Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1287/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant ref. staż. Marcin Sieradzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2016 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2015 r. znak (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi (...) jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2015 r., znak: (...).

Decyzją tą organ, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2015 r., znak: (...) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2012 r., nr (...), znak: (...), utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) stycznia 2012 r. nr (...), znak: (...) (nakazującą (...) rozbiórkę budynku gospodarczo - garażowego o wymiarach 6,00 m x 6,10 m i 1,70 m x 2,15 m o powierzchni zabudowy 40,25 m2, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na działce nr ewid. (...) położonej w miejscowości (...)), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia (...) marca 2015 r., znak: (...).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) decyzją z dnia (...) stycznia 2012 r. nr (...), znak: (...) nakazał (...) rozbiórkę budynku gospodarczo - garażowego o wymiarach 6,00 m x 6,10 m i 1,70 m x 2,15 m o powierzchni zabudowy 40,25 m2, zbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na działce nr ewid. (...)położonej w miejscowości (...).

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) marca 2012 r. nr (...), znak: (...), utrzymał w mocy ww. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...).

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2012 r., nr (...) znak: (...), wystąpiła (...).

Po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2012 r. nr (...), znak: (...), Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) marca 2015 r., znak: (...)odmówił wstrzymania wykonania decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2012 r., nr (...), znak: (...).

Następnie, decyzją z dnia (...) marca 2015 r., znak: (...) odmówił stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2012 r. nr (...), znak: (...).

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2015 r., złożyła (...).

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją wskazaną na wstępie a wydaną w dniu (...) kwietnia 2015 r., podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w decyzji z dnia (...) marca 2015 r. Uznał, że będąca przedmiotem postępowania nadzwyczajnego, decyzja (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2012 r. nr (...), znak: (...), nie jest dotknięta żadną kwalifikowaną wadą określoną w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej k.p.a.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...), prowadził postępowanie administracyjne na podstawie przepisów art. 48 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). W dniu 30 marca 2010 r. przeprowadził oględziny na działce nr ewid. (...), położonej w miejscowości (...), gmina (...). W wyniku czynności kontrolnych ustalił, że na ww. działce znajdują się następujące obiekty: 1. budynek gospodarczo - garażowy; 2. ubikacja jednooczkowa nieskanalizowana; 3. ubikacja jednooczkowa nieskanalizowana; 4. budynek murowany; 5. budynek letniskowy; 6. Budynek - łazienka; 7. studnia; 8. zbiornik na nieczystości.

W odniesieniu do budynku gospodarczo - garażowego organ podał, że jest to obiekt o konstrukcji stalowej o wymiarach 6,00 m x 6,10 m z częścią dobudowaną o konstrukcji drewnianej o wymiarach 1,70 m x 2,15 m - o powierzchni zabudowy 40,25 m2. Budynek zbudowano na fundamencie betonowym, posiada dach jednospadowy pokryty papą, skierowany w kierunku działki sąsiedniej nr ewid. (...). Wewnątrz budynku znajduje się podłoga drewniana. Budynek gospodarczo - garażowy zlokalizowany został w odległości 1,20 m od ogrodzenia od strony działki sąsiedniej nr ewid. (...). W ścianie zbliżonej do granicy działki sąsiedniej znajduje się otwór okienny. Budynek jest wyposażony w instalację elektryczną i został zbudowany, według oświadczenia właścicielki, w 1995 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie opisu i dokumentacji fotograficznej stwierdził, że przedmiotowy obiekt budowlany stanowi budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym budynkiem jest tylko taki obiekt budowlany, który łącznie spełnia następujące warunki: jest trwale zwiany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

W toku oględzin ustalono, że jest to obiekt o konstrukcji stalowej, z częścią dobudowaną o konstrukcji drewnianej. Budynek zbudowano na fundamencie betonowym, co powoduje, że jest trwale związany z gruntem. Budynek posiada dach jednospadowy, pokryty papą i ponad wszelką wątpliwość posiada ściany stanowiące przegrody budowlane, wydzielające obiekt z przestrzeni. Spełnia zatem wszystkie przesłanki definicji budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał dalej, że na podstawie do art. 28 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Jednak na podstawie charakterystyki tego obiektu, tj. powierzchni zabudowy 40,25 m2, nie można go zaliczyć do obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 Prawa budowlanego.

