Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 221/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Osoby niepełnosprawne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 156 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą we W. kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi S. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Strona", "Spółka" lub "Skarżąca") jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej znak: [...] z [...] listopada 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] czerwca 2018 r. znak: [...] odmawiającą Stronie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za kwiecień 2015 r.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z [...] czerwca 2018 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes Zarządu PFRON") odmówił Stronie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych za kwiecień 2015 r. Organ I instancji wskazał, że dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za kwiecień 2015 r. nie przysługuje, gdyż Strona na dzień złożenia wniosku Wn-D za ww. miesiąc znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U z 2016 r. poz. 2046 ze zm.) dalej: "ustawa o rehabilitacji", w zw. art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 w sprawie wyłączeń blokowych.

Strona wniosła odwołanie od decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości.

Zaskarżoną obecnie decyzją znak: [...] z [...] listopada 2018 r. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "Minister") utrzymano w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Minister podkreślił, że pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.

Organ rozpatrujący sprawę bada sytuację ekonomiczną strony, co wskazał Minister na dzień złożenia przez nią wniosku o udzielenie pomocy - wskazuje na to m.in. przepis art. 37 ust. 5 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zgodnie z którym podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia i podstawy prawnej jej udzielenia, formy i przeznaczenia, albo oświadczenia o nieotrzymaniu pomocy. Wszelkie informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej strony są więc składane w dniu złożenia wniosku o udzielenie pomocy i na podstawie tych dokumentów dokonywana jest ocena czy podmiot jest pracodawcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Wobec powyższego ewentualna poprawa sytuacji ekonomicznej w późniejszym okresie następującym po dacie złożenia wniosku nie może mieć wpływu na dokonane rozstrzygnięcie.

Analiza przedstawionej przez Stronę dokumentacji finansowej, wykazała jak zaznaczył organ odwoławczy, że na dzień [...] kwietnia 2015 r. kapitał zakładowy wynosił 1 100 000 zł, zaś ujemna skumulowana kwota na ww. dzień wynosiła -1 067 414,81 zł (suma strat z lat ubiegłych - 961 953,41 zł oraz straty za okres od stycznia do kwietnia 2015 r. w wysokości -1105 461,40 zł = -2 067 414,81 zł) pomniejszona o wartość kapitału rezerwowego w wysokości 1 000 000 zł i stanowiła 97,04% wartości kapitału zakładowego przedsiębiorstwa. Jednocześnie uwzględniono przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy fakt dokonania w dniu [...] marca 2015 r. przez wspólnika Spółkę I. [...] Sp. z o. o. dopłaty w kwocie 1 000 000 zł na poczet kapitału rezerwowego. W związku z powyższym, w ocenie Ministra Strona na dzień złożenia wniosku Wn-D za kwiecień 2015 r. spełniła przesłanki wynikające z art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014 r., str. 1), a tym samym pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń za ww. miesiąc nie mogła zostać udzielona.

Spółka zaskarżyła opisane rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa:

1. art. 26a ust. 93 pkt 1 oraz art. 48a ust. 2 i 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 2 pkt 18 lit. a oraz art. 3 ust. 3 Załącznika I rozporządzenia nr 651/2014, przez błędną wykładnię powołanych przepisów i uznanie, że Skarżącą należącą do grupy kapitałowej Impel, kwalifikować należy jako przedsiębiorstwo zagrożone według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej. Nieprawidłowa wykładnia przyjęta przez MRPiPS oraz PFRON związana była przyjęciem, że zastosowanie powinna mieć zawężona definicja przedsiębiorstwa zagrożonego (odniesienie się do art. 2 pkt 18 lit. A rozporządzenia nr 651/2014 w zakresie badania jedynie sytuacji Skarżącej, jako beneficjenta pomocy publicznej), a tym samym nieuwzględnienie okoliczności związanych z funkcjonowaniem Skarżącej w ramach Grupy [...], która to w spornym okresie miała dobrą sytuację ekonomiczną i fakt przynależności Skarżącej do wyżej wskazanej jednostki gospodarczej sanował złą sytuację samej Skarżącej;

2. art. 6, art. 7 i 8 oraz art. 77 § 1 K.p.a., przez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnienia kwestii przynależności Skarżącej do grupy kapitałowej Impel (jednostki gospodarczej) oraz oceny jaki wpływ miała ta przynależność na sytuację ekonomiczną Skarżącej w okresie spornym.

Ponadto, stosowanie do dyspozycji art. 106 § 3 p.p.s.a. Strona, wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego i dopuszczenie dowodów z następujących dokumentów:

- wyciągu ze skonsolidowanego sprawozdania finansowego spółek Grupy [...] (okres sprawozdawczy I oraz II kwartał 2015 r.), na okoliczność dobrej sytuacji ekonomicznej Grupy [...] (jednostki gospodarczej [single economic unit] do której przynależy Skarżąca) w spornym okresie;

- pisma służby Dyrekcji [...] z [...] października 2016 r. (oryginał oraz uwierzytelnione tłumaczenie z języka angielskiego), na okoliczność prawidłowej wykładni dokonanej przez organy UE definicji przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji ekonomicznej i pojęcia "jednostki gospodarczej" w związku z zastosowaniem rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 określającej pewne kategorie pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem przy zastosowaniu art. 107 i 108 (GBER);

- wydruku z komunikatu internetowego Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zamieszczonego na stronie internetowej pod linkiem http://www.uokik.gov.pI/wyjasnienia2.php#faq3030 określającego sposób badania sytuacji ekonomicznej w przypadku podmiotów powiązanych;

- wydruku z komunikatu internetowego PFRON z 26 kwietnia 2017 r. zamieszczonego na stronie internetowej PFRON pod linkiem http://pfron.org.pl/pl/aktualnosci-sodir/4151,Badanie-sytuacji-ekonomicznejjednostki- gospodarczej.html określającego sposób badania sytuacji ekonomicznej w przypadku podmiotów powiązanych.

Formułując w ten sposób zarzuty skargi Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W trakcie rozprawy w dniu 28 maja 2019 r. do akt sprawy włączono uchwałę nr [...] Rady Nadzorczej "[...]" S.A. z [...] maja 2016 r. Sąd postanowił dopuścić wnioski dowodowe, o których mowa w skardze oraz te, które zostały zgłoszone na rozprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne wyznacza przepis art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Stosownie do tej regulacji sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. Z kolei z treści art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. wynika, że nieważna jest m.in. decyzja wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Wskazaną okoliczność sąd zobowiązany jest badać również z urzędu.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane regulacje, Sąd stwierdza, że kwestionowane rozstrzygnięcie dotknięte jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Skarga okazała się zatem skuteczna niezależnie od treści podnoszonych w niej zarzutów. Dzieje się tak ponieważ w dacie wydania zaskarżonej decyzji, tj. [...] listopada 2018 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie był właściwy rzeczowo do jej wydania.

Zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Z kolei z art. 6 K.p.a. wynika, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zasadą przy tym jest, że nie domniemuje się kompetencji organów władzy państwowej.

Od 6 czerwca 2018 r. obowiązuje w porządku prawnym znowelizowane brzmienie art. 26a ust. 12 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U z 2018 poz. 511 ze zm.). Zostało ono wprowadzone przez art. 1 pkt 13 ustawy z 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 poz.1076). Zgodnie z treścią art. 23 ustawy zmieniającej weszła ona w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia (co nastąpiła 5 czerwca 2018 r.).

Zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 26a ust. 12 ustawy o rehabilitacji od decyzji, o których mowa w ust. 8-9a i 11 (a więc m.in. takich jak skontrolowana w realiach niniejszej sprawy przez Ministra) przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa Zarządu PFRON. Oznacza to, że Minister w dacie wydania swojej decyzji nie był uprawniony do takiego działania.

Dzieje się tak również dlatego, że ustawodawca w ustawie zmieniającej z 10 maja 2018 r. nie przewidział regulacji intertemporalnej dotyczącej już wszczętych i niezakończonych postępowań. Oznacza to, że nowe przepisy dotyczące właściwości rzeczowej organu ponownie rozpoznającego sprawę stosuje się także do już prowadzonych postępowań administracyjnych.

W tej sytuacji po 6 czerwca 2018 r. Prezes Zarządu PFRON powinien był, odwołanie Spółki od decyzji z [...] czerwca 2018 r. potraktować jak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i go rozpoznać. W świetle znowelizowanego brzmienia przepisu art. 26a ust. 12 ustawy o rehabilitacji i art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. niedopuszczalne natomiast było rozpoznanie odwołania Skarżącej przez Ministra.

Z przedstawionych powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zobligowany był do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Ministra.

W dalszym toku postępowania środek odwoławczy wniesiony przez Spółkę od decyzji Prezesa Zarządu PFRON z [...] czerwca 2018 r. powinien zostać rozpoznany merytorycznie przez właściwy do tego organ. Okoliczność ta sprawia, że aktualnie przedwczesne byłoby wypowiadanie się przez Sąd co do zarzutów skargi.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.