Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 895/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 95 pkt  8, art. 98 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
article: art. 2 pkt 9
journal: Dz.U. 2018 poz 1311
law: Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 21 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2020 roku sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę. A.B.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania A S.A. z siedzibą w W.. od decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] r. Nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, będącej w użytkowaniu wieczystym ww. Spółki, położonej w obrębie geodezyjnym M., oznaczonej nr ewid. dz. 45/1 o pow. 8,2337 ha i dz. 45/3 o pow. 16,9358 ha, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 13 maja 2019 r. A S.A. w W. wystąpiły do Wójta Gminy M. o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, będącej w użytkowaniu wieczystym A S.A., położonej w obrębie geodezyjnym M., oznaczonej nr ewid. dz. 45/1 o pow. 8,2337 ha i dz. 45/3 o pow. 16,9358 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...], wykonanego niezależnie do ustaleń planu, na podstawie przepisów art. 95 pkt 8 i art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm., dalej jako u.g.n.) oraz art. 39 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "A" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1311 ze zm., dalej jako: u.r.p.k.p.), w celu realizacji przepisów dotyczących przekształceń własnościowych. A S.A. wskazała, że celem podziału jest przygotowanie działki do aportu na rzecz zarządcy infrastruktury kolejowej.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wójt Gminy M. zatwierdził projekt podziału ww. nieruchomości, zgodnie z wnioskiem A S.A. Podział nieruchomości polegać będzie na wydzieleniu z:

- działki nr ewid. 45/1 - 3 działek ewidencyjnych: nr 45/4 o pow. 0,4669 ha, nr 45/5 o pow. 0,0832 ha, nr 45/6 o pow. 7,6836 ha,

- działki nr ewid. 45/3 - 8 działek ewidencyjnych: nr 45/7 o pow. 0,0658 ha, nr 45/8 o pow. 0,1322ha,nr 45/9 opow. 0,0889 ha, nr 45/10 o pow. 0,1912 ha, nr 45/11 o pow. 0,0523 ha, nr 45/12 o pow. 0,0609 ha, nr 45/13 o pow. 0,4814 ha i nr 45/14 o pow. 15,8631 ha.

W decyzji wskazano, że działka nr 45/12 po podziale będzie miała zapewniony dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3 u.g.n. Działki nr 45/11 i 45/13 po podziale będą miały zapewniony dostęp do drogi publicznej (ul. A w K.) poprzez ustanowienie służebności przejścia i przejazdu szer. 5,0 m na działce nr 45/14 po podziale. Działki nr 45/8 i 45/9 po podziale będą miały zapewniony dostęp do drogi publicznej (ul. B w G.) poprzez ustanowienie służebności przejścia i przejazdu szer. 5,0 m na działce nr 45/7 po podziale. Działka nr 45/4 po podziale będzie miała zapewniony dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności przejścia i przejazdu szer. 5,0 m na działce nr 45/5 po podziale.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że podział nieruchomości oznaczonej nr działek 45/1 o pow. 8,2337 ha i 45/3 o pow. 16,9358 ha, położonej w obrębie geodezyjnym M., został dokonany na podstawie art. 95 pkt 8 u.g.n., zgodnie z którym podział w celu wydzielenia działek gruntu na terenach zamkniętych następuje niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Z uwagi na wskazaną wyżej podstawę prawną wniosek o podział nie podlega zaopiniowaniu w trybie art. 93 ust. 4 i 5 u.g.n.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r., poz. 725 ze zm., dalej jako: p.g.k.), tereny zamknięte są to tereny o charakterze zastrzeżonym ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, określone przez właściwych ministrów i kierowników urzędów centralnych w drodze decyzji.

Działki nr 45/1 i 45/3, położone w obrębie M., decyzją Nr [...] Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 24 marca 2014 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, zostały uznane za teren zamknięty i wykazane w załączniku do ww. decyzji. Dokonując podziału na podstawie art. 95 pkt 8 u.g.n., który stanowi wyjątek od zasady zawartej w art. 93 ust. 1 u.g.n. ustala się, czy nieruchomość będąca przedmiotem podziału znajduje się na terenie zamkniętym i czy podział nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi. W tak prowadzonym postępowaniu podziałowym nie ocenia się podziału pod kątem wydzielenia nieruchomości na inny cel, w tym także wydzielenia nieruchomości pod drogę publiczną. Wobec tego nie ma podstaw do zastosowania art. 98 ust. 1 u.g.n.

