Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 2631/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt 4 II SA/Wr 2631/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia NSA Jerzy Krupiński (spr) Protokolant : Anna Rudzińska Po rozpoznaniu w dniu 19 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] r., nr [...] 1. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 2. Zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego B. W. kwotę 10 (dziesięć) złotych, tytułem kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym


UZASADNIENIE

Sygn. akt 4 II SA/Wr 2631/2001

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., działając na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., nr 142, poz. 950 ze zm.) pozbawił B. W. uprawnień kombatanckich przyznanych orzeczeniem Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w W. z dn. [...]r. z tytułu walki z bandami. W uzasadnieniu podniesiono, że z akt sprawy wynika, że strona w okresie zaliczonym do działalności kombatanckiej pełniła służbę w organach Milicji Obywatelskiej, a uprawnienia kombatanckie uzyskała jako uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Po myśli art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy kombatanckiej osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący podniósł, że przed wojną należał do organizacji strzelców, a w czasie okupacji wstąpił do Armii Krajowej. Przysięgę złożył w S. w [...] r. W [...]r. został przerzucony do B. - H., gdzie w ramach AK chronił ludność polską przed napadami UPA. Po powrocie do polski zatrudnił się w MO i podczas tej służby walczył z niedobitkami hitlerowskimi w rejonie S. G. Za to też otrzymał uprawnienia kombatanckie.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...] organ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz powołanych uprzednio przepisów ustawy kombatanckiej, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r., podnosząc, że zarzuty zawarte w skardze nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż strona nie nadesłała nowych dokumentów. Milicja Obywatelska stanowiła organ bezpieczeństwa i porządku publicznego i nie była służbą zmilitaryzowaną. Jakiekolwiek działania w ramach tej służby nie mogą być zatem uznane za działalność kombatancką. Co do zgłoszonego przez skarżącego faktu służby w strukturach Armii Krajowej zajęto stanowisko, iż rozpatrzenie tego wniosku

2

Sygn. akt 4 II SA/Wr 2631/2001

bez odpowiednich dokumentów i rekomendacji właściwego stowarzyszenia byłoby naruszeniem przepisu art. 22 ust. 1 ustawy kombatanckiej.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. W. podniósł, iż sprawa nie została dokładnie zbadana od strony faktycznej, nie uwzględniono zgłoszonych przez niego dowodów dotyczących przebiegu służby w Armii Krajowej.

Organ wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo - administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270). Przepisy tej ustawy mają zastosowanie także w sprawach wniesionych do NSA, a nie zakończonych przed dniem 1 stycznia 2004 r. (art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.).

3

Sygn. akt 4 II SA/Wr 2631/2001

Istota sporu sprowadza się w niniejszej sprawie do oceny, czy spełnione zostały przesłanki do zastosowania w stosunku do skarżącego przepisu art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371), zwanej dalej ustawą kombatancką.

Zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy kombatanckiej pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, "które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach

1936 -1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r."

Są to przesłanki materialnoprawne, które kształtują treść stosunku prawnego. Sposób zestawienia tych przesłanek w jednym przepisie na zasadzie przeciwstawienia (pozbawia się uprawnień kombatanckich -zachowują jednak te uprawnienia) oznacza, że istnienie przesłanki dotyczącej zachowania uprawnień stanowi przeszkodę do. zastosowania przesłanki dotyczącej pozbawienia uprawnień.

W całym kontekście art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy kombatanckiej, sformułowanie "uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie" może być rozumiane w ten sposób, że chodzi o osoby, które wykazały, iż spełniają warunki do uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w ustawie o kombatantach. Inne rozumienie tego przepisu, zakładające istnienie już potwierdzenia uprawnień z tytułów określonych w ustawie w drodze decyzji, prowadziłoby do wewnętrznej sprzeczności norm, albowiem skoro sprawa o pozbawienie uprawnień ma dotyczyć osoby, która uzyskała te uprawnienia wyłącznie jako "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", to osoba taka nie może mieć potwierdzenia w drodze decyzji uzyskania uprawnień kombatanckich z innych tytułów określonych w

4

Sygn. akt 4 II SA/Wr 2631/2001

ustawie kombatanckiej, gdyż nie byłaby osobą, która uzyskała uprawnienia wyłącznie jako "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Prowadzi to do wniosku, że okoliczności dotyczące przesłanki wskazującej na zachowanie uprawnień mogą stanowić element sprawy o pozbawienie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy kombatanckiej.

W przepisach ustawy o kombatantach nie ma przepisu, który uzasadniałby przeciwstawienie sprawy o pozbawienie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach odrębnej sprawie o zachowanie uprawnień kombatanckich, czy też sprawie o przywrócenie uprawnień kombatanckich, w tym znaczeniu, że jest niedopuszczalne w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich ustalenie okoliczności dotyczących zachowania tych uprawnień, co może prowadzić do rozstrzygnięcia, że brak jest podstaw do pozbawienia uprawnień kombatanckich. Przepisem takim nie jest również przepis art. 25 ust. 6 ustawy kombatanckiej, który zawiera upoważnienie ustawowe do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich w stosunku do osób, o których mowa w art. 25 ust. 2, oraz zasad przeprowadzania weryfikacji. Z tego też względu przepisy rozporządzenia wydanego na podstawie art. 25 ust. 6 ustawy kombatanckiej nie mogą być rozumiane w ten sposób, że wyłączają możliwość rozpoznania kwestii dotyczących zachowania uprawnień kombatanckich w sprawie o pozbawienie tych uprawnień, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy kombatanckiej. Oznacza to, że podnoszone przez osobę weryfikowaną wnioski dotyczące zachowania uprawnień kombatanckich, mogą być rozpoznane i rozstrzygnięte w postępowaniu o pozbawienie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (zob. uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 4 marca 2002 r., sygn. OPS

13/01 - Prawo Pracy z 2002 r., nr 6, str. 42)

W rozpoznawanej sprawie pomimo zgromadzonych w aktach dokumentów oraz wniosków strony składanych w toku postępowania weryfikacyjnego, organ zaniechał obowiązku przeprowadzenia jakiegokolwiek

5

Sygn. akt 4 II SA/Wr 2631/2001

postępowania administracyjnego w kierunku zbadania kwestii zachowania uprawnień kombatanckich przez skarżącego B. W. z innych tytułów, przewidzianych ustawą kombatancką.

Z lektury akt wynika, że już w [...] r. skarżący opisywał okoliczności swojej działalności w strukturach AK i przedkładał na tę okoliczność dowody, które ponowił w odpowiedzi na wezwanie o wskazanie dowodów i wyjaśnień po wszczęciu postępowania weryfikacyjnego. Okoliczność ta była także wskazywana przez stronę w załączonym do akt życiorysie, sporządzonym w dniu [...]r.

Zaniechanie zbadania okoliczności wskazywanych przez stronę w postępowaniu weryfikacyjnym spowodowało, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli przepisy nakazujące rozpoznanie sprawy administracyjnej zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, po zebraniu całego materiału dowodowego i po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego. W rozpoznawanej sprawie organ w ogóle nie odniósł się i nie ocenił mocy dowodowej znajdujących się w aktach dokumentów, co powoduje, że uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie sposób przypisać waloru kompletności, jakiego wymaga przepis art. 107 § 3 KPA.

Przedstawiany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak rekomendacji właściwego stowarzyszenia żołnierzy AK może być uzupełniony przez skarżącego w toku postępowania w niniejszej sprawie, po uprzednim wezwaniu go o uzupełnienie akt sprawy w tym kierunku.

W takich okolicznościach do wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej doszło z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i w związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 powołanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.