Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 816/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 2 pkt 35a, 41 ust. 1, 64 ust. 1 pkt 1, 140aa ust. 1, ust. 4 pkt 1 lit. a) i b)
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] stycznia

2015 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa.

oraz art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64d, art. 62 ust. 2 pkt 4a, art. 140aa ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.; dalej jako "Prd.") oraz art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260; dalej jako "udp."), po rozpatrzeniu odwołania A. C. (dalej skarżący), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

W dniu [...] lipca 2014 r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli dwuosiowy pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz

z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował Z. S., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem podzielnym w postaci ryb mrożonych w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy, tj. A. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi Transportowe A. C.. Podczas kontroli wagowej kierowca wniósł o drugie ważenie w wyniku czego pojazd przejechał przez wagę dwa razy. Dla potrzeb kontroli przyjęto wynik drugiego ważenia z powodu mniejszego nacisku na oś pojedynczą napędową. Kontrola wagowa wykazała przekroczenie dozwolonego nacisku na oś pojedynczą napędową (po uwzględnieniu tolerancji 4%) o 2,46 t ponad dozwolone 10 t. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r.

Skarżący w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. złożył pisemne wyjaśnienia

do kontroli wagowej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2014 r. Zarzucił organowi kontrolnemu, że ważenie przeprowadzono w sposób naruszający zasady wynikające

z norm prawnych, błędnie ustalono stronę postępowania, jak również błędnie stwierdzono niemożność zastosowania art. 140aa ust. 1 Prd. wskutek błędnie obranej metodologii ważenia. Swoje wątpliwości wobec sposobu ważenia pojazdu uzasadnił tym, że kierowca nie przestrzegał prędkości obowiązującej podczas ważenia, ponieważ podczas pierwszego ważenia kierowca nie wiedział, że jedzie przez wagę a podczas drugiego ważenia inspektor biegał przed pojazdem co spowodowało, że kierowca hamował podczas ważenia. W opinii skarżącego, oba przejazdy były wykonane z naruszeniem obowiązujących przepisów, ponieważ wypaczone zostały wyniki ważenia. Nadto podał, że kierowca nie wpisał swoich uwag w protokole kontroli, ponieważ rubryka przeznaczona do tego celu była zbyt mała a inspektor nie chciał wpisać tych uwag osobiście i dlatego kierowca całkowicie odmówił podpisania protokołu. W dalszej części pisma skarżący wyraził wątpliwości wobec prowadzonego postępowania, ponieważ, w jego opinii, podmiotem wykonującym przejazd był kierowca a nie firma przewozowa. Jak stwierdził skarżący, odnosząc się do treści art. 140aa ust. 1 Prd., użycie w tym przepisie liczby mnogiej wyrazu "pojazd" oznacza, że kara może być nałożona za przejazd co najmniej dwóch pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych bez zezwolenia a nie jednego. Dodatkowo wskazał, że ważony był tylko pojazd członowy i wykazano jego nienormatywność a prawidłową metodą działania powinno być ważenie pojazdu i naczepy osobno, ponieważ dopiero takie ważenie jest warunkiem wystarczającym do nałożenia kary na podstawie art. 140aa ust. 1 Prd.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej organ I instancji) decyzją z dnia [...] września 2014 r., działając na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3 Prd., art. 104 § 1 Kpa. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli, nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych z tytułu naruszenia dopuszczalnych norm pojazdu poddanego kontroli.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy po danej drodze musi przestrzegać wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej. Po zweryfikowaniu parametrów, którymi może charakteryzować się pojazd poruszający się po wybranej drodze, przewoźnik powinien dostosować do nich jednostkę transportową poprzez normatywny jej załadunek lub wystąpić o stosowne zezwolenie na jej przejazd po danej drodze jako pojazdu nienormatywnego. Organ I instancji stwierdził, że kontrolowany pojazd poruszał się po drodze krajowej nr [...] i był pojazdem nienormatywnym, a tym samym za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym wymierza się karę pieniężną w wysokości określonej w tej ustawie. Jak wskazał organ I instancji, z uwagi na fakt, że kontrolowany pojazd nienormatywny poruszał się po drodze krajowej a nacisk osi przekraczał wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, przewoźnik powinien posiadać zezwolenie na przejazd pojazdu ponadnormatywnego kategorii VII. Skoro pomierzony nacisk na oś pojedynczą przekroczył dozwolony nacisk na drodze krajowej nr [...] o 24,6 %, stąd też naruszenie zakwalifikowano jako brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 140aa ust. 3 Prd., poprzez uznanie go za podmiot wykonujący przejazd lub podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, art. 140aa ust. 4 pkt 2 Prd., poprzez jego niezastosowanie. Zarzucił też naruszenie art. 7, art. 77 § 1 Kpa., poprzez wyznaczenie parametrów kontrolowanego pojazdu z naruszeniem instrukcji określającej stosowanie wag i dokonanie pomiarów. Wskazał na naruszenie art. 75 § 1 Kpa., przez przeprowadzenie kontroli przez pracownika Inspekcji Transportu Drogowego nieuprawnionego do samodzielnych czynności kontrolnych oraz art. 140aa ust. 1 Prd., przez nałożenie kary pieniężnej za przejazd wyłącznie jednego pojazdu nienormatywnego.

