Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1104/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2012 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy, działając na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 i art. 11 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. Nr 89, poz. 589 ze zm.) w zw. z art. 104 § 1 K.p.a. odmówił nakazania umieszczenia pracownicy G.P. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656).

W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, iż G.P. nie została wpisana do prowadzonej przez pracodawcę ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których przewidziany jest obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych. Następnie organ powołał art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. nr 237, poz. 1656), zgodnie z którym składkę na ten Fundusz opłaca się za pracownika, który spełnia łącznie dwa warunki - urodził się po dniu 31 grudnia 1948r. i wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 3. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 i 3 ustawy dla zakwalifikowania pracy wykonywanej przez pracownika, jako pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, konieczne jest by w przypadku prac w szczególnych warunkach - była to praca mieszcząca się w wykazie prac w szczególnych warunkach (wykaz tych prac określa załącznik nr 1 do ustawy) i jednocześnie pracy tej towarzyszyły czynniki ryzyka, które w rozumieniu ustawy związane są z określonymi rodzajami prac, takim jak prace pod ziemią, prace na wodzie, prace pod wodą, prace w powietrzu, prace w warunkach gorącego mikroklimatu (prace wykonywane w pomieszczeniach, w których wartość wskaźnika obciążenia termicznego WBGT wynosi 28°C i powyżej, przy wartości tempa metabolizmu pracownika powyżej 130 W/m2), prace w warunkach zimnego mikroklimatu (prace wykonywane w pomieszczeniach o temperaturze powietrza poniżej 0°C), bardzo ciężkie prace fizyczne (prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 8.400 kJ, a u kobiet - powyżej 4.600 kJ), prace w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego, ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała, przy czym ciężkie prace fizyczne to prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 6.300 kJ, a u kobiet - powyżej 4.200 kJ, a prace w wymuszonej pozycji ciała to prace wymagające znacznego pochylenia i (lub) skręcenia pleców przy jednoczesnym wywieraniu siły powyżej 10 kG dla mężczyzn i 5 kG dla kobiet (wg metody OWAS pozycja kategorii 4) przez co najmniej 50 % zmiany roboczej,

Praca o szczególnym charakterze to natomiast praca mieszcząca się w wykazie prac o szczególnym charakterze (wykaz tych prac określa załącznik nr 2 do ustawy) i jednocześnie wymagająca szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, której możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanej z procesem starzenia się.

Po przytoczeniu treści wymienionych wyżej przepisów organ stwierdził, że G.P. zatrudniona jest na stanowisku "laborant chemiczny – laboratorium A", a praca wykonywana jest w K., w laboratorium zlokalizowanym w budynku [...]. Organ zwrócił uwagę na przedstawione dokumenty oraz udzielone wyjaśnienia uznając na ich podstawie, że praca na tym stanowisku nie jest związana z bezpośrednią obsługą urządzeń służących do produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz konfekcjonowaniem takiego asortymentu. Inspektor wskazał, że przedmiotem pracy jest wykonywanie analiz chemicznych materiałów wybuchowych (własności fizykochemiczne, skład chemiczny) oraz analiz surowców stosowanych do produkcji materiałów wybuchowych i nitrocetu. W ramach przydzielonych zadań strona wykonuje analizy pełne materiałów wybuchowych oraz analizy ruchome materiałów amonowo – saletrzanych. Podczas wykonywania tych prac wykorzystywany jest sprzęt i urządzenia laboratoryjne oraz pomocnicze substancje chemiczne.

W ocenie inspektora pracy zakwalifikowanie pracy wykonywanej przez wnioskodawczynię na zajmowanym przez nią stanowisku pracy do którejkolwiek z prac wymienionych w załącznikach nr: 1 i 2 do ustawy o emeryturach pomostowych nie jest możliwe. Praca ta nie mieści się bowiem w grupie prac wymienionych w załączniku nr 1 zarówno ze względu na jej zakres (załącznik nie wymienia w ogóle prac laboratoryjnych), jak i brak czynników ryzyka, o których mowa w ustawie. Prace laboratoryjne, czy też badawcze nie są też wymienione w załączniku nr 2.

Zdaniem Inspektora wniosek G.P. związany był z niezakwalifikowaniem wykonywanej przez nią pracy do grupy prac, o których mowa w punkcie 15 załącznika nr 2 tj. "Prace bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz ich konfekcjonowaniu". W ocenie inspektora pracy wykonywana przez wnioskodawczynię praca związana jest z procesem produkcji materiałów wybuchowych, gdyż wyniki przeprowadzanych badań wykorzystywane są w tym procesie, służą one na potrzeby procesu produkcji materiałów wybuchowych, jednakże nie może być ona utożsamiana z pracą bezpośrednio przy produkcji takich materiałów. Prowadzenie bowiem analiz laboratoryjnych nie skutkuje wprost wytworzeniem materiału wybuchowego.

