Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3733/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 1697/15 w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie) z dnia [...]stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 8 marca 2016 r. (sygn. akt V SA/Wa 1697/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA), działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: ppsa), oddalił skargę P. B. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie (dalej: Dyrektor IC) z [...] stycznia 2015 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] maja 2012 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę przestrzegania przepisów ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej: ugh) w lokalu Bar Gastronomiczny w [...], w którym działalność gospodarczą prowadzili D. i K. W. Podczas kontroli stwierdzono, że we wspomnianym lokalu znajdują się dwa urządzenia o nazwie [...], będące w dyspozycji skarżącego i wstawione do skontrolowanego lokalu na podstawie umowy dzierżawy powierzchni z 2 maja 2012 r., zawartej przez skarżącego z osobami władającymi lokalem. Na podstawie wyników eksperymentu procesowego przeprowadzonego przez kontrolujących oraz sporządzonej później opinii biegłego sądowego ustalono, że automaty umożliwiają rozgrywanie gier zawierających elementy losowości, realizowanych elektronicznie (komputerowo), o charakterze komercyjnym.

Decyzją z [...] października 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Ciechanowie, działając na podstawie art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm; dalej: Op) oraz art. 2 ust. 3 i ust. 4, art. 3, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 90 ust. 1 i art. 91 ugh, wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 24 000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

Skarżący złożył odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego.

Decyzją z [...] stycznia 2014 r. Dyrektor IC utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Uznał w szczególności, że gry na spornych automatach miały charakter losowy, a same urządzenia były urządzeniami elektronicznymi (komputerowymi). Działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry, której skarżący nie posiadał, ani nie prowadził działalności na podstawie ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.). Wobec tego Dyrektor IC uznał, że skarżący podlegał karze pieniężnej, o której stanowi art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh, w wysokości określonej w art. 89 ust. 2 pkt 2 ugh. Dyrektor IC nie uwzględnił zarzutu wskazującego na brak notyfikacji Komisji Europejskiej przepisów ugh, przyjmując że skoro art. 89 ugh nie został prawomocnie uchylony przez późniejszy akt prawny, jak również Trybunał Konstytucyjny (dalej: TK) nie orzekł o niekonstytucyjności kwestionowanego przepisu, to przepis ten miał zastosowanie w sprawie.

Skarżący złożył do WSA skargę na decyzję Dyrektora IC.

WSA oddalił skargę.

Zdaniem WSA, w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym organy administracji zasadnie przyjęły, że skarżący urządzał gry na automatach w rozumieniu ugh w skontrolowanej lokalizacji (niebędacej kasynem gry). W takim stanie faktycznym organy były uprawnione do zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 2 pkt 2 ugh.

WSA wskazał przy tym, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh statuuje tylko jedną, obiektywną przesłankę wymierzenia kary pieniężnej, to jest urządzanie gry na automatach poza kasynem gry. Zdaniem WSA, na tej podstawie kara pieniężna może być wymierzona również osobie fizycznej będącej podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry, mimo że nie jest to podmiot wymieniony w art. 6 ust. 4 ugh (spółka akcyjna, spółka z o.o.), który może uzyskać koncesję na prowadzenie kasyna gry.

Odnosząc się do kwestii relacji prawnej art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ugh oraz wpływu tej relacji na techniczny charakter art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ugh w rozumieniu przepisów dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L 204 z 21 lipca 1998 r., s. 37 ze zm.; dalej: dyrektywa 98/34/WE), WSA powołał się m.in. na stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 25 listopada 2015 r. o sygn. akt II GSK 183/14. Uznał, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ugh w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) oraz postanowień dyrektywy 98/34/WE są "przepisami technicznymi". Przepisy te same w sobie nie kwalifikują się bowiem do żadnej z grup przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Ponadto związek tych przepisów z art. 14 ust. 1 ugh nie ma charakteru, który zawsze i bezwarunkowo uzasadnia odmowę jego zastosowania jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry. Ocena charakteru wskazanego związku nie może bowiem nie uwzględniać treści regulacji ustanowionej na gruncie art. 89 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 90 ust. 1 i ust. 2 ugh, a przez to również funkcji wymienionych przepisów, które należałoby ocenić jako samoistne.

