkowych potrzeb, czy niedostatku, sytuacji życiowej wnioskodawcy, ale zaistnienia w sprawie szczególnych okoliczności, które usprawiedliwiają brak możliwości przyznania danego świadczenia w trybie zwykłym.

Analizując okres ubezpieczenia zmarłego organ wskazał, że okres ten powinien być odpowiedni do wieku, a tylko wykazanie, że niespełnienie warunków do świadczenia w trybie zwykłym spowodowały okoliczności niemożliwe do przezwyciężenia, może skutkować przyznaniem świadczenia w drodze wyjątku. Przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest bowiem możliwe tylko wtedy, gdy do wymaganego okresu ubezpieczenia brakuje krótki okres, usprawiedliwiony szczególnymi okolicznościami.

Prezes ZUS podniósł także, że wykonywanie prac dorywczych nie stanowi okoliczności szczególnej w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy. Jest to bowiem wynik takiego, a nie innego wyboru osoby decydującej się na takie postępowanie, która winna liczyć się z jego prawnymi konsekwencjami w zakresie przyszłych uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego.

Organ wyjaśnił jednocześnie, że przy rozpatrywaniu uprawnień do renty rodzinnej w drodze wyjątku ocenie podlegała również sytuacja materialna, z tym że nie stanowi ona jedynego kryterium przesądzającego o przyznaniu świadczenia w drodze wyjątku. Podnoszone trudne warunki materialne nie stanowią zatem wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku. Świadczenie z przepisu art. 83 ustawy emerytalnej nie jest bowiem świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet gdy potrzeby te są uzasadnione.

Na powyższą decyzję J. L. - przedstawicielka ustawowa małoletnich N. i D. L. - wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarżąca podniosła, że nie wyczerpane zostały wszystkie argumenty w sprawie. Wyjaśniła, że ze względu na przedłużający się czas zrezygnowała z oczekiwania na potwierdzenie okresu zatrudnienia jej męża w [...]. Wskazała, że pracodawca holenderski nie poniósł odpowiedzialności za ewidentne oszukanie jej męża. Mąż nie wiedział o tym oszustwie i nie zarejestrował się przed śmiercią w Urzędzie Pracy. Zarzuciła, że gdyby funkcjonujący system był sprawniejszy to nie byłoby braków w stażu ubezpieczeniowym jej męża.

Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo organ podniósł, że jakkolwiek w polskim prawie administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, obligująca organ do zebrania materiału dowodowego, to nie może to jednak prowadzić do nakładania na organ nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów na fakty podnoszone przez stronę. W postępowaniu o świadczenie w drodze wyjątku to osoba zainteresowana powinna wskazać wszelkie dowody i okoliczności wiążące się z dochodzonym świadczeniem. Jeśli zatem skarżąca domaga się uznania jakichś jej argumentów, wskazujących na rzeczywiste szczególne okoliczności w sprawie, to powinna okazać potwierdzające to dowody. Prawidłowość postępowania dowodowego nie zależy od tego, czy w konsekwencji zapadła decyzja satysfakcjonująca dla wnioskodawcy, a kompletność materiału dowodowego nie może być oceniana przez pryzmat tego, czy organ dotarł w końcu do dowodów korzystnych dla strony. Nie można też oczekiwać, by organ prowadził postępowanie tak długo, aż dowody takie znajdzie, ani też, by oceniać prawidłowość oceny dowodów tylko pod kątem tego, czy doprowadziła ona do konkluzji zadowalających dla strony. Organ podkreślił, że o wyjątkowości podnoszonych przez skarżącą okoliczności nie może przesadzać jej subiektywne przekonanie, lecz muszą to być takie okoliczności, które ze względów obiektywnych mogą być potraktowane jako szczególne.

W ocenie organu w niniejszej sprawie nie ma żadnych podstaw by uznać, że zaistniały okoliczności szczególne, wykluczające podejmowanie zatrudnienia powiązanego z ubezpieczeniem, mimo największych starań osoby zainteresowanej. Raczej przeciwnie, brak jest udowodnionych starań o uregulowanie przez ojca dzieci swej sytuacji ubezpieczeniowej. Nie wykazano w żadnym razie, by faktycznie jego wielokrotne wyjazdy za granicę, podejmowane w celu pracy zarobkowej, każdorazowo wiązały się z całkowitym brakiem świadomości, iż pracuje bez ubezpieczenia. Ustalenie, czy ubezpieczenie istnieje, względnie niepodejmowanie zatrudnienia u pracodawcy, którego zachowanie budzi w tej materii wątpliwości, nie przekracza możliwości pracownika, o ile oczywiście pracownik jest w ogóle zainteresowany swoją sytuacja ubezpieczeniową. Zdaniem organu nie ma też powodu, by osoba podejmująca pracę za granicą nie mogła skorzystać z możliwości dobrowolnego kontynuowania ubezpieczenia w kraju, czego niewątpliwie ojciec dzieci nie zrobił. Z wyjaśnień samej skarżącej wynika zresztą, że odnośnie części okresów zatrudnienia jej męża nie ma żadnej dokumentacji i dokumentacji takiej być nie mogło, ponieważ w pełni świadomie podejmował on pracę bez dopełnienia jakichkolwiek warunków formalnych.