Podczas wykonywania analiz materiałów wybuchowych zużywa się jednorazowo niewielkie, laboratoryjne ilości tych materiałów, natomiast próbki materiału wybuchowego produkowanego w zakładzie pobierane są i przynoszone z obszaru produkcyjnego przez innych pracowników. Inspektor wskazał na wyjaśnienia złożone przez G.P., z których wynika, że pobiera naważki materiału wybuchowego o masie kilku gram z naboi o masie dochodzącej do 150g. Taka ilość materiałów stwarza bezpośrednie zagrożenie, które jednak nie może być utożsamiane z występowaniem zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego. Podnoszone w wyjaśnieniach prace polegające na przenoszeniu wytworzonych odpadów materiałów wybuchowych do położonego naprzeciwko laboratorium obiektu M-19b w średniej ilości 2 kg, a także zlewu odpadów ciekłych do przeznaczonych na ten cel butli znajdujących się w jednym z pomieszczeń laboratorium również nie należą w ocenie inspektora do prac, które można zakwalifikować jako prace wymienione w pkt 15 załącznika nr 2. Proces ubocznego "powstawania" w laboratorium odpadów zawierających materiał wybuchowy w ograniczonej ilości nie może być utożsamiony z pracami bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych. W budynku [...] gdzie wykonuje ona swoja pracę nie zlokalizowano stanowisk do produkcji (wytworzenia gotowych wyrobów) materiałów wybuchowych, środków strzałowych, materiałów pirotechnicznych, jak również do konfekcjonowania takiego asortymentu.

W ocenie Inspektora popełnienie ewentualnej pomyłki podczas wykonywania pracy nie będzie skutkowało powstaniem zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego. Ponadto warunki wykonywania pracy w laboratorium różnią się istotnie od warunków jakie występują w obiektach produkcyjnych. Operowanie zdecydowanie mniejszymi ilościami materiałów wybuchowych, w warunkach większego komfortu zmniejsza ryzyko popełnienia pomyłki podczas pracy.

Organ podkreślił, że już na tym etapie można stwierdzić, że nie są spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do zakwalifikowania wykonywanej przez G.P. pracy do prac o szczególnym charakterze.

Inspektor odwołał się do złożonych przez stronę wyjaśnień, w których uznała swoją pracę za bardzo odpowiedzialną, niebezpieczną, wymagającą dokładności, a także sprawności psychofizycznej, dobrego wzroku i koordynacji ruchowej oraz podejmowania trafnych decyzji. Jednak okoliczności te nie przesądzają o możliwości zakwalifikowania wykonywanej przez nią pracę do grupy prac o szczególnym charakterze. Zaznaczono, że analizy laboratoryjne są prowadzone według z góry ustalonych reguł postępowania. Obowiązkiem laboranta jest zastosowanie się do tych procedur, a następnie śledzenie wskazanych przyrządów lub zachodzących zjawisk. Decyzje w zakresie dalszych losów badanej partii produkcyjnej podejmowane są przez osoby z dozoru z odpowiednich wydziałów. Organ podkreślił, ze wykonywana przez stronę praca wymaga rzetelności i odpowiedzialności, aczkolwiek trudno wiązać ją z odpowiedzialnością szczególną. Również nie można też stwierdzić by do wykonywania tej pracy konieczne było posiadanie szczególnej sprawności psychofizycznej, niezależnie od faktu, iż pracodawca kieruje pracowników na badania psychologiczne i lekarskie wymagane na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 sierpnia 2002r. w sprawie badań psychiatrycznych i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających prawo do wykonywania lub kierowania działalnością gospodarczą albo bezpośrednio zatrudnionych przy wytwarzaniu i obrocie materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym.

Odnosząc się do twierdzeń strony, iż analiza jej pracy nie została oparta na podstawie art. 210 § 6 K.p. organ wskazał, iż faktycznie w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996r. w sprawie rodzajów prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej wydanym na podstawie tego artykułu za jedną z prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej uznano "Prace przy wytwarzaniu, transportowaniu, wydawaniu i stosowaniu materiałów wybuchowych i samozapalnych". Jednakże w ocenie organu wykaz ten został opracowany wyłącznie na potrzeby realizacji prawa określonego w art. 210 § 4 K.p., czyli możliwości powstrzymania się od wykonywania pracy, gdy stan psychofizyczny pracownika nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagrożenie dla innych osób. Poza tym pojęcie "stwarza zagrożenie dla innych osób" nie jest tożsame z pojęciem bezpieczeństwa publicznego, a zakres wymienionych prac uwzględnia również transportowanie, wydawanie i stosowanie materiałów wybuchowych (co niewątpliwie jest pojęciem szerszym niż pojęcie prac bezpośrednio przy produkcji materiałów, wybuchowych, środków strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz ich konfekcjonowaniu. Ponadto zdaniem organu ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych nie nawiązuje w żaden sposób do tego rozporządzenia, w związku z czym stosowanie tego rozporządzenia jako wyłącznego kryterium przesądzającego o zaliczeniu, na potrzeby ustawy, danej pracy jako pracy wymagającej szczególnej sprawności psychofizycznej nie jest zasadne. Jednocześnie organ podkreślił, że wykonywanie pracy wymagającej szczególnej sprawności psychofizycznej; jest tylko jednym z warunków (koniecznym, a nie wystarczającym) potrzebnych do zakwalifikowania danej pracy do grupy prac o szczególnym charakterze. Przy niespełnieniu pozostałych warunków (co ma miejsce w opisywanym stanie faktycznym) okoliczność ta nie mi wpływu na rodzaj wydanego rozstrzygnięcia. Inspektor wskazał ponadto, że pozostałe prace wymienione w załączniku nr 2 nie wiążą się w żaden sposób z pracą wykonywaną przez G.P. wobec czego organ uznał, że brak jest przesłanek pozwalającychna zakwalifikowanie wykonywanej przez nią pracy do prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

W odwołaniu strona nie zgodziła się z decyzją organu i instancji. Podkreśliła, że praca laboranta chemicznego jest kolejnym etapem procesu wytwarzania materiałów wybuchowych i nie można tego rozdzielić. Próbki materiałów wybuchowych pobiera z naboi własnymi rękami i rozciera podczas przemywania rozpuszczalnikami. Opisując swoją pracę wskazała, że przy jej wykonaniu konieczne jest posiadanie sprawnego umysłu, wzroku i koordynacji ruchowej, a z wiekiem sprawność psychofizyczna człowieka maleje. W pracy codziennie kilkanaście razy ingeruje w materiał wybuchowy, co grozi jego detonacją. Odwołująca nie zna definicji minimalnej lub maksymalnej ilości materiału, która wpływa na pojęcie bezpieczeństwa publicznego.

