Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 218/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 2-4
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: § 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Dnia 17 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Marzenna Kosewska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi G. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia [...] października 2013r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt. 3, art. 28 ust. 1-3, ust. 3a i ust. 4, a także na podstawie art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm., dalej: "u.s.u.s."):

1) a) odmówił G. D. umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika na:

– Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres [...], w kwocie [...] zł,

– Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres [...], w kwocie [...] zł,

– Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres [...], w kwocie [...] zł.

b) odmówił umorzenia odsetek od należności z tytułu nieopłaconych składek naliczonych na dzień [...] sierpnia 2013 r., w kwocie [...] zł,

c) odmówił umorzenia kosztów upomnienia w kwocie [...] zł,

2) odmówił umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek na własne ubezpieczenia na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres [...] z tytułu składek w kwocie [...] zł oraz z tytułu odsetek w kwocie [...] zł.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, od powyższej decyzji, złożył G. D. zwracając się do organu o jej zmianę.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2013 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że G. D. prowadził działalność gospodarczą w okresie od dnia [...] stycznia 2003 r. do dnia [...] maja 2013 r. Z tego tytułu powstało zadłużenie, które na dzień [...] sierpnia 2013 r. wynosi [...] zł, w tym należności na ubezpieczenie społeczne w kwocie [...] zł, należności na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...] zł, należności na Fundusz Pracy i FGŚP w kwocie [...] zł, odsetki w kwocie [...] zł, koszty upomnienia w kwocie [...] zł, a także koszty egzekucyjne w kwocie [...] zł.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątkowym oraz sytuacji materialnej wnioskodawca wskazał, że prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe. Otrzymuje wojskowe świadczenie emerytalne w kwocie [...] zł netto miesięcznie - po uwzględnieniu potrącenia komorniczego w kwocie [...] zł, natomiast żona wnioskodawcy M. D. od dnia [...] lipca 2013 r. jest zatrudniona z tytułu umowy o pracę i uzyskuje średnie miesięczne wynagrodzenie w kwocie ok. [...] zł netto.

Według oświadczenia wnioskodawca posiada następujące stałe wydatki związane z utrzymaniem: gaz w kwocie [...] zł, woda w kwocie [...] zł, energia elektryczna w kwocie [...] zł, wywóz śmieci w kwocie [...] zł, podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł, wydatki związane z leczeniem w kwocie [...] zł, telefon komórkowy w kwocie [...] zł, RTV w kwocie [...] zł, ubezpieczenie komunikacyjne OC/AC w kwocie [...] zł - razem wydatki miesięczne w kwocie [...] zł.

Wnioskodawca posiada również zobowiązanie finansowe z tytułu podatku od nieruchomości w ogólnej kwocie [...] zł. Zobowiązanie to jest dochodzone w trybie egzekucyjnym. Ponadto na wnioskodawcy ciąży zobowiązanie z tytułu kredytu hipotecznego w ogólnej kwocie [...] CHF, które jest spłacane, a którego miesięczna kwota spłaty wynosi [...] CHF. Natomiast z pisma komornika sądowego z dnia [...] czerwca 2013 r. wynika, że wobec wnioskodawcy jest prowadzone wspólne postępowanie egzekucyjne z powodu nieregulowania zobowiązań kredytowych. Ogólna kwota zobowiązań kredytowych objętych tym postępowaniem wynosi [...] zł.

Z oświadczenia wynika także, że wnioskodawca posiada majątek ruchomy w postaci samochodu osobowego marki Ford Windstar, rok produkcji 1995, który został zajęty przez komornika sądowego, oraz że jest on właścicielem domu o powierzchni 132,40 m kw. położonego w O.

W ocenie ZUS w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności należności wnioskodawcy, o której stanowi art. 28 ust. 3 pkt. 1 u.s.u.s., ani też przesłanka o której stanowi w pkt. 2 tejże regulacji - wnioskodawca nie zgłaszał wniosku o ogłoszenie upadłości. Odnosząc się do art. 28 ust. 3 pkt. 4 u.s.u.s. organ ten wskazał, że w stosunku do firmy wnioskodawcy nie było prowadzone postępowanie likwidacyjne, a wysokość zadłużenia znacznie przekracza kwoty kosztów upomnienia (pkt. 4a). Ponadto wobec wnioskodawcy, żaden z organów egzekucyjnych nie stwierdził całkowitej nieściągalności, przez co nie zostaje spełniona przesłanka zawarta w art. 28 ust. 3 pkt. 3 i pkt. 5 u.s.u.s. Z kolei w stosunku do art. 28 ust. 3 pkt. 6 u.s.u.s. jest oczywistym, że w postępowaniu egzekucyjnym istnieje możliwość uzyskania kwoty wyższej od wysokości wydatków egzekucyjnych.

