Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2239/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 81 poz 550
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 35 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. spec. - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2015r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych w zmniejszonej wysokości; 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz C. Sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 9475 zł (dziewięć tysięcy czterysta siedemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. C. Sp. z o.o. w K. (dalej “Grupa" “Strona") została zawiązana aktem notarialnym w dniu [...] lutego 2012 r. Wspólnikami Spółki aktualnie jest pięć osób fizycznych prowadzących hodowlę drobiu w ramach działów specjalnych w produkcji rolnej. Każdy ze wspólników Spółki (zwanych dalej również "Członkami Grupy"), przed złożeniem wniosku do Marszałka Województwa [...] o wpis do rejestru grup producentów rolnych, prowadził we własnym imieniu hodowlę kurczaków (brojlerów) oraz dokonał wszelkich przewidzianych prawem zgłoszeń w celu prowadzenia powyższej działalności.

2. W dniu [...] kwietnia 2012 roku Marszałek Województwa [...] wpisał Spółkę do rejestru grup producentów rolnych, w kategorii produktu: drób żywy (bez względu na wiek), mięso i jadalne podroby drobiowe: świeże, chłodzone, mrożone – kurczaki.

3. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa Spółka wystąpiła do właściwego ze względu na jej siedzibę kierownika biura powiatowego ARiMR o nadanie numeru producenta rolnego, który to numer producenta został jej nadany.

4. Spółka w przypisanym prawem terminie złożyła wniosek o płatność za pierwszy rok działalności. Z wniosku o płatność za pierwszy rok działalności wynikało wprost, że większość sprzedaży była dokonywana do firmy U., zresztą wiedzę taką Organ posiadał, bowiem podczas kontroli na miejscu, z faktur okazanych kontrolerom wynikało, iż większość sprzedaży dokonywana jest do firmy U. Fakt okazania faktur sprzedażowych podczas kontroli potwierdza protokół z czynności kontrolnych. Dyrektor [...] OR ARiMR po rozpoznaniu wniosku o płatność za pierwszy rok działalności przyznał Grupie środki finansowe za pierwszy rok działalności jako grupie producentów rolnych.

5. Spółka w dniu [...] maja 2014 r. złożyła do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniosek o wypłatę środków finansowych w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego PROW 2007 – 2013 za okres drugiego roku korzystania z pomocy. Z wniosku oraz złożonych dokumentów wynikało, że również w drugim roku działalności Grupy, działalność rolniczą (działy specjalne produkcji rolnej) prowadzili wszyscy Członkowie Grupy. Spółka zakupiła od swoich członków i sprzedała podmiotom niebędącym członkami Grupy, przewidzianą przepisami ilość produktów, spełniając limit minimalnej wielkości produkcji towarowej. Część produktów zakupionych od członków Grupy zostało sprzedanych do firmy U. (analogicznie jak w roku poprzednim).

6. Po kilku wezwaniach do usunięcia braków, a także przeprowadzonej na miejscu kontroli w dniach [...] października – [...] listopada 2014 r. Dyrektor [...] OR ARiMR decyzją z dnia [...] listopada orzekł – stosownie do treści art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007r. Nr 64,poz. 427 ze zm.), par. 6 ust., 3 pkt 1 oraz par. 8 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz.U. z 2007 r., Nr 81, poz. 550 ze zm.), art. 35 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. WE L 277/1 z 21.10.2005 ze zm.), oraz art. 104 par. 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013, poz. 267 ze zm.) - o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 w wysokości 40.617,87 złotych, z czego pomoc z budżetu UE wynosi 30.463,40 złotych za okres [...].04.2013 r. do [...].04.2014 r., to jest za 2 rok działalności.

Dyrektor [...] OR ARiMR w W. przyznając pomoc w zmniejszonej wysokości, wskazał, że sprzedaż Grupy jest w części dokonywana na rzecz podmiotu będącego członkiem Grupy (U.), co w ocenie organu narusza dyspozycję przepisu par. 8 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2007 r. wskazując, że w sytuacji ubiegania się przez C. Sp. z o.o. o pomoc finansową A.S. nie może, będąc współmałżonką członka grupy dostarczającego produkty rolne do grupy, występować jednocześnie jako odbiorca tych produktów.

