Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3522/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 63 par. 1, 2 i 3.
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33a, art. 4 ust. 2 pkt 4.
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2275
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie na rynek produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, w związku z art. 127 § 3 kpa oraz w związku z art. 26 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), po rozpatrzeniu wniosku A. L. spółka akcyjna z siedzibą w P., o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2013 r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia na rynek produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa - magnesów z ozdobami w kształcie loda w polewie (art. nr [...], kod [...]), w kształcie pieczywa (art. nr [...], kod [...]) oraz w kształcie lizaka (art. nr [...], kod [...]), i nakładającą karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia [...] marca 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów protokół wraz z aktami kontroli dotyczący magnesów z ozdobami w kształcie loda w polewie (art. nr [...], kod [...]), w kształcie pieczywa (art. nr [...], kod [...]) oraz w kształcie lizaka (art. nr [...], kod [...]), wprowadzonych na polski rynek przez przedsiębiorcę A. L. spółka akcyjna z siedzibą w P.

Magnesy z ozdobami w kształcie loda w polewie to magnesy dekoracyjne o wyglądzie lodów na patyku (dwa wzory), wykonane z tworzywa przypominającego polewę czekoladową i posypkę z czekolady lub polewę śmietankową i posypkę truskawkową. Produkty wytworzone zostały z twardego materiału w kolorze różowym w kształcie prostokąta o wymiarach 43 mm x 35 mm oraz drewnianego patyczka o długości 30 mm. Produkty przeznaczone są do zawieszania na elementach ferromagnetycznych. Do produktu przyklejony został magnes o średnicy 25 mm i grubości 4 mm. Magnesy z ozdobami w kształcie pieczywa to magnesy dekoracyjne o wyglądzie rożka lub bagietki (dwa wzory), wykonane z twardego materiału w kolorze złoto-brązowym w kształcie rożka o wymiarach 65 mm x 53 mm oraz w kształcie bagietki o wymiarach 95 mm x 36 mm. Magnes w kształcie rożka przypomina popękane pieczone ciasto, natomiast bagietka posiada kształt plecionki stosowanej zwyczajowo w wyrobach piekarskich. Produkty przeznaczone są do zawieszania na elementach ferromagnetycznych. Do produktu przyklejony został magnes o średnicy 25 mm i grubości 4 mm.

Magnesy z ozdobami w kształcie lizaka to magnesy dekoracyjne o wyglądzie lizaka na patyku, wykonane z gumopodobnego, różnokolorowego tworzywa w kształcie koła (splot ślimakowy) o średnicy 58 mm oraz drewnianego elementu - patyczka o średnicy 3 mm i długości 70 mm. Produkty przeznaczone są do zawieszania na elementach ferromagnetycznych. Do produktu przyklejony został magnes o średnicy 25 mm i grubości 4 mm. Do wszystkich produktów dołączona została informacja: Nie spożywać. Imitacja żywności. Chronić przed dziećmi. W razie spożycia skontaktować się z lekarzem oraz dane przedsiębiorcy odpowiedzialnego za wprowadzenie produktów na rynek, tj.: Importer: A. L. SA, [...]. W trakcie kontroli przeprowadzonej w sklepie [...], należącym do przedsiębiorcy A. L. spółka akcyjna, inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej poddali przedmiotowe magnesy ocenie bezpieczeństwa w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz.U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie dodatkowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i znakowania produktów, które stwarzają zagrożenie dla konsumentów przez to, że ich wygląd wskazuje na inne niż rzeczywiste przeznaczenie (Dz. U. Nr 71, poz. 644) i stwierdzili, iż magnesy stanowią imitacje środków spożywczych a w konsekwencji mogą stanowić zagrożenie dla użytkowników. Narażoną na niebezpieczeństwo kategorią konsumentów są dzieci, które - z uwagi na wygląd produktów - mogą pomylić je z produktami żywnościowymi. Ponadto elementy produktów, tj. magnesy (elementy te całkowicie mieszczą się w cylindrze do pomiaru małych części), mogą ulec oderwaniu. Jednocześnie, sposób prezentacji produktów w miejscu sprzedaży sugeruje, iż są to produkty żywnościowe, a tym samym wprowadza konsumenta w błąd co do ich rzeczywistego przeznaczenia.

W związku z ustaleniami Inspekcji Handlowej, Prezes UOKiK uznał za zasadne wszczęcie w tej sprawie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów.

Prezes UOKiK stwierdził, że magnesy z ozdobami w kształcie loda w polewie (art. nr [...], kod [...]), w kształcie pieczywa (art. nr [...], kod [...]) oraz w kształcie lizaka (art. nr [...], kod [...]) zostały wprowadzone na rynek przez przedsiębiorcę A. L. spółka akcyjna z siedzibą w P. Przedsiębiorca ten jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. b ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. W toku kontroli strona postępowania przedłożyła inspektorom Inspekcji Handlowej faktury zakupu kwestionowanych ozdób od tajwańskiego przedsiębiorcy F. I. C., a mianowicie fakturę VAT nr [...] z dnia [...] września 2012 r. wskazującą na zakup 4 800 sztuk magnesów w kształcie pieczywa i 2 400 sztuk magnesów w kształcie lizaka oraz fakturę nr [...] z dnia [...] września 2012 r. wskazującą na nabycie 3 200 sztuk magnesów w kształcie lodu w polewie. Ponadto, na opakowaniu produktów znajdują się kody kreskowe, które wskazują, iż strona postępowania jest podmiotem odpowiedzialnym za ich wprowadzenia na rynek (ustalenia na podstawie wyszukiwarki kodów kreskowych ze strony internetowej [...]).

Organ wyjaśnił, że podmiotem, na którego przepisy ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów nakładają szczególne obowiązki jest przede wszystkim producent produktu, który zgodnie z art. 10 tej ustawy zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 w/w ustawy produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Oceniając bezpieczeństwo produktu, zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 3 omawianej ustawy uwzględnia się również wygląd produktu, jego oznakowanie, ostrzeżenia i instrukcje dotyczące jego użytkowania oraz wszelkie inne udostępniane konsumentowi wskazówki lub informacje dotyczące produktu. Jak stanowi art. 5 ust. 1 cyt. ustawy produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4, nie jest produktem bezpiecznym.

Organ podniósł, że w wyniku przeprowadzonych badań organoleptycznych, inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej stwierdzili, iż magnesy stanowią imitacje środków spożywczych, ponieważ ich wygląd, kolorystyka, opakowanie i rozmiar wskazują na inne niż rzeczywiste przeznaczenie (do złudzenia przypominają odpowiednio lizaka, loda oraz pieczywo), a w konsekwencji - w przypadku połknięcia - mogły stanowić zagrożenie dla użytkowników m.in. poprzez zadławienie, uduszenie czy przebicie jelit. Kategorią konsumentów narażoną na ww. niebezpieczeństwo są dzieci, które - z uwagi na wygląd produktów - mogą pomylić je z produktami żywnościowymi. Dodatkowo wskazał, iż magnesy w określonych warunkach mogą ulec oderwaniu (odłączone elementy całkowicie mieszczą się w cylindrze do pomiaru małych części). Jednocześnie, sposób prezentacji produktów w miejscu sprzedaży, tj. na stole, na talerzyku przeznaczonym do podawania żywności sugerował, iż są to produkty żywnościowe, a tym samym wprowadzał konsumenta w błąd co do ich rzeczywistego przeznaczenia.

Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. produkty, które stwarzają zagrożenie dla konsumentów przez to, że ich wygląd wskazuje na inne niż rzeczywiste przeznaczenie, zwane "imitacjami", nie mogą posiadać cech i właściwości wywołujących u konsumentów, zwłaszcza u dzieci, przeświadczenia, że są to środki spożywcze, jeżeli próba konsumpcji imitacji może powodować zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi.

Opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym, w szczególności biorąc pod uwagę wyniki badań organoleptycznych przeprowadzonych przez inspektorów Inspekcji Handlowej Prezes UOKiK uznał, że istnieje znaczne prawdopodobieństwo, iż magnesy nie spełniają ogólnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia lub życia konsumentów, w szczególności tych najmłodszych.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli producent lub dystrybutor usunął przyczyny zagrożeń i stwierdził, że w toku postępowania jego strona, nie zanegowała oceny bezpieczeństwa produktów przeprowadzonej przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, nie przedstawiła także żadnych dowodów z których wynikałoby, że wprowadzone przez nią na rynek produkty są bezpieczne. Podjęła natomiast współpracę z organem nadzoru i przedłożyła dowody świadczące o usunięciu zagrożeń stwarzanych przez wprowadzone przez nią na rynek produkty. Spółka nabyła łącznie 10 400 sztuk magnesów od tajwańskiego przedsiębiorcy. Produkty były sprzedawane w piętnastu sklepach F. prowadzonych przez stronę postępowania. Magnesy zwrócone przez sklepy i pozostające na stanie magazynowym (łącznie 5 257 egzemplarzy) zostały utylizowane, nadto spółka umieściła w trzynastu placówkach detalicznych (pozostałe dwie zostały zgodnie z oświadczeniem z dnia 24 maja 2013 r. zamknięte) komunikat przeznaczony dla konsumentów, dotyczący niespełniania przez kwestionowane produkty ogólnych wymagań bezpieczeństwa z możliwością ich zwrotu.

Zgromadzone w toku prowadzonego postępowania dowody świadczące o wyeliminowaniu zagrożeń stwarzanych przez magnesy będące przedmiotem postępowania są w opinii Prezesa UOKiK wiarygodne i wystarczające do uznania, że strona usunęła przyczyny zagrożeń stwarzanych przez te produkty, co uzasadnia umorzenie postępowania.

W związku z tym, iż Prezes UOKiK uznał, że magnesy będące przedmiotem niniejszego postępowania nie spełniają ogólnych wymagań bezpieczeństwa określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, wprowadzający je na rynek przedsiębiorca A. L. spółka akcyjna z siedzibą w Prusicach naruszył obowiązek określony w art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, co wyczerpuje przesłanki określone w art. 33a ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy zgodnie z którym za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa, Prezes UOKiK może nałożyć na producenta karę pieniężną w wysokości do 100 000 zł.

Kara pieniężna, nakładana na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów ma charakter fakultatywny, co oznacza, że Prezes UOKiK w ramach uznania administracyjnego decyduje, czy w danej sprawie nałożenie kary jest zasadne. Ponieważ nie jest to pierwsze naruszenie przez stronę postępowania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK uznał w niniejszej sprawie nałożenie na nią kary pieniężnej za celowe.

Art. 33 a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie stanowi, że wysokość kary ustala się uwzględniając w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków.

Prezes UOKIK wyjaśnił, że na wysokość nałożonej kary wpłynęła ocena całokształtu okoliczności sprawy. Działalność strony postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy) co oznacza, że konsumenci mają prawo oczekiwać, iż wprowadzane przez tego przedsiębiorcę na rynek produkty będą spełniały wymagania bezpieczeństwa. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika powinność obywateli co najmniej podstawowej orientacji w przepisach prawnych. Zakres wymaganej wiedzy jest zróżnicowany - nie ulega wątpliwości, że lepsza znajomość prawa jest oczekiwana od osoby prowadzącej działalność gospodarczą w określonej dziedzinie - powinna ona być zorientowana w przepisach prawnych regulujących tę działalność w stopniu wystarczającym do jej poprawnego prowadzenia (wyrok NSA OZ w Gdańsku z 29 listopada 2000 r., I SA/Gd 1185/98). Podkreślił, iż możliwość zastosowania dolegliwości finansowej nie jest uzależniona od wyeliminowania przez producenta zagrożenia stwarzanego przez produkt, od podjęcia współpracy ani od braku wiedzy o tym, że wprowadzony na rynek produkt nie jest bezpieczny.

Jako okoliczność obciążającą Prezes UOKiK potraktował fakt, że nie jest to pierwsze naruszenie przez stronę postępowania przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Wobec strony postępowania toczyły się już postępowania na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów; w decyzji z dnia 23 marca 2011 r. Prezes UOKiK uznał, że długopisy - papryki (wzór [...], kod [...]) oraz długopisy - bagietki (wzór [...], kod [...]) nie są bezpieczne z uwagi na fakt, iż stanowią imitacje środków spożywczych. Ponadto, wobec strony postępowania toczyły się również postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa notesu - czekolady (wzór [...], kod [...]) (decyzja [...] z dnia [...] czerwca 2011 r.) oraz w sprawie ogólnego bezpieczeństwa breloka - pączka (wzór [...], kod. [...]), breloka - bułki (wzór [...], kod [...]), breloka - ciastka (wzór [...], kod [...]), breloka - bułki (wzór [...], kod [...]) oraz breloka - lusterka (wzór [...], kod [...]) - decyzja z dnia [...] czerwca 2011 r.), które zostały przez organ nadzoru umorzone z uwagi na wyeliminowanie przez stronę zagrożeń stwarzanych przez te produkty. Mając na względzie powyższe, w ocenie Prezesa spółka powinna być świadoma ciążących na niej obowiązków oraz zakazu wprowadzania na rynek tego typu produktów. Nie można też zakładać, iż mogła ona pozostawać w błędnym przekonaniu co do poziomu bezpieczeństwa magnesów. Co istotne przy ww. okolicznościach, strona powinna przykładać znacznie większą staranność przy wyborze produktów, które zamierza wprowadzić na polski rynek. Jednocześnie, z uwagi na uprzednio toczące się postępowania w zakresie ogólnego bezpieczeństwa tożsamych rodzajowo produktów (imitacji środków spożywczych) strona powinna również wykazywać się zwiększoną świadomością w zakresie przepisów prawa regulujących prowadzoną przez nią działalność gospodarczą, w tym przypadku z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. Za okoliczność obciążającą w niniejszej sprawie organ nadzoru uznał także fakt, iż wprowadzone na rynek magnesy stanowią zagrożenia dla dzieci, a więc grupy konsumentów która - zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów - podlega szczególnej ochronie. Ponadto strona wprowadziła na rynek dużą ilość wadliwych produktów (10 400 sztuk), co wpływa na poszerzenie kręgu potencjalnych użytkowników, którzy poprzez zakup magnesów byli narażeni na stwarzane przez nie zagrożenie. Prezes UOKiK przy wymierzaniu dolegliwości finansowej wziął także pod uwagę fakt, iż przepisy określające wymagania bezpieczeństwa imitacji środków spożywczych obowiązują już przeszło 9 lat - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie dodatkowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i znakowania produktów, które stwarzają zagrożenia dla. konsumentów przez to, że ich wygląd wskazuje na inne niż rzeczywiste przeznaczenie weszło bowiem w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Natomiast, za okoliczność łagodzącą Prezes UOKiK uznał brak skarg i reklamacji dotyczących tych produktów, a także podjęcie przez stronę postępowania współpracy z Prezesem UOKiK.

