Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1201/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2015 r. sprawy ze skargi B.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B.Z. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta J. przez Kierownika Działu Świadczeń Alimentacyjnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie:

1.odmowy umorzenia zadłużenia powstałego z tytułu wypłaconego świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaconego za okres od 1 października 2008 r. do 31 sierpnia 2009 r. przyznanych osobie uprawnionej: A.Z. w wysokości 3300.00 zł wraz z ustawowymi odsetkami na dzień spłaty,

2.odmowy umorzenia zadłużenia powstałego z tytułu wypłaconego świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaconego za okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. przyznanych osobie uprawnionej: A.Z. w wysokości 3600.00 złotych, wraz z ustawowymi odsetkami na dzień spłaty;

3.odmowy umorzenia zadłużenia powstałego z tytułu wypłaconego świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaconego za okres od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. przyznanych osobie uprawnionej: A.Z. w wysokości 3600.00 zł wraz z ustawowymi odsetkami na dzień spłaty,

4.odmowy umorzenia zadłużenia powstałego z tytułu wypłaconego świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaconego za okres od 1 października 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. przyznanych osobie uprawnionej: A.Z. w wysokości 900.00 złotych, wraz z ustawowymi odsetkami na dzień spłaty – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Powyższa decyzja organu odwoławczego zapadła w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z dnia 14 marca 2014 r. (data wpływu do organu 17 marca 2014 r.) B.Z. zwrócił się do organu I instancji o umorzenie należności z tytułu wypłaconych przez organ świadczeń z funduszu alimentacyjnego. B.Z. wskazywał na swój zły stan zdrowia. Podkreślał, że dokonał wpłaty na zadłużenie mieszkania, a dług powstał na skutek działań byłej żony. Dalej twierdził, że w miarę posiadanych środków finansowych dokonywał wpłat z tytułu alimentów. Wskazywał na konieczność sprawowania opieki nad schorowaną matką. Stwierdził również, że w wyniku postępowania egzekucyjnego może utracić mieszkanie.

Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta J. odmówił umorzenia zadłużenia powstałego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za poszczególne okresy od 1 października 2008 r. do 31 grudnia 2011 r. przyznanych osobie uprawnionej: A.Z., w kwotach wypłaconych w poszczególnych okresach wraz z ustawowymi odsetkami na dzień spłaty.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 30 ust 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. z 2012 r., poz. 1228 z późn. zm.- dalej "u.p.a.") organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Dalej organ I instancji wskazał, że w sprawie zadłużenia powstałego za okresy od 1 października 2008 r. do 31 grudnia 2011 r. zostały wydane decyzje orzekające zwrot powstałego zadłużenia. Jednocześnie organ zauważył, że strona ma zobowiązania alimentacyjne względem dziecka: A.Z. w wysokości 300.00zł miesięcznie, a mimo prowadzonego przez Komornika Sądowego postępowania egzekucyjnego dotyczącego alimentów na rzecz dziecka od 2003 r. egzekucja okazała się bezskuteczna. Podkreślono, że organ wypłacał od października 2008 r. do grudnia 2011 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej, a na poczet wypłaconego świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla A.Z. nie wpłynęła żadna wpłata.

