Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 88/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 60, art. 61 ust. 1 - 3
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej; oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) sierpnia 2015 r., nr (...), działający z upoważnienia Burmistrza Miasta C., Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej, wskazując jako podstawę prawną przepis art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako "K.p.a.") oraz art. 8, art. 61, art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.), orzekł o ustaleniu H. J. kwoty odpłatności za pobyt jego ojca T. J. w Domu Pomocy Społecznej w W.: a) za okres od dnia (...) maja 2015 r. do dnia (...) maja 2015 r. w wysokości (...) zł, b) za okres od dnia (...) czerwca 2015 r. do dnia (...) czerwca 2015 r. w wysokości (...) zł, c) od miesiąca lipca 2015 r. w wysokości (...) zł miesięcznie (pkt. 1 decyzji); wskazał, że opłaty za miesiąc maj, czerwiec, lipiec i sierpień w łącznej kwocie (...) zł należy wpłacić jednorazowo lub w dowolnych ratach w nieprzekraczalnym terminie do (...) grudnia 2015 r. na rachunek bankowy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (pkt. 3 decyzji) oraz wskazał, że opłaty od miesiąca września 2015 r. należy wnosić do ostatniego dnia każdego miesiąca za dany miesiąc na rachunek bankowy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (pkt. 3 decyzji).

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że decyzją nr (...) z dnia (...) maja 2015 r. Burmistrz Miasta C. skierował T. J. do Domu Pomocy Społecznej w W. (dalej jako "DPS") na stałe. Fakt powyższy zaktualizował obowiązek, o jakim mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a więc konieczność ponoszenia przez H. J. – syna T. J., częściowej odpłatności z tytułu pozostawania ojca w DPS.

W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że H. J. mieszka i prowadzi gospodarstwo domowe wraz z konkubiną i dwójką dzieci. Organ wyjaśnił, iż co prawda w piśmie z dnia (...) sierpnia 2015 r. jego partnerka – A. P., podobnie jak sam H. J. w datowanym na ten sam dzień piśmie, zaprzeczyła aby prowadziła z nim wspólne gospodarstwo domowe, to jednakże na spotkaniu odbytym w dniu (...) maja 2015 r nie zaprzeczała temu faktowi. W trakcie spotkania wyjaśniono jej w szczególności zasady wspólnego gospodarowania w świetle ustawy o pomocy społecznej, a sama A. P. potwierdziła fakt wspólnego gospodarowania z H. J., a nadto wyjaśniła, że w zasadzie go utrzymuje. Dodatkowo w powołanych pismach z dnia (...) sierpnia 2015 r. zarówno H. J., jak i jego partnerka wyjaśnili, że wspólnie partycypują w utrzymaniu mieszkania. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że H. J. spełnia wraz dziećmi i partnerką definicję rodziny zawartą w ustawie o pomocy społecznej.

W dalszej części uzasadnienia organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2b ustawy o pomocy społecznej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej członka rodziny wnoszą osoby zobowiązane, których posiadany dochód na osobę w rodzinie jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym, że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W przedmiotowej sprawie dochód stanowiący podstawę naliczenia opłaty za maj i czerwiec wynosił w przypadku rodziny H. J. (...) zł a od lipca 2015 r. wynosił (...) zł.

Organ I instancji przedstawił następnie sposób wyliczenia kryterium dochodowego w rodzinie H. J. i wysokość jego przekroczenia w okresie maj – lipiec 2015 r., jak również wskazał na wysokość przekroczenia gwarantowanego progu dochodowego przez dwie osoby z rodzeństwa. Stad, posługując się wskaźnikiem procentowym organ ustalił proporcjonalny udział 3 osób z rodziny w zobowiązaniu do uiszczenia opłaty wnoszonej przez Gminę C. za pobyt T. J. w maju, czerwcu i lipcu 2015 r. w DPS.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł H. J. zarzucając organowi naruszenie przepisów art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do opłat dotyczących okresu sprzed wydania zaskarżonej decyzji oraz naruszenie art. 61 ust. 3 i art. 104 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez wadliwe zobowiązanie odwołującego do zwrotu opłaty poniesionej zastępczo oraz brak ustaleń, co do kwoty opłaty za pobyt mieszkańca w DPS.

W rozwinięciu powyższych zarzutów odwołujący wskazał na niedostateczną precyzję sentencji decyzji wskazującą, że jej przedmiotem jest w pkt. 1 i 2 w istocie orzeczenie o obowiązku zwrotu opłat poniesionych w okresie maj – sierpień 2015 r. zastępczo przez Gminę C. oraz, ewentualnie, ustalenie od września 2015 r. bieżącej opłaty w kwocie (...) zł.

