Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 722/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust, 1, ust. 5, ust.7, lp. 5.1, 5.2, 5.5, 5.6, 5.7, 5.11, 6.3.16, 6.3.17, 6.3.18, 6.3.14, 6.1.5 zał. nr 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 17 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Asesor WSA Paweł Dańczak (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2021 roku sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 7a, art. 14, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm., dalej: u.t.d.), lp. 5.1, lp. 5.2, lp. 5.5, lp. 5.7, lp. 6.3.16, lp. 6.3.17, lp. 6.3.18, lp. 6.3.14, lp. 6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.), art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 (Dz. Urz. UE L z 2006 r. nr 102, str. 1, z późn zm., dalej: rozporządzenie nr 561/2006), art. 23, art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.2.2014, s. 1, dalej: rozporządzenie nr 165/2014), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na A. Sp. z o.o. kary pieniężnej w wysokości 25.000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego.

Stan sprawy przedstawiał się następująco.

29 stycznia 2020 r. zespół kontrolny działający z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wszczął kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy A. Sp. z o.o., ul. B. 54, [...] O. Do kontroli strona okazała licencję Nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy udzieloną w dniu 23 października 2019 r. z terminem ważności do 10 grudnia 2024 r. Przedsiębiorca okazał także zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nr [...] wydane w dniu 1 grudnia 2014 r. Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przez stronę obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 u.t.d. Kontrolą objęto okres od 30 stycznia 2019 r. do 29 stycznia 2020 r. Zgodnie z okazanymi dokumentami, przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniał średnio 55 kierowców. Ustalenia kontroli utrwalono w protokole nr [...] z 31 marca 2020 r.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] r. nr [...] na podstawie art. 92a ust.1 u.t.d. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 25.000 zł z tytułu naruszenia:

lp. 6.3.16 - nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy, sankcjonowane karą w wysokości 500 zł, za co łączna kara wyniosła 7000 zł;

lp. 5.11 - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; o czas do mniej niż 30 minut, sankcjonowane karą w wysokości 100 zł, o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut, karą w wysokości 250 zł, za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut, karą w wysokości 350 zł, w międzynarodowym okazjonalnym przewozie osób, w godzinach od 2200 do 600, gdy pojazd obsługuje jeden kierowca: o czas do mniej niż 1 godzina i 30 minut - karą w wysokości 50 zł, za każdą rozpoczętą godzinę od 3 godzin - karą w wysokości 100 zł, za co łączna kara wyniosła 3800 zł;

lp. 5.1 - przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 50 zł, za czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny, za co łączna kara wyniosła 250 zł;

lp. 5.2 - przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny, sankcjonowane karą w wysokości 100 zł, za co łączna kara wyniosła 2500 zł;

lp. 5.5 - skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego, o czas do 1 godziny, sankcjonowane karą w wysokości 100 zł, o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut, sankcjonowane karą w wysokości 200 zł, za co łączna kara wyniosła 300 zł;

lp. 5.6 - niespełnienie wymogu dzielonego okresu odpoczynku: skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny, za co łączna kara wyniosła 100 zł;

lp. 5.7 - skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: o czas do 1 godziny, sankcjonowane karą w wysokości 150 zł, o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 350 zł, za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 550 zł, za co łączna kara wyniosła 16500 zł;

lp. 6.1.5 - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie, sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 1.000 zł, za co łączna kara wyniosła 2000 zł;

lp. 6.3.17 - naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę, sankcjonowane karą w wysokości 500 zł, za co łączna kara wyniosła 4500 zł;

lp. 6.3.18 - naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - za każdy pojazd, sankcjonowane karą w wysokości 500 zł, za co łączna kara wyniosła 3000 zł;

lp. 6.3.14 - nieumieszczenie na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczenie na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych, sankcjonowane karą w wysokości 50 zł za każdy brak wpisu nie więcej niż 500 zł za jedną wykresówkę lub jeden wydruk, za co łączna kara wyniosła 200 zł.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc następujące zarzuty:

1) naruszenie przepisów proceduralnych, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w szczególności:

art. 107 § 3 k.p.a. polegające na wadliwym sporządzeniu uzasadnienia skarżonej decyzji, polegające na tym, że z treści uzasadnienia decyzji nie wynika, że:

organ zwracał się do skarżącego o wykresówki dla kierowców prowadzących pojazdy o nr rej. [...], [...];

organ nie wskazał, których z żądanych wykresówek nie otrzymał;

organ otrzymał wykresówki dla pojazdów o nr rej. [...], [...],

co prowadziło do bezpodstawnego nałożenia kary pieniężnej za naruszenie opisane w punkcie 1 decyzji tj. za nieudostępnienie podczas kontroli wykresówek dla kierowców pojazdów o nr rej [...], [...] oraz danych z kart kierowców M.F. i T.R.;

art. 107 § 3 k.p.a. polegające na wadliwym sporządzeniu uzasadnienia decyzji poprzez wskazanie, że 20 lutego skarżący przesłał do siedziby [...]WITD łącznie 24 szt. wykresówek (str. 5 decyzji) mimo, że zgodnie z treścią decyzji (str. 2) wykresówki kierowców były przekazywane 19.02. i 06.03.;

art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na pobieżnym i niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, co doprowadziło do uznania, że skarżący dopuścił się naruszenia przepisów regulujących czas wymaganego odpoczynku dziennego kierowców opisany w punkcie 7 decyzji ppkt 5,6,7 (kierowca W.M.M.) mimo, że przekroczenie limitów odpoczynku nastąpiło na skutek błędu kierowcy w obsłudze urządzenia rejestrującego a przyjęcie w braku dowodów przeciwnych, iż kierowca prowadził pojazd przez okres 24 godzin bez przerwy jest sprzeczne z logiką i zasadami doświadczenia życiowego;

art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu dowodów mających na celu ustalenie, czy a jeżeli tak to w jakim okresie i na podstawie jakiego stosunku prawnego M.F., T.R., W.Z., W.M. byli zatrudnieni u skarżącego i przyjęcie w stosunku do tych osób w protokole kontroli, że nie ustalono, czy skarżący korzystał z usług tych osób w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli, co miało istotne znaczenie dla nałożenia kar pieniężnych na skarżącego na podstawie przepisów u.t.d.;

art. 70 ust. 1 i 1 b pkt 8 u.t.d. w zw. z art. 6, art. 8 § 1 k.p.a. w zakresie w jakim nakładając karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zlecenie (punkt 8 decyzji) organ analizował okres nieobjęty upoważnieniem wydanym przez [...]WITD nr [...], w którym okres kontroli określono na 30.01.2019 r. do 29.01.2020 r.;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z Ip. 6.3.16 załącznika nr 3 do tej ustawy poprzez przyjęcie, że skarżący nie udostępnił kontrolującym wykresówek pojazdów o nr rej. [...], [...] w sytuacji kiedy wykresówki zostały zagubione przez kierowców, co wyłącza nałożenie kary za ich nieudostępnienie, ponieważ nie można ustalić, iż skarżący intencjonalnie tych wykresówek nie udostępnił;