Organ I instancji zaznaczył, iż projekt podziału wykonany został zgodnie z przepisami prawa obowiązującego w tym zakresie na mapie podziału przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

W odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji A S.A. wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zarzucając, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i w konsekwencji naruszeniem prawa materialnego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu A S.A. przedstawiła przebieg postępowania i przywołała szereg orzeczeń sądów administracyjnych odnoszących się do wydzielenia działek pod drogi publiczne. Podniosła, iż w decyzji organu I instancji brak jest wskazania, że:

- projektowana działka nr 45/5 o pow. 0,0832 ha znajduje się w ciągu drogi publicznej na działce nr 39,

- projektowana działka nr 45/7 pow. 0,0658 ha została wydzielona pod drogę publiczną w ciągu dz. ewid. nr 354 i dz. nr ewid. 42,

oraz, że podział został wykonany na wniosek użytkownika wieczystego, złożony na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n.

Spółka wskazała, że w toku uzgadniania projektu podziału nieruchomości, otrzymała od Wójta Gminy M. pismo z dnia 8 marca 2019 r. dotyczące możliwości uwzględnienia wydzielenia drogi publicznej z działki nr 45/3. Ponadto przed złożeniem wniosku o podział geodezyjny A S.A. przedłożyła do Wójta Gminy M. koncepcję podziału z prośbą o opinię odnośnie planowanego podziału w zakresie wydzielenia działek zajętych i wykorzystywanych pod drogi publiczne. W odpowiedzi pismem z dnia 27 września 2018 r. znak: [...] Wójt Gminy M. zaopiniował pozytywnie przedstawione podziały.

Skoro zatem działki sąsiednie - dla działki projektowanej ozn. nr ewid. 45/5 jest to działka nr 39, a dla projektowanej działki nr 45/7 są to działki nr 354 i nr 42, znajdują się w ciągu drogi publicznej, to projektowane działki znajdujące się w ich przedłużeniu również muszą stanowić drogę publiczną. Strona zaznaczyła, iż taki stan istnieje na gruncie - projektowane działki nr 45/5 i nr 45/7 są w istocie drogami asfaltowymi, z których korzystają wszyscy bez ograniczeń, jak z drogi publicznej.

W ocenie strony, mając wiedzę o powyższych okolicznościach, organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w tej sprawie i ewentualnie uzupełnić materiał dowodowy w tym zakresie na okoliczność, czy projektowane działki nr 45/5 i nr 45/7 stanowią drogę publiczną i kto jest ich zarządcą. Takich czynności organ I instancji nie przeprowadził, pomimo wniosku złożonego przez A S.A. w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n., jak i pomimo okoliczności występujących na gruncie (droga publiczna, wyasfaltowana). Odwołująca się podniosła, iż organ I instancji w ogóle się do powyższej kwestii nie ustosunkował, nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., analizując jedynie zagadnienia terenu zamkniętego, co nie ma żadnego znaczenia dla sprawy. Jeżeli bowiem organ ma wiedzę o przeznaczeniu wydzielanych działek gruntu, to winien to uwzględnić w decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w prowadzonym postępowaniu, gdzie przedmiotowe działki znajdują się na terenach zamkniętych, nie ocenia się podziału pod kątem wydzielenia nieruchomości na inny cel, w tym także wydzielenia nieruchomości pod drogę publiczną, a zatem w ocenie organu I instancji brak było podstawy do zastosowania art. 98 ust. 1 u.g.n.

Spółka podniosła, iż ustalenie stanu faktycznego, będącego przedmiotem rozstrzygnięcia, należy do organów administracji, a nie do wnioskodawcy w sprawie o podział nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. To organ rozpoznający wniosek o podział nieruchomości, złożony w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n. ma obowiązek sprawdzić, czy projekt podziału jest zgodny z przepisami, czy na projektowanych działkach teren zajęty jest pod drogę publiczną.