Wskazując w dalszej części uzasadnienia na rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365, dalej: "rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności") ZUS podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej. Zdaniem tego organu brak jest podstaw do umorzenia należności na podstawie przesłanki wymienionej w § 3 ust. 1 pkt. 1 przywołanego rozporządzenia. Z zebranej dokumentacji nie wynika, aby wnioskodawca poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, które spowodowałoby, iż opłacenie składek mogłoby uniemożliwić dalsze prowadzenia działalności (§ 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia). Nie kwestionując stanu zdrowia wnioskodawcy ZUS stwierdził, iż dostarczona dokumentacja jest jedynie jego opisem. Zainteresowany nie przedłożył natomiast orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności lub Lekarza Orzecznika o braku zdolności do pracy zarobkowej. Z akt sprawy nie wynika także, aby wnioskodawca musiał sprawować opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co uniemożliwiałoby uzyskanie dochodu w celu spłaty należności. ZUS wziął pod uwagę wyniki badań M. D., która jednakże podjęła pracę i jest czynna zawodowo. Wnioskodawca załączył wprawdzie orzeczenie o stopniu niepełnosprawności syna D. D., jednak nie wskazał by prowadził z nim wspólne gospodarstwo domowe lub sprawował nad nim stałą opiekę. G. D. pobiera świadczenie emerytalne, a więc uzyskuje stały dochód (§ 3 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia). Zakład podkreślił przy tym, że okoliczności powstania zadłużenia nie mogą stanowić podstawy do umorzenia, a także że wnioskodawca, jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, powinien wykazać się odpowiednią starannością i zapobiegliwością w celu regulowania zobowiązań publicznoprawnych, jakimi są składki ubezpieczeniowe.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wywiódł G. D. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazał, że kierując prośbę do Zakładu o umorzenie starał się wykazać, że jego sytuacja jest trudna i na tyle groźna, że powinna tę prośbę motywować. Dla skarżącego niezrozumiałe jest w szczególności stanowisko Zakładu wyrażone w odniesieniu do rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności. Zaległości skarżącego nie wynikają z jego złej woli, poniósł on ogromną stratę, a stan finansowy jego rodziny jest katastrofalny. Na powyższe nałożyły się też problemy zdrowotne.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w granicach zakreślonych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), Sąd - nie będąc związanym granicami skargi – stwierdził naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2013 r. odmawiającą skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika (punkt 1 rozstrzygnięcia) oraz odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek na własne ubezpieczenia (punkt 2 rozstrzygnięcia).

Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4 u.s.u.s.). Stosownie do art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Jednakże w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek zostały określone w wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. rozporządzeniu w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności. Stosownie do § 3 ust. 1 tego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Należy przy tym podkreślić, że decyzja administracyjna wydana w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co nie oznacza jednak, że może być ona dowolna. Wynikająca z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: "K.p.a.") zasada praworządności zobowiązuje organy administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek wymaga od organu – stosownie do art. 77 § 1 K.p.a. – wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego w celu dokładnego ustalenia sytuacji osobistej i materialnej dłużnika i na tej podstawie zbadania, czy zaistniały przesłanki umorzenia należności określone w powyższych przepisach prawnych. Dopiero wówczas organ jest uprawniony do wyboru określonego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności o charakterze uznaniowym (umorzenie bądź odmowa umorzenia). Zarówno poczynione ustalenia w sprawie oraz ich analiza z punktu widzenia przesłanek umorzenia, jak i motywy wyboru rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi w postaci umorzenia należności winny przy tym znajdować pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.