W ocenie organu w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów kryterium pomocniczym przy określeniu wysokości kary pieniężnej stanowi wysokość korzyści majątkowej osiągniętej ze sprzedaży produktów będących jego przedmiotem. Korzyścią majątkową jest iloczyn sprzedanych produktów, które nie spełniają ogólnych wymagań bezpieczeństwa i ceny sprzedaży jednej sztuki produktu uzyskanej przez adresata decyzji. W niniejszej sprawie, strona postępowania zgodnie z przekazaną dokumentacją rozchodu - sprzedała 1 902 egzemplarze magnesów w kształcie loda w polewie, 1 840 sztuk magnesów w kształcie pieczywa oraz 868 sztuk magnesów w kształcie lizaka. Przy określaniu ceny sprzedaży jednej sztuki produktu Prezes UOKiK oparł się na dokumentacji zgromadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w toku kontroli w jednym ze sklepów F. należących strony. Z protokołu kontroli nr [...] wynika, iż cena detaliczna magnesu loda i magnesu pieczywa wynosiła 6,90 zł, natomiast cena detaliczna magnesu lizaka wynosiła 8,90 zł. Obliczona w ten sposób korzyść majątkowa strony postępowania ze sprzedaży:

magnesów w kształcie loda w polewie wynosi 13 123,80 zl,

magnesów w kształcie pieczywa wynosi 12 696 zł,

magnesów w kształcie lizaka wynosi 7 725,20 zł, co w sumie daje kwotę 33 545 zł.

Wymierzając karę, Prezes UOKiK uwzględnił wagę naruszenia przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów i zauważył, że zgodnie z tą ustawą za czyn popełniony przez stronę Prezes UOKiK może nałożyć karę do 100 000 zł. W ocenie Prezes UOKiK nałożona kara jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, spełni swój cel prewencyjny i skłoni przedsiębiorcę do nienaruszania przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów.

Rozpoznając ponownie sprawę Prezes UOKiK podniósł, że we wniosku z dnia 12 sierpnia 2013 r. strona postępowania zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy "w zakresie odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej". W związku z tym, Prezes uznał, że spółka zaskarżyła decyzję z dnia 5 sierpnia 2013 r. wyłącznie w zakresie nałożonej kary pieniężnej a tym samym rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 decyzji jest ostateczne. W tej sytuacji Prezes UOKiK ponownie dokonał analizy zgromadzonego materiału w zakresie objętym zaskarżeniem.

Wyjaśnił, że podstawą do nałożenia kary pieniężnej było wprowadzenie na rynek produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa, tj. magnesów. Wprowadzając te produkty na rynek, strona naruszyła art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym producent jest zobowiązany wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Naruszenie tego przepisu, zgodnie z art. 33a ust. 2 pkt 2 w/w ustawy, upoważnia Prezesa UOKiK do nałożenia na producenta kary pieniężnej w wysokości do 100 000 zł. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że magnesy - wprowadzone na rynek przez stronę postępowania - nie są bezpieczne, w związku z czym Prezes UOKiK był uprawniony do nałożenia kary pieniężnej na podstawie ww. przepisu.

Zgodnie z art. 33a ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy, jedyną przesłanką do nałożenia kary pieniężnej jest wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa. Decyzja o nałożeniu tej kary ma charakter uznaniowy, co oznacza, że ewentualne rozstrzygnięcie co do zastosowania tej sankcji należy do Prezesa UOKiK, który "dokonuje oceny działań producenta jako zagrażających i w jakiej mierze interesowi publicznemu" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2011 r., VI SA/Wa 2423/10), którym w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów jest zdrowie i życie konsumentów. Organ, dokonując oceny działań strony postępowania podkreślił, że wobec niej toczyły się już postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa tożsamych rodzajowo produktów (imitacji środków spożywczych), zakończonych decyzjami z dnia 8 czerwca 2011 r. oraz z dnia 13 czerwca 2011 r. Strona postępowania powinna być zatem świadoma ciążących na niej obowiązków oraz zakazu wprowadzania na rynek tego typu produktów. Zdaniem Prezesa nie można też zakładać, iż strona mogła pozostawać w błędnym przekonaniu co do poziomu bezpieczeństwa magnesów. Ponadto, z uwagi na uprzednio toczące się postępowania w zakresie ogólnego bezpieczeństwa tożsamych rodzajowo produktów strona powinna również wykazywać się zwiększoną świadomością w zakresie przepisów prawa regulujących prowadzoną przez nią działalność gospodarczą, w tym przypadku z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. Mimo to - oferując kwestionowane magnesy - nie zaprzestała wprowadzania na rynek imitacji produktów spożywczych i po raz kolejny narażała zdrowie i życie konsumentów, w szczególności dzieci. W związku z powyższym, Prezes UOKiK uznał, że nałożenie kary pieniężnej jest celowe i skłoni spółkę do przestrzegania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów.

Organ, odnosząc się do argumentów dotyczących trudnej sytuacji finansowej spółki wskazał, że jej straty finansowe, redukcja liczby sklepów, miejsc pracy oraz restrukturyzacja wynagrodzeń pracowników nie są okolicznościami, które mogłyby przemawiać za uprzywilejowaniem strony postępowania w stosunku do innych podmiotów gospodarczych. Obciążenia natury publicznej, a do takich zaliczają się kary pieniężne nakładane przez organy administracji, są ze swojej natury konsekwencjami niewywiązywania się przez przedsiębiorców z obowiązków, które nakładają na nich przepisy obowiązującego prawa i muszą być traktowane jako czynnik, z którym podmioty w sposób profesjonalny uczestniczące w obrocie gospodarczym powinny się liczyć.

