Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1799/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 9, art. 145
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi E.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego R.P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 zł (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt groszy) , w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 zł (pięćdziesiąt siedem złotych i pięćdziesiąt groszy).


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071, ze zm., zwanej dalej K.p.a.), w związku z wnioskiem E. P. oraz A. S., uchylił decyzję ostateczną Starosty [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę sieci wodociągowej w ul. K. na odcinku od ul. M. do ul. E.na dz. nr ew. [...], [...], [...], [...] obr. [...], na dz. nr ew. [...] obr. [...], na dz. nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...], na dz. nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...], na dz. nr w. [...], [...] obr. [...]w ul. M. na odcinku od ul. K. do ul. G. na dz. nr ew. [...] obr. [...] w ul. R. na odcinku od ul. K., a do ul. G. na dz. nr ew. [...] obr. [...] w ul. P. na odcinku od ul. M.do ul. R. na dz. nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] w ul. P. na odcinku od ul. M. na dz. nr ew. [...], [...], [...], [...] obr. [...], na dz. nr ew. [...] obr. [...] w ul. G. na odcinku od ul. M.w kier. ul. R. na dz. nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...], na dz. nr ew. [...], [...], [...] obr. [...] w ul. [...] i R.na odcinku od ul. M. wodociąg przemysłowy na dz. nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...], na dz. nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...], n dz. nr ew. [...], [...] obr. [...] odejście w kier. ul. Z. od ul. K.na dz. nr ew. [...], [...] obr. [...] odejście w kier. ul. S. od ul. K. na dz. nr ew. [...], [...] obr. [...], na dz. nr ew. [...] obr. [...] odejście od ul. K. od ul. K. do dz. ew. [...]obr. [...] na dz. nr ew. [...] obr. [...] w O. i jednocześnie zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w [...] pozwolenia na budowę dla sieci wodociągowej w [...] w ul. K. na odcinku od ul. M. do ul. E. na dz. nr ew. [...], [...], [...], [...] obr. [...], na dz. nr ew. [...] obr[...]., na dz. nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...], na dz. nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...], na dz. nr ew. [...], [...] obr. [...], w ul. M. na odcinku od ul. K. do ul. G. na dz. nr ew. [...] obr. [...], w ul. R. na odcinku od ul. K.do ul. G. na dz. nr ew. [...] obr. [...], w ul. P. na odcinku od uł. M. do ul. R. na dz. nr cw. [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...], w ul. P. na odcinku od ul. M. na dz. nr ew. [...], [...], [...], [...] obr. [...], na dz. r.r ew. [...] obr. [...], w ul. G. na odcinku od ul. M. w kier. ul. R.j na dz. nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...], ma dz. nr ew. [...], [...], [...]obr. [...], w ul. G. i R. na odcinku od ul. M. wodociąg przemysłowy na dz. nr ew. [...], [...]([...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]obr. [...], na dz. nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...], n dz. nr ew. [...], [...] obr. [...], odejście w kier. ul. Z. od ul. K. na dz. nr ew. [...], [...] obr. [...], odejście w kier. ul. S. od ul. K. na dz. nr ew. [...], [...] obr. [...], na dz. nr ew. [...] obr. [...], odejście od ul K. od uł. K. do dz. nr ew. [...] obr. [...] na dz. nr ew. [...] obr. [...] w [...] Kategoria obiektu budowlanego – XXVI z zachowaniem wskazanych w decyzji warunków, zgodnie z art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego oraz określił w decyzji obszar oddziaływania obiektu/-ów, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, wskazując na brak oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskiem z dnia 3 września 2009 r. [...]Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w [...] wystąpiło o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę omawianej sieci wodociągowej. W dniu [...] października 2009 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Decyzja stała się ostateczna w dniu [...] listopada 2009 r.

