Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1530/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1 pkt 2 i  art. 23 ust. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 133 poz 883
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
article: art. 14 ust. 1 w zw. z  art. 15 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spraw.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2011 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 12 pkt 2, art. 22, art. 23 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. 2002 r. Nr 101 poz. 926 ze zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] odmawiającą uwzględnienia wniosku T. W. o usunięcie uchybień w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez [...] Komisariat Policji w [...] polegających na udostępnieniu na rzecz K. L. adresu zamieszkania wnioskodawcy.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych podniósł, iż T. W. wniósł do organu Ochrony Danych Osobowych skargę dotyczącą udostępnienia przez [...] Komisariat Policji w [...] jego danych osobowych w zakresie adresu zamieszkania na rzecz K. L., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą U. K. L. w [...]. Wnioskodawca poinformował, iż w imieniu spółki S. [...] z siedzibą w [...] na [...] zlecił L. s.c. z siedzibą w [...] przetłumaczenie tekstu z języka polskiego na język ukraiński. Natomiast firmie U. K. L. niczego nie zlecał. Podniósł, iż [...] Komisariat Policji w [...] udostępnił K. L. jego prywatne dane adresowe, bez jego wiedzy i zgody, skutkiem czego ww. wystawiła niezgodnie z prawem faktury VAT na osobę fizyczną, wyłudzając w ten sposób nienależną zapłatę za usługę, której nigdy nie wykonano. Skarżący wskazał, iż o nieprawidłowościach powiadomił II Urząd Skarbowy w [...], a także Komendanta Komendy Miejskiej Policji w [...]. Skarżący dodał, iż jego skargi składane do organów ścigania okazały się bezskuteczne. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o usunięcie uchybień, poprzez nieudostępnianie jego prywatnych danych adresowych, jak też zabezpieczenie tych danych.

W toku wszczętego na wniosek strony postępowania organ ustalił, iż:

1. K. L. w dniu 10 lipca 2008 r. wystąpiła do ww. Komisariatu z wnioskiem o udostępnienie danych osobowych T. W. w związku z koniecznością wystawienia faktury VAT za wykonane zlecenie oraz ewentualną koniecznością dochodzenia roszczeń przed sądem w drodze cywilnoprawnej.

2. W odpowiedzi na ww. wniosek Komendant Komisariatu udostępnił w dniu 10 lipca 2008 r. K. L. dane osobowe skarżącego w zakresie adresów zamieszkania, numeru PESEL i miejsca urodzenia, zastrzegając jednak ich wykorzystanie wyłącznie w celu dochodzenia roszczeń na drodze cywilnej w sądzie rejonowym w sprawie pokrycia należności za wykonaną usługę.

3. W dniu 12 lipca 2008 r. K. L. wystawiła skarżącemu faktury VAT nr [...] na kwotę [...] zł oraz nr [...] na kwotę [...] zł za wykonanie usługi tłumaczenia na język ukraiński.

4. Pozyskane w ww. sposób dane, K. L. wykorzystała wyłącznie w celu wytoczenia skarżącemu powództwa o zapłatę ww. należności z tytułu wykonanej usługi tłumaczenia, która to sprawa zakończyła się wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] - Sądu Grodzkiego z dnia [...] maja 2009 r. sygn. akt [...] zasądzającym ww. należności, a następnie utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. sygn. akt [...], którego kopię K. L. przedłożyła do akt administracyjnych sprawy oraz poinformowała, że zamierza wystąpić do Sądu Rejonowego w [...] z wnioskiem o nadanie wyrokowi z dnia [...] maja 2009 r. klauzuli wykonalności i wszcząć postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącemu.

