Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1332/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 137
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 r. sprawy ze skargi C. S., J. J. i H. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 27 stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących C. S., J. J. i H. W. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2008 r. Starosta [...] orzekł: w pkt. l o zwrocie działek: nr "1" o pow. 0,3726 ha, nr "2" o pow. 0,0822 ha, nr "3" o pow. 0,0982 ha, objętych księgą wieczystą [...] i nr "4" o pow. 0,0752 ha, objętej księgą wieczystą [...] położonych w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa parcel: l.kat. "5", l.kat. "6", l.kat. "7", l.kat. "8" i l.kat. "9". gm. kat. C., na rzecz : C. S., H. W., J. J., K. S., M. P., R. R., D. R., w pkt. 2 o zobowiązaniu osób wymienionych w pkt. l do zwrotu na rzecz Gminy K. kwoty 31 476,00 PLN odpowiadającej kwocie zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości powiększonej o kwotę stanowiącą różnicę wartości nieruchomości wywłaszczonej, według stanu z dnia wywłaszczenia oraz stanu z dnia zwrotu.

U podstaw rozstrzygnięcia organu I instancji znalazły się m. in. następujące ustalenia:

Kierownik Urzędu Rejonowego w K. 5 marca 1997 r. na wniosek M. P. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Do powyższego wniosku przyłączyły się H. W., Pani J. J., C. S., K. S. i I. R..

Wojewoda postanowieniem z dnia 1 lipca 2004r nr [...] do załatwienia przedmiotowej sprawy wyznaczył Starostę [...].

Roszczeniem o zwrot wnioskodawcy objęli parcele: l.kat. "9", l.kat. "8", l.kat. "7", l.kat. "6" i l.kat. "5" b. gm. kat C., które zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 15 lutego 1963 r. nr [...], na cele budowy Parku Kultury i Wypoczynku.

Parcele: l.kat. "9", l.kat. "8" i część parceli l.kat. "7" b. gm. kat. C. odpowiadają działce nr "1", natomiast parcela l.kat. "6" odpowiada części działki nr "10", a parcela l.kat. "5" odpowiada części działki nr "10" i całej działce nr "4". Projektem podziału nr [...] z dnia 30 czerwca 2006 r. działka nr "10" obr. [...] jedn. ewid. [...] podzieliła się na działki: nr "2" o pow. 0,0822 ha i nr "3" o pow. 0,0982 ha.

Teren wywłaszczonych parcel znalazł się w granicach lokalizacyjnych Parku Kultury i Wypoczynku.

Zgodnie z planami: "studium koncepcyjne I etap realizacji" z kwietnia 1972 r. oraz "plan ogólny Parku Kultury w K." z października 1969 r. teren wnioskowanych do zwrotu parcel znalazł się w obszarze przeznaczonym dla sektora sportowego - urządzenia kulturystyczno- fizyczne, a w szczególności zaprojektowane na nim boiska treningowe oraz stadion lekkoatletyczny wraz z ich otoczeniem w postaci dojazdów i zieleni.

Podczas drugiej rozprawy administracyjnej, połączonej z oględzinami nieruchomości w dniu 29 sierpnia 2008 r. stwierdzono, że sposób zagospodarowania działki nr "4" nie uległ zmianie w stosunku do stanu z dnia 12 września 2005 r. tj. pierwszej rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami terenu. Teren tej działki został jedynie rozjeżdżony ciężkimi maszynami w związku z budową prowadzoną na sąsiednich działkach. Natomiast teren działki nr "11" (po podziale działki: nr "2" i nr "3") stanowi przy granicy północnej, obszar porośnięty trawą, chwastami i samosiejkami krzewów, dalej w kierunku południowym teren obejmuje grunt wybetonowany stanowiący pozostałość po baraku z blachy [...]. Sposób zagospodarowania działki nr "1" również nie uległ zmianie.

Z treści pisma Zarządu Gospodarki Komunalnej z dnia 7 października 2004 r. nr [...] wynika, iż zgodnie z operatem geodezyjnym wykonanym na zlecenie tamtejszego Zarządu w 2001 r. wnioskowane do zwrotu działki: nr "1", nr "10" i nr "4" obr. [...] jedn. ewid. [...] znajdują się poza obszarem przekazanym do utrzymania, czyli nie wchodzą w obszar parku.

