Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 368/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2006-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak - Siuda (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Kazimierz Maczewski Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2006 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia o d d a l a skargę


UZASADNIENIE

Burmistrz decyzją z dnia [...] na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2, ust.2 art. 89 ust. 1,4,6 - 9, art. 85 ust. 1- 5, 7 i 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 228, poz.2306), nałożył na Spółkę A. karę pieniężną w wysokości [...]zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia [...] sztuk drzew i krzewów pokrywających powierzchnię [...] m2, rosnących na terenie działki nr [...] obręb nr [...] miasta [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że drzewa i krzewy zostały usunięte bez zezwolenia w [...] w związku z prowadzonymi na przedmiotowej nieruchomości pracami budowlanymi polegającymi na przebudowie i rozbudowie istniejącej Fabryki w ten sposób, że:

- [...] zostały ścięte,

- [...] zostały przesadzone w nowe miejsce na terenie działki Nr [...],

- krzewy [...] zostały usunięte z terenu działki Nr [...].

W miejscu gdzie rosły drzewa i krzewy, obecnie znajduje się wybudowany [...].

Wysokość wyliczonej kary pieniężnej zawarta jest w załączniku Nr 1 stanowiącym integralną część decyzji.

Organ I instancji dokonał ustaleń w oparciu o plany realizacyjne inwestycji, informacje zawarte w protokole oględzin technicznych z dnia [...] poprzedzających wydanie decyzji z dnia [...] zezwalającej A. W. i R. B. na usunięcie z terenu nieruchomości działka Nr [...] drzew i krzewów /która została unieważniona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].

W odwołaniu od tej decyzji Spółka A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji zarzucając naruszenie art. 7, 77, 8, 9, 10,79,19,107 § 1 i 3 Kpa oraz art. 88 ust.1, 6, art. 89 w związku z art. 83 ust.6 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody.

Uzasadniając odwołanie Spółka wskazała, że działkę Nr [...] nabyła w dniu [...] od użytkowników wieczystych A.W. i R. B.. Przed zawarciem tej umowy strony związane były umową przedwstępną określającą warunki zawarcia umowy przyrzeczonej na podstawie której A.W. i R. B.l wystąpili w dniu [...] z wnioskiem do Burmistrza o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów z terenu nieruchomości. Burmistrz w dniu [...] wydał decyzję zezwalającą wnioskodawcom usunięcie drzew i krzewów mimo, że przed wydaniem decyzji otrzymał odpis umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz spółki, z której jednoznacznie wynika, że nieruchomość została wydana Spółce.

Spółka podniosła, że w toku postępowania organ I instancji nie ustalił kto jak i kiedy usunął drzewa z nieruchomości. Organ I instancji nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego przez pominięcie dowodów zawartych w protokole z oględzin z dnia [...], z którego wynika, że [...] nie zostały usunięte z nieruchomości, a tylko przesadzone w inne miejsce. Protokół ten podpisał kierownik sklepu T. P., który nie uczestniczył w procesie inwestycyjnym.

Wogóle nie ustalono wieku usuniętych drzew z wyjątkiem [...].

Nie dokonano ustaleń, czy w miejsce zniszczonych terenów zielonych obsadzonych krzewami [...] Spółka dokonała ich odtworzenia, na tą okoliczność nie przesłuchano świadka W. B., który dokonał odtworzenia na działce Nr [...]. Powyższa okoliczność zdaniem Spółki stanowi podstawę do umorzenia nałożonej kary na podstawie art. 88 ust.6 ustawy o ochronie przyrody.

Strona odwołująca zarzuciła, że załącznik do decyzji dotyczący wyliczenia kary pieniężnej za usunięcie drzew i krzewów nie został podpisany przez właściwy organ i nie zawiera sposobu wyliczenia kary, którą obciążono Spółkę.

Spółka powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2001r. sygn. IV SA 168/99 stwierdziła, że w momencie usuwania drzew istniała decyzja Burmistrza zezwalająca poprzednim posiadaczom nieruchomości na wycięcie drzew. Spółka była przekonana, że zezwolenie to wydane jest na dokonanie określonej czynności /usunięcie, przesadzenie/. Skoro organ błędnie wydał decyzję zezwalającą na wycięcie drzew dla osoby nie mogącej być stroną, to niedopuszczalne jest przerzucanie skutków nieprzestrzegania prawa na stronę skarżącą.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 2 Kpa uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ wydający zezwolenie na wcinkę drzew w stosunku do osób, nie będących w dacie jej wydania posiadaczami nieruchomości dopuścił do naruszenia prawa, które skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] zezwalającej na wycięcie drzew i krzewów - decyzją SKO z dnia [...]. Decyzja ta wskazywała osoby uprawnione do jej wykonania i nie zawiera informacji o przejściu praw z nieruchomości na inne osoby. Nie ma podstaw dla domniemania skierowania decyzji do podmiotów innych niż wyraźnie w niej określone, a jedynie podstawy do weryfikowania tych ustaleń. Bez znaczenia dla oceny odpowiedzialności Spółki pozostaje kwestia istnienia w chwili dokonywania usunięcia drzew i krzewów omawianej decyzji, albowiem decyzja ta nie dotyczyła skarżącej.