W niniejszej sprawie Zakład stwierdził, że w przypadku skarżącego nie zachodzą przypadki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przesłanki z pkt. 1, 2 i 4 tego przepisu nie odnoszą się w ogóle do skarżącego, ponieważ zobowiązany żyje, nie zgłaszał wniosku o ogłoszenie upadłości i nie było prowadzone wobec niego postępowanie likwidacyjne. Nie budzi również wątpliwości, że nie zachodzi przesłanka z pkt. 4a tegoż przepisu, ponieważ wysokość zaległych składek przekracza wysokość kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. W sprawie skarżącego nie zachodzi także przesłanka, o której stanowi pkt. 5 i 6 analizowanej regulacji, bowiem żaden z organów egzekucyjnych nie stwierdził całkowitej nieściągalności przedmiotowych należności, a w postępowaniu egzekucyjnym istnieje możliwość uzyskania kwoty wyższej od wysokości wydatków egzekucyjnych. Wreszcie w ocenie Sądu organ zasadnie uznał brak wystąpienia przesłanki z pkt. 3 przywoływanej regulacji. Chociaż skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, nie zachodzi drugi z warunków objętych tą przesłanką. Świadczy o tym nie tylko brak stwierdzenia przez organ egzekucyjny całkowitej nieściągalności tych należności, na co zwrócił uwagę Zakład w uzasadnieniu skarżonej decyzji, lecz także posiadanie przez skarżącego majątku, wykazanego na gruncie kontrolowanej sprawy przez organ w oparciu o oświadczenie skarżącego (świadczenie emerytalne, dom o powierzchni 132,40 m kw., samochód), z którego może być prowadzona egzekucja.

Przechodząc do oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w odniesieniu do przesłanek z § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności, należy wskazać, że nie budzi wątpliwości w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, że w sprawie tej nie zaistniała przesłanka umorzenia należności wynikająca z § 3 ust. 1 pkt 2 tegoż rozporządzenia, ponieważ skarżący nie powoływał się na okoliczności wskazane w tym przepisie. Prawidłowo organ stwierdził brak przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. W przedstawionej przez skarżącego dokumentacji medycznej nie zostało bowiem wskazane, aby nie był on zdolny do pracy zarobkowej, wobec czego organ miał podstawy ku temu by stwierdzić, że stan zdrowia skarżącego nie pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie przedmiotowych należności. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika także, aby skarżący musiał sprawować opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co uniemożliwiałoby mu uzyskanie takiego dochodu. Małżonka skarżącego podjęła pracę i jest czynna zawodowo. Natomiast syn skarżącego, wobec którego orzeczono o niepełnosprawności, nie prowadzi ze skarżącym wspólnego gospodarstwa domowego, a nadto skarżący nie wskazywał by musiał sprawować nad nim opiekę. Należy przy tym zauważyć, że skarżący uzyskuje stały dochód w postaci świadczenia emerytalnego.

Nie do zaakceptowania w ocenie Sądu jest natomiast analiza okoliczności sprawy i ich ocena dokonane przez organ z punktu widzenia przesłanki umorzenia wynikającej z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności, a więc dotyczących wykazania przez skarżącego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest on w stanie opłacić dochodzonych należności, ponieważ pozbawiłoby to skarżącego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji ograniczył się w tym względzie wyłącznie do stwierdzenia, że "nie widzi podstaw do umorzenia zaległości na podstawie przesłanki wymienionej w punkcie 1", podtrzymując stanowisko wyrażone w poprzedniej decyzji. W poprzedniej decyzji z kolei, to jest w decyzji z dnia [...] października 2013 r., Zakład wskazał jedynie na dochód oraz wydatki w gospodarstwie domowym skarżącego, podnosząc jednocześnie że skarżący może wystąpić z wnioskiem o udzielenie ulgi w formie układu ratalnego.

