Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 982/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą
Powołane przepisy: article: Art. 1 ust. 1, art. 29 par. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 8 poz 67
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin( - tekst jednolity.
article: Art. 95 ust. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: Art. 7, 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek spr. Sędziowie NSA Grażyna Danielec NSA Krystyna Kutzner Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] Nr : [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji , II orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane .


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Komendant Miejski Policji wezwał skarżącą A. C. do opróżnienia z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A. w K. w terminie do dnia [...] 2007 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2000r., Dz. U. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 95 ust. 2 pkt 4 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2007 r., nr 43, poz. 277).

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że skarżąca, córka zmarłego emeryta policyjnego J. C., zgodnie z art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, (...) oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2004 r., nr 8, poz. 67 z późn. zm.), nabyła uprawnienia do policyjnej renty rodzinnej po zmarłym ojcu od dnia [...] 1999 r. i uprawnienia te posiadała do ukończenia 25 roku życia tj. do dnia [...] czerwca 2004 r. Obecnie jest osobą nieuprawnioną do jakichkolwiek świadczeń z resortu MSWiA. Na podstawie zaświadczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2002 r. skarżąca miała prawo do przedmiotowego lokalu mieszkalnego do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej.

W związku z zaległościami czynszowymi w wysokości 1.101,77 zł. i odsetek 53,36 zł., w dniu [...] stycznia 2004 r. organ wezwał skarżącą do ich uregulowania do dnia [...] lutego 2004 r. Takie wezwania kierowane były do skarżącej: w dniu [...] września 2004 r. (zaległość wynosiła 1.336,34 zł., odsetki 43,08 zł.), w dniu [...] maja 2005 r. (zaległość wynosiła 1.501,64 zł., odsetki 67,80 zł.), w dniu [...] czerwca 2006 r. (zaległość wynosiła 571,72 zł., odsetki 99,05 zł.). Ponieważ skarżąca nie spłaciła zaległości oraz nie posiadała już uprawnień do policyjnej renty rodzinnej, organ w dniu [...] czerwca 2007 r., wszczął z urzędu postępowania administracyjne w sprawie opróżnienia z osób i rzeczy przez skarżącą zajmowanego lokalu mieszkalnego.

Przedmiotowy lokal znajduje się w budynku stanowiącym własność Skarbu Państwa i pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji. Art. 95 ust 3 pkt 3 ustawy o Policji taksatywnie wymienia przypadki, w których wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego: "(...) w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego."

W świetle powyższego stanu faktycznego, zajmowanie przedmiotowego lokalu przez skarżącą, jako osobę nieuprawnioną w resorcie spraw wewnętrznych, skutkuje wydaniem decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego bez prawa do innego lokalu mieszkalnego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. C. Wnosząc o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi l instancji, zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego - art. 95 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji przez zastosowanie jego dyspozycji do zaległości czynszowych z lat 2004 - 2006, a przepis ten może być stosowany, gdy zaległości istnieją w dniu wydania decyzji o opróżnieniu lokalu,

- błąd w ustaleniach stanu faktycznego, polegający na przyjęciu, iż skarżąca pozostawała w zwłoce z zapłatą czynszu przez okres, co najmniej dwóch pełnych okresów płatności i pomimo uprzedzenia jej na piśmie o zamiarze wydania decyzji o opróżnieniu lokalu oraz wyznaczeniu dodatkowego miesięcznego terminu, należności tych nie uiściła, gdy tymczasem skarżąca zaległości regulowała w wyznaczonym terminie,

- naruszenie prawa materialnego - art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji, gdy w chwili wydania decyzji skarżąca posiadała tytuł prawny do lokalu w postaci umowy najmu,

- naruszenie dyspozycji art. 107 ust. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji, które nie zawiera wymaganych przez przepisy elementów jak np. wskazania dowodów, na których organ się oparł wydając decyzję.