Z treści pism z dnia 27 września 2018 r. i z dnia 8 marca 2019 r. wynika, iż działki podlegające wydzielaniu stanowią drogi, z których korzysta ogół mieszkańców bez ograniczeń. Mając wiedzę o powyższych informacjach, organ I instancji jest władny przeprowadzić postępowanie uzupełniające/wyjaśniające w tej sprawie i uzupełnić materiał dowodowy w tym zakresie na okoliczność, że projektowane działki stanowią w istocie drogę publiczną, z której korzystają wszyscy mieszkańcy.

Zdaniem strony, z decyzji zatwierdzającej podział musi wynikać, iż podział został dokonany w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n. Konieczne jest również wskazanie, która działka projektowana stanowi drogę publiczną. Bez takiego rozstrzygnięcia decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, na której znajduje się droga publiczna jest wadliwa i niewykonalna.

W wyniku wydania przedmiotowej decyzji organu I instancji - w ocenie Spółki, nastąpił stan niepewności, co do tego, które z wydzielonych działek gruntu zostały wydzielone pod drogi publiczne. Takich ustaleń winien dokonać organ zatwierdzający decyzję o podziale nieruchomości. W ocenie strony nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego w ww. zakresie, organ I instancji naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co doprowadziło również do naruszenia zasad wyrażonych w art. 6, art. 8 i art. 9 k.p.a., tj. praworządności, zaufania obywateli do organów władzy. Ponadto organ naruszył art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów, skutkujące brakiem oceny stanu faktycznego na gruncie i brakiem analizy przebiegu drogi publicznej znajdującej się na działkach sąsiednich, tj. dla projektowanej działki nr 45/5 jest to działka nr 39, a dla projektowanej działki nr 45/7 są to działki nr 354 i nr 42. Mając powyższe na uwadze odwołująca się wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji "w celu wydania decyzji zgodnej z obowiązującymi przepisami, tj. zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, w tym wskazania, iż powstałe w wyniku podziału działki nr 45/5 i nr 45/7 stanowią drogę publiczną".

Odnosząc się do stawianych w odwołaniu zarzutów, organ I instancji w piśmie z dnia 8 sierpnia 2019 r. znak: [...] wyjaśnił, że dokonując podziału na podstawie art. 95 pkt 8 u.g.n., który stanowi wyjątek od zasady zawartej w art. 93 ust. 1 u.g.n., bada się, czy nieruchomość będąca przedmiotem podziału znajduje się na terenie zamkniętym i czy podział nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi. W tak prowadzonym postępowaniu nie ocenia się podziału pod kątem wydzielenia nieruchomości na inny cel, w tym także wydzielenia nieruchomości pod drogę publiczną. W toku postępowania organ stwierdził, że działki nr 45/1 i nr 45/3, położone w obrębie M., decyzją Nr [...] Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych, zostały uznane za teren zamknięty i wykazane w załączniku do ww. decyzji.

Organ I instancji zaznaczył, iż działka nr 45/7 obręb M. została wydzielona jako droga wewnętrzna (a nie publiczna), bowiem nie stanowi ona ciągu działki nr 354. Natomiast niewielka część wydzielonej działki nr 45/3 faktycznie znajduje się w ciągu drogi publicznej oznaczonej nr działki 39 (zdjęcie lotnicze oraz uchwała nr [...] Rady Gminy M. z dnia 28 czerwca 2017 r. w sprawie zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych wraz z załącznikiem graficznym). Pozostała część działki to niewątpliwie droga wewnętrzna.

Organ I instancji zwrócił uwagę na zapis znajdujący się na mapie projektu podziału, która stanowi integralny załącznik decyzji zatwierdzającej podział, dotyczący klasyfikacji użytków. Działki nr 45/5 i nr 45/7 posiadają oznaczenie Bp, co oznacza, że są to zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy, do których nie zalicza się gruntów przeznaczonych pod budowę dróg publicznych lub linii kolejowych (por. zał. Nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Nadto organ wskazał, iż nie kwestionuje informacji zawartych w korespondencji pomiędzy Spółką a Gminą M. dotyczącej opinii koncepcji podziału działki nr 45/3 w zakresie wydzielenia z niej działki pod drogę. Opinia ta dotyczyła jedynie wariantu przebiegu drogi, a nie spraw własnościowych. Zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Gminy M. z dnia 27 września 2006 r. w sprawie zaliczenia do kategorii dróg gminnych drogi pozbawionej kategorii drogi powiatowej, droga Nr [...] relacji R. - M. (dz. nr [...]) została zaliczona do kategorii dróg gminnych. Przez pojęcie relacji organ ma na myśli drogę biegnącą w linii prostej od punktu A do punktu B, z pominięciem dróg od niej odchodzących, które mogą mieć nadany statut drogi publicznej na podstawie odrębnych uchwał. Działki nr 45/5 i nr 45/7 nie stanowią drogi publicznej.