W dniu 28 czerwca 2010 roku do organu wpłynęło pismo E. P. oraz A.S. dotyczące uchylenia decyzji z dnia [...] października 2009 r., nr [...], w którym podniosły, że decyzja wydana została bezprawnie, bez ich wiedzy i zgody oraz udziału w postępowaniu administracyjnym jako właścicieli działek nr ew. [...] [...] obr. [...] w [...] przy ul. G., z naruszeniem "przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 roku przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną", z naruszeniem przepisów art. 6, art. 7, art. 9. art. 10 art. 13, art. 15, art. 16 K.p.a., a także z naruszeniem ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Organ pierwszej instancji wskazał, że "ustosunkowując się do pisma E.P. oraz A. S. ponownie poddał analizie całą dokumentację, a w szczególności dokumenty potwierdzające możliwości dysponowania wskazanymi działkami na cele budowlane. Analizując przedmiot sprawy w postaci wniosku [...]PWiK Sp. z o.o., należy stwierdzić, iż pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto (art. 32 pkt. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 roku Nr 243 poz. 1623) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzja wydana przez tutejszy Organ zawiera wszystkie te elementy, a oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla dz. [...] oraz [...] zostało podpisane przez pełnomocników [...]PWiK Sp. z o.o. wpisując w oświadczeniu stosunek zobowiązaniowy, przewidujący uprawnienie do wykonania robót i obiektów budowlanych na podstawie Decyzji nr [...] z dnia [...] września 2009 roku wydanej przez Prezydenta Miasta [...] znak [...], która stała się ostateczna w dniu [...]września 2009 roku wobec powyższego Organ wydal decyzję zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wobec złożonego pisma skarżących należy stwierdzić, iż załączone wypisy z rejestru gruntów wraz z określonymi w nich Nr ksiąg wieczystych działek będących ich własnością powodują, iż Panią E. P. oraz panią A.S. należy uznać za strony postępowania wobec powyższego należało zdecydować jak w sentencji".

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., po rozpoznaniu odwołania E. P. i A. S., uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr ,,, oraz poprzedzające ją postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia odnosząc się do decyzji wydanej w pierwszej instancji w postępowaniu wznowieniowym organ wskazał, że w myśl art. 148 § 2 K.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Zachowanie terminu musi być przez stronę udowodnione. Powołując się na orzecznictwo sądowo administracyjne organ podał, że nie wystarczy uprawdopodobnienie. Strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania Zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze. (por. wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r., sygn. akt III SA 2802/97, niepublikowany; podobnie wyrok NSA z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt I S.A. /Wr 1038/97, Lex nr 43046).

W niniejszej sprawie w piśmie E. P. oraz A. S. złożonym w dniu [...] czerwca 2010 r. potraktowanym przez Starostę [...] jako wniosek o wznowienie postępowania skarżące piszą, iż o wydaniu decyzji zezwalającej na realizację wodociągu na ich działkach dowiedziały się od firmy budowlanej, która naruszyła ich prywatną własność. Organ pierwszej instancji powinien zatem wezwać skarżące do uzupełnienia pisma o wskazanie konkretnej daty, w jakiej dowiedziały się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania.

Organ podał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy strony muszą udowodnić zachowanie terminu wynikającego z art. 148 § 2 K.p.a., zaś organ administracji dokona oceny dowodów w tej mierze i podejmie postępowanie, zgodne z przepisami prawa.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżących, dotyczącego podpisania przez Prezesa Zarządu – M. K., oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomości na cele budowlane, organ wyjaśnił, iż oświadczenie przedmiotowe podpisywane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej zgodnie z art. 233 Kodeksu karnego. Organ administracji publicznej nie ma obowiązku sprawdzania danych zawartych w oświadczeniu, sprawdza jedynie czy oświadczenie zostało prawidłowo wypełnione. W przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa, skarżące mogą wystąpić o odpowiednim wnioskiem do organów ścigania.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła E. P. zarzucając organowi odwoławczemu błędną i dowolną wykładnię przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wniosła o zmianę podstawy prawnej decyzji organu pierwszej instancji i stwierdzenie jej nieważności.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] została wydana bez zgody i wiedzy właściciela działki nr [...] obr. [...] w [...]. Wojewoda [...] rozpoznając odwołanie nie uwzględnił naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Organ odwoławczy winien stwierdzić nieważność decyzji organu pierwszej instancji.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...]lutego 2011 r. nr [...] oraz poprzedzające ją postanowienie z dnia [...]sierpnia 2010 r., znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ wskazując, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy strony muszą udowodnić zachowanie terminu wynikającego z art. 148 § 2 K.p.a., zaś organ administracji dokona oceny dowodów w tej mierze i podejmie postępowanie, zgodne z przepisami prawa. Organ pierwszej instancji powinien zatem wezwać skarżące do uzupełnienia pisma o wskazanie konkretnej daty, w jakiej dowiedziały się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania.