2) art. 56 § 1 pkt 1, art. 92a ust. 1 u.t.d. prowadzące do nieuzasadnionego kumulowania kar pieniężnych w punkcie 2, 4, 5 i 7 zaskarżonej decyzji poprzez sumowanie sankcji przewidzianych w załączniku nr 3 do u.t.d. Ip. 5.11 pkt 1, 2, 3; Ip. 5.2 pkt 1, 2, 3; Ip. 5.5 pkt 1; Ip. 5.7 pkt 1, 2, 3 w przypadku naruszenia, za które przewidziano najwyższą sankcję, jak również nieuwzględnienie, iż naruszenia w punkcie 2 ppkt 2, 7, 8, 9, 10, 12, 13, punkcie 4 ppkt 1 są bliskie błędu określonego dla urządzenia rejestrującego w przepisach prawa;

3) punkt (3) preambuły rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców w zw. z art. 1 ust. 3 lit b) tego rozporządzenia poprzez przyjęcie, że dniem aktywności są dni, w których kierowca korzysta z odpoczynku, urlopu czy zwolnienia lekarskiego;

4) punkt (3) preambuły ww. rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 w zw. z art. 1 ust. 3 lit a) tego rozporządzenia poprzez przyjęcie, że dniami aktywności są również dni w których kontrolowany pojazd nie wykonuje przewozu drogowego;

W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego w Ł. do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ decyzja została wydana z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponadto na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. strona wniosła o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego i dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów:

a) wykresu tygodniowego w formie graficznej kierowcy W.M.,

b) czynności szczegółowe z karty kierowcy za okres 01.09.-16.09.2019 r.

c) oświadczenia kierowcy W.M.

na okoliczność tego, że kierowca W.M. nie kierował pojazdem nr [...] bez wymaganego odpoczynku w okresach opisanych w punkcie 7 ppkt 5-7 zaskarżonej decyzji;

d) czynności szczegółowych z tachografu cyfrowego od 01.01.2020 r. do 28.05.2020 r. na okoliczność tego, że pojazd o nr rej. [...] w okresie od 22.01.2020 r. do 25.02.2020 r. czyli po upływie 2 lat od ostatniego przeglądu okresowego był użytkowany tylko przez jeden dzień (29.01.2020 r.) od 7:44 do 10:42 wobec czego nie było podstaw do nałożenia kary pieniężnej wskazane w punkcie 8 ppkt 2 decyzji;

e) ewidencji czasu pracy kierowców: D.A., D.E.M., G.M.M., G.H.A., O.M., P.W., S.H., S.W., Z.D.M. na okoliczność tego, że ustalona w punkcie 9 decyzji liczba dni aktywności jest niezgodna z ewidencją czasu pracy kierowców.

Powołaną na wstępie decyzją z [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. Sp. z o.o. z siedzibą w O. zarzuciło, że decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. została wydana z naruszeniem:

I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 92a ust. 1 i 3, art. 92 ust. 6 u.t.d., Ip. 5.2 pkt 1, 2, 3 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w zakresie wymierzenia skarżącemu kary grzywny w łącznej wysokości 2500 zł na skutek niedopuszczalnego sumowania kar wymienionych w Ip. 5.2 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy wskazane naruszenia w stosunku do kierowcy W.K. winny podlegać wyłącznie karze z Ip. 5.2. pkt 3 załącznika nr 3 (przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o 2 godziny i 30 minut oraz o 6 godzin i 6 minut);

2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 92a ust. 1 i 3, art. 92 ust. 6 u.t.d., Ip. 5.5 pkt 1 i 2 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w zakresie wymierzenia skarżącemu kary grzywny w łącznej wysokości 300 zł na skutek niedopuszczalnego sumowania kar wymienionych w Ip. 5.5 pkt 1 i pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy wskazane naruszenia w stosunku do kierowcy G.S.W. winny podlegać wyłącznie karze z Ip. 5.5. pkt 2 załącznika nr 3 (skrócenie regularnego okresu odpoczynku dziennego o 1 godzinę i 37 minut);

3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 92a ust. 1 i 3, art. 92 ust. 6 u.t.d., Ip. 5.7 pkt 1, 2 i 3 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w zakresie wymierzenia skarżącemu kary grzywny w łącznej wysokości 16.500 zł na skutek niedopuszczalnego sumowania kar wymienionych w Ip. 5.7 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy wskazane naruszenia w stosunku do kierowców F.E. (naruszenie z pkt 2), W.M.M., K.W. winny podlegać wyłącznie karze z Ip. 5.5. pkt 3 załącznika nr 3 (skrócenie wymaganego skróconego odpoczynku dziennego zarówno w przypadku załogi jednoosobowej jak i wieloosobowej o 1 godzinę i 8 minut; 2 godziny i 48 minut, 3 godziny 30 minut, 9 godzin, 9 godzin, 9 godzin).

4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 92a ust. 1 i 3, art. 92 ust. 6 u.t.d., Ip.5.11 pkt 1, 2 i 3 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w zakresie wymierzenia skarżącemu kary grzywny w łącznej wysokości 3.800 zł na skutek niedopuszczalnego sumowania wymienionych w Ip. 5.11 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy wskazane naruszenia w stosunku do kierowców F.E., W.M. winny podlegać wyłącznie karze z Ip. 5.5. pkt 3 załącznika nr 3 (przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 42 minuty, 1 godzinę i 56 minut, 40 minut);

5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z Ip. 6.3.16 załącznika nr 3 do tej ustawy, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w zakresie wymierzenia skarżącemu kary grzywny za nieudostępnienie kontrolującym wykresówek pojazdów o nr rej. [...], [...] w sytuacji kiedy wykresówki dla tych pojazdów zostały przedłożone organowi co wynika z decyzji [...]WITD, a organ nie żądał wykresówek dla kierowców prowadzących te pojazdy;

6) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z punktem (3) preambuły rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców w zw. z art. 1 ust. 3 lit b) tego rozporządzenia, poprzez przyjęcie, że dniem aktywności są dni, w których kierowca korzysta z odpoczynku, urlopu czy zwolnienia lekarskiego;

7) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z punktem (3) preambuły ww. rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 w zw. z art. 1 ust. 3 lit a) tego rozporządzenia poprzez przyjęcie, że dniami aktywności są również dni, w których kontrolowany pojazd nie wykonuje przewozu drogowego;

II. przepisów postępowania administracyjnego:

1) art. 107 § 3 k.p.a., art. 11 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. polegające na nieodniesieniu się w uzasadnieniu decyzji do zarzutu, iż skarżąca udostępniła [...]WITD wszystkie żądane wykresówki poprzez powołanie się jedynie na daty przekazania wykresówek i podniesienie argumentu, że przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za działania jakich dopuścili się pracownicy oraz nieodniesienie się do zarzutu, że skarżąca nie była zobowiązywana przez [...]WITD do przedstawienia danych cyfrowych z kart kierowców F.M., R.T.;

2) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. polegające na pobieżnym i niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, co doprowadziło do uznania, że skarżący dopuścił się naruszenia przepisów regulujących czas wymaganego odpoczynku dziennego kierowców opisany w punkcie 7 ppkt 5,6,7 decyzji organu I instancji (kierowca W.M.M.) mimo, że przekroczenie limitów odpoczynku nastąpiło na skutek błędu kierowcy w obsłudze urządzenia rejestrującego, a przyjęcie w sytuacji braku dowodów przeciwnych, iż kierowca prowadził pojazd przez okres 24 godzin bez przerwy jest sprzeczne z logiką i zasadami doświadczenia życiowego;

3) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu dowodów mających na celu ustalenie, czy a jeżeli tak to w jakim okresie i na podstawie jakiego stosunku prawnego M.F., T.R., W.Z., W.M. byli zatrudnieni u skarżącego i przyjęcie w stosunku do tych osób w protokole kontroli, że nie ustalono czy skarżący korzystał z usług tych osób w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli, co miało istotne znaczenie dla nałożenia kar pieniężnych na skarżącego na podstawie przepisów u.t.d.;

4) art. 70 ust. 1 i 1b pkt 8 u.t.d. w zw. z art. 6, art. 8 § 1 k.p.a. w zakresie w jakim nakładając karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zlecenie (punkt 8 decyzji) organ analizował okres nieobjęty upoważnieniem wydanym przez [...]WITD nr

[...], w którym okres kontroli określono na 30 stycznia 2019 r. do 29 stycznia 2020 r.

W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna, pomimo tego, że z częścią zarzutu należało się zgodzić.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1. uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;

3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie, co do zasady, prawidłowo ustalono stan faktyczny i choć nie w pełni prawidłowo dokonano jego oceny prawnej, o czym będzie mowa w dalszych rozważaniach, to stwierdzone na tej podstawie naruszenia nie miały wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie, a co za tym idzie, nie mogły stanowić podstawy uchylenia kontrolowanych decyzji.

Przedmiotem kontroli była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. o nałożeniu na A. sp. z o.o. kary pieniężnej w wysokości 25.000,00 zł. za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Materialnoprawną podstawę wskazanej powyżej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140, dalej: "u.t.d"), w tym: lp. 5.1, lp. 5.2, lp. 5.5, lp. 5.7, lp. 5.11, lp. 6.3.16, lp. 6.3.17, lp. 6.3.18, lp. 6.3.14 i lp. 6.1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Wymieniona ustawa normuje między innymi zasady wykonywania transportu drogowego oraz odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy. Z art. 92a ust. 1 tej ustawy wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 5 ustawy, suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć: 15.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 20.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 10 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 25.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 50 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 30.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli; 40.000 zł - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 ustawy). Kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do ustawy zostały ustalone w sposób sztywny. Tym samym ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów, które nie mogą nałożyć kary w innej wysokości, niż określona w załączniku do ustawy. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, organ – co do zasady – zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 3-5 u.t.d. Kary te są nakładane w trybie administracyjnym, zaś odpowiedzialność ta nie ma charakteru karnego, nie jest zatem oparta na zasadzie winy. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.

Z uwagi na to, że istotna część zarzutów skargi odnosi się do kwestii tzw. sumowania kar za stwierdzone w toku kontroli naruszenia, o których stanowi załącznik nr 3 do u.t.d. pod lp.: 5.2, 5.5, 5.7 i 5.11, Sąd odniesienie się do nich łącznie w dalszej części uzasadnienia, przy czym już teraz należy wskazać, że choć zarzuty te należy uznać za uzasadnione, to jednak ocena ich wpływu na prawidłowość kontrolowanych w sprawie rozstrzygnięć jest inna niż oczekiwałaby tego strona skarżąca.

Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do sformułowanych w skardze zarzutów prawa materialnego, Sąd za chybiony uznał zarzut dotyczący naruszenia lp. 6.3.16 załącznika do u.t.d. polegający, jak twierdzi strona skarżąca, na niesłusznym wymierzeniu jej grzywny za ww. naruszenie, tj. nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek pojazdów o nr rej. [...] i [...], wskazując, że wykresówki dla tych pojazdów zostały przedłożone organowi, co miałoby wynikać bezpośrednio z decyzji organu I instancji. Ponadto organ miał nie żądać wykresówek dla kierowców prowadzących te pojazdy.