Odwołujący podniósł, że według jego wiedzy w niniejszej sprawie wydane zostały tylko dwie decyzje: decyzja o skierowaniu T. J. do DPS (z dnia (...) marca 2015 r., zmieniona decyzją z dnia (...) maja 2015 r.) oraz decyzja (...) z dnia 20 maja 2015 r. ustalająca w stosunku do T. J. opłatę w kwocie (...) zł za jego pobyt w DPS w okresie (...) – (...) maja 2015 r. i w kwocie (...) zł miesięcznie za okres od dnia (...) czerwca 2015 r. jako równowartość 70% jego dochodu ze świadczeń emerytalnych. W decyzji tej nie orzeczono natomiast o obowiązku wnoszenia opłat za pobyt T. J. w DPS przez jakiekolwiek inne osoby z kręgu rodziny. W zaistniałej sytuacji brak jest, jak wskazał odwołujący, podstaw nie tylko do przypisania mu obowiązku zwrotu opłaty ponoszonej zastępczo (tj. w warunkach określonych w art. 61 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej) za okres sprzed wydania zaskarżonej decyzji (a więc przed dniem (...) sierpnia 2015 r.), ale także do pokrywania części opłaty za okres od września 2015 r., skoro w decyzji z dnia (...) maja 2015 r. organ ustalił, że opłatę uzupełniającą ponad partycypację ojca uiszczać będzie Gmina Miejska C.

W odniesieniu do opłaty ustalonej potencjalnie od września 2015 r. odwołujący podniósł dodatkowo, że także opłata na okres przyszły ustalona została z naruszeniem art. 61 ust. 1 i 2 ustawy, albowiem nie określa wszystkich osób zobowiązanych, tj. żony T. J. i wszystkich jego zstępnych, w szczególności nie wskazała na dochody tych osób i ewentualne ich zwolnienie z obowiązku partycypacji w kosztach pobytu męża (ojca) w DPS. Organ ograniczył się do wskazania w uzasadnieniu decyzji, że w opłacie partycypować będą jeszcze dwie osoby, bliżej jednak nie skonkretyzowane, co do personaliów i wysokości ich ewentualnej opłaty. Brak tych danych uniemożliwia zapoznanie się z całokształtem sprawy i pełne sprecyzowanie zarzutów w postępowaniu odwoławczym. Odwołujący zakwestionował wreszcie wysokość jego dochodu, ustalonego w toku postępowania, wyjaśniając, że ponosi wysokie koszty dojazdu do pracy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) grudnia 2015 r., nr (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję z dnia 26 sierpnia 2015 r. (pkt. 1 sentencji) i jednocześnie orzekło o ustaleniu H. J. opłaty za pobyt ojca T. J., w DPS w wysokości: a) (...) zł za okres od dnia (...) sierpnia 2015 r. do dnia (...) sierpnia 2015 r., b) (...) zł miesięcznie poczynając od dnia (...) września 2015 r. (pkt. 2 sentencji); określiło na dzień (...) grudnia 2015 r. termin zapłaty należności za okres od dnia (...) sierpnia 2015 r. do dnia (...) października 2015 r. (pkt 3 sentencji); określiło termin zapłaty należności za okres od dnia (...) listopada .2015 r.- do ostatniego dnia każdego miesiąca za dany miesiąc (pkt 4 sentencji).

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, że postanowieniem dowodowym z dnia (...) listopada 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło dowód z decyzji wydanych przez Burmistrza Miasta C.: nr (...) z dnia (...) maja 2015 r. w sprawie ustalenia opłaty należnej od T. J.; nr (...) z dnia (...) września 2015 r. w sprawie ustalenia opłaty należnej od M. J.; nr (...) z dnia (...) września 2015 r. w sprawie ustalenia braku zobowiązania R. J. do wnoszenia opłaty; nr (...) z dnia (...) września 2015 r. w sprawie ustalenia braku zobowiązania D. J. do wnoszenia opłaty; nr (...) z dnia (...) września 2015 r. w sprawie ustalenia braku zobowiązania I. J. do wnoszenia opłaty; nr (...) z dnia (...) września 2015 r. w sprawie ustalenia opłaty należnej od B. R.. Jak wyjaśniono, żadna z powyższych decyzji nie została zaskarżona w administracyjnym loku instancji – są one zatem ostateczne, funkcjonują w obrocie prawnym i wiążą organy administracji orzekające w sprawie odpłatności za pobyt T. J. w DPS.

Następnie Kolegium wskazało, że okolicznością bezsporną pozostaje, że T. J. został skierowany do DPS przez Burmistrza na mocy decyzji z dnia (...) marca 2015 r. (zmienionej decyzją z dnia (...) maja 2015 r.) i w dniu (...) maja 2015 r. został umieszczony w Domu Pomocy Społecznej dla osób niepełnosprawnych fizycznie prowadzonym. Zgodnie z komunikatem Nr (...) Starosty z dnia (...) lutego 2015 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej znajdujących się na terenie Powiatu C., w roku 2015 miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w powyższym DPS wynosi (...) zł.

