Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 56/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2009-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części
Powołane przepisy: article: art.153,190,193
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 4 ust. 1,art. 15 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprawy ze skargi B. G., A. O., A. B., A. B., E. O., E. W., G. P., G. S., J. O., J. Z., Józefa W., K. B., K. W., M. G., M. P., T. W., W. D., Z.G., Z.A. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 11 pkt 4; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała w części opisanej w punkcie 1 wyroku nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; 3. zasądza od Rady Gminy S. na rzecz B. G. kwotę 623 zł. (słownie: sześćset dwadzieścia trzy złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 23 sierpnia 2006 r. Rada Gminy Suwałki podjęła uchwałę

Nr XXXVI/314/06 w sprawie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Stary Folwark i Leszczewek w gminie Suwałki. Powyższa uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego w dniu 29 września 2006 r. (Nr 237, poz. 2313).

Pismem z dnia 2 sierpnia 2007 r. B. G. działając w imieniu własnym oraz z upoważnienia współwłaścicieli działek o nr geod. [...] wezwał Radę Gminy Suwałki do usunięcia naruszenia interesu prawnego opisaną uchwałą poprzez usuniecie zapisu:

1. § 11 pkt 3) – uporządkowanie istniejących obiektów i urządzeń w obejściach szczególnie na terenie zabudowy rolniczej, oraz na terenach po byłych zakładowych ośrodkach wypoczynkowych i zabudowie techniczno – produkcyjnej;

2. § 11 pkt 4) – zakaz remontów kapitalnych i konieczności likwidacji sezonowych i substandardowych obiektów;

w odniesieniu do działek gruntu oznaczonych nr geod. [...], wymienionych w § 28 ust. 37 uchwały Rady Gminy Suwałki nr XXXVI/314/06. Zdaniem wnioskujących kwestionowane zapisy uchwały rażąco naruszają ich własność prywatną, bowiem pozbawiają możliwości dokonywania remontów

i modernizacji obiektów budowlanych zlokalizowanych na działkach stanowiących ich własność. Podkreślili, że w czasie zakupu przedmiotowych działek obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego i opinia W. Parku Narodowego, zezwalające na przebudowę, rozbudowę i modernizację legalnie istniejących na tych terenach – obiektów budowlanych. Dodatkowo wskazali, iż w uchwale dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu wsi Stary Folwark

i Leszczewek, Rada Gminy Suwałki umożliwiła innym mieszkańcom, oraz właścicielom i użytkownikom podobnych obiektów budowlanych dokonywanie remontów, modernizacji i rozbudowy, wprowadzając w ten sposób w tym samym obrębie terytorialnym nierówne traktowanie społeczne.

Pismem z dnia 22 sierpnia 2007 r. Wójt Gminy Suwałki poinformował wzywającego do usunięcia naruszenia prawa o braku podstaw uzasadniających podjęcie działań zmierzających do uchylenia kwestionowanej części uchwały zatwierdzającej plan zagospodarowania przestrzennego części wsi Stary Folwark

i Leszczewek. Powołując przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wyjaśnił, iż każdy zainteresowany mógł zgłosić w trybie ustawowym wnioski do planowanych rozstrzygnięć, projekt przedmiotowego planu zagospodarowania przestrzennego był dostępny do publicznego wglądu, a wszystkie wnioski i uwagi zgłoszone w ustawowych terminach były rozpatrzone w trakcie procedury sporządzania planu. Wszystkie zaś zgłoszone w tym trybie uwagi i wnioski były analizowane na spotkaniu, jakie miało miejsce w dniu 12 stycznia 2006 r.

z udziałem Dyrektora W. Parku Narodowego, a część z nich została uwzględniona.

W dniu 3 września 2007 r. B. G. działając w imieniu własnym oraz współwłaścicieli działek o nr geod. [...]: T. W., Z. G., W. D., J. O., E. O., A. B., K. W., K. B., G. S., A. O., A. B., G. P., E. W., M. G., J. W., J. Z., Z. A., M. P., powołując się na przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku uchwałę Rady Gminy Suwałki Nr XXXVI/314/06 z dnia 23 sierpnia 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Stary Folwark i Leszczewek w gminie Suwałki, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego Nr 237, poz. 213 z 29 września 2006 r., w części dotyczącej § 11 pkt 4 i 3 w związku z § 28 pkt 37. Zaskarżonej uchwale zarzucili:

1. pominięcie ustaleń dotyczących miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi L., obowiązującego w dniu zawarcia przez skarżącego oraz innych współwłaścicieli umowy kupna współwłasności działek gruntu o numerach geodezyjnych [...], położonych we wsi L., gmina S. oraz użytkowania wieczystego działki gruntu o numerze [...], objętych aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1995 r., Rep. A Nr [...];

2. naruszenie art. 2 i 32 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., poprzez pozbawienie skarżących prawa własności, w takim stanie w jakim nabyli ją

w 1995 r., poprzez zróżnicowanie sytuacji skarżących w porównaniu do sytuacji pozostałych mieszkańców wsi, którym uchwała zezwala na dokonywanie modernizacji istniejących obiektów i przeznaczanie wolnych terenów pomiędzy zainwestowanymi pod nowe obiekty mieszkaniowe, usługowe, rekreacyjne i transportowe;

3. rażące naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 21 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa własności, oraz części składowej tego prawa poprzez wprowadzenie zapisu w § 11 pkt 3 i 4 uchwały zakazującego remontów kapitalnych i konieczności likwidacji sezonowych i substandardowych obiektów na terenie po byłych zakładowych ośrodkach wypoczynkowych.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Suwałki Nr XXXVI/314/06 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Stary Folwark i Leszczewek, w części dotyczącej § 11 pkt 3 i § 11 pkt 4. W uzasadnieniu skargi B. G. podniósł, że jest współwłaścicielem działek gruntu o numerach ewidencyjnych [...] oraz udziału w prawie użytkowania wieczystego działki o nr [...], które nabył wraz

z domkiem letniskowym na podstawie umowy z dnia 15 grudnia 1995 r. od Syndyka Masy Upadłości przedsiębiorstwa państwowego Zakłady Płyt Wiórowych

w S. Wraz ze skarżącym współwłasność w powyższych działkach gruntu nabyli inni skarżący (łącznie 38 osób), którzy od chwili zakupu użytkują przedmiotowe działki, dokonując także remontów domków, znajdujących się na

ww. gruntach. Skarżący zarzucił ponadto, że już w trakcie prac planistycznych

i uzgodnień projektu zagospodarowania przestrzennego, wraz z innymi współwłaścicielami działek, sprzeciwił się przyjętemu w projekcie planu zapisowi § 11 pkt 3 i 4 dotyczącemu planowanego sposobu użytkowania i zagospodarowania terenu do warunków i ustaleń dla obszarów parku narodowego, zakazu remontów kapitalnych i konieczności likwidacji sezonowych i substandardowych obiektów. Rada Gminy Suwałki odrzuciła jednak przedmiotowe uwagi i przyjęła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo skarżący zarzucił, że Rada Gminy naruszyła zasady równości wszystkich wobec prawa i niedyskryminacji wyrażone

w art. 32 Konstytucji, wprowadzony bowiem uchwałą zakaz remontu nabytego na podstawie umowy - domku letniskowego, a w konsekwencji likwidacja obiektu, ujemnie wpływa na jego sytuację prawną. Stosownie zaś do treści art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ samorządu ma obowiązek uwzględniać w czynnościach planistycznych prawo własności oraz podstawowe zasady Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Miejskiej wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu Przewodniczący stwierdził, iż przy uchwalaniu przedmiotowego planu w pełni zachowana i przestrzegana była obowiązująca w tym zakresie procedura. Dokonano w tym zakresie stosownych ogłoszeń, uzgodnień, rozpatrzono złożone wnioski i uwagi do projektu planu. Organ wyjaśnił ponadto,

iż uwagi na to, że część obszaru Gminy Suwałki, dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w tym działki [...], położone są na terenie W. Parku Narodowego, konieczne było uwzględnienie przepisu art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, zgodnie z którym projekty miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej parku narodowego i jego otuliny wymagają uzgodnienia z dyrektorem parku narodowego. W związku z tym, iż uzgodnienia te mają wiążący charakter,

a obowiązek ich dokonania wynika wprost z przepisów ustawy, argument skarżącego o ograniczeniu jego praw właścicielskich, jest nieuzasadniony. Podkreślając, iż działki [...] położone są na trenie W. Parku Narodowego, organ wyjaśnił, iż to właśnie ta okoliczność ma decydujący wpływ ma określone ograniczenia w sposobie wykorzystywania posiadanego przez stronę skarżącą prawa własności. Przyznał jednocześnie, że wprowadzenie na terenie byłych zakładowych ośrodków wypoczynkowych zakazu remontów kapitalnych

i konieczności likwidacji sezonowych obiektów stanowi ingerencję w prawo własności, jednakże ingerencja ta znajduje swe oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Ustawa o ochronie przyrody, nakazująca dokonanie stosownych uzgodnień z dyrektorem parku narodowego, jest zaś jednym z takich aktów prawnych, w których ustawodawca uznał, że interes jednostki musi ustąpić przed dobrem ogółu. Podkreślono tym samym, że ochrona środowiska naturalnego, przyrody ma charakter nadrzędny nad ochroną prawa rzeczowego przysługującego konkretnemu obywatelowi. W konkluzji organ wskazał, że zaskarżona uchwała nie narusza istoty przysługującego wnoszącemu skargę – prawa własności, gdyż istotą tego prawa jest możliwość władania rzeczą z wyłączenie osób trzecich,

a uprawnienia skarżącego w tym względzie pozostają niezmienione.

Wyrokiem z dnia 5 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 715/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę B. G. i innych na uchwałę nr XXXVI/314/06 Rady Gminy Suwałki z dnia 23 sierpnia 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że działki skarżących o nr [...] są położone w bezpośrednim sąsiedztwie Jeziora W. na terenie W. Parku Narodowego. W uchwalonym planie miejscowym tereny te, oznaczone symbolem 38UT/VS, przeznaczone są pod zabudowę turystyczną i wypoczynkową. Odnosząc się do zarzutu nierównoprawnego traktowania mieszkańców gminy na niekorzyść skarżących, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący de facto takimi mieszkańcami nie są, bowiem są sezonowymi użytkownikami domków wypoczynkowych. O dyskryminacji i nierównym traktowaniu podmiotów w świetle art. 32 Konstytucji RP można - zdaniem Sądu - byłoby mówić wówczas. gdyby plan miejscowy niektórym właścicielom powyższych działek rekreacyjnych umożliwił dokonywanie kapitalnych remontów domków wypoczynkowych, a innych, będących w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej, tej możliwości pozbawił.

Sąd zauważył również, iż kwestionowany przez skarżących § 11 pkt 3 i 4 planu miejscowego został uchwalony w wyniku uzgodnień z Dyrektorem W. Parku Narodowego, przy czym Rada Gminy Suwałki działała na korzyść skarżących, odmawiając uwzględnienia jeszcze bardziej restrykcyjnych postanowień dotyczących przeprowadzania remontów. Tym samym, w ocenie Sądu, Rada nie przekroczyła władztwa planistycznego, prawidłowo stosując przepisy prawa, w tym zasady określone w przepisach Konstytucji RP przy uchwalaniu planu miejscowego.

Od powyższego wyroku J. O. złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego stosownie do spisu kosztów, który zostanie złożony Sądowi na rozprawie.

W skardze kasacyjnej podniesiono przede wszystkim zarzut nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez naruszenie art. 16 § 1 ww. ustawy, z uwagi na to, że sprawę rozpoznawał i orzekał w niej asesor sądowy, będący nie sędzią, lecz pracownikiem sądu administracyjnego w świetle art. 10 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

W związku z powyższym zarzutem skarżący wniósł o zwrócenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Strasburgu z wnioskiem o wydanie orzeczenia prejudycjalnego (na mocy art. 234 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską - art. 2 - 4 oraz przepisu art. 6 ust. 1 i ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, w przedmiocie czy wyżej wskazane przepisy prawa wspólnotowego zezwalają państwu członkowskiemu na utrzymywanie przepisu art. 26 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 16 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którymi, prawo do wydawania wyroków w sprawach indywidualnych posiada obok sędziego asesor sądowy, jako urzędnik (pracownik) sądowy, który nie jest nieusuwalny, jest powoływany na czas określony, nie przekraczający pięciu lat, do pełnienia czynności w danym sądzie przez realizującego uprawnienia z zakresu administrowania sądem Prezesa NSA, za zgodą kolegium sądu, w sytuacji gdy pełnienie przez asesora czynności sędziowskich pozostaje pod kontrolą np. patrona, konsultanta, czy opiekuna.

W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego - art.15 ust. 2 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 140 Kodeksu cywilnego i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez uznanie, że normy planowe wynikające z kwestionowanego planu miejscowego, w odniesieniu do działek gruntu o nr geod. [...], poprzez zapis wprowadzony § 11 pkt 4 uchwały, nie naruszają prawa. Skarżący zwrócił przy tym uwagę na okoliczność, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie jest ustawą w rozumieniu art. 140 K.c. i art. 64 ust. 3 Konstytucji, natomiast kwestionowane ustalenie planu - zamiast określać cele, które powinny być osiągnięte z zakresu ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu - jednoznacznie przesądza zastosowanie określonych środków, które mają służyć do osiągnięcia takich potencjalnych celów. Wobec powyższego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego narusza, zdaniem Skarżącego, obiektywny porządek prawny, a rozszerzająca wykładnia treści ustaleń tego planu, zastosowana przez Sąd pierwszej instancji, pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności.

Jako podstawę skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy - wskazano art. 3 § 2 pkt 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 2, art. 32 i art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP - w zakresie wykraczającym poza kognicję Sądu Administracyjnego w odniesieniu do tych rozstrzygnięć Sądu pierwszej instancji, które oceniają konstytucyjność zaskarżonej uchwały nr XXXVI/314/06 Rady Gminy Suwałki z dnia 23 sierpnia 2006 r.

Pismem z dnia 17 kwietnia 2008 r. Rada Gminy S. złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną, wnosząc o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wyrokiem z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt II OSK 786/08 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania i zasądził od Gminy Suwałki na rzecz J. O. kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Ustosunkowując się do wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów, NSA odniósł się w pierwszej kolejności do najdalej idącego zarzutu naruszenia art. 16 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skutkującego nieważnością postępowania (art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a.). Stosownie bowiem do brzmienia wymienionego wyżej przepisu, nieważność postępowania zachodzi wówczas, gdy skład Sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. W niniejszej sprawie tego rodzaju sytuacja nie miała miejsca.

Przepisem uprawniającym Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego do powierzenia asesorowi pełnienia czynności sędziowskich jest art. 26 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Zezwala on Prezesowi Naczelnego Sądu Administracyjnego, za zgodą Kolegium Sądu, powierzyć asesorowi pełnienie czynności sędziowskich w tym Sądzie, na czas określony, nieprzekraczający 5 lat. Powierzenie asesorowi pełnienia czynności sędziowskich uprawnia go do orzekania. Asesor w zakresie orzekania jest niezawisły i podlega jedynie Konstytucji i ustawom. Tak więc w kwestii orzekania ustawodawca zrównał status obu tych funkcji.

W wyroku z dnia 24 października 2007 r. sygn. SK.7106, Trybunał Konstytucyjny orzekł wprawdzie o niekonstytucyjności art. 135 § 1 ustawy o ustroju sądów powszechnych - regulującym status asesorów pełniących czynności sędziowskie w sądach powszechnych - podkreślić jednakże należy, że w uzasadnieniu swego stanowiska wyraził pogląd, iż "nawet stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisu przyznającego kompetencje do powierzenia asesorowi sądowemu pełnienie czynności sędziowskich na czas oznaczony, nie może stanowić podstawy do kwestionowania udziału asesora w wydawaniu wyroków w okresie obowiązywania niekonstytucyjnego przepisu". Przepis art. 135 § 1 ustawy o ustroju sądów powszechnych - odpowiadający w swej treści art. 26 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, traci moc z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw. Zatem do tego czasu dopuszczalnym jest wydawanie orzeczeń przez asesorów w sądach powszechnych. Nawet gdyby przyjąć - stosując pewną analogię - że również art. 26 § 2 cyt. wyżej ustawy jest niekonstytucyjny, to powyższe stwierdzenie nie jest jednoznaczne z uznaniem za nieważne orzeczeń wydanych w okresie obowiązywania tego przepisu, z udziałem asesorów.

NSA za zasadny uznał natomiast zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodził się z autorem skargi kasacyjnej,

iż zawarty w § 11 pkt 4 uchwały zapis zawierający zakaz remontów kapitalnych

i konieczność likwidacji sezonowych i substandardowych obiektów, w odniesieniu do działek o nr geod. [...],[...] i [...] narusza wymieniony wyżej przepis. Wskazał, że podstawową funkcją planu zagospodarowania przestrzennego jest - jak to wynika

z art. 4 ust. 1 cyt. ustawy - "Ustalenie przeznaczenia terenu (...) oraz określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy". Przedmiotowy zakres miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został określony w art. 15 ust. 2 i 3 cyt. ustawy. Przepis ten wylicza zagadnienia, które w planie miejscowym winny być obowiązkowo (ust. 2) bądź w zależności od potrzeb (ust. 3) określone.

I tak z art. 15 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy wynika, że plan miejscowy powinien określać zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego. Działki, których dotyczy przedstawiony w § 11 pkt 4 uchwały zapis. położone są na terenie W. Parku Narodowego. Koniecznym było więc zamieszczenie w planie miejscowym zasad dotyczących ochrony tego terenu. Przez zasady rozumieć należy ustanowienie pewnych reguł czy też norm postępowania. Mogą one być ujęte w formie nakazów lub zakazów, jednakże z uwagi na planistyczny charakter postanowień planu miejscowego winny dotyczyć wyłącznie zagospodarowania danego terenu w przyszłości.

Zamieszczony w § 11 pkt 4 uchwały (nakaz likwidacji istniejących już obiektów budowlanych wykracza poza określoną przepisami ustawy o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym treść postanowień planu miejscowego. Postanowienia te mają bowiem charakter norm planowych, co wyklucza możliwość zamieszczania w nich nakazów dotyczących likwidacji istniejących obiektów). Do wydawania tego rodzaju rozstrzygnięć uprawnione są natomiast organy budowlane o ile spełnione zostaną przesłanki określone w przepisach prawa budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy jest skutkiem uwzględnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 715/07.

Kwestia ta ma doniosłe znaczenie, bowiem z przepisu art. 190 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części p.p.s.a. wynika, że Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ocena ta znalazła się w uzasadnieniu tegoż wyroku i w takim znaczeniu uzasadnienie ma moc wiążącą.

Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie niniejszej, który nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań, co do dalszego postępowania.

Wskazać w tym miejscu należy, iż przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 powołanej wyżej ustawy, należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego środkami przewidzianymi prawem. Nawet w przypadku odmiennej interpretacji prawa lub też możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wyrażone przez sąd mają moc wiążącą.

W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Bk715/07 i skonstatował w uzasadnieniu, że zawarty w § 11 pkt 4 kwestionowanej uchwały zapis zawierający zakaz remontów kapitalnych i konieczność likwidacji sezonowych i substandardowych obiektów, w odniesieniu do działek o nr geod.[...], narusza art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia

27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez NSA w omawianym orzeczeniu. Wskazać bowiem należy, iż podstawową funkcją planu zagospodarowania przestrzennego jest - jak to wynika z art. 4 ust. 1 cyt. ustawy - "Ustalenie przeznaczenia terenu (...) oraz określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy". Przedmiotowy zakres miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został określony w art. 15 ust. 2 i 3 cyt. ustawy. Przepis ten wylicza zagadnienia, które w planie miejscowym winny być obowiązkowo (ust. 2) bądź w zależności od potrzeb (ust. 3) określone. W konsekwencji z art. 15 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy wynika, że plan miejscowy powinien określać zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego. Działki, których dotyczy przedstawiony w § 11 pkt 4 kwestionowanej uchwały zapis położone są na terenie W. Parku Narodowego. Koniecznym było więc zamieszczenie w planie miejscowym zasad dotyczących ochrony tego terenu. Przez zasady rozumieć należy zaś ustanowienie pewnych reguł czy też norm postępowania. Mogą one być ujęte w formie nakazów lub zakazów, jednakże z uwagi na planistyczny charakter postanowień planu miejscowego winny dotyczyć wyłącznie zagospodarowania danego terenu w przyszłości.

Tymczasem zamieszczony w § 11 pkt 4 kwestionowanej uchwały nakaz likwidacji istniejących już obiektów budowlanych wykracza poza określoną przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym treść postanowień planu miejscowego. Postanowienia te mają bowiem charakter norm planowych, co wyklucza możliwość zamieszczania w nich nakazów dotyczących likwidacji istniejących obiektów. Do wydawania tego rodzaju rozstrzygnięć uprawnione są natomiast organy budowlane o ile spełnione zostaną przesłanki określone w przepisach prawa budowlanego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 11 pkt 4 na podstawie art. 147 § 1 ppsa. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy ppsa. Natomiast o kosztach postanowiono na podstawie art. 200 ppsa.