Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 616/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 6o
journal: Dz.U. 2022 poz 1297
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Alicja Polańska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. R. – H. i P. H. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Go 8/22 w sprawie ze skargi K. R. – H. i P. H. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 30 września 2021 r. nr SKO-5217/170-S/21 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza solidarnie od K. R. – H. i P. H. H. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Go 8/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę K. R.-H. i P. H. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 30 września 2021 r. nr SKO-5217/170-S/21

w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości mieszanej za okres od stycznia 2016 r. do lipca 2017 r.

Wskazany wyrok (podobnie jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej, skarżący - reprezentowani przez pełnomocnika będącego radcą prawnym - zaskarżyli wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329); dalej: "p.p.s.a.", naruszenie:

I. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

1. art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że to wyłącznie na skarżących ciąży obowiązek udowodnienia, iż nie prowadzą działalności gastronomicznej, pomimo faktu, że inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa na organie pierwszej instancji, który w dalszym ciągu nie udowodnił, że posiłki przygotowywane są na terenie nieruchomości skarżących ani że jest na tym terenie prowadzona jakakolwiek inna działalność gastronomiczna;

II. prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie:

1. art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez zastosowanie w celu określenia wielkości pojemników porównania do tylko jednej nieruchomości - Zajazdu w miejscowości O., w sytuacji gdy wbrew zapisom tego przepisu, Zajazd w O. nie jest nieruchomością o podobnym charakterze do nieruchomości skarżących, bowiem nieruchomość ta w przeważającej części służy do organizowania przyjęć weselnych - czym nie zajmują się skarżący - w związku z czym, na terenie takiej nieruchomości faktycznie prowadzona jest działalność gastronomiczna, jak i hotelarska, co nie ma zastosowania w przypadku nieruchomości skarżących, na terenie której taka działalność nie jest prowadzona, zatem organ powinien był dokonać porównania do innej nieruchomości, która oferuje pokoje gościnne na terenach wiejskich, tj. do tzw. nieruchomości agroturystycznej, które to miejsca nie prowadzą takiej działalności w rozumieniu ustawy, a których charakter faktycznie jest podobny i faktycznie może być porównywany do nieruchomości skarżących;

III. przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegającego na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnego ze stanem rzeczywistym poprzez uznanie, że prawidłowo dokonano ustalenia gastronomicznego charakteru działalności prowadzonej przez skarżących oraz ustalenia pojemności pojemników na odpady w świetle teoretycznego obłożenia nieruchomości skarżących, w sytuacji gdy w dalszym ciągu organy wcześniejszych instancji nie usunęły wad pierwotnej decyzji wskazanych w treści prawomocnego wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim o sygnaturze akt I SA/Go 149/20;

2. art. 144 p.p.s.a. polegającego na niewzięciu pod uwagę w pełni prawomocnego wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim o sygn. akt I SA/Go 149/20 podczas wyrokowania w sprawie, a więc i oddalenie skargi, podczas gdy wydany w tej sprawie wyrok wprost wskazuje na nieusuwalną wadliwość pierwotnej decyzji organu, a organy wcześniejszych instancji nie wykonały wskazań sądu zawartych w wyroku I SA/Go 149/20;

3. art. 153 p.p.s.a. polegającego na zignorowaniu treści oraz wskazań zawartych w treści w pełni prawomocnego wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim o sygn. akt I SA/Go 149/20 podczas wyrokowania w sprawie, a więc i oddalenie skargi, podczas gdy wydany w tej sprawie wyrok wprost wskazuje na nieusuwalną wadliwość pierwotnej decyzji organu a organy wcześniejszych instancji nie wykonały wskazań sądu zawartych w wyroku I SA/Go 149/20;

4. art 7, art. 77 § 1 i art. 75 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a więc błędne uznanie za udowodnionego faktów: prowadzenia przez skarżących na terenie nieruchomości w S. działalności gastronomicznej oraz teoretycznego obłożenia nieruchomości skarżących do celów ustalenia pojemności pojemników na odpady na 11-20 osób.