G.P. podała, że codziennie pracuje z różnymi substancjami, w tym rakotwórczymi. Stwierdziła, że wszyscy pracownicy pracują według określonych procedur, tzw. Instrukcji Pracy, które dotyczą nie tylko laborantów. Decyzje dotyczące jakości materiałów podejmuje odwołująca wykonując analizy i wypisując raporty badań. G.P. wskazała, że ciąży na niej szczególna odpowiedzialność za życie i bezpieczeństwo pracowników, co poparła faktem nieszczęśliwego wypadku w 2004r. na wydziale [...]. W celu przesłuchania przez prokuratora została wtedy wezwana osoba, która dokonywała analizy materiałów wybuchowych.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. Nr 89, poz. 589 ze zm.), Okręgowy Inspektor Pracy w K., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zapadłe w pierwszej instancji.

Organ podzielił ustalenia stanu faktycznego przedstawione w decyzji organu I instancji i przytoczył treść art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych. W następstwie analizy tej regulacji, również wykluczył, by praca wykonywana przez odwołującą mieściła się w grupie prac wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy ze względu na jej zakres, gdyż załącznik ten nie wymienia prac laboratoryjnych, jak też nie spełniony jest warunek istnienia czynników ryzyka, o których mowa w ustawie. Zauważono, że prace laboratoryjne nie są również wymienione w załączniku nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, dlatego wniosek odwołującej należało przeanalizować pod kątem spełnienia przesłanek grupy prac, o której mowa w pkt 15 załącznika nr 2, a to - "prace bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz ich konfekcjonowaniu".

Zdaniem organu odwoławczego ustawodawca nie definiuje pojęcia prac bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz ich konfekcjonowaniu. Z tych względów dokonano próby zdefiniowania tego pojęcia.

Organ wskazał, że przesłanki wynikające z art. 3 ust. 3 o emeryturach pomostowych oraz z treści załącznika nr 2 do tej ustawy należy rozpatrywać łącznie, a pod pojęciem tam zawartym należy rozumieć prace polegające na przetwarzaniu substancji chemicznych i innych składników stosowanych w produkcji materiałów wybuchowych, przy czym przetwarzanie to winno mieć charakter przemysłowy i powinno wprost skutkować wytworzeniem materiału wybuchowego. Inspektor poddał analizie czynności wykonywane w ramach obowiązków pracowniczych przez G.P. i wskazał, że prace przez nią wykonywane nie są pracami polegającymi na przetwarzaniu na skalę przemysłową substancji chemicznych i innych składników stosowanych do produkcji amunicji i innych materiałów wybuchowych. Analiza materiałów wybuchowych w laboratorium nie jest bowiem tożsama z pracą wykonywaną bezpośrednio przy produkcji, tym bardziej, że materiał do badań pobierany jest i przenoszony w celu dokonania jego analizy z obszaru produkcyjnego przez innych pracowników. Praca wykonywana przez G.P. jest związana z procesem produkcji materiałów wybuchowych, jednakże nie może być utożsamiana z pracą bezpośrednio przy produkcji takich materiałów. Zdaniem organu praca bezpośrednio przy produkcji jest związana z samodzielną pracą, której efektem jest wytworzenie materiału wybuchowego, środków strzałowych czy wyrobów pirotechnicznych. W pojęciu tym nie mieszczą się, w ocenie organu odwoławczego, czynności wpływające na proces produkcji.

Inspektor dokonał również analizy pojęcia bezpieczeństwo publiczne podkreślając, że nie zostało ono również zdefiniowane w ustawie o emeryturach pomostowych. Organ zaznaczył, że powinno ono być interpretowane szeroko. Inspektor zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że praca wykonywana przez odwołującą powoduje zagrożenie dla niej lub innych współpracowników, co jednak nie może być utożsamione z zagrożeniem publicznym. Organ zaznaczył, pracy wykonywanej przez G.P. nie można wiązać z odpowiedzialnością szczególną, nie można też stwierdzić by do jej wykonywania konieczne było posiadanie szczególnej sprawności psychofizycznej. Zdaniem Inspektora przepisy ustawy o emeryturach pomostowych nie definiują pojęcia szczególnej odpowiedzialności, tym niemniej pojęcie to łączy się z pojęciem bezpieczeństwa publicznego.

Jednocześnie organ wskazał, że o tym, czy praca wymaga szczególnej sprawności psychofizycznej nie może decydować konieczność poddania się pracownika na danym stanowisku pracy badaniom wykonanym na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 sierpnia 2002r. w sprawie badań psychiatrycznych i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających prawo do wykonywania lub kierowania działalnością gospodarczą albo bezpośrednio zatrudnionym przy wytwarzaniu i obrocie materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją oraz wyrobami o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym. Szczególna sprawność psychofizyczna, o której mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych, wiąże się bowiem z zapewnieniem bezpieczeństwa publicznego.

