Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 512/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2019 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Dyrektora [...] Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

E. J. G. (dalej jako: "skarżący"), wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ (dalej: OW NFZ) z dnia [...] marca 2019 r., Nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Dyrektora OW NFZ z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], oddalająca odwołanie skarżącego od rozstrzygnięcia Komisji Konkursowej z dnia [...] grudnia 2018 r., dotyczącego postępowania prowadzonego przez OW NFZ w trybie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: Opieka [...] i Leczenie [...] w zakresie: świadczenia [...] (powiat. m. B.). Kod postępowania [...].

Skarżący prowadzi indywidualną działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", ul. W. C. [...], [...] P.

Dyrektor OW NFZ ogłosił w dniu [...] września 2018 r. postępowanie w trybie konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej od [...] stycznia 2019 r.- [...] czerwca 2023 r. Rodzaj: Opieka [...] i Leczenie [...]. W ogłoszeniu wskazano harmonogram postępowania na składanie ofert – do [...] października 2018 r. oraz na otwarcie ofert [...] października 2018 r. Rozstrzygnięcie konkursu ofert przewidziano [...] grudnia 2018 r. [Komunikat - ogłoszenie postępowania w trybie konkursu ofert [...]].

W dniu [...] października 2018 r. wpłynęła do OW NFZ oferta skarżącego z dnia [...] października 2018 r., która otrzymała oznaczenie [...]. Z posiedzenia Komisji w części niejawnej (Komisja Nr [...]] został sporządzony protokół. W dniu [...] października 2018 r. Komisja podjęła decyzję o odrzuceniu oferty skarżącego z powodu niespełnienia warunku określonego w art. 132 ust. 3 ustawy.

W dniu [...] października 2018 r. skarżący złożył protest. Zarzucił Komisji Konkursowej błędną wykładnię art. 132 ust. 3 ustawy oraz naruszenie jego interesu prawnego. Zdaniem autora protestu na etapie przystąpienia do ogłoszonego przez OW NFZ konkursu oferent nie ma obowiązku spełnienia wymogu z art. 132 ust. 3 ustawy. Obowiązek ten aktualizuje się w pierwszym dniu obowiązywania umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. Na poparcie stanowiska skarżący przywołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 października 2006 r., VII SA/Wa 986/06 oraz komunikat B. M. z-cy Dyrektora ds. Medycznych Oddziału Wojewódzkiego NFZ (opublikowany na stronie internetowej NFZ WOW).

W piśmie z dnia [...] listopada 2018 r. Komisja Konkursowa poinformowała skarżącego o oddaleniu protestu.

W uzasadnieniu stanowiska wskazano, że zgodnie z informacjami posiadanymi przez Komisję Konkursową, na dzień [...] stycznia 2019 r., tj. pierwszy dzień obowiązywania ewentualnej umowy z OW NFZ nadal będą zachodziły w stosunku do skarżącego, warunki określone w art. 132 ust. 3 ustawy.

Od oddalonego protestu skarżący złożył odwołanie do Dyrektora OW NFZ, w którym podtrzymał naruszenie przez Komisję art. 132 ust. 3 ustawy oraz zarzucił naruszenie zasady równości wyrażonej w art. 134 ustawy.

W dniu [...] grudnia 2018 r. Dyrektor OW NFZ decyzją Nr [...] oddalił odwołanie skarżącego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w toku prac Komisji Konkursowej poddano weryfikacji dane zwarte w ofertach innych świadczeniobiorców. Weryfikacja oferty złożonej przez M. Sp. z o.o. postępowaniach konkursowych objętych kodami postępowania: [...] oraz [...] ujawniła, że oferent w wykazie personelu wykazał jako swojego pracownika E. J. G. (odwołujący się oferent). Podmiot ten wcześniej realizował kontrakt z NFZ w tym samym rodzaju i cały czas wykazywał skarżącego jako swojego pracownika. Z uwagi na treść art. 132 ust. 3 ustawy zakazującego zawierania umów z lekarzem, który udziela świadczeń u innego świadczeniobiorcy realizującego kontrakt z NFZ, podjęto kroki celem wyjaśnienia konfliktu w ofertach. Organ powołał się na "Oświadczenie oferenta" z dnia [...] października 2018 r. (Załącznik nr 3 do zarządzenia- k- 68 akt administracyjnych), w którego punkcie 14 skarżący wypowiedział się, że nie zachodzi wobec niego przeszkoda do zawarcia umowy, o której mowa w art. 132 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1793 ze zm.).