Skarżąca podniosła, że zgodnie z dyspozycją art. 95 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji zaległość musi istnieć za dwa okresy płatności poprzedzające 30 dniowy okres udzielany dodatkowo na spłatę zaległości, po upływie którego wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu. Tymczasem decyzja dotyczy zaległości z lat 2004 - 2006. W decyzji nie ma wzmianki o zaległościach w okresie poprzedzającym wydanie decyzji, o wezwaniu do ich zapłaty i organ nie mógł wydać decyzji o opróżnieniu lokalu na tej podstawie. Skarżąca podkreśliła, że z dokumentacji księgowej AZM "A." wynika, że zaległości czynszowe były w innej wysokości niż ustalił organ, skarżąca po wezwaniach do zapłaty regulowała te należności. Z uzasadnienia decyzji nie wynika ile wynosiły miesięczne opłaty czynszowe, kiedy doręczono skarżącej wezwania do zapłaty ani w jakim okresie należności zostały uregulowane.

Niezrozumiałym dla skarżącej jest oparcie decyzji o art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. O tytule prawnym skarżącej do mieszkania nie decydują przepisy dotyczące świadczeń rentowych po ojcu. Z zaświadczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji wynika, że skarżąca ma prawo do przedmiotowego lokalu do czasu przydzielenia lokalu zastępczego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej oraz, że dopiero po zakończeniu pobierania renty rodzinnej, skarżącej można przydzielić lokal zamienny. Organ przepis ten błędnie zinterpretował. Ponadto skarżąca posiada umowę najmu przedmiotowego lokalu na czas nieokreślony.

Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. wskazując, że organ nie określił skąd czerpie informacje, iż skarżąca posiadała zaległości czynszowe, oraz za jaki okres zaległości były powodem wydania decyzji. Ocena czy skarżąca posiada tytuł prawny do lokalu ograniczyła się jedynie do przytoczenia treści zaświadczenia bez podania, na jakich innych dowodach organ się oparł. Ponadto uzasadnienie decyzji jest niezrozumiałe, wewnętrznie sprzeczne i niespójne.

Decyzją z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że kwestie dotyczące mieszkań przeznaczonych dla policjantów regulują przepisy zawarte w rozdziale ósmym ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze w postaci rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2005 r. nr 105, poz. 884 i Dz. U. z 2007 r., nr 123, poz. 856).

Zgodnie z art. 97 ust. 5 tej ustawy, przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94 i 95 ust. 2 - 4, następuje w formie decyzji administracyjnej. Przepis art. 95 ustawy o Policji stwarza podstawy do wydawania decyzji administracyjnych o opróżnieniu lokalu mieszkalnego zajmowanego przez policjantów, emerytów i rencistów policyjnych, a także osoby nieuprawnione.

Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy o Policji "Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gminy lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych." Przedmiotowy lokal mieszkalny, na podstawie zaświadczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji udostępniony skarżącej, należy do kategorii mieszkań, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji.

Organ II instancji uznał słuszność zarzutu błędnego zastosowania przepisu art. 95 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, skoro w chwili wydania decyzji skarżąca posiadała zadłużenie wynikające z zaległości z tytułu opłat czynszowych i eksploatacyjnych, nie przekraczało ono jednak dwóch okresów płatności. Zgodnie z informacją administratora budynku, w dniu [...] sierpnia 2007 r. zadłużenie skarżącej na dzień [...] lipca 2007 r. wynosiło 1.793,69 zł. z tytułu zaległości czynszowych i 208,42 zł. z tytułu zaległych odsetek. Na podstawie tej informacji, organ I instancji wydał w dniu [...] decyzję. Natomiast w dniu [...] sierpnia 2007 r. do organu wpłynęło pismo administratora nieruchomości, z którego wynika, iż na dzień [...] lipca 2007 r. skarżąca posiadała zadłużenie z tytułu opłat czynszowych i eksploatacyjnych w wysokości 198,69 zł. oraz odsetek w wysokości 204,92 zł. Informację tę potwierdził organ II instancji. Zgodnie z pismem AZM "A" z dnia [...] września 2007 r., na dzień [...] sierpnia 2007 r. skarżąca ma zaległości czynszowe w wysokości 381,16 zł. oraz odsetki w wysokości 6,69 zł. Z uwagi na fakt, iż wysokość miesięcznych opłat za zajmowany lokal wynosi 404,12 zł., istniejąca zaległość nie przekracza wysokości dwóch pełnych okresów płatności. Tym samym w dniu wydania decyzji nie istniała przesłanka, określona w art. 95 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, uzasadniająca wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu z tytułu zaległości czynszowych i eksploatacyjnych.

