Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1216/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 1 § 1, art. 141 § 4, art. 153, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 9 listopada 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Mariola Kowalska /spr./ Protokolant Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. i S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1665/10 w sprawie ze skargi M. S. i S. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Siedlcach z dnia [..] czerwca 2010 r., znak [..] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Siedlcach na rzecz M. S. i S. S. solidarnie kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1665/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.S. i S.S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Siedlcach z dnia [..] czerwca 2010 r., znak: [..], w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

W związku z dodatnim wynikiem badania laboratoryjnego (nr zlecenia [..]), wykonanego przez Zakład Higieny Weterynaryjnej w Warszawie - Pracownia Terenowa w Siedlcach, przy zastosowaniu metody ELISA, w kierunku enzootycznej białaczki bydła u 25 sztuk bydła o numerach kolczyków:

[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..], należących do S.S., Powiatowy Lekarz Weterynarii w Płocku, po otrzymaniu wyników tego badania, wszczął z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie. W dniu [..] czerwca 2008 r. organ ten przeprowadził dochodzenie epizootyczne w gospodarstwie stron, wyznaczonym wcześniej ostateczną decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku z dnia [..] sierpnia 2007 r., znak: [..], jako ognisko choroby zakaźnej zwierząt enzootycznej białaczki bydła, udokumentowane odpowiednio protokołem z dochodzenia epizootycznego i badania zwierząt oraz sporządził wykaz zwierząt wrażliwych w stadzie.

Decyzją z dnia [..] czerwca 2008 r., znak: [..], Powiatowy Lekarz Weterynarii, w pkt. I. stwierdził wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt - enzootycznej białaczki bydła w stadzie bydła Nr [..], należącym do S.S., u 25 sztuk bydła o ww. numerach kolczyków; w pkt. II. zakazał: 1) karmienia mlekiem pochodzącym od ww. krów, u których stwierdzono chorobę, chyba że zostanie ono poddane obróbce cieplnej lub będą nim karmione wyłącznie zwierzęta z tego samego gospodarstwa, oraz 2) dostarczania mleka pochodzącego od krów, u których stwierdzono chorobę, do zakładu przetwórczego w celu przetworzenia, chyba że zostanie ono poddane obróbce cieplnej odbywającej się pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii; w pkt. III. nakazał: 1) odosobnienie w stadzie sztuk zwierząt, u których stwierdzono enzootyczną białaczkę bydła; 2) poddanie ubojowi, pod nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku, 24 sztuk bydła, u których stwierdzono enzootyczną białaczkę bydła, przy czym ubój tych zwierząt będzie odbywał się we wskazanej Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii w Płocku przez ww. posiadacza tych zwierząt, uprawnionej do tego ubojni, oraz na podstawie wydanego przez tego lekarza skierowania do dokonania w niej uboju zwierząt, objętych nakazem uboju, o następujących numerach kolczyków: [..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..], 3) przeprowadzenie oczyszczania i odkażania: a) miejsc gdzie były utrzymywane zwierzęta poddane ubojowi, b) sprzętu i narzędzi używanych do pozyskiwania i przechowywania mleka od tych zwierząt, c) sprzętu i narzędzi używanych przy utrzymywaniu tych zwierząt; 4) przeprowadzenie odkażania nawozu naturalnego; 5) wykonanie testów serologicznych w kierunku enzootycznej białaczki bydła u pozostałych zwierząt powyżej 12 miesięcy życia w tym stadzie; 6) po poddaniu ubojowi, wymienionych w pkt 2, 24 sztuk bydła, u których stwierdzono enzootyczną białaczkę bydła, przeprowadzenie oczyszczania i odkażania: a) miejsc, w których zwierzęta te zostały poddane ubojowi, b) pomieszczeń i miejsc, w których utrzymywano te zwierzęta, c) miejsc załadunku tych zwierząt oraz produktów pochodzących z tych lub od tych zwierząt, d) środków transportu i przedmiotów, które miały kontakt z tymi zwierzętami lub produktami pochodzącymi z tych lub od tych zwierząt; w pkt. IV. odstąpił od nakazu poddania ubojowi cieląt pochodzących od krów, u których stwierdzono chorobę, o numerach kolczyków: [..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..];

w pkt. V. nakazał przeprowadzenie oczyszczania i odkażania pod nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku, w sposób określony w załączniku Nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 marca 2008 r. w sprawie zwalczania enzootycznej białaczki bydła (Dz.U. Nr 47, poz. 278); w pkt. VI. niniejszej decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Odwołanie od ww. decyzji złożyli M. i S.S., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.

Decyzją z dnia [..] sierpnia 2008 r. znak: [..], Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii, uchylił w całości zaskarżoną decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku z dnia [..] czerwca 2008 r., znak: [..] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Pomimo wniesienia odwołania strony nie złożyły zgodnie z art. 135 K.p.a. wniosku o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności tej decyzji.

W dniu [..] sierpnia 2008 r. organ I instancji przeprowadził dochodzenie epizootyczne w gospodarstwie stron, udokumentowane załącznikiem do protokołu dochodzenia epizootycznego, które wykazało, że w chwili kontroli w gospodarstwie nie stwierdzono obecności zwierząt z gatunku bydło. Bydło to został skierowane do uboju przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku po uprzednich wnioskach S.S.. Ponadto w dniu [..] i [..] sierpnia 2008 r. w gospodarstwie M.S. i S.S. przeprowadzono pod nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku dezynfekcję budynków, placu i sprzętu. Dodatkowo strony pismem z dnia [..] sierpnia 2008 r. wniosły do organu pierwszej instancji o niezwłoczne uznanie ogniska choroby enzootycznej białaczki bydła za wygasłe, co też stwierdził organ I instancji w decyzji z dnia [..] sierpnia 2008 r., znak: [..].

Powiatowy Lekarz Weterynarii w Płocku decyzją z dnia [..] września 2008 r., znak: [..], umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt enzootycznej białaczki bydła w wyznaczonym ostateczną decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku z dnia [..] sierpnia 2007 r., znak: [..], ognisku choroby zakaźnej u 25 sztuk bydła oraz wydania nakazów i zakazów. W związku z ww. okolicznościami, organ I instancji uznał, że zasadniczo zmienił się stan faktyczny przedmiotowej sprawy. Dokonano bowiem uboju wszystkich sztuk bydła zakażonych enzootyczna białaczką bydła oraz pozostałych sztuk bydła.

Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [..] grudnia 2008 r., znak: [..] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [..] września 2008 r. o umorzeniu postępowania w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 364/09, uchylił zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [..] grudnia 2008 r., jak i utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku z dnia [..] września 2008 r. Sąd wskazał, że co prawda zasadnie przyjęto, że nie ma już przedmiotu postępowania, czyli zwierząt dotkniętych chorobą, tym niemniej w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy winna zostać zbadana prawidłowość postępowania zakończonego decyzją z dnia [..] czerwca 2008 r., w tym zarzuty skarżących, niezależnie od zajścia późniejszych okoliczności upoważniających organ do umorzenia postępowania. Stwierdzenie bowiem w uzasadnieniu decyzji wydanej w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy, że przy wydaniu decyzji z dnia [..] czerwca 2008 r. doszło do uchybienia przepisom prawa (czego Sąd w niniejszym postępowaniu nie przesądził) mogłyby mieć dla skarżących znaczenie w szczególności w kontekście ewentualnych roszczeń odszkodowawczych przeciwko Skarbowi Państwa.

Powiatowy Lekarz Weterynarii w Płocku rozpoznając ponownie sprawę, decyzją z dnia [..] marca 2010 r., znak: [..], umorzył postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.

Strony pismem z dnia [..] kwietnia 2010 r. złożyły odwołanie od wskazanej powyżej decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżoną decyzją z dnia [..] czerwca 2010 r., znak: [..], Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku z dnia [..] marca 2010 r., znak: [..], o umorzeniu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 364/09, przeprowadził postępowanie administracyjne. Wskazał na charakterystykę enzootycznej białaczki bydła, która w związku z zakażeniem latentnym i okresowym zanikaniem przeciwciał, może powodować, że testy serologiczne mogą dawać fałszywe ujemne wyniki. Powołując się na art. 41 ust. 1 w związku z poz. 20 załącznika nr 2, art. 42 ust. 10, art. 42 ust. 7 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 marca 2008 r. w sprawie zwalczania enzootycznej białaczki bydła, wskazał jakie czynności należy podjąć celem wykrycia i wykluczenia choroby. W ocenie organu odwoławczego dodatni wynik w kierunku enzootycznej białaczki bydła (sprawozdanie z badania serologicznego z dnia [..] maja 2008 r. numer zlecenia [..]) uzyskany w badaniu próbek krwi pobranych od 25 sztuk bydła należących do stron, przy zastosowaniu metody ELISA, jest jednoznaczny, niepodważalny i wyraźnie świadczy o zakażeniu przedmiotowych zwierząt wirusem enzootycznej białaczki bydła. Dlatego też organ I instancji podjął stosowne czynności, wyznaczając ognisko choroby, ustalając, że źródłem zakażenia są 4 sztuki o nr kolczyków: [..], [..], [..],[..] pochodzące z PPRH R.S. , S., (..-...) D., powiat Stargard Szczeciński, oraz buhaj o numerze kolczyka [..] reagujący dodatnio w kierunku EBB, którego matką była krowa o nr kolczyka [..] oraz ustalając, że od dnia 30 października 2006 r. do stada nie wprowadzono do gospodarstwa żadnego bydła, a likwidacja sztuk reagujących oraz poddawanie ich ubojowi (wyprowadzanie ze stada w tym celu) odbywa się pod nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku. Ponadto Powiatowy Lekarz Weterynarii w Płocku podjął współpracę z: Biurem Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gostyninie w celu pilnego ustalenia historii przemieszczeń 4 sztuk bydła (pismo z dnia [..] listopada 2006 r. znak: [..]); Powiatowym Lekarzem Weterynarii w Kole celem ustalenia statusu epizootycznego w zakresie enzootycznej białaczki bydła stada będącego własnością G. B., zam. [..], [..-...] K. [..] (pismo z dnia [..] listopada 2006 r., znak: [..]); Powiatowym Lekarzem Weterynarii w Stargardzie Szczecińskim celem ustalenia statusu epizootycznego stada należącego do M. D., zam. [..] , [..-...] D. (pismo z dnia [..] listopada 2006 r., znak: [..]); Biurem Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kutnie celem pilnego ustalenia historii przemieszczeń 4 sztuk bydła pochodzących m.in. z PPRH R. S. - powiat Stargard Szczeciński (pismo z dnia [..] listopada 2006 r.); Biurem Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łobzie, Słupsku i Stargardzie Szczecińskim celem ustalenia historii przemieszczeń 4 sztuk bydła (pismo z dnia [..] listopada 2006 r.).

Tym samym organ odwoławczy uznał, że organ I instancji podjął wszelkie działania mające na celu ustalenie źródła choroby zakaźnej oraz wektorów przemieszczania się zwierząt z gospodarstwa i do gospodarstwa.

W ocenie organu odwoławczego, dodatnie wyniki badań w kierunku enzootycznej białaczki bydła u następnych 25 sztuk bydła oraz ustalenia z dochodzenia epizootycznego z dnia [..] czerwca 2008 r., odwołujące się do ustaleń z dochodzenia epizootycznego z dnia [..] października 2006 r., wyraźnie świadczą o dalszym rozwoju przedmiotowej choroby gospodarstwie stron, wyznaczonym ostateczną decyzją organu pierwszej instancji z dnia [..] sierpnia 2007 r., znak [..]. Powołując się na treść § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 marca 2008 r. w sprawie zwalczania enzootycznej białaczki bydła, Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, stwierdził, że organ I instancji słusznie w drodze decyzji administracyjnej z dnia [..] czerwca 2008 r., znak: [..], stwierdził wystąpienie tej choroby zakaźnej u przedmiotowych zwierząt. Ponadto, powołując się na treść § 4 ust. 2, 3 i 4 ww. rozporządzenia, wskazał, że celowe było zawarcie w decyzji z dnia [..] czerwca 2008 r. stosownych nakazów i zakazów. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia [..] czerwca 2008 r. - nakazującej w szczególności odosobnienie w stadzie zwierząt, u których stwierdzono chorobę a następnie ich ubój pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii, jak także przeprowadzenie w gospodarstwie odkażania i oczyszczania - przyczyniło się do całkowitego wyeliminowania choroby w stadzie, choroby której nosicielem wirusa jest zwierzę na całe życie.

Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 44 ust. 1 pkt 1, 2, 4, 5, 9 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, przewiduje dla stosowania środków przewidzianych w rozporządzeniu w sprawie zwalczania enzootycznej białaczki bydła formę decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 44 ww. ustawy, decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności i wniesienie od niej odwołania nie wstrzymuje jej wykonania. Strony w odwołaniu z dnia [..] czerwca 2008 r. od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku z dnia [..] czerwca 2008 r., znak: [..], nie złożyły na podstawie 135 K.p.a. wniosku o wstrzymanie jej natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta została uchylona w całości przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii decyzją z dnia [..] sierpnia 2008 r., znak: [..], i przekazana do ponownego rozpatrzenia tylko z powodów formalnych, czyli nie zapewnienia stronom czynnego udziału w całym postępowaniu. Względy formalne nie mają jakiegokolwiek wpływu na samą zasadność wydania przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku decyzji z dnia [..] czerwca 2008 r., znak [..], nie podważają, bowiem jej rozstrzygnięcia. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, materiał dowodowy, który legł u podstaw wydania przedmiotowej decyzji został wszechstronnie zebrany i rozpatrzony przez organ pierwszej instancji. Tym samym organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowa decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku jest poprawna pod względem materialno-prawnym.

Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii wskazał, że wyrokiem Sądu z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 364/09, zobligowany został również do ustosunkowania się do zarzutów podnoszonych przez strony przed wydaniem przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku decyzji z dnia [..] czerwca 2008 r., znak [..]. Odnosząc się do tych zarzutów, stwierdził, że nie mogą zasługiwać na uwzględnienie, ponieważ ustalenia organu i wyniki badań były wystarczające do wydania decyzji z dnia [..] czerwca 2008 r. Ponadto w obrocie prawnym funkcjonuje prawidłowa decyzja z dnia [..] sierpnia 2007 r. o ustaleniu ogniska choroby, która tylko w części dotyczącej sztuki bydła o nr kolczyka [..] została stwierdzona jej nieważność, a ponadto pozostałe zarzuty zostały rozpatrzone przez organ w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [..] stycznia 2009 r., znak [..], utrzymaną w znacznej części decyzją Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [..] kwietnia 2009 r., znak: [..] (Główny Lekarz Weterynarii uchylił przedmiotową decyzję w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku z dnia [..] sierpnia 2007 r., znak: [..], w zakresie w którym Powiatowy Lekarz Weterynarii w Płocku nakazał ubój sztuki bydła o nr kolczyka [..] i w tej części stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku, jako wydanej częściowo bez podstawy prawnej). Powołując się na treść art. 49 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, organ odwoławczy stwierdził, że szacowanie jest to czynność podjęta w związku ze skierowaniem zwierząt do uboju, u których stwierdzono chorobę zakaźną i wobec których został wydany nakaz ich uboju. Szacowanie jest zatem czynnością przeprowadzaną po wydaniu decyzji stwierdzającej chorobę zakaźną i nakazującej ubój, czyli elementem postępowania w przedmiocie przyznania odszkodowania za zwierzęta m.in. poddane ubojowi z nakazu organów Inspekcji Weterynaryjnej. Dlatego też zarzut stron nie może zostać uwzględniony.

Organ odwoławczy wskazał, że M.S. i S.S. w piśmie z dnia [..] czerwca 2008 r. złożyli wniosek dowodowy w postaci postanowienia z dnia [..] czerwca 2008 r. Prokuratora Rejonowego w Płocku sygn. akt I Ds. 519/97, ponowiony w piśmie z dnia [..] marca 2010 r. Postanowieniem tym prokurator umorzył postępowanie karne prowadzone wobec S.S. w przedmiocie wiarygodności dokumentów oraz wprowadzeniu do obrotu bydła bez wymaganych świadectw zdrowia. W ocenie organu odwoławczego wskazane postanowienie nie ma jakiegokolwiek znaczenia w sprawie dotyczącej stwierdzenia choroby zakaźnej u kolejnych 25 sztuk bydła oraz nałożenia w ognisku stosownych zakazów i nakazów. Ponadto postanowienie to jest wiążące jedynie w kwestii braku popełnienia przestępstwa przerobienia dokumentów w postaci paszportów bydła oraz wprowadzania bydła do obrotu bez wymaganych świadectw zdrowia.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że strony w odwołaniu z dnia [..] kwietnia 2010 r., piśmie z dnia [..] marca 2010 r. oraz piśmie z dnia [..] września 2008 r. zarzuciły Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii w Płocku dodatkowe zarzuty. Organ wyszczególnił 18 zarzutów, co do których ustosunkował się w następujący sposób.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez strony w pkt. 1, 2, 3, 4, 5, 6 i 7, organ stwierdził, że zostały one rozpatrzone przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [..] marca 2010 r., znak: [..]. Powyższa decyzja nie została przez strony zaskarżona w postępowaniu odwoławczym i posiada walor powagi rzeczy osadzonej.

Odnosząc się zaś do zarzutów określonych w pkt. 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 i 17, organ odwoławczy podniósł, że zostały rozpatrzone przez organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [..] stycznia 2009 r., znak: [..], utrzymaną w znacznej części decyzją Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [..] kwietnia 2009 r., znak: [..]. Ponadto Główny Lekarz Weterynarii w decyzji z dnia [..] maja 2010 r., znak: [..], uchylającej zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [..] marca 2010 r., znak [..], i umarzającej postępowanie pierwszej instancji, stwierdził, że Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii nie mógł ponownie wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku z dnia [..] sierpnia 2007 r., znak: [..], nawet w przypadku, gdy pojawiły się nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przedmiotowa decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii była, bowiem już weryfikowana przez Głównego Lekarza Weterynarii w trybie nadzoru (decyzja z dnia [..] kwietnia 2009 r., znak [..]- [w tej sprawie zapadł wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2011 r. o sygn. akt II OSK 1541/10]).