WSA nie uwzględnił też zarzutu naruszenia art. 2 w związku z art. 1 Konstytucji RP, mającego polegać na przełamaniu zakazu wielokrotnego karania za popełnienie tego samego czynu zabronionego, co miało mieć związek z toczącym się wobec skarżącego postępowaniem karnym skarbowym w sprawie czynu zabronionego określonego w art. 107 § 1 ustawy z 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz. U. z 207 r. Nr 111, poz. 765 ze zm.; dalej: kks). WSA wskazał, że TK w wyroku z 21 października 2015 r. (sygn. akt P 32/12) orzekł, iż art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ugh w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 kks, są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Zdaniem WSA, stanowisko TK jest w pełni adekwatne do ponoszenia przez ten sam podmiot za ten sam czyn kary pieniężnej i odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 kks.

Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:

I. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie:

1) art. 89 ust. 2 pkt 2 ugh przez przyjęcie, że może on być podstawą do nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą jako osoba fizyczna nie może ponosić sankcji administracyjnej za delikt określony w w/w przepisie w sytuacji, gdy ustawa określająca warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier hazardowych, w treści art. 6 ust. 4 ugh, nie wskazuje go jako podmiotu uprawnionego do uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry;

2) art. 89 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 14 ugh przez przyjęcie, że przepisy te obowiązują i mogą być stosowane, podczas gdy są one przepisami technicznymi, nienotyfikowanymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, wobec czego nie mogą być stosowane;

II. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie:

a) art. 267 w związku z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, polegającą na nieodniesieniu się przez WSA do orzeczenia interpretacyjnego TSUE z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 jako części wspólnotowego porządku prawnego - acquis communautaire - obejmującego wykładnię prawa unijnego o charakterze powszechnie obowiązującym, wiążącą wszystkie organy krajowe z klarownym odniesieniem się w wyroku TSUE, że przepisy ugh o charakterze technicznym, bezwzględnie podlegały obowiązkowi notyfikacji, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, że brak notyfikacji przepisów art. 14 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ugh pozostaje bez wpływu na możliwość stosowania sankcji administracyjnej za działania jednostek sprzeczne z tymi przepisami;

b) art. 4 ustawy z 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1201; dalej: ustawa zmieniająca), polegający na nieodniesieniu się do przedmiotowego przepisu przewidującego obowiązek dostosowania się do wprowadzonych wymogów do 1 lipca 2016 r. dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą mają, co w konsekwencji powoduje, niemożność zastosowania art. 14 ugh przed wskazanym okresem, względem skarżącego;

c) art. 2 w związku z art. 1 Konstytucji RP, polegający na przełamaniu zakazu wielokrotnego karania za popełnienie tego samego czynu zabronionego bez względu na lokalizację przepisu stanowiącego podstawę tej odpowiedzialności oraz tryb postępowania, co w konsekwencji skutkowało wszczęciem niniejszego postępowania mimo toczącej się jeszcze i niezakończonej sprawy karnej skarbowej;

III. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 141 § 4 ppsa przez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przejawiający się w braku wyczerpującego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu techniczności przepisów ugh wraz z obszerną argumentacją skarżącego wskazującą na ten fakt, w kontekście uznania, że nie powinny być w związku z tym stosowane, co doprowadziło do wadliwego ustalenia podstawy rozstrzygnięcia, a w konsekwencji błędnego uznania, iż art. 14 i art. 89 ust. 1 i 2 ugh mogą być stosowane, mimo ich charakteru.

W uzasadnieniu wskazano argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej.

W piśmie procesowym z 30 grudnia 2016 r. Dyrektor IC (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Poparł argumentację zawartą w piśmie procesowym z 2016 r. i powołał się na uchwałę NSA o sygn. akt II GPS 1/16.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarga kasacyjna złożona w tej sprawie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Z przepisu tego wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględniania skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, bądź czyni ją wyłącznie iluzoryczną (por. wyroki NSA: z 12 października 2010 r., sygn. II OSK 1620/10; z 15 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 4005/16 - treść tych, jak i dalej powoływanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie podstawowe elementy wymienione w art. 141 § 4 ppsa: przedstawia stan sprawy przyjęty za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, prezentuje zarzuty skargi, wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem, zawiera odniesienie do zarzutów skargi. W szczególności WSA odniósł się - i to w sposób obszerny (vide s. 14 - 20 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) - do zarzutu "techniczności" przepisów ugh i do kwestii możliwości zastosowania w sprawie art. 14 i art. 89 ust. 1 i 2 ugh. Stanowisko WSA w tym zakresie poddaje się kontroli instancyjnej.