Skarżący kasacyjnie złożyli wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Nadto skarżący wnieśli - na podstawie art 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. - o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. zrzutów ekranu strony internetowej Zajazdu znajdującego się w miejscowości O., na potwierdzenie okoliczności, że działalność Zajazdu w O. jest znacznie odmienna od działalności prowadzonej przez skarżących na terenie nieruchomości w S., w związku z czym nieprawidłowe jest porównywanie obu obiektów celem ustalenia pojemności pojemników.

Do skargi kasacyjnej skarżący dołączyli ww. zrzuty ekranu.

Organ odwoławczy, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł w odpowiedzi na skargę kasacyjną o jej oddalenie w całości oraz

o zasądzenie na organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329); dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw, zarzutów i wniosków skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty i przedstawiono argumentację zmierzające do wykazania, że w sprawie uznano błędnie za udowodnione fakty gastronomicznego charakteru prowadzonej działalności oraz ustalenia pojemności pojemników na odpady w związku z prowadzonym postępowaniem w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, co doprowadziło do naruszenia art. 6o ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r. poz. 888 ze zm.); dalej: "u.c.p.g.", poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

Istota sporu na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dotyczy zatem ustaleń faktycznych, a nie interpretacji prawa, które stały się podstawą do określenia skarżącym wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości mieszanej położonej w miejscowości S. W skardze kasacyjnej skarżący wskazali na szereg naruszeń przepisów postępowania przy gromadzeniu jak i ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący zarzucili zignorowanie przez sąd pierwszej instancji treści oraz wskazań zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Go 149/20. W tym zakresie skarżący zarzucili naruszenie art. 141 § 4, art. 144 i art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 75 k.p.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jako pozbawiony usprawiedliwionych podstaw, należy ocenić zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Przepis ten określa, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, iż w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 2101/11). Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, mamy do czynienia z nową sprawą, do której regulacja art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania (wyrok NSA z dnia 16 maja 2012 r. sygn. akt II GSK 550/11).

Sąd pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na wydany uprzednio w sprawie prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Go 149/20, który uchylił w całości decyzję organu odwoławczego i wskazał na skierowane do organu zalecenia powodujące konieczność wyjaśnienia pojęcia "działalność gastronomiczna" (...) przez pryzmat działalności prowadzonej na nieruchomości oraz oceny czy wykładnia oraz materiał dowodowy pozwalają zakwalifikować nieruchomość w części niezamieszkałej do nieruchomości wskazanych w § 13 i § 11 uchwały rady gminy oraz uzupełnić materiał dowodowy tak, aby prawidłowo ustalić liczbę osób korzystających z pojemnika na odpady w poszczególnych miesiącach, a jeżeli zebranie danych byłoby niemożliwe, to wskazał na zastosowanie w sprawie art. 6o § 1 u.c.p.g.

