Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 905/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 6 i par. 9.
journal: Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 7, 77, 80.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: 365 par. 1.
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]., nr [...] II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J. S. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], Nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], Nr [...].

Z akt administracyjnych oraz twierdzeń stron postępowania zawartych w pismach procesowych wynika, że skarżący w dniu 16 stycznia 2007 r. dostarczył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowienie Sądu Rejonowego I Wydziału Cywilnego z dnia [...], sygn. akt [...] stwierdzające, że T. i J. małżonkowie S. nabyli z dniem 1 października 2003 r. przez zasiedzenie na zasadzie ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej własność nieruchomości to jest działki gruntu położonej w L. S. gmina K., oznaczonej na mapie i zarejestrowanej w ewidencji gruntów Starostwa Powiatowego (numer jednostki rejestrowej G.150) jako działka nr 22/1 o powierzchni 1,0400 ha.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem z dnia [...], Nr [...] działając na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i art. 150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (test jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej: k.p.a.) wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją własną z dnia [...], Nr [...] przyznającą J. S. od miesiąca września 2005 r. włącznie do miesiąca sierpnia 2015 r. rentę strukturalną w wysokości 1.563,97 złotych. Uzasadniając wznowienie postępowania w sprawie przyznania J. S. renty strukturalnej organ I instancji podniósł, że jak wynika z dostarczonego postanowienia Sądu Rejonowego I Wydziału Cywilnego z dnia [...], sygn. akt [...] w dniu wydania decyzji przyznającej rentę strukturalną J. S. był posiadaczem użytków rolnych o powierzchni przekraczającej 0,5 ha, o której to okoliczności organ I instancji nie wiedział wydając decyzję Nr [...]. Tym samym J. S. w dniu wydania decyzji Nr [...] nie spełniał warunków określonych w § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 114, poz. 1191 – dalej: rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich).

Organ I instancji po wznowieniu postępowania administracyjnego, w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalił, że pierwszy wniosek o stwierdzenia zasiedzenia działki nr 22/1 J. Sp. złożył w Sądzie Rejonowym w dniu 29 grudnia 2004 r. Z powodu nieuzupełnienia braków formalnych tego wniosku, Sąd zarządzeniem z dnia 9 lutego 2005 r. zwrócił ten wniosek wnioskodawcy. Ponownie z wnioskiem o zasiedzenie działki Nr 22/1 J. S. wystąpił do Sądu w dniu 29 czerwca 2005 r. Na skutek wycofania tego wniosku Sąd umorzył postępowanie. Skutecznie J. S. zwrócił się do Sądu wnioskiem z dnia 31 stycznia 2006 r., gdyż w wyniku rozpoznania tego wniosku Sąd Rejonowy I Wydziału Cywilnego wydał w dniu [...] postanowienie w sprawie o sygn. akt [...] o stwierdzeniu zasiedzenia. Z treści uzasadnienia wniosku wynika, że T. i J. małżonkowie S. zgodnie w sposób nieprzerwany posiadają działkę nr 22/1 jako posiadacze samoistni od momentu objęcia jej w posiadanie, to jest od roku 1973, do dnia złożenia wniosku o zasiedzenie z dnia 31 stycznia 2006 r. Wniosek ten prócz T. S. podpisały także K. W. i T. R.

J. S. przesłuchany w charakterze strony w dniu 10 kwietnia 2007 r. wyjaśnił, że w dniu 22 września 2005 r. przekazał całe gospodarstwo rolne, w tym i mającą nieuregulowany stan prawny działkę nr 22/1, której zasiedzenie przez stronę i jej małżonka z dniem 1 października 2003 r. potwierdził Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...]. Strona wyjaśniła, że ze względu na nieuregulowany stan prawny nie wykazała ona działki nr 22/1 w części wniosku o przyznanie renty strukturalnej obejmującej oświadczenie o posiadanych i zadeklarowanych do przekazania działkach ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Spowodowane to było tym, że rubryka nr 12 wniosku wymaga wskazania tytułu prawnego zaś rubryka nr 13 daty nabycia tego tytułu. Strona wyjaśniła także, że ze względu na to, że z treści rubryk wniosku nie wynikało, aby przewidywał on przekazanie gruntów rolnych o nieuregulowanym stanie prawnym, nie wymienił on działki nr 22/1. Strona wyjaśniła, że znane jej są wymogi wynikające z § 4 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich, które – w jej ocenie – spełniła ona przekazując całe posiadane przez siebie gospodarstwo rolne swojej córce M. S. i zaprzestając w związku z tym prowadzenia produkcji rolnej. Strona podkreśliła w swoich wyjaśnieniach, że w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich nie przewidziano sytuacji, jaka zaistniała w jego sprawie, a mianowicie, iż w toku postępowania o przyznanie renty strukturalnej toczyłoby się postępowanie o zasiedzenie a rozstrzygnięcie w tej sprawie zapadłoby po złożeniu wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Strona składając wyjaśnienia podkreśliła również, że po uzyskaniu tytułu prawnego do działki nr 22/1 przekazała ją aktem notarialnym z dnia 26 lutego 2007 r. córce M. S.