W terminach wskazanych w przepisie art. 137 ust.1 u.g.n. nie zrealizowano celu wywłaszczenia na terenie odpowiadającym tym działkom.

Po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta K., w którym podniósł on m.in., że "organ I instancji nie ustalił, kiedy orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne oraz ograniczył się jedynie do stwierdzenia aktualnego stanu faktycznego nieruchomości bez ustalenia stanu zagospodarowania przedmiotowego terenu w okresie 7 i 10 lat od daty wywłaszczenia " Wojewoda na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 roku ze zmianami) uchylił decyzję Starosty [...] z [...] listopada 2008 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Rozpoznając złożone odwołanie oraz całość materiału dowodowego, zebranego w sprawie przez organ I instancji Wojewoda stwierdził, że zarzuty podniesione przez odwołującego, należy przynajmniej w części uznać za uzasadnione. W przypadku zarzutu dotyczącego braku ustalenia przez organ I instancji daty, kiedy orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne, organ odwoławczy wyjaśnił, iż akta przedmiotowej sprawy zawierają kserokopię poświadczoną za zgodność z oryginałem orzeczenia wywłaszczeniowego Prezydium Rady Narodowej m. K. z 15 lutego 1963 r. nr [...] (karta 99-101), zawierającego pieczęć oraz podpis stwierdzający, iż powyższe orzeczenie stało się ostateczne z dniem 12 marca 1963 r. Wojewoda stwierdził następnie, że istotą postępowania jest ustalenie, czy w stosunku do wywłaszczonej nieruchomości, objętej wnioskiem o zwrot, zaistniały przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten ustanowił dwie przesłanki, w świetle wystąpienia których, można orzec o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Tak więc zadaniem organu, prowadzącego postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jest zebranie materiału dowodowego, potwierdzającego lub negującego, występowanie wymienionych wyżej przesłanek zbędności. Podstawową kwestią w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jaką winien ustalić organ administracyjny, jest zbadanie jaki był cel wywłaszczenia wynikający z decyzji wywłaszczeniowej, lub aktu notarialnego, a następnie ocena czy stała się ona zbędna w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami dla realizacji tego celu. Zarówno art. 136 jak i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, posługując się pojęciem celu wywłaszczenia utożsamiają go z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu będącej aktem administracyjnym wydanym w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. Z tego właśnie względu podstawowym źródłem określenia celu wywłaszczenia w konkretnej sprawie jest decyzja wywłaszczeniowa i właśnie w tym dokumencie należy poszukiwać celu wywłaszczenia. Cel wymieniony w decyzji administracyjnej orzekającej o wywłaszczeniu ma szczególnie istotne znaczenie wiążące dla oceny przesłanek zbędności. Z takiego ujęcia definicji zbędności wywieść należy wniosek, że dla postępowania o zwrot nieruchomości wywłaszczonej nie ma znaczenia obecne wykorzystanie nieruchomości, jeżeli cel po dacie wywłaszczenia został zrealizowany. Jeśli zatem nieruchomość została wywłaszczona na jakikolwiek cel publiczny i inwestycja ta w określonym czasie została zrealizowana, a później ta nieruchomość została zaadaptowana na inne cele, to mimo że nieruchomość nie jest już wykorzystywana na cel wywłaszczenia, to jednak należy uznać, iż sam cel wywłaszczenia został zrealizowany. W świetle przepisu art. 137 ust.1 u.g.nl rozstrzygnięcie o zwrocie lub odmowie zwrotu wywłaszczonej (przejętej) nieruchomości powinno być każdorazowo poprzedzone ustaleniem, czy na tej nieruchomości w ciągu 7 lat od dnia jej wywłaszczenia (przejęcia) rozpoczęto lub nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia (przejęcia) oraz czy cel ten zrealizowano przed upływem 10 lat od daty wywłaszczenia. Dopiero dokonanie ustaleń w powyższym zakresie przez organ prowadzący postępowanie o zwrot nieruchomości umożliwia temu organowi rozstrzygnięcie o zwrocie lub o odmowie zwrotu nieruchomości. Natomiast ustalenia poczynione tylko w zakresie aktualnego stanu nieruchomości, a nie faktów podjęcia w ciągu 7 lat od daty wywłaszczenia prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia oraz ich zrealizowania przed upływem lat 10 od tej daty, nie dają organom wystarczającej podstawy do podjęcia decyzji w kwestii zwrotu nieruchomości lub jego odmowy.