Nie jest zasadny zarzut niewłaściwego zastosowania art. 89 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 14 ugh. Skarżący uważa te przepisy za przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, które - z uwagi na brak ich notyfikacji Komisji Europejskiej na etapie projektowania - nie mogły być stosowane w tej sprawie. Kwestii tej dotyczy również zarzut naruszenia art. 267 TfUE w zw. z art. 4 ust. 3 TUE przez nieuwzględnienie przez WSA wyroku TSUE z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh i ust. 2 pkt 2 ugh oceniany w świetle wyroku TSUE z 19 lipca 2012 r. oraz przepisów dyrektywy 98/34/WE, nie uzasadnia poglądu, że wskazana norma jest "przepisem technicznym" (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 183/14; z 1 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1601/15; z 18 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1715/15). Zgodzić należy się jedynie ze skarżącym w tym, że TSUE w powołanym wyroku z 19 lipca 2012 r. dokonał oceny przepisu art. 14 ugh, jako przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE (por. pkt 24 i pkt 25 ww. wyroku). TSUE nie wypowiedział się natomiast w kwestii technicznego charakteru art. 89 ugh.

Podkreślenia wymaga, że kwestia technicznego charakteru art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh, jak i zależności, jaka - w ocenie skarżącego - zachodzi pomiędzy tym przepisem a nakazem określonym w art. 14 ust. 1 ugh, były przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016 r. o sygn. akt II GPS 1/16 (publ. ONSAiWSA z 2016 r. Nr 5, poz. 73). Zgodnie z punktem 1 sentencji ww. uchwały art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ugh, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie, oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy.

W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh nie można kwalifikować do kategorii przepisów technicznych wymienionej w art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE. Nie ustanawia on bowiem żadnego rodzaju zakazu produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazu świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług, a ustanowionej w nim sankcji wiążącej się z działaniem polegającym na urządzaniu gier niezgodnie z przyjętymi w tym zakresie zasadami i bezpośrednio ukierunkowanej na zapewnienie respektowania tych zasad nie sposób byłoby łączyć z "zakazem użytkowania". Przepis ten, gdy chodzi o ustanowione w nim przesłanki nałożenia kary pieniężnej, nie skutkuje również tym, aby konsekwencje nałożenia kary wyrażały się w ingerowaniu – i to w sposób oczywisty – w same możliwości dopuszczalnego przeznaczenia produktu, pozostawiając miejsce jedynie na jego marginalne zastosowanie w stosunku do tego, którego można byłoby rozsądnie oczekiwać. W uzasadnieniu uchwały podkreślono ponadto, że skoro w art. 1 pkt 3 dyrektywy 98/34/WE mowa jest o specyfikacji zawartej w dokumencie, który opisuje wymagane cechy produktu, takie jak: poziom jakości, wydajności, bezpieczeństwa lub wymiary, włącznie z wymaganiami mającymi zastosowanie do produktu w zakresie nazwy, pod jaką jest sprzedawany, terminologii, symboli, badań i metod badania, opakowania, oznakowania i etykietowania oraz procedur oceny zgodności, to za oczywiste uznać należy, że tak opisany warunek uznania danego przepisu krajowego za "specyfikację techniczną", nie jest spełniony w odniesieniu do art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh. Przyjęto także, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh nie stanowi "innych wymagań", o których mowa w art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE, gdyż odnosi się do określonego sposobu prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry, a nie do produktów. Nie określa również warunków determinujących w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu.

W konsekwencji przyjąć należy, że art. 89 ust. 1 i ust. 2 ugh mogły zostać w niniejszej sprawie zastosowane, skoro nie są to nienotyfikowane przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, a ustalony przez organy administracji i zaakceptowany przez WSA stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ugh.

