Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 51/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 i ust. 10 pkt  1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi S. S. na bezczynność L. Kuratora Oświaty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W skardze z 6 maja 2020 r. S. S. (dalej: "skarżący") zarzucił L. Kuratorowi Oświaty bezczynność w zakresie rozpatrzenia wniosku z 3 kwietnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący opisał przebieg postępowania w sprawie i podkreślił, że do chwili wniesienia skargi nie uzyskał od organu wszystkich dokumentów żądanych w tym wniosku.

W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o:

- zobowiązanie organu do udostępnienia całości dokumentacji określonej we wskazanym wniosku z 3 kwietnia 2020 r.;

- stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i ukaranie organu grzywną, zgodnie z art. 149 § 1a i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o:

- oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej,

- zasądzenie od skarżącego kosztów na rzecz organu,

- ewentualnie o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 3 pkt 3 p.p.s.a., ze względu na to, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Organ podkreślił, że w związku z ogłoszonym od 20 marca 2020 r. stanem epidemii, nie można zarzucić mu bezczynności ani przewlekłości postępowania w niniejszej sprawie. Jednocześnie wyjaśnił, że całość dokumentów, których udostępnienia żądał skarżący, została mu przekazana drogą elektroniczną: 17 i 29 kwietnia 2020 r. oraz 7 maja 2020 r.

W piśmie procesowym z 16 maja 2020 r. skarżący podtrzymując skargę, sprecyzował ją w ten sposób, że wobec udostępnienia mu przez organ całości informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem z 3 kwietnia 2020 r., już po wniesieniu skargi, to jest 7 maja 2020 r., wnosi jedynie o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia tego wniosku oraz o stwierdzenie bezczynności organu. Jednocześnie podkreślił, że obowiązkiem organu było powiadomienie go o przyczynach zwłoki i wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy, czego organ nie uczynił. Ponadto, w jego ocenie, na wynik sprawy nie miała jakiegokolwiek wpływu okoliczność ogłoszenia na terenie kraju stanu epidemii z powodu COVID-19.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta – w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. – obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego artykułu. W świetle zaś do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

Jakkolwiek przepisy p.p.s.a. nie określają, na czym polega stan bezczynności, to w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że ze stanem tym mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109 wraz z powołanym orzecznictwem).

Bezczynność, o jakiej mowa wyżej, ma miejsce w szczególności wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej, stosownie do przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1446 ze zm.; dalej także: "u.d.i.p.").

Rozpatrując skargę na bezczynność Sąd bierze pod uwagę co do zasady stan sprawy istniejący w dacie wniesienia skargi.

Podkreślenia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie miała miejsce szczególna sytuacja prawna. Niewątpliwie bowiem zarówno w dacie złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej (3 kwietnia 2020 r.), jak i w dniu wniesienia skargi (6 maja 2020 r.) obowiązywały specyficzne regulacje prawne. Wynikało to z tego, że 20 marca 2020 r. na terytorium całego kraju ogłoszono stan epidemii, na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491 ze zm.).

W związku z tym w sprawie miały zastosowanie art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 i ust. 10 pkt 1 i 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.; dalej także: ustawa koronawirusowa).

Zgodnie z tymi przepisami, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 nie rozpoczyna się bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. W tych okresach nie stosuje się ponadto przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie, a także organom tym nie wymierza się kar, grzywien ani nie zasądza się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.

Należy wprawdzie zauważyć, że art. 15 zzs ustawy koronawirusowej został uchylony z dniem 16 maja 2020 r. przez art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r.875; dalej: ustawa zmieniająca). Nie miało to jednak wpływu na wynik rozstrzyganej sprawy, skoro – co jest niekwestionowane – bezczynność organu ustała przed uchyleniem art. 15 zzs ustawy koronawirusowej.

Treść tego artykułu ustawy koronawirusowej, wbrew twierdzeniom skarżącego, ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skoro zarówno w dacie złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, to jest 3 kwietnia 2020 r., jak i w dniu udostępnienia skarżącemu całości żądanej przezeń informacji publicznej, co jak przyznał skarżący miało miejsce już po wniesieniu skargi – 7 maja 2020 r., obowiązywał cytowany art. 15 zzs ust. 10 pkt 1 ustawy koronawirusowej, to nie można skutecznie zarzucić organowi bezczynności w rozpoznawanej sprawie. W sposób wyraźny przepis ten stanowi bowiem, że w tym okresie "nie stosuje się przepisów o bezczynności organów". Tym samym – z woli ustawodawcy – z uwagi na wyjątkowe okoliczności związane z ogłoszonym stanem epidemii, wyłączona była możliwość stwierdzenia przez Sąd bezczynności organu w zakresie, w jakim domagał się tego skarżący.

Nie ma przy tym racji skarżący twierdząc, że obowiązkiem organu było powiadomienie go o przyczynach zwłoki i wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy. Wynika to z tego, że w myśl art. 15zzs ust. 10 pkt 1 ustawy koronawirusowej, w trakcie postępowania przed organem zakończonego udostępnieniem skarżącemu żądanych przez niego dokumentów, wyłączone było stosowanie przepisów o "obowiązku organu do powiadamiania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie".

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania nie orzeczono wobec braku podstawy prawnej do zasądzania zwrotu tych kosztów w razie oddalenia skargi.

Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji.