Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 370/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: Art. 138 par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: Art. 24
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: S WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: S WSA Ewa Michna ASR WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 października 2022 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 22 grudnia 2021 r., znak IG-II.7221.169.2021.MR w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków I) uchyla zaskarżoną decyzję; II) zasądza na rzecz skarżącego S. P. od Małopolskiego Inspektora Nadzoru Kartograficznego i Geodezyjnego kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 22 grudnia 2021 r., znak IG-II.7221.169.2021.MR Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego orzekł o uchyleniu decyzji Starosty N. z dnia 20 października 2021 r. i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a.") oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1990, dalej: "p.g.k.").

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 6 grudnia 2018 r. S. P. (dalej: "skarżący") zwrócił się do Starosty N. o wszczęcie postępowania administracyjnego w stosunku do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków w sprawie popełnianych błędów i zaniedbań w utrzymywaniu operatu ewidencyjnego w zgodności ze stanem faktycznym oraz prawnym wg dostarczonych dokumentów źródłowych i jego aktualizacji. Zdaniem skarżącego nieprawidłowości dotyczą nieruchomości położonej w N. przy ulicy [...] w obrębie [...] – działek [...], [...], [...], których skarżący jest współwłaścicielem. Skarżący podniósł, że postępowanie pozwoli na zaktualizowanie stanu prawnego granicy nieruchomości pomiędzy jej właścicielami w oparciu o źródła danych: postanowienie Sądu Rejonowego w N. z dnia 5 maja 1992 r. (sygn. akt [...]); zawiadomienie Urzędu Rejonowego w N. z dnia 7 października 1994 r., nr [...]) o dokonaniu zmiany w ewidencji gruntów; zawiadomienie Sądu Rejonowego VI Wydział Ksiąg Wieczystych w N. z dnia 3 lutego 1995 r. o wpisach własnościowych działek nr [...], [...] i [...] złożonych do Ksiąg Wieczystych.

Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2018 r. Starosta N. odmówił wszczęcia postępowania. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2019 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił zaskarżone postanowienie Starosty N. Wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (sygn. akt III SA/Kr 396/19) oddalił skargę na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.

Decyzją z dnia 16 lipca 2020 r. Starosta N. odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie aktualizacji stanu prawnego granicy działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] położonych w obrębie [...] miasta N. w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w N. z dnia 5 maja 1992 r., sygn. akt [...], zawiadomienie Urzędu Rejonowego w N. z dnia 7 października 1994 r., zawiadomienie Sądu Rejonowego VI Wydział Ksiąg Wieczystych w N. z dnia 3 lutego 1995 r. z uwagi na fakt ujawnienia ich w operacie ewidencji gruntów i budynków w ramach aktualizacji operatu.

Decyzją z dnia 7 października 2020 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty N. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu MWINGiK wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji powinien przeprowadzić ponownie postępowanie wyjaśniające w sprawie, zgromadzić pełny materiał dowodowy, dokonać wnikliwej analizy, czy obowiązująca mapa ewidencyjna jest aktualna i zgodna z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w N., sygn. akt [...] z 5 maja 1992 r., operatem technicznym podziału działki nr [...] na działki [...], [...], [...] i [...] sporządzonym przez biegłego geodetę T. J. Organ I instancji powinien również zwrócić uwagę na stan prawny ustanowiony dla działek [...], [...], [...] i [...] i ujawniony odpowiednio w księgach wieczystych [...], [...], [...], [...] oraz porównać go z zarejestrowanym stanem ewidencyjnym w rejestrze gruntów dla obrębu numer [...] miasta N.

Decyzją z dnia 22 kwietnia 2021 r. Starosta N. orzekł o aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...], jednostka ewidencyjna miasto N. w zakresie dotyczącym ujawnienia informacji w bazie danych ewidencyjnych o spornym odcinku granicy pomiędzy działką ewidencyjną nr [...] i działką ewidencyjną nr [...] na całej długości budynku. Aktualizacja została wprowadzona na podstawie danych operatu technicznego podziału nieruchomości w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności działki nr [...] w postępowaniu sądowym, sporządzonego przez biegłego geodetę T. J. przyjętego do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w N. w dniu 8 listopada 1999 r. pod numerem ewidencyjnym [...] oraz mapy rozgraniczenia działki ewidencyjnej nr [...] z działkami [...] i [...] dla Sądu Rejonowego w N. I Wydział Cywilny sporządzonej przez biegłego geodetę mgr inż. J. P. z dnia 15 stycznia 2020 r. – przyjętą do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i kartograficznej w N. w dniu 24 lutego 2020 r. pod nr ewidencyjnym [...].

Decyzją z dnia 29 lipca 2021 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego orzekł o uchyleniu w całości decyzji Starosty N. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu MWINGiK wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji powinien wziąć pod uwagę aktualizację dokonaną na podstawie prawomocnego orzeczenia sądowego o rozgraniczeniu w trybie czynności materialno-technicznej. Organ odwoławczy stwierdził, że przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] przedstawiony na obowiązującej mapie ewidencyjnej w skali 1:1000 jest zgodny z dokumentacją zasobu, co oznacza, że jest aktualny. Ponadto z uwagi na fakt, że dane wykazane w operacie ewidencyjnym są zgodne z materiałami źródłowymi posiadanymi przez Starostę, należy uznać, że przedmiotowa granica nie jest wskazana błędnie. Nie zachodzą zatem okoliczności do zlecenia przez Starostę N. wykonania dokumentacji geodezyjnej umożliwiającej aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] odnośnie do przebiegu granicy pomiędzy działkami [...] i [...], czyli do aktualizacji z urzędu. Organ wskazał, że sporny charakter granicy powinien wynikać z dokumentów mogących stanowić podstawę dokonania zmian, natomiast Starosta nie posiadał odpowiednich dokumentów i dokonał własnych ustaleń w tej kwestii. Organ II instancji podniósł, że ze względu na treść § 84 rozporządzenia budzi wątpliwość okoliczność, czy w ogóle istniały możliwości do wprowadzenia takiej zmiany dla punktów granicznych działki wykazanej na ewidencyjnej mapie analogowej. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podkreślił, że rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a w rezultacie błędne jest oczekiwanie skarżącego, że w ramach niniejszego postępowania dojdzie do załatwienia sporu o granice. W ocenie organu II instancji zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Decyzją z dnia 20 października 2021 r. Starosta N. odmówił aktualizacji stanu prawnego granicy działek ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] położonych w obrębie [...] miasta N. z uwagi na ujawnienie w operacie ewidencji gruntów i budynków dokumentów powołanych przez skarżącego. Organ wskazał, że w odniesieniu do przebiegu granicy pomiędzy działkami [...] a [...] i [...] Starosta N. w ramach czynności materialno-technicznej dokonał zmian w bazie danych ewidencyjnych operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] miasto N. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w N. z dnia 17 czerwca 2020 r. oraz dokumentacji zasobu geodezyjnego i kartograficznego – operatów technicznych nr [...] i [...] i poinformował zainteresowane strony o aktualizacji danych. Organ wskazał, że przebieg granicy pomiędzy działkami [...] i [...] jest ujawniony na podstawie operatu technicznego dotyczącego podziału nieruchomości, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 8 lutego 1999 r. za numerem [...] sporządzonego w toku postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt [...] o dział spadku i zniesienie współwłasności. Organ stwierdził, że przebieg granicy między działkami [...] i [...] przedstawiony na obowiązującej mapie ewidencyjnej jest zgodny z dokumentacją zasobu, a zatem aktualny. Organ zwrócił uwagę, że Prezydent Miasta prowadzi postępowanie w sprawie rozgraniczenia pomiędzy działkami [...] i [...], a po jego zakończeniu wprowadzi odpowiednią zmianę w drodze czynności materialno-technicznej.