Jak podał skarżący, organ I instancji w treści decyzji nie wskazał wyraźnie czy skarżący w niniejszej sprawie występuje jako podmiot wykonujący przejazd, czy jako podmiot wykonujący inne czynności związane z tym przewozem. Zdaniem skarżącego, podmiotem wykonującym przejazd był kierowca, gdyż to on załadował pojazd, wykonywał wszystkie czynności wykonawcze w odniesieniu do przejazdu, to on zdecydował o ilości przewożonego ładunku. Skarżący podkreślił również, że nie można mu przypisać charakteru podmiotu wykonującego inne czynności związane

z przewozem drogowym. W ocenie skarżącego, kontrola została przeprowadzona przez nieuprawnionego pracownika Inspekcji Transportu Drogowego. Skarżący przyjął, że karę pieniężną nakłada się za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, a więc w przypadku stwierdzenia przejazdu więcej niż jednego pojazdu nienormatywnego. W konsekwencji wniósł o przeprowadzenie przesłuchania z zeznań kierowcy oraz o uchylenie decyzji organu I instancji.

GITD we wskazanej na wstępie decyzji wskazał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnych norm, a mianowicie nacisk pojedynczej osi napędowej – 12,46 t

(po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 4 % zaokrąglonych w górę do 0,1 t) – przekroczenie o 2,46 t (przekroczenie o 24,6 %).

GITD podał, że miejsce ważenia pojazdu poddanego kontroli legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] sierpnia 2013 r., który został zatwierdzony przez uprawnionego geodetę. Pojazd został zważony przy pomocy wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu o nr fabr. [...], która w dniu kontroli legitymowała się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z przewidzianym terminem ważności odpowiednio do dnia [...] września 2015 r. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

GITD wskazał na zasady określania kryteriów zezwoleń, którymi powinna legitymować się strona dokonująca przewozu drogowego. Podał, że jeżeli nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI w oparciu o przyjęte zasady,

to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Wyjaśnił, że zezwolenie na tę kategorię wydaje się gdy przekroczono wielkość dopuszczalnych odstępstw określonych w zezwoleniach kategorii I – VI.

Jak wskazał organ, przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II

(art. 64 ust. 2 Prd). Stosownie do art. 140ab ust. 2 Prd. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 Prd. ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem, jak podkreślił GITD, z treści art. 140ab ust. 2 Prd. wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III-VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, na co zwrócił uwagę organ, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią 140aa ust. 3 pkt 1 Prd. karę pieniężną,

o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Stosownie

do art. 140ab ust. 2 Prd. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

GITD nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania na podstawie

art. 140aa ust. 4 Prd. W ocenie GITD, skarżący nie dostarczył dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jego odpowiedzialności za brak zezwolenia.

Według art. 140aa ust. 4 Prd. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

GITD wskazał szczegółowo na określone w tym przepisie przesłanki eskulpacyjne, w tym przyjęte rozumienie pojęcia "należytej staranności" oraz "braku wpływu" i wywiódł, że obowiązki związane z przejazdem wynikają z przepisów prawa powszechnie obowiązującego.

