Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 252/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
659
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ...i stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 119  pkt 4,  art. 120,  art. 149  par. 1 i 1a,  art. 151,  art. 200,  art. 205  par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku K. D. z [...] grudnia 2017 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (d. ul. [...]), ozn. nr hip. [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz K. D. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] lipca 2021 r. (data prezentaty) K. B. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, położoną w [...] przy ul. [...] (d. ul. [...]), ozn. nr hip. [...].

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym.

Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), dalej jako "dekret". Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., grunty nieruchomości warszawskich - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy [...], a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa.

Pismem z [...] grudnia 2017 r. (data prezentaty) K. B., następca prawny M. K. (przeddekretowego właściciela nieruchomości), wystąpił z wnioskiem o ustalenie odszkodowania w trybie art. 215 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (d. ul. [...]), objętą księgą wieczystą pod nazwą [...] - podnosząc, że Skarb Państwa został wpisany w Księdze Wieczystej nr [...], jako właściciel gruntu w miejsce poprzedniego właściciela, na mocy postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z [...] stycznia 1961 r.

Prowadząc postępowanie dowodowe Prezydent [...] podejmował czynności w celu zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji w sprawie. W tym celu pismami z [...] lutego 2018 r. zwrócił się do:

- Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] z prośbą o przesłanie kopii mapy z zaznaczonymi granicami hipotecznymi nieruchomości i granicami działek aktualnych oraz wydruku informacji z ewidencji gruntów,

- Urzędu [...] Delegatura Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] z prośbą o przesłanie akt własnościowych oraz akt lokalizacyjnych dotyczących sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości.

Pismem z [...] września 2018 r. (data prezentaty) K. B. - działając na podstawie art. 37 k.p.a. - złożył ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], (d. ul. [...]), ozn. nr hip. [...].

Po rozpoznaniu tego wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] lutego 2019 r. nr [...] orzekło, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie znajduje podstaw do orzeczenia o ponagleniu organu. Podniosło, iż nie może wyznaczyć terminu załatwienia sprawy, gdyż jest organem niewłaściwym do jej rozpoznania, zaś organem właściwym jest wojewoda.

Mimo takiej treści postanowienia skarżący - reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - nie złożył ponaglenia do Wojewody [...].

Następnie w dniu [...] lipca 2019 r. została sporządzona przez A. K. - geodetę uprawnionego, opinia geodezyjna dotyczącą nieruchomości Hip. [...] położonej przy ul. [...].

Pismem z [...] lipca 2021 r. K. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, położonego w [...] przy ul. [...] (d. ul. [...]), ozn. nr hip. [...].

Organowi zarzucił naruszenie art. 35 i 36 k.p.a. w związku z art. 7 ww. dekretu - polegające na rażącym przekroczeniu terminów załatwienia sprawy oraz niezawiadomieniu strony o nowym terminie załatwienia sprawy.

Skarżący wniósł o:

1. zobowiązanie, na podstawie art. 149 § 1 pkt. 1 p.p.s.a., Prezydenta [...] do wydania decyzji administracyjnej w sprawie w terminie 30 dni od daty doręczenia akt organowi;

2. stwierdzenie, na podstawie art. 149 § 1 pkt. 3 p.p.s.a., że Prezydent [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa;

3. wymierzenie, na podstawie art. 55 § 2 p.p.s.a., grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku zaistnienia sytuacji określonej w art. 54 § 2 p.p.s.a.;

4. wymierzenie, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;

5. przyznanie, na podstawie 149 § 2 p.p.s.a., od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy maksymalnej kwoty określonej w art. 154§ 6 p.p.s.a.;

6. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniósł, iż od złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość minęło ponad 3 lata. Postępowanie jest wydłużane, co niewątpliwie stoi w sprzeczności z zasadą terminowego załatwiania spraw. Przy czym Prezydent wskazał w piśmie z [...] marca 2018 r., że decyzja w przedmiotowej sprawie będzie wydana bez zbędnej zwłoki.

W związku z bezskutecznym upływem terminów do załatwienia powyższej sprawy, określonych w art. 35 k.p.a., skarżący wniósł w dniu [...] września 2018 r. ponaglenie. Jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w dniu [...] lutego 2019 r. wydało postanowienie wskazujące, iż nie znajduje podstaw do "orzeczenia o ponagleniu organu".

Wskazał również, że pismem z [...] stycznia 2019 r. Prezydent zobowiązał go do złożenia dodatkowych dokumentów do akt sprawy, co nastąpiło w wyznaczonym terminie. W tym piśmie organ doszedł też do wniosku, że zachodzi konieczność zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia daty, w której właściciel lub następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania ww. nieruchomością. Taka czynność podjęta po ponad roku od wszczęcia postępowania również wskazuje na przewlekłość działania organu w danej sprawie.