W uzasadnieniu zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku sąd pierwszej instancji przedstawił szczegółowo podjęte czynności w ponownie rozpoznawanej sprawie i ocenił, że organy nie dopuściły się wskazanych w skardze uchybień w odniesieniu do ustaleń faktycznych. Sąd wskazał, że podstawą ustalenia liczby i pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów, będących jedną ze składowych iloczynu tworzącego kwestionowaną opłatę, były przepisy § 13 ust. 1 i ust. 2 uchwały Rady Miejskiej we Wschowie z dnia 31 stycznia 2013 r. nr XXVIIl/321/13 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy Wschowa (Dz. Urz. Woj. Lubuskiego z dnia 21 lutego 2013 r., poz. 552) oraz § 11 ust. 1 i ust. 2 uchwały Rady Miejskiej we Wschowie z dnia 30 czerwca 2016 r. nr XX/205/16 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy Wschowa (Dz. Urz. Woj. Lubuskiego z dnia 8 lipca 2016 r., poz. 1468) jak też § 11 ust. 1 i ust. 2 uchwały Rady Miejskiej we Wschowie z dnia 29 września 2016 r. nr XXIl/220/16 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy Wschowa (Dz. Urz. Woj. Lubuskiego z dnia 6 października 2016 r., poz. 2005). Sąd ocenił, że zasadnie organy przyjęły, iż mamy w sprawie do czynienia z usługą gastronomiczną, zaakcentował przy tym, że skarżący, oprócz zakwestionowania tych ustaleń, nie przedstawili żadnego dowodu na to, iż stan faktyczny w sprawie w tym zakresie jest odmienny. Sąd pierwszej instancji dostrzegł, że w poprzednio wydanym wyroku sąd zwrócił uwagę, iż w aktach sprawy nie było dowodu na to, że posiłki przygotowywane są na miejscu, ale zaakcentował, że strona będąc wezwana dwukrotnie do wyjaśnienia tej kwestii, nie udzieliła jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy posiłki są serwowane, przygotowywane na miejscu, czy zamawiane od innych podmiotów. Sąd wyjaśnił też, że skarżący, po raz kolejny wytykając błąd w ustaleniach faktycznych, sami w żaden sposób nie przyczynili się do wyjaśnienia spornej kwestii, pomimo że to oni są najbardziej zorientowani jaką działalność na nieruchomości prowadzą oraz podkreślił, że skarżący na żadnym etapie postępowania w składanych wyjaśnieniach nie stwierdzili, że działalność gastronomiczna w obiekcie nie była prowadzona; powoływali się jedynie wymijająco na niezatrudnianie kucharza, czy wyposażenie kuchni w sprzęty do użytku domowego.

Z kolei, odnośnie do drugiej spornej kwestii, sąd pierwszej instancji wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że organ przy określeniu wielkości pojemników do porównania uwzględnił inny podobny tego typu obiekt, tj. Zajazd w miejscowości O, i ocenił, że brak możliwości uzyskania od skarżących odpowiednich danych uprawniał organ do zastosowania metody, o której mowa w art. 6o § 1 u.c.p.g.

W tej sytuacji nie można uznać za uzasadniony zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., gdyż tak organ odwoławczy, jaki sąd pierwszej instancji nie zignorowały treści i wskazań zawartych w ww. prawomocnym wyroku.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia faktyczne organu odwoławczego, zaakceptowane przez sąd pierwszej instancji, a dotyczące prowadzenia przez skarżących działalności gastronomicznej oraz ustalenia liczby osób przebywających w ich obiekcie w przedziale 11-20 osób, zostały prawidłowo poczynione w sprawie. Podkreślenia wymaga okoliczność, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w ww. prawomocnym wyroku stwierdził, iż cyt.: "Organ nie wyjaśnił czyobejmuje serwowanie posiłków przygotowywanych na miejscu jak i zamówionych u innych podmiotów. W ocenie Sądu podawanie posiłków przygotowywanych w innym miejscu, przez inny podmiot nie mieści się w pojęciu "działalności gastronomicznej". Rozróżnienie to ma znaczenie ponieważ, z żadnego ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie wynika, że posiłki podawane gościom pensjonatu skarżących przygotowywane są na miejscu. Dowodem takim nie może być bowiem wydruk ze strony internetowej (k. 141 akt). Po pierwsze nie wskazuje jakiego obiektu dotyczy, a po drugie informacja, że wśród posiłków znajdują się "specjalne potrawy dietetyczne" czy "śniadanie w pokoju" nie oznacza, że są one przygotowywane na miejscu. Za dowód na prowadzenie działalności gastronomicznej rozumianej jako przygotowywanie i serwowanie posiłków na miejscu, nie może być również uznany protokół z oględzin z dnia 23 czerwca 2017 r. (k.186 akt). Wskazano w nim jedynie, że "w budynku znajdują się kuchnia ogólnodostępna oraz jadalnia" nadto, że "wydawane są śniadania, w kuchni ogólnodostępnej". Dowodem na wspomnianą okoliczność, nie jest również notatka z rozmowy telefonicznej z 11 maja 2016 r. (k. 295 akt). Adnotacja o treści rozmowy telefonicznej z osobą, która może mieć informacje istotne do wyjaśnienia sprawy nie może zastąpić dowodu z przesłuchania takiej osoby jako świadka (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z 21 listopada 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 306/99, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przeprowadzenie dowodu z przesłuchanie świadka odbywa się wedle rygorów określonych w przepisach Ordynacji podatkowej. Przepisy te określają kto i kiedy może odmówić zeznań w charakterze świadka (art. 196 O.p.) oraz nakładają na organ administracji publicznej obowiązek uprzedzenia świadka o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania przed odebraniem od niego zeznania. Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, a nadto ma ona prawo udziału w tej czynności procesowej w tym również zadawania pytań świadkom (art. 190 O.p.). Z przesłuchania świadka powinien być sporządzony protokół (art. 172 O.p.). Pominięcie tych rygorów pozbawia wspomniany dokument mocy dowodowej. Brak współpracy skarżących w tym zakresie nie oznacza, że organ może posłużyć się domniemaniami nie mającymi oparcia w materiale dowodowym.".