Organ odnosząc się do przedłożonych przez stronę dokumentów podkreślił, że potwierdzenia wpłat alimentów dokonywanych przez stronę na rzecz dziecka A.Z. dołączone do wniosku były dokonywane w okresie od marca 2006 r. do stycznia 2008 r., w którym to A.Z. nie pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Organ ocenił aktualną sytuację osobistą, rodzinną i majątkową strony stwierdzając, że strona nie podejmuje żadnych działań w kierunku poprawy swojej sytuacji materialnej, a z przedstawionej dokumentacji nie wynika, by starała się o orzeczenie o niepełnosprawności. Podkreślił jednocześnie, że zaległości na łączną kwotę 17 254.53 zł powstały w związku z tym, iż strona nie dokonywała wpłat do komornika, a pomimo okresowego podejmowania pracy nie próbowała regulować zadłużenia z tytułu wypłaconego przez organ świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Odnosząc się do aktualnej sytuacji strony organ I instancji zauważył, że obecnie strona nie jest w stanie zaspokoić potrzeb bytowych, jedynym źródłem dochodów jest praca dorywcza, jednakże w każdej chwili sytuacja ta może ulec zmianie. Dalej organ I instancji stwierdził, że w przypadku posiadania orzeczenia o niepełnosprawności strona może ubiegać o zatrudnienie w warunkach pracy chronionej. Organ I instancji stwierdził, że zła sytuacja dochodowa i przejściowe trudności ze stanem zdrowia, nie mogą stanowić podstawy do umorzenia ciążącego na stronie obowiązku alimentacyjnego. Dalej wyjaśnił charakter świadczeń alimentacyjnych i zauważył, że powstałe zadłużenie nie będzie narastało w takim tempie jak do tej pory, bowiem należności na rzecz dziecka A.Z. nie są już wypłacane. Nadto stwierdził, że z przedstawionej przez stronę dokumentacji nie wynika, by nie było szansy na poprawę jej sytuacji. Analizując sytuację dochodową i rodzinną strony organ I instancji uznał, iż nie jest ona wynikiem zdarzeń losowych, które mogłyby stanowić ewentualną przesłankę do umorzenia zadłużenia, a wskazane przez stronę okoliczności nie czynią sytuacji wyjątkowej. Umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych nie może prowadzić do nieuzasadnionego przerzucania na wszystkich podatników obowiązku utrzymania dzieci dłużnika, a instytucja umorzenia nie może być stosowana ani nagminnie, ani jako powszechny sposób zwolnienia z długu o publicznym charakterze. Organ I instancji zaakcentował, iż zadłużenie dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego stanowi zobowiązanie strony, która winna czynić wszelkie starania, by dokonać jego spłaty. Alimenty, które zostały nałożone na stronę wyrokiem sądu wynikają z obowiązku dostarczenia środków utrzymania osobie uprawnionej. Wskazując na powyższe organ nie doszukał się przesłanek do umorzenia zadłużenia alimentacyjnego powstałego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 października 2008 r. do 30 grudnia 2011 r., na rzecz dziecka A.Z., biorąc pod uwagę fakt, że sytuacja zdrowotna oraz finansowa strony w każdej chwili może się zmienić, nie zaistniał słuszny interes strony i społeczny w stopniu uzasadniającym umorzenia powstałego zadłużenia .

W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona wyraziła swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia opisując swoją trudną i złożoną sytuację materialną i zdrowotną. Strona zwrócił się o umorzenie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego Sądu Rejonowego J. sygn. akt [...].

Pismem z dnia 24 września 2014 r. odwołujący się przesłał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J., z którego wynikało, że B.Z. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do 31 lipca 2015 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...]r. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, iż podzieliło słuszność ustaleń organu I instancji, a skarżącemu zapewniono czyny udział w postępowaniu. Organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania, w motywach wymienionego na wstępie rozstrzygnięcia zacytował treść art. 27 ust. 1 oraz art. 30 ust. 2 u.p.a. i wskazał, że umorzenie należności dłużnika alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.a. powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa i rodzinna zobowiązanego uniemożliwia mu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki winien jednak być skutkiem czynników obiektywnych, tj. takich na które zobowiązany nie ma wpływu i ma on charakter stały.

Odnosząc się do złożonego przez stronę w trakcie postępowania odwoławczego pisma z dnia 24 września 2014 r. wraz z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] roku nr [...] wydanego przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. Kolegium stwierdziło, że strona jest osobą zaliczoną do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 lipca 2015 r. i orzeczono obniżoną jej zdolność do wykonywania pracy. Kolegium zwróciło uwagę, iż rozstrzygnięcie w zakresie złożonego wniosku zapada w warunkach uznania administracyjnego, przy czym ustawodawca w art. 30 u.p.a. nie zamieścił żadnych przesłanek, które wyznaczałyby ramy podejmowania rozstrzygnięcia w tym zakresie. Ustawodawca przewidział w art. 30 ust. 2 u.p.a. trzy rozwiązania dla dłużnika alimentacyjnego, które winny przyczyniać się do poprawy jej sytuacji. Po pierwsze może on wystąpić o rozłożenie na raty, o odroczenie terminu spłaty zadłużenia a w ostateczności o umorzenie występującego zadłużenia z tytułu świadczeń wypłacony osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego. W orzecznictwie zaznacza się, iż zamieszczenie w przywołanym przepisie wymienionych możliwości poprawy sytuacji dłużnika alimentacyjnego równoznaczne jest z tym, że stosowane one winny być w określony sposób, a mianowicie od najmniej dającego po wywołujący najdalej idący skutek.

