Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2244/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 7, 77,107 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 145 § 1 pkt 1 lit c, 134, 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi W.C. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego W. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Wojewoda [...] ustalił lokalizację dla inwestycji pn. Budowa drogi ekspresowej [...] na terenie miasta [...] tzw. "[...]" - odcinek od węzła "[...]" do węzła "[...]", wraz z budową węzłów, budową dróg dojazdowych do obsługi drogi [...] na odcinku od węzła "[...]" do węzła "[...]" oraz budową wiaduktu nad drogą ekspresową w km 1+534 wraz z dojazdami. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] utrzymał ww. decyzję w mocy.

Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. [...], Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 746 097,25 zł na rzecz W. C. (dalej również jako: "skarżącego") za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] położoną w [...], obręb [...], przejętą na własność Skarbu Państwa, przeznaczoną na budowę ww. inwestycji drogowej.

W dniu [...] lutego 2013 r. skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie ustalenia odszkodowania, jako przyczyny wznowienia podając art. 145 § 1 pkt 1 i 5 Kpa. Skarżący powołał się w uzasadnieniu wniosku na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r., orzekającą o zastosowaniu wobec K. K. - rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wojewoda [...] wznowił postępowanie w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, natomiast odmówił wznowienia postępowania na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił uchylenia decyzji z [...] listopada 2009 r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że zlecił rzeczoznawcy majątkowemu M. L. sporządzenie operatu szacunkowego, ustalającego wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości, według jej stanu na 7 listopada 2008 r. Zdaniem organu pierwszej instancji sporządzenie wyceny nieruchomości miało na celu weryfikację, czy popełnione przez biegłego K. K., błędy miały wpływ na ustalenie wartości działki nr [...] obr. [...].

Rzeczoznawca majątkowy M. L. sporządziła operat szacunkowy określając w nim wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości na kwotę 720 780 zł. Organ podkreślił, że kwota ta różni się od pierwotnej wyceny o 19 735 zł co stanowi 2,82 % pierwotnej wartości nieruchomości.

Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. skarżący złożył uwagi dotyczące wyceny oraz wniósł o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Skarżący zakwestionował metody wyceny zastosowane przez biegłą oraz przyjęty stan części składowych.

Następnie skarżący przy piśmie z dnia [...] września 204 r. przedstawił kontroperat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M. N..

Organ pierwszej instancji wystąpił do Komisji Opiniującej [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych o sporządzenie oceny przedłożonego operatu

i Komisja w dniu [...] marca 2015 r. wydała opinię, w której stwierdziła, że z powodu błędów przedmiotowy operat nie może stanowić podstawy do określenia wartości przedmiotowej nieruchomości.

Organ pierwszej instancji podkreślił, że podstawą wznowienia niniejszego postępowania była przesłanka wynikająca z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, tj. wyjawienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Organ powołując się na orzecznictwo wskazał, że uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić tylko wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawę wznowienia okażą się na tyle istotne, że wywrą bezpośredni wpływ na rozstrzygniecie zawarte w decyzji ostatecznej. Okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka okoliczność, która mogłaby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.

Rozstrzygając sprawę organ pierwszej instancji wskazał, że skoro wycena, na podstawie której określono wysokość odszkodowania, tj. dokonana przez rzeczoznawcę majątkowego K. K. różniła się od wyceny dokonanej przez biegłą M. L. w toku postępowania wznowieniowego zaledwie o 19 753 zł, tj. o 2,82 % pierwotnej wyceny, to oznacza, że błędy popełnione przez biegłego K. K., a które stanowiły przesłankę do nałożenia na rzeczoznawcę majątkowego kary dyscyplinarnej, nie wpłynęły na wartość nieruchomości ustaloną przez niego w operacie szacunkowym wyceny nieruchomości. Organ stwierdził, że operat szacunkowy sporządzany jest przez biegłego, którego wiedzę specjalistyczną potwierdza posiadana licencja. Fakt, że dwóch niezależnych od siebie rzeczoznawców majątkowych sporządziło zbliżone do siebie wyceny potwierdza, zdaniem Wojewody, że pierwotna wycena nieruchomości pomimo błędów, została ustalona w sposób właściwy.

W. C. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie:

- art. 7 oraz art. 77 § 1 Kpa, art. 89 § 2 Kpa oraz art. 107 § 3 Kpa. Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący wskazał, że organ pierwszej instancji, pomimo zgłaszanych w toku postępowania przez skarżącego szeregu zarzutów, nie wyjaśnił wątpliwości co do wiarygodności operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę M. L.. Podniósł, że w stosunku do powyższej wyceny zostały podniesione konkretne zarzuty i pozostały one bez rozpatrzenia i dlatego nie sposób przyjąć, że poprawność sporządzenia tego operatu nie budzi wątpliwości.

Skarżący podniósł także, że w rozpoznawanej sprawie celowe było przeprowadzenie rozprawy administracyjnej ze względu na niewyjaśnione wątpliwości co do rzetelności sporządzonego przez M. L. operatu szacunkowego i konieczności skonfrontowania biegłego z przedstawionymi zarzutami, o co postulował skarżący. W niniejszej sprawie organ nie umożliwił przedstawienia zarzutów do opinii biegłego na rozprawie administracyjnej, zatem nie pozwolił na realizację prawa do podważenia opinii biegłego.

Zdaniem skarżącego kwestionowana decyzja nie zawierała wskazania powodów, dla których organ pierwszej instancji nie uwzględnił zarzutów zgłoszonych w pismach procesowych, dotyczących operatu szacunkowego sporządzonego przez M. L..

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej: "organ odwoławczy" Minister") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że stanowiące w ocenie skarżącego podstawę do wznowienia niniejszego postępowania prowadzenie postępowania dyscyplinarnego, a w konsekwencji ukaranie biegłego zawieszeniem uprawnień zawodowych nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej.

Ostateczna decyzja Wojewody [...] została wydana w dniu [...] listopada

2009 r., natomiast postępowanie dyscyplinarne ostatecznie zakończyło się w dniu [...] kwietnia 2014 r. zatem organ odwoławczy stwierdził, że w dacie wydania decyzji ostatecznej nie istniały jeszcze żadne inne nowe okoliczności, które uzasadniałyby wydanie przez organ administracji rozstrzygnięcia odmiennego od tego, które zapadło.

Minister wskazał, że pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie znane organowi, który wydał decyzję. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że ani prowadzenie wobec rzeczoznawcy majątkowego postępowania dyscyplinarnego, ani jego wynik - ukaranie biegłego zawieszeniem uprawnień zawodowych nie mają wpływu na wynik rozstrzygnięcia sprawy.

Dodatkowo Minister wskazał, że organ pierwszej instancji w toku wznowionego postępowania powołał nowego rzeczoznawcę M. L., która ponownie oszacowała wartość nieruchomości i określiła jej wartość rynkową na kwotę 720 780,00 zł. Kwota ta różni się od poprzedniej wyceny o 19 735,00 zł, tj. o 2,82 %.

Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, nie można uznać, że prowadzenie postępowania dyscyplinarnego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej oraz ukaranie biegłego zawieszeniem uprawnień zawodowych, które nastąpiło 5 lat po wydaniu decyzji ma w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego znaczenie prawne na tyle istotne, że doprowadzi do uchylenia ostatecznej. Minister wyjaśnił, że Komisja Odpowiedzialności Zawodowej posiada ustawowe umocowanie jedynie dla prowadzenia postępowania wyjaśniającego wobec rzeczoznawcy majątkowego pod kątem prawidłowości wypełniania obowiązków, o których mowa w art. 158, art. 175, art. 181, art. 186 i art. 186a, na co wskazuje przepis art 194 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ewentualne stwierdzenie uchybień w wypełnianiu obowiązków rzeczoznawcy majątkowego nie dyskwalifikuje sporządzonego opracowania jako podstawy ustalenia odszkodowania.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. C., żądając jej uchylenia i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 8 Kpa poprzez jego niezastosowanie polegające na ignorowaniu zarzutów zgłaszanych do opinii biegłego w dwóch instancjach;

- art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, poprzez jego niezastosowanie polegające na niezbadaniu zasadności zarzutów zgłaszanych przez skarżącego w stosunku do opinii biegłego, w szczególności braku weryfikacji tych zarzutów w dodatkowej opinii biegłego;

- art. 89 § 2 Kpa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której istniała potrzeba umożliwienia stronie zadania pytań biegłemu oraz przedstawienia zarzutów zgłaszanych przez skarżącego w toku postępowania przed organem pierwszej i drugiej instancji;

- art. 107 § 3 Kpa poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zgłaszanych zarzutów do opinii biegłego;

- art. 145 § 1 pkt 5 Kpa poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis ten nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy decyzję wydano na podstawie błędnej opinii biegłego, której nieprawidłowe sporządzenie stwierdzono w decyzji, wydanej już po zakończeniu postępowania administracyjnego - o ukaraniu biegłego karą dyscyplinarną - podczas gdy istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, choć ujawniły się dopiero w treści decyzji o ukaraniu biegłego karą dyscyplinarną, istniały już w chwili wydawania decyzji administracyjnej w przedmiocie ustalenia odszkodowania.

Uzasadniając powyższe zarzuty skarżący wskazał m. in., że w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. a także w kolejnych pismach kierowanych do organu podniósł szereg zarzutów i uwag do operatu sporządzonego przez M. L.. W uzasadnieniu decyzji organu nie poświęcono ich ocenie ani jednej wzmianki. Również organ drugiej instancji zignorował stawiane przedmiotowej wycenie zarzuty.

Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie zachodziła potrzeba przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, co doprowadziłoby do bezpośredniej konfrontacji biegłego z zarzutami do sporządzonej opinii. Brak przeprowadzenia rozprawy, zdaniem skarżącego, uniemożliwił udzielenie przez biegłego odpowiedzi na zarzuty i udaremnił podstawę dla organu do zlecenia sporządzenia uzupełniającej lub dodatkowej opinii biegłego.

W ocenie skarżącego nieprawidłowe jest stanowisko organu, że skoro decyzja o ustaleniu odszkodowania wydana została w dniu [...] listopada 2009 r. a postępowanie dyscyplinarne ostatecznie zakończyło się w dniu [...] kwietnia

2014 r., to w dacie wydania decyzji ostatecznej w przedmiocie odszkodowania nie istniały jeszcze żadne inne nowe okoliczności.

Skarżący przyznał, że orzeczenie dyscyplinarne nie stanowiło nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Ono jedynie potwierdzało istnienie takiej okoliczności , którą było sporządzenie opinii biegłego, na podstawie której wydano decyzję ostateczną z dnia [...] listopada 2009 r. z naruszeniem podstawowych zasad staranności zawodowej. Zatem okoliczność ta istniała już w chwili wydania decyzji ostatecznej w przedmiocie odszkodowania, natomiast ujawniła się dopiero z chwilą wydania orzeczenia dyscyplinarnego wobec biegłego K. K., kiedy to jego opinia została zbadana pod kątem zachowania zasad staranności zawodowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 135 P.p.s.a sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W rozpoznawanej sprawie Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzją organu pierwszej instancji narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżoną decyzję podjęto w toku postępowania wszczętego z wniosku

W. C. z dnia [...] lutego 2013 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. ustalającą odszkodowanie za nieruchomość przejętą na własność Skarbu Państwa. Organy obu instancji po wznowieniu postępowania i ponownym przeprowadzeniu postępowania co do istoty sprawy, odmówiły uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2009 r.

W rozpatrywanej sprawie skarżący domagał się wznowienia postępowania, powołując się na podstawę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, bowiem twierdził, że w sprawie pojawiły się nowe okoliczności. Skarżący podniósł, że w dniu [...] stycznia 2913 r. dowiedział się o nowych faktach, które zaistniały w jego sprawie. W tym bowiem dniu otrzymał decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. o zastosowaniu wobec biegłego K. K. kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami przy sporządzaniu operatu, który stanowił podstawę orzekania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Zdaniem skarżącego, w tej sytuacji należy uznać, że przy wydawaniu decyzji ustalającej odszkodowanie doszło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego.

Ponadto skarżący wskazał także jako podstawę wznowienia przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, tj. oparcie oszacowania wartości nieruchomości na dowodach, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne a te okazały się fałszywe (fałszywa, błędna wycena nieruchomości).

Wojewoda [...] po wznowieniu postępowania w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa i odmowie wznowienia z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa (postanowieniem z dnia 7 maja 2013 r.) przeprowadził postępowanie wyjaśniające. W toku postępowania wznowieniowego organ powołał nowego rzeczoznawcę majątkowego – M. L., która ponownie oszacowała wartość rynkową nieruchomości.

W tym miejscu należy wskazać, że wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji ostatecznych i może nastąpić tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie i po spełnieniu koniecznych warunków. Wznowienie postępowania jako instytucja procesowa, ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną. Celem postępowania wznowieniowego jest, w pierwszej kolejności stwierdzenie wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania, a następnie - w przypadku pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny - przeprowadzenie postępowania w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej.

Zastosowany w rozpatrywanej sprawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przepis ten stawia wymóg kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe dowody lub okoliczności faktyczne muszą być istotne dla sprawy, powinny istnieć w chwili wydawania decyzji, być nieznanymi organowi wydającemu decyzję, zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej.

W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że organy ustalające odszkodowanie za nieruchomość przejętą na rzecz Skarbu Państwa procedowały w oparciu dowód w postaci operatu szacunkowego, sporządzonego przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego. W odniesieniu do tej wyceny skarżący podnosi zastrzeżenia zarzucając, że przy jej sporządzaniu biegły naruszył podstawowe zasady staranności zawodowej, albowiem po uzyskaniu przez decyzję ustalającą odszkodowanie waloru ostateczności, Minister Infrastruktury i Rozwoju ukarał dyscyplinarnie rzeczoznawcę majątkowego z powodu nieprawidłowego sporządzenia tego konkretnie operatu.

W ocenie Sądu błędne jest stanowisko organu odwoławczego, że skoro ostateczna decyzja Wojewody [...] została wydana w dnu [...] listopada 2009 r., natomiast postępowanie dyscyplinarne zakończyło się w dniu [...] kwietnia 2014 r. – to w dacie wydania decyzji ostatecznej o odszkodowaniu nie istniały jeszcze żadne inne nowe okoliczności, które uzasadniałyby wydanie przez organ administracji rozstrzygnięcia odmiennego od tego, które zapadło.

Rację ma skarżący, że w istocie orzeczenie dyscyplinarne nie stanowiło nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Jednakże orzeczenie to stwierdza istotne wady w operacie szacunkowym stanowiącym zasadniczy dowód, na podstawie którego wydano kwestionowaną przez skarżącego decyzję w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość. Zatem okoliczność ta – naruszenie przez biegłego zasad staranności zawodowej przy sporządzaniu opinii istniała już w dniu wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2009 r., natomiast ujawniła się z chwilą wydania orzeczenia dyscyplinarnego wobec biegłego K. K..

W toku postępowania po wznowieniu – jak wyżej już była o tym mowa – organ pierwszej instancji powołał nowego rzeczoznawcę majątkowego M. L., która ponownie oszacowała wartość nieruchomości (operat szacunkowy z lipca 2013 r.). Należy podkreślić, że skarżący zarówno w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym sformułował szereg zarzutów w stosunku do przedmiotowej wyceny, wskazując na brak poprawności i rzetelności operatu szacunkowego (m. in. w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r., w piśmie z dnia [...] września 2014 r. i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji).

Skarżący zarzucił m. in., że:

- rzeczoznawca zastosował porównawczą metodę wyceny w zakresie gruntów, jednocześnie stosując metodę kosztową w zakresie budynków, co zostało m. in. podniesione jako niedopuszczalne przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju przy wycenie sporządzonej przez K. K.;

- w zakresie kosztowej wyceny nie uwzględniono wszystkich kosztów związanych z budową budynków, tj. kosztów przekwalifikowania gruntu z rolnego na budowlany, przesuwania linii napowietrznej NN oraz przebudowy i przyłączy NN do czterech budynków, przebudowy sieci gazowej,

- oznaczono błędną głębokość studni,

- operat sporządzono w warunkach braku dokumentacji potrzebnej do oceny wartości nieruchomości.