Zdaniem organu oświadczenie to stoi w sprzeczności z ustaleniami organu dokonanymi w oparciu o oferty M. sp. z o.o. w postępowaniach konkursowych objętych kodami postępowania: [...] oraz [...], z których wynika, że oferent udziela świadczeń u innego świadczeniodawcy i jest wskazany jako personel w treści oferty innego świadczeniodawcy ubiegającego się o realizację kontraktu w tym zakresie. M. Sp. z o.o. poinformowała organ o stosunku prawnym łączącym skarżącego z tym podmiotem. Z pisma z dnia [...] grudnia 2018 r. wynika, że skarżący jest związany z ww. podmiotem umową nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. na udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne. Umowa przewiduje 3 miesięczny okres wypowiedzenia, bez możliwości wcześniejszego rozwiązania umowy przez jednostronne działania ze strony skarżącego. Na dzień udzielenia odpowiedzi umowa wiązała strony. Organ wskazał, że skarżący podjął nieskuteczną próbę rozwiązania umowy.

Zdaniem organu odrzucenie skargi uzasadnione jest z dwóch powodów. Po pierwsze zachodzi przesłanka z art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy - oferent nie spełnia wymaganych warunków określonych w przepisach prawa, tj. nie spełnia warunku określonego w art. 132 ust. 3 ustawy, albowiem na dzień [...] stycznia 2019 r. (dzień rozpoczęcia realizacji umowy) nie ma on możliwości zawarcia umowy jako lekarz udzielający świadczeń u innego świadczeniodawcy realizującego kontrakt z NFZ.

Po drugie spełniona została przesłanka odrzucenia oferty określona w art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy, ponieważ oferta skarżącego zawiera nieprawdziwe informacje, co potwierdza punkt 14 oświadczenia stanowiącego załącznik nr 3 do złożonej przez niego w dniu [...] października 2018 r. oferty.

Organ wyjaśnił, że z warunków umowy zawartej przez skarżącego z M. sp. z o.o. nie wynika, że w chwili zawarcia umowy skarżącego z NFZ od dnia [...] stycznia 2019 r. nie będzie go wiązał umowa z dotychczasowym świadczeniobiorcą. Skarżący przed [...] października 2018 r. nie wypowiedział wiążącej obie strony umowy oraz nie uzyskał od drugiej strony umowy promesy, że w przypadku pozytywnego wyniku konkursu na udzielanie świadczeń wyrazi on zgodę na wcześniejsze rozwiązanie umowy za porozumieniem stron.

Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 134 ust. 2 ustawy organ stwierdził, że nie doszło do naruszenia zasady równego traktowania świadczeniodawców i zasad uczciwej konkurencji. Powołał się na tryb postępowania i warunki konkursu na udzielanie świadczeń, które zostały ogłoszone w dniu [...] września 2018 r., a które były jednakowe dla wszystkich stron i nie wniesiono do nich uwag.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnił, że składając oświadczenie w dniu [...] października 2018 r. w pkt 14 załącznika nr 3 do oferty był przekonany, że na dzień [...] stycznia 2019 r. nie będzie go wiązała umowa z M. Sp. z o.o.. Stan taki powstał już w dniu [...] grudnia 2018 r., czyli na 23 dni przed terminem powyżej wskazanym. Skarżący załączył do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kopię pisma z dnia [...] grudnia 2018 r. o rozwianiu umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia. W dalszej części wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucił naruszenie przepisów postępowania.

W dniu [...] stycznia 2019 r. Naczelnik Wydziału Świadczeń Opieki Zdrowotnej OW NFZ (k-158 akt administracyjnych) poinformowała, że w dniu [...] stycznia 2019 r. WSOZ zwróciła się ponownie do M. Sp. z o.o. z prośbą o przekazanie informacji dotyczącej aktualnego stosunku zatrudnienia oraz ewentualnego okresu wypowiedzenia umowy o pracę pomiędzy skarżącym a M. Sp. z o.o. Z uzyskanej odpowiedzi wynika, że skarżący udziela świadczeń zgodnie z harmonogramami dołączonymi do umów [...], [...].

