Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1129/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 2, art. 18, art. 54 § 1, art. 80 § 1, art. 80 § 2, art. 80 § 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 14, art. 73 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w P. postanowieniem z dnia 24 lutego 2015 r., nr [...] oddalił skargę T. K. (dalej zwanego również skarżącym) na czynności egzekucyjne dokonane w toku egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych wskazanych szczegółowo w sentencji.

W toku prowadzonej egzekucji organ I instancji dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego w A. S.A. oraz B. S.A. Wszczęcie egzekucji nastąpiło w dniu 22 grudnia 2015 r., z chwilą doręczenia dłużnikom zajętych wierzytelności zawiadomień o zajęciu rachunków. Odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zastosowaniu środków egzekucyjnych doręczono skarżącemu dnia 23 grudnia 2015 r. Pismem z 04 stycznia 2016 r., pełnomocnik skarżącego wniósł pismo zatytułowane "skarga wraz z zażaleniem z zarzutami". W piśmie tym zwrócono uwagę na nieprawidłowości w doręczeniu zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych, które wpłynęły do banków przed terminem ich doręczenia zobowiązanemu. Zdaniem skarżącego decyzje, na podstawie których prowadzona jest egzekucja administracyjna są nadal nieprawomocne. W ocenie skarżącego narusza to również zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Skarżący nie został bowiem powiadomiony o czynnościach podjętych w sprawie ani o możliwości zapoznania się z aktami przed wydaniem decyzji, nie pouczono go również o prawie składania wniosków. Zobowiązany wskazał, że zajęcie rachunków bankowych uniemożliwia mu prowadzenie działalności gospodarczej bez uprzedniej możliwości przygotowania się na konsekwencje wynikające z ograniczenia możliwości korzystania z kont. Z uwagi na rozbudowany charakter zarzutów i powołanie okoliczności dotyczących różnych środków zaskarżenia organ egzekucyjny wezwał skarżącego oraz jego pełnomocnika do sprecyzowania, które z zarzutów wnosi do poszczególnych spraw. Skarżącego i pełnomocnika wezwano również do złożenia wyjaśnień co do rzeczywistej treści pisma poprzez sprecyzowanie charakteru podnoszonych zarzutów.

W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że w piśmie z dnia 04 stycznia 2016 r., wniesiono dwa środki zaskarżenia: zarzuty w zakresie prowadzonej egzekucji administracyjnej oraz skargę na zajęcie egzekucyjne. Odnosząc się do treści skargi zobowiązany wyjaśnił, że w tym trybie zwraca uwagę na wydanie tytułu wykonawczego w sytuacji, gdy od decyzji wniesione zostało odwołanie, naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz obowiązku informowania o poszczególnych czynnościach postępowania, brak powiadomienia przed podjęciem czynności o wydaniu aktów wykonawczych oraz doręczenie stronie zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych dopiero po dokonaniu zajęć w bankach. Skarżący podnosi również naruszenie konstytucyjnych gwarancji wynikających z art. 46 i art. 78 Konstytucji RP przewidujących wcześniejsze rozpatrzenie odwołania przez organ drugiej instancji i wszczęcie egzekucji dopiero w przypadku utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji oraz naruszenie Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

W kontekście postanowień art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.e.a."), wyjaśniono, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie tego przepisu bada się zgodność z przepisami prawa i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego może dotyczyć tylko okoliczności, które nie są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. Odnosząc się do zarzutu doręczenia stronie zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych po dokonaniu zajęć w bankach wskazano, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane dopiero z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, natomiast doręczenie odpisu zawiadomienia o zajęciu zobowiązanemu ma tylko charakter informacyjny i nie wywołuje żadnego skutku prawnego. Z uwagi na powyższe późniejsze doręczenie skarżącemu zawiadomień – po dacie dręczenia bankom – nie stanowi uchybienia.