Prezes UOKiK wskazał na okoliczności, jakimi kierował się przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej podkreślając, że działalność strony ma charakter profesjonalny (zawodowy), co oznacza, że konsumenci mają prawo oczekiwać, iż wprowadzane przez tego przedsiębiorcę na rynek produkty będą spełniały wymagania bezpieczeństwa. Za okoliczność obciążającą Prezes UOKiK uznał fakt, że jest to kolejne naruszenie przez stronę przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów oraz fakt, iż wprowadzone na rynek magnesy stanowią zagrożenia dla dzieci, a więc grupy konsumentów, która - zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów - podlega szczególnej ochronie. Ponadto za czynnik wpływający na wysokość kary organ uznał fakt, iż strona wprowadziła na rynek znaczną ilość magnesów (10 400 sztuk), co wpływa na poszerzenie kręgu potencjalnych użytkowników, którzy poprzez zakup magnesów byli narażeni na stwarzane przez nie zagrożenie. Na niekorzyść strony wpływa również fakt, że przepisy określające wymagania bezpieczeństwa imitacji środków spożywczych obowiązują przez długi czas (dziewięć lat). Natomiast, za okoliczność łagodzącą Prezes UOKiK uznał brak skarg i reklamacji dotyczących magnesów, a także podjęcie przez stronę postępowania współpracy i wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez te produkty. Ponadto przy ustalaniu wysokości kary kryterium pomocniczym była korzyść majątkowa w wysokości 33 545 zł, uzyskana przez stronę postępowania ze sprzedaży 4610 magnesów.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. L. spółka akcyjna zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2013r. oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. w części punktu 2) i zmianę poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. w części punktu 1) poprzez przyjęcie jako podstawy decyzji o umorzeniu postępowania art. 24 ust 12 pkt 3 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów zamiast art. art. 24 ust 12 pkt 2 przedmiotowej ustawy,

Skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego w zakresie bezpieczeństwa produktów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

- art. 128 w zw. z art. 138 kpa w zw. z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, że wniosek skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczył tylko punktu 2) decyzji [...], gdy tymczasem intencją strony było by organ ponownie rozpoznał cały materiał dowodowy i rozstrzygnął sprawę na nowo w jej całokształcie, nie ograniczając się tylko do wskazanych tez i argumentów w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, gdyż skarżąca nie ograniczyła swojego wniosku poprzez wyraźne wskazanie bądź punktu 1) bądź punktu 2) decyzji [...], zważywszy że nie ma obowiązku wskazywania szczegółowego uzasadnienia, wystarczy bowiem że zostanie wskazane, że strona nie jest zadowolona z decyzji, czemu strona dała wyraz w petitum wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy,

-art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w naruszeniu przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obowiązku zebrania całego materiału dowodowego i nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności:

nieuwzględnienie okoliczności popartych materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania w zakresie oceny bezpieczeństwa kwestionowanych produktów (magnesów), w szczególności w kwestii wielkości, wagi i opakowania magnesów, które wbrew temu co przyjął organ, nie przypominają do złudzenia produktów rzeczywistych i z tego powodu nie mogą stanowić imitacji produktów spożywczych; także przez pominięcie, że każdy magnes został opatrzony wyraźną instrukcję wraz z ostrzeżeniem o treści cyt. "Nie spożywać. Imitacja żywności. Chronić przed dziećmi. W razie spożycia kontaktować się z lekarzem

dokonanie w oparciu o ten sam materiał dowodowy wzajemnie sprzecznych ustaleń, gdyż z jednej strony organ przyjął, że istnieje znaczne prawdopodobieństwo, że wprowadzone do obrotu produkty (magnesy) nie spełniają ogólnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa (str. 8 decyzji [...]), z drugiej strony przyjął kategoryczną tezę, że te same produkty nie spełniają ogólnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa (str. 9 decyzji [...]), ostatecznie zaś organ stanął na stanowisku, że materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że magnesy nie są bezpieczne (str. 4 decyzji [...]),

stosowanie przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy niedopuszczalnej w prawie administracyjnym w zakresie ogólnego bezpieczeństwa produktów zasady, według której wszelkie wątpliwości rozstrzygane są na korzyść Skarbu Państwa (in dubio pro fisco),

przyjęcie za podstawę rozstrzygnięć wybiórczego materiału dowodowego w celu udowodnienia niesłusznej i arbitralnie przyjętej tezy, że skarżąca wprowadziła do obrotu produkty, tj. magnesy z ozdobami w kształcie loda w polewie (art. nr [...], kod [...]), magnesy w kształcie pieczywa (art. nr [...], kod [...]) i magnesy w kształcie lizaka (art. nr [...], kod [...]), które bezpieczne nie są,

nieuwzględnienie okoliczności popartych materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania odnoszących się do wymiaru i wysokości kary finansowej, w szczególności polegających na tym, że organ jako kryterium pomocnicze przy wymierzaniu kary finansowej i ustalaniu jej wysokości przyjął nieprawdziwe dane finansowe poprzez przypisanie korzyści finansowej w wysokości 33 545 zł w oparciu o iloczyn ceny jednostkowej produktu i ilości sprzedanych produktów, z zupełnym pominięciem ceny zakupu wszystkich produktów (sprzedanych i następnie zniszczonych) oraz że zniszczenie aż 5509 kwestionowanych sztuk dotyczyło produktów, za które skarżąca przecież zapłaciła, co spowodowało ogólnie nie korzyść finansową jak błędnie przyjął organ, a stratę, ponadto przy wymierzaniu kary finansowej i ustaleniu jej wysokości organ niesłusznie odwołał się do poziomu świadomości prawnej skarżącej, wobec której toczyły się postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa zdaniem, organu "tożsamych rodzajowo produktów", ale pominął, że nie było to te same produkty, nawet nie były to produkty podobne co do rodzaju i ich przeznaczenia, skoro niniejsza sprawa dotyczy magnesów, a te rzekomo podobne sprawy dotyczyły długopisów; nadto poprzez wymierzenie kary finansowej i ustalenie jej wysokości poprzez odwołanie się przez organ do innych "podobnych" spraw, których organ zupełnie nie określa i w ten sposób całkowicie uniemożliwia skarżącej weryfikację podstawy przyjętego rozstrzygnięcia w zakresie wymierzenia i wysokości kary finansowej, mimo że organ wskazuje, że w tych innych sprawach nakładał kary w zbliżonej wysokości co w przypadku niniejszego postępowania,

-art. 107 § 1 kpa w zw. z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, że kwestionowane produkty nie są bezpieczne, gdy tymczasem organ nie wydał decyzji w tym zakresie wraz z wskazaniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a wskazał jedynie w uzasadnieniu decyzji o umorzenie postępowania, że skarżąca usunęła przyczyny zagrożenia, nie rozstrzygając uprzednio jednoznacznie w żadnej innej decyzji, że kwestionowane produkty nie są bezpieczne ze wskazaniem podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia,