Postanowieniem z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 266/18, Sąd przywrócił termin do wniesienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2017 r. poz., 1369, z późn. zm.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1383, z późn. zm.), ubezpieczonym i pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

Z treści powołanego przepisu wynikają trzy przesłanki warunkujące ubezpieczonemu bądź też pozostałym po nim członkom rodziny przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Po pierwsze, niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami; po drugie, ubiegający się o to świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej, objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku; po trzecie, osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania.

Przyznanie przedmiotowego świadczenia ustawa uzależnia od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich trzech wymienionych przesłanek. Brak choćby jednej z nich wyklucza tę możliwość.

Przepis art. 83 ust. 1 ww. ustawy wprowadza do systemu powszechnych świadczeń emerytalnych regulację dopuszczającą odstąpienie od obowiązującej reguły spełnienia warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty. Jako wyjątek od reguły regulacja ta ma charakter regulacji szczególnej. Taki charakter regulacji szczególnej, stanowiącej wyjątek od reguły wymaga zastosowania tylko do "szczególnych okoliczności", które spowodowały, że nie doszło do wypracowania prawa do świadczenia ubezpieczeniowego na ogólnych zasadach. Podkreślić należy, że ustawa o emeryturach i rentach nie precyzuje, jak należy rozumieć szczególne okoliczności, zaistnienie których może usprawiedliwiać niespełnienie warunków do uzyskania świadczeń w trybie zwykłym. W orzecznictwie sądów administracyjnych za szczególne okoliczności uważa się wydarzenia o charakterze nadzwyczajnym, czyli takie, które wbrew zamiarom i woli ubezpieczonego stanowią niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę do kontynuowania zatrudnienia. Na szczególne okoliczności składają się wyłącznie zdarzenia niezależne od ubezpieczonego. Chodzi tylko o zdarzenia albo trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodów ich skutków niemożliwych lub obiektywnie trudnych do przezwyciężenia. Szczególne okoliczności to okoliczności obiektywne, niezależne i niezawinione przez ubiegającego się o świadczenie w drodze wyjątku. Pojęcie "w drodze wyjątku" nie dotyczy zatem wyjątkowych potrzeb czy niedostatku, sytuacji życiowej starającego się o to świadczenie. Nie chodzi tu o każdy przypadek nieotrzymania świadczenia w trybie zwykłym, lecz o taki, który mieści się w zakresie pojęcia "szczególnych okoliczności", czyli takich zdarzeń, które na gruncie ustawy emerytalnej ograniczają, utrudniają, czy wręcz udaremniają, możliwość wypracowania wymaganego okresu ubezpieczenia, uprawniającego do otrzymania świadczenia na zasadach ogólnych. Zaistnienie tego rodzaju zdarzeń winno usprawiedliwiać brakujący do wymaganego staż ubezpieczeniowy.

Wyjaśnienia również wymaga, że wnioskowana na rzecz małoletnich N. i D. L. renta rodzinna w drodze wyjątku jest świadczeniem pochodnym od świadczenia jakie przysługiwałoby ich zmarłemu ojcu. Organ był zatem obowiązany, w pierwszej kolejności zbadać spełnienie ww. przesłanek przez zmarłego ojca małoletnich, a następnie przez samych małoletnich.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ prawidłowo wywiódł, iż nie zostały spełnione kumulatywnie przesłanki określone w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż w przypadku ojca małoletnich nie można stwierdzić, że na skutek szczególnych okoliczności nie spełnił on warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do świadczenia w trybie zwykłym.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na przestrzeni 48 lat życia G. L. posiadał udowodniony łączny okres ubezpieczenia wynoszący 16 lat, 7 miesięcy i 2 dni. W 10-leciu przypadającym przed datą zgonu, zamiast 5 lat okresów ubezpieczenia, wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym, udokumentowano natomiast jedynie 1 rok, 6 miesięcy i 12 dni okresów ubezpieczenia. Z przedłożonej dokumentacji wynika, iż od [...] marca 2003 r. do [...] lipca 2008 r., od [...] maja 2010 r. do [...] grudnia 2011 r. oraz od [...] lutego 2013 r. do [...] lutego 2014 r. w stosunku do ojca małoletnich nie został udowodniony jakikolwiek okres zatrudnienia poparty opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

