Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3292/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 60 ust. 1 pkt 1,1a,3,4,
journal: Dz.U. 2022 poz 503
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 448/19 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2018 r., nr KOC/6193/Ar/16 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 448/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2018 r., nr: KOC/6193/Ar/16, w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Pismem z dnia 21 stycznia 2009 r. (następnie modyfikowanym) E. S. wniosła o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie budynku usługowo-hotelowego - [...], na cz. dz. ew. nr [...] (d. [...]) w obr. [...], przy ul. X. w Dzielnicy Y. w W. W stosunku do pobudowanego już obiektu toczyło się bowiem postępowanie legalizacyjne przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego.

Decyzją z dnia 28 stycznia 2009 r., nr 10/W/09/wz, Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy umorzył postępowanie w sprawie, wskazując w szczególności, że decyzji o warunkach zabudowy nie wydaje się dla inwestycji już zrealizowanej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia 30 kwietna 2009 r. nr KOC/985/Ar/09 uchyliło ww. decyzję, a sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując m.in. że w trakcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej (a takie toczyło się w przedmiotowej sprawie) dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy.

Następnie, decyzją nr 125/W/09/wz z dnia 9 grudnia 2009 r., Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy odmówił ustalenia warunków zabudowy dla ww. inwestycji. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2010 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2011 r. (IV SA/Wa 1496/10) oddalił skargę.

Następnie, decyzją z dnia 10 maja 2012 r., nr 34/U/12/wz,, Zarząd Dzielnicy Y. Miasta Stołecznego Warszawy odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia 11 marca 2013 r., nr KOC/3552/12, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 sierpnia 2013 r., sygn. akt IV SA/WA 1021/13, oddalił skargę. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2015 r., II OSK 2758/13, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 października 2015 r. (IV SA/Wa 2279/15) uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 11 marca 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z 10 maja 2012 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd uznał, że wydane decyzje zapadły z naruszeniem art. 53 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 199 ze zm. – dalej: "u.p.z.p."). Zdaniem Sądu przeprowadzona analiza nie odzwierciedlała faktycznego stanu zagospodarowania nieruchomości – działki o nr ew. [...] (d [...]), nie uwzględniała faktu zrealizowania na niej obiektu budowlanego, który nie jest objęty postępowaniem legalizacyjnym. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd nakazał organowi I instancji sporządzenie analizy urbanistycznej w której ustali rzeczywisty stan zagospodarowania działki [...] z uwzględnieniem wybudowanego na tej działce budynku, jego kształtu i geometrii dachu. W tak ustalonym stanie faktycznym dokona analizy funkcji i cech zabudowy oraz zagospodarowania terenu, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p., a przede wszystkim co do parametru intensywności wykorzystania terenu co do całej działki ewidencyjnej [...], a nie tylko jej części na której planowana jest inwestycja. Nadto ustali wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni całej działki [...]. Jednocześnie Sąd podniósł, że w sytuacji w której organ uzna, że proponowana przez inwestora inwestycja w przedstawionym przez niego kształcie nie może być zrealizowana, poinformuje go o tym i następnie w zależności, czy inwestor wyrazi zgodę na zmianę parametrów inwestycji, wyda stosowną decyzję.