Na podstawie poczynionych ustaleń w dniu [...] maja 2010 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał decyzję administracyjną, mocą której odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego. Organ uznał bowiem, iż udostępnienie danych osobowych skarżącego przez Komendanta ww. Komisariatu na rzecz K. L. w celu dochodzenia roszczeń z tytułu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej zostało usankcjonowane przepisem art. 23 ust. 1 pkt 2 i 5 w zw. z art. 23 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, iż organ Ochrony Danych Osobowych nie wyjaśnił okoliczności faktycznych sprawy. Generalny Inspektor nie dostrzegł, że K. L. poświadczyła nieprawdę zarówno zwracając się do organów Policji jak też sądu powszechnego z pozwem o zapłatę, twierdząc, iż zlecenie przetłumaczenia tekstu z języka polskiego na ukraiński zlecił wnioskodawca jako osoba fizyczna, a nie reprezentant spółki S. [...] z siedzibą w [...] na [...].

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku odwoławczego, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych rozstrzygnięciem z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia organ powołał treść art. 7 pkt 2, art. 23 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 oraz 23 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Generalny Inspektor stwierdził, iż udostępnienie danych osobowych skarżącego przez Komendanta Komisariatu na rzecz K. L. w celu dochodzenia roszczeń z tytułu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej było - wobec treści przepisu art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy w zw. z art. 23 ust. 4 pkt 2 ustawy - w pełni uprawnione. W świetle materiału dowodowego sprawy nie budzi wątpliwości, iż pozyskane przez K. L. dane skarżącego zostały wykorzystane w ww. celu, czego dowodem są powołane wyżej wyroki ww. sądów. Ponadto pozyskane przez K. L. dane osobowe skarżącego były niezbędne do osiągnięcia ww. celu, bowiem dla skutecznego wytoczenia powództwa przez K. L. w związku z dochodzeniem roszczeń z tytułu wykonanej na rzecz skarżącego usługi tłumaczenia niezbędne było wniesienie pozwu, który spełniał warunki pisma procesowego określone w art. 187 § 1 k.p.c. Natomiast, w myśl art. 126 § 2 k.p.c., gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać m.in. oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników. Z powyższego wynika, iż niezbędnym elementem pozwu jest oznaczenie miejsca zamieszkania osób, przeciwko którym żądanie określone w pozwie jest skierowane. Kwestionowane przez skarżącego udostępnienie danych znajduje swe oparcie w przepisach ustawy o ochronie danych osobowych.

Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczących tego, że skarżący zamawiał usługę tłumaczenia w imieniu osoby prawnej, której dane adresowe znajdowały się w przekazanych do tłumaczenia dokumentach, zatem K. L. cyt.: "do niczego nie były potrzebne moje prywatne dane adresowe", organ Ochrony Danych Osobowych podkreślił, iż skoro Sąd Rejonowy w [...] prawomocnym wyrokiem z dnia [...] maja 2009 r. sygn. akt [...] zasądził od T. W., a nie od spółki reprezentowanej przez wymienionego, na rzecz K. L. określoną kwotę pieniężną to powyższe potwierdza zasadność roszczeń K. L. w stosunku do skarżącego. Powyższe dowodzi, iż przedmiotowe udostępnienie danych było - wbrew twierdzeniom skarżącego - niezbędne do wszczęcia postępowania zakończonego ww. wyrokiem. Organ wskazał, iż nie leży w gestii Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych jako organu do spraw ochrony danych osobowych, ocena prawidłowego oznaczenia strony pozwanej, tj. czy pozwanym miałoby być [...], czy skarżący, a także czy skarżący zlecał usługę tłumaczenia K. L. prowadzącej działalność pod firmą U., czy też L. s.c. Przedmiotowa kwestia została już prawomocnie rozstrzygnięta przez Sąd Rejonowy w [...], który uznał zasadność roszczeń K. L. wobec skarżącego.

Wobec powyższego, zasadne było udostępnienie przez [...] Komisariat Policji w [...] danych skarżącego na rzecz K. L. w celu pozwania go przez nią z tytułu zapłaty za wykonaną usługę tłumaczenia. Powyższe przetwarzanie danych znajdowało swe oparcie w powołanym wyżej art. 23 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy o ochronie danych osobowych jako niezbędne do dochodzenia roszczeń i realizacji uprawnienia wynikającego z przepisu prawa.

Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2010 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez T. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucając organowi błędy w ustaleniach faktycznych skarżący podniósł, iż organ Ochrony Danych Osobowych bezkrytycznie dał wiarę wyjaśnieniom K. L., zamiast bezstronnie ocenić zgromadzony materiał dowodowy. Wymieniona nie wykonała jakiejkolwiek usługi tłumaczenia na rzecz zlecającego, którym była osoba prawna. Zlecająca usługę Spółka [...] dokonała przedpłaty oraz podała pełne dane adresowe zlecającego usługę potrzebne do wystawienia faktury VAT. Zatem, aby zrealizować zlecenie K. L. nie potrzebowała prywatnych danych adresowych skarżącego. W celu uzyskania tych danych wymieniona wykorzystała swoje koneksje, przy tym wprowadziła w błąd funkcjonariuszy Policji [...] Komisariatu w [...], jak też Sąd Rejonowy w [...].

W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. W konsekwencji, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty rzeczy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje zgodność rozstrzygnięcia z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

W świetle powyżej określonych kryteriów skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych jest zgodna z prawem.

Z treści art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) wynika, iż przysługujące każdemu prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych nie ma charakteru absolutnego, bowiem przetwarzanie danych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne, dobro osoby, której dane dotyczą lub dobro osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą.

Przesłanki dopuszczalności przetwarzania danych osobowych zostały określone w art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych. Przetwarzanie danych osobowych (w rozumieniu przepisu art. 7 pkt 2 tej ustawy) jest więc dopuszczalne wtedy, gdy:

1) osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę;

2) jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa;

3) jest to konieczne dla realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą, jest jej stroną lub gdy jest to niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy na żądanie osoby, której dane dotyczą;

4) jest niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego;

5) jest niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą.

W świetle ust. 4 pkt 2 powołanego artykułu, za prawnie usprawiedliwiony cel, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, uważa się w szczególności dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Powyższe przesłanki mają charakter autonomiczny i niezależny. Wystarczy zatem wystąpienie jednej z nich, by przetwarzanie danych mogło być uznane za usprawiedliwione. Oznacza to także, że zgoda osoby, której dane dotyczą, nie jest wyłączną przesłanką przetwarzania danych osobowych.

Oceniając legalność przetwarzania danych osobowych skarżącego przez [...] Komisariat Policji w [...], w zakresie obejmującym udostępnienie jego adresu zamieszkania skarżącego na rzecz K. L., w świetle przesłanek z art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, wskazać należy, że wyczerpuje ono podstawę z punktu 2 i 5 w zw. z ust. 4 pkt 2 powołanej ustawy.

Jak wynika z akt administracyjnych, K. L. wystąpiła do Komendanta [...] Komisariatu Policji w [...] o udostępnienie danych osobowych skarżącego tylko i wyłącznie po to, aby wystawić zlecającemu fakturę VAT i dochodzić na drodze cywilnoprawnej roszczeń pieniężnych z tytułu wykonanego zlecenia (k.-30 akt administracyjnych). Wnioskowane dane zostały K. L. udostępnione z zastrzeżeniem, iż przekazane dane osobowe nie będą służyły wnioskodawczyni, jak też innym osobom, do ich przetwarzania i wykorzystania do celów innych, jak dochodzenie roszczeń na drodze cywilnej w Sądzie Rejonowym w sprawie pokrycia należności za wykonywaną usługę dla T. W. (k. – 28 akt administracyjnych). Trzeba także wskazać, iż Komisariat Policji wszedł w posiadania danych osobowych skarżącego na skutek interwencji patrolu policyjnego wezwanego do zgłoszonego zdarzenia, tj. kłótni pomiędzy kontrahentami o zapłatę należności pieniężnych z tytułu realizacji umowy cywilnoprawnej (zawartej ustnie) – K. L. i T. W., która miała miejsce w dniu [...] lipca 2008 r. o godz. [...] na ul. [...] w [...] (notatka urzędowa z dnia [...] lipca 2008 r., k. – 31 akt administracyjnych). Nie budzi wątpliwości, iż działania funkcjonariuszy Policji były oparte o przepisy prawa, albowiem zgodnie z art. 14 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, w granicach swych zadań Policja w celu rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania przestępstw i wykroczeń wykonuje czynności: operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze i administracyjno-porządkowe, w tym ma prawo legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości.

Trzeba także zwrócić uwagę, iż każdy obywatel ma zagruntowane konstytucyjnie prawo do sądu. W świetle bowiem postanowień art. 45 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Zatem obywatel, będący stroną stosunku cywilnoprawnego, choćby kierował się tylko subiektywną oceną zasadności swoich roszczeń, ma prawo wystąpić na drogę sądową po to, aby niezawisły sąd ocenił zasadność jego żądań. Także, aby z zagwarantowanego konstytucyjnie prawa skorzystać, jak zasadnie podniósł Generalny Inspektor Danych Osobowych, niezbędne jest wniesienie pozwu do sądu, który będąc pismem procesowym (pierwszym w sprawie) powinien spełniać określone w art. 187 k.p.c. wymogi formalne, w tym zawierać m.in. oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników (art. 127 § 1 k.p.c.).

Nie wchodząc zatem w ocenę, czy K. L. prawidłowo, czy też nie, pozwała skarżącego (a nie reprezentowaną przez niego spółkę) o zapłatę należności pieniężnych, albowiem władnym do dokonania takiej oceny jest jedynie sąd powszechny, stwierdzić należy, iż przekazanie przez Komendanta [...] Komisariatu Policji w [...] (który stał się administratorem danych osobowych na skutek działania zgodnego z posiadanymi uprawnieniami ustawowymi) danych adresowych skarżącego na rzecz K. L. nastąpiło w celu zrealizowania uprawnienia wynikającego z powołanego przepisu ustawy zasadniczej, jak też ww. przepisów k.p.c., co wyczerpuje przesłankę z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. W związku z charakterem roszczenia K. L. (dochodzeniem roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej) udostępnienie jej danych adresowych skarżącego posiada także oparcie w przepisie art. 23 ust. 5 pkt 2 tej ustawy.

Odnosząc się do zarzutu skargi, że organ oparł zaskarżone rozstrzygnięcie o błędne założenie, iż stroną umowy cywilnoprawnej – zlecenia przetłumaczenia tekstu – była osoba prawna reprezentowana jedynie przez skarżącego należy stwierdzić, iż ten aspekt sprawy pozostaje już poza ustaleniami organu, jak też składu orzekającego w niniejszej sprawie. Jest bowiem oczywiste, iż Sąd Rejonowy w [...] - Sąd Grodzki prawomocnym wyrokiem z dnia [...] maja 2009 r. sygn. akt [...] uznał zasadność pozwu K. L. Tym samym przedmiotowy wyrok ma powagę rzeczy osądzonej i jest wiążący zarówno co do podmiotu zobowiązanego (skarżącego jako osoby fizycznej), jak przedmiotu rozstrzygnięcia (zasądzenia należności pieniężnych).

Podkreślenia wymaga, iż przesłanki zawarte w przepisie art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych są równorzędne, niezależne od siebie i dla przesądzenia o tym, że przetwarzanie danych jest dopuszczalne wystarczy wykazanie zaistnienia jednej z nich. Skoro organ Ochrony Danych Osobowych w toku postępowania wykazał, iż takie przesłanki wystąpiły i w prowadzonym postępowaniu nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego, to skarga nie mogła osiągnąć zamierzonego celu.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w wyroku.