Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 2498/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Asesor WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant Andrzej Malinowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2004r. sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2003r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...].05.2003 r., nr [...] Minister Środowiska utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, w wyniku rozpatrzenia zażaleń B. D. oraz "[...]" Sp. z o. o. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...].03.2003 r., odmawiające uzgodnienia inwestycji polegającej na budowie, na wniosek "[...]" Sp. z o. o., stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na działce nr [...], dzierżawionej od B. D., położonej w miejscowości D. gmina D.

Z uzasadnienia postanowienia organu I instancji wynika, że działka przeznaczona pod to zainwestowanie leży w granicach obszaru chronionego krajobrazu na terenie województwa [...] i przedstawia wysokie wartości przyrodnicze i krajobrazowe, wynikające głównie z położenia na pograniczu dwóch wielkich, odmiennych krain [...] i [...]. Miejscowość D. leży natomiast na południowo-wschodnim obrzeżu Puszczy [...], przez który to teren przepływa rzeka [...], a obszar działki nr [...] oraz grunty przyległe stanowią miejsce żerowania orłów bielików.

W ocenie Wojewody planowana inwestycja w postaci 60 m wieży niewątpliwie wpłynie negatywnie na przestrzenny układ naturalnego krajobrazu, chroniącego elementy przyrody biotycznej i abiotycznej, jako całokształtu, a należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w myśl rozporządzenia z dnia 24.09.2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na , środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. nr 179, poz. 1490).

We wniesionych zażaleniach B. D. podjął próbę polemiki ze stanowiskiem Wojewody odnośnie negatywnego wpływu zamierzonej inwestycji na środowisko, a "[...]" Sp. z o. o. wyraziła wątpliwość, czy działka przeznaczona pod to zainwestowanie istotnie leży na obszarze chronionego krajobrazu na terenie województwa [...]. Wątpliwości te powzięła z uwagi na kilkakrotne zmiany rozporządzenia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].11.1998 r. w sprawie określenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa [...]. Inwestor zarzucił także Wojewodzie naruszenie art. 124 Kpa, poprzez niewykazanie w zaskarżonym postanowieniu, iż realizacja projektowanej inwestycji negatywnie wpłynie na cel ochrony obszaru chronionego krajobrazu. Obowiązek ten zdaniem Spółki spoczywał na Wojewodzie i wynikał z art. 36a ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody. Nadto jej zdaniem cel ten nie został wskazany.

Inwestor zarzucił Wojewodzie nieudowodnienie negatywnego wpływu tej inwestycji na przestrzenny układ naturalnego krajobrazu.

Minister Środowiska utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podkreślił, że przedmiotem prowadzonego postępowania jest ustalenie, czy inwestycja ta nie naruszy celu ochrony obszaru chronionego krajobrazu, a w szczególności spójności krajowego systemu obszarów chronionych. Jednocześnie zaznaczył, że jej realizacja spowodowałaby degradację walorów krajobrazowych oraz naruszyłaby krajowy system obszarów chronionych, ze względu na to, że okolice planowanej inwestycji stanowią ważny korytarz ekologiczny.

Minister wprawdzie podzielił zarzut podniesiony w zażaleniu przez inwestora i przyznał, że uchybieniem było powołanie przez Wojewodę [...] tylko pierwszego rozporządzenia w sprawie określenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa [...], jednakże zaznaczył, że zmiany tego rozporządzenia nie spowodowały zmiany granic obszaru chronionego krajobrazu na terenie gminy D.

W skardze do Sądu Administracyjnego inwestor zarzucił, podobnie jak w zażaleniu nie wykazanie, że zamierzona inwestycja wpłynie negatywnie na cel ochrony danego obszaru tj. spowoduje degradację walorów krajobrazowych oraz naruszy krajowy system obszarów chronionych. Ponadto zakwestionował przyjęcie rozszerzającej, jego zdaniem wykładni pojęcia "korytarz ekologiczny" i poprzez to błędne ustalenie, że również inwestycja w okolicy korytarza ekologicznego narusza krajowy system obszarów chronionych. Zdaniem inwestora pominięty został natomiast zapis art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody z którego wynika, że obszar chronionego krajobrazu jest terenem chronionym m. in. ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z masową turystyką i wypoczynkiem. "[...]" Sp. z o. o. podniósł także, iż organy obu instancji nie ustosunkowały się do raportu, którego obowiązek sporządzenia spoczywał na inwestorze, a w szczególności do jego ustaleń oddziaływania zamierzonej inwestycji na organizmy żywe i walory krajobrazowe.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska podtrzymał swe dotychczasowe ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji i wyjaśnił, że wyraźnie przedstawiony został cel ochrony wynikający z art. 26 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, a więc ochrona walorów krajobrazowych oraz korytarza ekologicznego. Zdaniem Ministra nie wymaga dowodzenia fakt, że budowa kilkudziesięciometrowej wieży na bardzo słabo zabudowanym terenie spowoduje degradację krajobrazu. Wskazał także, iż rzeka stanowi oś korytarza ekologicznego, a zgodnie z art. 2a pkt 2 ustawy o ochronie przyrody korytarz ekologiczny jest obszarem pomiędzy dwoma lub wieloma obszarami chronionymi, niezabudowanymi umożliwiającymi migrację roślin i zwierząt. Korytarz ów nie ogranicza się do rzeki [...], wykracza poza jej brzegi i obejmuje obszar przeznaczony do zainwestowania.