Podsumowując organ I instancji stwierdził, iż w decyzji podziałowej na terenach zamkniętych nie można domagać się wyznaczenia działek pod drogi publiczne, bowiem nie jest to kwestia związana z podziałem nieruchomości, lecz ze stosunkami własnościowymi, które winny być rozstrzygane przez sądy powszechne. Skutki prawne, o których mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n. w postaci utraty własności lub prawa użytkowania wieczystego działek wydzielonych pod drogi publiczne nie są przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, ale są następstwem wydania tej decyzji. Przejście prawa własności następuje bowiem z mocy samego prawa (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 828/18). W świetle powyższego organ I instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniesionego odwołania.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] r.

Organ odwoławczy podniósł, iż przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest podział nieruchomości dokonany w trybie przepisu art. 95 pkt 8 u.g.n.

Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. z 2004 r. Nr 268, poz. 2663) w przypadku dokonywania podziałów nieruchomości, o których mowa w art. 93 ust. 2a i art. 95 u.g.n., we wniosku, o którym mowa w ust. 2, należy wskazać cel dokonania podziału nieruchomości.

Przytaczając treść art. 93 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. Kolegium wskazało, iż w art. 95 u.g.n. unormowano wyjątki od ogólnych zasad podziału nieruchomości. Odmienność trybu podziału nieruchomości na podstawie art. 95 u.g.n., w stosunku do zasad ogólnych, określonych w ww. art. 93 u.g.n. polega na braku związania ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czy decyzji o warunkach zabudowy. Stosownie bowiem do art. 95 u.g.n., niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może być dokonany w celach wskazanych w tym przepisie. W punkcie 8 art. 95 u.g.n. wskazano na wydzielenie działek gruntu na terenach zamkniętych.

Kryteria, które zobligowany jest zbadać organ zatwierdzając podział w tym trybie, to ocena, czy nieruchomość znajduje się na terenie zamkniętym i czy podział nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi.

Następnie cytując treść art. 2 pkt 9 i art. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (DZ. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm., dalej jako p.g.k.) organ odwoławczy wyjaśnił, iż decyzją Nr [...] Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych, wydaną na podstawie art. 4 ust. 2a p.g.k., działki nr 45/1 i nr 45/3, położone w obrębie geodezyjnym M., zostały uznane za teren zamknięty (działki te zostały wykazane w załączniku nr 2 obejmującym wykaz działek ewidencyjnych, przez które przebiegają linie kolejowe, uznanych jako tereny zamknięte, tom 5 - województwo łódzkie, tabela poz. 20 282 (działka nr 45/1) i poz. 20283 (działka nr 45/3); stosownie zaś do § 1 decyzji, za tereny zamknięte uznaje się tereny określone w załączniku do decyzji, stanowiącym tomy nr 1-16; załącznik, o którym mowa w § 1 określa granice i powierzchnie terenów zamkniętych według podziałów administracyjnych i ewidencji gruntów, przy czym granice działek ewidencyjnych są granicami terenów zamkniętych - § 2 decyzji). Kolegium dodało, iż w ewidencji gruntów ujawniono, iż działki nr 45/1, o pow. 8,2337 ha i nr 45/3 o pow. 16,9358 ha, których grunty sklasyfikowane są jako tereny kolejowe (Tk), będące w użytkowaniu wieczystym A S.A., stanowią tereny zamknięte.

W ocenie Kolegium z powyższego bezspornie wynika, że nieruchomość podlegająca podziałowi (działka nr 45/1 o pow. 8,2337 ha i działka nr 45/3 o pow. 16,9358 ha, obręb M.) stanowi teren zamknięty.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, iż we wniosku o podział, Spółka jako podstawę prawną podziału wskazała ww. art. 95 pkt 8 u.g.n., a jako cel podziału - przygotowanie działki do aportu na rzecz zarządcy infrastruktury kolejowej, powołując się na art. 39 u.r.p.k.p.