Odwołując się do treści art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wyjaśniono, że ustawodawca określił w sposób ogólny krąg osób zobowiązanych do pokrywania wydatków związanych z pobytem w domu pomocy społecznej, co oznacza, że w każdym indywidualnym przypadku obowiązek ten musi być skonkretyzowany poprzez wskazanie, kto i w jakiej wysokości i od kiedy powinien regulować należną opłatę. Decyzja o ustaleniu wysokości opłaty jest zarazem decyzją konstytutywną, co oznacza, że dopiero z dniem jej wydania powstaje obowiązek partycypowania w kosztach pobytu osoby umieszczonej w DPS. W przedmiotowej sprawie organ I instancji nie miał zatem podstaw do wydania decyzji nakładającej na odwołującego obowiązek poniesienia kosztów utrzymania ojca w DPS za okres od dnia (...) maja 2015 r. do dnia – (...) sierpnia 2015 r., co oznacza, że zaskarżoną decyzją należało w powyższym zakresie uchylić.

Następnie organ wskazał, że z dniem (...) maja 2015 r. zaistniały podstawy do ustalenia osób zobowiązanych do wnoszenia opłaty, o jakiej mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Kolegium podkreśliło przy tym, że łączenie w jednym rozstrzygnięciu sprawy skierowania do domu pomocy społecznej z ustaleniem wysokości opłaty za pobyt, jest co najwyżej pożądanym modelem, lecz nie regułą czy zasadą prawną, co oznacza, że decyzje powyższe nie muszą być wydane jednocześnie. Przepisy ustawy dotyczące odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej nie nakazują także ustalenia obowiązku wszystkich osób zobowiązanych w jednym postępowaniu i w jednej decyzji, nie formułują bowiem tzw. współuczestnictwa materialnego. Obowiązku takiego nie nakładają także przepisy postępowania administracyjnego, a możliwość współuczestnictwa formalnego przewidziana w art. 62 K.p.a. uzależniona jest od tożsamego stanu faktycznego wszystkich stron. Połączenie kilku spraw dotyczących odpłatności za pobyt w DPS do jednego postępowania jest zapewne rozwiązaniem proceduralnym zasługującym na uwagę, lecz o jego zastosowaniu lub pominięciu decydować winny okoliczności faktyczne odnoszące się do każdej strony wpływające w sposób tożsamy lub różny na zakres indywidualnych praw bądź obowiązków wyznaczonych prawem. W sytuacji, gdy ustalenie odpłatności zależy od poziomu dochodów określonych w art. 61 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, możliwości wnoszenia opłat także przez inne osoby niż zobowiązane ustawowo, a także możliwości zawarcia umowy, o jakiej stanowi art. 103 ust. 2 powołanej powyżej ustawy, nie można mówić o relewantności przesłanek faktycznych ustalenia obowiązku płatniczego nakazującej prowadzenie jednego postępowania w sprawie z udziałem wielu stron, ani też o konieczności połączenia kilku spraw w jednym postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło tym samym zarzutu naruszenia przez organ art. 61 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej w odniesieniu do części dotyczącej ustalenia odpłatności na przyszłość z uwagi na nieokreślenie w zaskarżonej decyzji wszystkich osób zobowiązanych: małżonki T. J. i jego 4 zstępnych, podstaw ustalenia tej opłaty ewentualnie zwolnienia z partycypacji w kosztach utrzymania ojca w domu pomocy społecznej. Tak sformułowana decyzja byłaby wymagana jedynie w razie prowadzenia postępowania w jednej sprawie, a sytuacja taka nie ma miejsca.

Kolegium wskazało dalej, że decyzją Burmistrza nr (...) z dnia (...) maja 2015 r., do wniesienia opłaty za pobyt w DPS zobowiązany został T. J. (mieszkaniec domu), przy czym wysokość obciążającej go opłaty wynosi (...) zł. Odpłatność za pobyt T. J. w DPS obciąża także M. J. (brata H. J.) w kwocie (...) zł., oraz B. R. (siostrę H. J.), w kwocie (...) zł. W sytuacji, gdy orzeczono o wysokości opłat wnoszonych przez osoby wymienione powyżej w łącznej kwocie (...) zł, natomiast w stosunku do innych osób organ ustalił brak podstaw do ustalenia opłaty, przyjąć należało, że wysokość opłaty należnej od H. J. kształtuje się do wysokości (...) zł ((...)zł – (...) zł).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że z niekwestionowanych ustaleń zawartych w wywiadzie środowiskowym z dnia (...) maja 2015 r. wynika, że rodzina H. J. składa się z 4 osób: H. J., A. P. i 2 ich dzieci. W myśl art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosiło zatem 456,00 zł. - 300% tego kryterium to 1.368 zł na osobę w rodzinie. Przy 4 osobach gwarantowany poziom dochodu, który powinien pozostać w rodzinie po wniesieniu opłaty kształtował się w wysokości (...) zł. Od dnia wydania zaskarżonej decyzji stan prawny uległ zmianie. Z dniem 01 października 2015 r. weszło w życie, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz.1058) ustalające kryterium dochodowe na osobę w rodzinie w wysokości 514 zł., a zatem 300 % tego kryterium wynosi 1.542 zł, a gwarantowany od 01 października 2015 r. poziom dochodu dla 4 osób to 6.168 zł.

