Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 370/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Par. 5, 6, 8
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: Art. 235
journal: Dz.U. 2018 poz 108
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 370/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lipca 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka (spr.), Sędziowie: WSA Hanna Knysiak-Sudyka, WSA Ewa Michna, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 r., sprawy ze skargi I. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 stycznia 2018 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego, z dnia [...] 2017 r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u I. K. (dalej: "skarżąca") choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg:

Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] 2007 r. wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej przedmiotowej choroby zawodowej.

Następnie Ośrodek Medycyny Pracy po przeprowadzeniu zaleconego wcześniej badania wydał orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2008 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W trybie odwoławczym wydał orzeczenie lekarskie również Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w dniu [...] 2009 r. także nie stwierdził podstaw do rozpoznania u skarżącej ww. choroby zawodowej, zweryfikowane w dniu 18 lutego 2009 r.

W dniu [...] 2009 r. Powiatowy Inspektora Sanitarnego wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. W wyniku odwołania skarżącej Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przyczyną wydanego w dniu [...] 2010 r. przez tut. Inspektora rozstrzygnięcia był fakt prowadzenia postępowania administracyjnego wydania przez organ l instancji decyzji opartej na przepisach prawnych niezgodnych z Konstytucją (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07).

Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] 2011 r. wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby. Na skutek odwołania skarżącej Wojewódzki Inspektor Sanitarny w dniu [...] 2011 r. wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu l instancji, która została zaskarżona przez skarżącą do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 973/11 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji.

Rozpoznając ponowienie sprawę Powiatowy Inspektor Sanitarny stosując się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uznał, iż w obecnym stanie prawnym nie jest organem właściwym w przedmiotowym postępowaniu i decyzją z dnia [...] 2015 r. umorzył postępowanie administracyjne.

Następnie Wojewódzki Inspektor Sanitarny w dniu [...] 2015 r. wydał decyzje nr [....] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej. Skarżąca złożyła odwołanie do Głównego Inspektora Sanitarnego. Decyzją z dnia [...] 2015 r., znak; [...], Główny Inspektor Sanitarny uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i umorzył postępowanie organu l instancji w całości. Na przedmiotową decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 304/16, oddalił skargę.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny realizując wytyczne zawarte w decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego, przekazał akta sprawy do organu właściwego tj. Powiatowego Inspektora Sanitarnego, który w dniu [...] 2017 r. wydał decyzję nr [...], o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej.

W odwołaniu od powyższe decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ l instancji art. 7 i art. 77 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie oraz naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1367), w tym poz. 15 pkt 3 wykazu chorób zawodowych poprzez jego niezastosowanie do sytuacji składającej odwołanie oraz poprzez zaniechanie wyjaśnienia różnic w wynikach badań przeprowadzonych u zainteresowanej w 2007 roku i wynikach badań przeprowadzonych przez jednostki orzecznicze.

Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzje organu l instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że skarżąca zatrudniona była w następujących placówkach szkolno-wychowawczych:

od 1 września 1974 r. do 20 sierpnia 1975 r. w Szkole Podstawowej nr [...] w S (zakład zlikwidowany), na stanowisku nauczyciela;

od 1 września 1975 r. do 31 grudnia 1976 r. w Przedszkolu nr [...] w S, na stanowisku nauczyciela;

od 1 stycznia 1977 r. do 19 marca 1977 r. w Przedszkolu nr [...] w K (zakład zlikwidowany), na stanowisku nauczyciela;

od 21 marca 1977 r. do 19 sierpnia 1979 r. w Przedszkolu nr [...], (zakład zlikwidowany), na stanowisku nauczyciela;

od 20 sierpnia 1979 r. do 31 sierpnia 2006 r. w Samorządowym Przedszkolu nr [...] w K, na stanowisku nauczyciela.

Na podstawie przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego ustalono, że skarżąca pracowała w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy przez okres zatrudnienia na stanowisku nauczyciela tj., od 1974 r. do 2006 r.