Z przesłanej odpowiedzi wynika, że umowa ze skarżącym nie została skutecznie wypowiedziana, czy też rozwiązana, zatem obowiązuje obie strony. Skarżący udzielał świadczeń zdrowotnych w ramach dyżurów w okresie od [...] grudnia 2018 r. do [...] stycznia 2019 r. w stałych godzinach od 8:00 do 14:00.

Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. Dyrektor OW NFZ utrzymał w mocy oddalenie odwołania od oddalonego protestu i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji z tą samą argumentacją prawną. W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się do zarzutów skarżącego uznając je za niezasadne.

W skardze do Sądu skarżący zarzucił:

1. Naruszenie przepisów postępowania tj.:

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza na przyjęciu:

a) że skarżący jako oferent w postępowaniu konkursowym nie mógł zakładać, ani wiedzieć, że druga strona wiążącego go kontraktu da mu faktyczny powód do rozwiązania umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia:

b) że podejmowanie przez M. Sp. z o.o. działania zmierzające do utrzymania kontraktu ze skarżącym negowały skuteczność rozwiązania stosunku prawnego wiążącego skarżącego z tym podmiotem;

c) swobodnej interpretacji warunków umowy nr [...] w zakresie możliwości rozwiązania przez skarżącego z M. Sp. z o.o. z/s ww. stosunku prawnego.

- naruszenie art. 8 Kpa poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydawanie odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, albowiem organ odstąpił od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, ignorując nie tylko orzecznictwo to także stanowisko tożsamego organu co Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ.

- naruszenie art. 8 i 107 § 3 KPA przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnianie dlaczego to skarżący miał przedstawić w jaki sposób na dzień [...] października 2018 roku (dzień złożenia oferty i oświadczenia) zamierzał dokonać rozwiązania umowy tak, aby w dniu [...] stycznia 2019 roku mógł podpisać kontrakt z NFZ i rozpocząć realizację umowy w zakresie objętym konkursem, skoro obowiązek spełnienia wymogu opisanego w art. 132 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, aktualizuje się w pierwszym dniu obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

- naruszenie art. 10 § 1 KPA, poprzez uniemożliwienie skarżącemu wzięcia czynnego udziału w sprawie, czym naruszył jej prawo do czynnego uczestnictwa w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego.

- naruszenie art. 138 KPA poprzez wydanie decyzji utrzymującej decyzję organu I instancji, tj. decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., w sytuacji gdy organ powinien uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo umorzyć postępowanie odwoławcze, tudzież uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

2. Naruszenie przepisu prawa materialnego, tj.:

- naruszenie art. 132 ust. 3 ustawy, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż skarżący na dzień [...] stycznia 2019 roku, tj. na dzień rozpoczęcia realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie będzie mógł jej zawrzeć, albowiem zachodzą wobec skarżącego przeszkody do zawarcia umowy określone w art. 132 ust. 3 ustawy.

- naruszenie art. 149 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy, przez dokonanie błędnej subsumcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, będącej wynikiem błędnego przyjęcia, że ziściła się przyczyna z art. 132 ust. 3 ustawy do odrzucenia oferty, w sytuacji, gdy jednoznacznie treść przepisów art. 149 ust. 1 pkt. 2 i 7 nakazuje przyjąć, że odrzuca się ofertę zawierającą nieprawdziwe informację, czy też jeżeli oferent nie spełnia warunków.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: ustawa "p.p.s.a".). Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. zażądał przeprowadzenia dowodów uzupełniających z umowy o udzielanie zamówienia na świadczenia zdrowotne [...] zawartej w dniu [...] grudnia 2015 r. oraz pisma z dnia [...] grudnia 2018 r. o rozwiązanie tej umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia. Na podstawie art. 200 p.p.s.a skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz 17 zł tyt. opłaty od pełnomocnictwa.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stwierdzenie zatem, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1510) - dalej jako: "ustawa".

Powyższa ustawa stanowi podstawę powierzenia organom Narodowego Funduszu Zdrowia określenia warunków udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także sprawowania nadzoru i kontroli nad finansowaniem i realizacją ww. świadczeń. Stanowi ponadto podstawę dla określenia zadań władz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Realizacja ustawowych obowiązków organów Funduszu we wskazanych obszarach skonkretyzowana została przede wszystkim w dziale VI ustawy zatytułowanym "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami".

Zasadniczy spór w sprawie koncentruje się wokół kwestii, czy w toku postępowania konkursowego w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: Opieka [...] i Leczenie [...] w zakresie: świadczenia [...] powiat m. B., interes prawny skarżącego doznał uszczerbku poprzez przyjęcie przez Komisję Konkursową, że oferent nie spełnił warunków wymaganych przepisami prawa, co stanowiło, zdaniem Komisji, podstawę do zastosowania art. 149 ust. 1 pkt 2 oraz 7 w związku z art. 132 ust. 3 ustawy i odrzucenia oferty skarżącego.

Stan faktyczny sprawy został wyżej przedstawiony i będzie przywoływany w zakresie niezbędnym dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.

W myśl art. 139 ust. 1 ustawy, zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej następuje po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert (pkt 1) albo w trybie rokowań (pkt 2). W celu przeprowadzenia postępowania w trybie konkursu ofert Fundusz zamieszcza ogłoszenie, które zgodnie z art. 139 ust. 3 ustawy zawiera m.in. nazwę i adres siedziby zamawiającego, określenie wartości przedmiotu zaskarżenia, wymagane kwalifikacje zawodowe i techniczne świadczeniodawców, określenie obszaru terytorialnego. Prezes NFZ, stosownie do art. 146 ustawy określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielnie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców. Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty (art. 140 ust. 1 ustawy).

Podkreślić należy, że kryteria oceny ofert są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147 ustawy).

Konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej. W części jawnej komisja konkursowa stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert, otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 3 oraz przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia (art. 142 ust. 2 ustawy). W części niejawnej konkursu ofert komisja może wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, nie dokonać wyboru żadnej oferty, może też przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej i ich ceny (art. 142 ust. 5 i ust. 6 ustawy). Zgodnie z art. 148 ustawy, porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności: ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją (pkt 1); a także ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów (pkt 2).

W sytuacji, gdy oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu wówczas komisja konkursowa odrzuca ofertę (art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy). Odrzuca się również ofertę zawierającą nieprawdziwe informacje (art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy).

W postępowaniu w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami mogą wystąpić dwie fazy. Rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w drodze konkursu ofert, jeśli żaden z uczestników konkursu nie skorzysta ze środka wymienionego w art. 154 ust. 1 ustawy, co do zasady kończy to postępowanie. Jednakże w przypadku, gdy którykolwiek z uczestników postępowania złoży odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu, rozpoczyna się faza postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. II GSK 186/06- publ.www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy więc przyjąć, że odwołanie składane w trybie art. 154 ust. 1 ustawy otwiera postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie mają przepisy k.p.a., w zakresie niewyłączonym przez przepisy ustawy o świadczeniach. Jak stanowi art. 152 ustawy, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154. Środki odwoławcze możliwe do uruchomienia w fazie nieadministracyjnej, wymienione są w art. 153, te zaś, z których można skorzystać w postępowaniu administracyjnym w art. 154. Celem procedury uruchamianej na podstawie art. 154 ustawy, jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej, nieadministracyjnej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. Zatem zakres kontroli dokonywanej przez organ administracyjny jest ściśle związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego, powstałego na skutek naruszenia zasad postępowania. Przy czym zauważyć należy, że zasady postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są określone w przepisach ustawy o świadczeniach oraz w dokumentach Prezesa Funduszu, wydanych na podstawie art. 146 ustawy.

Uszczerbek w interesie prawnym uczestnika postępowania (świadczeniodawcy) w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zostać wywołany, gdy naruszenie zasad postępowania przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, którego zadaniem jest zbadanie okoliczności podnoszonych w odwołaniu i ocena, czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku.

