Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 2687/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech, Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska (spr.), WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Protokolant Anna Milicka - Stojek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2004 r. sprawy ze skargi Szkoły [...] w W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2002 r., nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2002 r., nr [...] w pkt 1 z wyjątkiem działki [...], w pkt 2, 3, 4; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącej Szkoły [...] w W. 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] września 2002 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] maja 2002r. orzekającą o:

1. stwierdzeniu nieważność decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] września 1992 r. znak: [...] stwierdzającej nabycie przez Dzielnicę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] obręb ewidencyjny [...] nr działki ewidencyjnej [...] o pow. [...] m , opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], w części dotyczącej działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], oraz odmowie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji w pozostałej części,

2. odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] września 1992 r. znak: [...] stwierdzającej nabycie przez Dzielnicę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] obręb ewidencyjny [...] nr działki ewidencyjnej [...] o pow. [...] m2, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...],

3. odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] września 1992 r. znak: [...] stwierdzającej nabycie przez Dzielnicę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] obręb ewidencyjny [...] nr działki ewidencyjnej [...] o pow. [...] m2, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...],

4. odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] września 1992 r. znak: [...] stwierdzającej nabycie przez Dzielnicę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] obręb ewidencyjny [...] nr działki ewidencyjnej [...] o pow. [...] m , opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...],

5. odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] września 1992 r. znak: [...] stwierdzającej nabycie przez Dzielnicę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] obręb ewidencyjny [...] nr działki ewidencyjnej [...] o pow. [...] m2, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, ażeby Szkoła [...] w W. na dzień 27 maja 1990 r. legitymowała się przewidzianą prawem decyzją o oddaniu jej spornych nieruchomości w zarząd bądź użytkowanie. Trafnie zatem ustalił Wojewoda [...], że przedmiotowe nieruchomości pozostawały w dacie komunalizacji w zarządzie terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a zatem miał do nich zastosowanie przepis art. 5 ust. l pkt l ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...).

Przepis ten stanowi, że jeśli dalsze przepisy ustawy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe należące do rad narodowych i terenowych organów administracji stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych, dla których te organy pełnią funkcję organu założycielskiego oraz zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych tym organom, staje się w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

Mieniem należącym w rozumieniu art. 5 ust. l cytowanej wyżej ustawy - do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawnego, były te prawa majątkowe Skarbu Państwa, które nie znajdowały się wówczas pod zarządem innych niż Państwo państwowych osób prawnych.

Grunty Skarbu Państwa państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały w zarząd w trybie określonym w ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, póz. 99 z późn. zm.), czy wcześniej w użytkowanie na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. nr 22, póz. 159 z późn. zm.), które przekształciło się potem w zarząd.

Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika aby przed dniem 27 maja 1990 r. sporne nieruchomości zostały przekazane w formie prawem przewidzianej w zarząd Szkoły [...] w W. Tym samym uznać należy, że należały one, w rozumieniu art. 5 ust. l cytowanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. -do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Powyższej oceny nie zmienia fakt, iż Szkoła [...] w W. została ujawniona w księdze wieczystej KW Nr [...] jako użytkownik wieczysty nieruchomości będących przedmiotem sporu. Kwestia "uwłaszczenia" szkół wyższych została uregulowana ustawą z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, a więc po dniu 27 maja 1990 r., z którym to dniem następowała komunalizacja mienia z mocy prawa. Z akt sprawy nie wynika też by w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowe nieruchomości służyły Szkole [...] w W. do wykonywania zadań. W tej sytuacji nie znajdował zastosowania art. 11 ust.1 ustawy komunalizacyjnej.

Na podstawie akt sprawy ustalono, iż część nieruchomości objętej decyzją nr [...] nie stanowiła w dniu 27 maja 1990 r. własności Skarbu Państwa, lecz stanowiła własność Rzymskokatolickiej Parafii [...] w W., która nabyła prawo własności przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 60 ust. l pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, póz. 154 ze zm.), co zostało potwierdzone decyzją Wojewody [...]. Nieruchomość ta oznaczona jest obecnie w ewidencji gruntów numerem działki [...]. Wobec powyższego uznano, że decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] września 1992 r. została w części wydana bez podstawy prawnej, co uzasadnia stwierdzenie nieważności tej decyzji w odpowiedniej części.

Na powyższą decyzję wniosła skargę Szkoła [...] w W. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.

W skardze podnosi, że przedmiotowe decyzje komunalizacyjne dotyczą nieruchomości, których skarżący jest wieczystym użytkownikiem. Prawo wieczystego użytkowania zostało ujawnione w Kw [...]. Ponadto kwestionowane decyzje są sprzeczne z art. 11 ust. l ustawy komunalizacyjnej, który wyłącza spod komunalizacji mienie służące wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej. Szkoła [...] w W. -jako Wyższa Uczelnia - podlega Ministrowi Edukacji Narodowej, a więc organowi administracji rządowej i realizuje zadania o charakterze publicznym. Wyklucza to komunalizację tej nieruchomości na podstawie art. 11 ustawy z dnia 10 maja 1990r.

W dniu 22 lipca 2004r. skarżąca cofnęła skargę w części dotyczącej decyzji nr [...] z dnia [...] września 1992r. oraz w części dotyczącej decyzji nr [...] z dnia [...] września 1992r. we fragmencie dotyczącym działki nr ew. [...]

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r r przepisy wprowadzające prawo o ustroju sądów administracyjnych i prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zm. / ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004r. Stosownie do treści art. 97 cytowanej ustawy sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz 1270/

Skarga została uwzględniona, aczkolwiek z innych powodów niż podano w skardze.

Na wstępie należy przypomnieć, że stroną w postępowaniu administracyjnym jest ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 kpa).

W postępowaniu komunalizacyjnym, prowadzonym na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.) - zwanej dalej ustawą, stroną jest Skarb Państwa i właściwa gmina na której rzecz następuje przekształcenia własnościowe, a także ten, kto wykaże, iż ma tytuł prawnorzeczowy do objętej postępowaniem komunalizacyjnym nieruchomości.

Nabycie własności nieruchomości przez gminę na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. następuje z mocy prawa, a deklaratoryjna decyzja Wojewody fakt ten tylko potwierdza (art. 18 ustawy). Przedmiotem postępowania nadzorczego zakończonego zaskarżoną decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji były decyzje Wojewody [...] z dnia [...] września 1992r. nr [...], [...], [...], [...], oraz [...] na mocy których Dzielnica [...] nabyła z mocy prawa na własność wskazane w nich nieruchomości.

Postępowanie nadzorcze zostało wszczęte na wniosek Szkoły [...] w W. Stosownie do treści przepisu art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna się na wniosek strony. Zatem uznać należy, że wszczynając postępowanie nadzorcze organ uznał, że Szkole [...] w W. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym. W tej sytuacji uzasadnienie decyzji organów obu instancji nie koresponduje z komparycją orzeczenia. W uzasadnieniu organ podnosi, że nie stwierdza naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji komunalizacyjnej, gdyż skarżąca Szkoła [...] w W. nie legitymowała się żadnym tytułem prawnym do terenu. Skora tak, to rzeczą organów było odmówić wszczęcia postępowania nadzorczego (art.157 &3 kpa).

Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że w aktach sprawy brak jest dokumentów oraz czytelnych ze stosownymi naniesieniami map, z których można by wywieść jak następowały zmiany w ewidencji gruntów, a zwłaszcza czy wymienione w decyzjach komunalizacyjnych sporne działki objęte były decyzjami lokalizacyjnym nr: [...] i [...] na, których Urząd Dzielnicowy [...] decyzją z dnia [...] października 1977 r. wygasił prawo użytkowania skarżącej. Także nie można ustalić w jaki sposób powstała działka nr [...] i dlaczego była ona także przedmiotem badania w postępowaniu nadzorczym, skoro w decyzji komunalizacyjnej nr [...] z dnia [...] września 1992 r. wymieniona jest tylko działka nr: [...]. Także pismo Rektora Szkoły [...] w W. z dnia [...] września 1981 ., na które w uzasadnieniu decyzji powołują się organy, nie może być ocenione pod kątem jego mocy dowodowej w przedmiotowej sprawie, wobec braku w aktach sprawy pisma z dnia [...] września 1981 r., o którym mowa w tym dokumencie.

Na końcu należy zauważyć, że nadesłane akta administracyjne nie dość, że zawierają nie zszyte i nie ponumerowane strony, to także dołączono do nich nieczytelne fotokopie dokumentów, oraz fotokopie map na których nie dokonano niezbędnych naniesień.

Wymienione braki w wyjaśnieniu sprawy wskazują, że jej rozstrzygnięcie nastąpiło z naruszeniem art. 7 i 77 &1 i art. 80 kpa, zaś uchybienie tym przepisom pozostaje w związku z treścią zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji, co powoduje ich uchylenie na podstawie art. 145 §1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz U. NR.153 poz. 1270 /. Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono o nie wykonalności zaskarżonej decyzji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.