Zatem, jak wynika z ww. fragmentu wyroku, sąd zalecił, aby w trakcie ponownego rozpoznawania sprawy organ wyjaśnił pojęcia "działalność gastronomiczna" oraz "całodobowe przebywanie mieszkańców" przez pryzmat działalności prowadzonej w nieruchomości skarżących oraz czy dokonana wykładnia oraz zgromadzony, ewentualnie uzupełniony, materiał dowodowy pozwalają na zakwalifikowanie nieruchomości skarżących (w części niezamieszkałej) do nieruchomości wskazanych w § 13 i § 11 uchwały, a nadto, aby organ tak uzupełnił materiał dowodowy, by prawidłowo ustalić liczbę osób korzystających z pojemnika na odpady w poszczególnych miesiącach, zaś w ostateczności, jeżeli zebranie odpowiednich danych nie będzie możliwe, aby zastosował metodę, o której mowa w art. 6o § 1 u.c.p.g.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, istotna w sprawie jest okoliczność, że zebrany materiał dowodowy jest efektem prowadzonego postępowania wyjaśniającego przez organy podatkowe, w zasadzie bez jakiejkolwiek współpracy skarżących, którzy byli wzywani dwukrotnie do przedłożenia wyjaśnień, czy posiłki są serwowane i przygotowywane na miejscu, czy też zamawiane od innych podmiotów. Rola skarżących w postępowaniu sprowadzała się do lakonicznych i nieprecyzyjnych wyjaśnień w tym zakresie.

Powołane w skardze kasacyjnej jako naruszone przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 75 k.p.a. nie znajdowały zastosowania w sprawie, natomiast ich odpowiednie regulacje zamieszczone w O.p. zostały prawidłowo zastosowane w sprawie.

Sąd pierwszej instancji zasadnie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że zasada prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 122 O.p. nie może być wykładana jako obowiązek organu podatkowego poszukiwania za stronę postępowania dowodów, na potwierdzenie stawianych przez nią tez; przepis art. 122 O.p. oznacza obowiązek współdziałania podatnika z organami podatkowymi w gromadzeniu dowodów - nie zwalnia on strony od współudziału w realizacji tego obowiązku. Sam organ nie zawsze będzie bowiem mógł obiektywnie wyjaśnić wszystkie okoliczności. Organy podatkowe nie mogą być też obarczane obowiązkiem poszukiwania dowodów w nieograniczonym zakresie i podważających ich własne ustalenia. Nałożony na organy podatkowe obowiązek zebrania z urzędu wszystkich dowodów i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy - zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej - nie ma więc charakteru absolutnego, a ciężar dowodu spoczywa także na podatniku (wyrok NSA z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt II FSK 2111/19).