We wskazanym okresie wobec zmarłego ojca małoletnich nie była orzeczona całkowita niezdolność do pracy. W aktach sprawy brak jest także dokumentacji medycznej potwierdzającej istnienie jakichkolwiek schorzeń, które mogłyby ograniczać jego aktywność zawodową. Z akt sprawy nie wynika także, aby inne zdarzenia zewnętrzne, niezależne od woli zmarłego ojca dzieci, których nie można było przewidzieć i którym nie można było zapobiec, uniemożliwiły mu podjęcie pracy bądź innej działalności związanej z opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Zgodzić zatem należy się ze stanowiskiem organu, iż w niniejszej sprawie brak jest szczególnych okoliczności, które powodowałyby, że zmarły nie spełnił warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do świadczenia w trybie zwykłym .

Z wyjaśnień przedstawiciela ustawowego skarżących wynika, że zmarły w latach 2003-2008 podejmował pracę w Polsce, [...] oraz [...] bez ubezpieczenia. Zaznaczyć jednak należy, że świadome zatrudnianie się bez zgłoszenia tego faktu do ubezpieczenia społecznego i odprowadzania składek nie może być uznane za okoliczność uniemożliwiającą nabycie uprawnień do świadczenia ustawowego. Jest to bowiem wynik takiego, a nie innego wyboru osoby decydującej się na tego rodzaju postępowanie, która winna liczyć się też z jego prawnymi konsekwencjami w sferze ubezpieczeń społecznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 3238/00, Lex nr 50999). Innymi słowy, skoro G. L. podejmował zatrudnię bez podpisanej umowy, to winien liczyć się z tym, że nie będą w takim przypadku odprowadzane składki na jego ubezpieczenie, a co za tym idzie, okres takiej pracy nie będzie zaliczony do jego stażu ubezpieczeniowego.

Ponadto brak jest dokumentów potwierdzających dłuższy, niż ustalony przez organ, okres ubezpieczenia zmarłego w [...].

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że brak uprawnień do uzyskania emerytury lub renty podlega badaniu w nawiązaniu do okresu zatrudnienia uprawnionego do świadczenia, a więc w odniesieniu do wypracowanej przez niego emerytury, czy renty. Należności wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie są bowiem zapomogą państwową, a stanowią odpowiednik składek, które uprawniony odprowadzał w trakcie życia zawodowego. Świadczenie emerytalne lub rentowe stanowi więc wypadkową okresu, przez który uprawniony budował kapitał początkowy odprowadzając składki na ubezpieczenie. Istotne znaczenie ma zatem okres czasu przez jaki strona podlegała ubezpieczeniu, który winien być adekwatny do wieku uprawnionego, a niespełnienie przez ubezpieczonego warunków do uzyskania świadczenia na zasadach ogólnych musi wynikać ze szczególnych okoliczności (por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 1173/05, publ. LEX nr 194870). W rozpatrywanej sprawie wskazana adekwatność nie występuje, gdyż okres, przez jaki zmarły ojciec małoletnich pozostawał w ubezpieczeniu nie jest odpowiedni do jego wieku.

Nie ulega wątpliwości, że na skutek tragicznej śmierci ojca, jego małoletnie dzieci znalazły się w trudnej sytuacji życiowej. Podkreślania jednak wymaga, że prawa dzieci są prawem pochodnym, a organ orzekający trafnie dokonał oceny braku spełnienia przesłanek z art. 83 ust. 1 ustawy przez zmarłego ojca dzieci (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I OSK 378/08, publ. CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Trudna sytuacja materialna małoletnich dzieci nie wystarcza natomiast do przyznania świadczenia typu ubezpieczeniowego, jakim jest świadczenie z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Nie jest to bowiem świadczenie socjalne, zatem jego przyznanie nie zależy wyłącznie od potrzeb osoby o nie się ubiegającej, nawet gdy są one uzasadnione. Potrzeby te mogą natomiast uzasadniać ubieganie się przez przedstawicielkę ustawową małoletnich o świadczenie z tytułu pomocy społecznej oraz inne formy pomocy materialnej przewidzianej dla osób znajdujących się w niedostatku.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezesa ZUS z dnia [...] września 2017 r. odpowiadają prawu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.