W postępowaniu administracyjnym musi zatem dojść do ujawnienia i wyjaśnienia wszelkich okoliczności związanych z oceną spełnienia wymagań stawianych w ogłoszeniu. Zadaniem organu NFZ, któremu powierzono przeprowadzenie postępowania administracyjnego jest ustalenie, czy postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa, z zachowaniem wyrażonej w art. 134 ustawy, zasady równego traktowania świadczeniodawców w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Chodzi tu zatem nie tylko o kontrolę postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa, ale także zbadanie stanu faktycznego sprawy w takim zakresie, który mógł mieć wpływ na uszczerbek interesu prawnego uczestnika postępowania.

Postanowienia art. 134 ustawy zawierają podstawową zasadę postępowania, jaką jest równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców. Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane są świadczeniodawcom na takich samych zasadach.

Zasada ta dotyczy m.in. świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy w trybie konkursu ofert, rokowań, tak jak w rozpoznawanej sprawie. Zasada równego traktowania świadczeniodawców przejawia się w stosowaniu takich samych kryteriów do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w danym postępowaniu. Naruszeniem omawianej zasady byłoby stosowanie w danym postępowaniu w stosunku do niektórych świadczeniodawców dodatkowych kryteriów względnie wyłączenie stosowania określonych kryteriów wobec niektórych świadczeniodawców. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiła (por. wyrok NSA 11 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1756/18 , publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ogłoszonym konkursie o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: Opieka [...] i Leczenie [...] w zakresie: świadczenia [...], powiat m. B. - obowiązywały te same wymagania w stosunku do wszystkich biorących udział w konkursie świadczeniodawców i tożsame kryteria ocen. Nie naruszono również zasady jawności warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz nie dokonano ich zmian w toku postępowania. Skarżący przystępując do konkursu ofert wiedział, że zgodnie z art. 132 ust. 3 ustawy nie można zawrzeć umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z lekarzem, pielęgniarką, położną, inną osobą wykonującą zawód medyczny lub psychologiem, jeżeli udzielają oni świadczeń opieki zdrowotnej u świadczeniodawcy, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Funduszem.

Bezsporne w sprawie jest, że skarżący przystępując do konkursu był związany umową o udzielanie zamówień na świadczenia zdrowotne [...] zwartą w dniu [...] grudnia 2015 r. pomiędzy nim (przyjmującym zamówienie) a M. Sp. z o.o. (udzielającym zamówienie). Umowa ta została zwarta na czas nieokreślony od dnia [...] stycznia 2016 r. o czym stanowi zawarty w niej § 3. Na podstawie § 13 umowa ta mogła być przez każdą ze stron rozwiązana z zachowaniem 3-miesiecznego terminu wypowiedzenia lub za porozumieniem stron. Udzielający zamówienie mógł rozwiązać umowę bez wypowiedzenia w przypadku rażącego naruszenia postanowień umowy przez przyjmującego zamówienie, nieudokumentowania w terminie 30 dni od daty podpisania umowy zawarcia przez przyjmującego zamówienie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej.

W dniu złożenia oferty wraz z załącznikami ([...] października 2018 r.) skarżący nie wykazał, aby doszło do rozwiązania umowy. Nie przedłożył również w tym dniu żadnych dowodów na poparcie stanowiska, że na dzień [...] stycznia 2019 r. postanowienia powyższej umowy przestaną wiązać strony, które je zawarły.

Wobec powyższego organy prawidłowo w przedmiotowej sprawie przyjęły, że skarżący był związany umową, która pozostawała w opozycji do wymogu ustawowego zawartego w art. 132 ust. 3 ustawy.

Wobec powyższego oferta skarżącego na dzień jej złożenia nie spełniała warunku określonego w art. 132 ust. 3 ustawy. W tych okolicznościach sprawy spełniona została przesłanka do jej odrzucenia na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Dodać również należy, że skarżący przystępując do konkursu wraz ze złożeniem oferty zobowiązany był złożyć wymagane przez przepisy prawa dokumenty, w tym te które zostały ujęte w wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 102 ust. 5 punkty 21 i 25 ustawy zarządzeniu Nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ([...]).