-§ 1 ust 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatkowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i znakowania produktów, które stwarzają zagrożenie dla konsumentów przez to, że ich wygląd wskazuje na inne niż rzeczywiste przeznaczenie z dnia 6 kwietnia 2004 r. (Dz.U. Nr 71, poz. 644) w zw. z art. 10 ust 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275 ze zm.), poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na podzieleniu przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w zaskarżonej decyzji z dnia 10 października 2013 r. tez i argumentów poprzedzającej decyzji z dnia 5 sierpnia 2013 r. i przyjęciu, że zakwestionowane produkty (magnesy) stanowią cyt. " imitację środków spożywczych ponieważ ich wygląd, kolorystyka, opakowanie i rozmiar wskazują na inne niż rzeczywiste przeznaczenie (do złudzenia przypominają odpowiednio lizaka, loda lub pieczywo), a w konsekwencji mogą stanowić zagrożenie dla użytkowników m. in. przez zadławienie, uduszenie lub przebicie jelit", gdy tymczasem organ zupełnie pominął, a co bezspornie ustalił w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, że magnes w kształcie loda w polewie ma kształt prostokąta o rozmiarze 4,3 cm x 3,5 cm z drewnianym patyczkiem o długości 3 cm, że magnes w kształcie pieczywa o kształcie rożka ma rozmiar 6,5 cm x 5,3 cm o w kształcie bagietki ma rozmiar 9,5 cm x 3,6 cm, że magnes w kształcie lizaka ma kształt koła o średnicy 5,8 cm i składa się dodatkowo z drewnianego patyczka o rozmiarze 7 cm x 0,3 cm, zatem zdaniem skarżącej nie są to produkty, które do złudzenia przypominają odpowiednio loda, pieczywo lub lizaka, skoro są to produkty znacznie mniejszych rozmiarów i o dużo mniejszej wadze niż prawdziwy lód w polewie, pieczywo lub lizak, co więcej prawdziwe produkty są zupełnie inaczej zapakowane, niż kwestionowane przez organ produkty, zatem w ocenie skarżącej nie są to produkty, które bezpieczne nie są,

-§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatkowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i znakowania produktów, które stwarzają zagrożenie dla konsumentów przez to, że ich wygląd wskazuje na inne niż rzeczywiste przeznaczenie z dnia 6 kwietnia 2004 r. (Dz.U. Nr 71, poz. 644) w zw. z art. 10 ust 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie polegające na przyjęciu przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 10 października 2013 r., że skarżąca wprowadzała na rynek imitację produktów spożywczych i narażała zdrowie i życie konsumentów, w szczególności dzieci, gdy tymczasem skarżąca, na każdym produkcie zamieściła wyraźną instrukcję wraz z ostrzeżeniem o treści cyt. "Nie spożywać. Imitacja żywności. Chronić przed dziećmi. W razie spożycia kontaktować się z lekarzem" zatem przy założeniu że rzeczone produkty rzeczywiście stanowiły imitację produktów spożywczych, skarżąca dopełniła obowiązku przewidzianego w § 2 rzeczonego rozporządzenia, zgodnie z którym na etykiecie lub opakowaniu imitacji zamieszcza się zrozumiałą i łatwą do odczytania informację o rzeczywistym przeznaczeniu imitacji, sposobie jej używania o zalecanych środkach ostrożności oraz wskazówki dotyczące postępowania w sytuacji zagrożenia, zatem w ocenie strony skarżącej nie są to produkty, które bezpieczne nie są,

-art. 33a ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2013 r., że wprowadzone w niniejszej sprawie do obrotu przez skarżącą produkty, nie są bezpieczne w rozumieniu art. 10 ust 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, gdy tymczasem w rozstrzygnięciu poprzedzającej decyzji z dnia 5 sierpnia 2013 r., ani w żadnej innej decyzji w niniejszej sprawie, organ nie stwierdził w podstawach i w sentencji rozstrzygnięcia, że rzeczone produkty nie są bezpieczne wraz z podaniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a jedynie stwierdził zgodnie z punktem 1) poprzedzającej decyzji dnia [...] sierpnia 2013 r., że skarżąca usunęła przyczyny zagrożeń stwarzane przez powołane produkty i umorzył postępowanie administracyjne oraz w punkcie 2) poprzedzającej decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. wymierzył karę finansową w wysokości 10 000 zł, biorąc za podstawę wskazane w uzasadnieniu tej decyzji na str. 8 przypuszczenie cyt. " że istnieje znaczne prawdopodobieństwo, iż magnesy nie spełniają ogólnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia lub życia konsumentów, w szczególności tych najmłodszych" i przyjmując następnie na str. 9 uzasadnienia rzeczonej decyzji dalej idącą tezę z pełną dozą pewności cyt. " magnesy będące przedmiotem niniejszego postępowania nie spełniają ogólnych wymagań bezpieczeństwa określonych w art. 4 ust 1 ustawy o ogólnych bezpieczeństwie produktów, wprowadzający je na rynek przedsiębiorca A. L. spółka akcyjna z siedzibą w P., naruszył obowiązek określony w art. 10 ust 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, co w konsekwencji zdaniem skarżącej oznacza, że brak jest możliwości nałożenia kary pieniężnej po myśli art. 33a ust 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów skoro organ nie stwierdził wyraźnie w rozstrzygnięciu decyzji waz z podaniem podstawy prawnej po myśli art. 107 § 1 kpa w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, że przedmiotowe magnesy nie spełniają wymagań bezpieczeństwa, tym bardziej że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. organ z jednej strony wskazuje jedynie na prawdopodobieństwo naruszenia wymagań bezpieczeństwa, a z drugiej stwierdza z pewnością, że doszło do naruszenia wymagań bezpieczeństwa, dopiero zaś w decyzji [...] przyjmuje, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że rzeczone produkty nie są bezpieczne,

z ostrożności procesowej na wypadek nie podzielenie przedstawionych powyżej zarzutów skarżąca zwraciła uwagę na naruszenie:

-art. 33a ust 2 pkt 2 w zw. z art. 33a ust 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2003r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w podtrzymaniu w zaskarżonej decyzji wszelkich argumentów wskazanych w decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., uzasadniających nałożenie kary pieniężnej oraz ustalenia jej wysokości, gdy tymczasem prawidłowa ocena zasadności nałożenia kary oraz ustalenia jej wysokości została przez organ przeprowadzona bez należytego uwzględnienia wszystkich okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności z całkowitym pominięciem, że każdy produkt (magnes) zawierał jasną i wyraźną instrukcję wraz z ostrzeżeniem o treści cyt. "Nie spożywać. Imitacja żywności. Chronić przed dziećmi. W razie spożycia kontaktować się z lekarzem" nadto przez przyjęcie jako kryterium pomocniczego przy wymierzaniu kary finansowej i ustalanie jej wysokości nieprawdziwych danych finansowych sprowadzających się do przypisania skarżącej korzyści finansowej w wysokości 33 545 zł w oparciu o iloczyn ceny jednostkowej produktu i ilości sprzedanych produktów, z zupełnym pominięciem ceny zakupu wszystkich produktów (sprzedanych i następnie zniszczonych) wraz z faktem, że zniszczenie aż 5509 sztuk dotyczyło produktów, za które skarżąca zapłaciła, co spowodowało ogólnie nie korzyść finansową jak błędnie przyjął organ, a stratę; ponadto poprzez wymierzenie kary finansowej i ustalenie jej wysokości w odwołaniu się do poziomu świadomości prawnej strony skarżącej, wobec której toczyły się postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa zdaniem organu "tożsamych rodzajowo produktów", ale z pominięciem, że nie były to te same produkty, nawet nie były to produkty podobne co do rodzaju i ich przeznaczenia, skoro w niniejsza sprawa dotyczy magnesów, a te rzekomo podobne dotyczyły długopisów; nadto poprzez wymierzenie kary finansowej i ustalenie jej wysokości poprzez odwołanie się przez organ do innych "podobnych" sprawy, których organ zupełnie nie określa i w ten sposób całkowicie uniemożliwia weryfikację podstawy przyjętego rozstrzygnięcia w zakresie wymierzenia i wysokości kary finansowej, mimo że organ wskazuje, że w tych innych sprawach nakładał kary w zbliżonej wysokości co w przypadku niniejszego postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca szczegółowo rozwinęła podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Na wstępie wydaje się być zasadnym wyjaśnienie skarżącej, iż kompetencje sądu administracyjnego sprowadzają się do oceny zgodności z prawem procesowym i materialnym rozstrzygnięć wydanych przez organy administracji. Tak więc wniosek zawarty w skardze o zmianę decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. w części punktu 1) poprzez przyjęcie jako podstawy decyzji o umorzeniu postępowania art. 24 ust 12 pkt 3 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów zamiast art. art. 24 ust 12 pkt 2 przedmiotowej ustawy jako bezpodstawny nie znajduje żadnego uzasadnienia.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zakresu przeprowadzonego przez organ postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy a mianowicie czy, mając na uwadze treść wniosku organ- jak tego chce skarżąca "winien rozpoznać cały materiał dowodowy i rozstrzygnąć sprawę na nowo w jej całokształcie, nie ograniczając się tylko do wskazanych przez stronę tez i argumentów w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, gdyż strona skarżąca nie ograniczyła swojego wniosku poprzez wyraźne wskazanie bądź punktu 1) bądź punktu 2) decyzji" czy też prawidłowym było uznanie przez organ nadzoru, iż przedmiotowy wniosek dotyczył tylko punktu drugiego decyzji a mianowicie wysokości nałożonej kary.

Należy podkreślić, że postępowanie odwoławcze jest oparte na zasadzie skargowości. Organ II instancji nie może nigdy działać z urzędu. Postępowanie odwoławcze może być uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej – wniesienia odwołania bądź też wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie powszechnie przyjmuje się, iż dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji w części, w sytuacji gdy pozostałe zawarte w takiej decyzji rozstrzygnięcia mogą samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Nieodzownym elementem odwołania jest niezadowolenie odwołującego się ze ściśle określonego rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. W postępowaniu odwoławczym nie jest zatem wyłączona zasada rozporządzalności. Od woli strony zależy bowiem wszczęcie tego postępowania oraz- co do zasady- także jego zakres.

Jeżeli odwołujący jednoznacznie nie ogranicza swego żądania, to niewątpliwie należy przyjąć, że zaskarża on decyzję pierwszoinstancyjną w całości. Wówczas organ odwoławczy powinien ponownie rozpatrzyć całą sprawę administracyjną, która stanowiła przedmiot rozstrzygnięcia organu I instancji. Natomiast w przypadku, gdy strona jednoznacznie w odwołaniu wskazuje, że zaskarża decyzję pierwszoinstancyjną w określonej części, to organ II instancji nie może wykroczyć poza tak wyznaczone granice kompetencji organu odwoławczego. W konsekwencji organ II Instancji nie może poddać kontroli niezaskarżonej części decyzji organu I instancji i ponownie rozpatrzyć sprawę także w zakresie rozstrzygniętym niezaskarżoną częścią orzeczenia. Oznaczałoby to bowiem działanie organu odwoławczego w tym zakresie ex officio, bez wniesionego w tej części odwołania. (wyrok z dnia 21 maja 2007 r., I OSK 556/06).

Odwołanie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 i powinno zawierać co najmniej elementy określone w art. 63 § 2 i 3. Z przepisu art. 63 § 2 wynika, że odwołanie powinno zawierać żądanie strony odwołującej się.

W doktrynie przyjmuje się, że "odwołanie nie wymaga żadnego uzasadnienia ani nawet wskazania, w jakim zakresie i w jakim kierunku odwołujący się żąda zmiany decyzji" (E. Iserzon (w:) Komentarz, 1970, s. 226). Oznacza to, że odwołanie nie musi dokładnie, zgodnie z treścią przepisu art. 138, precyzować żądania uchylenia decyzji, nie musi określać zarzutów skierowanych przeciwko decyzji organu pierwszej instancji ani też zawierać uzasadnienia zarzutów i żądań, jeżeli zostały przytoczone w decyzji. W konsekwencji uznaje się w piśmiennictwie, że odwołanie jest w zasadzie "zupełnie niesformalizowanym co do treści środkiem prawnym" (Z. Janowicz, Komentarz, 1995, s. 311), co ma służyć zapewnieniu stronie "maksymalnego ułatwienia obrony jej interesów" (E. Iserzon (w:) Komentarz, 1970, s. 227; wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 lipca 1981 r., SA 1461/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 71, w którym stwierdzono, że: "Kodeks postępowania administracyjnego wyraża m.in. w art. 63, 65, 128 i 140, pośrednio również w art. 206, zasadę odformalizowania postępowania na korzyść strony co do formy i treści żądania wszczęcia postępowania oraz odwołań od decyzji I instancji i skargi do NSA tak, aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony"). Z drugiej jednak strony podkreśla się, że "dokładne sformułowanie żądań odwołania i jego uzasadnienia leży w interesie strony, może bowiem pomóc organowi odwoławczemu (a także organowi I instancji rozpatrującemu odwołanie w trybie art. 132) w podjęciu korzystnego dla niej rozstrzygnięcia" (Z. Janowicz, Komentarz, 1995, s. 311; por. także E. Iserzon (w:) Komentarz, 1970, s. 227, który stwierdza, że uzasadnienie odwołania jest pożądane).

Należy podzielić pogląd skarżącej, że niezadowolenie z decyzji wydanej w pierwszej instancji jest zasadniczym elementem przesądzającym o zakwalifikowaniu czynności procesowej strony do czynności wniesienia odwołania (B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 563), jednakże z tym zastrzeżeniem, że strona jest obowiązana sformułować żądanie wynikające z tego "niezadowolenia", natomiast nie jest obowiązana uzasadniać swojego żądania ani też przedstawiać zarzutów i dowodów na jego poparcie (por. wyrok NSA w Gdańsku z dnia 28 stycznia 1998 r., I SA/Gd 735/96, LexPolonica nr 2231459, w którym przyjęto, że: "Pomijając przepisy szczególne i konieczność zachowania terminu, jedynym formalnym wymogiem odwołania jest przejaw niezadowolenia strony z wydanej decyzji organu I instancji. Ale nawet ten wymóg musi prowadzić do wniosku, iż odwołanie winno mieć związek z decyzją organu I instancji, niezadowolenie strony bowiem musi być skierowane przeciwko któremuś z elementów składających się na wydaną decyzję"). W nowszym orzecznictwie odwołaniu stawia się w tym zakresie większe wymagania (por. np. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2008 r., I OSK 888/07, LEX nr 493520: "Odwołanie, ze swojej istoty, nie wymaga zbyt szczegółowego uzasadnienia żądań podnoszących w nim przez odwołującego się, ale nie oznacza to tym samym, że z treści złożonego środka zaskarżenia nie powinno wynikać, co jest przez niego kwestionowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Brak jakiegokolwiek zarzutu, co do któregokolwiek z punktów władczego rozstrzygnięcia organu powoduje, że organ odwoławczy nie ma podstaw działać za stronę i zmieniać go na korzyść odwołującego, bo nie ma przekonania, z jakiej części aktu strona jest niezadowolona. Podmiot żądający weryfikacji aktu prawnego powinien w złożonym odwołaniu chociaż w minimalny sposób wykazać swoje niezadowolenie z podjętego określonej treści rozstrzygnięcia, wskazując również jego zakres"; postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2009 r., II OSK 166/09, LEX nr 557050: "Jedynym co decyduje o tym, czy wystąpienie strony kwalifikuje się jako odwołanie, jest element negatywnego stosunku strony do wydanej decyzji, któremu strona dała wyraz").

Sąd podziela stanowisko organu, iż skarżąca w sposób jednoznaczny wskazała zakres zaskarżenia decyzji Prezesa UOKiK dnia [...]sierpnia 2013 r.

We wniosku z dnia 12 sierpnia 2013 r. skarżąca, powołując się na treść art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy "w zakresie odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej" oraz wskazała na swoją ciężką sytuację finansową, przedstawiła zestawienie swoich zobowiązań na dzień 30 czerwca 2012 r. oraz 30 czerwca 2013 r., poinformowała, że wprowadziła program naprawczy, polegający m.in. na zamknięciu 20 (z 22) sklepów marki F. i nierentownych salonów A. D. oraz zrestrukturyzowaniu kosztów czynszów i wynagrodzeń dla pracowników. Dodała też, że nałożona kara pieniężna bardzo negatywnie wpłynie na działalność firmy, a jeśli wprowadzony program naprawczy okaże się nieskuteczny, będzie zobligowana do wszczęcia postępowania układowego. Podniosła, że konsumenci nabyli niewielką ilość magnesów (1902 sztuki) oraz nie otrzymała skarg i reklamacji na te produkty i oświadczyła, że po otrzymaniu od Prezesa UOKiK informacji o niespełnianiu przez magnesy ogólnych wymagań bezpieczeństwa, niezwłocznie podjęła działania w celu wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez te produkty. Złożyła nadto wniosek: "Reasumując, wnoszę o ponowne rozpatrzenie sprawy o numerze [....] w zakresie odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej.

Skarżąca nie kwestionowała rozstrzygnięcia w zakresie bezpieczeństwa magnesów w żadnym fragmencie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak również w toku postępowania zainicjowanego tym wnioskiem. Skarżąca podjęła działania w celu wycofania produktu z rynku, nie sformułowała żadnych zarzutów odnoszących się do bezpieczeństwa produktów, nie wskazała na nowe okoliczności sprawy, nie przedstawiła żadnych dowodów na ich poparcie a należy zauważyć, że nie ma znaczenia, czy zarzuty zostaną podniesione w uzasadnieniu odwołania, czy zgłoszone zostaną w terminie późniejszym, lecz przed rozstrzygnięciem sprawy przez organ odwoławczy. W Kodeksie postępowania administracyjnego nie został bowiem sformułowany zakaz rozważania przez organ II instancji zarzutów zgłoszonych po upływie terminu do wniesienia odwołania.

W takiej sytuacji, zdaniem Sądu prawidłowym było stanowisko organu, że intencją skarżącej było zaskarżenie decyzji tylko w zakresie punktu 2 decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. a mianowicie nałożonej kary pieniężnej i tylko w tym zakresie zwróciła się do organu odwoławczego o kontrolę rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji. Jak już wyżej wyjaśniono organ administracji publicznej związany jest żądaniem strony i nie może zmieniać jego treści poprzez rozszerzenie zakresu złożonego środka odwoławczego. W przedmiotowej sprawie decyzja organu odwoławczego nie może dotyczyć więc decyzji organu I instancji, w tej części, w której nie została ona zaskarżona. Skoro zatem skarżąca nie złożyła odwołania od rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 decyzji Prezesa UOKiK z dnia [...] sierpnia 2013 r., to decyzja ta w tym zakresie stała się ostateczna z upływem terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

W konsekwencji Prezes UOKiK zasadnie uznał, że jedyna przesłanka warunkująca nałożenie kary na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, tj. wprowadzenie na rynek produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa, została spełniona.

Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 33a ust. 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów uznając go za niezasadny

Wymaga podkreślenia, że jedyną ustawową przesłanką warunkującą nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, jest wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa (zob. wyrok Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. II GSK 1404/11). Ponieważ, jak już wyżej wskazano, skarżąca zakwestionowała jedynie wysokość nałożonej kary, wobec czego decyzja w punkcie 1 stała się ostateczna. Decyzja ostateczna rozstrzygająca w przedmiocie bezpieczeństwa produktu jako kształtująca stan prawny i faktyczny przesądza zaś o zaistnieniu przesłanek pozwalających na wymiar kary pieniężnej

Art. 33a cyt. ustawy stanowi o możliwości nałożenia przez organ nadzoru (w drodze decyzji) kary pieniężnej w wysokości do 100.000 zł na producenta lub dystrybutora stosownie do okoliczności wymienionych w tym przepisie. Kara pieniężna, o której mowa w art. 33a ust. 2 cyt. ustawy jest następstwem wprowadzenia na rynek produktów niebezpiecznych, a ta okoliczność została "przesądzona" w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., której skarżąca skutecznie nie podważyła.

Należy przy tym podkreślić, że istotnym dla określenia wysokości kary jest ustalenie w szczególności stopnia oraz okoliczności naruszenia obowiązków, a nie stopnia niespełnienia przez przedmiotowe magnesy wymagań bezpieczeństwa,

Przez stopień i okoliczności naruszenia obowiązków należy rozumieć okoliczności (przemawiające na korzyść przedsiębiorcy oraz jego obciążające), takie jak: stopień współpracy z organem nadzoru rynku w zakresie eliminacji zagrożeń stwarzanych przez produkt, ilość niebezpiecznego produktu wprowadzonego na rynek, profesjonalny charakter działalności, ilość ewentualnych skarg konsumentów na produkt, przeznaczenie produktu dla kategorii konsumentów szczególnie narażonych czy też ewentualna notoryjność naruszania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów.

Sąd podzielił stanowisko Prezes UOKiK, który, powołując się na interes publiczny, stwierdził, że mimo wyeliminowania przez skarżącą zagrożeń stwarzanych przez magnesy, nałożenie kary pieniężnej jest zasadne. Wysokość kary została określona w oparciu o stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązku, a przedstawione przez skarżącą okoliczności Prezes UOKiK uwzględnił przy wymierzaniu kary (brak skargi i reklamacji na magnesy, podjęcie współpracy z Prezesem UOKiK) albo uznał, że brak jest podstaw do ich uwzględnienia (m.in. zła sytuacja finansowa skarżącą).