Jak zauważył organ odwoławczy, przepisy regulujące kwestię odpłatności za pobyt mieszkańca w DPS nie zawierają samoistnych przepisów dotyczących zasad ustalania dochodu i kryteriów dochodowych, a zatem przyjąć należy, że zastosowanie mieć tu będą postanowienia ogólne zawarte w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (pomniejszoną o obciążenia wymienione w pkt 1 – 3 z pominięciem dochodów wymienionych w ust. 4). Pobyt i usługi w domu pomocy społecznej) należą do świadczeń niepieniężnych udzielanych, co do zasady, na wniosek beneficjenta tego świadczenia. Kierując się zatem wskazaniem art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że także w przypadku ustalania odpłatności za pobyt w DPS podstawą liczenia dochodu osoby i rodziny są dochody z miesiąca poprzedzającego wniosek o skierowanie do tej placówki.

W rozpatrywanej sprawie wniosek o skierowanie T. J. do domu pomocy społecznej złożony został w dniu (...) marca 2015 r., co oznacza, że do ustalenia odpłatności H. J. przyjąć należało dochody członków jego rodziny z lutego 2015 r. Z załączonego do akt sprawy oświadczenia odwołującego z dnia (...) marca 2015r. wynika, że w lutym 2015 r. osiągnął on dochód w wysokości (...) zł, natomiast dochód A. P. wynosił w tym czasie (...) zł (oświadczenie z dn. (...) marca 2015r) – łącznie(...) zł. Dochód powyższy uległ zwiększeniu o kwotę (...) zł. stanowiącą 1/12 uzyskanej przez H. J. w lipcu 2014 r. ceny sprzedaży nieruchomości (pokwitowanie odbioru gotówki w kwocie (...) zł z dnia (...)lipca 2014 r.). Organ zauważył jednakże, że dochód jednorazowy ze sprzedaży nieruchomości uległ rozliczeniu w lipcu 2015 r., co powoduje, że decyzja ustalająca w sierpniu wysokość opłaty obciążającej H. J. winna ten fakt uwzględniać poprzez pominiecie dodatkowego dochodu w ustalaniu wysokości opłaty poczynając od września 2015 r.

Z zestawienia przedstawionych na wstępie faktów wynika, że opłaty dotychczas ustalone w stosunku do T. J., M. J. i B. R. nie pokrywają w całości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w DPS. H. J., jako syn T. J. należy do kręgu osób zobowiązanych do wnoszenia opłaty z mocy art. 61 ust. 1 pkt 2 o pomocy społecznej. Ponieważ dochód na osobę w jego rodzinie w lutym 2015 r. wynosił (...) zł ((...) zł : 4 os.) przekraczał on tym samym 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ((...) zł). Również po wniesieniu ustalonej w pkt. 2 decyzji opłaty w dyspozycji każdego członka rodziny pozostawała kwota wyższa niż 300% powyższego kryterium ((...) zł - (...) = (...) zł: 4 = (...) zł).

Kolegium wyjaśniło również, że orzekając w sprawie było zobowiązane stosować przepisy aktualnie obowiązujące. Ustalając zatem na przyszłość wysokość opłaty obciążającej H. J. za pobyt jego ojca w domu pomocy społecznej Kolegium zobowiązane było do uwzględnienia zmiany przepisów dotyczących kryteriów dochodowych. Jak wskazano wcześniej od 01 października 2015 r. kryterium dochodowe na osobę w rodzinie jest wyższe i wynosi 514 zł, a jego 300% to kwota 1.542,00 zł. W sytuacji zatem, gdy także w październiku 2015 r. dochód na osobę w kwocie 2.121,10 zł jest wyższy od 300% nowego kryterium i nadal wniesienie opłaty w kwocie 828,86 zł nie umniejsza pozostającego w rodzinie dochodu poniżej kwoty 6.168 zł (1.542 zł x 4 osoby) przyjąć należało, że powyższa zmiana kryteriów dochodowych pozostała bez wpływu na wysokość należnej opłaty.

Kolegium wyjaśniło, że stosownie do art. 60 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania i należny jest za okres faktycznego pobytu w DPS. Skoro zaskarżona decyzja wydana została w dniu (...) sierpnia 2015r. i w dacie tej T. J. przebywał już w domu pomocy społecznej, ustalając opłatę należną od H. J. należało ustalić opłatę także za 6 dni pobytu ojca w DPS w sierpniu 2015 r. ((...)zł: 31dni = (...) zł x (...) dni = (...) zł). Ponieważ osoby zobowiązane w drugiej kolejności wnoszą opłatę w sposób ogólnie wskazany w art. 62 ust. 2 ustawy, w decyzji należało doprecyzować sposób i termin jej wnoszenia tak, by konkretyzacja obowiązku płatniczego była jasna i w pełni wiadoma osobie zobowiązanej.