Zdaniem organu najistotniejsze znaczenie ma rodzaj pracy, wykonywanej przez stronę. Ta praca związana jest z procesem produkcji materiałów wybuchowych, bowiem wyniki przeprowadzonych badań wykorzystywane są w procesie produkcji (służą na potrzeby tego procesu), jednakże nie może być ona utożsamiana z pracą bezpośrednio przy produkcji takich materiałów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach G.P. zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3 ust.3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych oraz pkt 15 załącznika nr 2 do w/w ustawy, poprzez przyjęcie, że stanowisko pracy na którym zatrudniona jest skarżąca nie jest pracą bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych oraz zarzuciła naruszenie przepisów postępowania przez nieprawidłowe i niewystarczające ustalenie stanu faktycznego sprawy, przez co naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podnosząc te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zdaniem skarżącej błędna jest przyjęta przez organy relacja między definicją z art.3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych a wykazem prac o szczególnym charakterze, stanowiącym załącznik nr 2 do ustawy. G.P. odwołała się do wyroku WSA w Lublinie z dnia 18 listopada 2012r. sygn. akt III SA/Lu 338/10, w którym stwierdzono, że w razie umieszczenia danej pracy w tym załączniku nie ma potrzeby badania, czy spełnia ona dodatkowe wymogi z art. 3 ust. 3 ustawy, bowiem z woli ustawodawcy praca taka jest pracą o szczególnym charakterze. W ocenie skarżącej inspekcja pracy zbyt wąsko interpretuje pojęcie "prac bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz ich konfekcjonowaniu. Tak wąskie rozumienie tego pojęcia jest jedynie uzasadnione interesem fiskalnym państwa, bez uwzględniania interesów pracowniczych. Zdaniem strony współczesna produkcja obejmuje bowiem z regały kontrolę jakości, która jest jednym z wielu elementów, składających się bezpośrednio na cykl produkcyjny. Kontrola jakości jest nieodłącznym składnikiem wytwarzania materiałów wybuchowych i nie może być traktowana jako element zewnętrzny wobec produkcji materiałów. Wynika to przede wszystkim z zagrożeń, jakie niosłoby wytwarzanie takich materiałów bez należytej kontroli technicznej i jakościowej.

W ocenie skarżącej powyższe rozumienie produkcji materiałów wybuchowych, obejmujące również analizę ich jakości, potwierdza także odwołanie się do definicji pracy o szczególnym charakterze z art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych. W tym zakresie skarżąca nie zgadza się z inspekcją pracy, która przyjęła, że jej praca nie wymaga szczególnej odpowiedzialności związanej z zagrożeniem bezpieczeństwa publicznego oraz szczególnej sprawności psychofizycznej. Szczególna odpowiedzialność skarżącej wyraża się tym, że dopuszczenie do dalszej produkcji wadliwego materiału wybuchowego, na skutek błędów podczas jego laboratoryjnej analizy, prowadzi do obrotu wadliwym produktem, a w konsekwencji do powstania stanu zagrożenia bezpieczeństwa publicznego, w rozumieniu tego pojęcia jakie przyjęły organy administracji. Skarżąca zakwestionowała również ustalenia co do skutków ewentualnej eksplozji na jej stanowisku pracy. Jej zdaniem przyjęta przez Inspektora ilość 2 kg materiałów wybuchowych wytwarzanych w trakcie analiz chemicznych jest ilością wystarczającą do stworzenia stanu zagrożenia bezpieczeństwa publicznego, co organ zupełnie pominął w swoich rozważaniach.

G.P. wskazała na wymóg szczególnej psychofizycznej sprawności na stanowisku pracy. Jej praca wymaga szczególnej zręczności i precyzji oraz odbywa się w warunkach zagrożenia zdrowia i życia pracowników, a zatem jest stresogenna i wiąże się z dużymi obciążeniami psychicznymi. Podała również, że musi sprostać wymogom psychicznym związanym z ilością materiałów wybuchowych, z którymi ma do czynienia w pracy. Potwierdzeniem wymaganej od skarżącej szczególnej psychofizycznej sprawności na stanowisku pracy jest podleganie przez nią okresowym badaniom na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 sierpnia 2002r. w sprawie badań psychiatrycznych i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających prawo do wykonywania lub kierowania działalnością gospodarczą oraz bezpośrednio zatrudnionych przy wytwarzaniu i obrocie materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym.

W ocenie skarżącej potwierdzeniem tego, że prace bezpośrednio przy produkcji materiału wybuchowego obejmują także stanowisko pracy skarżącej jest także treść zarządzenia nr 19 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 6 sierpnia 1983r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach resortu przemysłu chemicznego i lekkiego, wydanego na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, oz. 43). W załączniku nr 1 do tego zarządzenia, w wykazie A, Dziale IV pkt 27 określono stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, przy produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, elementów do środków strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz ich konfekcjonowanie. Wśród tych stanowisk wymieniono także laboranta (podpunkt 3), pomiarowego materiałów wybuchowych (14), a także laboranta – pomiarowego materiałów wybuchowych (16). Pomimo, iż dotyczą one poprzedniej regulacji pracy w szczególnych warunkach, tym niemniej ważny jest ich walor informacyjny.