Poza tym organ wyznaczył termin załatwienia sprawy na koniec czerwca 2019 r. - lecz do dnia dzisiejszego sprawa nie została zakończona, nie przedstawił także jakichkolwiek przyczyn niedotrzymania terminu.

Termin wskazany w przedmiotowym piśmie był terminem długim na wydanie decyzji w sprawie w sytuacji, gdy wszystkie dokumenty zostały w sprawie zgromadzone - stąd też w sprawie zachodzi zarówno bezczynność organu, jak i przewlekłość postępowania.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie.

Podniósł, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] (d. ul. [...]), ozn. nr hip. [...] została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Obecnie zaś w odniesieniu do tej nieruchomości prowadzone jest postępowanie o odszkodowanie w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990).

W toku postępowania podejmował on czynności w celu zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji w sprawie m. in. - gromadził dokumentację lokalizacyjną i geodezyjną, kopie zdjęć lotniczych obejmujących ww. nieruchomość, wydruki z serwisów mapowych dla pracowników Urzędu - [...] historyczna i [...] dzisiaj.

W sprawie uzyskał także opinię geodezyjną dotyczącą nieruchomości Hip. [...] położonej przy ul. [...], sporządzoną przez geodetę uprawnionego, na zlecenie Biura Spraw Dekretowych. W toku postępowania gromadzone były również dokumenty niezbędne do ustalenia stron postępowania.

Z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia daty w której dawny właściciel lub jego następcy prawni zostali pobawieni faktycznej możliwości władania ww. nieruchomością, zgodnie z wymogami art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w sprawie zostały podjęte czynności w celu uzyskania opracowania geodezyjnego polegającego na wkreśleniu granic ww. nieruchomości na zdjęcia lotnicze obejmujące tę nieruchomość.

W dalszej części uzasadnienia Prezydent podniósł, że z uwagi na wynikający z treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a zwłaszcza na konieczność uzyskania ww. dokumentów, nie było możliwości wydania decyzji w terminie określonym w piśmie z [...] stycznia 2019 r.

Niezależnie od powyższego należy nadmienić, że opóźnienie w rozpatrywaniu sprawy jest spowodowane bardzo dużą ilością spraw o przyznanie odszkodowania za nieruchomości objęte działaniem ww. dekretu, prowadzonych w Biurze Spraw Dekretowych. Skomplikowany charakter tych spraw i złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku postępowania, nie pozwala na dotrzymywanie terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie.

Natomiast zgodnie z normą art. 36 § 1 k.p.a., pismem Biura Spraw Dekretowych z [...] sierpnia 2021 r. skarżący został poinformowany o przyczynach uniemożliwiających zakończenie niniejszego postępowania w terminie określonym w piśmie z [...] stycznia 2019 r. oraz o przewidywanym terminie wydania decyzji do końca grudnia 2021 r.

W ocenie organu, w sprawie nie zaistniały również podstawy do uwzględnienia wniosku o przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej.

Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania - por. m. in. wyrok NSA z 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 3271/19 (LEX nr 3046125) lub wyrok WSA w Poznaniu z 17 września 2020 r. sygn. akt IV SAB/Po 80/20 (LEX nr 3060498).

Zgodnie zaś z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2017 r. sygn. akt II OSK 1769/17 (LEX nr 2381517), przyznanie sumy pieniężnej "ma (...) niejako zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł na skutek bezczynności organu. A skoro tak to strona powinna taką stratę konkretnie wykazać. Nie wystarczy tak, jak w tej sprawie ogólnie powołać się na samą okoliczność wyrządzenia szkody."

Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że wskazywana bezczynność organu lub przewlekłość postępowania spowodowała u niego jakikolwiek wymierny uszczerbek wymagający zadośćuczynienia poprzez przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej.

Na zakończenie Prezydent przytoczył stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z 26 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 526/16 (LEX nr 2456670) - zgodnie z którym: "Nałożenie na organ obowiązku zapłacenia grzywny lub sumy pieniężnej nie jest bowiem zasadniczym środkiem dyscyplinującym ten organ do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie. Przepisy p.p.s.a. dają Sądowi kompetencję do oceny zasadności zarówno nałożenia sankcji finansowej jak i miarkowania jej wysokości, co uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy. W odniesieniu do nich nie można pominąć także faktu znanego Sądowi z urzędu, że Prezydent [...] prowadzi kilka tysięcy spraw o odszkodowania za przejęcie nieruchomości w trybie tzw. dekretu warszawskiego, a zatem obiektywny osąd prowadzi do wniosku, że nakładanie na organ przez Sąd w każdej tego typu sprawie sankcji finansowych ze środków publicznych byłoby nieuzasadnione, a przede wszystkim nie spełniałoby roli wskazanej w przepisie prawa.".