Z tych względów organ odwoławczy uznał, że co do zasady istniały podstawy do wymierzenia kary administracyjnej.

Przepis art. 83 ust.1 reguluje kwestie dopuszczalnego przez prawo aktu usunięcia drzew i krzewów. Nie zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia zamiar ich przesadzenia w inne miejsce. Bez znaczenia, w obliczu podstaw zwolnienia z wymaganego zezwolenia pozostaje zatem podnoszona przez skarżącego okoliczność o braku ustaleń organu co do przesadzenia drzew i odtworzenia terenu zajętego przez roślinność krzewiastą, poprzez dokonanie nowych nasadzeń. Fakty te mogły mieć wpływ na odroczenie terminu płatności wymienionych kar, ewentualnie na późniejsze ich umorzenie, w razie zaistnienia okoliczności wskazanych w przepisie art. 88 ust.4.

Podniesione w odwołaniu zarzuty w tym zakresie, jak też dokonane ustalenia przez organ, iż [...] zostały przesadzone w inne miejsce, obliguje organ do uwzględnienia przepisu art. 88 ust.3 i w przyszłości ewentualnie art. 88 ust.4 ustawy co czyni koniecznym ponowne przeanalizowanie przez organ tej okoliczności.

Zdaniem organu odwoławczego podniesiona przez skarżącego okoliczność odtworzenia zniszczonego terenu zieleni obsadzonego [...], poprzez dokonanie na działce Nr [...] nowych nasadzeń pozostaje bez wpływu na zasadność wymierzenia kary, jak też na jej konsekwencje w postaci odroczenia lub umorzenia. Odtworzenie terenu zieleni przez dokonanie nowych nasadzeń nie mieści się w ramach przepisu art. 88 ust.3 ustawy.

Organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji poza wskazaniem wieku [...] nie ustalił wieku pozostałej usuniętej roślinności. Z mocy art. 84 ust.4 cyt. ustawy o ochronie przyrody przepisów ust. 1 i 2 wskazanego artykułu nie stosuje się do drzew i krzewów, których wiek nie przekracza 5 lat. Koniecznym jest zatem ustalenie wieku drzew bowiem wysokość kary uzależniona jest od stawki opłaty i jej krotności /art. 89 ust.1/. Natomiast brak jest zależności pomiędzy podstawami do poboru opłaty, a podstawami do wymiaru kary za usunięcie drzew i krzewów, w warunkach braku zezwolenia.

Za zasadny uznano zarzut braku uzasadnienia dla wysokości wymierzonej kary, bowiem załącznik do decyzji zawierającej wskazanie jego wyliczenia nie stanowi wiarygodnego dowodu w sprawie, gdyż nie został podpisany przez uprawniony organ. Brak takiego wyliczenia stanowi brak uzasadnienia i wymaga przekazania sprawy organowi I instancji celem uzupełnienia tego naruszenia.

Przywołana w odwołaniu teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie znajduje odzwierciedlenia do stanu faktycznego sprawy.

Organ II instancji uznał, że koniecznym jest przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wobec konieczności dokładnego i uzasadnionego ustalenia podstaw wymiaru kary administracyjnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka A. podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu i dodatkowo zarzuciła wadliwość przeprowadzonego postępowania odwoławczego przez nie stwierdzenie naruszenia przez organ I instancji art. 8 Kpa i 9 Kpa. Ponadto zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 140 w związku z art. 107 § 3 Kpa bowiem uzasadnienie decyzji jest zbyt lakoniczne, nie odnosi się do wszystkich zarzutów i wniosków zawartych w odwołaniu jak też nie podaje przyczyn ich nieuwzględnienia czy też pominięcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje:

Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie zat. 83 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody /Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm./ usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest jej właścicielem – do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela.

Z cytowanego przepisu wynika, że tylko podmiot legitymując się ostateczną decyzją zezwalającą na usunięcie drzew i krzewów z terenu nieruchomości może dokonać tej czynności. Podmiotem i adresatem decyzji - zezwolenia może być tylko aktualny posiadacz nieruchomości.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest fakt, że poprzedni współużytkownicy wieczyści nieruchomości A. W. i R. B. decyzją z dnia [...] uzyskali zgodę na usunięcie drzew i krzewów z terenu nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. Jednakże w dacie wydania tej decyzji nie byli posiadaczami tej nieruchomości, ponieważ nieruchomość tą zbyli na rzecz strony skarżącej w dniu [...]. Fakt ten był podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].