Niemniej jednak, zaskarżona decyzja wydana została również w oparciu o inną podstawę prawną, a mianowicie, iż skarżąca w chwili wydania decyzji była osobą nieuprawnioną do świadczeń z resortu spraw wewnętrznych i administracji. Krąg osób uprawnionych do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji jest zawężony i wyczerpująco wymieniony w art. 89 ustawy o Policji oraz w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz ich rodzin, której postanowienia art. 29 ust. 1 i 2 dają prawo do zajmowania takich mieszkań emerytom i rencistom policyjnym oraz członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach lub rencistach. Zgodnie z art. 89 pkt 2 ustawy o Policji: "członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia". Skarżąca nie jest i nie była funkcjonariuszem Policji, w chwili obecnej nie posiada już uprawnień do policyjnej renty rodzinnej i nie jest również w chwili obecnej, członkiem rodziny zmarłego emeryta policyjnego w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji.

Skarżąca zawarła umowę najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego na czas nieokreślony. Umowa najmu nie jest jednak podstawowym, lecz jedynie pochodnym tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu. Skarżąca otrzymała lokal mieszkalny nie na czas nieokreślony, lecz jak wynika z zaświadczenia z dnia [...] grudnia 2002 r. do czasu przydzielenia zastępczego lokalu, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Skarżąca utraciła już prawo do renty rodzinnej, ukończyła, bowiem 25 lat życia i jest osobą nieuprawnioną do jakichkolwiek świadczeń z resortu SWiA. Otrzymanie lokalu na czas nieokreślony oznacza jedynie względną trwałość posiadanych uprawnień do lokalu, które mogą zostać utracone z różnych przyczyn leżących m.in. po stronie najemcy.

Dodatkowo organ II instancji zaznaczył, że przepisy art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., nr 31, poz. 266 z późn. zmianami) dopuszczają możliwość zawarcia umowy najmu na czas określony wyłącznie w stosunku do lokalu socjalnego lub lokalu związanego ze stosunkiem pracy lub, gdy zawarcia takiej umowy żąda najemca. W stosunku do innych lokali umowa może być zawarta wyłącznie na czas nieokreślony. Tak, więc jedynym powodem zawarcia przez administratora nieruchomości umowy najmu na czas nieokreślony była niedopuszczalność innej formy zawarcia stosunku najmu. Nie zmienia to jednak faktu, iż skarżąca w chwili obecnej, tj. po ukończeniu 25 lat życia, nie jest już osobą uprawnioną do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji Policji.

Do osób nieuprawnionych do świadczeń z resortu spraw wewnętrznych i administracji odnosi się przepis art. 92 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, który stanowi, że "decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego."

Zajmowany przez skarżącą lokal nadal znajduje się w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji. Według art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów (...), przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (...), jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Wynika z tego jednoznacznie, że w stosunku do skarżącej można zastosować art. 92 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, gdyż jest ona osobą nieuprawnioną do jakichkolwiek świadczeń z resortu spraw wewnętrznych i administracji. Organ I instancji słusznie zastosował, więc ten przepis jako podstawę wydania decyzji o opróżnieniu przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Tak, więc bezzasadny jest zarzut, że organ naruszył przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, tj. wydał decyzję o opróżnieniu lokalu w sytuacji, gdy skarżąca posiadała tytuł prawny w postaci umowy najmu lokalu.