Wojewoda stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji orzekł o zwrocie działek głównie w oparciu o ustalenia dokonane w trakcie oględzin, podczas rozprawy administracyjnej w dniu 12 września 2005 r. oraz w dniu 29 sierpnia 2008 r. z których wynika, iż w/w działki nie są obecnie w ogóle zagospodarowane i stanowią nieużytek. Podniósł, iż wyżej wymieniony dowody, choć niewątpliwie dla przedmiotowego postępowania bardzo przydatne, pozwalają jedynie na potwierdzenie ustaleń co do aktualnego stanu zagospodarowania zawnioskowanych do zwrotu działek. Stan ten w kontekście poczynionych ustaleń nie może budzić żadnych wątpliwości, jednak jak już wyżej wskazano dla orzeczenia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości pierwszorzędne znaczenie ma określenie, czy stała się ona zbędna na cel wywłaszczeniowy w rozumieniu przywołanego na wstępie niniejszego uzasadnienia art. 137 ust. 1 u.g.n. W przedmiotowej sprawie gruntowne i niebudzące wątpliwości ustalenie powyższego uznano za tym bardziej istotne, ponieważ wywłaszczenie (nabycie) działek miało miejsce wiele lat temu, bo w roku 1963. Ponadto zauważono, iż skoro celem ich wywłaszczenia było stworzenie Parku Kultury i Wypoczynku (na przedmiotowym obszarze - sektor sportowy), to bardzo trudno w tej chwili na podstawie zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego jednoznacznie stwierdzić, iż zamierzenia te nie zostały w latach 1963-1973 zrealizowane.

W skardze na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie C. S., J. J., H. W. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu pozwanego na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Podniesiono, że zaskarżona decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a to przepisów art.138 § 2, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego.