Wydaje się, że powyższy zarzut bierze się z niezrozumienia istoty sytuacji przez stronę skarżącą. Jak wynika bowiem z akt sprawy, strona skarżąca co najmniej kilkakrotnie była informowana o obowiązku przedstawienia wszystkich niezbędnych z punktu widzenia kontroli dokumentów i materiałów. Po raz pierwszy miało to miejsce w ramach zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli z 23 grudnia 2019 r., następnie w wezwaniu o przedłożenie dokumentów z 29 stycznia 2020 r., a po stwierdzeniu braków w okazanej dokumentacji (co stwierdzono protokołem z 29 stycznia 2020 r.), także w wezwaniu z 30 stycznia 2020 r. We wszystkich powyższych pismach strona skarżąca była wzywana do przedstawienia szczegółowo wyliczonych w nich dokumentów, w tym m.in. dokumentów związanych z przewozem drogowym, a także dokumentów stanowiących zapis aktywności kierowców, którzy wykonywali przewozy drogowe na rzecz przedsiębiorstwa, tj. wykresówek, danych z kart kierowcy, czy danych z tachografu cyfrowego. Co więcej, po analizie okazanej dokumentacji, organ jeszcze dwukrotnie wzywał stronę skarżącą do uzupełnienia brakującej dokumentacji (wezwania z 14 i 27 lutego 2020 r.), w tym w zakresie dotyczącym ww. pojazdów i kierujących je osób. W tym miejscu należy wskazać, że poza tak zgromadzonym materiałem pismem z 14 lutego 2020 r. organ wystąpił do operatora systemu viaTOLL o udostępnienie zgromadzonych w tym systemie danych dotyczących przedsiębiorcy. Na podstawie otrzymanych informacji organ ustalił, że wskazane wyżej pojazdy dokonywały przewozu drogowego w określonych terminach, o których mowa w protokole kontroli oraz decyzjach organów, przy czym przedsiębiorca nie okazał wszystkich dokumentów odzwierciedlających zapis aktywności kierowców prowadzących te pojazdy. Prawdą jest zatem to, co twierdzi strona skarżąca, że wykresówki dla tych pojazdów zostały okazane przez przedsiębiorcę, jednak w niepełnym zakresie. Co więcej, to właśnie uzupełnienia brakujących danych oczekiwał organ, wystosowując do przedsiębiorcy wezwanie z 27 lutego 2020 r. Mimo jednak szeregu wyżej wymienionych działań podjętych w celu wyegzekwowania od przedsiębiorcy całościowej dokumentacji, organ nie uzyskał wykresówek kierowców wykonujących przewozy drogowe pojazdami o nr. rej.: [...] w dniach 4, 12 i 16 września 2019 r. oraz [...] w dniach 12 i 13 września 2019 r., choć dane z systemu viaTOLL wskazywały na wykonywanie wówczas przewozów drogowych. Brak powyższych wykresówek jest bezsporny, czego dowodzi dokonana przez Sąd analiza zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd przy tym nie akceptuje zarzutu, jakoby organ nie żądał wykresówek dla kierowców prowadzących te pojazdy, skoro stanowiło to przedmiot określonych wezwań kierowanych przez organ do przedsiębiorcy. Ponadto należy zauważyć, że choć co do zasady ciężar dowodzenia w postępowaniu administracyjnym spoczywa na prowadzącym je organie, to jednak na potrzeby kontroli prowadzonej w przedsiębiorstwie, to bezpośrednio na przedsiębiorcy ciąży obowiązek przedstawienia pełnej dokumentacji, o czym ten był zresztą szczegółowo informowany jeszcze przed formalnym wszczęciem kontroli, a potem także w jej trakcie. Oznacza to więc, że nieudostępnienie przez przedsiębiorcę wszystkich dokumentów i informacji obciąża wyłącznie jego, stanowiąc asumpt do wymierzenia z tego tytułu stosownej kary administracyjnej, jak miało to miejsce w niniejszym przypadku. Mając to na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że organy prawidłowo ustaliły podstawy faktyczne do stwierdzenia naruszenia wskazanego lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d., a podnoszone w tym zakresie zarzuty skargi nie są usprawiedliwione. Jednocześnie za prawidłowe należało uznać ustalenie wymiaru orzeczonej kary w łącznej kwocie 7000 złotych, na którą składają się nie tylko kary cząstkowe za naruszenia odnoszące się do wspomnianych pojazdów i prowadzących je kierowców, ale także kary za podobne naruszenia stwierdzone w odniesieniu do innych pojazdów i osób.

Nie mógł odnieść zamierzonego skutku także zarzut naruszenia w sprawie pkt-u 3 preambuły rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców w zw. z art. 1 ust. 3 lit. a i b tego rozporządzenia. Jak twierdzi strona skarżąca, wymierzając kary za naruszenia z lp. 6.3..17 i lp. 6.3.18 załącznika nr 3 do u.t.d. organy błędnie przyjęły, że dniami aktywności są również dni, w których kierowca korzysta z odpoczynku, urlopu czy zwolnienia lekarskiego, oraz dni, w których kontrolowany pojazd nie wykonuje przewozu drogowego.

W powyższym kontekście należy na wstępie zaznaczyć, że Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko zaprezentowane w wyrokach NSA z dnia 3 listopada 2015 r. (sygn. akt II GSK 2396/14) i z dnia 5 maja 2016 r. (sygn. akt II GSK 2719/14), a także z dnia 21 kwietnia 2017 r.(sygn. akt II GSK 4481/16), w których wyrażono pogląd, iż w myśl § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. (Dz. U. Nr 159, poz. 1128 ze zm.), dane z karty kierowcy pobiera się, co najmniej raz na 28 dni. Natomiast według art. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. (Dz.U.UE.L.2010.168.16) w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (zwane dalej rozporządzeniem Komisji) maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie może przekraczać 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Oznacza to, że podmiot wykonujący przewóz naruszy powyższy obowiązek w zakresie wykonywania przewozów, a tym samym podlegać będzie odpowiedzialności administracyjnej, jeżeli nie pobierze danych z karty kierowcy co najmniej raz na 28 dni. Natomiast stosownie do § 3 ww. rozporządzenia Ministra Transportu dane z tachografu cyfrowego muszą być pobierane co najmniej raz na 90 dni. Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest to, czy przy realizacji tych obowiązków, podmiot obowiązany powinien uwzględnić każdy dzień kalendarzowy czy też wyłącznie dni zarejestrowanej działalności kierowcy i dni zarejestrowanej działalności przedsiębiorstwa transportowego, którego dane mają zostać sczytane. Przepisy rozporządzenia Ministra Transportu nie dokonują na tym tle jakichkolwiek rozróżnień, jednak należy jestosować z uwzględnieniem pkt-u 3 preambuły do rozporządzenia Komisji, który stanowi, że "Określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności". W rezultacie zatem dniami zarejestrowanej działalności (pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji) są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Innymi słowy, nie są to wszystkie dni kalendarzowe, dlatego uwzględnieniu powinny podlegać jedynie dni rejestrowane, czyli takie które powinny interesować organ z uwagi na cele regulacji nakładających ograniczenia w zakresie czasu pracy kierowcy.