W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy pozwala na uznanie, iż sytuacja jednoosobowego gospodarstwa domowego strony jest trudna i złożona. Kolegium stwierdziło, że rozstrzygnięcie organu I instancji zapadłe w ramach uznania administracyjnego nie nosi cech dowolności. Organ I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne jako organ właściwy wierzyciela, zastosował właściwe przepisy prawa i odpowiednio uzasadnił swoje stanowisko w uzasadnieniu decyzji. Dokonał analizy sytuacji rodzinnej i dochodowej, potencjalnych możliwości strony w zakresie poprawienia swojej sytuacji. Organ odwoławczy podzielił słuszność tych ustaleń i zauważył, że strona jest zarejestrowana w PUP więc w przypadku znalezienia odpowiedniej pracy w przyszłości będzie mogła spłacić swoje zadłużenie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wskazał, iż organ nie uwzględnił wszystkich okoliczności, a mianowicie jego stanu zdrowia i braku dochodów. Podkreślił, że spłata zaległych alimentów jest w najbliższym czasie niemożliwa a może doprowadzić do utraty mieszkania. Podkreślił, że płacił alimenty ale nie zbierał dokumentów w tym zakresie

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną akcentując, że w skardze nie przedstawiono zarzutów wobec organu odwoławczego, które Kolegium może uwzględnić na obecnym etapie postępowania sądowo administracyjnego.

W piśmie z dnia 3 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości decyzji organu II oraz I instancji i przekazanie organowi I instancji sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu stwierdził, że organy zarówno II instancji jak i I instancji, przekroczyły granicę uznania administracyjnego dokonując analizy oraz oceny sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego. Oba organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę prawdy obiektywnej, uzupełnionej postanowieniami art. 7 Kpa, art. 77§1 Kpa oraz art. 80 Kpa.

Zauważył, iż zgodnie z art. 30 ust. 2 u.p.a. ocenie winna podlegać wyłącznie bieżąca sytuacja dochodowa i rodzinna, istniejąca bezpośrednio przed wydaniem decyzji, a odmawiając umorzenia zadłużenia alimentacyjnego, zarówno organ I jak i II instancji przekroczyły granicę uznania administracyjnego. Organ oceniając, że obecna sytuacja życiowa skarżącego uniemożliwia spłatę zadłużenia alimentacyjnego prawidłowo stosując art. 30 ust. 2 u.p.a. winien wydać decyzję umarzającą zadłużenie alimentacyjne. Na potwierdzenie prezentowanego stanowiska pełnomocnik skarżącego wskazał na szereg orzeczeń sądów administracyjnych m.in. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., I OSK 371/11, wyrok WSA w Kielcach z dnia 2 kwietnia 2014 r., II SA/Ke 191/14 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 24 września 2014 r., II SA/Rz 468/14.

Zdaniem skarżącego organ także dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego z przekroczeniem zasad wynikających z art. 7 Kpa, 77 Kpa oraz 80 Kpa. Wskazał, że skoro w postępowaniu odwoławczym uzupełniono materiał dowodowy przez przedłożenie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, to organ zobligowany był do dokonania ponownej, wnikliwej oceny całego materiału dowodowego. Dalej Kolegium uznając za swoje ustalenia organu I instancji przekroczyło granice swobodnej oceny dowodów, bowiem prognozy organów co do przejściowego charakteru trudności ze stanem zdrowia skarżącego nie są poparte dowodami odnoszącymi się do jego sytuacji zdrowotnej. Skarżący podkreślił, że organ winien dokonywać oceny zasadności umorzenia zadłużenia biorąc pod uwagę okoliczności istniejące bezpośrednio przed wydaniem decyzji natomiast dowolne ustalenia organu w odniesieniu do stanu zdrowia skarżącego przy braku przeprowadzenia stosownego dowodu w tym zakresie są niedopuszczalne.

Nadto skarżący stwierdził, że żaden z dokumentów nie pozwala na wywiedzenie wniosku, iż jest duża szansa poprawy jego sytuacji życiowej. Organ wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 108 Kpa nie wskazał jakie ze gromadzonych w sprawie dokumentów pozwalają na dokonanie powyższych ustaleń.

Skarżący uznał, za sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego wniosek organu jakoby jego sytuacja życiowa nie była wynikiem zdarzeń losowych. Podkreślił, że jego sytuacja życiowa wynika wyłącznie ze stanu zdrowa.