7. Po rozpoznaniu prawidłowo wniesionego przez Grupę odwołania, Prezes ARiMR decyzją z dnia [...].03.2015r. utrzymał w mocy skarżony akt administracyjny.

W ocenie Prezesa ARiMR zasadnym było potraktowanie sprzedaży firmie "U., jako sprzedaży odbiorcy będącemu członkiem grupy i nieuwzględnienie przychodów netto Grupy w wysokości 2 881 233,80 zł. do obliczenia należnej Grupie płatności, z uwagi na treść par. 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków (...) zgodnie z którym, wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.

Pogląd ten znajduje potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2014 r. V SA/Wa 724/14, LEX nr 1593296, który stwierdził, że "Zgodnie z art. 535 par. 1 kodeksu cywilnego przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Jak wynika z treści tego przepisu niezbędnym elementem statuującym zawarcie umowy sprzedaży jest zmiana po stronie właściciela rzeczy. Sprzedaż przez Grupę produktów na rzecz Z.M. - męża członka Grupy E. M. nie spełnia warunku sprzedaży odbiorcy niebędącego członkiem grupy, gdyż w sensie cywilistycznym właścicielką produktu zakupionego od Grupy będzie nadal E. M. Brak jest podstaw do uznania, że między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa. Grupa nie przedstawiła na tę okoliczność żadnych dowodów. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 31 par. 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Zgodnie z art. 47 par. 1 k.r.o. małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa. Wspólność ustawowa może także zostać zniesiona z ważnych względów przez Sąd".

Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Prezes ARiMR stwierdził, iż A.S., jako osoba fizyczna jest przedsiębiorcą, prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "U." oraz jest współmałżonkiem członka Grupy C. Sp. z o.o., J.S., prowadzącego gospodarstwo rolne. Ponadto A.S. i J.S. pozostają w związku małżeńskim i objęci są ustawową wspólnością majątkową, co było omawiane powyżej. A.S. i J.S. są właścicielami nieruchomości, położonej w miejscowościach L. i B., zabudowanej czterema kurnikami. Fakt ten został opisany w pkt 1 umów użyczenia (trzy umowy) z dnia [...] lipca 2011r., sporządzonych pomiędzy A.S. i J.S., występujących jako właściciele nieruchomości a kolejno na poszczególnych umowach ich dziećmi, P.S., A.S. i B.S., jako użytkownikami tej nieruchomości, którzy są również członkami Grupy.

W odniesieniu do powyższych ustaleń należy stwierdzić, iż w przypadku współmałżonków, pomiędzy którymi istnieje małżeńska wspólność ustawowa, własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie obojgu małżonkom.

Mając na uwadze powyższe ustalenia dotyczące wspólności ustawowej oraz zapisy par. 7 ust. 2 pkt 11 lit. c oraz 8 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 20 kwietnia 2007 r. ustawodawca posługując się określeniem "produkty wytworzone w gospodarstwach członków grupy" a nie "produkty wytworzone przez członków grupy" podkreślił, iż pierwsze z tych sformułowań ma charakter szerszy i obejmuje swym zakresem produkty wytworzone w ramach funkcjonowania gospodarstwa przez wszystkie podmioty prowadzące w nim działalność wytwórczą tzn. oboje małżonków będących współwłaścicielami i współzarządzającymi tym gospodarstwem.

W sytuacji ubiegania się przez Grupę, o pomoc finansową w ramach PROW za lata 2007 – 2013 A.S. nie może, będąc współmałżonką członka Grupy dostarczającego produkty rolne do Grupy, występować jednocześnie jako odbiorca tych produktów. Zaakceptowanie takiej sytuacji stanowi naruszenie art. 2 ustawy oraz par. 7 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz 8 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 20 kwietnia 2007 r., gdyż Grupa, w takim przypadku, pełni funkcję wyłącznie pośredniczącą. Taka działalność gospodarcza świadczy o tym, że jej istnienie i funkcjonowanie na rynku, jako odrębny podmiot gospodarczy, ma jedynie pozorny charakter i nie można w takim przypadku mówić o spełnieniu przez Grupę celu polegającego na dostosowaniu produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji rolnej ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych.

W związku z powyższym, mając na uwadze par. 8 ust. 1 rozporządzenia MR i RW z 20 kwietnia 2007 r., faktury VAT wystawione na odbiorcę "U." ujęte przez Grupę producentów w załączniku nr 3 do wniosku o płatność, nie mogą stanowić podstawy naliczenia pomocy finansowej dla Grupy producentów.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz mając na względzie fakt, iż pojęcie "produkty wytworzone w gospodarstwach członków grupy" jest utożsamiane z własnością przysługującą niepodzielnie obojgu małżonkom posiadającym wspólność majątkową, należy wywieźć, że sprzedaż do "U.", narusza zasady par. 8 ust. 1 rozporządzenia MR i RW z 20 kwietnia 2007r.

W przedmiotowej sprawie, jak wynika z ustalonego stanu faktycznego i niekwestionowanego przez Stronę, wysokość przychodów netto Grupy ze sprzedaży drobiu do wskazanej wyżej firmy "U." zwanej dalej "Nabywcą" wynosi 2.881.233,80 zł., co stanowi 49,95% przychodów netto pochodzących ze sprzedaży produktów do Nabywcy, w stosunku do ogólnych przychodów netto grupy osiągniętych w tym okresie, wynoszących 5.767.983,40 zł. (poz. Nr 7.3 z wniosku o płatność).

Zaskarżając decyzję w całości – domagając się uchylenia decyzji Organu II instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości – Strona zarzuciła obrazę przepisów:

A. postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:

a. art. 8 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i zarzucenie Spółce dokonywania sprzedaży produktów do podmiotu będącego członkiem Grupy (uznawanego przez Organ II instancji jako członka Grupy), podczas gdy rozpatrując wniosek o płatność za pierwszy rok działalności jako grupa producentów rolnych, sprzedaż produktów przez Grupę do U. nie była w żaden sposób kwestionowana, w konsekwencji działania i decyzje podejmowane przez AR i MR w roku poprzednim utwierdzały Spółkę w przekonaniu, że sposób sprzedaży i odbiorcy są zgodne z przepisami prawa, w rezultacie czego, że otrzyma ona płatność również za drugi rok działalności jako grupa producentów rolnych;

b. art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na rozstrzygnięciu niniejszej sprawy bez jej dostatecznego wyjaśnienia i bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności bez wyjaśnienia i rozpatrzenia przyczyn takiego a nie innego sposobu dystrybucji produktów, co doprowadziło do wydania decyzji jedynie w oparciu o arbitralne założenie organu II instancji, iż sposób i kanały dystrybucji produktów świadczą o niespełnieniu warunków i celów stawianych grupom producentów rolnych, w szczególności poprzez niewprowadzenie produktów na rynek i do obrotu;

c. art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez błędne i niedokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, 1) że produkty nabywane przez Grupę od członków Grupy były w dalszej konieczności sprzedawane podmiotom będącym członkami Grupy (traktowanych jak członek Grupy), 2) że A.S. i J.S. prowadzą wspólnie działy specjalne produkcji rolnej;

d. art. 107 par. 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przyczyn, dla których organ II instancji uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji o odmowie przyznania Spółce środków finansowych za drugi rok działalności jako grupa producentów rolnych, przejawiające się w szczególności w tym, iż organ II instancji nie odniósł się w żaden sposób do twierdzeń, wyjaśnień i dowodów Spółki składanych w toku postępowania administracyjnego, jak również, że nie wyjaśnił on dostatecznie przyczyn oraz nie wskazał w jaki sposób naruszono przepisy prawa materialnego, ograniczając się jedynie do stwierdzenia i przedstawienia subiektywnej oceny organu, że Grupa dokonała sprzedaży produktów, dla których uzyskała wpis w rejestrze grup producentów rolnych, do podmiotu będącego "członkiem grupy" (traktowanego jako członka Grupy), podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie sposób wyprowadzić powyższego wniosku,

e. art. 10 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i pozbawienie Strony możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji administracyjnej;

B. Prawa materialnego:

a. par. 8 ust. 1 oraz par. 7 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 poprzez błędną wykładnię i bezpodstawne uznanie, że podmiot do którego Grupa dokonywała sprzedaży produktów zakupionych od członków Grupy, nie spełnia wymogów "odbiorcy niebędącego członkiem Grupy" podczas gdy z przedstawionego materiału dowodowego wynika, że podmiot, do którego następowała sprzedaż, w świetle dyspozycji powyższego przepisu, winien być kwalifikowany jako podmiot "niebędący członkiem grupy" w konsekwencji czego wartość sprzedanych produktów do U. winna stanowić podstawę naliczenia pomocy należnej Grupie;

b. art. 35 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. WE L 277/1 Nr 277, poz. 1 ze zm.) poprzez dokonanie błędnej wykładni i przyjęcie, iż działania podjęte przez Stronę nie polegają na wspólnym wprowadzaniu produktów do obrotu, że sprzedaż produktów do U. nie stanowi wprowadzenia produktów do obrotu i na rynek, a w konsekwencji działania Grupy nie korespondują z celami określonymi w powołanym przepisie.

c. art.35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez dokonanie błędnej wykładni i przyjęcie, że Grupa zobowiązania jest do łącznej realizacji wszystkich celów określonych ww. przepisie, podczas gdy z przepisu tego nie wynika obowiązek łącznego spełnienia przez Grupę wszystkich celów wskazanych ww. przepisie;

d. art. 35 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), art. 20 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz w zw. z par. 6 ust. 1, par. 6 ust. 3 pkt 1 oraz par. 8 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 z dnia 20 kwietnia 2007r., poprzez niezastosowanie i nieprzyznanie Spółce środków z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych w wysokości adekwatnej do rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek za drugi rok działalności, mimo że Spółka spełniła wszelkie warunki do uzyskania środków z tytułu pomocy finansowej;

e. art. 30 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/20011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich polegające na zastosowaniu norm prawnych zawartych w przepisie, podczas gdy w ogóle nie powinny mieć one zastosowania z uwagi, iż całość kwot winna być uznana za kwalifikowane i zaliczone jako podstawa naliczenia pomocy finansowej.

8. W kolejnych pismach kierowanych do Sądu Skarżący powoływał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, a także postulował dopuszczenie dowodu z dokumentów.

9. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – Prezes ARiMR podniósł argumenty zbieżne z motywami rozstrzygnięć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

In principio warto zwrócić uwagę, że na gruncie przepisów unijnych istota przedmiotowej pomocy przedstawiona została w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. L 277 z 21 października 2005 r. str. 1, z późn.zm.). Stosowanie powyższego rozporządzenia w przedmiotowej sprawie wynika z art. 88 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.U. UE L Nr 347 str. 487 z dnia 20 grudnia 2013 r).

Przepisy wykonawcze do powyższego rozporządzenia nr 1698/2005 zostały zawarte w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011r. z późn.zm.). Zgodnie z art. 43 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., rozporządzenie nr 65/2011, traci moc z dniem 1 stycznia 2015r., jednak nadal stosuje się je w stosunku do wniosków o płatność złożonych w odniesieniu do roku 2014.

Na gruncie prawa krajowego, zasady organizowania i funkcjonowania grup producentów rolnych reguluje ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr 88, poz. 983 z późn. zm.) (dalej "ustawa GR"). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy GR, grupa producentów rolnych prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego lub grupy produktów.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz.U. Nr 81, poz. 550 z późn. zm.) (dalej "rozporządzenie gpr").

Jak wynika z art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 zgodnie , z którym "wsparcia finansowego udziela się w celu ułatwiania tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celu:

a. dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;

b. wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

c. ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności".

Natomiast zgodnie z ust. 2 ww. art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005, wsparcia udziela się w postaci zryczałtowanej pomocy w formie rocznych rat przez okres pierwszych 5 lat przypadających po dacie, w której grupa producentów została uznana. Oblicza się je na podstawie rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek do pułapu określonego w załączniku nr 1 do wniosku o płatność tj. "Wykaz faktur VAT i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym, potwierdzających przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona w okresie od [...].04.2013 r. do [...].04.2014 r."

Jak wynika z par. 8 ust. 1 rozporządzenia gpr, "wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów ze względu, na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy".

Z dokumentacji sprawy wynika, iż jednym z nabywców produktów, ze względu na które Grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków jest "U.". W załączniku nr 3 do wniosku o płatność - "Wykaz faktur VAT i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym, potwierdzających przychody netto grupy ze sprzedaży produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędących członkami grupy w okresie od [...].04.2013 r. do [...].04.2014 r.", została ujęta sprzedaż do firmy A.S., będącej współmałżonkiem J.S., który reprezentuje Grupę C. Sp. z o.o. jako członek zarządu działający samodzielnie.

Za fakt bezsporny należy uznać, iż małżonkowie A.S. i J.S. pozostają w związku małżeńskim i objęci są ustawową wspólnością majątkową. Potwierdzone to zostało w odwołaniu od decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., na stronie 12 gdzie Strona pisze "Pani A.S i Pan J.S. pozostają w związku małżeńskim i objęci są ustawową wspólnością majątkową (...). Fakt, iż między małżonkami istnie wspólność małżeńska nie ma znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy." Fakt istnienia pomiędzy małżonkami wspólności majątkowej powoduje, iż udziały w spółce C. Sp. z o.o., nabyte w trakcie trwania małżeństwa ze środków wspólnych, stają się z mocy prawa współwłasnością obojga małżonków. Wobec spółki wspólnikiem jest jednak tylko małżonek, który był stroną umowy spółki, lub innej umowy, na podstawie której doszło do nabycia udziałów.

Przynależność poszczególnych przedmiotów majątkowych do majątku wspólnego lub osobistego małżonków określa się na podstawie przepisów znajdujących się w dziale III ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.) zwanego dalej "kodeksem rodzinnym".

Zgodnie z art. 31 par. 1 kodeksu rodzinnego, do majątku wspólnego należą przedmioty majątkowe nabyte przez oboje lub jednego z małżonków w czasie trwania wspólności ustawowej.

Udziały w spółce z o.o. nabyte w trakcie trwania wspólności wchodzą zatem, co do zasady w skład majątku wspólnego małżonków.

Zarówno ten z małżonków, który jest wspólnikiem, jak i ten, kto nim nie jest, ma prawo żądać przekazania na swoją rzecz udziałów spółki.

Zasadniczą kwestią, wokół której koncentruje się niniejsza sprawa, jest ustalenie czy wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez Grupę może być ustalona również na postawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów, ze względu na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków sprzedanych na rzecz U.

Organ II instancji (powielając twierdzenia Organu I instancji) wskazuje, że sprzedaż do "U." narusza zasady par. 8 ust. 1 rozporządzenia gpr.

Na wstępie wskazać należy, że analogiczna sprawa była już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w sprawie V SA/Wa 256/14, stwierdził: "(...) Problem z jakim mamy do czynienia w sprawie niniejszej sprowadza się do właściwej wykładni przepisu par. 8 ust. 1 rozporządzenia na tle jasnego i nie budzącego wątpliwości stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu przed organami. Przepis ten stanowi, że wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów ze względu na które grupa została tworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędących członkami grupy. Otóż w sprawie niniejszej mamy do czynienia z powinowadztwem I-go stopnia wynikającym z zawarcia związku małżeńskiego pomiędzy osobą która jest członkiem, grupy producenckiej i która prowadzi gospodarstwo rolne ze współmałżonkiem, który członkiem tejże grupy nie jest, ale który prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której m.in. dokonuje zakupu produktów wytworzonych w gospodarstwach członków grupy.

W ocenie sądu ww. przepis nie zakazuje wytwarzania produktów w gospodarstwach członków grupy, którzy są współwłaścicielami tychże gospodarstw. Członkiem grupy może być bowiem jeden ze współwłaścicieli gospodarstwa i to niezależnie od tego, czy ten drugi w gospodarstwie tym pracuje czy też nie. Jeszcze raz trzeba bowiem podkreślić, iż ww. przepis mówi o wytworzeniu produktów w gospodarstwach członków grupy, nie wskazuje natomiast na to, że ci producenci mają być wyłącznymi właścicielami takich gospodarstw i że muszą samodzielnie je prowadzić.

Sąd stoi na stanowisku, iż jasny jest również ten fragment omawianego przepisu, który dotyczy sprzedaży produktów odbiorcom nie będącym członkami grupy. Z akt sprawy niespornie wynika, iż żona członka Grupy P. D. nie jest członkiem grupy (jest nim wyłącznie jej mąż M. S.). Jak już wyżej nadmieniono prowadzi ona jednoosobową działalność gospodarczą (z odrębnym numerem identyfikacyjnym NIP) i to wyłącznie w jej ramach kupuje m.in. produkty wytworzone w gospodarstwach członków grupy. Jest więc odbiorcą, o którym mowa w cytowanym przepisie.

Zdaniem sądu powyższe przemawia za tym, iż wykładnia w/w. przepisu której dokonano w skardze jest właściwa. To zaś oznacza, że sprzedaż produktów dokonana przez grupę P.D. powinna być uwzględniona przy wyliczeniu wysokości pomocy finansowej udzielonej grupie".

W cytowanym orzeczeniu małżonkowie prowadzili wspólne gospodarstwo, co zdaniem sądu nie powinno stanowić podstawy odmowy płatności, tym bardziej w niniejszej sprawie (gdzie małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa rolnego) nie powinno budzić wątpliwości, że sprzedaż produktów na rzecz U., nie może być traktowana jako sprzedaż do podmiotu "będącego członkiem grupy".

Trafność rozumowania WSA w Warszawie zaakceptował NSA w wyroku z dnia 16.04.2015 r., II GSK 2135/14, (w którym oddalono skargę kasacyjną wniesioną przez Prezesa ARiMR w sprawie V SA/Wa 256/14) i dodatkowo wskazano Sąd II instancji podziela i akceptuje pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku, zgodnie z którym par. 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2007 r. nie zakazuje wytwarzania produktów w gospodarstwach członków grup, którzy są współwłaścicielami tych gospodarstw i sprzedaży tych produktów na rzecz małżonka członka grupy, który do niej nie należy, ale prowadzi własną działalność gospodarczą, jeżeli taka sprzedaż jest prowadzona w ramach tej działalności.

Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że par. 8 ust. 1 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. nie wynika zakaz zbywania produktów przez grupę na rzecz współmałżonka prowadzącego działalność gospodarczą, jeżeli jest on współmałżonkiem osoby należącej do tej grupy (...).

Pozostawanie nabywcy produktów grupy w związku małżeńskim z osobą należącą do grupy nie może być utożsamiane z przynależnością takiego nabywcy do grupy producenckiej, jeżeli prowadzi on samodzielną działalność gospodarczą".

Materialnoprawną podstawę powyższej kwestii normuje par. 8 ust. 1 rozporządzenia gpr, zgodnie z którym wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy. Z kolei par. 7 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia gpr wskazuje, że Grupa do wniosku o płatność, w ramach realizowanego programu, załącza Wykaz faktur VAT i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym, potwierdzających przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.

Jak wynika z norm zawartych w powołanych wyżej przepisach, aby wartość produktów sprzedanych za pośrednictwem grupy producentów rolnych mogła stanowić podstawę obliczenia pomocy finansowej dla grupy producentów rolnych, muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki:

1. Produkty te muszą być "wytworzone w gospodarstwach członków",

2. Produkty muszą być sprzedane "odbiorcom niebędącym członkami grupy".

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ II instancji stwierdza: Biorąc pod uwagę powyższe oraz mając na względzie fakt, iż pojęcie "produkty wytworzone w gospodarstwach członków grupy" jest utożsamiane z własnością przysługującą niepodzielnie obojgu małżonkom posiadającą małżeńską wspólność majątkową, należy wywieźć, że sprzedaż do "U."’ narusza zasady par 8 ust. 1 rozporządzenia gpr".

Jest to pogląd błędny, albowiem pozostaje w sprzeczności nie tylko z literalną wykładnią, o której mowa w skardze, ale także poglądami judykatury wyżej przytoczonymi.

Reasumując, w sprawie doszło do obrazy wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, albowiem sprzedaż drobiu na rzecz U. nie narusza zasady par. 8 ust. 1 rozporządzenia gpr.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy pogląd przytoczony wyżej Prezes ARiMR winien uznać za wiążący.

Na obecnym etapie postępowania ocena pozostałych zarzutów jest przedwczesna.

Podstawę rozstrzygnięcia stanowi treść art. 145 par. 1 pkt 1a i art. 200 p.p.s.a.