GITD oddalił wniosek dowodowy zgłoszony przez skarżącego o przesłuchanie

w charakterze świadka kierowcy kontrolowanego pojazdu, w celu ustalenia ilości stwierdzonych naruszeń, jak i okoliczności ich powstania i stwierdził, że powyższe ustalono w trakcie przeprowadzonej kontroli drogowej, co potwierdził sam kierowca podpisując protokół kontroli. Nadto GITD za bezpodstawny uznał argument skarżącego, że karę pieniężną nakłada się jedynie w sytuacji stwierdzenia przejazdu po drogach więcej niż jednego pojazdu nienormatywnego.

GITD wyjaśnił, że jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, to skarżący był podmiotem wykonującym przejazd kontrolowanym pojazdem i jednocześnie nie sposób uznać go za podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym. Jak podał GITD, zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 1 Prd., karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd, ustawodawca nie wskazał "kierowcy" jako adresata takiej decyzji. Jak stwierdził GITD, o tym, że pojęcia podmiot wykonujący przejazd nie można utożsamiać z kierowcą pojazdu świadczą przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, na przykład art. 92a, który określa przypadki, w jakich kierowca podlega karze grzywny (ale nie karze pieniężnej nakładanej w drodze decyzji administracyjnej). Ustawodawca w treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, nie określił kierującego pojazdem jako stronę postępowania administracyjnego, lecz wskazał, że stroną postępowania administracyjnego jest podmiot wykonujący przejazd. Podmiotem wykonującym przejazd jest zaś ten, jak podał GITD, na rzecz kogo jest on wykonywany. Kierowca wykonuje jedynie czynności kierowania pojazdem, jest dzierżycielem pojazdu, nie wykonuje przejazdu dla siebie lecz dla innej osoby.

Ponadto GITD stwierdził, że podmiot wykonujący przewóz przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom i równomiernie rozmieścić ładunek. Przepis art. 61 Prd. wskazuje, że już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. Jak podał GITD, polski system prawny oparty jest o normy abstrakcyjne, które mają zastosowanie do szerokiego spektrum sytuacji. Przytoczony wyżej przepis wskazuje, że ładunek umieszczony na pojeździe nie może powodować przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę, tymczasem, w ocenie GITD, w celu zapewnienia zgodności przewozu z obowiązującym prawem, środki zastosowane przez skarżącego okazały się niewystarczające.

GITD wskazał też, że w zależności od okoliczności sprawy, możliwe jest dodatkowe nałożenie kary pieniężnej także na podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora. Niemniej jednak kara taka mogłaby być nałożona równolegle na podmiot wymieniony w art. 140aa ust. 3 pkt 2 Prd. i na podmiot wykonujący przejazd. Zdaniem skarżącego, możliwość ukarania podmiotu wskazanego w ww. przepisie nie wyklucza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd, jak oczekuje skarżący.

Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2015 r., zarzucając jej:

- nieprawidłową subsumpcję stanu faktycznego do definicji pojazdu nienormatywnego zapisanej w art. 2 pkt 35a Prd., skutkującą błędnym zastosowaniem przywołanego przepisu materialnego,

- nieprawidłową subsumpcję parametrów pojazdu członowego skontrolowanego w dniu [...] lipca 2014 r. do przepisu Ip. 7 załącznika nr 1 do Prd., co skutkowało błędnym uznaniem, że pojazd ten wypełnia parametry przewidziane dla zezwolenia kategorii VII określone w załączniku nr 1 do Prd. oraz błędnym zastosowaniem sankcji określonej w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) Prd.,

- nieprawidłowe zastosowanie art. 140aa ust. 3 pkt 1 Prd., poprzez uznanie strony skarżącej za podmiot wykonujący przejazd, co w konsekwencji doprowadziło

do błędnego określenia strony postępowania,

- naruszenie art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 Kpa., poprzez wewnętrznie sprzeczne i niezrozumiałe zredagowanie uzasadnienia decyzji,

- nieprawidłowe zastosowanie art. 140aa ust. 1 Prd., prowadzące do naruszenia art. 2, art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6, art. 7 oraz art. 8 Kpa. wskutek nałożenia kary za przejazd jednym pojazdem nienormatywnym.

Wobec tak postawionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie decyzji GITD oraz decyzji ją poprzedzającej.

W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu

od decyzji organu I instancji, rozwijając ww. zarzuty. Uznał między innymi, że pojazd poddany kontroli nie spełniał swoimi parametrami warunków do wydania zezwolenia kategorii VII.