Zdaniem skarżącej podleganie przez nią obligatoryjnym badaniom psychiatrycznym i psychologicznym na podstawie powołanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 sierpnia 2002r. przesądza o tym że w aktualnym stanie prawnym jest ona osoba bezpośrednio zatrudnioną przy produkcji materiałów wybuchowych, skoro skarżącej nie da się zakwalifikować do dwóch pozostałych grup osób podlegających badaniom.

Skarżąca wskazała również, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji część ustalonego stanu faktycznego dotyczy M.Z., przez co decyzja została częściowo na ustaleniach dotyczących innej sprawy.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Powołując się na treść art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych stwierdził, iż wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 ustawy, który w pkt 15 wymienia prace bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz ich konfekcjonowaniu. Organ powtórzył, że wobec braku definicji ustawowej za takie prace należy rozumieć prace polegające na przetwarzaniu substancji wybuchowych i innych składników stosowanych w produkcji materiałów wybuchowych, przy czym wyrażenie "produkcja" wskazuje na przetwarzanie w sposób przemysłowy i powinni wprost skutkować wytworzeniem materiału wybuchowego.

Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi stwierdził, że posłużył się pojęciem bezpieczeństwo publiczne ze "Słownika języka polskiego z 1978r", które jest rozumiane szeroko. Zdaniem Inspektora rozbieżność poglądów wynikających z braku ustawowej definicji pojęć: bezpieczeństwo publiczne, szczególna odpowiedzialność, szczególna sprawność psychofizyczna nie ma znaczenia w sprawie, a decydujący jest rodzaj pracy wykonywanej przez skarżącą oraz to, czy praca ta mieści się w zakresie przedmiotowym pkt 15 załącznika nr 2 ustawy o emeryturach pomostowych.

Ponadto chociaż praca skarżącej jest związana z procesem produkcji materiałów wybuchowych, bowiem wyniki przeprowadzonych przez nią badań są wykorzystywane przy produkcji materiałów wybuchowych, jednakże praca ta nie jest tożsama z pracą wykonywaną bezpośrednio przy produkcji takich materiałów. Zdaniem Inspektora na wykładnię tego pojęcia nie mają wpływu akty prawne cytowane przez skarżącą i nie mogą przesądzać o zakwalifikowaniu jej pracy do wymienionych w pkt 15 załącznika nr 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Ponadto w świetle obecnie obowiązującej ustawy o emeryturach pomostowych, decydujące znaczenie ma rodzaj i charakter pracy wykonywanej u danego pracodawcy, a nie jak na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego, treść przepisu, który wskazywał wprost stanowisko, zaliczane do pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Inspektor przyznał, że w wyniku omyłki pisarskiej w uzasadnieniu umieszczono zamiast imienia i nazwiska skarżącej imię i nazwisko innej osoby, niezwiązanej ze sprawą. Jednak w ocenie organu nie wpłynęło to w żaden sposób na zakres i wynik postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle tego unormowania zadaniem sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego. W przypadku dostrzeżenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012r. poz. 270) zwanej dalej P.p.s.a. sąd administracyjny uchyla ten akt lub stwierdza jego nieważność. Nadto, stosownie do treści art. 134 § 1 i 2 P.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zakres rozstrzygnięcia sądu wytyczają granice danej sprawy.

W pierwszej kolejności zwrócić uwagę należy, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237/08 poz. 1656).

Po myśli art. 41 ust. 6 tego aktu prawnego, w przypadku nie umieszczenia danego pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany w przypadkach określonych przywołaną ustawą obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, pracownikowi temu przysługuje skarga do Państwowej Inspekcji Pracy.

Zważyć trzeba, iż organom inspekcji pracy na mocy art. 18 ze znaczkiem 4 § 1 i § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) przyznane zostały uprawnienia takie, jak nadzór i kontrola przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Organizacja i zakres działania Państwowej Inspekcji Pracy określa ustawa z 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.). Po myśli jej art. 1 Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie, a rozdział 4 tej ustawy reguluje postępowanie kontrolne organów Państwowej Inspekcji Pracy, zaś art. 21 ustawy stwierdza, że "postępowanie kontrolne ma na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia oraz udokumentowanie dokonanych ustaleń."

Wprowadzony ustawą z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2010r. przepis art. 11a ustawy uprawnia natomiast organy inspekcji do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji.

Odwołując się w tym miejscu do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawionego w wyroku z 10 maja 2006r. sygn. akt I OSK 1107/05, publ. LEX nr 236485 przypomnieć trzeba stanowisko judykatury, zgodnie z którym "przestrzeganie przez organy Państwowej Inspekcji Pracy prawa pracy i uprawnień pracowniczych jest wyrazem ochrony obiektywnego porządku prawnego i związanego z nim interesu publicznego, jest wyrazem konstytucyjnie określonego nadzoru państwa nad warunkami pracy, a postępowania prowadzone przez PIP są uruchamiane z urzędu. Osoby, których informacje mogą prowadzić do uruchomienia takich postępowań, nie muszą wykazywać swojego interesu prawnego. Chociaż niewątpliwie pracownik jest podmiotem zainteresowanym wynikiem postępowania prowadzonego przez inspektora pracy, to brak podstaw do przyznawania mu statusu strony w postępowaniu prowadzonym w związku z naruszeniem przepisów prawa pracy przez pracodawcę, w oparciu o przepis pozwalający na podejmowanie władczych rozstrzygnięć wobec tegoż pracodawcy. Indywidualne roszczenia pracownicze, związane z naruszeniem prawa przez pracodawcę, nie dają prawa podmiotowego do domagania się podjęcia działań władczych i wydania rozstrzygnięcia na rzecz pracownika".

