Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 440/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 200, art. 205 par. 2, art. 106 par. 3,
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 84 ust. 4,
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2022 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Magdaleny Łukawskiej sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 30 czerwca 2022 r. nr SKO.RD-52/7851/637/2021 w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz P. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1.1 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej: "SKO", "kolegium", "organ") decyzją z 30 czerwca 2022 r. nr SKO.RD-52/7851/637/2021 utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatowego we Włoszczowie (dalej: "Starosta") z 22 listopada 2021 r. nr KTD.5422.7.2019.V w przedmiocie cofnięcia P. K. (dalej: "strona", "skarżący") uprawnienia diagnosty nr [...] do wykonywania badań technicznych pojazdów.

1.2 Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

1.3 Decyzją z 15 marca 2021 r. Starosta Włoszczowski cofnął P. K. uprawnienia diagnosty nr [...] do wykonywania badań technicznych pojazdów. W podstawie prawnej powołał m.in. art. 83b ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. b oraz art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 110; z późn. zm.), dalej jako: "P.r.d.". W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że 1 kwietnia 2019 r. został zarejestrowany czasowo pojazd marki Suzuki LTA700 VIN: [...] Dodał, że badania techniczne ww. pojazdu zostało wykonane 30 marca 2019 r. na podstawowej stacji kontroli pojazdów [...] przez diagnostę P. K., który sklasyfikował pojazd jako ciągnik rolniczy.

Zaznaczył, że na podstawie informacji Instytutu Transportu Samochodowego ustalono, że pojazd nie może być sklasyfikowany jako ciągnik rolniczy, ponieważ nie spełnia warunków technicznych dotyczących prędkości maksymalnej. Dodał, że w pozycji "T" niemieckiego dowodu rejestracyjnego prędkość maksymalna została ustalona na 110 km/h. Nadmienił, że wskazany pojazd nie posiadał homologacji. Wskazał, że 19 czerwca 2019 r. dokonano kontroli podstawowej stacji kontroli pojazdów [...] wraz z przedstawicielem Transportowego Dozoru Technicznego, w trakcie której stwierdzono, że błędnie określono rodzaj pojazdu marki Suzuki LTA700 VIN: [...] (ciągnik rolniczy), co jest sprzeczne z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, dalej jako: "rozporządzenie".

1.4 Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, SKO uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia kolegium wyjaśniło, że rozpatrując sprawę organ nie ustalił w sposób bezsprzeczny, iż diagnosta P. K., przeprowadzając 30 marca 2019 r. badanie techniczne rejestracji pojazdu marki Suzuki LTA700 VIN: [...], wykonał je niezgodnie z przepisami rozporządzenia, błędnie identyfikując rodzaj pojazdu. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, organ wskazał, iż w związku z różnicami w ocenie rodzaju badanego pojazdu, zawartymi w opiniach biegłych, zasadnym będzie przesłanie opinii biegłym celem ustosunkowania się i odniesienia do podniesionych przez stronę uwag i zastrzeżeń. Kolegium zaznaczyło, że dopiero po otrzymaniu stanowisk biegłych organ będzie mógł ustalić, czy stanowiska biegłych są zbieżne, czy nie. Jeżeli będą podobne, sprawa jest prosta, natomiast jeżeli każdy będzie obstawał przy swojej ocenie należałoby rozważyć konieczność powołania trzeciego biegłego, który oceni dwie poprzednie.

1.5 Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Starosta wydał decyzję z 22 listopada 2021 r. cofającą P. K. uprawnienie diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż w toku postępowania uzyskano opinię techniczną z Polskiego Związku Motorowego, której treść przesądza o niewłaściwym przeprowadzeniu badania technicznego przez stronę.

1.6 Od powyższej decyzji P. K. wniósł odwołanie.

1.7 W zaskarżonej (określonej w pkt 1.1) decyzji SKO przytoczyło treść art. 84 ust. 3, art. 84 ust. 4 i art. 81 ust. 3 P.r.d., a ponadto treść § 2 ust. 1 pkt 1 oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia. Organ wyjaśnił, że przepis art. 84 P.r.d. jest przepisem o charakterze typowo sankcyjnym, co oznacza konieczność jego ścisłej interpretacji. Przepis ten co do zasady nie daje możliwości "miarkowania" odpowiedzialności diagnosty w zależności od ciężaru stwierdzonych naruszeń oraz ich znaczenia dla zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Tym samym ważne jest w tego typu sprawach wnikliwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego.

Z uzasadnienia decyzji wynika także, że w sprawie zostali przesłuchani właściciele spornego pojazdu, wyjaśnienia złożył też skarżący, który przedłożył opinię techniczną nr [...] rzeczoznawcy K. W. zawierającą konkluzję, że badany pojazd spełnia wymagania ujęte w P.r.d. jako pojazd typu: ciągnik rolniczy.

Ponadto, na zlecenie organu, rzeczoznawca J. B. sporządził opinię techniczną nr 0011bab21, z której wynika że badany pojazd nie spełnia warunków określonych w P.r.d. dla ciągników rolniczych. Organ pierwszej instancji zwrócił się do obu rzeczoznawców, odpowiednio J. B. i K. W., o odniesienie się do zarzutów strony w zakresie sporządzonej opinii oraz do treści opinii nr 0011bab21. Obaj rzeczoznawcy podtrzymali wnioski ze swoich opinii. Dodatkowo Starosta otrzymał opinię techniczną [...] Związku Motorowego, sporządzoną w wyniku wniesienia skargi przez stronę na rzeczoznawcę J. B..

Z opinii Polskiego Związku Motorowego wynika, że przedmiotowy pojazd nie spełnia warunków dla ciągnika rolniczego, zarówno na dzień oględzin przez rzeczoznawcę J. B., jak również w dniu badania technicznego wykonanego przez P. K.. Ponadto w pismach z 27 stycznia 2022 r. i 15 marca 2022 r. [...] Związek Motorowy poinformował, że obie opinie (J. B. i K. W.) zawierają uchybienia techniczne.

1.8 W ocenie kolegium opinia sporządzona przez Polski Związek Motorowy jest jasna i w swojej treści nie budzi wątpliwości co do wniosków w niej zawartych.

W niniejszej sprawie, na podstawie opinii Polskiego Związku Motorowego, jednoznacznie ustalono, że pojazd marki Suzuki LTA700 VIN: [...] nie spełnia wymagań dla ciągnika rolniczego.

1.9 Zdaniem SKO zostało w sprawie jednoznacznie ustalone, że P. K., przeprowadzając badanie techniczne rejestracji ww. pojazdu, wykonał je niezgodnie z przepisami rozporządzenia, błędnie identyfikując rodzaj pojazdu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wyjaśnił, że w jego ocenie, nie zasługiwały one na uwzględnienie.

2.1 Na powyższą decyzję, reprezentowany przez pełnomocnika, P. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d. poprzez:

a) nieprawidłowe uznanie, że diagnosta swoim postępowaniem wypełnił znamiona wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami oraz naruszył szereg przepisów rozporządzenia,

b) wadliwe uznanie, że przedmiotowy pojazd zgodnie z przepisami rozporządzenia i przepisami P.r.d. nie mógł być zaklasyfikowany przez diagnostę jako ciągnik rolniczy,

c) nieuzasadnione i wadliwe wskazanie, że w przypadku przeprowadzenia przez diagnostę badania technicznego niezgodnego z określonym zakresem i sposobem wykonania nie istnieje możliwość zastosowania miarkowania konsekwencji wynikających z naruszeń prawa przez diagnostę (albowiem istnieje "określony zakres i sposób wykonania" badania technicznego pojazdu, który to sposób i zakres może być różny w zależności od sytuacji i realiów konkretnej sprawy), a tym samym nie doszło do rozważenia, czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięcie uprawnień na okres 5 lat (albowiem zgodnie z art. 84 ust. 4 przywołanej ustawy "w przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna"), co skutkowało utrzymaniem w mocy po raz kolejny poprzednio zapadłej decyzji Starosty;

2. procedury administracyjnej, tj. art. 7, 7a, 8, 77, 80 i 107 k.p.a. poprzez fragmentaryczne i niewystarczające rozważenie materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego sprawy, sporządzenie błędnego i niepełnego uzasadnienia faktycznego, prawnego decyzji, a także wobec wydania decyzji z pominięciem oceny zachowania diagnosty w kontekście zakresu i pełnego zbadania sposobu przeprowadzenia badania technicznego, a tym samym braku rozważenia przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt 1 zarzutów niniejszej skargi i analizy tego, czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięcie uprawnień na okres 5 lat, a w szczególności ponad powyższe naruszenie dyspozycji art. 81a k.p.a., zgodnie z którą "jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony".

Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów albowiem jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, na okoliczność tego, że diagnosta przeprowadził badanie techniczne i wystawił dokumenty dla pojazdu wyprodukowanego i rejestrowanego przed badaniem technicznym jako ciągnik rolniczy. Dokumentami tymi były: korespondencja Starostwa Powiatowego we Włoszczowie z niemieckim federalnym urzędem ds. komunikacji wraz z tłumaczeniem, polski dokument rejestracyjny oraz niemiecki dowód rejestracyjny wraz z tłumaczeniem, aktualne badanie techniczne pojazdu oraz wydruk z usługi "Historia Pojazdu", opinia Prezesa Polskiego Związku Motorowego, korespondencja e-mail skarżącego z Transportowym Dozorem Technicznym.

3.1 W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

4.1 Na rozprawie w dniu 8 grudnia 2022 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 dnia sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako "p.p.s.a.", postanowił przeprowadzić dowód z ww. dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2022 r. poz. 2492) i art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

5.1 Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo.

Spór w sprawie koncentruje się na kwestii zasadności cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów.

Zdaniem organu, przeprowadzając badanie techniczne rejestracji pojazdu marki Suzuki LTA700 VIN: [...], wykonał je niezgodnie z przepisami rozporządzenia, błędnie identyfikując rodzaj pojazdu.

Ocena organu została oparta na opinii sporządzonej przez Polski Związek Motorowy, która według kolegium jest jasna i w swojej treści nie budzi wątpliwości co do wniosków w niej zawartych.

Zdaniem skarżącego nie naruszył on jakiegokolwiek przepisu P.r.d. oraz rozporządzenia, ponieważ przedmiotowy pojazd mógł być zaklasyfikowany jako ciągnik rolniczy.

5.2 W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wniesienie środka odwoławczego stanowi podstawę do pełnej weryfikacji rozstrzygnięcia przez organ II instancji. Jest on zobowiązany do zbadania prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia zarówno pod względem merytorycznym (odnoszącym się do istoty sprawy), jak i formalnym (odnoszącym się do prawidłowości prowadzonego postępowania). Kontrola merytoryczna organu odwoławczego obejmuje legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji i dokonaną przez ten organ ocenę stanu faktycznego sprawy.

Tak określony sposób realizacji zasady dwuinstancyjności wpływa na zakres naruszeń, jakich może się dopuścić organ odwoławczy. Organ ten nie jest związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez organ pierwszej instancji, co oznacza, że realizacja zasady dwuinstancyjności jest dokonywana poprzez ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Kolejnym istotnym obowiązkiem organu odwoławczego jest sporządzenie prawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięcia.

Prawidłowo sporządzone uzasadnienie ma przekonać stronę co do prawidłowości samego rozstrzygnięcia, jak i dać możliwość pełnej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym.

Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego musi jasno wynikać, czy zbadał on, czy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy (tak P. Daniel, Naruszenie przepisów postępowania jako przesłanka uchylenia decyzji lub postanowienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2016, s. 251-258).

Na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich okoliczności sprawy, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wskazanie faktów, które uznał on za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej.

Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest ustosunkowanie się do wszystkich żądań, wniosków i zarzutów podnoszonych przez stronę. Organ ten zobowiązany jest bowiem do merytorycznego rozpatrzenia zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co upoważnia do uchylenia takiej decyzji. (tak A. Bochentyn, M. Miłosz, Postępowanie odwoławcze w ogólnym postępowaniu administracyjnym, T. II, Gdańsk 2019, s. 32 i przywołane tam orzecznictwo).

5.3 Przenosząc powyższe rozważania natury teoretycznej do realiów niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że SKO nie zrealizowało w pełni zasady dwuinstancyjności postępowania. Organ zaniechał odniesienia się do zarzutów strony zawartych w odwołaniach: samej strony i jej pełnomocnika, zgodnie z art. 7-9 i 11 k.p.a., czym naruszył dyspozycje art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.

Z akt sprawy wynika bowiem, że w obszernych odwołaniach (25 stron odwołania strony i 17 stron odwołania pełnomocnika strony) zawarto szereg zarzutów. Strona wskazała m.in., że 29 czerwca 2020 r. doszło do zmiany właściciela, który na podstawie dowodu rejestracyjnego wydanego przez Starostę Powiatowego we Włoszczowie, przerejestrował pojazd w Starostwie Powiatowym w Radomsku. Dodała, że podstawą prawną rejestracji pojazdu marki Suzuki LTA700 VIN: [...] było dopuszczenie jednostkowe pojazdu do ruchu na drogach publicznych, które ma tą samą moc prawną co homologacja. Przystępując do badania pojazdu, skarżący identyfikował pojazd na podstawie niemieckiego dowodu rejestracyjnego wraz z załączonym tłumaczeniem na język polski. A badanie techniczne pojazdu już zarejestrowanego dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego. Diagnosta samochodowy nie ma w takim przypadku możliwości, jak i podstaw do wymagania od klienta takich dokumentów, gdyż oryginał homologacji lub dopuszczenia jednostkowego znajduje się w aktach organu rejestrującego pojazd po raz pierwszy (w tym przypadku Zulassungsstelle w Landshut). W przedstawionym dowodzie rejestracyjnym oraz tłumaczeniu na język polski jednoznacznie określono rodzaj pojazdu jako ciągnik rolniczy.

Ponadto, P. K. ocenił, że pojazd spełnia stosowne warunki techniczne określone w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych przewidzianych dla ciągnika rolniczego. Wskazał, że w opinii Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego w Warszawie pojazd powinien być zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w pierwotnej konfiguracji z takimi danymi technicznymi, jakie widnieją w dokumencie kraju poprzedniej rejestracji. Argumentował, że P.r.d. w definicji ciągnika rolniczego określa prędkość minimalną, a nie maksymalną. O możliwą do osiągnięcia prędkość pojazdu należało zaś zwrócić się do producenta pojazdu, a nie producenta opóźnieniomierza czy Instytutu Transportu Drogowego. Opisał także zastrzeżenia co do przeprowadzonych przez biegłego oględzin. Dokonał szczegółowej analizy możliwego wyposażenia pojazdu, dającego podstawę do zaklasyfikowania go jako ciągnika rolniczego.

Ponadto, skarżący zwrócił uwagę na fakt, że sporządzona przez Polski Związek Motorowy opinia techniczna jest wynikiem rozpatrzenia jego skargi na opinię rzeczoznawcy J. B.. Przedstawił szereg zastrzeżeń do tej opinii, m.in. to, że jest niekompletna, osoby sporządzające tą opinię nie zapoznały się z dokumentacją pojazdu, ani samym pojazdem. Nie ustalono jakie zmiany konstrukcyjne zaszły w pojeździe od 30 marca 2019 r.

Dodatkowo, odwołanie pełnomocnika strony poparte zostało szerszą argumentacją natury prawnej, wskazane zostały przepisy prawa materialnego i procesowego, które zdaniem pełnomocnika zostały naruszone w tej sprawie. Pełnomocnik przytoczył także orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych, Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego.

Tymczasem organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s. 6 decyzji) stwierdził jedynie, że "odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnić należy, iż w ocenie Kolegium nie zasługują one na uwzględnienie".

5.4 Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika także, że SKO w oparciu o opinię Polskiego Związku Motorowego jednoznacznie ustaliło, że pojazd marki Suzuki LTA700 VIN: [...] nie spełnia wymagań dla ciągnika rolniczego. W ocenie kolegium opinia ta jest jasna i nie budzi wątpliwości co do wniosków w niej zawartych (s. 5 i 7 decyzji).

Zauważyć przy tym wypada, że w wydanej poprzednio decyzji z 7 maja 2021 r., kolegium nakazało organowi I instancji rozważenie konieczności powołania trzeciego biegłego w sytuacji, gdy dwóch biegłych będzie podtrzymywać wnioski z dotychczasowych opinii.

W ocenie sądu opinia techniczna wydana przez Polski Związek Motorowy nie może być na gruncie obowiązujących przepisów potraktowana jako opinia biegłych (podpis pod nią złożyły dwie osoby: T. Ś., M. S.). Wzorcowo za dowód z opinii biegłego może być uznana opinia podmiotu zdolnego do wystąpienia w postępowaniu w charakterze biegłego, powołanego w drodze postanowienia przez organ administracji publicznej. Wynika to wprost z art. 77 § 2 i 84 § 1 k.p.a. To z tego postanowienia powinna wynikać treść zadania biegłego (zakres i przedmiot opinii). Do czasu wydania postanowienia, biegły nie ma nic wspólnego ze sprawą ani ze stanem faktycznym. Jedynie opinia wydana przez osobę, do której organ administracji publicznej zwrócił się o wydanie opinii, może zostać uznana za opinię biegłego (tak A.. Bochentyn, Dowód z opinii biegłego w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2020, s. 155 i przywołane tam orzecznictwo).

Zdaniem sądu, znajdująca się w aktach sprawy opinia 20 października 2021 r. Polskiego Związku Motorowego powinna być uznana jako środek dowodowy nienazwany, który podlega ocenie na zasadzie swobodnej oceny dowodów (z analizy akt sprawy, w szczególności zaskarżonej decyzji poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wynika wola organów przeprowadzenia takiego dowodu). Opinia ta nie została bowiem wydana na skutek wydania odpowiedniego postanowienia dowodowego organu (Starosty Włoszczowskiego), a była skutkiem wniesionej do Polskiego Związku Motorowego przez P. K. skargi z 29 czerwca 2021 r. na rzeczoznawcę samochodowego J. B.. Wynika to także z treści przedmiotowej opinii.

Stąd też pytania do Polskiego Związku Motorowego (czy wprost do osób sporządzających opinię) nie były kierowane przez organ administracji. Zakres i przedmiot opinii był dostosowany przez samych opiniujących do treści skargi strony. Tym samym organ prowadzący postępowanie nie miał żadnego wpływu na wybór opiniujących, pytania kierowane do opiniujących, zakres i treść opinii.

Ponadto, z treści opinii nie wynika, by opiniujący mieli dostęp do akt sprawy.

Jedynie ubocznie należy podkreślić, że najważniejszą częścią opinii biegłego są wnioski biegłego, wynikające z przeprowadzonych przez niego badań lub posiadanej wiedzy. Jednak równie ważnym elementem jest uzasadnienie tych wniosków. W wyroku z 12 marca 1979 r. (sygn. akt I KR 27/79; OSNPG 1979/10, poz. 138) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że opinia biegłego może być przekonująca jedynie wówczas, gdy biegły nie ograniczy się jedynie do przedstawienia konkluzji swoich ustaleń, lecz również wskaże drogę, która doprowadziła go do odpowiedzi na postawione pytania.