Charakterystycznym jest również, w ocenie skarżącego, że ustawodawca

w całości regulacji dotyczącej przewozu ładunków posługuje się pojęciem "nacisków osi". Skarżący wskazał na zapis art. 61 ust. 2 pkt 1 Prd., w którym podano, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób aby nie powodował przekroczenia "nacisków osi". Tym samym, w ocenie skarżącego, oczywiste wydaje się, że ustawodawca chciał doprowadzić do sytuacji, w której przekroczenie jednego nacisku osi nie prowadzi do negatywnych konsekwencji prawnych wobec podmiotu realizującego przejazd, ponieważ pojazd (zespół) taki, nie wypełnia definicji pojazdu nienormatywnego i stan taki nie narusza art. 61 ust. 2 pkt 1 Prd.

Skarżący podkreślił, że nałożenie na niego kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia nie mogło odbyć się w oparciu o normę zapisaną

w art. 140aa ust. 3 pkt 1 Prd., ponieważ nie był on podmiotem wykonującym przejazd. Jego zdaniem, podmiotem wykonującym przejazd był kierowca kontrolowanego pojazdu i tym samym błędne było uznanie stroną postępowania skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja GITD, jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 35a Prd., pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 Prd., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Natomiast w myśl art. 140aa ust. 1 Prd., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 Prd).

W myśl art. 41 ust. 1 udp., po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

Minister właściwy do spraw transportu ustala w drodze rozporządzenia wykaz:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t,

- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego (art. 41 ust. 2 udp.).

Drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (art. 41 ust. 3 udp.).

W świetle powyższych przepisów zasadą jest zakaz ruchu pojazdów nienormatywnych, a odstępstwem od tej zasady jest możliwość dopuszczenia tych pojazdów do ruchu - po uzyskaniu zezwolenia i na warunkach określonych w tym zezwoleniu. Wykaz dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t zostały ustalone w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1061).

W niniejszej sprawie kontrolowany w dniu [...] lipca 2014 r. pojazd poruszał się po odcinku drogi krajowej nr [...], który nie został wymieniony w ww. rozporządzeniu i zalicza się do dróg o dopuszczalnym nacisku osi do 10 t. Miejsce ważenia pojazdu legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] sierpnia 2013 r. Pojazd (wraz z ładunkiem w postaci ryb mrożonych) został zważony przy pomocy wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu o nr fabr. [...], która w dniu kontroli legitymowała się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...]

z przewidzianym terminem ważności odpowiednio do dnia [...] września 2015 r. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej po odjęciu błędu 4 % wynosi 12,46 t i został przekroczony o 2,46 t. tj. o 24,6 %. Mając na uwadze wynik ważenia pojazdu, jego kierowca powinien legitymować się zezwoleniem kategorii VII, tj. zezwoleniem na przejazd pojazdu nienormatywnego:

a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,

b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

W trakcie kontroli kierowca nie okazał stosownego zezwolenia.

Jednocześnie podkreślić należy, że kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczył w kontroli, pojazd był ważony dwukrotnie, kierowca odmówił podpisania protokołu o czym zamieszczono w protokole stosowna wzmiankę.

Protokół jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia, czego kierowca w tym wypadku nie uczynił. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, zasadniczo niemożliwy do odtworzenia. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 września 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1224/04, LEX nr 205475 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1399/10 LEX nr 1137861).

Skarżący podnosił w skardze, że nie ponosi on odpowiedzialności za przejazd pojazdu nienormatywnego ponieważ doszło do przekroczenia nacisku tylko jednej osi, natomiast w art. 2 pkt 35a ustawy prawo o ruchu drogowym mowa jest o naciskach, tak więc musi dojść do przekroczenia nacisku na conajmniej dwóch osiach. Interpretacja powyższego przepisu dokonana przez skarżącego jest błędna. W ocenie Sądu z definicji pojazdu nienormatywnego zawartej w art. 2 pkt 35a Prd. wynika, że dla uznania pojazdu za pojazd nienormatywny wystarczy wystąpienie jednej z wymienionych przez ustawodawcę przesłanek tj. przekroczenie nacisku na oś albo przekroczenie dmc pojazdu lub przekroczenie jego wymiarów. Pojazd jest nienormatywny zarówno wtedy gdy przekroczy nacisk na pojedyńczej osi, jak i wtedy gdy przekroczy dmc lub przekracza dozwolone wymiary i co oczywiste, gdy przekracza wszystkie wskazane parametry. Na zakończenie należy wskazać, że określone przez ustawodawcę cechy pojazdu nienormatywnego zostały wymienione po przecinku nie zostały załączone spójnikiem "i", co oznacza, że nie istnieje wymóg ich łącznego i równoczesnego spełnienia.