Organ II instancji uznał również za zasadny zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest, bowiem określenia dowodów, które organ wziął pod uwagę i przytaczano jedynie wezwania do zapłaty, nie podając w oparciu o jakie dokumenty wezwania te były wystawiane, uzasadnienie jest niespójne i mało zrozumiałe a organ powinien szczegółowo wyjaśnić powody wydania decyzji, a więc podstawy faktyczne i prawne, nie zrobił tego jednak wystarczająco.

Organ II instancji stwierdził, że zgodnie z dyspozycją art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny, zaskarżona decyzja pomimo błędów została utrzymana w mocy albowiem brak istnienia w dniu wydania decyzji jednej z podstaw prawnych i błędy w uzasadnieniu nie powodują, iż decyzja nie jest merytorycznie zasadna.

A. C. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, zarzuciła:

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż skarżąca zajmuje lokal mieszkalny, o którym mowa w art. 29 § 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz ich rodzin, gdy tymczasem zajmowany przez nią lokal jest lokalem zastępczym, o którym mowa w art. 29 § 3 tej ustawy,

- naruszenie prawa materialnego a to art. 29 § 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz ich rodzin poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż utrata prawa do lokalu mieszkalnego następuje z chwilą utraty prawa do renty rodzinnej po zmarłym policjancie, gdy tymczasem prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje członkom rodziny policjanta do czasu przydzielenia lokalu zastępczego, nie krócej niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej,

- naruszenie prawa materialnego a to art. 89 ustawy o Policji poprzez błędną jego interpretację polegającą na uznaniu, że znajduje on zastosowanie, gdy tymczasem przepis ten dotyczy kręgu osób uprawnionych do przydziału lokalu mieszkalnego i nie znajduje zastosowania w niniejszym stanie faktycznym,

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżąca do zajmowanego lokalu nie posiada tytułu prawnego, gdy tymczasem jest jego najemcą na podstawie umowy najmu na czas nieokreślony z dnia [...] stycznia 2003 r.

Skarżąca podniosła, że organ powinien dokładnie określić status prawny przedmiotowego lokalu. W postępowaniu przed organami obu instancji lokal ten był traktowany jako lokal mieszkalny w rozumieniu art. 29 § 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Tymczasem lokal ten jest zastępczym lokalem mieszkalnym, o którym mowa w art. 29 § 3. Skarżąca weszła w jego posiadanie nie po zmarłym ojcu policjancie, lecz na podstawie zamiany tj. opuszczenia mieszkania służbowego po ojcu, w zamian za nawiązanie w dniu [...] stycznia 2003 r. umowy najmu przedmiotowego mieszkania na czas nieokreślony z A. Z. M. "A" Sp. z.o.o. reprezentującą Komendę Wojewódzką Policji. Umowa ta była zawarta na podstawie zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia [...] grudnia 2002 r. w którym skarżącej przyznano prawo do lokalu mieszkalnego do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej.

Fakt posiadania przez skarżąca umowy najmu na czas nieokreślony stoi w sprzeczności ze stanowiskiem organu II instancji jakoby skarżąca nie posiadała tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Tytuł taki stanowi powyższa umowa najmu, w związku z czym nie było podstaw do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie art. 95 § 3 pkt 3 ustawy o Policji. Umowa najmu wskazuje, w jakiej sytuacji możliwe jest jej wypowiedzenie i żadna z tam wymienionych przesłanek nie zachodzi.

Zdaniem skarżącej organ dopuścił się także naruszenia art. 29 § 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), oraz ich rodzin poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, iż utrata prawa do lokalu mieszkalnego następuje z chwilą utraty prawa do renty rodzinnej po zmarłym policjancie. Tymczasem z przepisu tego wynika, że prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej zaś niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Wynika z tego, że prawo to wygasa z chwilą przydzielenia uprawnionemu do renty rodzinnej po zmarłym policjancie zastępczego lokalu mieszkalnego, co nie może jednak nastąpić zanim nie ustanie uprawnienie do pobierania policyjnej renty rodzinnej.