Pogląd ten, w opinii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę, ulec musi jednak modyfikacji wraz z nowelizacjami obowiązującego prawa. Nie mógł bowiem, jako pochodzący z 2006r. odnosić się również do zapisu wprowadzonego w art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. Zważyć trzeba, iż norma ta przyznaje pracownikowi nieumieszczonemu w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze możliwość inicjowania działań nadzorczych organów inspekcji pracy w instytucjonalizowanej formie, nazwanej skargą. Jest oczywiste, iż przyznane uprawnienie nie jest równoznaczne z uruchamianiem trybu skargowego, o którym mowa w art. 221 i nast. K.p.a. stanowiących realizację konstytucyjnego prawa wynikającego z art. 63 Konstytucji RP, w myśl którego "Każdy ma prawo składać petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym, własnym i innej osoby za jej zgodą do organów władzy publicznej oraz do organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej". Pracodawca nieumieszczający danego pracownika w ewidencji nie należy przede wszystkim do podmiotów, które objęte są postępowaniem skargowym inicjowanym w trybie art. 221 i nast. K.p.a. Nadto wprowadzenie takiej skargi do lex specialis, jaką jest ustawa o emeryturach pomostowych mijałoby się z celem, wobec istnienia normy generalnej, w kodeksie postępowania administracyjnego. Tymczasem pracownik ma interes prawny w domaganiu się umieszczenia go w ewidencji pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, jest to jeden z elementów niezbędnych do wykazania, że przysługuje mu prawo do emerytury pomostowej, a jedynym środkiem prawnym przyznanym mu w celu osiągnięcia tego skutku jest wyżej wskazana skarga do organów inspekcji pracy. Realizacja uprawnienia do nabycia prawa do emerytury pomostowej związana jest ściśle ze spełnieniem określonych w przywołanej ustawie o emeryturach pomostowych przesłanek.

Ustawodawca zdefiniował w przepisach art.3 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych pojęcie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nakazując jednocześnie, by pracodawca ewidencjonując danego pracownika spełniającego tę przesłankę opłacał za niego składkę na Fundusz Emerytur Pomostowych, z którego następuje realizacja uprawnienia do emerytury pomostowej. Pracownik ma zatem interes prawny w domaganiu się umieszczenia go w ewidencji pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, jest to jeden z elementów niezbędnych do wykazania, że przysługuje mu prawo do emerytury pomostowej, a jedynym środkiem prawnym przyznanym mu w celu osiągnięcia tego skutku jest wyżej wskazana skarga do organów inspekcji pracy. Przyznać trzeba, że od decyzji ZUS w sprawie emerytury pomostowej przysługuje odwołanie do sądu, jednakże nieprawidłowe byłoby przerzucenie ciężaru wykazania wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze na etap postępowania przed sądem. Stawiałoby to pracownika w niekorzystnej sytuacji.

Konsekwencją wprowadzenia w życie ustawy o emeryturach pomostowych były zmiany w przepisach regulujących zasady działania organów inspekcji pracy, a w tym wprowadzenie przywołanego wyżej art. 11a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także uzupełnienie jej art. 33 ust. 1 poprzez uwzględnienie wśród spraw załatwianych w formie decyzji administracyjnej organu inspekcji pracy także spraw, o których mowa w art. 11a wymienionej ustawy. Z brzmienia znowelizowanego art. 33 ust. 1 ustawy wynika, iż nakazanie pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji następuje w formie decyzji administracyjnej.

Z przytoczonych przepisów wynika przeto, że Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy I instancji oraz Okręgowy Inspektor Pracy w II instancji, byli uprawnieni do wydania decyzji administracyjnej rozstrzygając sprawę w przedmiocie nakazania wpisu skarżącej do prowadzonej przez jego pracodawcę ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, co jednocześnie oznacza, że rozstrzygnięcie sprawy wpisu do tej ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymagało merytorycznej oceny, co do tego czy w istocie są podstawy do nakazania pracodawcy określonego zachowania. Załatwieniem sprawy w przedmiocie wpisu do ewidencji wszczętej ze skargi pracownika jest albo rozstrzygnięcie dla niego pozytywne (nakazanie umieszczenia go w ewidencji) albo też negatywne dla strony, a więc odmowa nakazania umieszczenia pracownika w ewidencji. Jeżeli bowiem w przypadku spełnienia przez pracownika ustawowych przesłanek do wpisania go do ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze organ rozstrzyga sprawę w formie nakazu (decyzji administracyjnej), na zasadzie wnioskowania a contrario należy przyjąć, iż gdy pracownik nie spełnia warunków do umieszczenia go w tej ewidencji to organ wydaje decyzję odmowną. Właściwym zatem rozstrzygnięciem inspektora pracy w razie odmowy uznania zasadności żądania umieszczenia pracownika w tej ewidencji jest odmowa nakazania pracodawcy umieszczenia konkretnego pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje zatem, iż pracownik jest stroną postępowania administracyjnego przed państwowym inspektorem pracy, jeżeli przedmiotem postępowania wszczętego z jego inicjatywy jest nakazanie pracodawcy umieszczenie go w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w ramach figurującego tam stanowiska pracy (art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych).