Przytaczając treść art. 39 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 u.r.p.k.p. Kolegium podniosło, iż decyzja Wójta Gminy M. z dnia [...] r. zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości jest zgodna z wnioskiem Spółki i przedstawionym na mapie projektem podziału (mapa z projektem podziału została wpisana do ewidencji materiałów zasobu państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez Starostę Powiatu [...] w dniu [...] kwietnia 2019 r. pod nr [...]). Wydzielane działki mają zapewniony dostęp do drogi publicznej.

Następnie Kolegium dodało, iż jak zasadnie wskazał organ I instancji, w postępowaniu dotyczącym podziałów nieruchomości mającym na celu wydzielenie działek na terenach zamkniętych, nie ocenia się podziału pod kątem wydzielenia nieruchomości z przeznaczeniem na inny cel, w tym także pod drogę publiczną. Ponadto, jak wyjaśnił organ I instancji, nieruchomość będąca przedmiotem decyzji podziałowej położona jest na obszarze, dla którego nie sporządzono planu miejscowego i dla którego nie została wydana decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Działka nr 45/7 została wydzielona jako droga wewnętrzna (a nie publiczna), bowiem nie stanowi ona ciągu działki nr 354. Natomiast niewielka część wydzielonej działki nr 45/5 faktycznie znajduje się w ciągu drogi publicznej oznaczonej nr działki 39 (uchwała nr [...] Rady Gminy M. z dnia 28 czerwca 2017 r. w sprawie zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych wraz z załącznikiem graficznym). Pozostała część wydzielonej działki to droga wewnętrzna.

Okoliczność, że fragment drogi gminnej znalazł się w granicach terenu zamkniętego nie zobowiązuje jednak do wskazania w decyzji podziałowej celu, na jaki została wydzielona działka nr 45/5 - pod drogę publiczną. W decyzji podziałowej obejmującej tereny zamknięte nie można domagać się wyznaczenia działek pod drogi publiczne, bowiem nie jest to kwestia związana z podziałem nieruchomości, lecz ze stosunkami własnościowymi, które winny być rozstrzygnięte przez sądy powszechne.

Jak wielokrotnie wskazywano w orzeczeniach sądów administracyjnych, skutki prawne, o których mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n., w postaci utraty własności lub prawa użytkowania wieczystego działek wydzielonych pod drogi publiczne, nie są przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, ale są następstwem wydania tej decyzji. Przejście prawa własności następuje bowiem z mocy samego prawa.

W ocenie Kolegium, wbrew zarzutom odwołującej się, nie ma podstaw do rozstrzygnięcia w decyzji podziałowej, wydanej na podstawie art. 95 pkt 8 u.g.n., że wydzielane działki stanowią drogę publiczną (takie stanowisko wyrażone zostało przez NSA w wyroku z 13 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2837/16 i podzielone przez WSA w Łodzi w powołanym przez organ I instancji wyroku z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 828/18, a następnie w kolejnym wyroku z dnia 9 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 1163/18; wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: CBOSA).

Organ odwoławczy odnotował także, że w uzasadnieniu odwołania Spółka sama zauważyła utrwalony pogląd orzecznictwa, iż skutki prawne, o których stanowi art. 98 ust. 1 u.g.n. nie są przedmiotem decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a jej następstwem, aczkolwiek wyciąga z tego błędne wnioski. Podział przedmiotowej nieruchomości nie odbywa się bowiem w trybie i na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n. Przepis ten nie normuje szczególnego trybu podziału nieruchomości, a jedynie stanowi o skutkach prawnych dokonanego podziału. Przewidując w art. 98 ust. 1 u.g.n. skutek decyzji podziałowej w postaci przejścia z mocy prawa działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne na własność właściwej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa, ustawodawca nie przywidział żadnej formy potwierdzającej ów skutek (w postaci decyzji, aktu własności nieruchomości, czy tym podobnych, na kształt stwierdzenia nabycia spadku), ani nie wskazał organu, który byłby właściwy do wydania tego rodzaju orzeczenia (tak WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 253/17, LEX nr 2457741).

