Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 4157/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 125 § 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 102 ust. 1 pkt. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 978
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: art. 7 ust. 1 pkt. 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 541
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 218/18 w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy postanawia: zawiesić postępowanie do czasu podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. I OPS 3/18.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 218/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu sprawy oddalił skargę K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] Starosta Powiatu [...] zawiesił postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy kat. B nr [...] nr druku F [...], wydanego dnia [...] listopada 2004 r. przez Starostę [...], w związku z przekroczeniem prędkości przez K. K., do czasu uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez właściwy sąd, w zakresie popełnienia przez kierowcę zarzucanego mu wykroczenia.

Zażalenie na to postanowienie złożył K. K. wnosząc o jego uchylenie. Wskazał na naruszenie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 627 ze zm. - zwana dalej "u.k.p.") poprzez brak umorzenia postępowania w sytuacji braku jednoznacznego dowodu na okoliczność, że kierujący przekroczył prędkość na terenie zabudowanym o więcej niż 50 km/h. Składający zażalenie podał, że rozstrzygnięcie sądu powszechnego będzie dotyczyć jedynie okoliczności faktycznych, zaś zagadnienie wstępne, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. może mieć charakter rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego. Wskazał także na naruszenie art. 81a § 1 k.p.a. w zw. z § 19 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 lutego 2014 r. w sprawie wymagań którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości w ruchu drogowym oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 281) – poprzez ich niezastosowanie a mianowicie dlatego, że mimo istnienie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, nie rozstrzygnięto ich na korzyść strony.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Powyższe postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie K. K. wnosząc o jego uchylenie a także uchylenie poprzedzającego go postanowienia Starosty i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zawnioskował ponadto o stwierdzenie, że naruszenie przez organ prawa ma charakter rażącego naruszenia prawa materialnego. Zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego bezzasadne zastosowanie w sytuacji, gdy wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia nie było uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; przedmiotowe "zagadnienie wstępne" nie ma charakteru prawnego lecz faktyczny, zagadnienie to "nie leży" poza właściwością organu prowadzącego postępowanie oraz nie istnieje żadna zależność między uprzednim rozstrzygnięciem "zagadnienia wstępnego" a merytorycznym rozpatrzeniem sprawy.

Skarżący zarzucił nadto naruszenie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na faktycznym uznaniu, że podstawą zatrzymania prawa jazdy jest wyrok sądu powszechnego w sprawie o wykroczenie drogowe, a nie informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że wszczęcie postępowania administracyjnego przez Starostę [...] nastąpiło po otrzymaniu od Komendanta Powiatowego Policji w [...] zawiadomienia o kierowaniu przez K. K. pojazdem osobowym marki [...] z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Skarżący odmówił przyjęcia mandatu karnego (sprawa została skierowana do Sądu Rejonowego w [...]), podnosił również – na etapie zażalenia, a następnie w skardze – zarzut w istocie błędnego przyjęcia przez organy administracji, że przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zawieszenie niniejszego postepowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie o wykroczenie było prawidłowe. Rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Skoro bowiem skarżący nie przyjął mandatu, a sprawa została skierowana do Sądu Rejonowego w Dębicy, kwestia przekroczenia prędkości była "otwarta". Oznacza to w konsekwencji, że wydanie w takiej sytuacji decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy byłoby "przedwczesne", a tym samym wadliwe. Organ administracji nie miał podstaw, co należy podkreślić, do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy przed rozstrzygnięciem sprawy w postępowaniu sądowym.

W ocenie Sądu I instancji, zawieszenie postępowania było prawidłowe a za takim działaniem organu przemawiał wzgląd na ekonomikę i szybkość postępowania. W razie bowiem wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, przy stwierdzeniu przez sąd powszechny, że przekroczenie dopuszczalnej prędkości nie nastąpiło, kierujący mógłby żądać wszczęcia postępowania wznowieniowego i dochodzić stosownego odszkodowania.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący K. K..