W pierwszej kolejności wskazano, że postępowanie odwoławcze charakteryzuje się tym, że nie ogranicza się ono do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz organ odwoławczy jest obowiązany ponownie sprawę rozpoznać. Zakreślając kierunki rozstrzygnięć organu odwoławczego przepis art. 138 kpa w pierwszej kolejności wymienia w § 1 te, które prowadzą bezpośrednio do załatwienia sprawy przez: utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji albo uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub części i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy bądź, uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji względnie umorzenie postępowania odwoławczego, gdy uzasadnione to jest stanem lub przedmiotem sprawy. Oznacza to, że stosownie do art. 138 § 1 kpa organ odwoławczy w pierwszej kolejności powinien dążyć do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W tym celu, co wynika wyraźnie z art. 136 kpa, organ odwoławczy może na żądanie strony lub z urzędu przeprowadzić postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego rodzaju postępowania organowi, który wydał decyzję. Odstępstwo od powyższych zasad i ograniczenie rozstrzygnięcia organu odwoławczego do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia dopuszczalne jest na podstawie art. 138 § 2 kpa, w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego postępowania wyjaśniającego: w całości lub w znacznej części. Zgodnie z poglądem doktryny oraz dotychczasowym dorobkiem orzeczniczym sądów administracyjnych zastosowanie przepisu art. 138 § 2 kpa przez organ odwoławczy jest uzasadnione wtedy, gdy organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego albo postępowanie takie przeprowadzono, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. Oceniając zaskarżoną decyzję Wojewody skarżące stwierdziły, że jej rozstrzygnięcie, polegające na uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, niewątpliwie narusza przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa, a ocena przeprowadzonych przez organ I instancji dowodów została dokonana z naruszeniem przepisu art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 kpa. W dalszej części skargi podniesiono, że postępowanie przeprowadzone przed organem pierwszej instancji wykazało, że będąca przedmiotem wniosku o zwrot niezabudowana nieruchomość została uwłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Prezydium Rady Narodowej z dnia 15 lutego 1963 z przeznaczeniem na cel budowy Parku Kultury i Wypoczynku, a na przedmiotowym terenie planowano (na etapie projektowania Parku) budowę urządzeń kulturystyczno-fizycznych, a w szczególności boiska treningowego oraz stadionu lekkoatletycznego wraz z otoczeniem. Organ drugiej instancji błędnie przyjął, że organ pierwszej instancji dokonał ustaleń jedynie w zakresie aktualnego zagospodarowania przedmiotowego terenu. Dokonane przez organ pierwszej instancji dwukrotne oględziny terenu stanowiły bowiem tylko jeden z dowodów, w oparciu o który organ pierwszej instancji ustalił, że cel wywłaszczenia (a konkretnie budowa obiektów sportowych takich jak boisko treningowe i stadion lekkoatletyczny) nigdy nie został zrealizowany na przedmiotowym terenie. Podkreślono, iż organ pierwszej instancji poszukiwał dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na przedmiotowym terenie i w tym celu zwrócił się do Urzędu Miasta K. Wydziału Organizacji i Nadzoru Referat Archiwum oraz do Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska z wnioskiem o przesłanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji pn. Park Kultury i Rozrywki na przedmiotowym terenie. W odpowiedzi na w/w pismo przekazano organowi pierwszej instancji jedynie dokumentację projektową, z której wynikał jedynie plan zagospodarowania terenu, natomiast nie przekazano jakiejkolwiek dokumentacji, która wskazywałaby na przystąpienie do realizacji inwestycji na przedmiotowym terenie. Rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu polegającego na wybudowaniu stadionu lekkoatletycznego i boiska musi wiązać się z konkretnymi robotami i znacznymi śladami inwestycyjnymi wskazującymi na wykonywanie takiego obiektu budowlanego, a brak jakiejkolwiek dokumentacji (m.in. pozwolenia na budowę) związanej z realizacją tak dużej inwestycji wyraźnie wskazuje na to na to, iż odstąpiono od realizacji zamierzenia inwestycyjnego w tym zakresie. Z pisma Zarządu Gospodarki Komunalnej UM wynika, iż przedmiotowy teren pozostawał poza terenem przekazanym w/w jednostce w 2000 roku do