W ocenie organu II instancji, wbrew zarzutom odwołującej się, nie ma podstaw do rozstrzygania w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, w trybie art. 95 pkt 8 u.g.n., że określone działki stanowią drogę publiczną. Przedstawione wyżej stanowisko co do wykładni art. 98 ust. 1 u.g.n. czyni tym samym niezasadne zarzuty odwołania dotyczące braku wyjaśnienia, czy projektowane działki nr 45/5 i nr 45/7 stanowią drogi publiczne i kto jest ich zarządcą oraz jaki jest faktyczny przebieg drogi publicznej na gruncie.

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym, poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zakwestionowały A S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w W., reprezentowane przez radcę prawnego, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego tj.

a) art. 95 pkt. 8, art. 97 ust. 1, art. 98 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 39 i 41 u.r.p.k.p. poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie, w sytuacji, kiedy na podstawie ww. przepisów dopuszczalne jest zatwierdzenie projektu podziału przedmiotowej nieruchomości zgodnie z wnioskiem A SA;

b) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, co doprowadziło do naruszenia zasad wyrażonych w art. 6, art. 8 i art. 9 k.p.a, tj. praworządności, zaufania obywateli do organów władzy i informowania strony;

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów prawa obowiązujących na dzień rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że nie zawiera ona uchybień, które prowadziłyby do konieczności jej uchylenia.

Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy powoływanej wcześniej ustawy o gospodarce nieruchomościami, natomiast przedmiotem oceny Sądu była wydana przy zastosowaniu tej regulacji decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym M., oznaczonej nr ewid. dz. 45/1 o pow. 8,2337 ha i dz. 45/3 o pow. 16,9358 ha w sposób opisany we wniosku i przedstawiony na mapie z projektem podziału.

W tym miejscu odnosząc się do podniesionych zarzutów wyjaśnić należy, że nie ma racji skarżąca twierdząc, że podział nieruchomości w przedmiotowej sprawie odbywał się w trybie i na podstawie art. 98 ust.1 u.g.n. wskazać bowiem należy, że przywołany przepis nie normuje szczególnego trybu podziału nieruchomości, a jedynie stanowi o skutkach prawnych dokonanego podziału. Przewidując w art. 98 ust. 1 u.g.n. skutek decyzji podziałowej w postaci przejścia z mocy prawa działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne na własność właściwej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa, ustawodawca nie przewidział żadnej formy potwierdzającej ów skutek (w postaci decyzji, aktu własności nieruchomości czy tym podobnych, na kształt stwierdzenia nabycia spadku), ani nie wskazał organu, który byłby właściwy do wydania tego rodzaju orzeczenia (vide: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 253/17, LEX nr 2457741 i analogicznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyrokach: z dnia 5 grudnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 828/18 i z dnia 9 kwietnia 2019 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1163/18 dostępne na stronie https://cbois.nsa.gov.pl).

Godzi się zauważyć natomiast, że w przedmiotowej sprawie, co jednoznacznie wynika z akt, podział nieruchomości na wniosek strony skarżącej odbywał się na podstawie art. 95 pkt 8 u.g.n., który to przepis normuje wyjątki od ogólnych zasad podziału nieruchomości. Odmienność trybu podziału nieruchomości na podstawie art. 95 u.g.n. w stosunku do zasad ogólnych, określonych w art. 93 u.g.n., co nie powinno budzić wątpliwości, polega na braku związania ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czy decyzji o warunkach zabudowy. Ponieważ jest to wyjątek od ogólnej reguły winien być interpretowany ściśle.

Należy również zaznaczyć, że jedynym celem podziału nieruchomości na terenach zamkniętych (pkt 8 art. 95 u.g.n.), co wyraźnie wskazuje przywołany przepis, jest wydzielenie działek na terenie zamkniętym. Kryteria z kolei, które zobligowany jest zbadać organ zatwierdzając podział w tym trybie to ocena, czy nieruchomość znajduje się na terenie zamkniętym, zdefiniowanym w art. 2 pkt 9 p.g.k. i czy podział ten nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi. Analiza przywołanej regulacji wskazuje, że żadne inne przesłanki nie zostały przez ustawodawcę przewidziane dla dokonania podziału w tym szczególnym trybie.