Twierdzenia organu w tym zakresie są dalekie od przedstawienia stanu majątkowego oraz sytuacji rodzinnej skarżącego, a tym bardziej od dokonania analizy czy okoliczności te powodują, że skarżący nie jest w stanie opłacić dochodzonych w tym zakresie należności, ponieważ pozbawiłoby to skarżącego oraz jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Skarżący, w kierowanych do organu pismach oraz przedstawionych na poparcie zawartych w nich twierdzeń dokumentach, szeroko przedstawił swój stan majątkowy oraz sytuację rodzinną. Na te okoliczności składają się nie tylko wzięte pod uwagę przez organ dochody oraz wydatki w gospodarstwie domowym skarżącego, lecz także: 1) ogół ciążących na skarżącym zobowiązań, w tym - zupełnie pominięte przez organ - problemy ze spłatą zobowiązań z tytułu a) dostarczania wody i odprowadzania ścieków (pismo spółki X z dnia [...] sierpnia 2013 r., k. 35 akt administracyjnych), b) dostarczania paliwa gazowego – co nota bene doprowadziło do zaprzestania tych dostaw (pismo spółki Y z dnia [...] sierpnia 2013 r., k. 33 akt administracyjnych), c) dostarczania energii elektrycznej (pismo spółki Z z dnia [...] lipca 2013 r., k. 22 akt administracyjnych), 2) posiadany przez skarżącego majątek, z uwzględnieniem dążenia do zaspokojenia dochodzonych w trybie postępowania egzekucyjnego zobowiązań z nieruchomości skarżącego (obwieszczenie o terminie opisu i oszacowania nieruchomości z dnia [...] czerwca 2013 r., k. 52 akt administracyjnych) oraz zajęcia przez komornika sądowego posiadanego przez niego samochodu, czy wreszcie 3) gospodarstwo domowe skarżącego, z uwzględnieniem nie tylko liczby członków rodziny, lecz także ogółu okoliczności z nimi związanych, w tym zwłaszcza konieczności utrzymania części z nich z uwagi na ich niepełnoletność (oświadczenie skarżącego o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej, k. 36 akt administracyjnych).

Dopiero zestawienie wszystkich powyższych okoliczności z wysokością ciążących na skarżącym należności, które miałyby podlegać w tym zakresie umorzeniu, pozwoli organowi na przeprowadzenie wnikliwej analizy, co do groźby pozbawienia skarżącego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych z uwagi na opłacenie tych należności. W przeciwnym razie, bez wyczerpującego rozważenia wszystkich istotnych okoliczności w zakresie sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego, organ narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia, które to uchybienie należało stwierdzić wobec zaskarżonej decyzji.

Jakkolwiek okoliczności przemawiające za umorzeniem należności zasadniczo powinna wykazać osoba ubiegająca się o zastosowanie tej ulgi w spłacie zobowiązań publicznoprawnych, nie zwalnia to organu administracji z obowiązku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy.

Należy przy tym podkreślić, że - jak wykazano powyżej - decyzja w przedmiocie umorzenia jest decyzją uznaniową, co oznacza, że także w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek umorzenia organ może, lecz nie musi umorzyć zaległości. W takiej jednak sytuacji, odmowa umorzenia należności musi być należycie uzasadniona. Nie wystarczy zatem powołanie się na uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia i ogólnie pojęty interes społeczny wszystkich ubezpieczonych oraz obowiązek egzekwowania przez Zakład należności publicznoprawnych. W tej sytuacji konieczne jest zestawienie indywidualnego interesu ubezpieczonego domagającego się umorzenia należności oraz interesu publicznego i wykazania w konkretnej sytuacji zaistniałej w rozpoznawanej sprawie prymatu tego drugiego interesu w stopniu uzasadniającym odstąpienie od zastosowania ulgi wobec osoby spełniającej przesłanki umorzenia, a więc znajdującej się w wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej. Zarówno poczynione przez organ ustalenia faktyczne, jak i ich ocena z punktu widzenia przesłanek umorzenia, jak również motywy rozstrzygnięcia co do zastosowania bądź odmowy zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności winny przy tym znaleźć pełny wyraz z uzasadnieniu decyzji.

Ponieważ z powyższego wynika, że w kontrolowanej sprawie nie zostały wyczerpująco przeanalizowane istotne okoliczności sprawy z punktu widzenia przesłanki umorzenia określone w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy należało uznać, że odmowa umorzenia wnioskowanych należności była co najmniej przedwczesna.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wskazania Sądu wynikające z powyższych rozważań, dokonując ponownego zbadania i szczegółowej analizy sytuacji majątkowej skarżącego.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku, w oparciu o art. 152 P.p.s.a.

-----------------------

4