Odnosząc się natomiast do zarzutu podniesionego w pkt. 18 dotyczącego sporządzenia protokołu z dochodzenia epizootycznego przeprowadzonego w dniu [..] czerwca 2008 r. w innej dacie niż to wynika z jego treści, tj. [..] czerwca 2008 r., organ odwoławczy stwierdził, że zarzut ten jest bezzasadny. Protokół ten został bowiem podpisany z tą datą przez sporządzającą protokół zastępcę Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku lek. wet. S. G., jak również przez S.S.. Brak na tym protokole podpisu M.S. nie ma istotnego znaczenia dla tej sprawy, gdyż S.S. figuruje w ewidencji gospodarstw prowadzonej przez ARiMR jako właściciel stada, a ponadto podpisanie protokołu z dochodzenia epizootycznego nie stanowi czynności, do których potrzebna byłaby zgoda współmałżonka. W ocenie organu odwoławczego sporządzenie przedmiotowego protokołu na nieobowiązującym druku nie ma znaczącego wpływu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ponieważ treść zastosowanego w niniejszej sprawie wzoru protokołu z dochodzenia epizootycznego, stanowiącego załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 stycznia 2003 r. w sprawie postępowania przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. Nr 18, poz. 163) nie różni się w sposób istotny od treści obowiązującego od dnia 15 lutego 2008 r. wzoru protokołu z dochodzenia epizootycznego stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 16 stycznia 2008 r. w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji związanej ze zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. Nr 17, poz. 107). Obydwa bowiem wzory zawierają ten sam zakres informacji. Dlatego też zdaniem, organu odwoławczego, zastosowanie nieobowiązującego wzoru protokołu nie miało istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zakończonej wydaniem przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku decyzji z dnia [..] czerwca 2008 r., znak: [..].

Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku z dnia [..] czerwca 2008 r., znak: [..], z uwagi na nadanie jej, zgodnie z art. 44 ust. 2 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, rygoru natychmiastowej wykonalności, podlegała wykonaniu z chwilą jej doręczenia stronom. Dlatego też, Powiatowy Lekarz Weterynarii w Płocku w okresie rozpatrywania przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii odwołania stron z dnia [..] czerwca 2008 r. od przedmiotowej decyzji wyraził zgodę na ubój bydła, na wniosek właściciela z dnia [..] lipca 2008 r. oraz przeprowadził w dniach [..] i [..] sierpnia 2008 r. w gospodarstwie stron dezynfekcję budynków, placu i sprzętu. W związku z dokonaniem uboju wszystkich sztuk bydła zakażonych enzootyczną białaczką bydła oraz pozostałych sztuk bydła w sposób istotny zmienił się stan faktyczny sprawy. Biorąc pod uwagę, że przedmiotem niniejszego postępowania były sztuki bydła zakażone enzootyczną białaczką bydła, to ich ubój spowodował, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe.

Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii zważywszy na wyniki badań, które jednoznacznie wykazały, że sztuki bydła należące do M.S. i S.S. zakażone były enzootyczną białaczką bydła oraz, że przedmiot niniejszego postępowania przestał istnieć utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku z dnia [..] marca 2010 r., znak: [..].

Skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z siedzibą w Siedlcach z dnia [..] czerwca 2010 r., znak: [..], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M.S. i S.S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji w całości z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucili rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 105 § 1 K.p.a., poprzez uznanie jego zastosowania za uzasadnione w okolicznościach niniejszej sprawy, art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz przepisów art.: 6, 7, 8, 9, 77 K.p.a., poprzez ich nieuwzględnienie przy wydaniu decyzji w sprawie oraz brak dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz uznanie, że ustosunkowanie się przez organ administracji do zarzutów skarżących zawartych w pkt. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 pisma z dnia [..] marca 2010 r., odwołania z [..] kwietnia 2010 r. oraz pisma z dnia [..] września 2008 r. nastąpiło w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [..] marca 2010 r., znak: [..], posiadającą walor rzeczy osądzonej i odstąpienie od ustosunkowania się do tych zarzutów w niniejszym postępowaniu, zaś ustosunkowanie się do zarzutów skarżących zawartych w wyżej określonych pismach w pkt. 8-17 nastąpiło w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [..] stycznia 2009 r., znak: [..], utrzymaną w mocy w znacznej części decyzją Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [..] kwietnia 2009 r., znak: [..], i odstąpienie od ustosunkowania się do tych zarzutów w niniejszym postępowaniu.

Nadto zarzucili rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 42 ust. 3, ust. 6 pkt 2, pkt 3, pkt 4 ust. 7, art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U Nr 69, poz. 625 ze zm.) w związku z pkt 20 załącznika nr 2 do tej ustawy, § 2 ust. 2 pkt 1 lit. a, ust. 8, § 3 ust. 1, § 4 ust. 6, § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 marca 2008 r. w sprawie zwalczania enzootycznej białaczki bydła (Dz.U. Nr 47, poz. 278); § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie określenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badań kontrolnych zakażeń zwierząt (Dz.U. Nr 282, poz. 2813 ze zm.), poprzez nieuwzględnienie ich brzmienia przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w Płocku przy ponownym rozpoznawaniu sprawy i zaakceptowanie tego faktu przez Mazowieckiego Wojewódzki Lekarz Weterynarii.

Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1665/10, oddalając skargę, w pierwszej kolejności przytoczył treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [sygn. akt IV SA/Wa 364/09], z którego wynika, że "zaskarżona decyzja MWLW z [..] grudnia 2008 r. dotyczyła utrzymania w mocy decyzji PLW z [..] września 2008 r. umarzającej postępowanie w sprawie, która to decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy na podstawie rozstrzygnięcia zawartego w decyzji MWLW z [..] sierpnia 2008 r. Sąd uznał, że zarówno decyzja PLW z [..] września 2008 r. umarzająca postępowanie, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja MWLW z [..] grudnia 2008 r. w sposób rażący naruszają w/w przepisy prawa materialnego i przepisy prawa procesowego. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja MWLW, podobnie jak i utrzymana nią w mocy decyzja PLW umarzająca postępowanie, wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 i 107 Kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja, podobnie jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały na podstawie art. 105 § 1 Kpa, zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Obydwie decyzje wydane zostały w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem w celu zwalczania chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania powiatowy lekarz weterynarii, w drodze decyzji może m.in. nakazać odosobnienie, strzeżenie, obserwację zwierząt chorych lub zakażonych albo podejrzanych o zakażenie lub chorobę (pkt 1); nakazać zabicie lub ubój zwierząt chorych lub zakażonych, podejrzanych o zakażenie lub chorobę albo zwierząt z gatunków wrażliwych na daną chorobę zakaźną zwierząt (pkt 4); nakazać oczyszczenie i odkażenie miejsc oraz środków transportu, a także odkażenie, zniszczenie lub usuniecie w sposób wykluczający niebezpieczeństwo szerzenia się choroby zakaźnej zwierząt środków żywienia zwierząt, ściółki, nawozów naturalnych w rozumieniu przepisów o nawozach i nawożeniu oraz przedmiotów, z którymi miały kontakt zwierzęta chore, zakażone lub podejrzane o zakażenie lub o chorobę (pkt 5); zakazać w ognisku choroby wprowadzania, przeprowadzania i wyprowadzania zwierząt lub sprowadzania i wywożenia produktów, zwłok zwierzęcych i środków żywienia zwierząt (pkt 9).