Jednym z dokumentów wymaganych na podstawie § 14 pkt 9 Zarządzenia było oświadczenie oferenta złożone według wzoru zawartego w załączniku nr 3 do tego aktu. Skarżący w złożonym oświadczeniu (pkt 14 dokumentu) wskazał, że nie zachodzi wobec niego przeszkoda do zawarcia umowy, o której mowa w art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1793, z późn. zm).

Zestawiając powyższe oświadczenie skarżącego z dowodami zgromadzonymi w sprawie: ofertami złożonymi przez M. Sp. z o.o. w postępowaniach konkursowych objętych kodami postępowania: [...] oraz [...], jak również umową o udzielanie zamówień na świadczenia zdrowotne [...] zwartą w dniu [...] grudnia 2015 r. pomiędzy skarżącym (przyjmującym zamówienie) a M. Sp. z o.o., należy stwierdzić, że skarżący zawarł w oświadczeniu nieprawdziwe informacje co do wskazania, że nie zachodzi wobec niego przeszkoda do zawarcia umowy, o której mowa w art. 132 ust. 3 ustawy. Skarżący oświadczył tym samym, że nie jest z lekarzem udzielającym świadczeń opieki zdrowotnej u świadczeniodawcy, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Funduszem. Deklaracja skarżącego znajduje zaprzeczenie w powyżej wskazanych dokumentach. Dodatkowo już na etapie postępowania związanego z rozpoznaniem protestu organ pozyskał dodatkowe informacje potwierdzające udzielanie przez skarżącego świadczeń zdrowotnych zgodnie z harmonogramami na przełomie grudzień 2018 r. i styczeń 2019 r. (k- 157-159 akt administracyjnych).

W tych okolicznościach sprawy spełniona została przesłanka do odrzucenia oferty skarżącego na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przepis nakazuje odrzucenie oferty zawierającej nieprawdziwe informacje.

W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że organ miał podstawy do odrzucenia oferty skarżącego na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy.

Za bezzasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 134 ust. 1 ustawy. Wbrew twierdzeniom skarżącego Oddział Wojewódzki NFZ zapewnił równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców, ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w kontrolowanym postępowaniu. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem zostały udostępnione oferentom na takich samych zasadach. Każdy bowiem ze świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu składa stosowne oświadczenie, że zapoznał się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów, nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania. Oświadczenie powyższej treści zostało również złożone przez stronę skarżącą w niniejszej sprawie. Przystępując do konkursu ww. wiedział zatem, jakie są warunki skutecznego w nim uczestnictwa. Komisja konkursowa stosując jednolite zasady oceny ofert weryfikowała je, korzystając z danych będących w posiadaniu Funduszu, a także znajdujących się w powszechnie dostępnych rejestrach.

Zdaniem Sądu, słuszne jest zatem stanowisko organu, że wyeliminowanie z dalszej części postępowania konkursowego oferty skarżącego, która zgodnie z obowiązującymi w przedmiotowym zakresie regulacjami prawnymi nie spełniała wymaganych warunków, jest potwierdzeniem przestrzegania zasad równego traktowania oraz zapewnienia uczciwej konkurencji, w szczególności mając na uwadze kontroferentów, którzy wymagania spełniali. Odmienne stanowisko prowadziłoby do naruszenia reguł postępowania jednakowych dla oferentów oraz nieuprawnionych odstępstw na korzyść jednego z nich.

W ocenie Sądu bez wpływu na wynik sprawy pozostaje przedłożone przez skarżącego pismo z dnia [...] grudnia 2018 r. o rozwiązaniu umowy z M. Sp. z o.o. bez zachowania okresu wypowiedzenia.

Po pierwsze dowód ten został złożony w ramach wdrożonego już postępowania konkursowego, po złożeniu przez skarżącego w dniu [...] października 2018 r. oferty wraz z załącznikami, w tym po złożeniu w pkt 14 załącznika nr 3 do oferty oświadczenia o spełnieniu wymogu z art. 132 ust. 3 ustawy.

Po drugie organ w trakcie postępowania administracyjnego uruchomionego protestem wykazał, że nie doszło na dzień [...] stycznia 2019 r. do rozwiązania umowy z ww. świadczeniobiorcą i skarżący świadczył usługi lekarskie na przełomie grudnia 2018 r. i stycznia 2019 r.

Nie można zgodzić się ze skarżącym, że najpierw Komisja Konkursowa, a następnie organ dokonali swobodnej interpretacji warunków umowy nr [...] w zakresie możliwości rozwiązania przez skarżącego z M. Sp. z o.o. ww. stosunku prawnego.

Weryfikacja postanowień umowy była obowiązkiem Komisji Konkursowej i organu. Również Sąd dokonał przeanalizowania warunków ww. umowy w zakresie jej § 3 i §13.

Umowa ta została zwarta na czas nieokreślony i wiązała obie strony na dzień złożenia oferty przez skarżącego. Nie została również skutecznie rozwiązana na dzień [...] stycznia 2019 r.

W ocenie Sądu skarżący przystępując do konkursu powinien spełniać wszystkie wymogi ustawowe na dzień złożenia oferty i przez cały okres prowadzonego postępowania.

Organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszył przepisów postępowania.

Postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 107 § 3 oraz art. 10 § 1 Kpa. Materiał dowodowy został zgromadzony w pełnym zakresie. Nie doszło do przekroczenia swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienie decyzji spełnia wymagania w zakresie przedstawienia stanu faktycznego popartego stanowiskiem prawnym. Skarżącemu zapewniony został czynny udział w postępowaniu, co potwierdza pismo organu z dnia [...] marca 2019 r. dające możliwość wypowiedzenia się stronie co do zebranych dowodów w sprawie (k-225 akt administracyjnych).

Tym samym nie doszło również do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Organ II instancji prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Dyrektora OW NFZ z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...].

Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę stoi na stanowisku, że oferta ma spełniać wymagania ustawowe na dzień jej złożenia oraz ma być aktualna w toku całego postępowania konkursowego, aż do dnia rozpoczęcia obowiązywania umowy. Podobny pogląd został utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych: "Treść oświadczenia oferenta, gdy chodzi o przestrzeń czasu którego dotyczy składane przez niego zapewnienie o spełnianiu wszelkich warunków, musi być zgodna ze stanem faktycznym i prawnym, zarówno w dniu składania oferty, jak i od początku obowiązywania umowy, co oznacza zapewnienie o trwałości spełniania warunków w tak określonej przestrzeni czasowej, a co za tym idzie również i w toku postępowania prowadzonego w sprawie zwarcia umowy o świadczenia opieki zdrowotnej, co z kolei prowadzi do wniosku, że oferta ma być aktualna w toku całego postępowania, poczynając od jej złożenia, aż do dnia rozpoczęcia obowiązywania umowy, co służyć ma konkretnemu celowi, a mianowicie stworzenia możliwości jej zweryfikowania na odpowiednim etapie postępowania konkursowego. Powyższe, znajduje swoje potwierdzenie również w treści art. 158 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.) ustanawiającego zakaz dokonywania zmian warunków w umowie, które podlegały ocenie w trakcie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej" (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 816/14), - "Oferta ma być aktualna w toku całego postępowania, poczynając od jej złożenia, aż do dnia rozpoczęcia obowiązywania umowy, co służyć ma konkretnemu celowi, a mianowicie stworzenia możliwości jej zweryfikowania na odpowiednim etapie postępowania konkursowego" (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2018 r. VIII SA/Wa 781/17) cyt. orzeczenia publ. Legalis - System Informacji Prawnej Wydawnictwa C.H.Beck). Oświadczenia wiedzy składane przez oferenta w postępowaniu konkursowym powinny odpowiadać rzeczywistości najpóźniej w dniu otwarcia ofert. Wówczas zostają one bowiem – de iure i de facto – "złożone" (zakomunikowane) adresatowi (organizatorowi konkursu). Dlatego ten właśnie moment stanowi właściwy punkt odniesienia dla oceny prawdziwości informacji zawartych w ofercie" (por. prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. III SA/Po 655/17, oddalona skarga kasacyjna wyrok NSA 5 września 2019r. sygn. akt II GSK 1419/17 – publ. www. orzeczenia. nsa. gov.pl).

W toku postępowania nie doszło do naruszenia wyżej wskazanych przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego - art. 132 ust. 3, oraz art. 149 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.