Do dnia [...] listopada 2021 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa

w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza także, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast § 1a tego art. stanowi, iż jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Należy również wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący, przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...], złożył ponaglenie w trybie art. 37§ 1 k.p.a. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

Co prawda Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] było organem niewłaściwym do rozpoznania powyższego ponaglenia - gdyż organem właściwym był wojewoda, o czym skarżący był powiadomiony - jednakże złożenie ponaglenia do organu, który nie był właściwy do jego rozpoznania nie skutkuje odrzuceniem skargi - vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2014 r. sygn. akt I FSK 1058/13.

Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia spraw.

Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność);

2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

Zatem z przewlekłością postępowania mamy do czynienia w sytuacji, gdy jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Pojęcie przewlekłości postępowania obejmuje więc opieszałe, niesprawne

i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Do przewlekłości postępowania dojdzie w przypadku prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu lub czynności pozornych, zbędnych i powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Przewlekłe prowadzenie postępowania będzie miało miejsce również wtedy, gdy czynności organu będą nieadekwatne do stanu faktycznego sprawy i nie będą prowadziły do ustalenia jakiejkolwiek istotnej w sprawie okoliczności.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Prezydent dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania - bowiem do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku z [...] grudnia 2017 r. złożonego przez K. B. o ustalenie odszkodowania w trybie art. 215 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (d. ul. [...]), ozn. nr hip. [...].

W tym stanie rzeczy zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezydenta [...] przy rozpoznawaniu tego wniosku Sąd uznał za całkowicie uzasadniony.

Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych,

a także naruszył wynikającą z art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania

w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.

Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 k.p.a. - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa".

Stosownie do art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, jednocześnie Sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Analizując akta sprawy Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, iż formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika bowiem, że pierwszą czynność organ podjął dopiero [...] lutego 2018 r. - pisma do Biura Geodezji i Katastru oraz do Urzędu [...] Urzędu [...] Delegatura Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...]. Zaś po sporządzeniu w dniu [...] lipca 2019 r. opinii geodezyjnej dotyczącej przedmiotowej nieruchomości - praktycznie nie podejmował żadnych konkretnych czynności.

Oceny charakteru stwierdzonej przewlekłości nie może też zmienić zawiadomienie skarżącego pismem z [...] stycznia 2019r. o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do końca czerwca 2019 r. oraz zawiadomienie go pismem z [...] sierpnia 2021 r., że decyzja w sprawie zostanie wydana do końca grudnia 2021 r.

W ocenie Sądu, taki sposób działania organu stoi w rażącej sprzeczności

z zasadą szybkości postępowania nakazującej organom administracji działać wnikliwie

i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 k.p.a.), jak i przepisami procedury administracyjnej określającymi terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 § 1-3 k.p.a.).

Nie do zaakceptowania jest w demokratycznym państwie prawa sytuacja,

w której postępowanie dotyczące ustalenia odszkodowania prowadzone jest przez organ administracji przez cztery lata i nadal nie jest ostatecznie zakończone. Zdaniem Sądu, okres ten jest wystarczający, aby zakończyć nawet niezwykle skomplikowaną sprawę.

Art. 149 p.p.s.a. nie określa kryteriów, jakimi powinien kierować się Sąd określając organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych nim działań. Oznacza to, iż w kwestii określenia terminu Sąd dysponuje swobodą i nie jest związany terminami, o jakich mowa w art. 35 k.p.a. Powinien kierować się interesem strony, a przede wszystkim brać pod uwagę specyfikę danej sprawy.

Wobec powyższego Sąd uznał, że - biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy - termin czteromiesięczny na rozpoznanie wniosku będzie adekwatny i realny.

Sąd oddalił skargę w zakresie wymierzenia organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. - uznając, że w realiach niniejszej sprawy wystarczająco represyjną i dyscyplinującą funkcję spełni samo stwierdzenie, iż Prezydent [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Oddalił też skargę w zakresie przyznania od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego - na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a - sumy pieniężnej, uznając to żądanie za nieuzasadnione.

Wskazać należy, że przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści tego artykułu oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny.

Podkreślić też trzeba, że o ile wymierzenie grzywny organowi ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma, jak już wskazano powyżej, charakter głównie kompensacyjny. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona powinna nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością organu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w skardze nie są wymienione powody żądania przyznania skarżącemu od organu sumy pieniężnej. Z treści tej skargi nie wynika, aby skarżący doznał w związku z przewlekłością postępowania krzywdy, którą należałoby zrekompensować.

Jeszcze raz należy podkreślić, iż zakwalifikowanie działań Prezydenta [...] jako przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa - nie oznacza automatycznie konieczności orzeczenia sumy pieniężnej, bowiem zasądzenie tej sumy nie jest bezpośrednią konsekwencją przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej.

Sąd zasądził też na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a, art. 120 w zw. z art. 119 pkt 4 oraz art. 151 orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.