Przesłuchane w dniu 6 lipca 2007 r. w charakterze świadka K. W. i T. R. zgodnie zeznały, że działkę nr 22/1 położoną w L. S. T. i J. małżonkowie S. uprawiali od 1975 r. do jesieni 2005 r., kiedy to w związku z postępowaniem o przyznanie renty strukturalnej przekazali działkę córce M. S., która działkę tę użytkuje obecnie. Obaj świadkowie potwierdzili również autentyczność swoich podpisów złożonych pod wnioskiem o zasiedzenie z dnia 31 stycznia 2006 r. Świadkowie zgodnie potwierdzili także fakt nieprzerwanego posiadania działki nr 22/1 przez małżonków S. od dnia wejścia w jej posiadania do dnia złożenia wniosku o zasiedzenie z dnia 31 stycznia 2006 r. jak i ponoszenia z tytułu posiadania przedmiotowej działki przez małżonków S. wszelkich opłat. Świadkowie oświadczyli również, że treść złożonych przez nich zeznań nie była uprzednio uzgodniona z małżeństwem S.

W toku postępowania dowodowego organ I instancji uzyskał również oświadczenie córki J. S., M. S. z dnia 1 października 2007 r., z którego wynika, że działkę nr ewidencyjny 22/1 użytkuje ona od jesieni 2005 r.

Po zakończeniu postępowania dowodowego organ I instancji decyzją z dnia [...], Nr [...] działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz na podstawie § 17 ust. 1 w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich uchylił decyzję ostateczną z dnia [...], Nr [...] i odmówił J. S. przyznania renty strukturalnej. W motywach decyzji organ I instancji, po przedstawieniu przebiegu postępowania administracyjnego w wyniku, którego wydano decyzję przyznającą J. S. rentę strukturalną i ustaleń poczynionych podczas postępowania dowodowego po wznowieniu postępowania podniósł, że z całego zgromadzonego w wyniku wznowienia postępowania materiału dowodowego w tym między innymi z zeznań świadków złożonych w dniu 6 lipca 2007 r. wynika, iż w dniu wydania decyzji przyznającej J. S. rentę strukturalną to jest w dniu 17 października 2005 r. był on posiadaczem użytków rolnych przekraczających powierzchnię 0,5 ha. Tym samym J. S. nie spełnia wynikających z § 6 ust. 1 i § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich warunków przyznania renty strukturalnej.

Skarżący od decyzji z dnia [...], Nr [...] wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi I instancji to, że decyzja z dnia [...] wydana została z naruszeniem § 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich przez błędną jego interpretację polegającą na przyjęciu, że nieruchomości, co do których przekazujący nie ma tytułu prawnego, nie mogą być przekazane faktycznie, zaś dopełnienie tej czynności w późniejszym terminie, po uzyskaniu tytułu prawnego, wyklucza możliwość pobierania renty strukturalnej. Zarzucił także to, iż wydając decyzję organ I instancji dowolnie ocenił zeznania świadków K. W. i T. R. co polegało na przyjęciu, że M. S. weszła w posiadanie nieruchomości nr 22/1 i rozpoczęła jej użytkowanie z dniem sporządzenia aktu notarialnego z dnia 26 lutego 2007 r., podczas gdy faktycznie przejęła ona całe gospodarstwo rolne w tym i działkę nr 22/1 w dniu 22 września 2005 r. Skarżący w obszernym uzasadnieniu odwołania podważał prawidłowość poczynionych przez organ ustaleń faktycznych oraz dokonanej wykładni § 6 ust. 1 i § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich.