Niezasadny jest pogląd skarżącego, że nie mógł on być adresatem decyzji wydanej na podstawie powyższych przepisów, skoro w świetle art. 6 ust. 4 ugh nie jest podmiotem, który byłby uprawniony do ubiegania się o uzyskanie koncesji na prowadzenie kasyna gry. Również tę kwestę rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 16 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 1/16). W jej punkcie 2 NSA stwierdził, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh. Przepis ten – jak podkreślono w przywołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego – jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany urządza gry na automatach. Podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież - jak to wynika z art. 6 ust. 4 ugh – nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh penalizowane jest bowiem zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach.

Uchwałą tą skład orzekający jest związany mocą art. 269 § 1 ppsa. Powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 8 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1518/14).

Skutku oczekiwanego przez skarżącego nie może odnieść również zarzut naruszenia art. 4 ustawy zmieniającej. Przepis ten stanowi, że podmioty prowadzące działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2, w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy mają obowiązek dostosowania się do wymogów określonych w ustawie zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, do dnia 1 lipca 2016 r.

Podkreślenia wymaga, że przepisy przejściowe ustawy zmieniającej dotyczą jedynie podmiotów, które w dniu wejścia w życie wyżej tej ustawy, tj. 3 września 2015 r., prowadziły legalnie działalność z zakresu gier hazardowych na podstawie uzyskanej koncesji lub zezwolenia. Wynika to wprost z brzmienia wskazanego wyżej art. 4 ustawy zmieniającej. Z podstawowych zasad techniki legislacyjnej wynika, że przepisy przejściowe zawarte w danej ustawie odnoszą się z natury rzeczy tylko do przepisów zawartych w tejże konkretnej ustawie. W konsekwencji powyższego, przepis przejściowy zawarty w art. 4 ustawy zmieniającej odnosi się tylko i wyłącznie do przepisów zawartych w art. 1 tej ustawy. Zatem okres przejściowy wprowadzany w ww. przepisie ustawy zmieniającej nie odnosi się do wszystkich przepisów zawartych w ustawie o grach hazardowych w jej obecnym brzmieniu, lecz odnosi się jedynie do niektórych przepisów zmienianych lub wprowadzanych ustawą zmieniającą.

Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 3 ugh urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach dozwolone jest wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Ustawa ta w art. 6 ust. 1-3 określa, że działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Przepisy te nie były przedmiotem nowelizacji i nie można do nich stosować regulacji art. 4 ustawy zmieniającej. Oznacza to, że działalność osób i podmiotów nieposiadających koncesji lub zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier hazardowych, prowadzonej przed 3 września 2015 r. jest działalnością nielegalną w takim samym stopniu w jakim jest ona taką działalnością po 3 września 2015 r. (por. wyrok NSA z 15 marca 2018 r. o sygn. akt II GSK 4005/16).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 2 w zw. z art. 1 Konstytucji RP przez przełamanie zakazu wielokrotnego karania za popełnienie tego samego czynu zabronionego. W tym zakresie należy podzielić stanowisko WSA zaprezentowane w zaskarżonym wyroku, odwołujące się do wyroku TK z 21 października 2015 r. (sygn. akt P 32/12). TK orzekł, że art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ugh w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 kks, są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. TK podkreślił, że ochrona interesu publicznego wymaga wprowadzenia do systemu prawnego skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji prawnych za naruszenie realizujących interes publiczny obowiązków prawnych takich jak obowiązek urządzania gier na automatach wyłącznie w kasynach gry. Dopuszczalny jest zatem zbieg odpowiedzialności administracyjnej i odpowiedzialności karnej. Ponadto należy podzielić pogląd zawarty w przytoczonym wyroku TK, że wyeliminowanie możliwości pociągnięcia osoby urządzającej gry na automatach poza kasynem do odpowiedzialności administracyjnej, po uprzednim skazaniu za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe za takie urządzanie gier, osłabiałoby prewencyjną funkcję regulacji zawartej w art. 89 ugh.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa i art. 205 § 2 ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), zasądzając od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Adminsitracji Skarbowej w Warszawie 3600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, który wziął udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Admisnitracyjnym i nie prowadził sprawy w postępowaniu przed WSA.