Odnośnie pozostałych zarzutów skarżącego wyjaśniono, że okoliczność wydania tytułu wykonawczego nie może być podstawą zarzutu składanego w trybie art. 54 u.p.e.a. Skarga składana w tym trybie dotyczy bowiem wyłącznie czynności organu egzekucyjnego lub egzekutora podjętych już w toku egzekucji. Odnośnie zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wskazano, że skarżący nie sprecyzował, na czym ma polegać naruszenie tej zasady. Wyjaśniono również, że okoliczności dotyczące wystawienia tytułu nie są przedmiotem analizy w niniejszym postępowaniu, a w kwestii doręczeń zawiadomień nie dopatrzono się żadnych naruszeń. Odnośnie zarzutów" braku powiadomienia przed podjęciem czynności o wydaniu aktów wykonawczych, naruszenia gwarancji konstytucyjnych wynikających z art. 46 i art. 78 Konstytucji RP oraz naruszenie Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności wskazano, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Organ I instancji podkreślił, że skarżący oprócz zaskarżenia sposobu działania organu egzekucyjnego przy zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego podniósł zarzuty wskazujące na nieprawidłowości wynikające z wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia egzekucji. Pomimo pouczenia o dopuszczalnych formach zaskarżenia czynności organu egzekucyjnego i zakresie dostępnych środków zaskarżenia, zobowiązany podtrzymał swoje stanowisko, że zarzuty te są składane w trybie art. 54 u.p.e.a. Dyrektor Izby Celnej w P. wyjaśnił, że jeżeli zobowiązany wyraźnie określa pismo jako skargę na czynności egzekucyjne, powinnością organu jest jej merytoryczne rozpoznanie, przy czym w razie stwierdzenia, że nie zaskarżono konkretnej czynności egzekucyjnej, czy też jej niepodjęcia, stanowić to może podstawę oddalenia skargi jako bezzasadnej.

Pismem z dnia 09 marca 2016 r., skarżący wniósł zażalenie na postanowienie organu I instancji wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ewentualnie zaś wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia, uznanie skargi ze uzasadnioną i jej rozpatrzenie.

Zaskarżonemu postanowieniu Dyrektora Izby Celnej w P. zarzucono:

– naruszenie przepisów procedury, co miało wpływ na wydane postanowienie, a w szczególności naruszenie art. 54 u.p.e.a. – poprzez dokonanie interpretacji rozszerzającej tego przepisu i wyciągnięcie na tej podstawie błędnych wniosków, a także art. 80 powołanej ostatnio ustawy – poprzez brak równoczesnego powiadomienia strony o podjętych działaniach egzekucyjnych, a w konsekwencji przeprowadzenie egzekucji bez powiadomienia strony, co narusza jej prawa w postępowaniu;

– naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu strony, która jest zainteresowana i to w każdej fazie postępowania, czy to administracyjnego, czy też wykonawczego, lub egzekucyjnego. W kontekście tego zarzutu podniesiono, że strona musi być o wszystkich decyzjach i czynnościach organu powiadamiana i zapoznawana. W tym przypadku stronę powiadamiano po czasie, gdy czynności zostały już przeprowadzone;

– naruszenie przepisów poprzez egzekwowanie decyzji jeszcze nieprawomocnych, co do których nie była nadana klauzula wykonalności, a tym samym naruszenie konstytucyjnych gwarancji, tj. art. 46 i art. 70 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o prawie do rzetelnego postępowania, prawie do obrony, prawie do jawności przez pozbawienie strony tych przymiotów i przeprowadzenie sprawy tak w I jak i w odwoławczej instancji bez jej udziału;

– brak ustosunkowania się szczegółowego do wszystkich z zarzutów, które były podniesione w odwołaniu;

– przekroczenie zasad swobodnego uznania administracyjnego, które w tym przypadku stały się dowolnością.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 06 maja 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2016 r., nr [...] organ odwoławczy sprostował swoje postanowienie z dnia 06 maja 2016 r.

Organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 54 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Skarga przysługuje jedynie na czynności typu wykonawczego, nie przysługuje natomiast na czynności procesowe, polegające na wydawaniu aktów administracyjnych, w ramach których organ egzekucyjny rozstrzyga o prawach i obowiązkach uczestników postępowania. Skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie były czynności egzekucyjne Dyrektora Izby Celnej w P. polegające na zajęciu praw majątkowych, stanowiących wierzytelność z rachunków bankowych u dłużników zajętych wierzytelności będących bankami. Analizując przebieg zaskarżonych czynności egzekucyjnych nie stwierdzono nieprawidłowości i naruszeń prawa. Wyjaśniono, że zgodnie z dyspozycją art. 80 u.p.e.a. zajęcia rachunków bankowych stały się skuteczne z chwilą doręczenia dłużnikom zajętych wierzytelności zawiadomień o zajęciu tj. w dniu 22 grudnia 2015 r. Zgodnie z art. 80 § 3 powołanej ostatnio ustawy, jednocześnie z przesłaniem zawiadomień, organ egzekucyjny zawiadomił zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunków bankowych, doręczając mu odpisy tytułów wykonawczych. Jednoczesne zawiadomienie oznacza jednoczesne wysłanie zawiadomień przez organ egzekucyjny na adres banków oraz skarżącego, a nie ich jednoczesne doręczenie, które ze względów technicznych byłoby trudne do zrealizowania. W niniejszej sprawie nie dopatrzono się uchybień formalnych w zaskarżonych czynnościach organu egzekucyjnego, a zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych odpowiadają wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w określonym w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych z dnia 16 maja 2014 r. Z uwagi na powyższe w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów regulujących procedurę realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. W sprawie nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Organ I instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonych czynności egzekucyjnych w zakresie mogącym podlegać ocenie w zastosowanym trybie. Stwierdzono, że Dyrektor Izby Celnej w P. uzasadniając swoje rozstrzygnięcie słusznie ustosunkował się jedynie do tych zagadnień, które podlegały rozpatrzeniu.

Odnosząc się do argumentów skarżącego mogących stanowić w szczególności zarzut braku wymagalności i nieistnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi wyjaśniono, że tego rodzaju kwestie nie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne. Zarzut ten może stanowić podstawę wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Ustawodawca przewidział okoliczności, które w każdym stadium postępowania uzasadniają wystąpienie do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wyjaśniono również, że w kwestii argumentów podnoszonych przez skarżącego mogących w istocie stanowić zarzut braku wymagalności i nieistnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi toczy się odrębne postępowanie, w wyniku którego uchylono postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P., przekazując sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Zakres postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, koncentruje się na czynnościach o charakterze wykonawczym, które zmierzają do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W ramach tego postępowania nieuprawnione jest żądanie rozpoznania innych działań organów egzekucyjnych podlegających ocenie w odrębnych trybach postępowania. Organ egzekucyjny rozpoznając sprawę w postępowaniu w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne nie ma uprawnienia do rozstrzygania m.in. kwestii wymagalności czy nieistnienia zobowiązania, przedawnienia roszczeń, błędnego wystawienia tytułów wykonawczych. Zarzuty tego rodzaju można zgłaszać w odrębnym trybie na podstawie art. 33 bądź art. 59 u.p.e.a. Skargi na czynności egzekucyjne nie można traktować jako uniwersalnego środka zaskarżenia, przy pomocy którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego.

Ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 06 maja 2016 r., stanowi przedmiot skargi kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Ewentualnie zaś wniesiono o uznanie skargi za zasadną i unieważnienie czynności przeprowadzonych przez organy administracyjne.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca się:

1) naruszenie przepisów procedury, tj. naruszenie art. 54 u.p.e.a. – poprzez dokonanie interpretacji rozszerzającej tego przepisu i wyciągnięcie na tej podstawie błędnych wniosków w sprawie, a przy tym naruszenie art. 80 powołanej ostatnio ustawy – poprzez brak równoczesnego powiadomienia strony postępowania o podjęciu działań egzekucyjnych, a w konsekwencji przeprowadzenie egzekucji, bez powiadomienia strony, co stanowi naruszenie jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu;

– naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, którego dotyczy sprawa, a przez to brak wiadomości strony co do przebiegu postępowania i możności korzystania ze swych praw, a w to miejsce dokonanie powiadomienia w czasie gdy czynności zostały już przeprowadzone i to mimo, tego, że strona posiadała prawo do ich zaskarżenia;