Rozpoznając odwołanie skarżącego Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...], Nr [...] powołując się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i § 17 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich utrzymał w mocy decyzję z dnia [...], Nr [...].

Organ odwoławczy uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie po przedstawieniu przebiegu postępowania administracyjnego poprzedzającego przyznanie skarżącemu renty strukturalnej oraz przebiegu postępowania administracyjnego mającego miejsce po wznowieniu postępowania wskazał, że ustalenie przez Sąd Rejonowy okoliczności faktycznych, które w świetle mających zastosowanie w sprawie dotyczącej zasiedzenia przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) pozwoliło na wydanie postanowienia z dnia [...], sygn. akt [...] oznacza, że T. i J. małżonkowie S. byli posiadaczami działki rolnej nr 22/1 o powierzchni 1,04 ha po przekazaniu gospodarstwa M. S. w dniu 22 września 2005 r. Posiadanie zaś przez uprawnionego do renty strukturalnej lub jego małżonka gruntów rolnych o powierzchni powyżej 0,5 ha powoduje, że nie jest spełniony warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej określony w dyspozycji § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich. Jest to zaś warunek sine qua non przyznania renty strukturalnej. Niespełnienie tego warunku wyklucza możliwość przyznania renty strukturalnej na zasadach przewidzianych rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich.

Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia przez organ I instancji przepisu § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich za nieuzasadniony. Warunek przekazania gospodarstwa rolnego sformułowany w § 6 ust. 1 powyższego rozporządzenia uznaje się za spełniony z zastrzeżeniem postanowień § 9 pkt 1 tegoż rozporządzenia. Dlatego dopełnienie czynności świadczących o spełnieniu warunków z § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich po uzyskaniu tytułu prawnego jest kwestią wtórną, nie mającą wpływu na ocenę faktu posiadania przez małżonków S. gruntów rolnych o powierzchni przekraczającej 0,5 ha po przekazaniu gospodarstwa rolnego M. S.

Za chybiony organ odwoławczy uznał również zarzut dowolności oceny przez organ I instancji materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Zdaniem organu odwoławczego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy decydujące znaczenie ma prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...], sygn. akt [...]. Zgodnie, bowiem z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm. – zwanej dalej "k.p.c.") orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej z dnia 12 lipca 2002 r., sygn. akt CKN 1110/2000, zgodnie z tezą którego, konsekwencją ustanowienia w art. 365 § 1 k.p.c. zasady mocy wiążącej prawomocnego wyroku jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza brak możliwości jej badania w procesie późniejszym. Organ odwoławczy przyjął na tej podstawie, że kwestia posiadania przez skarżącego i jego małżonkę działki nr 22/1 w okresie od 1973 r. do dnia 2 listopada 2006 r. w ogóle nie powinna być badana i z tych powodów uznał decyzję organu I instancji za prawidłową.

J. S. w skardze do sądu administracyjnego na decyzje organów obu instancji zapadłych po wznowieniu postępowania w sprawie przyznania renty strukturalnej zarzucił organom, że wydając zaskarżone decyzje nie uwzględniły całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Pominęły bowiem one zeznania świadków K. W. i T. R. w tych ich części, w której zeznają one, iż działkę nr 22/1 skarżący przekazał M. S. wraz z gospodarstwem jesienią 2005 r. Ponadto skarżący zarzucił organowi odwoławczemu, że błędnie ocenił wpływ na wynik postępowania postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] przyjmując, iż ma ono decydujący wpływ dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, gdyż Sąd wydając to postanowienie badał przesłanki uzasadniające zasiedzenie a więc te, które istniały na dzień 1 października 2003 r. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i umorzenie postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy nie dopatrując się uchybień w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikały wykluczające się wnioski. Z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu wynika, że skarżący nie zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego stosownie do przepisów mających zastosowanie w sprawach dotyczących przyznania renty strukturalnej. Natomiast z innych dowodów wynikał wniosek przeciwny. Organ odwoławczy uznając za miarodajne fakty ustalone przez organy odmówił wiarygodności zeznaniom świadków gdyż uznał, że składające je osoby są zainteresowane w korzystnym dla skarżącego rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpatrując sprawę, zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna nie tylko z powodów w niej podniesionych.

Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego stosownie do unormowania art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.") oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) obejmuje wszystkie, a nie tylko podniesione w skardze kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym. W jej skład wchodzi więc to, czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanych norm prawnych, czy normy te właściwie zinterpretowały oraz czy nie naruszyły zasad ustalania określonych faktów za udowodnione.

W zakresie tak ustalonej kognicji Sąd stwierdził uchybienia organu odwoławczego występujące w przestrzeganiu mających zastosowanie w niniejszej sprawie norm prawa materialnego i uchybienie organu I instancji występujące w przestrzeganiu mających zastosowanie w niniejszej sprawie norm prawa procesowego, które skutkują koniecznością usunięcia zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.

Poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostaje to, że skarżącemu decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], Nr [...] przyznana została renta strukturalna oraz to, iż we wniosku o przyznanie renty strukturalnej nie wymienił on pośród przekazanych gruntów rolnych działki nr 22/1. Bezsporne w niniejszej sprawie jest także to, że skarżący na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego I Wydziału Cywilnego z dnia [...], sygn. akt [...] przez zasiedzenie nabył wraz ze współmałżonką z dniem 1 października 2003 r. własność działki nr 22/1 o powierzchni 1,04 ha.

Sporne w niniejszej sprawie jest zaś to, czy organ odwoławczy zasadnie przyjął, że prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego I Wydziału Cywilnego z dnia [...] skutkuje na gruncie kontrolowanego przez ten organ pierwszoinstancyjnego postępowania administracyjnego przyjęciem, iż skarżący wraz ze współmałżonką posiadali działkę nr 22/1 także po przekazaniu gospodarstwa rolnego M. S., to jest po dniu 22 września 2005 r., jak i to, że postanowienie to wyklucza prowadzenie w toku postępowania administracyjnego postępowania dowodowego, co do okoliczności dotyczących posiadania przez skarżącego działki nr 22/1w okresie od 1973 r. do dnia 2 listopada 2006 r. Sporne pozostaje także to, czy decyzja organu I instancji oparta została na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym.

Dla oceny tego czy decyzja organu odwoławczego jest zgodna z prawem istotne jest ustalenie, czy prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego I Wydziału Cywilnego z dnia 2 listopada 2006 r. stanowi prejudykat w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c. w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją organu odwoławczego.

Stosownie do unormowania art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis ten oznacza dla innych sądów niż ten, który wydał prawomocne orzeczenie oraz dla organów państwowych i organów administracji publicznej rozstrzygających w sprawach innych niż karne, że są one związane prejudycjalnie prawomocnym orzeczeniem, czyli, że nie mogą dokonać odmiennej oceny prawnej niż zawarta w prejudykacie, a także nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych. Jednak o prejudycjalności prawomocnego orzeczenia oraz o tym, że stanowi ono prejudykat można mówić jedynie wówczas, gdy orzeczenie to rozstrzyga o kwestiach stanowiących podstawę w orzekaniu przez inny sąd czy organy państwowe bądź organy administracji publicznej. Prawomocne orzeczenie stanowić będzie podstawę orzekania przez inny sąd, organ państwowy bądź organ administracji publicznej, gdy dotyczy ono tego samego zagadnienia prawnego, które było przedmiotem oceny sądu wydającego prejudykat. Wówczas dopiero niedopuszczalne będzie dokonywanie przez inny sąd bądź organ administracji państwowej jak i administracji publicznej odmiennych ustaleń faktycznych.

Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny potwierdził, że skarżący wraz ze współmałżonką przez zasiedzenie nabyli prawo własności działki nr 22/1. Postanowienie potwierdzające nabycie własność nieruchomości w drodze zasiedzenia oznacza, że strona wnioskująca o zasiedzenie nieruchomości władała przedmiotem zasiedzenia od daty wejścia w jego posiadanie przez okres dwudziestu lat, jako posiadacz samoistny bądź przez okres trzydziestu lat, jeżeli weszła w posiadanie nieruchomości w złej wierze do daty zasiedzenia nieruchomości. Tylko te okoliczności interesują sąd przy badaniu przesłanek zasiedzenia.