W ocenie skarżącego kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym winna być nałożona na kierowcę, gdyż to on był podmiotem wykonującym przejazd. Również z powyższym zarzutem nie można się zgodzić, gdyż to przewoźnik – przedsiębiorca jest podmiotem wykonującym przejazd, a kierowca działa jedynie na jego rzecz.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 23 września 2015 r. skarżący A. C. wyjaśnił, że towar był przewożony przez jego firmę, a kierowca Z. S. jedynie faktycznie prowadził samochód. W ocenie skarżącego na towar taki jak przewoził ryby mrożone nie można uzyskać zezwolenia kategorii VII, ponieważ jest to towar rozmieszczalny. Do przekroczenia norm doszło, w ocenie skarżącego, dlatego, że towar został częściowo rozładowany i wtedy ciężar ładunku przeszedł na przednią oś. Skarżący wskazał również, że pojazd kontrolowany posiadał zegary naciskowe zamontowane w poduszkach powietrznych wskazujące naciski.

Przechodząc do kwestii braku odpowiedzialności skarżącego za powstałe naruszenie, Sąd stwierdza, że skarżący zarówno w toku postępowania, jak i we wniesionej do Sądu skardze, nie wykazał okoliczności uzasadniających uwolnienie go od tej odpowiedzialności, również wyjaśnienia złożone na rozprawie nie wyłączają jego odpowiedzialności za przejazd pojazdem nienormatywnym, gdyż skoro w poduszkach są zegary naciskowe to kierowca mógł sprawdzić, czy nie doszło do jakiś przekroczeń norm po rozładowaniu towaru i w wypadku stwierdzenia przekroczenia wstrzymać się od dalszej jazdy.

Zgodnie z treścią art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Zdaniem Sądu, nie sposób uznać, że skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych ze spornym przejazdem z dnia [...] lipca 2014 r.

W ocenie Sądu, z przytoczonych wyżej przepisów wynika reguła, zgodnie z którą podmiot wykonujący przejazd ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym i że odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10, za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności, za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Odpowiedzialność przedsiębiorcy prowadzącego usługi w zakresie transportu drogowego za czyny osób wykonujących transport drogowy w jego imieniu nie jest odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny. Jak wynika dalej z cytowanego orzeczenia NSA, okoliczności uwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z przepisu regulującego tę kwestię. Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 404/11, w którym stwierdził wyraźnie, że istnieje tutaj domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Przewoźnik organizuje bowiem pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców tak, aby nie dochodziło do naruszenia prawa. Oczywiście, należy zauważyć, że NSA stwierdził w tym wyroku, że domniemanie odpowiedzialności przewoźnika może być obalone i ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających spoczywa na przedsiębiorcy. Oba orzeczenia dotyczą wprawdzie naruszeń przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, ale mają znaczenie również na gruncie ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Niewątpliwie, odpowiedzialność przedsiębiorcy w sprawach, jak niniejsza, łagodzi wspomniany przepis art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, jednak skarżący przedsiębiorca w żaden sposób nie wykazał zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i przed Sądem, jakichkolwiek okoliczności wynikających z hipotezy tego przepisu uwalniających go od odpowiedzialności. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdził, że skarżący przedsiębiorca nie wykazał przesłanki uwolnienia od odpowiedzialności przewoźnika w postaci dołożenia należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, w związku z czym organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji, wydając w niniejszej sprawie sporne decyzje administracyjne, nie naruszyły art. 140aa ust. 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Wprost przeciwnie z wyjaśnień skarżącego złożonych na rozprawie wynika, że istniała możliwość sprawdzenia nacisków na poszczególnych osiach po dokonaniu rozładunku, co w wypadku stwierdzenia przekroczeń winno skutkować wstrzymaniem się od dalszej jazdy, czego kierowca nie wykonał.

W kontrolowanym postępowaniu nie naruszono również zasad postępowania administracyjnego, w szczególności wynikających z art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 Kpa.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku.