Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 50/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2005-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko Sędziowie: sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant: spec. Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego z [...] r. nr [...] ustalającą odpowiedzialność [...] jako członka zarządu za zaległości podatkowe podatnika [...] Spółka z o.o. z siedzibą z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 1999r. oraz dodatkowego zobowiązania w podatku VAT za miesiąc czerwiec 1999r. wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 31 587,00 zł.

W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku przeprowadzonej kontroli Drugi Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...]r. Nr [...] ustalił Spółce [...] Sp. z o.o. dodatkowe zobowiązanie z tytułu podatku VAT za miesiąc czerwiec 1999r. w wysokości 3 441,30 zł. oraz decyzją z dnia [...]r. Nr [...] zaległość podatkową w wysokości 11471,00 zł w podatku VAT za miesiąc lipiec 1999r. Decyzje te stały się ostateczne. Spółka nie dokonała zapłaty podatku na rachunek Urzędu Skarbowego.

W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego ustalono, że firma nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem, nie posiada majątku ruchomego na terenie działalności urzędu i tym samym egzekucja zaległości podatkowej okazała się bezskuteczna. W tej sytuacji urząd postanowił orzec o odpowiedzialności kolejnych członków zarządu za zaległości podatkowe powstałe w okresie pełnienia przez nich funkcji.

Skarżący [...] pełnił funkcję członka zarządu spółki od 15 lipca 1997r. do 22 kwietnia 2002r. Wniosek o ogłoszenie upadłości złożył wspólnie z drugim członkiem zarządu [...] w dniu 04.05.2001 r. Postanowieniem z dnia 13 lipca 2001r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o upadłość, gdyż w chwili złożenia tego wniosku majątek dłużnika nie wystarczał na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Wskutek uchylenia tego postanowienia przez Sąd Okręgowy, Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 11 marca 2002r. oddalił wniosek o upadłość. W uzasadnieniu wskazano między innymi, że nie orzeka się upadłości w stosunku do przedsiębiorcy mającego tylko jednego wierzyciela.

Jako podstawę rozstrzygnięcia organ podatkowy I instancji powołał art. 116 § l i 2 OrdPU. zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże o mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków. Skarżący nie wskazał mienia, z którego możliwa byłaby egzekucja zaległości podatkowych.

W skardze z 30 stycznia 2004 r. pełnomocnik strony zarzucił, iż przedmiotowe rozstrzygnięcia zostały wydane z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 z późn. zm.), tj.:

1. art. 120, 121 i 122, poprzez działanie organów wbrew przepisom prawa,

2. art. 187 i 191, poprzez wadliwe zebranie materiału dowodowego,

3. art. 116 § l, poprzez wadliwe zastosowanie i nie uwzględnienie przestanek wyłączających odpowiedzialność Skarżącego za przedmiotowe zobowiązania podatkowe [...] sp. z o.o. i wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego lub o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania procesowego.

W uzasadnieniu skargi zarzucił, że organ nie wykazał, iż wniosek o upadłość spółki złożony został z opóźnieniem, że nie było podstaw do ogłoszenia upadłości, gdyż wspólnicy podjęli próbę wyrównania strat spółki poprzez wniesione dopłaty i złożyli wniosek o rozłożenie spłaty zaległości podatkowej na raty oraz, że wniosek o upadłość spółki zgłoszony został niezwłocznie po sporządzeniu bilansu. Wskazał też, że wniosek o upadłość został oddalony przez sąd wobec uznania, że brak jest majątku spółki nawet na zaspokojenie kosztów postępowania, co nie prowadzi do konkluzji, że wniosek o upadłość został zgłoszony po terminie określonym w art. 5 § l i 2 Prawa upadłościowego. Podniósł wreszcie, że ogłoszenie upadłości może nastąpić tylko wówczas, gdy istnieje co najmniej dwóch wierzycieli podmiotu gospodarczego, którego wniosek dotyczy. W tej materii pełnomocnik przywołał uchwałę Sądu Najwyższego 27 maja 1993, sygn. III CZP 61/93(OSNCP 1994 nr l, póz. 7). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie wywodząc w uzasadnieniu, że w przedmiotowej sprawie wyczerpane zostały przesłanki ustawowe do orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego za zaległości spółki z o.o. [...] zs., natomiast podniesione przez pełnomocnika skarżącego zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów regulujących procedurę postępowania podatkowego są bezzasadne.

Podkreślił, że zaległość podatkowa powstała w czasie pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu spółki, doręczono podatnikowi decyzje z dnia [...]r. Nr [...] określającą zaległość podatkową w wysokości 11 471,00 zł w podatku VAT za miesiąc lipiec 1999r. wraz z odsetkami oraz decyzję z dnia 19 marca 2001 ustalającą dodatkowe zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 1999r. w kwocie 33441,31 zł. Decyzje te nie zostały zaskarżone, należności nie zapłacono. Egzekucja prowadzona na podstawie tytułów wykonawczych SM [...] i SM [...] okazała się bezskuteczna.

Podatnik nie wykazał okoliczności zwalniających go od odpowiedzialności. Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika skarżącego, że ogłoszenie upadłości może nastąpić tylko wówczas, gdy istnieje co najmniej dwóch wierzycieli podmiotu gospodarczego, którego wniosek dotyczy stwierdził, że stanowisko to nie ma znaczenia w sprawie, gdyż już w chwili złożenia wniosku o upadłość majątek spółki nie wystarczał nawet na pokrycie kosztów tego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie bowiem do treści przepisu art. 116 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z dnia 13 listopada 1997 r. z późn. zm.) za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa.

Organy podatkowe, zarówno I jak i II instancji, przekonywująco i wszechstronnie wyjaśniły wszystkie aspekty odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania podatkowe Spółki [...] Sp. z o.o. Bezspornym w sprawie jest, że [...] pełnił funkcję członka zarządu w okresie od dnia 15 lipca 1997r. do dnia 22 kwietnia 2002r., w tym prezesa zarządu od dnia 4 czerwca 2000r. Ponadto był właścicielem udziałów stanowiących 12.5 % kapitału Spółki. Członkowie zarządu kierują bieżącą działalnością spółki, są poinformowani o stanie jej majątku Miał zatem pełną wiedzę na temat kondycji finansowej Spółki. Izba Skarbowa trafnie ustaliła jego odpowiedzialność za okres w którym pełnił on funkcję członka Zarządu Spółki wypełniając tym samym dyspozycję art. 116 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa.

Trafny jest pogląd Izby Skarbowej, że w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zobowiązania spółki, organ podatkowy jest obowiązany wykazać okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową Spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, zaś ciężar wykazania okoliczności egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu. Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich uzależniona jest od spełnienia określonych wymogów ogólnych wskazanych w przepisach art. 107-109 ustawy OrdPU, a krąg podmiotów, które ponoszą odpowiedzialność z tytułu cudzych zaległości podatkowych jest wskazany w art. 110-117 i ma charakter zamknięty.

Zgodnie z ogólną regułą sformułowaną w art. 107 § l Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Skarżący był członkiem i jednocześnie prezesem zarządu [...] spółki z o.o. Orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej musi być poprzedzone ostateczną decyzją określającą wysokość zaległości podatkowej. Decyzje takie zostały wydane i dotyczyły podatku dochodowego od osób prawnych za 1998r. i 2001 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego, (decyzja inspektora kontroli skarbowej z dnia 28 września 1991r. oraz dyrektora urzędu skarbowego z dnia 23 czerwca 2003r.). Decyzji tych zarząd spółki, w tym w osobie Skarżącego, nie podważał w toku instancji.

Dalszym warunkiem odpowiedzialności członka zarządu spółki jest wykazanie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji należności podatkowej z majątku spółki co w trakcie postępowania podatkowego zostało uczynione i jest okolicznością bezsporną.

Z powołanego wyżej przepisu art. 116 OrdPU jednoznacznie wynika, że zwolnienie członka zarządu z odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe spółki może nastąpić, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe albo. że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z art. 5 § l i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r. Nr 118, póz. 512 ze zm.) podmiot gospodarczy jest zobowiązany, nie później niż w ciągu 2 tygodni od zaprzestania płacenia długów zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości.

Skarżący przekonywująco nie wykazał żadnej z okoliczności uwalniającej go od odpowiedzialności za spółkę , a to na nim, w myśli art. 116 OrdPU ciąży obowiązek ich wykazania. Nie jest trafny zarzut skargi, że w czasie pełnienia funkcji zarówno członka jak i prezesa zarządu nie istniały podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Izba Skarbowa przeprowadziła analizę kondycji finansowej spółki. Ze zgromadzonych dowodów wynika, że spółka wykazała stratę zarówno w roku 1998, 1999, 2000 i 2001 r. Nie zatrudniała też już żadnego pracownika. Trafnie też przyjęto , że samo złożenie wniosku o upadłość nie wystarcza do uwolnienia się od odpowiedzialności. Zgłoszenie to musi nastąpić we "właściwym czasie" a takim jest czas właściwy ze względu na ochronę wierzycieli. Za taki czas nie może być natomiast uznana chwila, w której pasywa przewyższają aktywa i z tej przyczyny dłużnik nie posiada już dostatecznych środków nawet na prowadzenie postępowania upadłościowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie i co zostało stwierdzone w obu postanowieniach sądu powszechnego oddalających wniosek o ogłoszenie upadłości.

Podnoszona przez Skarżącego okoliczność o działaniach zarządu spółki zmierzających do odzyskania płynności finansowej spółki nie stanowi ustawowej przesłanki uwolnienia się od odpowiedzialności unormowanej w art. 116 OrdP , co słusznie stwierdził organ II instancji. Podobnie na uwolnienie od tej odpowiedzialności nie ma wypływu sposób rozstrzygnięcia przez sąd wniosku o ogłoszenie upadłości.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności należy uznać, iż zaistniały przesłanki do przeniesienia na Skarżącego odpowiedzialności za zaległości spółki. Ponieważ ponadto Sąd nie stwierdził żadnych okoliczności, które potwierdziłyby zarzuty skargi o naruszeniu przepisów postępowania , które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w związku z tym, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 z poźn. zm.) orzekł jak w sentencji.