Za zasadne zatem należy uznać stanowisko organów obu instancji, że decyzja z dnia [...] zezwalająca poprzednikom prawnym strony skarżącej na wycięcie drzew i krzewów nie upoważniała Spółki do dokonania tej czynności i co do zasady wystąpiły przesłanki do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia na podstawie art. 88 ust.1 pkt 2 cytowanej ustawy o ochronie przyrody.

Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2001r. sygn. IV SA 168/99 dotyczy innego stanu faktycznego bowiem w wyroku tym Sąd uznał, że "podmiot legitymujący się ostateczną decyzją zezwalającą na wycięcie drzew, nawet jeżeli ona pochodzi od organu niewłaściwego, nie może być obciążony karą pieniężną za wycięcie drzew bez wymaganego zezwolenia".

W rozpoznawanej sprawie zgodę na wycięcie drzew uzyskał inny podmiot, a strona skarżąca jako następca prawny tego podmiotu nie była adresatem tej decyzji.

Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 140 w związku z art. 107 § 2 kpa przez nieustosunkowanie się do wszelkich zarzutów zawartych w odwołaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustosunkowało się do zarzut braku ustaleń dotyczących przesadzenia drzew i odtworzenia zieleni terenu zajętego roślinnością krzewiastą, poprzez dokonanie nowych nasadzeń zasadnie uznając, że zamiar przesadzenia drzew lub ich odtworzenia nie zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia na ich usunięcie.

Przepis art. 83 ust.1 ustawy o ochronie przyrody reguluje kwestię dopuszczalnego przez prawo usunięcia drzew i krzewów. Wyjątki od nakazu uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów reguluje art. 83 ust.3.

Zgodnie z postanowieniami art. 84 ust.1 regułą jest ponoszenie opłat za usunięcie drzew i krzewów na podstawie zezwolenia, opłaty te ustala się w wydanym zezwoleniu /art. 83 ust.3/. Organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów odracza, na okres 3 lat od dnia wydania zezwolenia, termin uiszczenia opłaty za ich usunięcie, jeżeli zezwolenie przewiduje przesadzenie ich winnej miejsce lub zastąpienie innymi drzewami lub krzewami /art. 84 ust.4/.

Z wyżej cytowanych przepisów wynika, że zezwolenia wymaga nie tylko usunięcie drzew i krzewów z terenu nieruchomości ale również ich przesadzenie lub zastąpienie innymi drzewami lub krzewami. Zatem brak zezwolenia na przesadzenie drzew lub krzewów albo ich odtworzenie jest tym samym co wycinka, w związku z tym podlega karze administracyjnej określonej w art. 88 ust.1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody.

Z tych względów nieustosunkowanie się organu odwoławczego do wniosku o przesłuchanie świadka W. B.. stanowi naruszenie przepisów postępowania, które jednak nie ma wpływu na wynik sprawy.

Pismem z dnia [...] skarżąca spółka została na podstawie art. 61 § 4, 99 § 1 kpa zawiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia, bez wymaganego zezwolenia drzew i krzewów z terenu nieruchomości zabudowanej przy ul. [...] w [...] oraz o tym, że w dniu [...] na terenie nieruchomości zostanie przeprowadzony dowód w postaci oględzin terenowych w sprawie dokonanego usunięcia drzew i krzewów. W tym dniu dokonano oględzin nieruchomości w obecności T. P. . Strona skarżąca wezwana do złożenia pisemnych wyjaśnień pismem z dnia [...] wniosła o przesłużenie terminu do złożenia pisemnych wyjaśnień do [...]. W odpowiedzi na kolejne ponaglenie skarżąca Spółka pismem z dnia [...] poinformowała, że "w momencie usunięcia drzew i krzewów posiadaczem działki była Spółka która, w momencie usuwania nie legitymowała się decyzją zezwalającą na usunięcie z działki roślin albowiem była przekonana, że jest następcą prawnym /.../ osób, którym organ wydał takową decyzję na usunięcie drzew".

Z powyższego wynika, że Spółka w toku postępowania przed organem I instancji prawidłowo zawiadomiona została o terminie oględzin nieruchomości oraz miała możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Skoro strona skarżąca nie kwestionowała faktu usunięcia drzew i krzewów to nieustosunkowanie się do wniosku o przesłuchanie świadka T. P. stanowi uchybienie, nie mające wpływu na wynik sprawy.

Na marginesie należy stwierdzić, że wniosek zawarty w piśmie z dnia [...] oraz w odwołaniu o umorzenie postępowania na podstawie art. 88 ust.6 ustawy o ochronie przyrody /ponieważ posiadacz nieruchomości odtworzył teren zieleni/ jest bezzasadny bowiem kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 88 ust.1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody za usunięcie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia, a nie za niszczenie terenów zieleni, o których mowa w art. 88 ust.1 pkt 1 i 3.

Z tych względów skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.