Jakkolwiek opinia Polskiego Związku Motorowego zawiera wnioski co do spełnienia przez pojazd warunków dla ciągnika rolniczego, to nie zawiera w tym zakresie uzasadnienia.

Oceniając wartość dowodu z takiej opinii, orzekające w sprawie organy powinny mieć na względzie poprawność samej opinii, jak również potrzeby związane z koniecznością ustalania stanu faktycznego sprawy.

Opinia ta powinna zostać poddana ocenie jednostkowej pod kątem ustalenia jej jasności, zupełności, braku sprzeczności, a następnie ocenie kompleksowej polegającej na wartościowaniu tego dowodu na tle innych dowodów przeprowadzonych w toku postępowania.

SKO powinno wziąć pod uwagę nie tylko same wnioski płynące z opinii Polskiego Związku Motorowego, ale uwzględnić całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, także w kontekście podnoszonych w tym zakresie przez skarżącego w odwołaniu zarzutów, tym bardziej iż w sprawie występują rozbieżności w ocenach prawidłowej klasyfikacji pojazdu jako ciągnika rolniczego.

5.5. Istotną kwestią jest także brak wskazania konkretnego naruszenia przepisu prawa przez skarżącego. Wymogu tego nie spełnia bowiem stwierdzenie organu, że P. K. wykonał badanie techniczne niezgodnie z przepisami rozporządzenia, błędnie identyfikując rodzaj pojazdu.

A jest to niezbędne w demokratycznym państwie prawnym, również w ramach odpowiedzialności administracyjnej, tym bardziej przy tak dolegliwych konsekwencjach prawnych wynikających z wydanych w sprawie rozstrzygnięć (zgodnie z art. 84 ust. 4 P.r.d. w przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna).

5.6 W ocenie sądu, zaskarżona decyzja narusza przepis art. 107 § 3 k.p.a. oraz określoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie powinno czynić zadość zasadzie przekonywania, która sprowadza się do wyjaśnienia adresatowi decyzji, że podjęte rozstrzygnięcie wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparte o przepisy obowiązującego prawa. To znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym wydanie innej decyzji było niemożliwe. Uzasadnienie decyzji obok waloru informacyjnego powinno zawierać zatem elementy wyjaśniające i przekonujące. Ma umożliwić stronie zapoznanie się ze stanowiskiem organu oraz ewentualne odniesienie się do niego w ramach przysługujących jej środków zaskarżenia. Ma też istotne znaczenie z punktu widzenia kontroli sądowoadministracyjnej, bowiem prawidłowo sformułowane uzasadnienie umożliwia sądowi prześledzenie i skontrolowanie toku rozumowania organu administracji. Nie spełnia wskazanych wymogów uzasadnienie, w którym organ nie odnosi się do wielu istotnych zarzutów strony prezentowanych w odwołaniach, oceniając je lakonicznie i w jednym zdaniu.

5.7 W rozstrzygnięciu organu zabrakło analizy zarzutów odwołań strony (strony i jej pełnomocnika) oraz ustalenia znaczenia dla sprawy opinii technicznej Polskiego Związku Motorowego z 20 października 2021 r.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ uwzględniając stanowisko sądu, rozpatrzy wszechstronnie materiał dowodowy, z uwzględnieniem występujących w opiniach rozbieżności w ocenie identyfikacji pojazdu jako ciągnika rolniczego.

Swoje ustalenia skonfrontuje z załączonymi do skargi dokumentami, a następnie oceniając cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w kontekście art. 81a § 1 k.p.a., rozważy umorzenie postępowania.

5.8 Z powyższych względów, uznając że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżoną decyzję.

Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składają się: wpis sądowy w kwocie 200 zł, obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. 2018, poz. 265; ze zm.) wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł i opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.