W odróżnieniu natomiast od postępowania prowadzonego w tak określonym przedmiocie należy wskazać postępowanie w przedmiocie umieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nowego rodzaju stanowiska pracy (art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych). Nie budzi wątpliwości Sądu, iż organy inspekcji pracy nie mają prawnych podstaw do dokonywania wiążących ustaleń czy badań w zakresie wykazywania, czy określone stanowisko pracy spełnia wymogi przewidziane przez ustawę o emeryturach pomostowych, by być umieszczone przez pracodawcę w rejestrze stanowisk prowadzonych w oparciu o przepis art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy. Organy inspekcji pracy nie są upoważnione do wydawania decyzji ingerujących w treść tego rejestru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni aprobuje stanowisko wyrażone w tej kwestii przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2011r. sygn. akt I OSK 1969/10 publ. w Internetowej Bazie Orzeczeń NSA. Żądanie skarżącej, przedstawione w inicjującej postępowanie organów inspekcji pracy skardze, nie było żądaniem umieszczenia w rejestrze pracowników nowego stanowiska, odpowiadającego stanowisku skarżącego. Domagała się ona natomiast, ze względu na spełnianie określonych przesłanek, jej personalnego wpisu do ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uprawniających do przejścia na emeryturę pomostową.

Powyższe upoważniało Sąd do przejścia do dalszych rozważań i oceny legalności zaskarżonej decyzji pod kątem prawidłowości zawartego tam rozstrzygnięcia o odmowie umieszczenia skarżącej w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Definicję legalną rodzaju prac, które należą do prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przedstawił ustawodawca w ustawie z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. nr 237, poz. 1656). Prace w szczególnych warunkach zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. Natomiast rodzaje prac, które należą do prac o szczególnym charakterze przedstawił ustawodawca w treści art. 3 ust. 3 ustawy. Określił, że są to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się. Oprócz elementów opisowych zaznaczono tam, iż wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy.

Podstawą do oceny czy pracownik wykonuje pracę o szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze jest zatem odpowiedź na pytanie, czy wykonywana przez niego praca należy do prac wymienionych odpowiednio w załączniku nr 1 lub 2 do ustawy o emeryturach pomostowych. Natomiast nakazanie przez organ inspekcji pracy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nastąpić może tylko wtedy, gdy wykonywana przez niego praca jest tożsama z rodzajem pracy wymienionym odpowiednio w załączniku nr 1 lub nr 2 i jeśli w trakcie ich wykonywania występują czynniki ujęte w art. 3 ust. 1 lub ust. 3 ustawy. Brak tożsamości wykonywanej pracy z pracą wykonywaną na stanowisku ujętym w rejestrze czyni bezprzedmiotowe badania dalszych przesłanek ujętych w art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Na kwestię tę zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny, który do wspomnianej ustawy odnosił się trzykrotnie w wyrokach z dnia 16 marca 2010 r., K 17/09, z dnia 25 listopada 2010 r., K 27/09 i z dnia 3 marca 2011 r. K 23/09. Trybunał porównując uregulowania dotychczasowe i obecne wyraził pogląd, że nie można kwestionować dokonanego przez ustawodawcę wyboru prac szczególnych przez proste zestawienie regulacji ustawy o emeryturach pomostowych z regulacjami obowiązującymi poprzednio i dotyczącymi możliwości przechodzenia na wcześniejszą emeryturę. W ustawie o emeryturach pomostowych przyjęto inną konstrukcję określenia wykazów prac szczególnych. Prawo do emerytur pomostowych określone zostało przede wszystkim w relacji do rodzajów prac, natomiast prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym wyznaczane było w relacji do wykazu stanowisk, ustalanych w poszczególnych zakładach przez uprawnione podmioty, zgodnie z rozporządzeniem z 1983 r.

Słusznie zatem w prowadzonym przez organy inspekcji pracy postępowaniu dokonano ustaleń w zakresie rodzaju czynności wykonywanych przez skarżącą i porównano je z czynnościami odpowiadającymi istniejącemu w rejestrze rodzajowi pracy w postaci pracy bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz ich konfekcjonowaniu (pkt 15 zał. 2 do ustawy).

W badanej sprawie przesłanka tożsamości pracy skarżącej i pracy bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz ich konfekcjonowaniu nie została jednak spełniona, a w konsekwencji tego decyzja organu podlegająca kontroli sądu jest prawidłowa. Nakaz żądany przez skarżącego mógłby być wydany jedynie w przypadku, gdyby rodzaj prac wykonywanych przez skarżącego odpowiadał pracom wykonywanym na stanowisku zaliczonym przez samego pracodawcę do wykazu z art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy w sposób jasny i logiczny przedstawiły przyczyny odmowy nakazania pracodawcy umieszczenia skarżącej w rejestrze pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Prace bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz ich konfekcjonowaniu zasadnie uznano, jako prace polegające na przetwarzaniu substancji chemicznych i innych składników stosowanych w produkcji materiałów wybuchowych, przy czym określenie "produkcja" wskazuje na to, że przetwarzanie ma charakter przemysłowy i powinno skutkować wytworzeniem materiału wybuchowego. Z opisu stanowiska pracy odwołującej, zdaniem organu wynikało, iż G.P. wykonuje analizę materiałów wybuchowych. Materiał ten jest pobierany i przynoszony z obszaru produkcyjnego przez innych pracowników. Ponadto w budynkach laboratorium nie umieszczono stanowisk do produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, materiałów pirotechnicznych, jak również ich konfekcjonowania. Logiczne jest rozumowanie organu, iż prace wykonywane przez G.P. nie są pracami polegającymi na przetwarzaniu w skali przemysłowej substancji chemicznych i innych składników stosowanych w produkcji amunicji i innych materiałów wybuchowych. Praca wykonywana przez stronę jest związana z procesem produkcji materiałów wybuchowych, jednakże nie może być utożsamiana z pracą bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych.