Mając to na uwadze, w ocenie Sądu powyższa dyrektywa, co do zasady, została w rozpoznawanym przypadku zrealizowana, co zresztą wyjaśnił organ II instancji jednoznacznie stwierdzając, że organ kontrolny zaliczył do dni zarejestrowanej działalności wyłącznie te, w których karta kierowcy była zalogowana w tachografie i rejestrowały się na niej wymagane przez przepisy aktywności, tj. prowadzenie pojazdu, inna praca, odpoczynki, bądź też wykonany został wpis manualny przez kierowcę. Natomiast okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorcy przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni, w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie ni podlega obowiązkowi odpoczynku. Organ przy tym prawidłowo uznał, że w odniesieniu do dni, w których kierowca nie prowadził pojazdu, a jego karta była zalogowana, należało stwierdzić, że podlegał obowiązkowi odpoczynku, zważywszy na fakt, że w toku kontroli i postępowania nie zostały przedstawione przez przedsiębiorcę żadne dowody, które wskazywałyby, że kierowca przebywał na urlopie lub zwolnieniu chorobowym, a dodać należy, że przedsiębiorca był wielokrotnie wzywany do przedłożenia rozlicznych dokumentów, a więc mógł przedstawić również takie, które przeczyłyby ustaleniom organów w analizowanym zakresie, czego jednak nie uczynił. Ustalenia organów znajdują więc potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, w szczególności zaś w obszernej dokumentacji czasu pracy poszczególnych kierowców, która nie zawiera żadnych dokumentów pozwalających na przyjęcie, że zarzuty skargi w tej kwestii powinny zostać uwzględnione. Należy nadmienić, że w uzasadnieniu tych zarzutów strona skarżąca powołuje się na określone nieprawidłowości, np. przypisanie liczby dni aktywności (32) wyższej niż liczba dni kalendarzowych (31), nie zauważając, że organ odwoławczy albo zweryfikował te nieprawidłowości, albo też nie miały one wpływu na fakt stwierdzenia naruszeń określonych w lp. 6.3.17 i 6.3.18 załącznika nr 3 do u.t.d. Przykładowo strona skarżąca powołuje się na korzystanie przez niektórych kierowców z urlopu wypoczynkowego, ale nie zauważa, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na fakt przekroczenia terminu do wczytania określonych danych (vide w przypadku kierowcy M.O., który jak wynika z akt sprawy, faktycznie korzystał z urlopu wypoczynkowego w dniach 27 i 29 września 2019 r., przy czym okres odnoszący się do zaniechania wgrania danych obejmował przedział od 27 sierpnia do 26 września 2019 r., a więc urlop kierowcy przypadał na okres późniejszy niż wskazany przez organy). W odniesieniu do kierowcy H.S. organy błędnie przypisały mu 35 dni aktywności (za czas od 31.08 do 01.10.2019 r.), podczas gdy sporny okres wskazuje na 31 dni. Wciąż jednak stanowi to o przekroczeniu maksymalnego okresu na wgranie danych, czyli 28 dni. Podobnie rzecz się ma w przypadku kierowcy W.S., któremu również należałoby przypisać mniejszą niż to czyni organ liczbę dni aktywności, tj. 30 dni (w okresie od 31.08-01.10.2019 r., uwzględniając przy tym urlop wypoczynkowy w dniu 16 września 2019 r.). Wciąż jednak mamy do czynienia z przekroczeniem ww. czasu na wgranie stosownych danych. Niezrozumiałe są zarzuty odnoszące się do kierowcy M.G., bowiem przedłożona do sprawy dokumentacja czasu pracy nie zawiera żadnych informacji, które pozwalałyby stwierdzić, że w spornym okresie 10.08.2019-01.10.2019 r. kierowca ten korzystał np. z urlopu wypoczynkowego, bądź też zachodziły inne okoliczności powodujące, że określonych dni nie można by zaliczyć jako aktywności podlegającej rejestracji. W tej sytuacji prawidłowe jest zatem stwierdzenie, że wobec zarejestrowania 41 dni aktywności kierowcy, doszło do przekroczenia 28-dniowego terminu na wgranie danych z karty kierowcy.

Sąd w odniesieniu do innych przypadków stanowiących podstawę wymierzenia kary z tytułu analizowanych naruszeń, o których mowa w lp. 6.3.17 i załącznika nr 3 do u.t.d. dopatrzył się tylko jednego przypadku nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, skutkującego nienależnym nałożeniem kary administracyjnej. Dotyczy on kierowcy E.D., co do którego organ I instancji wskazał dwudniowe przekroczenie terminu wgrania danych z karty kierowcy ponad wynikające z przepisów 28 dni. Jak wynika jednak z akt sprawy, a co przeoczył organ odwoławczy, w stwierdzonym decyzją okresie między wgraniem danych, tj. 31.08-30.09.2019 r., kierowca ten korzystał z trzech dni urlopu wypoczynkowego (k. 1572, t. II akt administracyjnych). W tej sytuacji nieuprawniony jest wniosek, że w ww. okresie zarejestrowano 30 dni aktywności kierowcy, skoro faktycznie takich dni było 27. W tej sytuacji nie doszło więc do przekroczenia 28-dniowego terminu na wgranie danych, a co za tym idzie, kara 500 zł została w tym przypadku naliczona bezpodstawnie.