Decyzją z dnia 22 sierpnia 2016 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej "k.p.a"), umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie budynku usługowo-hotelowego - [...], na dz. ew. nr [...] (d. [...]) w obr. [...], przy ul. X. w Dzielnicy Y. w W.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła skarżąca. Zarzuciła naruszenie przepisu art. 10 i art. 105 § 1 k.p.a., zignorowanie decyzji SKO sygn. akt KOC/985/Ar/09, w której wskazano, że nie istnieją podstawy do umorzenia postępowania i dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy również w trakcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej, jak i zignorowanie wyroku NSA (II OSK 2758/13), w którym stwierdzono, że wszczęcie przez organ nadzoru budowlanego postępowania legalizacyjnego wiąże się z prawem inwestora do zalegalizowania samowoli budowlanej. Zdaniem skarżącej, inwestor ma zatem prawo wiedzieć jakie parametry inwestycji należy przyjąć, aby możliwe było jej zalegalizowanie. Nadto skarżąca zarzuciła zignorowanie wyroku WSA, sygn. akt IV SA/Wa 2279/15, w którym wskazano, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji winien sporządzić analizę urbanistyczną (...). W ocenie skarżącej organ I instancji naruszył zatem także art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 60 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wskazaną na wstępie decyzją z dnia 20 grudnia 2018 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Powołując się na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a.") wskazało, że wyroki sądów zapadłe w przedmiotowej sprawie wiążą organy administracyjne w tej sprawie orzekające, pod warunkiem jednak, że nie nastąpi zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która uczyni pogląd sądu administracyjnego nieaktualnym, a zmiana stanu faktycznego będąca następstwem wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, dotyczyć będzie istotnych jego elementów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie uznało, że w rozpatrywanej sprawie należy uwzględnić wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 806/18, o oddaleniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2993/15, oddalającego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki pięter od 3-6 przedmiotowego budynku. Stan powstały w związku ze wskazanym powyżej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyklucza możliwość przyjęcia, że postępowanie legalizacyjne w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji nadal się toczy.

Skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2018 r., nr: KOC/6193/Ar/16 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W skardze zarzucono naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez błędne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji i bezzasadne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie ma uprawnionych podstaw do toczenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowego budynku, skutkiem czego organ II instancji dopuścił się również naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., uznając, że w sprawie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu ww. przepisu, w sytuacji, w której brak jest jakichkolwiek podstaw do jego umorzenia, a organ I instancji zobowiązany był do wydania skarżącej decyzji o warunkach zabudowy;

2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a., poprzez zaakceptowanie postępowania organu I instancji (i wydanej na jego skutek decyzji), w którym doszło do pozbawienia strony prawa do wypowiedzenia się w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego i zgłoszenia wniosków dowodowych, ponieważ decyzja organu I instancji została wydana bez uprzedniego wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do dokonania ww. czynności. Już chociażby z tego względu zaskarżona decyzji organu II instancji i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji winny zostać uchylone w całości, a sprawa skierowana do organu I instancji do ponownego rozpatrzenia;

3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 60 ust. 1 pkt 1-5 p.z.p., poprzez uznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, za prawidłową decyzję organu I instancji o niewydaniu skarżącej decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, pomimo istnienia przesłanek umożliwiających wydanie takiej decyzji i orzeczeń sądów administracyjnych, nakazujących jej wydanie;

4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 6, art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a., poprzez zaakceptowanie przez organ II instancji poglądu przyjętego w decyzji organu I instancji, w którym zignorowano:

a) stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wyrażone w decyzji z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. K0c/98S/Ar/09 – wydanej w przedmiotowym postępowaniu, w uzasadnieniu której wyraźnie wskazano, że nie istnieją podstawy do umorzenia postępowania oraz dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy również w trakcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej;

b) stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. II OSK 2758/13 - wydanym w przedmiotowej sprawie, w uzasadnieniu którego wskazano, że "wszczęcie przez organ nadzoru budowlanego postępowania legalizacyjnego wiąże się z prawem inwestora do zalegalizowania samowoli budowlanej. Inwestor ma zatem prawo wiedzieć, jakie parametry inwestycji należy przyjąć, aby możliwe było jej zalegalizowanie.";

c) stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 15 października 2015 r., sygn. IV SA/Wa 2279/15 - wydanym w przedmiotowej sprawie, w uzasadnieniu którego wskazano, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji winien sporządzić analizę urbanistyczną, w której ustali rzeczywisty stan zagospodarowania działki [...] z uwzględnieniem wybudowanego na tej działce budynku, jego kształtu i geometrii dachu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę przypomniał, że sprawa dotycząca inwestycji budowlanej polegającej na samowolnej rozbudowie i nadbudowie przedmiotowego budynku na terenie nieruchomości położonej przy ul. X. w W. była przedmiotem rozpoznania zarówno w postępowaniu administracyjnym w ramach nadzoru budowlanego, jak i w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2015 r. (IV SA/Wa 2279/15), którym Sąd uchylił wydane wcześniej rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy.

