Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 269/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 11 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 81 poz 716
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz  ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki
article: § 111
journal: Dz.U. 2003 nr 169 poz 1650
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SOCJALNEJ z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i  higieny pracy - tekst jednolity
article: art. 16 § 1, art. 156 § 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi U. T. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 15 lutego 2022 r. ([...]) Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej jako "organ II instancji" lub "WPWIS"), po rozpoznaniu wniosku U. T., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z 11 stycznia 2021 r. ([...]).

Decyzją tą Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. (dalej jako "organ I instancji" lub "PPIS") – wskazując w podstawie prawnej na: art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 59, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.P.I.S."); art. 207 § 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320; dalej w skrócie "k.p."); § 111 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1650, z późn. zm.; dalej w skrócie "rozporządzenie MPiPS"); § 11 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716, z późn.zm.; dalej w skrócie "rozporządzenie MZ") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.; dalej w skrócie "k.p.a.") – na podstawie ustaleń z kontroli przeprowadzonych w zakładzie Działalność Weterynaryjna lek. wet. U. T. w R. przy ul. [...], zobowiązał właścicielkę tego zakładu, U. T. (zwaną też dalej "Stroną" lub "Skarżącą"), do:

1) zorganizowania pomieszczenia szatni dla pracowników,

2) zorganizowania bezpiecznych warunków do spożywania posiłków i napojów w wydzielonych pomieszczeniach,

w terminie do 31 marca 2021 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że w zakładzie pracy nie ma zorganizowanej szatni dla pracowników, co narusza art. 207 § 1 i 2 k.p., § 111 ust. 1 rozporządzenia MPiPS oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia MZ. Ponadto w zakładzie brak jest bezpiecznych warunków do spożywania posiłków i napojów w wydzielonych pomieszczeniach, co jest niezgodne z § 11 ust. 2 rozporządzenia MZ.

Opisana decyzja PPIS została utrzymana w mocy przez organ II instancji ostateczną decyzją WPWIS z 22 marca 2021 r. ([...]), która stała się prawomocna wobec jej niezaskarżenia do sądu administracyjnego.

W dniu 31 marca 2021 r. Strona złożyła wniosek o prolongatę terminu realizacji zaleceń decyzji PPIS. Pismem z 02 kwietnia 2021 r. organ I instancji uznał, że nie zachodzą przesłanki do zmiany prawomocnej decyzji.

Pismem z 16 grudnia 2021 r. (data wpływu do organu: 17 grudnia 2021 r.) Strona, reprezentowana przez pełnomocnika, adw. K. G., wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji PPIS z 11 stycznia 2021 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz o wstrzymanie wykonania tej decyzji – a co za tym idzie: także wydanego w sprawie postanowienia z 16 września 2021 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia – na podstawie art. 159 § 1 k.p.a.

Przywołaną na wstępie decyzją z 15 lutego 2022 r. WPWIS odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PPIS z 11 stycznia 2021 r., wyjaśniając w motywach rozstrzygnięcia, że Skarżąca uzasadniła swój wniosek faktem, iż prowadzi lecznicę weterynaryjną i szczegółowe warunki jej funkcjonowania określa ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o zakładach leczniczych dla zwierząt (dalej w skrócie "u.z.l.z.") oraz że wymagania dla lecznic weterynaryjnych, stosownie do art. 9 ust. 3 tej ustawy, określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie wymagań dla gabinetów weterynaryjnych (dalej w skrócie "rozporządzenie MRiRW"). Jednakże – jak dalej stwierdził organ – zakład Skarżącej (Działalność Weterynaryjna lek. wet. U. T. w R., ul. [...]) jest zakładem pracy, w którym zatrudnieni są pracownicy, w związku z powyższym podlega przepisom Kodeksu pracy. Zgodnie z art. 207 § 1 i 2 k.p. to pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy, a także jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Z kolei w załączniku nr 3 do rozporządzenia MPiPS sprecyzowano wytyczne dotyczące konieczności urządzenia szatni w zakładach pracy. Wobec udokumentowanych braków – tj. braku szatni oraz pomieszczenia socjalnego – została wydana decyzja obligująca Stronę do urządzenia powyższych pomieszczeń. Zdaniem WPWIS zaskarżona decyzja [PPIS] nie posiada żadnej z wad określonych w art. 156 k.p.a., która mogłaby stanowić podstawę do stwierdzenia jej nieważności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję WPWIS, U. T., reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika – zarzuciwszy naruszenie art. 6 i art. 7 k.p.a. przez błędne ustalenie, że w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 u.P.I.S. w związku z § 111 ust. 1 rozporządzenia MPiPS, § 11 ust. 1 rozporządzenia MZ, w sytuacji gdy funkcjonowanie lecznic weterynaryjnych szczegółowo określa ustawa o zakładach leczniczych dla zwierząt oraz rozporządzenie MRiRW – wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o wstrzymanie w całości decyzji PPIS z 11 stycznia 2021 r., albowiem jej wykonanie niesie za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody Skarżącej.

W uzasadnieniu skargi jej autor wyjaśnił, że Skarżąca prowadzi lecznicę weterynaryjną, szczegółowe warunki funkcjonowania której określa ustawa o zakładach leczniczych dla zwierząt oraz, stosownie do jej art. 9 ust. 3, rozporządzenie MRiRW. Tę działalność gospodarczą Skarżąca prowadzi nieprzerwanie od 01 maja 2003 r., a nieruchomość, w której jest ona prowadzona, spełnia wszystkie kryteria i obowiązki nałożone ww. ustawą i rozporządzeniem. Pełnomocnik Skarżącej ocenił, że PPIS, wydając swą decyzję, "całkowicie pominął ww. przepisy, które stanowią prawo nadrzędne dla innych ustaw w zakresie prowadzonej przez moją Skarżącą działalności gospodarczej". Ponadto zaznaczył, że "wszystkie uchybienia stwierdzone w decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia 11 stycznia 2021 roku zostały przez Skarżącą wykonane".

WPWIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości wszystkie argumenty i wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 07 czerwca 2022 r., sygn. akt IV SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 30 czerwca 2022 r. (k. [...] akt sądowych) sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.COVID-19"), o czym strony zostały powiadomione pismami z 30 czerwca 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie przepisu art. 15 zzs4 ust. 3 u.COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.

Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 15 lutego 2022 r. ([...]) Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, względnie stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa.

Należy zaznaczyć, że istotne okoliczności faktyczne sprawy nie były pomiędzy stronami sporne.

Przede wszystkim nie ulega wątpliwości, że zaskarżoną decyzją, WPWIS odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z 11 stycznia 2021 r. ([...]) zobowiązującej U. T. do zorganizowania pomieszczenia szatni dla pracowników oraz zorganizowania bezpiecznych warunków do spożywania posiłków i napojów w wydzielonych pomieszczeniach w jej [...] lecznicy weterynaryjnej, w terminie do 31 marca 2021 r.

Jest też poza sporem, że wcześniej ww. decyzja PPIS, na skutek odwołania wniesionego przez Stronę, została utrzymana w mocy przez WPWIS ostateczną decyzją tego organu z 22 marca 2021 r. ([...]), która następnie stała się prawomocna wobec niezaskarżenia tej decyzji przez Stronę do sądu administracyjnego.

Z przedłożonych Sądowi akt adm. sprawy wynika również, że początkowo Strona zamierzała dobrowolnie zastosować się do treści nakazowej decyzji PPIS, o czym świadczy – oprócz wspomnianego faktu niezaskarżenia ww. decyzji WPWIS do sądu – także złożony przez nią w dniu 31 marca 2021 r. wniosek o prolongatę terminu realizacji zaleceń decyzji PPIS. Dopiero po otrzymaniu negatywnej odpowiedzi organu I instancji na ów wniosek (pismem z 02 kwietnia 2021 r.) oraz wszczęciu przez PPIS postępowania egzekucyjnego, w tym wydaniu postanowienia z 16 września 2021 r. ([...]) o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, Strona, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji PPIS, z powołaniem się na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Należy zauważyć, że w toku postępowania nieważnościowego, ani w skardze, Strona nie kwestionowała prawidłowości ustaleń faktycznych, jakie legły u podstaw wydania przez PPIS ww. decyzji nakazowej, a w szczególności tego, że w swej lecznicy nie posiadała ona szatni zorganizowanej w sposób zgodny z wymogami § 111 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1650, z późn. zm.; w skrócie "rozporządzenie MPiPS") i załącznika nr 3 do tego rozporządzenia oraz § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716, z późn.zm.; w skrócie "rozporządzenie MZ"), ani nie zapewniła bezpiecznych warunków do spożywania posiłków i napojów w wydzielonych pomieszczeniach, o jakich mowa w § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MZ.

Natomiast – jak wynika z całokształtu argumentacji wniosku nieważnościowego oraz skargi – zdaniem Skarżącej ww. przepisy nie znajdowały zastosowania w tej sprawie, gdyż nie regulują one warunków funkcjonowania lecznic weterynaryjnych. Te kwestie, jak wywodzi Skarżąca, zostały określone w ustawie z 18 grudnia 2003 r. o zakładach leczniczych dla zwierząt (Dz. U. z 2019 r. poz. 24; w skrócie "u.z.l.z.") i wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie wymagań dla lecznic weterynaryjnych (Dz. U. Nr 194, poz. 1992; w skrócie "rozporządzenie MRiRW").

W konsekwencji podstawy do wnioskowanego stwierdzenia nieważności pełnomocnik Skarżącej upatruje, w tym że "Powiatowy Inspektor Sanitarny w R., wydając zaskarżoną decyzję, całkowicie pominął ww. przepisy, które stanowią prawo nadrzędne dla innych ustaw w zakresie prowadzonej przez moją Skarżącą działalności gospodarczej". Owo "pominięcie przepisów, które obowiązują Skarżącą" stanowi, zdaniem autora skargi, rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W ocenie Sądu stanowisko strony skarżącej nie jest zasadne.

W myśl art. 156 § 1 k.p.a.: "Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa."

W orzecznictwie sądowym zasadnie wskazuje się, że z uwagi na fakt, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. O "rażącym naruszeniu prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa – gdyż odmienność wykładni budzących wątpliwości przepisów prawa nie może być podstawą żądania stwierdzenia nieważności decyzji – lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o "rażącym naruszeniu prawa" można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. Brak któregoś z wymienionych powyżej elementów wyklucza możliwość uznania, że doszło do wydania decyzji administracyjnej z rażącym naruszeniem prawa (por. wyroki NSA: z 06.04.2022 r., II OSK 1029/19; z 01.06.2022 r., II OSK 1149/19; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"). Natomiast jeżeli idzie o "wydanie decyzji bez podstawy prawnej" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ab initio k.p.a., to przyjmuje się, że ma ono miejsce m.in. wówczas, "gdy przy wydawaniu decyzji administracyjnej oparto się na przepisach materialnych odnoszących się do stanów faktycznych zupełnie odmiennych od tych, które występują w danej sprawie" (zob.: wyrok WSA z 30.01.2007 r., VII SA/Wa 1818/06, CBOSA; E. Śladkowska, Wydanie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2013, s. 183).

W ocenie Sądu żadna z takich sytuacji, które podpadałyby pod przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie wystąpiła w niniejszej sprawie w odniesieniu do decyzji PPIS z 11 stycznia 2021 r. Jednocześnie Sąd podziela i ten pogląd organu II instancji, że decyzja ta nie jest dotknięta także żadną inną wada nieważności, spośród wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

W szczególności za nietrafne należy uznać stanowisko strony skarżącej, jakoby przy wydawaniu ww. decyzji PPIS doszło do wadliwego "pominięcia" przepisów u.z.l.z. i rozporządzenia MRiRW oraz że przepisy te stanowią "prawo nadrzędne dla innych ustaw" w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącą.

Powyższe twierdzenia Skarżącej – pomijając ich ewidentną niezręczność językową (jako że przepisy Konstytucji RP poświęcone źródłom powszechnie obowiązującego prawa w Polsce, tj. art. 87-94, nie dają żadnych podstaw do różnicowania pozycji hierarchicznej poszczególnych ustaw i wyróżniania wśród nich ustaw w jakimś sensie "nadrzędnych" względem innych ustaw) – opierają się, jak można przypuszczać, na założeniu, że przepisy u.z.l.z. i rozporządzenia MRiRW wyczerpująco regulują wszystkie warunki (wymogi) dotyczące funkcjonowania lecznic weterynaryjnych i że w tym zakresie stanowią "przepisy szczególne" (lex specialis), wyłączające stosowanie innych przepisów ("ogólnych", leges generali), w tym przepisów Kodeksu pracy i wydanych na jego podstawie aktów wykonawczych, zgodnie z paremią: "lex specialis derogat legi generali".

W ocenie Sądu takie założenie jest błędne, a wyprowadzone zeń przez Skarżącą wnioski – nietrafne.

Przede wszystkim wypada zauważyć, że już z samego brzmienia art. 9 ust. 1 u.z.l.z. (z użytego w nim wyrażenia "w szczególności") wynika, że przepis ten zawiera niewyczerpujące wyliczenie pomieszczeń i wyposażenia lecznicy weterynaryjnej. Uszczegółowieniu tego katalogu – ale tylko, zauważmy, z perspektywy zapewnienia prawidłowego wykonywania przez lecznicę weterynaryjną usług weterynaryjnych oraz bezpieczeństwa epizootycznego i epidemiologicznego – służy rozporządzenie MRiRW, wydane na podstawie art. 9 ust. 3 u.z.l.z. Określa ona wymagania dla pomieszczeń, urządzeń, aparatury i sprzętu lecznicy weterynaryjnej (§ 1 rozporządzenie MRiRW), w tym (zob. § 4 pkt 8 rozporządzenia MRRW): powierzchnię i wysokość (ale już nie np. wyposażenie) pomieszczeń "zaplecza socjalnego".

Niezależnie od tego należy zauważyć, że zakład leczniczy dla zwierząt (a takim – zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.z.l.z. – jest m.in. lecznica weterynaryjna) może być tworzony i prowadzony przez osoby fizyczne, osoby prawne albo jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (art. 5 ust. 1 u.z.l.z.). W konsekwencji nie ulega wątpliwości, że podmiot prowadzący lecznicę może zatrudniać pracowników (por. art. 17 ust. 3 pkt 6 u.z.l.z.), a tym samym mieć status "pracodawcy" w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 1510; w skrócie "k.p."). W myśl tego przepisu jest nim bowiem "jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników".

W kontrolowanej sprawie jest poza sporem, że Skarżąca zatrudnia pracowników (okoliczność przyznana przez Stronę w toku kontroli PPIS), a więc jest "pracodawcą" w rozumieniu Kodeksu pracy.

W konsekwencji, w odnośnym zakresie, do prowadzonej przez nią działalności weterynaryjnej znajdują dodatkowo ("kumulatywnie") zastosowanie – oprócz wymagań ustanowionych dla lecznic weterynaryjnych – również przepisy normujące obowiązki i prawa pracodawców i pracowników. (Analogicznie, gdyby Skarżąca np. ulokowała swą lecznicę w obiekcie zabytkowym, musiałaby ponadto przy wykonywaniu działalności respektować także przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami).

Jak zasadnie wywiódł organ, w myśl art. 207 § 1 k.p. pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Na zakres odpowiedzialności pracodawcy nie wpływają obowiązki pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz powierzenie wykonywania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy specjalistom spoza zakładu pracy, o których mowa w art. 237(11) § 2 k.p.

Na podstawie art. 237(15) k.p. wydane zostało rozporządzenie MPiPS, którego § 111 w § 1 wskazuje, że pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitarne, których rodzaj, ilość i wielkość powinny być dostosowane do liczby zatrudnionych pracowników, stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich ta praca jest wykonywana, zaś w § 2 odsyła do załącznika nr 3 do rozporządzenia, który określa wymagania dla pomieszczeń i urządzeń higienicznosanitarnych, w tym m.in. szatni (zob. rozdział 2 ww. załącznika).

Z kolei na podstawie art. 222(1) § 3 k.p. wydane zostało rozporządzenie MZ, które określa m.in. wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych oraz szczegółowe warunki ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi przez szkodliwe czynniki biologiczne, w tym rodzaje środków niezbędnych do zapewnienia ochrony zdrowia i życia pracowników narażonych na działanie tych czynników, zakres stosowania tych środków oraz warunki i sposób monitorowania stanu zdrowia narażonych pracowników. Nie ulega wątpliwości, że praca w lecznicy weterynaryjnej mieści się w katalogu prac, podczas których "dochodzi do kontaktu ze zwierzętami" – jak to ujmuje załącznik nr 2 do rozporządzenia MZ, określający wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych. W konsekwencji znajduje w tym przypadku zastosowanie także § 11 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia MZ, który stanowi, że w ramach ochrony pracownika przed zagrożeniem spowodowanym przez szkodliwy czynnik biologiczny, pracodawca jest obowiązany m.in. do "zapewnienia pracownikowi bezpiecznych warunków spożywania posiłków i napojów w wydzielonych pomieszczeniach" (pkt 1) oraz "zapewnienia właściwych pomieszczeń, urządzeń higieniczno-sanitarnych, a także środków higieny osobistej oraz, jeżeli to konieczne, środków do odkażania skóry lub błon śluzowych" (pkt 3).

Wszystko to prowadzi do wniosku o zasadności stanowiska organu, iż decyzja PPIS z 11 stycznia 2021 r., której stwierdzenia nieważności domagała się Skarżąca w kontrolowanej sprawie, nie jest dotknięta żadną z wad nieważności, w tym tą zarzucaną we wniosku nieważnościowym, która miała polegać na zastosowaniu do wydania ww. decyzji całkowicie nieadekwatnych przepisów prawa materialnego. W konsekwencji należy stwierdzić, że podjęte przez WPWIS rozstrzygnięcie, odmawiające stwierdzenia nieważności ww. decyzji PPIS, odpowiada prawu.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.