Trafnym jest także stanowisko Prezesa, że okoliczności, iż magnesy były opatrzone ostrzeżeniem: "Nie spożywać. Imitacja żywności. Chronić przed dziećmi. W razie spożycia skontaktować się z lekarzem." nie miała wpływu na dokonaną ocenę bezpieczeństwa magnesów (nie powodowała, że magnesy były bezpieczne) i brak było podstaw do jej uwzględnienia przy określaniu wysokości kary.

Ponadto dołączenie tego ostrzeżenia do magnesów nie eliminowało zagrożeń przez nie stwarzanych, na które narażone były przede wszystkim dzieci, a więc grupa konsumentów która - zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów - podlega szczególnej ochronie Prezesa UOKiK.

Odnosząc się do przekonania skarżącej, że przy określaniu wysokości kary pieniężnej Prezes UOKiK - zamiast korzyści majątkowej, której skarżąca nie osiągnęła - powinien uwzględnić poniesione przez nią straty finansowe należy uznać je za błędne .

Art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów stanowi, że wysokość kary pieniężnej ustala się uwzględniając w szczególności stopień i okoliczności naruszenia przez przedsiębiorcę obowiązków. Ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów nie nakłada natomiast na Prezesa UOKiK obowiązku posiłkowania się przy określaniu wysokości kary pieniężnej dochodem czy zyskiem uzyskanym przez przedsiębiorcę. Pojęcie korzyści majątkowej zostało zdefiniowane przez Prezesa UOKiK na potrzeby postępowań prowadzonych na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i w sposób zamierzony nie jest tożsame z dochodem czy zyskiem, do którego odwołuje się skarżąca.

Cywilistyczne rozumienie pojęcia "korzyści majątkowej" na tle tego rodzaju spraw byłoby bowiem nieracjonalne. Uwzględnianie dla ustalenia korzyści majątkowej kosztów produkcji danego produktu prowadziłoby bowiem każdorazowo do analizy finansowej całego przedsiębiorstwa, na koszty te składają się nie tylko proste koszty produktów i opakowań lecz koszty funkcjonowania całego przedsiębiorstwa, amortyzacja urządzeń, wynagrodzenia pracowników itp. Zdaniem Sądu zastosowanie takiej wykładni wykracza poza ramy i cele ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Posłużenie się przez organ pomocniczo wartością przychodu uzyskanego ze sprzedaży produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa jest w ocenie Sądu prawidłowe na gruncie cytowanej ustawy. Przyjęcie przedstawionej przez skarżącą wykładni łatwo skutkować by mogło nakładaniem minimalnej czy nieadekwatnej do wartości wprowadzonego do obrotu produktu kary w każdym przypadku, gdy działalność karanego przedsiębiorstwa byłaby deficytowa lub gdyby działało ono w zawyżonej strukturze kosztów.

Podkreślenia wymaga przy tym, że kryterium to miało jedynie charakter pomocniczy, a określając wysokość kary organ nadzoru wziął również pod uwagę szereg innych okoliczności określonych w zaskarżonej decyzji. Konsekwencją powyższego przyjęcia jest uznanie, iż wartość ta nie wpływa w sposób bezpośredni na wysokość kary i nie stanowi prostego przelicznika do jej określenia (tak też tut. Sąd w wyroku z dnia 8 lutego 2011 r., VI SA/Wa 2423/10).

Za bezzasadny należy również uznać zarzut, że Prezes UOKiK powołując się na uprzednio prowadzone wobec skarżącej postępowania na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, pominął okoliczność, że postępowania te dotyczyły innych produktów o odmiennym przeznaczeniu. Prezes UOKiK w zaskarżonej decyzji stwierdził, że magnesy są tożsame rodzajowo z tymi produktami, tj. także stanowią imitacje środków spożywczych. Zgodzić należy się z organem, że skarżąca jako profesjonalny podmiot gospodarczy powinna być świadoma obowiązujących regulacji w zakresie bezpieczeństwa produktów, w tym ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów - zwłaszcza z uwagi na uprzednio toczące się postępowania w zakresie ogólnego bezpieczeństwa tożsamych rodzajowo produktów. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny OZ w Gdańsku w wyroku z dnia 29 listopada 2000 r., sygn. I SA/Gd 1185/98, od obywateli oczekiwać należy powinności, co najmniej podstawowej orientacji w przepisach obowiązującego prawa z zastrzeżeniem, że zakres wymaganej wiedzy o prawie jest zróżnicowany. Lepsza znajomość prawa jest bowiem wymagana od osoby prowadzącej działalność gospodarczą określonego rodzaju. W związku z tym przyjmuje się, że osoba prowadząca działalność gospodarczą powinna być zorientowana w przepisach prawnych ją regulujących w stopniu wystarczającym do prawidłowego jej prowadzenia.

Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uznał, że przez - wskazany w art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów - stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków należy rozumieć m.in. notoryjność naruszania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów (wyrok tut. Sądu z dnia 8 lutego 2011 r., VI SA/Wa 2423/10).

W ocenie Sądu Prezes UOKiK w zaskarżonej decyzji szczegółowo uzasadnił przesłanki, jakie wziął pod uwagę określając wysokość kary nałożonej na skarżącą. Przedstawił zarówno okoliczności obciążające jak i takie, które wpłynęły na obniżenie kary i przedstawione w decyzji przesłanki wymierzenia wskazanej kary nie wykraczają poza ramy uznania administracyjnego zakreślonego normami k.p.a. i ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, a także nie noszą znamion dowolności.

Wobec powyższego wymierzona w przedmiotowej sprawie kara jest adekwatna do przedmiotowego naruszenia, zaś wydane w sprawie decyzje nie mają charakteru dowolnego.

Ponadto kara, w tej wysokości zdaniem Sądu spełni swoją funkcję prewencyjną – jest wyraźnym ostrzeżeniem na przyszłość zapobiegającym powstawaniu nagannych praktyk rynkowych, oraz funkcję represyjną – stanowi poważną dolegliwość dla przedsiębiorcy nie niosąc za sobą jednocześnie ryzyka wyeliminowania go z obrotu gospodarczego. Ostatecznie wskazać też należy, że jednym z celów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów jest zapewnienie bezpieczeństwa produktów wprowadzanych na rynek.

Dlatego w ocenie Sądu kary wymierzane w tego rodzaju sprawach, uwzględniając kryteria ich wymierzenia przewidziane w ustawie o ogólnym bezpieczeństwie produktów, nie mogą mieć symbolicznego charakteru.

Natomiast pozostałe podniesione w skardze zarzuty odnoszą się do rozstrzygnięcia w zakresie bezpieczeństwa magnesów, w przypadku którego skarżąca nie wyczerpała przysługującego jej w postępowaniu administracyjnym środka zaskarżenia, w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy

Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organ przeprowadził właściwe postępowanie dowodowe, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji. Prezes Urzędu w sposób odpowiadający art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnił swoją decyzję, podając co wziął pod rozwagę przy wymierzaniu kary pieniężnej i co wpłynęło na jej wysokość.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.