W rozpoznawanej sprawie zasiedzenie nastąpiło z dniem 1 października 2003 r. Dlatego z postanowienia potwierdzającego nabycie własności działki nr 22/1 przez skarżącego wynika jedynie to, że działką tą władał on jako posiadacz samoistny w okresie od wejścia w jej posiadanie do daty zasiedzenia wskazanej w postanowieniu. Natomiast okolicznością faktyczną, która w rozpoznawanej sprawie jest decydująca dla rozstrzygnięcia tego czy skarżącemu przysługuje renta strukturalna jest to czy posiadał on działkę nr 22/1 po dacie otrzymania renty strukturalnej, to jest po dniu 17 października 2005 r. Tak więc okoliczności posiadania przez skarżącego działki nr 22/1 jak i czas trwania tego posiadania, które były istotne dla sądu powszechnego przy wydawaniu postanowienia z dnia [...] nie pokrywają się z okolicznościami istotnymi w poddanym w niniejszej sprawie ocenie sądu administracyjnego postępowaniu administracyjnym. Z tych względów postanowienie to nie ma waloru prejudykatu w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją organu odwoławczego a organ ten przyjmując w swojej decyzji w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, że postanowienie to stanowi prejudykat uchybił przepisowi art. 365 § 1 k.p.c. Również z tych samych względów podniesiony w skardze zarzut błędnej oceny wpływu postanowienia z dnia [...] na wynik postępowania odwoławczego uznać należy za zasadny.

Następstwem wadliwego zastosowania art. 365 § 1 k.p.c. są skutki w sferze materialnoprawnej, które w rozpoznawanej sprawie przybrały postać niewłaściwego zastosowania przez organ odwoławczy § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r., sygn. akt FSK 1437/2004 – LexPolonica nr 1050641).

W przepisie § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich wskazano, że warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej uważa się za spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa rolnego łączna powierzchnia użytków rolnych posiadanych (współposiadanych) przez uprawnionego do renty strukturalnej i jego małżonka nie przekracza 0,5 ha, a działalność rolnicza prowadzona na tych użytkach służy wyłącznie zaspokojeniu potrzeb własnych uprawnionego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Hipoteza normy prawnej zawartej w § 9 pkt 1 powołanego w zdaniu poprzednim rozporządzenia zakłada więc, że przepis ten ma zastosowanie również wówczas gdy osoba uprawniona do otrzymania renty strukturalnej bądź jego małżonka są po przekazaniu gospodarstwa rolnego posiadaczami lub współposiadaczami użytków rolnych o areale nie większym niż 0,5 ha a plony uzyskiwane z tych użytków rolnych służą zaspokojeniu potrzeb własnych uprawnionego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Organ odwoławczy przyjmując, że postanowienie Sądu Rejonowego I Wydziału Cywilnego z dnia [...] ma charakter prejudycjalny w poddanym jego ocenie postępowaniu administracyjnym wywiódł z tego, iż skarżący posiadał działkę nr 22/1 także po przekazaniu gospodarstwa rolnego. W ocenie organu odwoławczego okoliczność ta świadczy o tym że wypełniona została hipoteza § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich. Skoro jednak jak wykazano to w rozważaniach poświęconych prejudycjalności postanowienia nie ma ono charakteru przypisywanego mu przez organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie administracyjnej to oparty na założeniu prejudycjalności tego postanowienia a nieuzasadniony ze względu na treść jego rozstrzygnięcia wniosek, iż skarżący posiadał działkę nr 22/1 po dniu 17 października 2005 r. nie może świadczyć o wypełnieniu hipotezy § 9 pkt 1 rozporządzenia. Tym samym stwierdzić należy, że decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich polegającym na jego niewłaściwym zastosowaniu.