Praca wykonywana przez stronę jest związana pośrednio z procesem produkcji materiałów wybuchowych, jednakże nie może być utożsamiana z pracą bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych.

Przez określenie "praca wykonywana bezpośrednio" rozumieć należy pracę wykonywaną osobiście, bez pośredników. Pośredniczenie w procesie produkcji poprzez dokonywanie czynności kontrolnych materiałów używanych w końcowej fazie produkcji nie jest uczestniczeniem bezpośrednio w procesie produkcji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za stosowne odnieść się również do zapisu art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych zawierającego przesłankę o konieczności wykonywania prac o szczególnym charakterze w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu. Inspektor pracy uznał, iż praca wykonywana przez skarżącą stwarza zagrożenie dla niej samej lub innych współpracowników, co jednak nie może być utożsamione z zagrożeniem publicznym. Trafny jest pogląd organów, że chodzi w tym zapisie o zagrożenie bezpieczeństwa publicznego w szerszym znaczeniu, wykraczającym poza zakres wewnątrzzakładowy. W tym miejscy przywołać można stanowisko sądów administracyjnych w pełni podzielone przez kontrolujący zaskarżoną decyzje Sąd. Uznano tam, że konstrukcja zdania "...bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób..." wskazuje nie tylko na przyjęcie bezpieczeństwa publicznego w znaczeniu zewnętrznym ukierunkowanym na bezpieczeństwo społeczności, mienia publicznego poza zakładem pracy. Brak zagrożenia bezpieczeństwu publicznemu dotyczy również życia i mienia innych osób, więc wszystkich poza stanowiskiem pracownika wykonującego pracę o szczególnym charakterze, który jest odpowiedzialny za życie i zdrowie wszystkich osób (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 października 2010r. sygn. akt II SA/Bd 844/10 publ.LEX nr 752200).

Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii badań psychotechnicznych i psychofizycznych należy wskazać, że rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996r. w sprawie rodzajów prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej (Dz.U. Nr 62, poz. 287) nie może uzasadnić zakwalifikowania pracy wykonywanej przez skarżącego jako pracy wymienionej w pkt 15 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych. Słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji, że powołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 210 § 6 K.p. Wymieniony w tym rozporządzeniu wykaz "prac przy wytwarzaniu, transportowaniu, wydawaniu i stosowaniu materiałów wybuchowych i samozapalnych" został opracowany na potrzeby realizacji prawa określonego w art. 210 § 4 K.p.a., czyli możliwości powstrzymywania się od wykonywania prac, gdy stan psychofizyczny pracownika nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagrożenie dla innych osób. Ustawa o emeryturach pomostowych stanowi lex specialis, a brak w niej odesłania do innych regulacji wyklucza ich stosowanie na potrzeby rozpatrywania spraw w tym przedmiocie. Ustawa ta kompleksowo reguluje kwestię emerytur pomostowych i samodzielnie przesądza o tym, że przy zakwalifikowaniu danej pracy jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze decydujące znaczenie ma rodzaj i charakter pracy wykonywanej u danego pracodawcy. Istotne jest także, że oba wykazy nie pokrywają się wzajemnie. Część prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej nie jest ujęta w wykazie prac o szczególnym charakterze i vice versa. Nawet zatem, gdyby skarżący kwalifikował się do wykazu z rozporządzenia w sprawie rodzajów prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej, to nie oznacza to, iż jego praca musi być zaliczona do prac o szczególnym charakterze.

Dodatkowo zauważyć trzeba, że w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. wykaz prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej został ustalony na potrzeby realizacji uprawnienia pracowników do powstrzymania się od pracy w przypadku, gdy określonego dnia stan psychofizyczny osoby wykonującej daną pracę nie zapewnia bezpiecznego jej wykonywania i stwarza zagrożenie dla innych osób (art. 210 § 4 kp). Zły stan psychofizyczny pracownika wykonującego prace wymagające szczególnej sprawności psychofizycznej może pojawić się w dowolnym dniu świadczenia pracy i nie musi być związany z jego wiekiem (obniżenie się tej sprawności nie wynika z osiągnięcia określonego wieku).

Z powyższego wynika, że praca wykonywana przez skarżącą nie jest tożsama z wykazem prac wymienionych w pkt 15 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych. Ta okoliczność zwalnia z obowiązku badania istnienia drugiej przesłanki niezbędnej do umieszczenia pracownika w omawianej ewidencji wymienionej w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Po dniu 31 grudnia 2008 r. warunkiem uwzględnienia przez pracodawcę stanowiska pracy w wykazie stanowisk, na których są wykonywane prace o szczególnym charakterze jest stwierdzenie zgodności wykonywanej przez pracownika pracy z pracami wymienionymi w załączniku nr 2 do ustawy.

Mając powyższe na względzie nie można było uznać zarzutów skargi, jako uzasadnionych, a zatem orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a, jak w sentencji.

.