W świetle ugruntowanego stanowiska orzecznictwa sądowego nie ulega wątpliwości, że przeprowadzenie w sprawie administracyjnej dowodu z operatu szacunkowego (sporządzonego przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego), a zatem oparcie się na źródle dowodowym o statusie kwalifikowanym, tj. wymagającym wiadomości specjalnych, nie zwalnia organu administracji, podobnie jak i sądu administracyjnego z obowiązku oceny jego wiarygodności. Tytułem przykładu należy wskazać chociażby stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II OSK 459/05, w myśl którego w razie wątpliwości co do treści sporządzonego operatu szacunkowego organ administracji publicznej może żądać od rzeczoznawcy jego uzupełnienia, udzielenia wyjaśnień co do jego treści, a w konsekwencji również - jeśli istnieją ku temu uzasadnione powody - odmówić mocy dowodowej sporządzonemu operatowi. Operat szacunkowy powinien bowiem spełniać nie tylko formalne wymogi takiego dokumentu określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109, z póź. zm.), ale musi też opierać się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości. Żadne argumenty nie przemawiają za tym, aby organy rozpoznające sprawę na podstawie tego dokumentu nie mogły samodzielnie ocenić jego wartości dowodowej i ewentualnie żądać od rzeczoznawcy uzupełnienia tego dokumentu albo wyjaśnień co do jego treści. Zatem ocena wartości dowodowej operatów zarówno przez organy administracji publicznej, jak też i sądy, jest możliwa w sytuacji, gdy prosta analiza ich treści budzi uzasadnione wątpliwości co do ich spójności, logiczności, zupełności, a także wtedy, gdy operaty szacunkowe zawierają nieścisłości, błędy metodologiczne, rachunkowe, czy też pomijają niektóre istotne dla ustalenia wartości szacowanych nieruchomości elementy. W takiej sytuacji oczekiwanie od rzeczoznawcy majątkowego, że w formalnie prawidłowo sporządzonym operacie szacunkowym budzące uzasadnione wątpliwości kwestie zostaną dostatecznie wyjaśnione i w sposób zrozumiały i logiczny umotywowane - nie obniża rangi rzeczoznawcy jako osoby zaufania publicznego.

W rozpoznawanej sprawie organ nie przeprowadził w sposób pełny postępowania wyjaśniającego w stosunku do wartości dowodowej sporządzonego w postępowaniu wznowieniowym operatu szacunkowego. Zarówno przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji organ – mimo zgłaszanych przez skarżącego uwag i wątpliwości – w żaden sposób ich nie wyjaśnił (np. choćby poprzez zwrócenie się do rzeczoznawcy o ustosunkowanie się do podnoszonych zarzutów), tak jak i nie uczynił tego Minister Infrastruktury i Rozwoju w zaskarżonej decyzji.

Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że przyjął on a priori, że wycena sporządzona przez M. L. jest prawidłowa, bowiem przedmiotowy operat został sporządzony "przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego, którego wiedzę specjalistyczną potwierdza posiadana licencja".

Natomiast organ drugiej instancji w żaden sposób nie odniósł się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu w stosunku do sporządzonego przez M. L. operatu, wskazując jedynie na fakt, że różnica wartości nieruchomości oszacowana w operacie szacunkowym sporządzonym w wyniku wznowionego postępowania wynosi jedynie 2,82 % w stosunku do pierwotnej wyceny, co w ocenie organu odwoławczego potwierdza tezę, że stwierdzenie uchybień w wypełnianiu obowiązków rzeczoznawcy majątkowego przez K. K., nie dyskwalifikuje sporządzonego przez niego opracowania jako podstawy ustalenia odszkodowania.

Zatem organy obu instancji przyjęły sporządzony w postępowaniu wznowieniowym operat szacunkowy jako punkt odniesienia przy dokonywaniu oceny operatu szacunkowego sporządzonego przez K. K. w postępowaniu zwykłym. Jednakże ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ani z uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji nie wynika, że organy przeprowadziły kontrolę operatu sporządzonego przez M. L.. Tymczasem obowiązkiem organu jest w sposób wyczerpujący i konkretny wykazać jakimi względami się kierował wydając zaskarżone rozstrzygniecie, co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu orzeczenia. Uzasadnienie bowiem jest istotnym składnikiem prawidłowo wydanego rozstrzygnięcia. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej przesłanki powziętego rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie natomiast argumenty strony i podnoszone przez nią zarzuty zostały zignorowane. Zgodnie z art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji.

W rozpoznawanej sprawie sąd zatem stwierdził naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 i 107 § 3 Kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i 134 P.p.s.a, uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organ prowadzący postępowanie zastosuje się do wszystkich wytycznych zawartych w uzasadnieniu. Obowiązkiem organu będzie zatem przeprowadzenie oceny operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego M. L. (mając również na uwadze zarzuty podniesione przez skarżącego), w razie konieczności także przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie a wyniki tej oceny organ przedstawi w uzasadnieniu wydanej decyzji sporządzonym zgodnie z regułami określonymi w art. 107 § 3 Kpa