Przy uznaniu, jak uczynił to organ pierwszej instancji oraz zaakceptował organ drugiej instancji, że żądanie zawarte w piśmie E. P. oraz A. S. z dnia 29 czerwca 2010 r. stanowi wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę sieci wodociągowej, to niewątpliwie właściwe ustalenie daty powzięcia wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania jak i daty złożenia podania o wznowienie postępowania mają fundamentalne znaczenie dla ustalenia zachowania terminu do wniesienia podania, o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2 K.p.a.

Stwierdzić jednak należy, że przedwczesne było zakwalifikowanie powyższego pisma z dnia 29 czerwca 2011 r. jako wniosku o wznowienie postępowania. W niniejszej sprawie nasuwają się bowiem wątpliwości w zakresie żądania zawartego we wniosku z dnia 29 czerwca 2011 r.

Dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy konieczne jest wyjaśnienie faktycznego żądania strony (po odpowiednim pouczeniu strony – zgodnie z art. 9 K.p.a. – o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw będących przedmiotem postępowania).

W tym miejscu przypomnieć należy, iż zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną m. in. w art. 63, 65, 128 i 140 K.p.a., jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony właśnie bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji wnoszącego podanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2188/00, niepubl.)

Stosownie do treści art. 61 § 1 K.p.a. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA z 1990, Nr 2-3, poz. 47). Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu temu winno towarzyszyć należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W przeciwnym razie mamy do czynienia z naruszeniem art. 7 i art. 9 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie pismem z dnia 29 czerwca 2010 r. zatytułowanym "odwołanie" E. P. oraz A. S., obie występujące w postępowaniu administracyjnym bez profesjonalnego pełnomocnika, wskazały "Odwołujemy się od decyzji nr [...]Starosty [...] z dnia [...].10.2009 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielenie pozwolenia na budowę dla [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. na lokalizację sieci wodociągowej, która została wydana bez prawnie, bez zgody i wiedzy właścicieli działek nr ew. [...]i [...]w obr. [...] w [...] przy ul. G. praz bez udziału wszystkich stron postępowania. Przedmiotowej decyzji zarzucamy ewidentne naruszenie przepisów ustawy z dnia 13.10.1998 r. "przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną" oraz art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 13, art., 15, art. 16 kodeksu postępowania administracyjnego, a także ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych. Wnosimy o uchylenie w/w decyzji oraz stwierdzenie jej nieważności".

Treść pisma z dnia 29 czerwca 2011 r. nasuwa wątpliwości w zakresie żądania w nim zawartego, a w szczególności czy rzeczywistym zamiarem E. P. oraz A. S. było żądanie uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]w trybie wznowieniowym, jak uznały to organy obu instancji. Natomiast nie do końca czytelne sformułowanie przedmiotowego pisma powinno skutkować wezwaniem strony do jego sprecyzowania. Treść żądania wyznacza bowiem stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania.

Okoliczność ta powoduje, że przedmiotowe postępowanie zostało przeprowadzone w sposób wadliwy. Został bowiem naruszony art. 9 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać należy, iż organy podejmując czynności z zakresu administracji publicznej zobowiązane są stosować się do wymogów zawartych w przepisach k.p.a., w tym do przepisu art. 9 K.p.a. Przepis ten stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Ponownie rozpatrując sprawę organy wezmą pod uwagę wskazówki zawarte w powyższym uzasadnieniu. Wyjaśnią treść żądania strony i dopiero wówczas dokonają pełnej analizy stanu faktycznego, co pozwoli na wydanie prawidłowe rozstrzygnięcia.

Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. (DZ. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...]. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.