Ponadto z art. 180 § 1 i art. 181 O.p. wynika, że przyjęty przez ustawodawcę, obowiązujący w postępowaniu podatkowym system dowodów ma charakter otwarty. Oznacza to, że dowodem może być wszystko co umożliwia potwierdzenie faktów mających znaczenie dla postępowania podatkowego. Informacje pochodzące ze stron internetowych, które nie mogą być modyfikowane przez użytkowników, mogą jednak być dowodem w sprawie podatkowej. W szczególności mogą być dowodem na to, że właściciel strony internetowej zamieścił na niej określone informacje. Mogą być także dowodem na to, że określone fakty miały miejsce (wyrok Sądu UE z dnia 20 października 2021 r. T-823/19, pkt 49 i pkt 71; publ.: http://eur-lex.europa.eu; wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt II FSK 215/22; wyrok NSA z dnia 8 września 2021 r. sygn. akt II GSK 1375/21). Wydruki pochodzące z takich stron internetowych mogą być dowodem w sprawie podatkowej. Na problem związany z przeprowadzeniem dowodu ze strony internetowej, zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1298/20, w którym stwierdzono, że dowód może zostać przeprowadzony wyłącznie z dokumentu. Strona internetowa, jako nośnik informacji podlegający zmianom w czasie, nie spełnia przesłanek umożliwiających uznanie jej za dokument. Dowód taki byłby dopuszczalny, gdyby treść strony internetowej na określoną datę została ustalona w sposób wiarygodny, np. przez wydrukowanie treści strony internetowej (jej zrzutu ekranowego).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana przez sąd pierwszej instancji ocena obejmowała całokształt okoliczności sprawy, z których wyciągnięto prawidłowe wnioski. Prawidłowo sąd pierwszej instancji uznał za udowodnioną okoliczność prowadzenia przez skarżących działalności gastronomicznej, w szczególności w oparciu o oświadczenie strony z dnia 23 czerwca 2017 r., że w kuchni ogólnodostępnej serwowane są śniadania.

Prawidłowo również sąd pierwszej instancji zaaprobował zastosowanie w sprawie przepisu art. 6o u.p.c.g. i dokonanie, przy braku możliwości uzyskania od skarżących odpowiednich danych, oszacowania pojemności pojemników na odpady z uwzględnieniem uzasadnionego szacunku na podstawie posiadanych w tym zakresie danych odnośnie do nieruchomości - Zajazdu w miejscowości O.