Dodatkowo, odnosząc się do walorów turystycznych tego obszaru i pośredniego związku zamierzonej inwestycji z masową turystyka i wypoczynkiem, podniesionego przez inwestora Minister podkreślił, że obszar chronionego krajobrazu nie jest tworzony dla rozwoju turystyki, tylko dla ochrony przyrody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie może zostać uwzględniona.

Podstawę dokonania niniejszego uzgodnienia stanowił art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 16.10.1991 r. o ochronie przyrody. Przepis ten nakładał wymóg uzgodnienia z właściwym wojewodą decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji realizującej cel publiczny m. in. na obszarze chronionego krajobrazu. Przepis ten w ust. 2 wskazywał jakie warunki musiały zaistnieć, aby właściwy wojewoda mógł wyrazić tę zgodę. I tak mogło to nastąpić, jeżeli zamierzona realizacja nie wpłynie negatywnie na cel ochrony danego obszaru, a szczególności inwestycja ta nie naruszy spójności krajowego systemu obszarów chronionych, albo inwestycja ta wpłynie negatywnie na cel ochrony danego obszaru lub naruszy spójności krajowego systemu obszarów chronionych, ale ijećlri-óćześnie przy braku rozwiązań alternatywnych możliwe jest uzupełnienie lub taka zmiana systemu obszarów chronionych, która zapewni jego spójność.

Należy mieć na względzie, że obszar, na którym miała zostać zlokalizowana zamierzona -inwestycja znajduje się w granicach obszaru chronionego krajobrazu na terenie województwa [...]; a rzeka [...] stanowiła oś rozległego korytarza ekologicznego tamtędy biegnącego, a nie jak to sugerowała strona skarżąca korytarz ten zamykały brzegi tej rzeki. Już bowiem z samej definicji pojęcia "korytarz ekologiczny", zawartej w powołanej ustawie wynika, że stanowi on obszar pomiędzy dwoma lub wieloma obszarami chronionymi, niezabudowany, umożliwiający migrację roślin i zwierząt. Z tego względu nie jest zasadny zarzut strony skarżącej o zbyt szerokim rozumieniu tego pojęcia, przyjętym przez organy orzekające w sprawie.

Wojewoda [...] w swym postanowieniu odmówił uzgodnienia przedmiotowej inwestycji na obszarze chronionego krajobrazu na terenie województwa [...], a w szczególności na działce nr [...], położonej w miejscowości D. gmina D. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, wbrew zarzutom inwestora, wskazał cel ochrony danego obszaru, za który uznał przestrzenny układ naturalnego krajobrazu, chroniącego elementy przyrody biotycznej i abiotycznej, jako całokształtu. Jednocześnie przedstawił propozycję innej lokalizacji tej inwestycji, zaliczanej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, pozwalającej na ochronę tego cennego przyrodniczo krajobrazu, stanowiącego miejsce żerowania orłów bielików. Wskazał więc wyraźnie jakie są podstawy odmowy uzgodnienia.

Wolą ustawodawcy było, aby zapadłe w tych sprawach rozstrzygnięcia organów administracji publicznej miały charakter uznaniowy, co oczywiście nie oznacza dowolności organu w ich podejmowaniu. Na właściwym wojewodzie spoczywa bowiem obowiązek wskazania przesłanek, którymi się kierował wydając rozstrzygnięcie takiej, a nie innej treści i w rozpatrywanej sprawie warunek ten został spełniony.

Zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie Wojewody [...] dodatkowo wzmocniło argumentację przytoczoną przez Wojewodę. Minister Środowiska wykazał bowiem, że zamierzona inwestycja naruszy ową spójność krajowego systemu obszarów chronionych, z uwagi na to, iż okolice terenu przeznaczonego pod zamierzone zainwestowanie stanowią ważny korytarz ekologiczny oraz spowoduje degradację walorów krajobrazowych. W obszernym uzasadnieniu swego postanowienia Minister szczegółowo uzasadnił zajęte stanowisko.

Dodatkowo wskazać należy, iż nie jest trafne powoływanie się przez stronę skarżącą na ustalenia raportu oddziaływania na środowisko zamierzonej inwestycji. Zapis raportu, z którego wynika, że zwierzęta i ptaki instynktownie unikają obszarów występowania wysokich natężeń pól elektromagnetycznych, które to pola będzie emitowała zamierzona inwestycja, tylko potwierdza słuszność podjętych rozstrzygnięć. Są to bowiem tereny żerowania orłów bielików, ptaków objętych ścisłą ochroną, które to obszary nie powinny być w żaden sposób uszczuplane. Bieliki znalazły się wszak na liście gatunków zwierząt rodzimych dziko występujących objętych ochroną gatunkową ścisłą, dla których ustalane są granice miejsc rozrodu i regularnego przebywania oraz terminy ochrony tych miejsc. Z tego względu mało wiarygodnie brzmi zapis raportu stwierdzający, że warunki bytowania organizmów żywych w razie realizacji tej inwestycji pozostaną zasadniczo niezmienione.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) - orzekł jak w sentencji.