Sąd I instancji przychylił się do poglądu organu odwoławczego, że w kontrolowanej sprawie należało uwzględnić orzeczenia sądów administracyjnych obu instancji wydane w przedmiocie nakazu rozbiórki, to jest: 1) wyrok z dnia 17 listopada 2016 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2993/15) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalającego skargę E. S. i K. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 listopada 2015 r., nr 1881/15, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia 29 lipca 2015 r. o nakazie rozbiórki 3, 4, 5 i 6 piętra budynku usługowo-handlowego położonego przy ul. X. w W., rozbudowanego i nadbudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz 2) wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2018 r. (II OSK 806/18) oddalający skargę kasacyjną od wskazanego powyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie prawidłowo wywiodło, że wobec ostatecznego rozstrzygnięcia o obowiązku rozbiórki nielegalnej nadbudowy budynku usługowo-handlowego położonego przy ul. X. w W., brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej nielegalnie nadbudowanej części tego budynku. W świetle powyższego, zasadnie organy obu instancji orzekły o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie budynku usługowo-hotelowego - [...], na dz. ew. nr [...] (d. [...]) w obr. [...], przy ul. X. w Dzielnicy Y. w W. Bowiem wskutek zakończenia postępowania legalizacyjnego w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji postępowanie to stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Sąd nie dopatrzył się podniesionych w skardze naruszeń przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 138 § 1 pkt 1, jak i art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 60 ust. 1-5 p.z.p. Nadto podniósł, że wydane dotychczas w przedmiotowej sprawie wyroki sądów administracyjnych, o których mowa w skardze, wiążą organy administracyjne w tej sprawie pod warunkiem, że nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego lub prawnego. Tymczasem w kontrolowanej sprawie taka zmiana stanu faktycznego nastąpiła. Stąd też nie było podstaw do uznania, że organy orzekające naruszyły art. 153 p.p.s.a.

Przeprowadzona kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa oraz, że organ podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł profesjonalny pełnomocnik E. S., zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu I instancji w całości.

Wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 60 ust. 1 pkt 1, 1a, 3, 4 u.p.z.p. poprzez uznanie za prawidłową decyzję organu II instancji i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji o niewydaniu skarżącej decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie budynku usługowo-hotelowego [...] przy ul. X. w W., pomimo istnienia przesłanek umożliwiających wydanie takiej decyzji i orzeczeń sądów administracyjnych, nakazujących jej wydanie;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie było uprawnionych podstaw do toczenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowego budynku, skutkiem czego postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., w sytuacji, w której brak było jakichkolwiek podstaw do jego umorzenia, a organ administracji zobowiązany był do wydania skarżącej decyzji o warunkach zabudowy;

b. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie, w ramach kontroli działalności administracji publicznej, zasad: praworządności postępowania administracyjnego, prawdy obiektywnej, a także obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, polegające na zaaprobowaniu stanowisk organów I i II instancji oraz zignorowaniu:

i. stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wyrażonego w decyzji z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. KOC/985/Ar/09 - wydanej w przedmiotowej sprawie, w uzasadnieniu której wyraźnie wskazano, że nie istnieją podstawy do umorzenia postępowania oraz dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy również w trakcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej;