Poczynione powyżej uwagi dotyczące decyzji organu odwoławczego wskazują na to, że wydana została ona z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy to jest § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 365 § 1 k.p.c. Skutkuje to koniecznością usunięcia decyzji organu odwoławczego z obrotu prawnego.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podjął próbę wyjaśnienia przyczyn rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji w oparciu o ocenę całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Jednak ze względu na umiejscowienie tych wyjaśnień pozostają one bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji. Stosownie bowiem do art. 107 § 3 k.p.a. to uzasadnienie decyzji zawierać powinno wyjaśnienie przesłanek faktycznych i prawnych, które legły u podstaw decyzji nie zaś odpowiedz na skargę. W toku kontroli sądowoadministracyjnej ocenie poddawane są akty administracyjne to jest decyzje lub postanowienia organów administracji publicznej natomiast odpowiedź na skargę stanowi pismo procesowe dające organowi administracji możliwość ustosunkowania się do zarzutów skargi. Z tego powodu umiejscowienie w odpowiedzi na skargę wyjaśnienia przesłanek faktycznych czy prawnych aktu administracyjnego nie rzutuje na ocenę decyzji czy postanowienia organu administracji.

Dla oceny zgodności z prawem decyzji organu I instancji istotne jest natomiast ustalenie tego, czy zawarte w niej rozstrzygnięcie oparte zostało na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym.

Uzasadnienie decyzji stosowania prawa przedstawia przebieg procesu myślowego, który doprowadził organ stosujący prawo do nadania decyzji stosowania prawa konkretnej treści. Dlatego to z uzasadnienia decyzji stosowania prawa wynika jakimi przesłankami kierował się organ decyzyjny nadając decyzji stosowania prawa konkretną treść. W rozpoznawanej sprawie porównanie treści uzasadnienia decyzji organu I instancji z materiałem dowodowym zgromadzonym przez ten organ w toku wznowionego postępowania administracyjnego jednoznacznie wskazuje, że decyzji swojej nie oparł on na wszechstronnej ocenie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Z treści uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że kształtując ją organ nie uwzględnił wyjaśnień skarżącego złożonych w dniu 10 kwietnia 2007 r. oraz treści oświadczenia córki skarżącego M. S. z dnia 1 października 2007 r. Tym samym organ I instancji nie ustosunkował się do zawartości tych zeznań i oświadczenia w kontekście całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Powołując się zaś na zeznania K. W. i T. R. złożone dnia 6 lipca 2007 r. organ przywołał jedynie te fragmenty ich zeznań, które potwierdzały tezę, że skarżący posiadał działkę nr 22/1 po dniu 17 października 2005 r. czyli po otrzymaniu renty strukturalnej. Organ pominął natomiast te fragmenty tych zeznań, z których wynikało, że skarżący miał przekazać działkę nr 22/1 córce jesienią 2005 r. Tym samym organ I instancji nie zwrócił uwagi na to, że zeznania te są wewnętrznie sprzeczne i tak samo jak w przypadku wyjaśnień skarżącego z dnia 10 kwietnia 2007 r. i oświadczenia jego córki z dnia 1 października 2007 r. nie ocenił ich przez pryzmat pozostałych materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie.

Przepis art. 7 k.p.a. nakazuje organom administracji publicznej między innymi podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zasada prawdy obiektywnej). Zasada ta jest realizowana przede wszystkim przez przepisy normujące postępowanie dowodowe, zwłaszcza przez przepis art. 77 § 1 k.p.a, nakazujący organom administracji zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz art. 80 k.p.a., nakazujący ocenę faktu udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego. Innymi słowy na organach administracji ciąży w toku postępowania administracyjnego obowiązek podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz ciąży na nich obowiązek formułowania oceny tak zgromadzonego materiału dowodowego po jego wcześniejszej wszechstronne analizie.

Mając na uwadze nakazy wynikające dla organu administracji z dyspozycji art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. oraz to, jak wykazano to wyżej, że organ I instancji nie oparł zaskarżonej decyzji na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym stwierdzić należy, że zaskarżona decyzji organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., co skutkuje koniecznością jej usunięcia z obrotu prawnego. Tym samym zasadny jest zarzut skargi, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję nie wziął pod uwagę całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

W świetle poczynionych powyżej ustaleń i wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie mógł uznać, że zaskarżone decyzje nie naruszają mających zastosowanie przy ich wydawaniu przepisów prawa, w związku z czym działając na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji ocenę faktu udowodnienia poszczególnych okoliczności oprze na analizie całego zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego zaś organ odwoławczy rozpoznając potencjalne odwołanie od decyzji organu I instancji dokonując jej oceny nie będzie traktował prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego I Wydziału Cywilnego z dnia [...]., sygn. akt [...] jako orzeczenia prejudycjalnego.