Postępowanie administracyjne oparte na tym przepisie zostało wszczęte w sytuacji, w której według ustaleń organu w gospodarstwie rolnym będącym przedmiotem współwłasności skarżącej znajdowały się zwierzęta dotknięte chorobą. Stan ten uległ zmianie w toku postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że w związku z dokonaniem uboju wszystkich sztuk bydła zakażonych enzootyczną białaczką bydła oraz pozostałych sztuk bydła w sposób istotny zmienił się stan faktyczny sprawy. Biorąc pod uwagę, że przedmiotem postępowania były sztuki bydła zakażone enzootyczną białaczką bydła, to ich ubój spowodował, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Zdaniem Sądu, nie sposób zakwestionować słuszności stanowiska organów obu instancji, że ubój wszystkich sztuk bydła objętych postępowaniem wszczętym na podstawie cytowanych wyżej przepisów prowadzi do bezprzedmiotowości tego postępowania. Zasadne, bowiem należałoby przyjąć, że nie ma już przedmiotu tego postępowania, tj. zwierząt dotkniętych chorobą. Wadliwym jednakże w ocenie Sądu było założenie organu odwoławczego, że tylko do stwierdzenia tej okoliczności winno ograniczyć się rozpoznanie sprawy. Zdaniem Sądu, podkreślić należy, że zarówno decyzja zaskarżona, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, zapadły w następstwie decyzji MWLW z dnia [..] sierpnia 2008 r. uchylającej w całości decyzję PI.W z dnia [..] czerwca 2008 r. i przekazującej temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wspomnianą decyzją z dnia [..] czerwca 2008 r. PLW stwierdził wystąpienie choroby zakaźnej u 25 sztuk bydła oraz nakazał w szczególności poddanie ubojowi 24 sztuk bydła pod nadzorem PLW, przy czym ubój tych zwierząt będzie odbywał się we wskazanej przez posiadacza zwierząt uprawnionej do tego ubojni oraz na podstawie wydanego przez tego Lekarza skierowania do dokonania w niej uboju zwierząt objętych nakazem uboju. Nie ulega zatem - zdaniem Sądu - wątpliwości, że decyzja z dnia [..] czerwca 2008 r. w istotny sposób wpłynęła na sferę uprawnień skarżących jako podmiotów prowadzących gospodarstwo hodowlane, albowiem nałożyła na nich administracyjno-prawny obowiązek uboju bydła. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zaznaczając, że powinna być wykonana natychmiast po jej doręczeniu, zanim stanie się ostateczna. Pismem z dnia [..] lipca 2008 r. PLW skierował do uboju sanitarnego w związku z wnioskiem skarżącego z tej samej daty 24 sztuki bydła należące do skarżących. W dniu [..] lipca 2008 r. bydło to zostało sprzedane do ubojni "P.W." sp. z o.o. z siedzibą w H.. Decyzją z dnia [..] sierpnia 2008 r. MWLW, rozpatrzywszy odwołanie skarżącej i jej męża od decyzji PLW z dnia [..] czerwca 2008 r. uchylił decyzję z dnia [..] czerwca 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, podnosząc, że strony brały czynny udział jedynie w fazie wszczęcia postępowania administracyjnego. Nie mogły jednakże korzystać w pełni ze swoich uprawnień procesowych w kolejnych jego fazach, szczególnie w fazie postępowania wyjaśniającego. W ostatnim dniu wyznaczonym przez organ I instancji, tj. [..] czerwca 2008 r. nie mogły zapoznać się z pełnymi aktami przedmiotowego postępowania, gdyż postępowanie dowodowe nie było jeszcze zakończone. PLW przeprowadził, bowiem dochodzenie epizootyczne w gospodarstwie stron dopiero w dniu [..] czerwca 2008 r., czyli w drugim dniu po upływie terminu wyznaczonego stronom na zapoznanie się z aktami sprawy, zgłoszenie dowodów oraz żądań. Powyższy fakt potwierdza protokół dochodzenia epizootycznego z dnia [..] czerwca 2008 r. wraz z załącznikiem będącym spisem sztuk bydła znajdującego się w siedzibie stada, jak również pismo skarżącej z dnia [..] czerwca 2008 r., w którym podnosi brak w aktach sprawy protokołu z dochodzenia epizootycznego. Ponadto w przywołanym piśmie strona złożyła również wnioski dowodowe, do których organ nie ustosunkował się przed wydaniem decyzji z dnia [..] czerwca 2008 r. Powyższe - zdaniem Sądu - prowadzi do wniosku, że strony nie brały czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu, nie mogły, bowiem po przeprowadzeniu dochodzenia epizootycznego, które stanowiło podstawę faktyczną do wydania decyzji, zgłaszać dodatkowych wniosków dowodowych, żądań oraz ustosunkować się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ odwoławczy podniósł również, że przeprowadzając dochodzenie epizootyczne w gospodarstwie strony organ posłużył się nieobowiązującym już wzorem "Protokołu dochodzenia epizootycznego i badań zwierząt", zawartym w uchylonym z dniem 15 lutego 2008 r. rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 stycznia 2003 r. w sprawie postępowania przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. nr 18, poz. 163). W świetle powyższych faktów - zdaniem Sądu - stwierdzić należy, że istnieje oczywisty związek pomiędzy wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia [..] czerwca 2008 r., a zbyciem przez skarżących bydła objętego tą decyzją do uboju. Uznać należy, że transakcja ta jest konsekwencją tej decyzji. Decyzja ta, pomimo tego, że nie ostateczna, wpłynęła, zatem, z racji nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, na sytuację prawna i faktyczną skarżących. Stwierdzić należy również i to, że prawidłowość tej decyzji pod względem materialnoprawnym, jak też prawidłowość postępowania dowodowego, w oparciu, o które decyzja ta została wydana, nie została zweryfikowana pomimo tego, że prawidłowość tej decyzji skarżący zakwestionował (wprawdzie w zaskarżonej decyzji z dnia [..] grudnia 2008 r. stwierdza się, ze wydanie decyzji z dnia [..] czerwca 2008 r. było uzasadnione, niemniej rozważania organu w tym zakresie uznać należy za bardzo ogólne. Decyzja kasatoryjna uchylająca decyzję z dnia [..] czerwca 2008 r. odniosła się wyłącznie do procesowych uchybień postępowania poprzedzającego wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej, związanych z naruszeniem przez organ art. 10 Kpa. W tej sytuacji uznać należy, że prawidłowość postępowania zakończonego decyzją z dnia [..] czerwca 2008 r., w tym zarzuty skarżących, winny były zostać zbadane przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w następstwie wydania decyzji kasatoryjnej, niezależnie od zajścia późniejszych okoliczności upoważniających organ do umorzenia postępowania administracyjnego. O ile w oczywisty sposób powyższa ocena nie mogłaby wpłynąć na byt prawny decyzji z [..] czerwca 2008 r., która w dacie ponownego rozpatrywania sprawy przez, organ I instancji nie istniała w obrocie prawnym (nie można zatem decyzji tej utrzymać w mocy, uchylić, czy też w części lub całości zreformować), o tyle stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji wydanej w następstwie ponownego rozpatrywania sprawy, że przy wydaniu decyzji z [..] czerwca 2008 r. doszło do uchybienia przepisom prawa (czego Sąd nie przesądza) mogłoby mieć dla skarżących znaczenie w szczególności w kontekście ewentualnych roszczeń odszkodowawczych przeciwko Skarbowi Państwa".