Niezrozumiałym dla skarżącej jest powoływanie się przez organ odwoławczy na dyspozycję art. 89 ustawy o Policji by wykazać, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Przepis ten dotyczy jedynie sytuacji, gdy organ dokonuje przydziału lokalu mieszkalnego i w niniejszym stanie faktycznym nie ma zastosowania.

Reasumując skarżąca podkreśliła, że zajmowany przez nią lokal jest zastępczym lokalem mieszkalnym, na który posiada aktualną umowę najmu na czas nieokreślony w związku z czym decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy decyzję organu l instancji o opróżnieniu lokalu jest niezasadna.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podnosząc, że decyzją nr [...] z dnia [...]. J. C., nieżyjącemu już funkcjonariuszowi Policji, ojcu skarżącej, przydzielone zostało mieszkanie służbowe przy ul. B. - wówczas adres brzmiał C. w K. W dniu [...] 1999r. J. C. zmarł, a w mieszkaniu pozostała skarżąca A. C. uprawniona do renty rodzinnej w rozumieniu art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) i ich rodzin. Skarżąca wyraziła zgodę na zamianę tego mieszkania na inny lokal będący w dyspozycji Policji, tj. przy ul. A., przejmując go z dniem [...] stycznia 2003r. Jako jedyna wówczas uprawniona do lokalu służbowego po zmarłym funkcjonariuszu, skarżąca zawarła w dniu [...] stycznia 2003r. umowę najmu z administrującą tym mieszkaniem Spółką z o.o. A. Z. M. "A". Z dniem [...] czerwca 2004r. skarżąca utraciła uprawnienia do renty rodzinnej po zmarłym ojcu, bowiem przysługiwała ona skarżącej do czasu ukończenia 25 roku życia. Przedmiotowy lokal mieszkalny stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji, w związku z przekazaniem mu tej dyspozycji przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w dniu [...] grudnia 2003r.

Komendant Wojewódzki Policji podtrzymał stanowisko, że skarżąca zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Nie jest ona uprawniona do policyjnej renty rodzinnej, bowiem nie należy do kręgu członków rodziny policjanta (emeryta policyjnego) określonego w art. 89 ustawy o Policji, a w konsekwencji nie spełnia też warunków do przyznania lokalu mieszkalnego na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Organy Policji zobowiązane są natomiast prowadzić racjonalną politykę, co do zasobów mieszkaniowych pozostających w ich dyspozycji na podstawie art. 90 ustawy o Policji. Tym samym podstawę prawną nakazania opróżnienia lokalu mieszkalnego stanowił przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji dotyczący m.in. osób zajmujących lokal mieszkalny bez tytułu prawnego.

Ponadto tytułem prawnym zajmowania lokali służbowych będących w dyspozycji Policji jest decyzja administracyjna o przydziale. Prawo dysponowania lokalem oznacza, że organy Policji wskazują właścicielowi lub działającemu w jego imieniu administratorowi - poprzez wydanie decyzji administracyjnej o przydziale, osobę (funkcjonariusza lub emeryta policyjnego), z którą należy zawrzeć umowę najmu. Istnienie tej umowy nie stanowi przeszkody do opróżnienia lokalu, jeżeli zachodzą przesłanki określone w ustawie o Policji (art. 95), które stanowią lex specialis wobec ogólnych uregulowań dotyczących najmu lokali mieszkalnych. Właściwy organ Policji wydaje decyzję o opróżnieniu lokalu, gdy zachodzą przesłanki określone w tych przepisach szczególnych, jak w sprawie będącej przedmiotem skargi.

Pozbawiony podstaw jest zarzut naruszenia art. 29 ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz członków ich rodzin. Przepis ten nie ma zastosowania do skarżącej, która z chwilą ukończenia 25 roku życia przestała zaliczać się do kręgu osób uprawnionych do policyjnej renty rodzinnej, gdy tymczasem w przepisie tym jest mowa o prawach osób wymienionych w ust. 2 tego artykułu, czyli członków rodziny uprawnionych do policyjnej renty rodzinnej. Tylko w odniesieniu do takich osób Policja ma obowiązek zapewnienia prawa do zamieszkiwania w lokalu służbowym do czasu przydzielenia lokalu zastępczego, nie krócej, niż na czas posiadania uprawnień do renty rodzinnej.

Krąg członków rodziny uprawnionych do świadczeń mieszkaniowych organy ustaliły na podstawie art. 89 ustawy o Policji, ponieważ art. 29 ust. 1 ustawy emerytalnej stanowi, że do mieszkań przeznaczonych dla tych osób stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące mieszkań dla policjantów. Gdyby jednak odwołać się do przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, do których odsyła art. 24 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym policjantów (...), to również w ich świetle skarżąca z chwilą ukończenia 25 roku życia przestała należeć do kręgu uprawnionych do renty rodzinnej.

Nie polega na prawdzie twierdzenie, że przedmiotowe mieszkanie jest lokalem zastępczym w rozumieniu art. 29 ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) i ich rodzin. Skarżąca otrzymała je w drodze zamiany, na którą wyraziła zgodę i nie wydano decyzji o przydziale skarżącej tego mieszkania, jako zastępczego w stosunku do przydzielonego jej ojcu.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny – zgodnie z ustawowymi kompetencjami – badał, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie w uwzględnieniu w pełnym zakresie zarzutów w niej podniesionych.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy interpretacji art. 29 § 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin a także art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

Przepis art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, (...) oraz ich rodzin stanowi:

- ust.1. Funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy.

- ust. 2. Prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach.

- ust. 3. Prawo do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje osobom wymienionym w ust. 2, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej.

Zgodnie z treścią art. 95 ust 3 pkt 3 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego.

Przede wszystkim należy zauważyć, że przepisy powyższych ustaw w odniesieniu do Policji jako umundurowanej i uzbrojonej formacji służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 1 ust. 1 ustawy o Policji) -nakładają na funkcjonariuszy tej służby mundurowej szereg obowiązków, ale jednocześnie określają szczególne uprawnienia dla funkcjonariuszy i ich rodzin.

Takim szczególnym uprawnieniem jest niewątpliwie prawo do lokalu mieszkalnego przysługujące członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach.

Z jednoznacznej i niebudzącej wątpliwości w ocenie Sądu, treści przytoczonego powyżej art. 29 ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, (...) oraz ich rodzin wynika, że prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych, przysługuje członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej.

Z tak sformułowanego przepisu wynika, więc, że dziecko, które od chwili urodzenia mieszka razem z policjantem (matką lub ojcem), nie traci prawa do dalszego zamieszkiwania w lokalu resortowym po ukończeniu 25 roku życia. Nie jest natomiast uwzględniane w trakcie ubiegania się o przydzielenie mieszkania, jeżeli w tym czasie ma już 25 lat ukończone (por. T.Hanausek, Ustawa o Policji. Komentarz, Kraków 1966, s.105, W. Kotowski, Komentarz praktyczny do art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji).

Należy zauważyć, że oddając w drodze zamiany resortowego mieszkania dotychczas zajmowanego, w posiadanie skarżącej z dniem [...] stycznia 2003r. lokal również będący w dyspozycji Policji, przy ul. A., jako jedynej wówczas osobie uprawnionej do lokalu po zmarłym funkcjonariuszu, co do którego skarżąca zawarła w dniu [...] stycznia 2003r. umowę najmu z administrującą tym mieszkaniem Spółką z o.o. A. Z. M. "A", organ zrealizował prawo skarżącej do dalszego zamieszkiwania w lokalu resortowym. Dopiero, bowiem z dniem [...] czerwca 2004r. skarżąca utraciła uprawnienia do renty rodzinnej po zmarłym ojcu, która przysługiwała skarżącej do czasu ukończenia 25 roku życia. Ustawodawca wprowadzając to szczególne uprawnienie określił, że prawo członków rodzin uprawnionych do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach, przysługuje do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Decyzja nakazująca opróżnienie takiego lokalu mieszkalnego jako zajmowanego bez tytułu prawnego, może zostać wydana, gdy osoba zajmująca lokal dobrowolnie go nie opuści, dopiero po przydzieleniu zastępczego lokalu mieszkalnego i nie wcześniej niż po utracie posiadanych uprawnień do policyjnej renty rodzinnej.

Organ podejmując decyzję nakazującą opróżnienie lokalu mieszkalnego, powinien uwzględniać, że prawo rodzin funkcjonariuszy Policji do lokalu będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych jest szczególnym ustawowym uprawnieniem, co w żaden sposób nie pozostaje w sprzeczności z potrzebą racjonalnej polityki, co do zasobów mieszkaniowych, na co zwrócił uwagę Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę.

W niniejsze sprawie organ mógł podjąć taką decyzję nie wcześniej niż po dniu [...] czerwca 2004 r., kiedy skarżąca utraciła uprawnienie do policyjnej renty rodzinnej po ojcu, ale dopiero po przydzieleniu zastępczego lokalu mieszkalnego.

Sąd zauważa również wewnętrzną sprzeczność stanowiska organów skoro w znajdującym się w aktach przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę, zaświadczeniu z dnia [...] grudnia 2002 r. Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że skarżąca A. C. nabyła na podstawie art. 29 ust. 2 i 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) i ich rodzin, prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A. w K. do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Analogicznej treści zaświadczenie wydał skarżącej w dniu [...] stycznia 2001 r. Komendant Miejski Policji w odniesieniu do lokalu nr [...] położonego w K. przy ulicy B.

Z ustalonego przez organy stanu faktycznego oraz z akt przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę nie wynika, że przedmiotowy lokal w odniesieniu do którego w dniu [...] stycznia 2003 r. skarżąca zawarła umowę najmu na czas nieokreślony z A. Z. M. " A" Sp. z .o.o. reprezentującą Komendę Wojewódzką Policji, w którego posiadanie skarżąca weszła w drodze zamiany mieszkania przydzielonego decyzją ojcu skarżącej, po złożeniu oświadczenia o wyrażeniu zgody na taka zamianę, jest lokalem zamiennym, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, (...) oraz ich rodzin.

W konsekwencji, organy obu instancji błędnie zinterpretowały wskazane przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję. Zgodnie z art. 152 w/w ustawy uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Na marginesie jedynie, mając na względzie obowiązek organów administracji publicznej wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego w oparciu o wyczerpująco zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy (art. 7 i 77 k.p.a) Sąd zauważa, że z akt przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę wynika, że decyzją nr [...] z dnia [...] J. C., ojcu skarżącej, przydzielone zostało mieszkanie, którego adres w tej decyzji określono jako C. w K. Z żadnego dokumentu znajdującego się w tych aktach nie wynika, że zmianie uległ adres ewidencyjny tego mieszkania na ul. B. i nie jest to okoliczność powszechnie znana czy też znana organowi z urzędu, co zresztą skutkowałoby obowiązkiem organu zakomunikowania o tym stronie (art. 77 § 4 k.p.a). Ta okoliczność winna niewątpliwie być wyjaśniona przy ewentualnym ponownym wydawaniu decyzji, skoro zgodnie z dyspozycją art. 90 ust. 1 ustawy o Policji "Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gminy lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych."

Powyższe wskazanie dotyczy także spornego lokalu mieszkalnego określonego przez organy jako mieszkanie położone w K. przy ulicy A. skoro z akt przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę wynika, że decyzją nr [...] z dnia [...] 1989 r. przydzielone zostało J. S. mieszkanie, którego adres określono jako osiedle D. w K. Jednak z protokołu zdawczo - odbiorczego z dnia [...] 1989 r. wynika, że przekazano J. S. mieszkanie położone przy ulicy A.