utrzymania jako Park Lotników (do 1989 roku noszący nazwę Parku Kultury i Wypoczynku). Dlatego zdaniem skarżących organ pierwszej instancji oceniając wszystkie dowody właściwie ocenił brak jakiejkolwiek dokumentacji wskazującej na przystąpienie do realizacji na przedmiotowym terenie obiektów sportowych. Łącząc powyższy fakt z ustaleniami dokonanymi w trakcie dwukrotnych oględzin, w czasie których ustalono, iż przedmiotowy teren jest niezabudowany, zaniedbany, zaśmiecony i porośnięty dziką roślinnością (drzewa i krzewy samosiejki), który to stan rzeczy potwierdza również dokumentacja zdjęciowa stanowiąca załącznik do operatu szacunkowego, a nadto brak jest jakichkolwiek śladów wskazujących na zagospodarowanie go obiektami sportowymi, w szczególności tak dużymi jak boisko treningowe oraz stadion lekkoatletyczny, organ pierwszej instancji ustalił, iż przedmiotowy teren stał się zbędny na cel wywłaszczenia w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. że odstąpiono od realizacji na tym terenie obiektów sportowych i obiekty takie nigdy tam nie powstały. Skarżące nie zgodziły się z twierdzeniem organu drugiej instancji, iż w oparciu o zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy trudno jest jednoznacznie stwierdzić, iż zamierzenia inwestycyjne planowane na przedmiotowym terenie nie zostały w latach 1963 -1973 roku zrealizowane. Biorąc pod uwagę, iż w ramach Parku Lotników (d. Parku Kultury i Wypoczynku) nigdy nie powstał obiekt tak istotny (pod względem gabarytów, jak i znaczenia sportowego) jak stadion lekkoatletyczny, jak również to, że brak jest jakiejkolwiek dokumentacji wskazującej na realizację w/w obiektów sportowych, a dodatkowo przedmiotowy teren jest zaniedbany i brak jest jakichkolwiek śladów jego zagospodarowania (szczególnie trwałymi urządzeniami i budynkami), twierdzenie, że nie można wykluczyć realizacji zamierzonej inwestycji w latach 1963-1973 wydaje się być całkowicie nieuzasadnione i sprzeczne z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego. Rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu polegającego na wybudowaniu stadionu lekkoatletycznego i boiska musi wiązać się z konkretnymi robotami i znacznymi nakładami inwestycyjnymi wskazującymi na wykonywanie takiego obiektu budowlanego. Ponadto należy zauważyć, że w świetle przepisu art. 137 u.g.n. samo rozpoczęcie robót w ciągu 7 laty od daty wywłaszczenia nie byłoby wystarczające dla odmowy zwrotu, konieczne było zrealizowanie tej inwestycji w terminie 10 lat tj. do marca 1973 roku. W świetle powyższego nie jest konieczne poszerzenie ustaleń faktycznych, zwłaszcza, iż aktualny stan nieruchomości nie wskazuje na wykonanie na niej zaawansowanych prac budowlanych. Ponadto powszechnie znanym faktem jest, że choć początkowo na terenie Parku Kultury i Wypoczynku planowano budowę obiektów takich jak stadion dla 100 tys. widzów, kryte i otwarte baseny, sztuczne lodowisko, wesołe miasteczko to planów tych nie zrealizowano, a w Parku znajdują się jedynie alejki dla rowerzystów, ścieżki spacerowe i [...] pomniki - "Chwała Lotnikom" (od 1970 r.) i "Ku czci lotników polskich poległych w latach 1939-1945", odsłonięty w dziesiątą rocznicę wybuchu II wojny światowej. Skarżące podkreśliły, że gdyby istniała dokumentacja związana z realizacją na przedmiotowych działkach inwestycji w ramach Parku Kultury i Wypoczynku, to znajdowałaby się ona w dyspozycji Prezydenta Miasta K.. Skoro ten pomimo pism Starosty [...] przedłożył jedynie dokumentację projektową, wskazującą na plany inwestycyjne i nie przedłożył jakiejkolwiek dokumentacji wskazującej na faktyczne przystąpienie do realizacji inwestycji na przedmiotowym terenie, choć złożył odwołanie od decyzji Starosty zarzucając niedokonanie ustaleń faktycznych w tym zakresie, świadczy to o tym, że taka dokumentacja nie była sporządzona, a tym samym inwestycja nie była nigdy realizowana. Analiza zatem zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz obecnie obowiązujących przepisów prowadzić musi do wniosku, że w sprawie niniejszej nie zachodzi konieczność uzupełniania materiału dowodowego, a już na pewno nie w całości lub w znacznej jego części. Zgromadzony w sprawie materiał wyraźnie wskazuje, że na przedmiotowej nieruchomości nie zrealizowano jakiejkolwiek inwestycji. Wobec powyższego, zdaniem skarżących nie jest uzasadnione stanowisko Wojewody wskazujące na konieczność ponownego rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Skarga jest zasadna (z tego też względu Sąd przytoczył w całości jej zarzuty).