Następnie, oceniając legalność zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że organ rozpoznając ponownie sprawę po opisanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uwzględnił przy wydawaniu zaskarżonej decyzji ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w tym wyroku - art. 153 p.p.s.a. W ocenie Sądu, z powyższych obowiązków organ w zaskarżonej decyzji wywiązał się prawidłowo.

Sąd wyjaśnił, że podstawą orzekania organów w sprawie był art. 105 § 1 K.p.a., który stanowi, że jeśli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 K.p.a. uznaje się postępowanie, w którym brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego stała się bezprzedmiotowa mogą być różnorodnej natury. Między innymi przyczyną taką może być określone zdarzenie prawne, które uniemożliwia wszczęcie bądź dalsze prowadzenie danego postępowania.

W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie, organ prawidłowo stwierdził, że ubój wszystkich sztuk bydła objętych postępowaniem prowadzi do bezprzedmiotowości tego postępowania. Zasadnie zatem przyjął, że nie ma już przedmiotu tego postępowania, tj. zwierząt dotkniętych chorobą. Ustalenie istnienia tej przesłanki stworzyło po stronie organu obowiązek zakończenia postępowania przez jego umorzenie, ponieważ nie było podstaw do rozstrzygnięcia sprawy, co do jej istoty.

Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [..] czerwca 2010 r., jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, zapadły w następstwie decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [..] sierpnia 2008 r. uchylającej w całości decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [..] czerwca 2008 r. i przekazującej temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wspomnianą decyzją z dnia [..] czerwca 2008 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii stwierdził wystąpienie choroby zakaźnej u 25 sztuk bydła oraz nakazał w szczególności poddanie ubojowi 24 sztuk bydła.

Ponadto Sąd wskazał, że organ w zaskarżonej decyzji przeprowadził analizę akt sprawy, w tym znajdujących się w nich dokumentów, wskazując na jakiej podstawie została podjęta decyzja z dnia [..] czerwca 2008 r. oraz dokonując kontroli jej trafności. W ocenie Sądu, organ zbadał też prawidłowość przeprowadzonego postępowania zakończonego przedmiotową decyzją oraz odniósł się do zarzutów skarżących, dokonując oceny ich wpływu na treść wydanej przez Powiatowego Lekarza Weterynarii decyzji z dnia [..] czerwca 2008 r.

Z powyższych względów Sąd uznał wydaną w sprawie decyzję za zgodną z prawem, a zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., złożyli M. i S.S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżących.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z przepisem art. 42 ust. 6 pkt 2, pkt 3, pkt 4, ust. 7, art. 44 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. Nr 69, poz. 625 ze zm.) w związku z pkt 20 załącznika nr 2 do tej ustawy, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez Sąd, że organy administracji respektowały treść tych przepisów przy rozpoznaniu sprawy i nieuchylenia zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, co miało wpływ na wynik sprawy;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z przepisami § 2 ust. 1, § 2 ust. 2 pkt 1 lit. a, § 2 ust. 2 pkt 2 lit. a w związku z § 2 ust. 3 pkt 2, § 2 ust. 8, § 3 ust. 1, § 4 ust. 2 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 marca 2008 r. w sprawie zwalczania enzootycznej białaczki bydła (Dz.U. Nr 47, poz. 278), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez Sąd, że czynności przeprowadzone w dochodzeniu epizootycznym, pobranie prób do badań, zastosowanie wyłącznie testów ELISA do badań bydła skarżących - zostały dokonane prawidłowo i w zgodzie z obowiązującym prawem;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z przepisami § 2 ust. 1, § 2 ust. 2 pkt 2 lit. a) w związku z § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia z dnia 5 marca 2008 r., a także z § 2 ust. 2 pkt 2 lit. a w związku z § 2 ust. 3 pkt 2 obowiązującego w chwili wyznaczania ogniska choroby rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie zwalczania enzootycznej białaczki bydła (Dz.U. Nr 30, poz. 260 ze zm.), poprzez ich niezastosowanie, wskutek czego uznano za prawidłowe ograniczenie się przez organy administracji wyłącznie do przeprowadzenia testów ELISA, o których mowa w przepisie § 2 ust. 3 pkt 2 wymienionego rozporządzenia i nie wykonanie łańcuchowej reakcji polimeryzacji (reakcja PCR), o którym mowa w przepisie z § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia z dnia 5 marca 2008 r. w celu wykrycia kwasu nukleinowego wirusa, co miało wpływ na wynik sprawy;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z przepisami § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie określenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badań kontrolnych zakażeń zwierząt (Dz.U. Nr 282, poz. 2813 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez Sąd, że organy administracji respektowały treść tych przepisów przy rozpoznaniu sprawy i nieuchylenia zaskarżonej decyzji, co miało wpływ na wynik sprawy.

Ponadto, zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj.

- art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zwanej dalej "p.u.s.a.", art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 133 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 151 p.p.s.a. wskutek zaakceptowania przez Sąd w ramach kontroli działalności administracji publicznej wadliwie ustalonego przez organy administracji stanu faktycznego sprawy i przyjęcie tych ustaleń za podstawę rozstrzygnięcia przez Sąd, zamknięcie rozprawy i wydanie wyroku na podstawie akt sprawy zawierających tak ustalony stan faktyczny i przedstawienie tegoż stanu sprawy w uzasadnieniu wyroku, mimo że zawierał on wadliwe przyjęcie, że badania bydła zostały przeprowadzone prawidłowo i mogą stanowić jednoznaczną podstawę do stwierdzenia albo wykluczenia choroby u zwierząt występujących w gospodarstwie skarżących, że dochodzenie epizootyczne oraz protokół z dochodzenia epizootycznego zostały sporządzone w sposób zgodny z obowiązującym prawem, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z przepisem art. 105 § 1 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że organy administracji w okolicznościach niniejszej sprawy miały prawo zastosować treść tego przepisu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z przepisem art. 153 p.p.s.a., poprzez uznanie, że organy administracji zastosowały się do dyspozycji tego przepisu w okolicznościach niniejszej sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z przepisami art. 7, 9, 11, 77 § 1, 107 § 1 i § 3 K.p.a., poprzez ich nieuwzględnienie przez Sąd i zaaprobowanie jako słusznego stanowiska organów administracji, że ustosunkowanie się przez organy do zarzutów skarżących zawartych w pkt. 1, 2, 3, 4, 4, 5, 6, 7 pisma z dnia [..] marca 2010 r., odwołania z dnia [..] kwietnia 2010 r. oraz pisma z dnia [..] września 2008 r. nastąpiło w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [..] marca 2010 r., znak: [..], posiadającą walor rzeczy osądzonej i odstąpienie od ustosunkowania się do tych zarzutów w niniejszym postępowaniu, zaś ustosunkowanie się do zarzutów Skarżących zawartych w wyżej określonych pismach w pkt 8-17 nastąpiło w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [..] stycznia 2009 r., znak: [..], utrzymaną w mocy w znacznej części decyzją Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [..] kwietnia 2009 r. znak: [..] i odstąpienie od ustosunkowania się do tych zarzutów w prowadzonym postępowaniu;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 6 K.p.a., art. 7 Konstytucji RP, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., poprzez zaaprobowanie przez Sąd nieuwzględnienia ich treści przez organ administracji orzekający w sprawie i wskutek tego zaaprobowanie braku dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zbyt swobodną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu.

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia, lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku, pozbawiające stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, poprzez przywołanie jako podstawy rozstrzygnięcia wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 186/08, mimo że jego rozstrzygnięcie nie było przedmiotem postępowania oraz nie dołożenie należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia poprzez przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego, który organ administracyjny ustalił bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Naczelny Sąd Administracyjny, jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli, Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to zatem, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniających nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i uznał, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty w części zawierają usprawiedliwione podstawy.

W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca, o jakiej mowa w ww. przepisie, w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować to jak dana kwestia została ukształtowana w prawomocnym orzeczeniu. Dotyczy to zarówno ustaleń w ramach okoliczności faktycznych danej sprawy, jak i dokonanej wykładni przepisów prawa. W tym zakresie, jeżeli zostały wypowiedziane stosowne oceny w prawomocnym wyroku, Sąd rozpoznający sprawę na skutek zapadłego prawomocnego wyroku, jest związany oceną zawartą w tym właśnie wyroku. Ocena prawna wyrażona w wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 364/09 sprowadza się w zasadzie do stwierdzenia, że brak przedmiotu postępowania, tj. ubój bydła jaki nastąpił w trakcie postępowania administracyjnego, nie zwalnia od obowiązku rozpoznania wszystkich zarzutów jakie zostały postawione w trakcie tego postępowania. A zatem pomimo braku przedmiotu postępowania organy administracyjne w niniejszej sprawie winny przeprowadzić postępowanie zgodnie z ogólnymi regułami, ponieważ pod względem skutków prawnych takie postępowanie mogłoby mieć dla skarżących znaczenie w szczególności w kontekście ewentualnych roszczeń odszkodowawczych przeciwko Skarbowi Państwa. Wydając zaskarżony wyrok Sąd I instancji, choć prawidłowo powołał treść art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, to Sąd ten dopuścił się naruszenia podstawowych zasad postępowania. W związku z treścią wyroku sygn. akt IV SA/Wa 364/09 nie wystarczyło wyłącznie przywołanie tego co zrobił w sprawie Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii, czy też Powiatowy Lekarz Weterynarii w Płocku, lecz w związku z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. i art. 1 § 1 p.p.s.a. należało dokonać oceny legalności wydanych decyzji organów obu instancji, natomiast w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. tę ocenę zawrzeć w uzasadnieniu wyroku. Oczywiście z punktu widzenia treści art. 153 p.p.s.a. ważne było ustalenie, czy organy administracyjne obu instancji przeprowadziły postępowanie zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 364/09. W związku z tym, że w przeprowadzonym na nowo postępowaniu administracyjnym organy sformułowały nowe oceny stanu faktycznego i prawnego, Sąd winien zbadać legalność tej oceny. Może to bowiem mieć wpływ na realizacje prawa Skarżących do dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa. Organy rozpoznając zarzuty Skarżących nie dostrzegły bowiem naruszeń, które przemawiałyby za ich uwzględnieniem, co w zasadzie nie spotkało się z reakcją Sądu .