W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił, że stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji jest niezgodne ze stanem faktycznym i zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Zdaniem skarżącego do zasobu została przyjęta wadliwa dokumentacja geodezyjna i powinien zostać dokonany wpis informujący, że dokumentacja zawiera nieprawidłowości, które wykluczają wykorzystanie jej przy następnych opracowaniach geodezyjnych.

Decyzją z dnia 22 grudnia 2021 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił zaskarżoną decyzję Starosty N. i umorzył postępowanie administracyjne w pierwszej instancji. Organ wskazał, że postępowanie dotyczy wniosku skarżącego o dokonanie aktualizacji danych ewidencyjnych w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] miasta N. w przedmiocie przebiegu granic działek nr [...], [...] i [...] z działką nr [...]. W ocenie organu stan ewidencji ujawniony w rejestrze gruntów jest aktualny – zgodny z postanowieniem Sądu Rejonowego w N. z dnia 5 maja 1992 r., [...]; Aktem poświadczenia dziedziczenia z dnia 28 grudnia 2016 r. Rep. A nr [...] stwierdzającym nabycie spadku po F. P. oraz aktem notarialnym z dnia 30 stycznia 1998 r. Rep. [...], na podstawie którego M. i M. T. stali się właścicielami działki nr [...] i współwłaścicielami w 1/3 działki nr [...]. Odnosząc się do przebiegu granicy działki nr [...], [...], [...] a działką nr [...] organ ustalił, że ujawniony w ewidencji stan jest aktualny i nie ma żadnych podstaw do dokonania jego aktualizacji. Przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] wykazany jest w ewidencji na podstawie operatu technicznego dotyczącego podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 8 lutego 1999 r. z numerem [...], sporządzonego przez biegłego T. J. do postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt [...] o dział spadku i zniesienie współwłasności działki nr [...]. Organ II instancji podniósł, że zmian w rejestrze dokonano na podstawie orzeczenia Sądu Rejonowego w N. Wydział I Cywilny z dnia 5 maja 1992 r. oraz wyrysu z mapy ewidencyjnej uzupełniającej z dnia 12 sierpnia 1991 r. sporządzonego przez biegłego sądowego. Mapę ewidencyjną zaktualizowano w oparciu o dane zawarte w operacie nr [...]. Za bezzasadne organ uznał zarzuty skarżącego, co faktu dokonania aktualizacji ewidencji w zakresie przebiegu granic działki nr [...] z działkami nr [...], [...] i [...] dopiero na podstawie operatu, a nie w oparciu o wyrys z mapy uzupełniającej stanowiący podstawę orzeczenia Sądu w sprawie o sygn. akt [...]. W ocenie organu ujawniony w ewidencji stan jest aktualny i zgodny z dokumentacją zasobu geodezyjnego i kartograficznego, brak jest podstaw do aktualizacji przebiegu granicy działek [...] i nr [...], można jej bowiem dokonać wyłącznie na podstawie dokumentacji, o której mowa w § 30 rozporządzenia przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Organ podniósł, że w swoich pismach skarżący kwestionuje właśnie granicę pomiędzy działką nr [...] i nr [...], jednakże do czasu zakończenia postępowania rozgraniczeniowego nie ma możliwości ujawnienia zmienionej granicy. Po zakończeniu postępowania Starosta w drodze czynności materialno-technicznej wprowadzi odpowiednie zmiany. Organ odniósł się do przedłożonych przez skarżącego dokumentów wskazując, że nie mogą one ze względu na datę powstania, stanowić podstawy aktualizacji danych w ewidencji. Operat ewidencyjny powinien odzwierciedlać stan aktualny wynikający z dokumentów, które mogą stanowić podstawę wpisu. Prawidłowo wprowadzony wpis dezaktualizuje odnoszący się do tych danych wpis wcześniejszy. Jego zmiana jest zatem możliwa jedynie w oparciu o późniejszy w stosunku do daty powstania lub obowiązywania jeden z dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1 – 4 u.p.g.i.k. Zdaniem organu zarzuty skarżącego podniesione w toku postępowania są niezasadne, a zamiany na podstawie powoływanych przez skarżącego dokumentów zostały już dokonane, co oznacza, że wniosek skarżącego został zrealizowany, a w rezultacie brak jest przedmiotu postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił, że art. 104 k.p.a. i fakt wszczęcia postępowania administracyjnego obligują organ do jego zakończenia decyzją administracyjną. Zdaniem skarżącego sprawa powinna być rozpoznana zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, która reguluje kwestie podziału nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2022 r. skarżący nie zgodził się na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Skarżący wskazał, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dołączonych do pisma dokumentów: wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2008 r., II SA/Kr 1281/07, wyrysu z mapy ewidencyjnej. Pismem z dnia 1 lipca 2022 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów: notatki służbowej z 4 marca 2021 r., operatu technicznego biegłego sądowego T. J., postanowienia Sądu Rejonowego w N. z dnia 5 maja 1992 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności decyzji przeprowadzona zgodnie z ww. granicami wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżoną decyzją Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty N. odmawiającą aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków oraz umorzył postępowanie administracyjne ze względu na jego bezprzedmiotowość wynikającą z faktu, że zmiany, których ujawnienia żądał skarżący, zostały już wprowadzone do ewidencji.

W toku postępowania przed organami I i II instancji skarżący podnosił, że granica działek [...] i [...] jest ujawniona w sposób nieprawidłowy oraz, że dokumentacja stanowiąca podstawę wpisów jest nieprawidłowa i nie powinna być uwzględniana przy kolejnych opracowaniach geodezyjnych.

Zgodnie z § 30 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r., poz. 1390, dalej: "rozporządzenie") przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie: 1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby: a) postępowania rozgraniczeniowego, b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów, c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości, d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, e) podziału nieruchomości, f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych; 2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic; 3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji.

Zgodnie z art. 24 ust. 2b u.p.i.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. 2c. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Wskazać należy, że postępowanie w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego ma szczególny charakter, polega bowiem na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana. Aktualizacja danych może również polegać na poprawieniu lub usunięciu oczywiście błędnych wpisów w ewidencji. Ewidencja gruntów i budynków nie ma bowiem charakteru prawotwórczego, a jej zadaniem jest odzwierciedlenie w sposób prawidłowy aktualnego, a nie tworzenie nowego, stanu prawnego. Sąd podziela stanowisko, że naczelną zasadę wiarygodności danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków należy rozumieć w kategoriach dążenia do zgodności danych zawartych w rejestrze ze stanem znajdującym potwierdzenie w materiale źródłowym stanowiącym zgodnie z przepisami prawa podstawę do wprowadzenia zmian.

W toku postępowania organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w wymienionych dokumentach, w tym także rozstrzygać sporów dotyczących własności. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która ma charakter techniczno-deklaratoryjny. Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Zasadnie zatem przyjęto w zaskarżonej decyzji, że zmiany wpisów w operacie ewidencyjnym, dotyczące zmian przedmiotowych, takich jak żądana zmiana przebiegu granicy działki, muszą mieć swoje oparcie w dokumentach zasobu. Organ ewidencyjny nie posiada bowiem kompetencji do samodzielnego dokonywania ustaleń dotyczących przebiegu granicy działki.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zasadnie podkreśla się, że przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu nie zwalnia organów prowadzących ewidencję od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. W szczególności, organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjno-kartograficzny - przyjęty do zasobu - jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi na ich przedmiot (wyrok NSA z 18.07.2019 r., I OSK 2524/17).

W zaskarżonej decyzji organ przyjął, że skoro żądane przez skarżącego zmiany zostały już ujawnione w ewidencji gruntów i budynków, postępowanie w sprawie aktualizacji danych w ewidencji jest bezprzedmiotowe.