W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...), na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, postanowieniem z dnia (...) marca 2011 r. nr (...), znak: (...), wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie budynku gospodarczo - garażowego oraz nałożył na właściciela i inwestora - (...) obowiązek sporządzenia i przedstawienia:

1. zaświadczenia Wójta Gminy (...) o zgodności budowy obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr (...)położonej w miejscowości (...), w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2. w przypadku zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub ostateczną decyzją o warunkach zabudowy - czterech, egzemplarzy projektu budowlanego budynku gospodarczo - garażowego, sporządzonego przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi.

3. zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, osoby uprawnionej, sporządzającej ww. projekt budowlany.

4. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Obowiązek nałożony ww. postanowieniem, należało wykonać w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia postanowienia.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że strona nie wykonała obowiązku nałożonego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) marca 2011 r. nr (...), znak: (...). Zatem powiatowy organ nadzoru zobowiązany był do wydania decyzji, na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, o nakazie rozbiórki. Organ podkreślił, że tryb określony w art. 48 Prawa budowlanego nie jest uznaniowy i nie zależy od woli organu.

Mając na uwadze powyższe Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) stycznia 2012 r. nr (...), znak: (...), nakazująca rozbiórkę budynku gospodarczo - garażowego o wymiarach 6,00 m x 6,10 m i 1,70 m x 2,15 m o powierzchni zabudowy 40,25 m2, zbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na działce nr ewid. (...) położonej w miejscowości (...), jest zgodna z art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego. Zatem (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia (...) marca 2012 r. nr (...), znak; (...), (prawidłowo) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) stycznia 2012 r. nr (...), znak: (...).

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że badana decyzja (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2012 r. nr (...), znak: (...), nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Nie jest więc dotknięta wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak również nie jest dotknięta żadną z pozostałych wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Tym samym, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie stwierdził, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2012 r., nr (...), znak: (...).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2015 r. znak: (...), skarżąca - (...) wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 2 i art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego w sytuacji, gdy sporny obiekt o konstrukcji stalowej nie kwalifikuje się jako budynek i nie mógł zostać wybudowany w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, a tym samym nie można było nakazać jego rozbiórki;

2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a to przez odstąpienie od dokładnego zapoznania się ze stanem spornego obiektu budowlanego, okresem jego powstania oraz pominięcie, że przedmiotowy obiekt gospodarczo - garażowy składa się z dwóch części, co przekładać się mogło na oceny prawne w zakresie ewentualnej samowoli budowlanej.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że sporny obiekt budowlany nie mógł być uznany za budynek, skoro z uwagi na jego cechy konstrukcyjne, a w szczególności z uwagi brak trwałego związania z gruntem i możliwość rozebrania bez wykonywania prac ziemnych, a także możliwość jego przeniesienia w inne miejsce po nieskomplikowanym oddzieleniu od fundamentu, nie spełnia przesłanek określonych w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Jednocześnie obiekt taki mógł zostać uznany co najwyżej za budowlę, bądź tymczasowy obiekt budowlany. Odmienne potraktowanie przedmiotowego obiektu należy zaś uznać za działanie z rażącym naruszeniem prawa, które przekłada się na zaistnienie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednocześnie, zdaniem skarżącej, nie można pominąć, że zachodzą poważne wątpliwości co do tego, czy sporny obiekt mógł zostać wybudowany w określonym miejscu w sytuacji, gdy ze względu na jego konstrukcję może być co najwyżej mowa o instalacji, względnie montażu. To z kolei uniemożliwia nakazanie rozbiórki obiektu, na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, skoro obiekt nie został w ogóle wybudowany, co również przemawia za stwierdzeniem nieważności badanej decyzji. Skarżąca podniosła, że wprawdzie organ w zaskarżonej decyzji zauważył, że obiekt gospodarczo - garażowy jest obiektem o konstrukcji stalowej, z częścią dobudowaną o konstrukcji drewnianej, jednak okoliczności tej nie poddał dalszej analizie i nie wyciągnął z niej wniosków. Zdaniem skarżącej odrębnej ocenie powinna zostać poddana kwestia legalności obiektu o konstrukcji stalowej i legalności dobudówki drewnianej, co mogło wpłynąć na odmienną ocenę prawną zaistniałych zdarzeń. Dokonanie uproszczonej i zbiorczej analizy stanowiło uchybienie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zakresie, w jakim organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Jednocześnie uchybieniem tym normom postępowania było aprioryczne przyjęcie, że obiekt budowlany powstał w 1995 r. (spostrzeżenie skarżącej w tym względzie było wyłącznie orientacyjne), a zatem pod rządami nowej ustawy Prawo budowlane, bez dogłębnej analizy tej okoliczności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2015 r. wydana w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczo – garażowego.