W zaskarżonej decyzji Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii dokonał oceny zarzutów, w ramach stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie dokonał kontroli tej oceny, przywołując jedynie treść merytorycznej oceny zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 364/09. Ponadto, Sąd powtórzył za tym wyrokiem, że organ prawidłowo stwierdził, że ubój wszystkich sztuk bydła objętych postępowaniem stanowi przesłankę bezprzedmiotowości tego postępowania. Następnie Sąd I instancji wypowiedział pogląd, że w takiej sytuacji po stronie organu zaistniał obowiązek zakończenia postępowania przez jego umorzenie, ponieważ nie było podstaw do rozstrzygnięcia sprawy, co do jej istoty. W świetle oceny prawnej wyrażonej w wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 364/09 z taką tezą nie sposób zgodzić się, ponieważ w niniejszej sprawie nie wystarczyło samo ustalenie braku przedmiotu postępowania poprzez ubój zwierząt, lecz obowiązkiem Sądu było dokonanie merytorycznej oceny stawianych w trakcie postępowania zarzutów przez strony postępowania. Sąd I instancji w zupełnym oderwaniu od tej oceny, arbitralnie stwierdził, że o losach postępowania przesądza fakt zaistnienia przesłanki bezprzedmiotowości, nie dokonując w związku z art. 153 p.p.s.a. oceny legalności stanowiska organu wyrażonego w odniesieniu do stawianych przez skarżących, zarówno w trakcie postępowania, jak również przywołanych w skardze zarzutów. Nie ulega wątpliwości, że Sąd I instancji pominął treść art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku sądu zajmuje zwięzłe przedstawienie stanu sprawy oraz w szczególności wskazanie podstawy rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Powinno ono mieć charakter zwięzły ale pozwalający na skontrolowanie przez strony postępowania i ewentualnie Naczelny Sąd Administracyjny, czy Sąd I instancji nie popełnił błędu w swoim rozumowaniu. Podkreślić należy, że kontrola zaskarżonych aktów sprawowana przez wojewódzkie sądy administracyjne powinna polegać na dogłębnej i wszechstronnej analizie stanu faktycznego oraz stanu prawnego wniesionych do sądu spraw. Sąd I instancji powinien poddać gruntownej ocenie wszystkie aspekty sprawy, w których są wątpliwości, w których ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń stron postępowania. Treść tych ustaleń winna następnie zostać zamieszczona w uzasadnieniu wyroku. To z treści uzasadnienia powinno wynikać, że sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze, konfrontując je z ustaleniami organu i materiałami dowodowymi sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że takiej analizy Sąd w nim nie zawarł. W ten sposób Sąd pozbawił stronę skarżącą możliwości dochodzenia przed sądami administracyjnymi merytorycznej oceny legalności wydanych w niniejszej sprawie decyzji organów obu instancji. Nie wystarczyło w tym względzie lakoniczne stwierdzenie Sądu, że organ w zaskarżonej decyzji przeprowadził analizę akt sprawy, w tym znajdujących się w nich dokumentów oraz to, że organ wskazał, na jakiej podstawie została podjęta decyzja z dnia [..] czerwca 2008 r. oraz dokonał kontroli jej trafności. Ponadto niewystarczająca jest ocena Sądu I instancji, że organ w zaskarżonej decyzji zbadał prawidłowość przeprowadzonego postępowania zakończonego przedmiotową decyzją oraz to, że odniósł się do zarzutów skarżących, dokonując oceny ich wpływu na treść wydanej przez Powiatowego Lekarza Weterynarii decyzji z dnia [..] czerwca 2008 r. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. i art. 1 § 1 p.p.s.a. Sąd winien dokonać oceny, czy organ dokonał prawidłowej oceny tych zarzutów, a zgodnie z art. 141 § 1 p.p.s.a. tę ocenę zawrzeć w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, czego w niniejszej sprawie Sąd nie uczynił. Przedwcześnie zatem Sąd uznał wydaną w sprawie decyzję za zgodną z prawem, a zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione.

Ponadto wskazania wymaga, że Sąd I instancji w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy błędnie dokonał oceny wyłącznie przez pryzmat treści art. 105 K.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 153 p.p.s.a., poprzez sformułowanie odmiennej oceny prawnej od tej wyrażonej w wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 364/09. Innej oceny przepisów prawa, w tym materialnego, Sąd nie wypowiedział. Wynika z tego, że Sąd I instancji, poprzez brak merytorycznej oceny nie mógł naruszyć przepisów prawa materialnego, ponieważ w ogóle nie sformułował w oparciu o takie przepisy jakiejkolwiek oceny. Z tego względu zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego należało uznać za nieusprawiedliwione.

Ponadto, Sąd dokonując swojej oceny wyłącznie o przepis art. 105 § 1 K.p.a. pominął, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu ww. przepisu tylko wtedy, gdy brak jest sprawy administracyjnej, która może być załatwiona decyzją, nie zaś wtedy, gdy decyzja została wykonana z uwagi na nadany jej rygor natychmiastowej wykonalności. Niewątpliwie w niniejszej sprawie w związku z dokonanym ubojem zwierząt wydanie decyzji w przedmiocie stwierdzenia choroby, wydania określonych nakazów i zakazów stało się zbędne, co jednak nie powinno zamykać drogi skarżącym do dochodzenia w postępowaniu administracyjnym rozpoznania wszystkich postawionych zarzutów, w tym czy w sprawie zostały prawidłowo przeprowadzone badania bydła, co miało przecież decydujący wpływ na dokonany faktycznie ich ubój, i co z kolei mogło mieć dla skarżących znaczenie w szczególności w kontekście ewentualnych roszczeń odszkodowawczych przeciwko Skarbowi Państwa, z uwagi na ewentualny brak podstaw do stwierdzenia choroby, wydania określonych nakazów i zakazów. Powyższe stanowisko dodatkowo wzmacnia treść art. 153 p.p.s.a., ponieważ skoro organ dokonał stosownej oceny, to Sąd administracyjny będąc związany w niniejszej sprawie oceną prawną zawartą w wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 364/09, miał obowiązek poddać kontroli stanowisko organu, czego de facto nie dokonał.

Z tych względów, zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 1 § 1, art. 141 § 4, art. 153 p.p.s.a., oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. należało uznać za usprawiedliwione.

Na marginesie wyjaśnienia wymaga, że strona wnosząca skargę kasacyjną prawidłowo wskazała na błędne przywołanie (w części merytorycznej uzasadnienia) przez Sąd I instancji daty i sygnatury wyroku na mocy, którego Sąd ten był związany w sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego omyłka ta nie ma znaczenia dla dokonanej powyżej oceny, ponieważ Sąd I instancji w treści uzasadnienia wprost przytoczył merytoryczne uzasadnienie wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 364/09, którego oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania był związany w tej sprawie, a poza tym w relacji stanu faktycznego sprawy przywołał prawidłowo jego datę i sygnaturę. Powyższe uchybienie nosi więc znamiona oczywistej omyłki pisarskiej, o jakiej mowa w art. 156 § 1 p.p.s.a. Z tego względu zarzut ten należało uznać za nieusprawiedliwiony.

Mając powyższe na względzie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.