Z uwagi na treść podnoszonych zarzutów wskazano dodatkowo, że nie istnieje możliwość wydania decyzji administracyjnej ustalającej wysokość opłaty wnoszonej przez Gminę na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, albowiem organ jednostki samorządu terytorialnego nie miał kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych w stosunku do reprezentowanej jednostki, jej obowiązki regulowane są przepisami ustawowymi. Zamieszczony w decyzji z dnia 20 maja 2015 r. zapis dotyczący opłaty ponoszonej przez Gminę ma jedynie charakter informacyjny z przeznaczeniem dla mieszkańca i podmiotu prowadzącego dom pomocy społecznej.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu H. J., zaskarżając ją w pkt. drugim, trzecim i czwartym. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj .przepisów art. 59 ust. l oraz art.61 ust. l i 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez ich błędną interpretację i dowolne przyjęcie, jakoby nie jest wymagane ustalenie wysokości opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej i wielkości partycypacji wszystkich zobowiązanych do tej odpłatności w jednym rozstrzygnięciu oraz w czasie wydania decyzji o umieszczeniu osoby w domu pomocy społecznej, jak również ustalenie odpłatności skarżącego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z (...) grudnia 2015 r za okres poprzedzający jej wydanie, bo od (...) sierpnia 2015 r., a z uwzględnieniem zmiany przepisów od 1 października 2015 r w zakresie zweryfikowania kryteriów dochodowych na osobę w rodzinie, bez zbadania i rozpatrzenia aktualnej sytuacji rodzinnej i dochodowej skarżącego, a także ustalenie wysokości odpłatności H. J. za pobyt jego ojca w DPS za okres od (...) sierpnia 2015 r. na podstawie wywiadu środowiskowego z miesiąca lutego 2015 r. bez uaktualnienia sytuacji dochodowej i rodzinnej zobowiązanego.

W uzasadnieniu skargi, podniesiono, odwołując się do treści art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej i rozporządzenia w sprawie domów pomocy społecznej, że decyzja zawierająca rozstrzygnięcie co do wysokości opłaty obciążającej osoby wymienione w art. 61 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 2a tej ustawy o pomocy społecznej, powinna zostać wydana wraz z decyzji o skierowaniu danej osoby do DPS. Tymczasem w przedmiotowej sprawie decyzję o umieszczeniu T. J. w DPS wydano (...) marca 2015 r. umieszczono go w DPS w dniu (...) maja 2015 r., jednakże nie orzeczono jednocześnie o ustaleniu odpłatności wszystkich zobowiązanych do pokrycia miesięcznej opłaty za jego pobyt w tym DPS.

Następnie wyjaśniono, że wydając zaskarżoną decyzję wzięto po uwagę sytuację materialną skarżącego z miesiąca lutego 2015 r., pomijając tym samym obowiązek ustalenia aktualnej sytuacji rodzinnej i dochodowej osób zobowiązanych. W szczególności skarżący wskazał, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z Anną Pilarczyk, nie pozostaje z nią w związku, lecz przyczynia się jedynie do kosztów utrzymania ich wspólnych dzieci. Powtórzono również, że przyjęto zawyżony jego dochód miesięczny, bez uwzględnienia, iż sam musi pokrywać koszty swoich podróży w ramach wykonywanej pracy. Skarżący zwrócił również uwagę, że skoro w zaskarżonej decyzji wskazano na zmianę kryterium dochodowego na osobę w rodzinie z dniem 01 października 2015 r., którym posłużono się w tej decyzji przy przeliczeniu wysokości obowiązku partycypacji w kosztach pobytu jego ojca w DPS, to i tym bardziej należałoby posłużyć się aktualną sytuacją rodzinna i dochodową skarżącego, tudzież pozostałych zobowiązanych.

Skarżący uznał również za niesłuszne stanowisko Kolegium, co do braku podstaw do przyjmowania współuczestnictwa materialnego wszystkich zobowiązanych w zakresie rozstrzygania o ich partycypacji w kosztach utrzymania podopiecznego w domu pomocy społecznej. Wskazano wreszcie, że organ odwoławczy, w punkcie drugim zaskarżonej decyzji ustalił samodzielnie wysokość opłaty H. J. za pobyt ojca w DPS za okres od (...) sierpnia 2015 r., tj. za okres poprzedzający wydanie decyzji z dnia (...) grudnia 2015 r., choć częściowo uwzględniło zasadność odwołania skarżącego, właśnie podważając ustalenia organu I instancji, co do nakładania obowiązku zapłaty za okres sprzed wydania decyzji z dnia (...) sierpnia 2015 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Pismem procesowym z dnia 29 marca 2016 r., skarżący wskazał na swoją trudną sytuację życiową i materialną. W szczególności wyjaśnił, że od dnia (...) lutego 2016 r. był zmuszony wynająć mieszkanie i wyprowadzić się od swoje partnerki. Skarżący wyjaśnił również, że jego miesięczne wydatki kształtują się na poziomie (...) zł, natomiast osiągane dochody nie przekraczają kwoty (...) zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;

Skarga nie jest zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest prawidłowość rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które zaskarżoną decyzją z dnia (...) grudnia 2015 r. orzekło o ustaleniu skarżącemu opłaty za pobyt ojca T. J. w DPS w wysokości: a) (...) zł za okres od dnia (...) sierpnia 2015 r. do dnia (...) sierpnia 2015 r., b) (...) zł miesięcznie poczynając od dnia (...) września 2015 r.

Rozpoznając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności zauważyć, że do okoliczności bezspornych, niekwestionowanych przez skarżącego, zaliczyć należy fakt skierowania T. J. (ojca skarżącego) do DPS przez Burmistrza decyzją z dnia (...) marca 2015 r. (zmienioną następnie decyzją z dnia (...) maja 2015 r.). W dniu (...) maja 2015 r. ojciec skarżącego został umieszczony w DPS dla osób niepełnosprawnych fizycznie. W toku postępowania ustalono również, że zgodnie z komunikatem Nr (...) .S. z dnia (...) lutego 2015 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej znajdujących się na terenie Powiatu C. w roku 2015, miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w powyższym DPS wynosi (...) zł.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Stosownie do treści art. 59 ust. 1 powołanej powyżej ustawy, decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. W świetle przepisów art. 60 ust. 1-3 ustawy o pomocy społecznej, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania.

Katalog podmiotów, które są zobowiązane do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej określa przepisy art. 61 ust. 1 - 3 ustawy o pomocy społecznej, z których wynika, że obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności (ust. 1): 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą (art. 61 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej): 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2: a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium, b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej, a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w art. 61 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej.

Z powyższych przepisów wynika wprost, iż pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a obowiązek wnoszenia opłaty przez konkretną osobę, czy osoby spośród kręgu podmiotów zobowiązanych na mocy art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, kreuje decyzja administracyjna o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej przewidziana w art. 59 ust. 1 powołanej powyżej ustawy. Sam obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania osoby skierowanej do domu pomocy społecznej, osób wymienionych w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, powinien zatem zostać określony w decyzji o ustaleniu wysokości opłaty za pobyt wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt I OSK 653/12, Baza NSA).

Równocześnie, w świetle powołanych powyżej przepisów, zarówno skierowanie do domu pomocy społecznej, jak i ustalenie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej osoby skierowanej, następuje w drodze decyzji administracyjnej. Przewidziany w art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej obowiązek wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej musi być jednak skonkretyzowany i zindywidualizowany w stosunku do każdej z osób, które miałyby takie opłaty ponosić. Co do zasady konkretyzacja taka powinna nastąpić w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 powołanej powyżej ustawy, a więc poprzez określenie kwoty opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej oraz wskazanie osoby zobowiązanej do jej ponoszenia z kręgu podmiotów wymienionych w wyżej wymienionych przepisach. Sąd podziela przy tym stanowisko zajęte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 493/13, Baza NSA, że niewydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia opłaty w decyzji o skierowaniu nie powoduje, że organ traci kompetencje do określenia wysokości opłaty oraz określenia osób zobowiązanych do jej poniesienia. Zawarcie łącznie w jednym rozstrzygnięciu oświadczenia woli o skierowaniu i o wysokości opłaty za pobyt, jest pożądanym z punktu widzenia ustawodawcy modelem, lecz nie regułą czy zasadą prawną. Konsekwentnie, brak wydania decyzji o określeniu wysokości opłaty na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej ma jednak ten skutek, że obowiązek jej wniesienia nie powstaje, skoro nie zadecydowano w sposób władczy o jej wysokości.

Mając powyższe na względzie za bezzasadne uznać należało zarzuty skarżącego, dotyczące niemożności wydania decyzji zobowiązującej go do poniesienia częściowej odpłatności z tytułu pobytu ojca w DPS, skoro nie rozstrzygnięto tej kwestii wraz z decyzją o skierowaniu T. J. do DPS.

Sama decyzja w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej stanowi decyzję zaliczaną do decyzji konstytutywnych. Jest to tym samym decyzja, która tworzy, zmienia lub uchyla stosunki prawne, przy czym zmiana konkretnej sytuacji prawnej następuje z mocy samej decyzji. Możliwe jest zatem jedynie ustanowienie odpłatności za pobyt w DPS na przyszłość (od dnia wydania decyzji), natomiast niedopuszczalne jest wydanie powyższej decyzji wstecz, a więc od dnia skierowania do DPS. W przedmiotowej sprawie odpłatności za pobyt w DPS została ustalona przez Kolegium, które korzystając z uprawnień do wydania decyzji kasacyjno-reformatoryjnej, ostatecznie ustaliło obowiązek odpłatności począwszy od dnia (...) sierpnia 2015 r., a więc od dnia wydania decyzji w sprawie odpłatności przez organ I instancji – Prezydenta. Sąd podkreśla, że rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Kolegium było uprawnione do wydania decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w DPS od dnia wydania decyzji przez organ I instancji, a więc od dnia konkretyzacji obowiązku. Oznacza to, że również w powyższym zakresie zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Jak już wcześniej wspomniano krąg osób, na których może spoczywać według kolejności obowiązek wnoszenia opłaty za pobyt bliskich w domu pomocy, wynika z art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Zasada kolejności przyjęta w tym przepisie oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej kolejności - na gminie, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Obowiązek wnoszenia opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1 powołanej powyżej ustawy. Przechodzi na nich w kolejności ustalonej w powołanym przepisie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2010 r., I OSK 1171/09, Baza NSA). Z obowiązku tego zwolnieni są małżonek, zstępni i wstępni, których dochód nie przekracza 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Ponadto kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium (odpowiednio osoby samotnie gospodarującej lub osoby w rodzinie).