– naruszenie przepisów – poprzez egzekwowanie decyzji, która nie była jeszcze prawomocna i co do której nie była wydana klauzula wykonalności, a tym samym naruszenie konstytucyjnych gwarancji, tj. art. 46 i art. 78 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji (prawo do rzetelnego postępowania), prawie do rzetelnego i jawnego postępowania, prawie do obrony, a skutkiem tego na skutek braku tych przymiotów, przeprowadzenie rozprawy w I i II instancji bez udziału strony;

2) brak szczegółowego ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniach;

3) przekroczenie zasad swobodnego uznania administracyjnego, które w tym przypadku stało się dowolnością;

4) błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego orzeczenia, które miały wpływ na jego treść, a przejawiały się m.in., w przyjęciu za ustalone faktów bez dostatecznej ku temu podstawy w materiale dowodowym i nietrafnością przyjętych kryteriów oceny.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Na potrzeby dalszych rozważań należy przypomnieć, że przedmiotem rozpoznawanej skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. oddalające skargę na czynności egzekucyjne.

Podstawą prawną wniesienia skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego jest art. 54 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (§ 1). Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (§ 4). W sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§ 5). W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (§ 5a). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (§ 6).

Treść art. 54 § 1 u.p.e.a. nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotem skargi wnoszonej na jego podstawie mogą być jedynie czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, ewentualnie przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Przez czynność egzekucyjną zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W kontekście stanowiska skarżącego należy wskazać, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne – stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego – ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia [tak: wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., II FSK 290/13, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Skarga na czynności egzekucyjne nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienia, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. Oznacza to, że składana w trybie art. 54 u.p.e.a. skarga nie może stanowić konkurencyjnego – w stosunku do wskazanych wyżej – środka zaskarżenia, a jej – opisany wyżej – ograniczony zakres sprawia, że w ramach skargi nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne związane z nieistnieniem egzekwowanego obowiązku skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Jeżeli z uwagi na stadium postępowania egzekucyjnego nie przysługuje dłużnikowi środek zaskarżenia w postaci zarzutów (środkiem tym można się posłużyć w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego – zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego – art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. ) to skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 omawianej ustawy, nie może stanowić takiego właśnie konkurencyjnego środka zaskarżenia; z tych względów nie mogą być przedmiotem rozpoznania zarzuty przedawnienia zobowiązania objętego egzekucją [tak: wyrok NSA z dnia 06 grudnia 2013 r., II FSK 2988/11, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego [tak: wyrok NSA z dnia 02 kwietnia 2015 r., II FSK 749/13, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, że zarówno organ I jak II instancji prawidłowo zakwalifikowały pismo skarżącego z dnia 04 stycznia 2016 r., zatytułowane "Skarga wraz z zażaleniem z zarzutami" jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz jako skargę na czynności egzekucyjne. Wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia zostały podjęte w związku z rozpoznaniem skargi na czynności egzekucyjne. Z uwagi na powyższe rozpoznając skargę organ I jak i II instancji zasadnie ograniczył się do rozpoznania podnoszonych przez skarżącego zarzutów związanych z zajęciem praw majątkowych, stanowiących wierzytelność z rachunków bankowych u dłużników zajętych wierzytelności, tj. A. oraz B. S.A. Zgodnie z art. 80 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty (§ 1). Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (§ 2). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (§ 3). Kwestionując prawidłowość dokonanego zajęcia wierzytelności skarżący zarzuca organom brak równoczesnego powiadomienia go o podjęciu działań egzekucyjnych. Obowiązkiem organu jest przesłanie do banku lub też jego oddziału zawiadomienia o zajęciu wierzytelności. Jak stanowi art. 80 § 3 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia organ egzekucyjny obowiązany jest zawiadomić zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności poprzez doręczenie mu odpisu tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpisu zawiadomienia skierowanego do banku. Mając na uwadze, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., w postępowaniu egzekucyjnym znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej w skrócie: "k.p.a."), należy stwierdzić, że wskazanych powyżej zawiadomień należy dokonywać w drodze pisemnej - zgodnie z wynikającą z art. 14 k.p.a. zasadą pisemności. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia trafnie więc wskazano, że jednoczesne zawiadomienie oznacza jednoczesne wysłanie zawiadomień na adres banku oraz zobowiązanego, a nie ich równoczesne doręczenie. Wbrew zarzutom skargi wydając zaskarżone postanowienie, jak również poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszono zatem postanowień art. 54 i art. 80 u.p.e.a.