Zasadnie zwraca się uwagę w literaturze i orzecznictwie, że należy odróżniać bezprzedmiotowość postępowania oraz bezzasadność żądania strony. Organ administracji publicznej, stwierdzając bezzasadność żądania strony, nie może umorzyć postępowania, gdyż będzie to niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, ale jest zobowiązany do wykazania bezzasadności żądania strony w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, art. 105 pkt 8).

Przepis art. 24 u.p.g.i.k. stanowi, że aktualizacja informacji w ewidencji gruntów i budynków następuje m. in. na wniosek właściciela nieruchomości, sama aktualizacja może nastąpić w drodze czynności materialno-technicznej (w przypadkach, o których mowa w art. 24 ust. 2b u.p.g.i.k.) lub w drodze decyzji administracyjnej w pozostałych wypadkach. Natomiast odmowa aktualizacji danych następuje w formie decyzji. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, że odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie pozostawia wątpliwości, że orzeczenie odnosi się do konkretnego żądania, którego organ nie uznaje w danym przypadku za uzasadnione (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 15 listopada 2021 r., II SA/Ke 550/21, CBOSA).

Podkreślić należy, że instytucja umorzenia postępowania, ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy nie może być interpretowana rozszerzająco. Przepis art. 105 k.p.a. ma bowiem zastosowanie wyłącznie w tych sytuacjach, w których w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania (por. A. Wróbel, [w:] Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego (red.) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, LEX/el. 2022). Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że umorzenie postępowania może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy postępowanie było bezprzedmiotowe. Jeśli jednak istnieje stan faktyczny podlegający uregulowaniu przez organ administracji publicznej, na wniosek strony lub z urzędu postępowanie nie może być uznane za bezprzedmiotowe (wyrok NSA w Warszawie z 29 września 1987 r., IV SA 220/87, ONSA 1987/2, poz. 67). Podzielić również należy pogląd, że brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., a oznacza jedynie bezzasadność żądania (por. wyrok NSA we Wrocławiu z 10.01.1988 r., SA/Wr 957/88, ONSA 1989/1, poz. 22).

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, a zatem decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a także przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 24 u.p.g.i.k. Wniosek skarżącego dotyczył aktualizacji danych zawartych w ewidencji oraz błędów dokumentacji przyjętej do zasobu. Postępowanie było prowadzone od 2018 roku, a jego toku zapadły zarówno rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji o aktualizacji danych, jak i o odmowie dokonania aktualizacji. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący występował uprzednio z tożsamymi wnioskami. Skoro zatem u.p.g.i.k. oraz rozporządzenie przewidują wystąpienie przez właściciela działki z wnioskiem o aktualizację danych zawartych w ewidencji oraz przewidują załatwienie takiego wniosku poprzez wydanie decyzji o aktualizacji danych lub odmowie ich aktualizacji, a skarżący złożył wniosek z powołaniem się na wymienione w rozporządzeniu dokumenty, niewątpliwie w niniejszej sprawie istnieje sprawa administracyjna wymagająca rozstrzygnięcia poprzez wydanie decyzji na podstawie art. 24 u.p.g.i.k. Podkreślić należy, że dopiero w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznawania w drodze postępowania administracyjnego, to wówczas stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. należy w postępowaniu odwoławczym uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 23 września 2021 r., II SA/Ol 373/21, CBOSA).

Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Istota uzupełniającego postępowania dowodowego polega na jego przeprowadzeniu w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ (por. wyrok NSA z 28.08.2020 r., I GSK 199/18, CBOSA). Sąd nie przeprowadził dowodu z dołączonych do pism skarżącego z dnia 31 marca 2022 r., 29 czerwca 2022 r. dokumentów, ponieważ nie było to konieczne do oceny legalności zaskarżonej decyzji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji oceni zasadność wniosku skarżącego i odniesie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji, a następnie podejmie odpowiednie rozstrzygnięcie zgodnie z art. 24 u.p.g.i.k.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.