Następnie organ odwoławczy szczegółowo wymienił wszystkie wydane w sprawie względem skarżącej orzeczenia lekarskie i opinie uzupełniające. I tak:

1/ Orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z dnia [...] 2006 r. wydane przez Ośrodek Medycyny Pracy. W uzasadnieniu podano, że u skarżącej badaniem laryngologicznym i stroboskopowym stwierdzono jedynie prosty stan zapalny krtani, a taka choroba nie jest wymieniona w punkcie 15 wykazu chorób zawodowych w 2002 r. Stwierdzono zatem brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej.

2/ Orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z dnia [...] 2008 r. wystawione przez Ośrodek Medycyny Pracy. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, że w badaniach videostroboskopowych nie ujawniono obecności zmian w obrębie strun głosowych, wymienionych w punkcie 15 wykazu chorób zawodowych, zaś zmiany w zakresie błony śluzowej krtani (przewlekły prosty stan zapalny) nie są wymienione jako schorzenie zawodowe dla pracowników narażonych na nadmierny wysiłek głosowy. Oprócz spoczynkowych badań videostroboskopowych, wykonano również próbę zmęczeniową głosu polegającą na głośnym czytaniu przez okres 30 minut tekstu pisanego, w warunkach hałasu - szumu dousznego o natężeniu do 80 dB dozowanego przez słuchawki audiometryczne. Stwierdzono, że u skarżącej próba wypadła ujemnie, to znaczy nie nastąpiło pogorszenie głosu, a w badaniu stroboskopowym wykonanym po jej zakończeniu nie stwierdzono pogorszenia wyniku w porównaniu z badaniem stroboskopowym wykonanym przed próbą. W konsekwencji stwierdzono brak zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

3/ Orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z dnia [...] 2009 r. wydane przez instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, zweryfikowane w dniu 18 lutego 2009 r., w którym jednostka orzecznicza wyjaśniła, że u badanej nie uwidoczniono w obrębie krtani zmian chorobowych typowych dla skutków przeciążenia narządu głosu tj. obecności guzków głosowych, przerostu fałdów głosowych oraz cech niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością głośni i utrwaloną dys4fonią (określonych w punkcie 15/3 wykazu chorób zawodowych). Stwierdzono więc brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym podczas pracy w zawodzie nauczyciela. Przewlekłe zapalenie błony śluzowej gardła i krtani tłumaczą występujące u skarżącej dolegliwości, nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych i za taką nie mogą być uznane.

4/ Orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z dnia [...] 2010 r., wystawionego przez Instytut Medycyny Pracy. W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż badaniu poddano dotychczas zgromadzoną dokumentację medyczną, a także przedłożoną przez skarżącą nie potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię historii choroby z Poradni Foniatrycznej (jeden wpis z 2005 i kilka wpisów z 2009 — 2010 oraz kserokopię historii choroby bez nazwy poradni podstemplowane przez lekarza laryngologa, ale nie opatrzoną pieczęcią Zakładu Opieki Zdrowotnej, z dwoma wpisami z 2005 i 2006 r.). Po przeprowadzeniu badań lekarskich wraz z konsultacją laryngologiczną i foniatryczną poszerzoną o videostroboskopowe badanie krtani stwierdzono, że u opiniowanej brak jest zmian w narządzie głosu charakterystycznych w całości lub w części dla tej choroby zawodowej. Na podstawie powyższego stwierdzono brak podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym.

5/ Opinia uzupełniająca wydana przez Ośrodek Medycyny Pracy w dniu 6 grudnia 2010 r., w której jednostka orzecznicza poinformowała, iż po przeprowadzeniu ponownej analizy dokumentacji medycznej, uwzględniając kryteria diagnostyczno-orzecznicze zamieszczone w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.) treść orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat - nie ulega zmianie. Stwierdzono, że zmiany ww. wykazie chorób zawodowych dotyczące określenia patologii w obrębie narządu głosu (pkt 15 aktualnego wykazu chorób zawodowych) nie mają wpływu na merytoryczną treść orzeczenia nr [...], ponieważ zasadniczym powodem stwierdzenia braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu u skarżącej był brak zmian chorobowych typowych dla działania nadmiernego wysiłku głosowego wymienionych w aktualnym wykazie. Rozpoznany u badanej przewlekły prosty nieżyt krtani nie figuruje zarówno w poprzednim jak i aktualnym wykazie chorób zawodowych.