Na uwzględnienie nie zasługują również pozostałe zarzuty skargi. Kwestie związane z prawomocnością decyzji nakładającej egzekwowany obowiązek, jak również kwestie związane z klauzulą wykonalności tytułu egzekucyjnego, czy też poszanowaniem prawa skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie aktu nakładającego dochodzony w postępowaniu egzekucyjnym obowiązek nie mogą stanowić przedmiotu rozważań organu egzekucyjnego ani organu nadzoru w postępowaniu wywołanym skargą na czynność egzekucyjną. Z kolei odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w zakresie zagwarantowania stronie czynnego udziału w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału przed wydaniem orzeczenia; jest natomiast zobowiązany do respektowania praw strony w zakresie wyznaczonym treścią art. 73 k.p.a. [tak: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 października 2013 r., I SA/Gl 193/13 – orzeczenie prawomocne, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Zgodnie zaś z art. 73 § 1 k.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. W sprawie nie mogło dojść do naruszenia art. 46 i art. 78 Konstytucji RP jak również art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Pierwszy z powołanych przepisów Konstytucji RP dotyczy przepadku rzeczy, który nie miał miejsca w niniejszej sprawie. Drugi z powołanych przepisów Konstytucji RP wskazuje z kolei, że każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Z przepisu tego nie sposób jednak wyprowadzić prawa podmiotowego skarżącego do kwestionowania w drodze skargi na czynności egzekucyjne wszystkich aktów oraz działań podejmowanych przez organ egzekucyjny. Jak wskazano powyżej, skarga na czynności egzekucyjne nie może stanowić substytutu zarzutów wnoszonych zgodnie z art. 33 u.p.e.a. W ślad za Dyrektorem Izby Skarbowej należy również powtórzyć, że w zakresie podniesionych przez skarżącego zarzutów będących w istocie zarzutami braku wymagalności, nieistnienia dochodzonego obowiązku toczy się odrębne postępowanie, w trakcie którego uchylone zostało postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. a sprawę przekazano termu organowi do ponownego rozpoznania. Powyższe świadczy, że w sprawie wszczętej pismem skarżącego z dnia 04 stycznia 2016 r., zatytułowanym "Skarga wraz z zażaleniem z zarzutami" doszło do rozpoznania wszystkich podniesionych przez skarżącego zarzutów we właściwym dla ich rozpoznania trybie. Nie sposób również uznać za trafny zarzutu naruszenia art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności przewidującego prawo do rzetelnego procesu sądowego, bowiem kwestionowane przez skarżącego działania nie zostały podjęte w toku postępowania przed sądem, a skarżącemu przysługiwało po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wydając poddane sądowej kontroli rozstrzygnięcie nie dopuszczono się również błędów w ustaleniach faktycznych. Należy zauważyć, że w uzasadnieniu skargi nie uszczegółowiono podniesionych w petitum zarzutów. Orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w tym dotychczasowy przebieg postępowania egzekucyjnego, oraz rzeczywiste intencje skarżącego przyświecające mu przy składaniu pisma z dnia 04 stycznia 2016 r., zatytułowanego "Skarga wraz z zażaleniem z zarzutami". W sprawie nie doszło również do przekroczenia zasad swobodnego uznania administracyjnego. Podstawa prawna wydania poddanego sądowej kontroli rozstrzygnięcia nie przewiduje możliwości działania organu egzekucyjnego ani też organu nadzoru w ramach uznania administracyjnego, zatem rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne jest każdorazowo zdeterminowane treścią prawa oraz stanem faktycznym sprawy.

Konkludując powyższe rozważania należy stwierdzić, że organ I instancji prawidłowo oddalił skargę na czynności egzekucyjne związane z zajęciem wierzytelność z rachunków bankowych. Za prawidłowe należało również uznać zaskarżone rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji. Mając powyższe na uwadze skargę należało oddalić zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).