W tym miejscu wyjaśnić wypada, że powołany w uzasadnieniu skargi wyrok NSA z dnia 8 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 748/16 dotyczył odmiennego stanu faktycznego i prawnego, bowiem tamże podziału nieruchomości nie dokonano w trybie art. 95 pkt 8 u.g.n., dlatego też nie może mieć on w sprawie zastosowania.

Niesporne w sprawie jest, że nieruchomość podlegająca podziałowi usytuowana jest na terenie zamkniętym. Ustalenia organów w tym zakresie nie budzą wątpliwości. We wniosku o podział skarżąca Spółka jako cel podziału działki nr 45/1 i działki nr 45/3 wskazała przygotowanie działki do aportu na rzecz zarządcy infrastruktury. Decyzja Wójta Gminy M. jest zgodna z wnioskiem strony.

W ocenie sądu zgodzić należy się ze stanowiskiem organów, że w decyzji podziałowej, która dotyczy nieruchomości na terenach zamkniętych nie można domagać się wyznaczenia działek pod drogi publiczne, bowiem nie jest to kwestia związana z podziałem nieruchomości, lecz ze stosunkami własnościowymi, które winny być rozstrzygnięte przez sądy powszechne. Skutki prawne, o których mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n., w postaci utraty własności lub prawa użytkowania wieczystego działek wydzielonych pod drogi publiczne nie są przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, ale są następstwem wydania tej decyzji, przejście prawa własności następuje bowiem z mocy samego prawa. W kwestii tej wypowiadał się już tutejszy sąd w przywołanych wyżej wyrokach wydanych w sprawach o sygn. akt: II SA/Łd 828/18 II i SA/Łd 1163/18 i skład orzekający pogląd ten podziela. Nieruchomość będąca przedmiotem kontrolowanej decyzji podziałowej położona jest niewątpliwie na obszarze, dla którego nie sporządzono planu miejscowego i dla którego nie została wydana decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Działka nr 45/7 została wydzielona jako droga wewnętrzna, bowiem nie stanowi ona ciągu działki nr 354. Natomiast niewielka część wydzielonej działki nr 45/5 faktycznie znajduje się w ciągu drogi publicznej oznaczonej nr działki 39 (uchwała nr [...] Rady Gminy M. z dnia 28 czerwca 2017 r. w sprawie zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych wraz z załącznikiem graficznym). Pozostała część wydzielonej działki to droga wewnętrzna. Powyższe dokumentują akta sprawy, a w szczególności mapa projektu podziału i zapisy tam widniejące. Wbrew zarzutom skargi nie ma jednak podstaw do rozstrzygnięcia w decyzji podziałowej w trybie art. 95 pkt 8 u.g.n., że jedna z uzyskanych działek stanowi drogę publiczną. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2837/16 (dostępne na stronie https://cbois.nsa.gov.pl).

Przytoczona wyżej argumentacja sprawia, że Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 września 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 502/17, powołanego w skardze, analogicznie do poglądu wyrażonego już w uzasadnieniach przywołanych wyżej wyroków tutejszego sądu. Przyjęte stanowisko co do wykładni art. 98 ust.1 u.g.n. czyni niezasadnym zarzuty nieustalenia przeznaczenia dzielonych gruntów, czy też zarzut zaniechania żądania od strony wyjaśnień w tym zakresie.

Raz jeszcze podkreślić należy, co już wywodziły organy, że skutki prawne, o których stanowi art. 98 ust.1 u.g.n. nie są przedmiotem decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a jej następstwem. Dodać należy, iż podobny pogląd jak w niniejszej sprawie, przy analogicznym stanie faktycznym jak w rozpoznawanej sprawie, przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyrokach z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt

II SA/Łd 828/18 i z dnia 9 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 1163/18 i skład orzekający pogląd ten podziela, co już wskazano wyżej.

Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie znajdują uzasadsnienia. W toku przeprowadzonego w sprawie postępowania organy obu instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący zebrały materiał dowodowy oraz ustaliły na jego podstawie stan faktyczny, a następnie dokonały prawidłowej subsumpcji tego stanu faktycznego do przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za bezzasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

dc