Niezależnie od powyższego, skarżący podniósł, iż organ dokonał błędnej wykładni art. 30 ust 2 u.p.a. bowiem wydał decyzję odmawiającą umorzenia zadłużenia alimentacyjnego uznając, iż winien on w pierwszej kolejności wykorzystać przysługującą mu możliwość rozłożenia zadłużenia na raty, następnie winien wystąpić o odroczenie terminu spłaty występującego zadłużenia, a dopiero w ostateczności występować o umorzenie należności. Dokonana przez organ interpretacja art. 30 ust. 2 u.p.a. pozostaje w oczywistej sprzeczności z jego treścią, a to którą możliwość poprawy sytuacji dłużnika alimentacyjnego można zastosować dyktowane jest wyłącznie jego sytuacją dochodowa i rodzinną.

W piśmie z dnia 21 lipca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie zarzutów skarżącego podkreślając, że nie zasługują one na uwzględnienie.

Na rozprawie w dniu 28 lipca 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniosła i wywodziła jak w skardze i piśmie z dnia 3 czerwca 2015 r. podkreślając, że wywody organu co do sytuacji zdrowotnej skarżącego nie mogą się ostać - na dowód czego przedłożyła zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia z dnia 23 czerwca 2015 r. wraz z orzeczeniem lekarskim orzecznika ZUS z dnia [...]r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wbrew zarzutom skarżącego, nie narusza przepisów prawa.

Na wstępie przypomnieć należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm.-dalej "u.p.a.").

Odnosząc się zaś do mających w sprawie zastosowanie przepisów tej ustawy podnieść należy, że zgodnie z art. 27 ust. 1 u.p.a. dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Wynikający z tego przepisu obowiązek dłużnika alimentacyjnego zwrotu należności nie jest jednak bezwzględny. W określonych sytuacjach i przy spełnieniu ustawowych przesłanek obowiązek ten może bowiem być ograniczony bądź całkowicie zniesiony.

Mianowicie, w myśl art. 30 ust. 1 ustawy organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości:

1) 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

2) 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;

3) 100 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.

Zgodnie natomiast z ust. 2 tego przepisu organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 3).

Wykładnia językowa przytoczonych przepisów ustawy prowadzi do wniosku, że zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 30 ust. 1 oraz jej wysokość uzależnione jest przede wszystkim od stopnia skuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zmierzającego do odzyskania należności z tytułu alimentów.

W myśl art. 30 ust. 2 u.p.a. organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 30 ust. 3 u.p.a).

Użycie przez ustawodawcę sformułowania "może" jednoznacznie wskazuje, że wydawane na podstawie tego przepisu decyzje administracyjne mają charakter uznaniowy, co zresztą podkreśliło Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ administracji działa zatem w ramach uznania administracyjnego, będąc jednak przy tym związany przesłankami ustanowionymi w ww. przepisie, tj. sytuacją dochodową i rodzinną osoby ubiegającej się o umorzenie długu alimentacyjnego.

Powyższe przesłanki organ winien wykazać i odnieść się do nich w uzasadnieniu decyzji. Organ administracji powinien zatem nie tylko poczynić ustalenia w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 Kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 Kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 Kpa), ale także załatwić sprawę, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 Kpa).

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja spełnia powyższe wymogi prawne, a organy orzekające w sprawie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, czemu dały wyraz w wyczerpującym uzasadnieniu faktycznym i prawnym.

Wniosek skarżącego rozpatrzony został bowiem z uwzględnieniem jego sytuacji dochodowej i rodzinnej, a wyciągniętych na tej podstawie wniosków nie można uznać za dowolne.

Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, że skarżący domagał się umorzenia wypłaconych świadczeń alimentacyjnych z uwagi na zły stan zdrowia, a w szczególności na brak stałej, odpłatnej pracy. Ponadto zarzucił, że organy nie zbadały rzetelnie jego sytuacji zdrowotnej. Stan zdrowia uniemożliwiał mu bowiem podjęcie zatrudnienia również w przyszłości, a jest to w przekonaniu skarżącego zdarzenie losowe, na które nie ma wpływu.

Oceniając powyższe okoliczności wskazać trzeba, że organy administracji zasadnie uznały, iż nie uzasadniają one konieczności umorzenia wypłaconych świadczeń alimentacyjnych.

Nie można przy tym zapominać o charakterze zobowiązań alimentacyjnych, które zgodnie z art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w przypadku rodziców w stosunku do ich dzieci mają charakter obligatoryjny.

Sądowa kontrola uznania administracyjnego jest ograniczona wyłącznie do oceny tego, czy w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne, uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. Zdaniem Sądu materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia, iż wskazanym wyżej powinnościom w toku postępowania administracyjnego uchybiono. W ocenie Sądu wniosek skarżącego został rozpatrzony przy uwzględnieniu jego sytuacji dochodowej i rodzinnej, a wyciągniętych na tej podstawie wniosków nie można uznać za dowolne. Organ administracji poczynił zatem ustalenia w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 Kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 Kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 Kpa).

Przede wszystkim słusznie organy uznały, że instytucja umorzenia przedmiotowych należności jest wyjątkowa, co oznacza, że w sytuacji osoby występującej o podjęcie takiej decyzji muszą wystąpić szczególne okoliczności. Obowiązek alimentacyjny zgodnie z art. 128 i 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w przypadku rodziców w stosunku do ich dzieci ma bowiem charakter obligatoryjny. System zabezpieczenia społecznego nie ma zaś na celu zwolnienia w całości rodzica z ponoszenia kosztów utrzymania dzieci. Wyjątkowość instytucji zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego oznacza również konieczność interpretowania przepisów ją regulujących w sposób ścisły, a nie rozszerzający. Jak zatem wskazano umorzenie powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby takie szczególne okoliczności miały miejsce. Organ prawidłowo ustalił stan majątkowy i osobisty skarżącego, a wywiedzione przez niego wnioski zasługują na akceptację. Sam skarżący nie powołał żadnych nowych okoliczności, które miałyby wpływ na wynik sprawy, a nie zostały uwzględnione przez organ.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący ma 62 lata, wyuczony zawód - monter instalacji sanitarnych, obecnie nie pracuje, jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy od dnia 12 maja 2014 r. i brak jest podstaw do uznania, że obecna sytuacja skarżącego będzie mieć charakter stały i w przyszłości nie ulegnie ona zmianie. Zasadnie w ocenie Sądu organ II instancji wskazał, że skarżący mimo zaliczenia do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 lipca 2015 r. zgodnie z treścią orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...]r. ma obniżoną zdolność do wykonywania pracy. W ocenie Sądu nawet gdyby przyjąć, że skarżący nie może wykonywać każdego rodzaju pracy, nie może dostać innej pracy nie stanowi to okoliczności uzasadniającej uwzględnienie jego wniosku. W tych okolicznościach zasadnie organy uznały, iż sytuacja dochodowa skarżącego, jakkolwiek jest trudna, to nie uzasadnia umorzenia ciążących na nim należności z tytułu wypłaconych na rzecz dziecka świadczeń alimentacyjnych. Obowiązkiem skarżącego jest stale podejmowanie działań zmierzających do poprawy tej sytuacji, a tym samym pozwalających na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Sąd zauważa przy tym, iż skarżone rozstrzygnięcia zapadły w 2014 r., a organ ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób prawidłowy, toteż zaświadczenia i orzeczenia o stanie zdrowia skarżącego z 2015 r. nie mają znaczenia na etapie postępowania sądowoadministarcyjnego.

Dodatkowo należy wskazać, że w świetle dyspozycji art. 30 ust. 2 u.p.a, ewentualne zastosowanie jednej z wymienionych w tym przepisie form złagodzenia (bądź zniesienia) należności obciążających dłużnika alimentacyjnego uzależnione jest od jego wniosku. Wniosek skarżącego dotyczył umorzenia należności z tytułu wypłaconych na rzecz jego dziecka świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ będąc związany tym wnioskiem nie mógł zatem rozważać zastosowania innych możliwości przewidzianych w art. 30 ust. 2 u.p.a., tj. odroczenia terminu płatności bądź rozłożenia należności na raty. Strona, jeśli uzna to za właściwe uprawniona jest zatem do złożenia kolejnych wniosków o zastosowanie tego typu ulg.

Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu organy należycie zbadały i oceniły sytuację materialną i osobistą skarżącego, a wyprowadzone przez nie wnioski nie przekroczyły granic uznania administracyjnego i uzasadniały odmowę umorzenia przedmiotowych należności.

Reasumując, wskazać trzeba, że umorzenie w całości lub w części należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami może być dokonane jedynie wówczas, gdy ocena całokształtu okoliczności dotyczących sytuacji finansowej i rodzinnej dłużnika pozwala uznać, że wystąpiła szczególna sytuacja uprawniająca do wnioskowania o takie rozstrzygnięcie. Taka szczególna sytuacja w rozpoznawanej sprawie jednak nie wystąpiła.

Dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) skargę należało oddalić.