Niewątpliwie skarżący, jako syn T. J., stanowi osobę, która została wymieniona w treści art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, która jest zobowiązana do partycypowania w kosztach pobytu ojca w DPS. Jednakże, jak ustalono w toku prowadzonego postępowania, w przedmiotowej sprawie do wniesienia opłaty za pobyt w DPS zobowiązany został T. J. (mieszkaniec domu), w kwocie (...) zł., M. J (brat H. J.) w kwocie (...) zł., oraz B. R. (siostrę H. J.), w kwocie (...) zł. Łączna wysokość opłat wnoszonych przez osoby wymienione wynosi (...) zł., co nie wyczerpywało całej kwoty należnej z tytułu pozostawania T. J. w DPS. Obowiązkiem organów było więc ustalenie, czy dochód skarżącego umożliwia mu partycypowanie w kosztach pobytu ojca w DPS w pozostałym zakresie.

Sąd podziela przy tym stanowisko Kolegium, że przepisy ustawy dotyczące odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej nie nakazują ustalenia obowiązku wszystkich osób zobowiązanych w jednym postępowaniu i w jednej decyzji, nie formułują bowiem tzw. współuczestnictwa materialnego. Obowiązku takiego nie nakładają także przepisy postępowania administracyjnego, a możliwość współuczestnictwa formalnego przewidziana w art. 62 K.p.a. uzależniona jest od tożsamego stanu faktycznego wszystkich stron. O połączeniu kilku spraw dotyczących odpłatności za pobyt w DPS do jednego postępowania jest zapewne rozwiązaniem proceduralnym zasługującym na uwagę, lecz o jego zastosowaniu lub pominięciu decydować winny okoliczności faktyczne odnoszące się do każdej strony wpływające w sposób tożsamy lub różny na zakres indywidualnych praw bądź obowiązków wyznaczonych prawem. W sytuacji, gdy ustalenie odpłatności zależy od poziomu dochodów określonych w art. 61 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, możliwości wnoszenia opłat także przez inne osoby niż zobowiązane ustawowo, a także możliwości zawarcia umowy, o jakiej stanowi art. 103 ust. 2 powołanej powyżej ustawy nie można mówić o relewantności przesłanek faktycznych ustalenia obowiązku płatniczego nakazującej prowadzenie jednego postępowania w sprawie z udziałem wielu stron, ani też o konieczności połączenia kilku spraw w jednym postępowaniu.

Niewątpliwie obowiązkiem organu badającego, czy skarżący może partycypować w kosztach utrzymania ojca w DPS, było ustalenie jego dochodu, co pozwoliło ocenić, czy skarżący spełnia przesłanki, o jakich mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca uzależniając w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej wysokość opłaty wnoszonej przez małżonka, zstępnych, bądź wstępnych mieszkańca domu pomocy społecznej od kryterium dochodowego, nie zawarł w ustawie jakichkolwiek szczególnych przepisów dotyczących metod obliczania dochodu tych osób, co powoduje, iż także w stosunku do nich znajdzie zastosowanie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej stanowiący, iż za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony.

Sąd stoi przy tym na stanowisku, że decydujące znaczenie, dla określenia dochodu skarżącego miał moment złożenia wniosku o umieszczenie ojca skarżącego w DPS, co wynika z treści § 8 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. o domach pomocy społecznej, zgodnie z którym do wniosku o skierowanie do DPS załącza się oświadczenia o wysokości dochodu osoby ubiegającej się, małżonka, zstępnych przed wstępnymi zobowiązanych do ponoszenia opłaty, oświadczenie o wysokości dochodu osoby małoletniej, w przypadku gdy opłatę będzie ponosić przedstawiciel, ustawowy. Mając na względzie treść art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyjąć należy, że kluczowe znaczenie dla określenia dochodu osoby zobowiązanej do partycypowania w kosztach utrzymania osoby pozostającej w DPS ma dochód w miesiącu złożenia wniosku o skierowanie do DPS, a więc w przedmiotowej sprawie – luty 2015 r.

W toku postępowania skarżący podnosił, iż nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z matką swoich dzieci – A. P. Kwestia powyższa miała istotne znaczenie dla decyzji będącej przedmiotem sądowej kontroli, gdyż przyjęcie, że skarżący nie prowadzi wraz z A. P. wspólnego gospodarstwa domowego, a więc nie pozostaje z nią w rodzinie, w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, powodowałoby wadliwe ustalenie jego dochodu.