Zgodnie bowiem z ww. przepisem, w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że już w wyroku o sygn. akt I SA/Go 149/20 sąd potwierdził, iż organy prawidłowo ustaliły liczbę łózek posługując się w tym zakresie pismem z Urzędu Miasta i Gminy W. z dnia 7 maja 2019 r., z którego wynika, że skarżący są wpisani do ewidencji obiektów świadczących usługi hotelarskie; nieruchomość zobowiązanych jest obiektem, który nie jest obiektem hotelarskim; została zgłoszona pod nr [...] od dnia 5 marca 2013 r.; zgłoszono 8 pokoi i 22 miejsca noclegowe. Sąd zarzucił jednak organom w wyroku o sygn. akt I SA/Go 149/20, że nie wyjaśniono rzeczywistego wykorzystania pokoi, wiążąc w sposób nieuprawniony ilość łóżek z liczbą osób przebywających w nieruchomości. Mając na uwadze ww. wskazania, organ odwoławczy wezwał skarżących pismem z dnia 23 listopada 2020 r. do nadesłania kopii ewidencji gości za każdy miesiąc od stycznia 2015 r. do lipca 2017 r. Skarżący podali w odpowiedzi na ww. wezwanie, że nie prowadzą ewidencji gości hotelowych ze względu na kameralny charakter obiektu. W związku z tym, prawidłowo organ przyjął przedział 11-20 osób, jako obłożenie obiektu, w oparciu o dane wynikające z wypisu z ewidencji obiektów świadczących usługi hotelarskie. Przy określeniu wielkości pojemników do porównania prawidłowo także wzięto pod uwagę inny podobny tego typu obiekt, tj. Zajazd w miejscowości O.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wybór metody szacowania determinowany jest materiałem faktycznym, jakim dysponuje organ oraz charakterem działalności wykonywanej przez stronę postępowania. Zauważyć należy, że skarżący nie współpracowali z organami, a jedynie kwestionowali dokonane ustalenia, choć to oni posiadali wiedzę co do ilości i zakresu udostępnianych miejsc noclegowych w ramach prowadzonej działalności hotelarskiej. Kwestionowanie dokonanego szacunku w tym zakresie było nieuprawnione i nie mogło zostać uwzględnione. Podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego przy określeniu wysokości opłaty uznać należy za nieuzasadniony. Prawidłowo bowiem uznano w sprawie, że wybrana przez organ nieruchomość jest nieruchomością o podobnym charakterze, jako że "H." w miejscowości O. oferuje bazę noclegową na 26 osób, salę restauracyjną oraz bankietową i wyśmienite menu (wydruki ze stron internetowych). Zatem, argumentacja przedstawiona w skardze kasacyjnej, wskazująca na konieczność dokonania porównania nieruchomości skarżących, stanowiącej "P." w której skarżący zgłosili świadczenie usług hotelarskich (zaświadczenie Starostwa Powiatowego we W. w aktach sprawy) z inną jeszcze nieruchomością, która oferuje pokoje gościnne na terenach wiejskich, z tzw. nieruchomością agroturystyczną, nie znajduje uzasadnienia, przy uwzględnieniu ich biernej postawy w toku całego postępowania administracyjnego i sądowego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, prawidłowo sąd pierwszej instancji ocenił zastosowanie w sprawie ww. przepisu jako celowe i usprawiedliwione oraz zgodne z wytycznymi zawartymi w wyroku o sygn. akt I SA/Go 149/20. W konsekwencji, trafnie zakwalifikowano nieruchomość skarżących (w części niezamieszkałej) do nieruchomości o której mowa w § 11 ust. 1 pkt 3 uchwały Rady Miejskiej we Wschowie z dnia 29 września 2016 r. nr XXII/22/16 sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy Wschowa.

Oceniając zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazać należy, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, przez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., II OSK 1485/11). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r., II OSK 1751/11). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku sąd pierwszej instancji realizuje powyższe wymagania.

Przechodząc z kolei do zarzutu naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 144 p.p.s.a., który stanowi o związaniu sądu wydanym wyrokiem od chwili jego ogłoszenia, a jeżeli wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym - od podpisania jego sentencji; wskazać należy, że chwila ogłoszenia wyroku ma decydujące znaczenie dla jego istnienia i uzyskania mocy wiążącej. Od tego bowiem momentu sąd jest związany wydanym wyrokiem i wyrok nie może być zmieniony ani uchylony przez sąd, który go wydał (w tym samym lub w innym składzie) oraz przez sąd wyższej instancji inaczej, jak tylko w wyniku wniesienia środka odwoławczego lub na zasadach określonych w ustawie (np. w drodze instytucji przewidzianej w art. 156). W odniesieniu do wyroków wydawanych na posiedzeniu niejawnym (w trybie uproszczonym; art. 120 p.p.s.a.) sąd jest związany wydanym wyrokiem od chwili podpisania sentencji. Mając zaś na względzie treść tego zarzutu należy domniemywać, iż autor skargi kasacyjnej miał na uwadze przepis art. 170 p.p.s.a., który to przepis stanowi o tym, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Stwierdzić zatem należało, wobec przywołanych wyżej uwag, że zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329); dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 200 w zw. z art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. Zasądzony zwrot kosztów postępowania na rzecz organu obejmuje koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego w postępowaniu kasacyjnym w kwocie 360 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

/-/ A. Polańska /-/ W. Stachurski /-/ D. Gajewski