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego

- art. 64 ust. 1,2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. w zw. z art. 14 EKPCz i art. 6 EKPCz w zw. z art. 45 Konstytucji RP, w zw. z art. 177 Konstytucji RP w zw. z art. 7 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks kamy oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 102 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez brak błędną wykładnię i przyjęcie, że wyłącznie informacja z policji jest wystarczającą przesłanką zatrzymania prawa jazdy, nawet w sytuacji, gdy pomiar prędkości jest oczywiście błędny, a także nie był wzięty pod uwagę błąd pomiarowy ok 3 km/h, który występuje - co potwierdza zarówno prawo metrologiczne jak i instrukcja urządzenia, a pomiar wynosił 101 km/h, więc sama informacja policji - jej ocena - wyznacza, że w sprawie nie doszło do przekroczenia prędkości o więcej niż 50 km/h.

Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania

- art. 3 § 1 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 134 § 1 ppsa poprzez nierozpoznanie zarzutów skarżącego, w zakresie art. 135 ust. 1 pkt la lit a ustawy dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (p.r.d.) w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 97 § 1 pkt. 4 kpa w zw. z art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 35 § 2 kpa w zw. z art. 81 a § kpa w zw. z § 19 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 lutego 2014r. a także w zakresie art. 8 a ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach w zw. z art. 9 a upom w zw. z § 5 ust. 1 Rozporządzenia 2014 § 23 ust. 1 § 24 ust. 2 pkt. 7 i 8 Rozporządzenia 2014 r. w zw. z art. 9 upom oraz § 5 ust. 1 Rozporządzenia 2014 r., zostały naruszone przez używanie tego urządzenia bowiem "konstrukcja i wykonanie przyrządów nie zapewnia wskazania pojazdu, którego prędkość jest kontrolowana", a identyfikacji dokonuje policjant, a także art. 8a ust. 1 upom w zw. z art. 9a upom w zw. z § 22 ust. 2 pkt. 2 Rozporządzenia 2014 został naruszony poprzez brak uwzględnienia błędu pomiarowego jaki w przypadku prędkości do 100 km/h wynosi 3 km/h a powyżej 100 km/h wynosi on 3 %. poprzez wydanie postanowienia o zawieszeniu w sytuacji oczywistości treści istnienia przesłanki do umorzenia postępowania ze względu na charakterystykę techniczną miernika prędkości Ultralyte w zakresie: konieczności uwzględnienia granic błędów pomiarowych, które dla tego typu urządzenia, bowiem wynosi ono ok. 3 %. Tym samym pomiar w tej sprawie 101 km/h mgło wskazywać, że doszło do jego zawyżenia przez samą charakterystykę pracy urządzenia. Doszło również do nieuwzględnienia faktu, że miernik Ultralyte nie może być użytkowany poza kątem 5,74° co wynika z decyzji zatwierdzenia typu nr ZT 71/2007, bowiem wtedy dochodzi do ślizgania promienia miernika prędkości i zafałszowania - podwyższenia prędkości a, pomiar prędkości był dokonany ze skrajnego pasa drogi, więc poza kątem dopuszczalnym prawnometrologicznie. Skarżący zaprzeczył policji, aby przekroczył prędkość, a samo urządzenie nie identyfikuje pojazdu, którego prędkość jest mierzona, mimo takiego obowiązku wynikającego z § 5 ust. 1 Rozporządzenia, gdzie wg tego rozporządzenia to urządzenie ma zapewnić identyfikację, a nie obsługujący policjant.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W rozpoznawanej sprawie, składowi orzekającemu wiadomy z urzędu jest fakt, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygn. akt I OPS 3/18 zawisło postępowanie z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 29 listopada 2018 r. o podjęcie przez skład siedmiu sędziów NSA uchwały mającej na celu wyjaśnienie:

1) Czy podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978, ze zm.) w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541 ze zm.) może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym?

2) Czy prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.) w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami?

Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze przedmiot sprawy oraz zarzut skargi kasacyjnej uznał, że w niniejszej sprawie zasadne jest zawieszenie postępowania sądowego. U podstaw sporu prawnego występującego w niniejszej sprawie pozostaje bowiem właśnie to, czy prawomocne orzeczenie sądu powszechnego co do odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym stanowi zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p.

Ponadto wskazać należy , iż zgodnie z art. 187 § 1 p.p.s.a. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego mają moc wiążącą polegającą na tym, że stanowisko w nich zajęte wiąże wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych i dopóki nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Wzgląd na jednolitość wykładni przepisów prawa, których stosowanie jest przedmiotem kontroli sądu administracyjnego uzasadnia zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o wyjaśnienie w/w przepisów prawa.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 160 i 193 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.