6/ Orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z dnia [...] 2011 r. wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, zweryfikowane według rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. Stwierdzono w nim, że u badanej nie uwidoczniono w obrębie krtani zmian chorobowych typowych dla skutków przeciążenia narządu głosu tj. obecności guzków głosowych, przerostu fałdów głosowych oraz cech niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią (określonych w punkcie 15 wykazu chorób zawodowych). Stwierdzono więc brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym podczas pracy w zawodzie nauczyciela. Dodano też, że przewlekłe zapalenie błony śluzowej gardła i krtani tłumaczy występujące u skarżącej dolegliwości, nie jest jednak wymienione w wykazie chorób zawodowych i za taką nie może być uznane.

7/ Opinia uzupełniająca Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 2 kwietnia 2013 r. Stwierdzono w niej brak u skarżącej zmian chorobowych typowych dla działania nadmiernego wysiłku głosowego wymienionych w aktualnym wykazie chorób zawodowych. Natomiast rozpoznany u skarżącej przewlekły prosty nieżyt krtani nie figurował zarówno w poprzednim jak i aktualnym wykazie chorób zawodowych.

8/ Opinia uzupełniająca wydana przez Ośrodek Medycyny Pracy w dniu 20 listopada 2013 r. Jednostka orzecznicza l stopnia poinformowała, że po analizie nadesłanych do jednostki orzeczniczej plików video badań stroboskopowych skarżącej z dnia 24 marca 2009 r. i z dnia 16 września 2008 r., nie stwierdziła niedowładu mięśni napinających i zwierających głośni. W związku z powyższym nie ma podstaw do zmiany orzeczenia.

9/ Opinia uzupełniająca wydana przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w dniu 13 czerwca 2014. Jednostka orzecznicza II stopnia stwierdziła, że trzy uprawnione jednostki tj. Ośrodek Medycyny Pracy, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego i Instytut Medycyny Pracy - wydały orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, są one merytoryczne zbieżne. Badania w tych ośrodkach były przeprowadzane wielokrotnie w okresie od grudnia 2006 r. do kwietnia 2010 r., przez specjalistów z doświadczeniem zawodowym z zakresu diagnostyki chorób zawodowych. W tym czasie w badaniach foniatrycznych obserwowano pełne zwarcie głośni, zwarcie prawie pełne, niewielką niedomykalność w części środkowej głośni, okresowo brak zwarcia w części tylnej i przedniej (obraz zmienny). Niewielkiego stopnia niedomykalność głośni nie jest jednoznaczna z niedowładem mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe, a tak należałoby ocenić wyniki badań foniatrycznych, które pacjentka dostarczyła do ponownej oceny. Podkreślono, że we wszystkich badaniach stwierdzano cechy przewlekłego, prostego stanu zapalnego w obrębie krtani, jednocześnie przytaczana zmienność obrazu w kolejnych badaniach przemawia za obecnością komponentu czynnościowego. Ostatecznie nie znaleziono podstaw do zmiany orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej narządu głosu.

10/ Opinia uzupełniająca wydana przez instytut Medycyny Pracy w dniu 28 października 2014 r., w której jednostka orzecznicza po przeanalizowaniu dokumentacji medycznej przedłożonej przez skarżącą oraz wyników badań uzyskanych w Instytucie Medycyny Pracy, wskazała na fluktuacyjny (zmienny) charakter schorzenia występującego u skarżącej, nie spełniający tym samym kryterium wymaganego do rozpoznania niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Obraz krtani w opinii oceniającego foniatry odpowiadał postawionemu rozpoznaniu przewlekłe proste zapalenie krtani z tendencją do suchości śluzówki. Stwierdzono cechy dysfonii hyperfunkcjonalnej.

11/ Opinia uzupełniająca wydana przez Ośrodek Medycyny Pracy z dnia 30 grudnia 2014 r. W treści tej opinii jednostka orzecznicza pierwszego stopnia streściła dotychczasowy przebieg postępowania i obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Powołano się na wyniki badań skarżącej oraz wydanych w jej sprawie opinii lekarskich. Ostatecznie stwierdzono, że z uwagi na to, iż skarżąca była już diagnozowana we wszystkich jednostkach orzeczniczych, wyczerpuje to możliwości przeprowadzania dalszych jej konsultacji. Podkreślono, że w świetle przepisów prawa, Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy jako jednostka orzecznicza l stopnia, w którym już było przeprowadzone postępowanie diagnostyczno-orzecznicze w kierunku choroby zawodowej, nie może skierować skarżącej do innego wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy celem ponownego rozpoczęcia postępowania w kierunku choroby zawodowej.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organu II instancji powołując się na treść art. 235 (1) Kodeksu pracy , § 8 ust. 1 cyt. wyż rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych stwierdzono, że zebrany materiał dowodowy, a w szczególności przywołane wyżej orzeczenia lekarskie, jak również opinie uzupełniające wydane przez jednostki orzecznicze l i II stopnia, pomimo potwierdzenia w formularzu oceny narażenia zawodowego pracy w narażeniu na czynnik szkodliwy, jakim jest nadmierny wysiłek głosowy - nie dały podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Odmawiając stwierdzenia choroby zawodowej organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie choroby zawodowej nie został spełniony podstawowy warunek, to jest jednostki orzecznicze nie rozpoznały u skarżącej przewlekłej choroby narządu głosu spowodowane! nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat pod postacią: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią.

W treści uzasadnienia swojej decyzji organ odwoławczy szczegółowo odniósł się też do zarzutów odwołania dotyczących braku realizacji wskazówek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 2012 r. Sygn. akt III SA/Kr 973/11 oraz zaniechania wyjaśnienia różnic w wynikach badań posiadanych przez skarżącą, w tym badań z 2007 r. z wynikami badań przeprowadzonych przez jednostki orzecznicze, uznając je za bezpodstawne.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzuciła:

l. Istotne naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą administracyjną oraz brak uwzględnienia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu skarżącego;

II. Naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, w tym poz. 15 pkt 3 wykazu chorób zawodowych poprzez jego niezastosowanie do sytuacji skarżącej oraz poprzez zaniechanie wyjaśnienia różnic wynikach badań przeprowadzonych u wnioskodawczyni w 2007 roku i wynikach badań przeprowadzonych przez jednostki orzecznicze,

- art. 8 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób niebudzący ufania jego uczestników do władzy publicznej,

- art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnikowych stwierdzeń co do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, co uniemożliwia realizację zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz poprzez brak odniesienia się do argumentacji skarżącej podnoszonej w toku postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami proceduralnymi. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Oceniając zaskarżoną decyzję w tok określonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że odpowiada ona prawu i brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 stycznia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego, z dnia [...] 2017 r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej — przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U.2018.108) – dalej jako: "K.p.".

Zgodnie z art. 235¹ K.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Natomiast w myśl art. 235² K.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 K.p., Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.2013.1367), którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009 r. i obowiązywały w chwili wydawania przez organy obydwu instancji kontrolowanych decyzji. Zgodnie z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje lekarz spełniający określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia wymogi, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia).

Pod pozycją 15 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych została określona choroba zawodowa w postaci przewlekłych chorób narządu głosu spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat: guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych i niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej mimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym w przypadku ww. choroby zawodowej, wynosi 2 lata.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie było między stronami sporne, że skarżąca pracowała w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy przez okres zatrudnienia na stanowisku nauczyciela tj., od 1974 r. do 2006 r.

Istota sprawy sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy u skarżącej wystąpiły udokumentowane objawy chorobowe upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej w terminie 2 lat od zakończenia pracy.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w toku postępowania o stwierdzenie u skarżącej przedmiotowej choroby zawodowej zapadł wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 973/11, którym uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji. Zawarte w wyroku wskazania dotyczyły potrzeby wyjaśnienia różnic pomiędzy badaniami przeprowadzonymi u skarżącej od 2007 r. (znajdujących się w aktach sprawy), a wynikami badań przeprowadzonych przez jednostki orzecznicze. Wskazano również rozważenie potrzeby przeprowadzenia badań przez inną jednostkę orzeczniczą niż dotychczasowe wraz z wyjaśnieniem i analizą przez tę niezależną jednostkę orzeczniczą wykazanych rozbieżności w wynikach badań.

Zgodnie z treścią. Zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. A zatem ocena kontrolowanego postępowania przez orzekający w niniejszej sprawie Sąd będzie dokonywana również przez pryzmat wypełnienia przez organy wskazań prawomocnego wyroku sądu.

Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że nie dopatrzył się zarzucanych w skardze uchybień dotyczących zasad postępowania przez organy. W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem wymogów z w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 powołanej ustawy, ponieważ pozwala zapoznać się z dokonanymi ustaleniami faktycznymi, mającymi zastosowanie przepisami prawa, a także motywami podjętych przez organ rozstrzygnięć.

Organy obu instancji wzięły pod uwagę i rozważyły cały materiał dowodowy zebrany w sprawie. Z zaangażowaniem podejmowały wszystkie czynności konieczne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, wypełniając tym samym wskazania zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 973/11. W szczególności, Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia 8 grudnia 2014 wystąpił do Ośrodka Medycyny Pracy z prośbą o wykonanie badań skarżącej w jednostce orzeczniczej dotychczas nieuczestniczącej w prowadzonym postepowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej skarżącej. Ponadto wystąpił do uczestniczących dotychczas w postępowaniu jednostek orzeczniczych w celu wydania opinii uzupełniających dla rozwiania wskazanych przez Sąd wątpliwości.

Sąd wskazuje, że analizując materiał dowodowy dostarczony przez skarżącą (badanie foniatryczne z dnia 27.06.2007 r., 16.09.2008 r., 24.03.2009 r.) zarówno Ośrodek Medycyny Pracy, jak i Instytut Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego stwierdziły, że nie spełnia on kryterium wymaganego do rozpoznania niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, tym samym nie ma podstaw do zmiany dotychczasowych orzeczeń. Równocześnie należy podkreślić, że w toku postępowania organ inspekcji sanitarnej uzyskał potwierdzenie od jednostek orzeczniczych, że wyniki badań przeprowadzonych w jednostkach orzeczniczych l i lI stopnia nie stoją w sprzeczności z badaniami dostarczonymi przez skarżącą.

I tak Ośrodek Medycyny Pracy wyjaśniał to wielokrotnie na wniosek Powiatowego Inspektora Sanitarnego w kolejnych pismach z dnia 2 kwietnia 2013 r., 20 listopada 2013 r., 13 grudnia 2013 r. i 30 grudnia 2014 r. Dołączoną przez pacjentkę dokumentację uwzględniono w opiniowaniu we wszystkich jednostkach orzeczniczych. Informacja o tym znajduje się w uzasadnieniu do orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydanego przez Instytut Medycyny Pracy z dnia [...] 2014 r. oraz w uzasadnieniu do orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydanego przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] 2014 r.

W dokumentacji dołączonej przez skarżącą z dnia 27 czerwca 2007 r. stwierdzono brak zwarcia w części środkowej, niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe. W badaniu z dnia 16 września 2008 r. oraz w badaniu z dnia 24 marca 2009 r. stwierdzono w czasie fonacji brak pełnego zwarcia strun głosowych, przewlekły stan zapalny gardła, krtani i strun głosowych z niedowładem mięśni napinających i zwierających głośnię - trwałą dysfonią.

W jednostkach orzeczniczych I i II stopnia wykonano konsultację laryngologiczną, foniatryczną, badanie videostroboskopowe oraz próbę zmęczeniową głosu. W opiniowaniu uwzględniono również badania dołączone przez pacjentkę, Wszystkie te badania potwierdziły przewlekłe proste zapalenie krtani, natomiast nie uwidoczniono w obrębie krtani zmian typowych dla niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, a tylko taki rodzaj zmian może być uznany za chorobę zawodową narządu głosu. Jak podano, stwierdzona w badaniach niedomykalność nie miała charakteru wrzecionowatego i należy ją wiązać z przewlekłym stanem zapalnym błony śluzowej górnych dróg oddechowych. Potwierdza to również ujemna próba obciążeniowa narządu głosu. Tak więc badania dostarczone przez pacjentkę nie stoją w sprzeczności z wynikami badań wykonanych w jednostkach orzeczniczych l i II stopnia, natomiast zmiany chorobowe w obrębie krtani nie spełniają kryterium zawodowej choroby narządu głosu.

Sąd podkreśla, że w całym procesie diagnostyczno-orzeczniczym kierunku choroby zawodowej narządu głosu skarżącej uczestniczyły już wszystkie jednostki orzecznicze przewidziane przepisami prawa: jednostka orzecznicza l stopnia właściwa wg miejsca wykonywania pracy - Ośrodek Medycyny Pracy oraz jednostka orzecznicza lI stopnia - Instytut Medycyny Pracy i zdrowia Środowiskowego. Ponadto Powiatowy Inspektor Sanitarny skorzystał również z możliwości dodatkowej konsultacji w jednostce orzeczniczej II stopnia, która odbyła się w Instytucie Medycyny Pracy.

Strona miała zapewnione prawo czynnego udziału w postępowaniu, z którego czynnie korzystała. Przed wydaniem decyzji organu odwoławczego dopełniono także obowiązku zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów (k. 262).

Zdaniem Sądu w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy właściwie zastosowano przywołane wyżej przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że organ sanitarny, podejmując decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia, jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie. Analiza dokumentacji lekarsko-medycznej pracownika pod kątem ewentualnej zawodowej etiologii schorzenia należy do kompetencji lekarzy orzeczników. Organy Inspekcji Sanitarnej nie mogą wydać decyzji wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.2013.1367), nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowymi oraz nie budzi zastrzeżeń co do rozpoznania choroby, co ma miejsce w tym przypadku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 803/2012). Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1483/14, zarówno państwowy inspektor sanitarny, jak i sądy administracyjne nie posiadają wysoko specjalistycznej wiedzy pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej. Organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest zatem uprawniony do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich, ani też dokonywania w tym zakresie własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej.

W realiach kontrolowanej sprawy biorąc pod uwagę ilość i treść orzeczeń lekarskich oraz opinii uzupełniających stwierdzić należy, że organy inspekcji sanitarnej skorzystały z wszelkich istniejących możliwości prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy – w tym zweryfikowania ewentualnych rozbieżności w dokumentacji medycznej skarżącej, a stanowisko jednostek orzeczniczych było właściwie jednomyślne. W konsekwencji organy inspekcji sanitarnej były tym stanowiskiem związane.

Sąd podkreśla, że wskazane orzeczenia lekarskie wraz opiniami medycznymi mają walor opinii biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 K.p.a. Organy Inspekcji Sanitarnej nie miały zatem podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennej oceny rozpoznanego u skarżącej schorzenia (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2015 r. sygn. akt II OSK 2829/13. Niepublikowany). Dokonana zaś w granicach określonych w art. 80 K.p.a. ocena przedmiotowych orzeczeń lekarskich, nie dawała podstaw do odmowy przyznania im wiarygodności i mocy dowodowej.

Podsumowując, Sąd stwierdza, że kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa procesowego lub naruszenia prawa materialnego. Brak jest podstaw do uznania, że w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono wszystkich istotnych kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Decyzja ta zawiera wszystkie niezbędne elementy, a jej uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w sprawie jest prawidłowe.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.