Postępowanie to uruchomione zostało na żądanie skarżącej, która wniosła o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2012 r., nr (...), utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) stycznia 2012 r. nr (...), nakazującą (...) rozbiórkę budynku gospodarczo - garażowego o wymiarach 6,00 m x 6,10 m i 1,70 m x 2,15 m, o powierzchni zabudowy 40,25 m2, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na działce nr ewid. (...) położonej w miejscowości (...). Wnosząc o unieważnienie tej decyzji skarżąca wskazała na wystąpienie przesłanki rażącego naruszenia prawa. Podniosła w tym kontekście, że organ błędnie zakwalifikował budynek gospodarczo – garażowy jako budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego i w konsekwencji nieprawidłowo zastosował art. 48 ust. 1 ww. ustawy przyjmując, że należy nakazać jego rozbiórkę jako wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Wniosek skarżącej uruchomił postępowanie nadzwyczajne przed właściwym organem, a ten - analizując sprawę uznał, iż nie zachodzi żadna z przesłanek uregulowanych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym przesłanka rażącego naruszenia prawa. Ocena Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego tej treści wyrażona w decyzji z dnia (...) marca 2015 r., została następnie podtrzymana w zaskarżonej decyzji, wydanej przez ten organ w dniu (...) kwietnia 2015 r. (znak: (...)).

Niniejsza sprawa sprowadzała się więc do oceny pod względem ważności ww. aktu administracyjnego z dnia (...) marca 2012 r., a tym samym - przedmiot sporu w sprawie dotyczy ustalenia, czy prawidłowym było uznanie, iż badana decyzja nakazująca rozbiórkę (jak przyjęto) samowolnie zrealizowanego obiektu, nie jest dotknięta żadną z wad kwalifikowanych uregulowanych art. 156 § 1 k.p.a.

Przed odniesieniem się do zaistniałych w sprawie kwestii spornych (a tym samym do prawidłowości zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora), zauważyć należy, że stwierdzenie nieważności decyzji, z którym mamy do czynienia w realiach rozpoznawanej sprawy, jest jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznych. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy decyzja ostateczna dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jedną z tych wad jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2). Przy czym, co istotne, w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, organ nie przeprowadza ponownie postępowania wyjaśniającego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie ma też możliwości naprawy ewentualnych wad popełnionych przy wydawaniu weryfikowanego orzeczenia. Przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie zbadanie, czy kwestionowana decyzja nie jest dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej. Działanie organu w tym postępowaniu wymaga więc zupełnie innego podejścia niż w postępowaniu zwykłym. Nastawione winno być wyłącznie na poszukiwanie najcięższych wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. To zaś również oznacza, że żadne inne uchybienia, nawet jeśli mają miejsce, nie mogą być w tym postępowaniu uwzględnione, bo nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia. Podkreślić przy tym trzeba, że rozpatrując sprawę w omawianym trybie, organ orzekający obowiązany jest wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania badanej decyzji. Dodać także należy, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje ocen przez pryzmat akt postępowania zwykłego, nie przeprowadza zaś nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją, która jest przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym. Ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji, a nie w postępowaniu, które doprowadziło do jej wydania.

Nadto, z uwagi na zarzuty skargi, dostrzec również należy, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu ww. art. 156 § 1 pkt 2, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że istnieje różnica między "zwykłym" naruszeniem prawa, a naruszeniem, które może być zakwalifikowane jako "rażące". Zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie przyjmuje się także, że niedopuszczalne jest utożsamianie każdego uchybienia z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują natomiast łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Jednocześnie dodać należy, iż w orzecznictwie zwraca się uwagę i podkreśla, że ani oczywistość naruszenia przepisu, ani jego charakter nie są wystarczające do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. Obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją.

Kierując się powyższym, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest prawidłowa.

Przede wszystkim, w ocenie Sądu, decyzja ta została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekając w sprawie miał bowiem na względzie, że znajduje się w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności oraz, że z uwagi na tryb w jakim orzeka, obowiązany jest kierować się stanem faktycznym i prawnym z daty badanego aktu. Miał też na względzie, co potwierdza uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, iż w tego rodzaju postępowaniu nadzwyczajnym (samodzielnym i niezależnym od postępowania zwykłego) inne są obowiązki organu, które to ukierunkowane są wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., w oparciu o zamknięty materiał dowodowy (tj. ten, który posłużył do wydania badanego orzeczenia). W konsekwencji, organ ten (opierając się na dowodach zgromadzonych w postępowaniu zwykłym) słuszne stwierdził, że weryfikowana decyzja z dnia (...) marca 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia (...) stycznia 2012 r. nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczo – garażowego nie jest dotknięta wadą nieważności, w tym uregulowaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

I tak, wskazać trzeba, iż organ ten weryfikował decyzję wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego z 1994 r., w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania, tj. w dniu 12 marca 2012 r.

Badana decyzja odnosi się do budynku gospodarczo – garażowego o konstrukcji stalowej z dachem jednospadowym krytym papą, ustawionego na fundamencie i posiadającego instalację elektryczną oraz otwory okienne i drzwiowy. Obiekt ten został zrealizowany w 1995 r., bez zezwolenia właściwego organu. Powyższe wynika z protokołu kontroli sporządzonego w dniu (...) marca 2010 r. i podpisanego bez zastrzeżeń przez skarżącą (obecną podczas kontroli nieruchomości). Dostrzec przy tym trzeba, iż wówczas ani wskazany opis obiektu, ani data jego realizacji nie była przez zainteresowaną kwestionowana. Co więcej, ustalenia dotyczące daty wykonania tego obiektu, jak i fakt realizacji tej zabudowy bez zgody organu, zostały przyjęte w oparciu o oświadczenie skarżącej. Tym samym organ mógł uznać, iż obiekt ten wykonano w warunkach samowoli budowlanej, nadto - że powstał w 1995 r., a więc pod rządami ustawy z 1994 r., i nie ma podstaw do stosowania ustawy Prawo budowlane z 1974 r., na mocy art. 103 ust. 2 tej pierwszej. W konsekwencji, brak jest podstaw do stwierdzenia, że badana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów procesowych wobec nie przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego co do charakteru obiektu i daty jego realizacji. Akta postępowania zwykłego wskazują bowiem na to, iż w takim w zakresie w jakim było to niezbędne, ustalenia zostały poczynione i znajdują one odzwierciedlenie w materiale dowodowym, nadto – nie były wówczas zwalczane przez zainteresowaną.

Dalej, wskazać należy, że przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. obowiązuje w dacie realizacji przedmiotowego obiektu wymagały uzyskania dla jego wykonania pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu wówczas obowiązującym, roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej reguły zawarto w art. 29 - 31 tej ustawy. W art. 29 ust. 1 pkt 1 przewidziano wprawdzie, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa parterowych budynków o powierzchni zabudowy do 35 m² przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m związanych z produkcją rolną, uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Niemniej przedmiotowa inwestycja to budynek o powierzchni ponad 40 m² (bez dobudówki drewnianej – ponad 36 m²), który nie kwalifikuje się już choćby z uwagi na jego wielkość do wyłączenia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (a dodać należy, iż skarżąca nie okazała w sprawie nawet skutecznie wniesionego zgłoszenia na jego wykonanie, czy też zgłoszenia odnoszącego się do ww. dobudówki, tworzącej jednak wspólną całość techniczno-użytkową z budynkiem głównym). Jednocześnie, zdaniem Sądu, nie ma wątpliwości, iż przedmiotowy obiekt posiada wszystkie cechy budynku. Wskazują na to dowody zgromadzone w toku postępowania (zwykłego), w tym protokół kontroli i dokumentacja zdjęciowa. Podnieść przy tym należy, iż zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym tak w dacie realizacji tej inwestycji, jak również w dacie wydania badanej decyzji), przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wybudowała obiekt o konstrukcji stalowej o wymiarach 6,00 m x 6,10 m z częścią dobudowaną o konstrukcji drewnianej o wymiarach 1,70 m x 2,15 m, o łącznej powierzchni zabudowy 40,25 m2. Obiekt ten powstał na fundamencie betonowym, posiada dach jednospadowy pokryty papą, jest wydzielony z przestrzeni i wyposażony w instalację elektryczną. Biorąc pod uwagę wskazany opis, uzasadnione jest stwierdzenie, że wskazany obiekt budowlany jest budynkiem w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że jest on trwale związany z gruntem. Przy czym, cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. Na tej podstawie można więc sformułować konkluzję, że o trwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem przesądzają przede wszystkim jego cechy konstrukcyjne, wskazujące, że nie jest on przeznaczony do przenoszenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1052/14).

W konsekwencji, prawidłowo GINB badając decyzję organu wojewódzkiego wydaną w przedmiocie rozbiórki ww. obiektu stwierdził, że dokonano prawidłowej jego kwalifikacji, tj. prawidłowo przyjęto, że posiada on wszystkie cechy budynku, a tym samym, że jego realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Ustalenie, iż takie pozwolenie dla tej inwestycji nie zostało wydane skutkować zaś musiało uruchomieniem procedury legalizacyjnej uregulowanej w art. 48 Prawa budowlanego.

W myśl wskazanego przepisu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. (obowiązującego w dniu wydania badanej decyzji), właściwy organ nakazywał, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie zaś do art. 48 ust. 2 cytowanego przepisu, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) była zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie naruszała przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymywał postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

Zgodnie z ust. 3 ww. przepisu, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustalano wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakładano obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosowało się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Na podstawie ust. 4 ww. przepisu, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, zastosowanie znajdował przepis ust. 1.

Z powyższego wynika, iż organ przed zastosowaniem art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązany był ustalić, czy obiekt nadaje się do zalegalizowania. W niniejszej sprawie organy orzekające w postępowaniu zwykłym prawidłowo wskazały na brak możliwości legalizacji obiektu, bowiem skarżąca nie przedłożyła określonych w postanowieniu z dnia (...) marca 2011 r. dokumentów. Postanowienie to zostało doręczone jej w dniu (...) marca 2011 r., a zakreślony w nim termin 3-miesięczny upłynął w dniu (...) czerwca 2011 r. Zarówno w tym terminie, jak i później, tj. do dnia wydania decyzji I instancji, co nastąpiło w dniu (...) stycznia 2012 r. (jak i decyzji II instancji), skarżąca nie przystąpiła do legalizacji. Tym samym, zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Wskazać również należy, że legalizacja samowoli budowlanej, o której mowa w ust. 2 art. 48 Prawa budowlanego nie była wówczas i nie jest obecnie obowiązkiem inwestora, ale jego uprawnieniem.

Z tych przyczyn, zdaniem Sądu, stan faktyczny i prawny sprawy nie pozwala stwierdzić, aby badana decyzja dotknięta była wadą nieważności, w tym – aby została wydana z rażącym naruszeniem art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. poprzez jego nieuprawnione zastosowanie.

Dlatego też Sąd uznał, iż zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja GINB prawa nie narusza.

Sprawa zakończona decyzją ostateczną bezspornie dotyczy budynku, nadto – wykonanego w warunkach samowoli budowlanej w 1995 r. (zgodnie z oświadczeniem samej skarżącej), a skoro tak, to wszczęcie procedury z art. 48 Prawa budowlanego było w pełni zasadne i prawidłowe. Nie budzi przy tym wątpliwości, iż skarżąca jest właścicielem ww. obiektu, czego także na żadnym etapie sprawy nie kwestionowała. W efekcie, nie przystąpienie przez nią do postępowania legalizacyjnego z uwagi na nie wykonanie obowiązku przedłożenia stosowanej dokumentacji (nałożonego postanowieniem z dnia (...) marca 2011 r.), musiało skutkować nakazem rozbiórki. Przepisy prawa nie pozostawiają organowi nadzoru budowlanego w tym zakresie żadnego uznania.

Z uwagi na treść skargi dodać w tym miejscu należy, iż nawet przy założeniu, że przedmiotowy w sprawie obiekt posiada cechy tymczasowego obiektu budowlanego, ocena sprawy nie ulega zmianie. Wykonanie takiego obiektu było objęte zwolnieniem od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, ale odnosiło się ono wyłącznie do obiektów tymczasowych stanowiących eksponaty wystawowe, bez pełnienia jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel (v. art. 29 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego z 1994 r. w stanie prawnym obowiązującym w dacie realizacji inwestycji, tj. w 1995 r.) oraz obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy oraz ustawianie barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych – v. art. 29 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, w brzmieniu z tej samej daty. Zatem, tylko ww. tymczasowe obiekty budowlane nie wymagały wówczas uzyskania pozwolenia na budowę. Przedmiotowy obiekt nie spełnia żadnego z ww. warunków i bezwzględnie jego realizacja musiała być poprzedzona ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.

Z tych przyczyn Sąd przyjął, iż skarga jako niezasadna, nie zasługuje na uwzględnienie.

W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.