Na gruncie ustawy o pomocy społecznej pojęcie "rodziny" ma ustawową definicję. W art. 6 pkt 14 powołanej powyżej ustawy, ustawodawca stwierdził, że rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione, pozostają w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Natomiast według art. 6 pkt 10 ustawy o pomocy społecznej, określenie "osoba samotnie gospodarująca" oznacza osobę prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. W ocenie Sądu, faktyczny związek, o jakim mowa w art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, oznacza codzienne współdziałanie osób, zmierzające do lepszego zaspokojenia ich potrzeb bytowych, w tym mieszkaniowych, żywnościowych i polegających na zapewnieniu dochodu stanowiącego źródło utrzymania (zarobkowych). Wspólne zamieszkiwanie jest więc przesłanką uznania za rodzinę osób zamieszkujących ze sobą, jeżeli równocześnie z tym zamieszkiwaniem występuje element wspólnego gospodarowania. Polega on zaś na dzieleniu lokalu mieszkalnego w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim aktywność życiowa osoby zamieszkującej. Jak wyjaśnia się w orzecznictwie sądów administracyjnych wspólne gospodarowanie opiera się bowiem na podziale zadań związanych z właściwym prowadzeniem gospodarstwa domowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2013 r., sygn. I OSK 1536/12, Baza NSA).

Cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego mogą więc być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 801/13, Baza NSA).

Oceniając stan faktyczny sprawy Sąd zaakceptował ustalenie organów obu instancji co do tego, że skarżący na etapie postępowania prowadził wspólne gospodarstwo z A. P. Wnioskowanie w tym zakresie oparte zostało na analizie całokształtu okoliczności dotyczących stanu majątkowego, warunków życia oraz wspólnego zamieszkiwania skarżącego z A. P. w dacie skierowania T. J. do DPS. W szczególności należy zwrócić uwagę, że w dniu (...) maja 2015 r. A. P. nie tylko nie zaprzeczyła faktowi wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego ze skarżącym, ale również wyjaśniła, że w zasadzie go utrzymuje. Dodatkowo w pismach z dnia (...) sierpnia 2015 r. zarówno skarżący, jak i jego partnerka wyjaśnili, że wspólnie partycypujecie w utrzymaniu mieszkania. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że H. J. spełniał wraz dziećmi i partnerką definicję rodziny zawartą w ustawie o pomocy społecznej. W powyższym świetle zasadnie przyjęto, że rodzina H. J. składa się z 4 osób: H. J., A. P. i 2 ich dzieci.

Ponieważ dochód na osobę w jego rodzinie w lutym 2015 r. wynosił (...) zł ((...) zł : 4 os.) przekroczone zostało tym samym 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ((...) zł). Również po wniesieniu ustalonej w pkt. 2 decyzji opłaty w dyspozycji każdego członka rodziny pozostawała kwota wyższa niż 300% powyższego kryterium ((...) zł - (...) = (...) zł: 4 = (...) zł). Co istotne, na żadnym etapie postępowania skarżący nie zakwestionował powyższego dochodu rodziny w lutym 2015 r., wskazując jedynie, że w kolejnych miesiącach uległ on zmianie, natomiast sam dochód został wadliwie obliczony z uwagi na pominięcie kosztów związanych z dojazdem skarżącego do pracy. Okoliczności powyższe, szerzej opisane poniżej, nie miały jednak wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji.

I tak, Sąd zauważa, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie zwróciło uwagę, że skarżący spełniał warunki do ponoszenia odpłatności za pobyt T. J. w DPS, nawet po odliczeniu do niego dochodu związanego ze sprzedażą nieruchomości, co uległo rozliczeniu w lipcu 2015 r. Podobnie, Kolegium prawidłowo dokonało oceny, że w przypadku skarżącego warunki, o jakich mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, były spełnione nawet po dokonanej w dniu 01 października 2015 r. zmianie kryterium dochodowego. Także w październiku 2015 r. dochód na osobę w kwocie (...) zł był nadal wyższy od 300% kryterium dochodowego, co oznaczało, że wniesienie opłaty w kwocie 828,86 zł nie umniejsza pozostającego w rodzinie dochodu poniżej kwoty 6.168 zł (1.542 zł x 4 osoby).

Za nietrafne uznać należało również zarzuty dotyczące braku uwzględnienia, przy obliczeniu dochodu skarżącego, ponoszonych przez niego kosztów związanych z dojazdami do pracy. Sąd podkreśla, że ustawa o pomocy społecznej określa w art. 8 zasady określenia wysokości dochodu, przy czym koszty dojazdu do pracy nie stanowią przesłanki do ich pomniejszenia.

Na marginesie powyższych rozważań wskazać należy, że ewentualna zmiana sytuacji dochodowej oraz rodzinnej skarżącego, co skarżący podnosił i dokumentował na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, może być zgłaszana organom administracji publicznej, które w przypadku stwierdzenia wystąpienia powyższych okoliczności, mają możliwość zmiany decyzji określającej wysokość odpłatności za pobyt w DPS.

Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zatem obowiązkiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu było oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.