ii. stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. II OSK 2758/13 - wydanym w przedmiotowej sprawie, w uzasadnieniu którego wskazano, że "wszczęcie przez organ nadzoru budowlanego postępowania legalizacyjnego wiąże się z prawem inwestora do zalegalizowania samowoli budowlanej. Inwestor ma zatem prawo wiedzieć, jakie parametry inwestycji należy przyjąć, aby możliwe było jej zalegalizowanie.";

iii. stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonego w wyroku z dnia 15 października 2015 r., sygn. IV SA/Wa 2279/15 - wydanym w przedmiotowej sprawie, w uzasadnieniu którego wskazano, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji winien sporządzić analizę urbanistyczną, w której ustali rzeczywisty stan zagospodarowania działki [...] z uwzględnieniem wybudowanego na tej działce budynku, jego kształtu i geometrii dachu;

c. art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne oddalenie skargi, podczas gdy skarga zasługiwała na uwzględnienie i uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji;

d. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi oraz nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w sytuacji, w której skarga zasługiwała na uwzględnienie i w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ponieważ decyzje te zostały wydane zarówno z naruszeniem prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie E. S. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną udzieliła, jako uczestnik postępowania, G. Sp. z o.o. Sp. k. a. z siedzibą w S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (dalej: "spółka"). Spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wskazała między innymi na to, że zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej nie są oparte na uzasadnionych podstawach. Zdaniem Spółki, kluczowe znaczenie dla sprawy ma prawomocne zakończenie postępowania dotyczącego nakazu rozbiórki 3, 4, 5 i 6 piętra budynku usługowo-handlowego położonego przy ul. X. w W., rozbudowanego i nadbudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, dla którego było prowadzone postępowanie legalizacyjne, a z którym związane jest postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Prawomocne zakończenie postępowania rozstrzygającego ostatecznie o obowiązku rozbiórki części budynku, konstruuje – w ocenie spółki – stan bezprzedmiotowości postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywoływanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), sprawę skierowano na posiedzenie niejawne.

Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

Podstawowym problemem wyłaniającym się na tle przedstawionego stanu sprawy, w tym sformułowanych przez Skarżącą zarzutów kasacyjnych jest znaczenie i charakter decyzji o warunkach zabudowy w postępowaniu legalizacyjnym. W tym względzie należy zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2021 r., II OSK 2286/18 (LEX nr 3192373), że decyzja o warunkach zabudowy wydawana w celu uzyskania pozwolenia na budowę oraz decyzja o warunkach zabudowy wydawana w celu legalizacji samowoli budowlanej, to dwie odmienne decyzje, różniące się celem, dla którego są wydawane. Decyzja o warunkach zabudowy, o której mowa w art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie w 48b ust. 2) jest pomyślana jako środek dowodowy w postępowaniu legalizacyjnym.

Jeżeli więc, w związku z zakończeniem postępowania legalizacyjnego na skutek wydania nakazu rozbiórki cel, jakiemu przedmiotowa decyzja miała służyć przestał istnieć, to tym samym ustalenie warunków zabudowy stało się bezprzedmiotowe.

W świetle powyższego, zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, sformułowany w pkt 1 skargi kasacyjnej oraz zarzuty naruszenia przepisów postępowania, określone w pkt 2 a, c i d, należy uznać za niezasadne.

Odnosząc się zaś do zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazanych w pkt 2 b skargi kasacyjnej, należy podzielić stanowisko podnoszone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, zgodnie z którym oceny wyrażane we wcześniejszych rozstrzygnięciach (wskazanych w pkt 2b i, ii, iii, skargi kasacyjnej), dotyczyły odmiennego stanu faktycznego (sprzed wydania i obwiązywania decyzji o rozbiórce nielegalnej nadbudowy). Z tego też względu zarzut zignorowania przez Sąd I instancji stanowisk wyrażonych w orzeczeniach wymienionych w pkt 2 b skargi kasacyjne nie może być uznany za prawnie doniosły.

Ponadto należy zaznaczyć, że skarżąca nie wyjaśniła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na czym konkretnie miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji przepisów art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.