Zaskarżona decyzja jest decyzją kasacyjną wydaną w oparciu o art. 138 § 2 kpa. Przesłanką do wydania tego typu decyzji jest konieczność przeprowadzenia określonego zakresu czynności postępowania wyjaśniającego, a mianowicie gdy "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części".

W sprawie niniejszej w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ta przesłanka nie zachodzi.

Decyzja kasacyjna wskazana w art. 138 § 2 kpa może zostać wydana jedynie wówczas gdy postępowanie w I instancji zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa procesowego tzn. gdy organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy postępowanie to zostało przeprowadzone z naruszeniem w sposób rażący przepisów procesowych.

Żadna z powyższych okoliczności w sprawie nie występuje. Organ I instancji przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe i na jego podstawie ustalił stan faktyczny sprawy.

Zgodnie z treścią art.136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Jeśli zatem organ odwoławczy uznał, że należało uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia czy realizacja celu wywłaszczenia parcel l.kat. "5", l.kat. "6", l.kat. "7", l.kat. "8" i l.kat. "9" b. gm. kat. C., nie została rozpoczęta w terminie 7 lat od daty wywłaszczenia bądź cel ten nie został zrealizowany w terminie 10 lat od tej daty, to winien był zgodnie z treścią powołanego przepisu sam uzupełnić postępowanie dowodowe, ponownie wzywając stronę postępowania – Prezydenta Miasta K. o przedłożenie wszystkich dokumentów i wydać decyzję taką, jaka wynikałaby z poczynionych dodatkowych ustaleń.

Zaskarżona decyzja została zatem wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa, gdyż brak było podstaw do uznania przez organ odwoławczy, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub nawet w znacznej części.

Pomimo trafności teoretycznych rozważań Wojewody co do wykładni art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym oceny, że jeżeli cel nabycia nieruchomości został definitywnie osiągnięty, to nie istnieje możliwość jej zwrotu, mimo późniejszej zmiany jej przeznaczenia, a w związku z tym istnieje konieczność jednoznacznego ustalenia czy realizacja celu wywłaszczenia nie została rozpoczęta w terminie 7 lat od daty wywłaszczenia bądź cel ten nie został zrealizowany w terminie 10 lat od tej daty, organ odwoławczy nie zauważył, jak słusznie podniesiono w skardze, że okoliczność ta była przedmiotem badania przez organ I instancji. Pismami z dnia 14.09.2004 r. (k.94 akt adm. I inst.) oraz z dnia 21.09.2004 r. (k.95 i 96 akt adm. I inst.) Prezydent M. K. wezwany został do przedłożenia wszelkich posiadanych dokumentów pozwalających na określenie terminu w jakim przystąpiono do realizacji inwestycji (pozwolenia na budowę, protokoły odbioru poszczególnych etapów, itp.). Nie zostały one przedłożone ani w odpowiedzi na ww. wezwania, ani też w trakcie całego postępowania, w którym strona brała udział (m.in. podczas oględzin k.137-139 i 308-309 akt adm. I inst ), ani też nie wspomniano nawet o istnieniu jakichkolwiek dokumentów, z których wynikać by miało, że realizacja celu wywłaszczenia została rozpoczęta w terminie 7 lat od daty wywłaszczenia bądź cel ten został zrealizowany w terminie 10 lat od tej daty. Oprócz sformułowania zarzutów odwołania strona nie wspomniała, ani nie przedłożyła żadnych dowodów podważających prawidłowość ustaleń organu I instancji i oceny o podstawach do zwrotu nieruchomości. Co więcej nawet na rozprawie pełnomocnik strony nie wiedział, czy i jak przedmiotowe nieruchomości, będące własnością gminy zostały zagospodarowane w ciągu 10 lat od ich wywłaszczenia. Trudno oprzeć się wrażeniu, że jedynym celem odwołującego się było przedłużenie postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Ponadto należy pamiętać, że brak dowodów na stwierdzenie pewnych okoliczności, w tym wypadku na rozpoczęcie realizacji celu wywłaszczenia w terminie 7 lat od daty wywłaszczenia bądź zrealizowanie tego celu w terminie 10 lat od tej daty, w powiązaniu z wiedzą skarżących i stanem nieruchomości, stwierdzonym w trakcie oględzin oraz opisanym w operacie szacunkowym (m.in. k. 265-268 akt adm. I inst., brak doprowadzenia do działek wszystkich mediów ) dały wystarczającą podstawę organowi I instancji do wydania decyzji. Jeżeli organ odwoławczy powziął wątpliwości, co do prawidłowości ustaleń faktycznych organu mógł skorzystać z art.136 kpa.

Wobec uznania zarzutów skargi w przedmiocie naruszenia przepisu art.138 § 2 kpa Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 757 złotych, na którą składają się kwota uiszczonego wpisu (500 zł), koszty zastępstwa procesowego (240 zł) ustalone stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwota 17 zł opłaty skarbowej za pełnomocnictwo.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni ww. rozważania prawne.