Odnośnie zaś do zarzutów dotyczących ustaleń w zakresie aktywności pojazdów MAN o nr. rej. [...] i [...], należy zauważyć, że strona skarżąca kwestionuje określone stwierdzenia organu, jednak nie przedstawia na ich poparcie żadnych dowodów. Wobec tego tak sformułowane twierdzenia należy uznać wyłącznie za polemikę ze stanowiskiem organu, bowiem organ swoje ustalenia oparł na danych pochodzących od przedsiębiorcy, a przedsiębiorca nie zaoferował żadnych dokumentów, które tak ustalone okoliczności mogłyby podważyć. Na marginesie można jeszcze dodać, że Sąd podziela uwagę zawartą w uzasadnieniu skargi co do tego, że w kwestionowanych rozstrzygnięciach organy błędnie wskazały na naruszenie odnoszące się do pojazdu o nr. rej. [...], jednak powyższe należy traktować wyłącznie w charakterze omyłki pisarskiej i niestaranności urzędniczej. Z akt postępowania jednoznacznie bowiem wynika, że we flocie pojazdów przedsiębiorcy, w objętym kontrolą okresie, znajdował się pojazd o nr. rej. [...], co potwierdzają liczne dokumenty zgromadzone w sprawie, w tym przede wszystkim wykazy pojazdów zgłoszone do licencji (vide karty 25-30, t. I akt administracyjnych), dlatego wskazane kwestionowanymi rozstrzygnięciami naruszenia należy wiązać z tym konkretnie oznaczonym pojazdem.

Jak wspomniano wcześniej, zasadniczą oś zarzutów skargi stanowią te dotyczące naruszenia przez organ zasad prawidłowego obliczania kar za naruszenia wskazane w załączniku nr 3 do u.t.d. pod: lp. 5.2 – przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu; lp. 5.5 – skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego; lp. 5.7 – skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego i 5.11 – przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdy bez przerwy. Jak argumentuje strona skarżąca, w odniesieniu do wyszczególnionych w skardze przypadków organy dopuściły się bezpodstawnego sumowania kar pieniężnych za naruszenia w kolejnych przedziałach czasowych, co doprowadziło do nieuprawnionego, kilkukrotnego sankcjonowania jednego naruszenia przepisów.

W ocenie Sądu stanowisko strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić bowiem trzeba, że wymienione wyżej naruszenia ujawnione w toku kontroli drogowej miały miejsce w 2019 r., a zatem już pod rządami znowelizowanej w tym zakresie ustawy o transporcie drogowym, która stanowiła podstawę prawną wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia. Treść naruszeń określonych w lp. 5.2, 5.5., 5.7 i 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w znowelizowanym brzmieniu istotnie różni się od brzmienia obowiązującego przed dokonaniem nowelizacji na mocy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), która weszła w życie w dniu 3 września 2018 r. Wskazana nowelizacja ustawy o transporcie drogowym w załączniku nr 3 zmodyfikowała sposób opisu poszczególnych naruszeń i wysokość kar za poszczególne naruszenia, a ponadto wysokość kar powiązano bezpośrednio (w większości przypadków) z wagą danego naruszenia. W rozpoznawanej sprawie organy administracji zastosowały sposób wyliczenia kary pieniężnej, jaki przewidywał załącznik nr 3 w brzmieniu sprzed nowelizacji, tj. przed 3 września 2018 r. Zgodnie z jego ówczesnym brzmieniem, przykładowo, za skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny kara wynosiła 100 zł (lp. 5.3.1) i za każdą następną rozpoczętą godzinę - 200 zł (lp.5.3.2). W świetle takiego brzmienia załącznika nr 3 nie budził wątpliwości fakt, że za przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu sumowało się kary z lp. 5.3.1 i z lp. 5.3.2. Za sumowaniem kar z lp. 5.3.1 i z lp. 5.3.2 przemawiała konstrukcja tej regulacji i okoliczność, iż w jej treści użyto zwrotu i "za każdą następną rozpoczętą", co wskazuje na powiązanie sankcji przewidzianej w lp. 5.3.2. z sankcją z lp. 5.3.1. Tymczasem treść lp. 5.2, 5.5, 5.7 i 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w brzmieniu obowiązującym od 3 września 2018 r. jest odmienna od poprzednio obowiązującego uregulowania, czego nie dostrzegły organy orzekające w sprawie.

W ocenie Sądu wykładnia omawianej regulacji sprzed nowelizacji, wedle której dopuszczalne było sumowanie kar za poszczególne naruszenia jest obecnie nieprawidłowa. W lp. 5.2 w aktualnym brzmieniu załącznika nr 3 wyraźnie określono, ile wynosi kara za przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin, w lp. 5.5 – ile wynosi kara pieniężna za skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku, w lp. 5.7 - ile wynosi kara za skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego w określonych przedziałach czasowych, a w lp. 5.11 – ile wynosi kara za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdów za przekroczenie określonych przedziałów czasowych. Przy tym w treści lp. 5.2 pkt 4, lp. 5.5 pkt 3, lp. 5.7 pkt 3 i lp. 5.11 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d. nie ma zwrotu nawiązującego do następującego po sobie sumowania kar z wcześniejszych punktów, gdyż ustawodawca pominął wyraz "następną" i zastąpił go zwrotami "za każdą rozpoczętą", "za każde rozpoczęte". Poszczególne punkty ww. lp. załącznika nr 3 do u.t.d. stanowią zatem samodzielną i wyłączną podstawę do wymierzenia kary pieniężnej wraz z przejściem do kolejnej grupy czasowej oznaczonej określonym punktem w ramach danego lp. Brzmienie aktualnie obowiązujących lp. 5.2, lp. 5.5, lp. 5.7 i lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. nie pozwala zatem na przyjęcie, że przewidziane w nim kary za to samo naruszenie przepisów podlegają łączeniu. Tym samym Sąd podziela stanowisko, że niedopuszczalna jest praktyka sumowania kar w stosunku do jednego naruszenia przepisów transportu drogowego. Przekroczenie progów przewidzianych dla poszczególnych naruszeń powoduje uruchomienie kolejnej, wyższej sankcji, a nie sumowanie sankcji od najniższej do najwyższej. W przypadku sumowania kar, o których mowa, dochodzi do nieuprawnionego, kilkukrotnego sankcjonowania jednego naruszenia przepisów, a takie działanie należy ocenić jako nieproporcjonalne i automatyczne, a tym samym niezgodne z pkt 26 wprowadzenia do rozporządzenia nr 561/2006, nakazującego, aby kary stosowane przez państwa członkowskie w przypadku naruszeń jego przepisów były skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące (por. wyroki WSA: w Olsztynie z 23 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 1106/19, w Rzeszowie z 19 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1386/19, w Opolu z 3 września 2020 r. sygn. akt II SA/Op 170/20, w Łodzi z 25 września 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 227/20 i 11 listopada 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 154/20, - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie zatem organy administracji błędnie wyliczyły kary pieniężne w następujących przypadkach:

- lp. 5.2, tj. przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin - w odniesieniu do kierowcy W.K. – dla przekroczenia o 2 godziny i 30 minut ustalono karę w wysokości 550 zł, podczas gdy należało nałożyć karę w wysokości 250 zł (pkt 3); także w odniesieniu do ww. kierowcy – dla przekroczenia o 6 godzin i 6 minut zamiast kwoty 1550 zł, należało ustalić karę w wysokości 5 x 250 zł = 1250 zł (pkt 3).

- lp. 5.5, tj. skrócenia wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego - w odniesieniu do kierowcy S.W. – dla przekroczenia o 1 godzinę i 37 minut zamiast kwoty 300 zł należało wymierzyć karę w wysokości określonej w pkt. 2, tj. 200 zł.

- lp. 5.11, tj. przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy – w odniesieniu do kierowcy E.F. dla przekroczenia o 1 godzinę i 42 minuty, zamiast kwoty 700 zł należało wymierzyć karę zgodnie z pkt. 3, tj. w wysokości 350 zł; w odniesieniu do ww. kierowcy dla przekroczenia o 2 godziny i 3 minuty, zamiast kwoty 1050 zł należało wymierzyć karę zgodnie z pkt. 3, tj. w wysokości 2 x 350 zł = 700 zł; również w odniesieniu do ww. kierowcy za przekroczenie o 1 godzinę i 56 minut, zamiast kwoty 700 zł należało wymierzyć karę w wysokości 350 zł; w odniesieniu do kierowcy M.W. za przekroczenie o 40 minut, zamiast kwoty 350 zł należało, zgodnie z pkt. 2, wymierzyć karę w wysokości 250 zł.

- lp. 5.7, tj. skrócenia wymaganego skróconego odpoczynku dziennego – w odniesieniu do kierowcy M.W. – dla przekroczenia o 1 godzinę i 8 minut zamiast kwoty 500 zł należało wymierzyć karę zgodnie z pkt. 2 w wysokości 350 zł (na marginesie należy dostrzec, że organ odwoławczy błędnie przypisał to naruszenie kierowcy E.F. – vide decyzja I instancji i protokół kontroli); w odniesieniu do kierowcy K.K. za przekroczenie o 2 godziny i 48 minut zamiast kwoty 1050 zł należało wymierzyć karę zgodnie z pkt. 3, czyli 550 zł; również w odniesieniu do ww. kierowcy za przekroczenie o 3 godziny i 3 minut zamiast 1600 zł należało wymierzyć karę zgodnie z pkt. 3, tj. 2 x 550 zł, czyli łącznie 1100 zł. W zakresie niniejszego naruszenia stwierdzono również trzykrotne przekroczenie o 9 godzin przez kierowcę M.W., wymierzając za każde z tych naruszeń kwotę 4350 zł (łącznie zatem 13050 zł), podczas gdy w ocenie Sądu należało wymierzyć karę za każde z tych naruszeń w wysokości zgodnej z pkt. 3, tj. 7 x 550 zł = 3850 zł, łącznie zatem – 11550 zł. Dodać należy, że w zakresie powyższego naruszenia strona skarżąca podniosła dodatkowy zarzut, wskazując, że organy przyjęły niezgodne z logiką założenie, iż kierowca M.W. kierował nieprzerwanie pojazdem przez okres, w którym fizycznie jest to niemożliwe, podczas gdy stwierdzone zapisy tachografu obarczone są w tym przypadku błędem wynikającym z nieprawidłowego ustawienia przez kierowcę selektora. Dowodem na tę okoliczność miałoby być oświadczenie ww. kierowcy złożone przez przedsiębiorcę do akt postępowania wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji.

Odnosząc się do powyższego, Sąd uznał te wyjaśnienia za niewiarygodne, przyjmując jednocześnie, że organ odwoławczy nie był zobowiązany do żądania od skarżącego dodatkowych wyjaśnień na tę okoliczność. Podkreślić bowiem trzeba, że przedsiębiorca złożył określone dokumenty, a organ ocenia je w całokształcie i zobowiązany jest do podejmowania dodatkowych czynności wyjaśniających tylko wówczas, gdy przedłożony materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych w połączeniu z wiedzą i doświadczeniem organu, który – co należy wyraźnie podkreślić – jest w tym przypadku organem wyspecjalizowanym. Zdaniem Sądu należy w kontekście powyższego wskazać, że odpowiedzialność za niepoprawne operowanie selektorem spoczywa na przedsiębiorcy, na rzecz którego dany kierowca wykonuje przewóz drogowy. To przedsiębiorca powinien zatem dochować należytej staranności, aby odpowiednio wyszkolić swoich pracowników w zakresie prawidłowego operowania selektorem, kontrolując przy tym w późniejszym okresie, czy wiedza ta jest należycie stosowana. Wszelkie zaś nieprawidłowości wynikające z uchybień w powyższej kwestii obciążają przedsiębiorcę, któremu pozostaje ewentualnie dochodzenie wobec podwładnego odpowiedzialności pracowniczej. Jednocześnie przedstawione w sprawie oświadczenie kierowcy nie mogło stanowić przekonywającego dowodu w sprawie. Zauważyć bowiem trzeba, że jednym dokumentem prywatnym objęto przedział czasu od 4 do 9 września 2019 r., a więc wszystkie powstałe w tym okresie naruszenia i sporządzono je dopiero 10 września 2019 r. Oświadczenia tego nie sporządzono zatem od razu, czyli po każdym powstałym naruszeniu, lecz dopiero post factum i dodatkowo zbiorczo, co podważa jego wiarygodność i prowadzi do przekonania, że dokument ten został wytworzony wyłącznie na potrzeby zanegowania prawidłowych ustaleń organu. Za tym przeświadczeniem przemawia także fakt, że wspomniane oświadczenie kierowcy przedstawiono dopiero na etapie postępowania odwoławczego, a nie natychmiast po kontroli, choć wówczas był ku temu stosowny moment. Dodać jeszcze wypada w rozważanym kontekście, że to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek udowodnienia, iż wskazania urządzeń rejestrujących i pomiarowych zainstalowanych w pojeździe były nieprawidłowe, jeśli chce uwolnić się od odpowiedzialności za naruszenia wykazane zapisami z takich urządzeń. Rola organu sprowadza się bowiem do tego, aby zasadniczo przyjąć za prawidłowe wskazania z urządzeń rejestrujących, a nie próbować im przeczyć, jak wydaje się w skardze postulować strona skarżąca. Na marginesie można jeszcze dodać, że wbrew twierdzeniom skargi nie jest rzeczą niespotykaną długotrwałe prowadzenie pojazdu przez kierowców, zwłaszcza zawodowych. Zdarzenia takie, choć patologiczne i rzadkie mają miejsce, wobec czego wbrew twierdzeniom skargi nie można było uznać wyłącznie na podstawie deklaracji pełnomocnika strony skarżącej, że podobna sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, w sytuacji, gdy wynikało to z zapisów urządzeń rejestrujących a przedsiębiorca nie przedstawił wiarygodnych dowodów na to, że było inaczej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa procesowego, mające polegać na nieustaleniu przez organy statusu pracowniczego wymienionych w skardze kierowców, należy zauważyć, że kwestia ta nie miała dla sprawy znaczenia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w okresie objętym kontrolą kierowcy ci realizowali na rzecz kontrolowanego przedsiębiorcy przewóz drogowy należącymi do tego przedsiębiorcy pojazdami, co wynika chociażby z danych pojazdów zgłoszonych do licencji. W aktach postępowania brak dowodów na to, że strona skarżąca zaoferowała jakiekolwiek dowody świadczące o tym, że pojazdy kierowane przez wskazanych skargą kierowców nie były w posiadaniu kontrolowanego przedsiębiorstwa, np. zostały użyczone innemu przedsiębiorcy, wydzierżawione etc. W tych okolicznościach naruszenia stwierdzone w związku z realizacją nimi przewozu drogowego, niezależnie od osoby kierującego, obciążają stronę skarżącą, bowiem nie wykazała ona okoliczności, które by ją z tej odpowiedzialności zwalniały.

Jako całkowicie chybiony należało ocenić zarzut skargi dotyczący rzekomego dokonywania przez inspektora czynności poza zakresem upoważnienia. Miałaby za tym przemawiać okoliczność, że okres kontroli ustalono zgodnie z upoważnieniem na czas od 30.01.2019 r. do 29.01.2020 r., a inspektor miał dokonać ustaleń wykraczających poza ww. zakres w ten sposób, że stwierdził, iż ostatnich przeglądów okresowych tachografów dokonano w dniach 11.10.2017 r. i 22.01.2018 r. Zarzut ten jest kompletnie niezrozumiały, bowiem powyższe ustalenie odnosi się wyłącznie do stwierdzenia obiektywnej okoliczności, tj. daty, w związku z którą ustalono następnie naruszenie mające miejsce już w kontrolowanym okresie, a w zasadzie trwające nadal w okresie kontrolowanym. W żaden sposób nie jest to zatem działanie poza zakresem upoważnienia, dlatego stanowisko strony skarżącej należało ocenić w tym względzie jako oczywiście błędne.

Wracając natomiast do zasadniczej dla sprawy kwestii sumowania kar wynikającej z nieprawidłowej interpretacji treści załącznika nr 3 do u.t.d., zdaniem Sądu uwzględnienie w powyższym kontekście zarzutów strony skarżącej nie mogło spowodować uchylenia wydanych w sprawie decyzji, nawet przy uwzględnieniu także nieprawidłowości stwierdzonej w zakresie naruszenia dotyczącego kierowcy E.D. (w ramach kary za naruszenie z lp. 6.3.17). Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla taki akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu stwierdzone naruszenie przepisów prawa materialnego nie miało takiego waloru, aby uznać, że jego zaistnienie wpłynęło na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Trzeba wskazać, że suma kar orzeczonych w niniejszej sprawie wyniosła 40.150,00 zł, lecz stosownie do art. 92a ust. 5 pkt 3 u.t.d. została zredukowana do kwoty 25.000,00 zł. Pierwsza z wymienionych kwot jest błędna, ponieważ uwzględnia zawyżone kary wynikające z sumowania kar za opisane wcześniej naruszenia oraz naruszenia, którego przedsiębiorca się nie dopuścił. Rzecz w tym, że w sytuacji odjęcia nieprawidłowo naliczonych kar (łącznie w kwocie 5000 zł), ostateczna kwota orzeczonych kar pieniężnych powinna wynosić 35.150,00 zł. W tej sytuacji, w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji, z uwagi na fakt związania organu oceną prawną wyrażoną przez Sąd w wydanym orzeczeniu, organ musiałby de facto, ze względu na treści art. 92a ust. 5 pkt 3 u.t.d., orzec dokładnie w ten sam sposób, co w zaskarżonej decyzji, tj. wymierzyć karę pieniężną w wysokości 25.000,00 zł. Kłóci się to z elementarnymi zasadami logiki i ekonomiki procesowej, a co za tym idzie nie pozwala na przyjęcie, że stwierdzone naruszenia prawa materialnego mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a tylko wówczas uzasadniałoby to wyeliminowanie spornych rozstrzygnięć z obrotu prawnego (por. wyrok NSA z 22 marca 2019 r. sygn. akt II GSK 3896/16, LEX nr 2673833).

Zważywszy na to, że stwierdzone w sprawie naruszenia prawa nie miały takiego charakteru, aby uzasadniało to wyeliminowane z obrotu prawnego zakwestionowanych decyzji, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

is