Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 882/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i § 2, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3, art. 145 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2012 r. do Wojewody [...] został złożony wniosek o udzielenie M.H., zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w trybie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (j-t. Dz. U. z 2011 r. Nr 191, poz. 1133). W tym samym dniu załączono także pełnomocnictwo udzielone przez M.H. - J.H. do reprezentowania go przed Wojewodą [...].

W dniu [...] lipca 2012 r. do Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców wpłynęło pismo J.H., z prośbą o umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. umorzył postępowanie w sprawie udzielenia M.H. zezwolenia na pobyt w Polsce w trybie tzw. "abolicji".

Pismem z dnia [...] października 2012 r., organ w odpowiedzi na zapytanie O.C., działającej w imieniu M.H. poinformował, iż [...] decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. umorzył postępowanie w sprawie udzielenia M.H. zezwolenia na pobyt w Polsce w trybie tzw. "abolicji". Powyższe pismo zostało odebrane w dniu [...] października 2012 r.

W dniu [...] listopada 2012 r. do tut. Wydziału wpłynęło podanie M.H., o wznowienie postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu [...] listopada 2012 r. Cudzoziemiec uzasadnił swoją prośbę rażącym zaniedbaniem ze strony pełnomocnika, a w szczególności wycofaniem wniosku bez jego wiedzy.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewoda [...] wznowił postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce.

W toku postępowania M.H. złożył wyjaśnienia, podnosząc iż myślał że reprezentująca go J.H. jest prawnikiem i udzielił jej pełnomocnictwa, płacąc jej "z góry" 2 000 Euro. Wyjaśnił, iż nie podpisał umowy dotyczącej zakresu obowiązków pełnomocnika, albowiem J.H. wyjaśniła, że nie mogą zawrzeć umowy, z uwagi na jego nielegalny pobyt w Polsce. Ostatnio widział ją podczas składania wniosku w tut. Urzędzie. Potem próbował kontaktować się z nią, ale to było niemożliwe, zmieniła numery telefonów i nie można się było dodzwonić. Na pytanie dlaczego nie odbierał korespondencji kierowanej do niego adres K., ul. [...], wyjaśnił, że nigdy nie mieszkał pod tym adresem i J.H. wpisała ten adres we wniosku, mówiąc, że wnioski trzeba złożyć w K. a nie w W., gdzie mieszkał, bo będzie szybciej - szybciej dostanie decyzję. Nie interesował się co dzieje się w sprawie, ponieważ zapłacił pieniądze J.H. i ona miała zająć się wszystkim, miała przekazać mu dopiero decyzję.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Wojewoda [...] działając podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a. po rozpatrzeniu podania na podstawie którego w dniu [...] grudnia 2012 r. nastąpiło wznowienie postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanowił odmówić uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2012r. orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP M.H., synowi S.R. i A.B., ur. [...],

W uzasadnieniu organ wskazał, iż M.H. w dniu składania wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP, tj. [...] czerwca 2012 r. załączył do akt sprawy upoważnienie (z dnia [...] czerwca 2012 r.), z którego wynika, iż J.H. została umocowana do reprezentowania ww. cudzoziemca przed Wojewodą [...] we wszystkich czynnościach związanych z przedmiotowym postępowaniem. Pełnomocnictwo to nie zostało wycofane ani ograniczone przez M.H. w trakcie postępowania, w związku z czym należy uznać, iż pismo J.H. z prośbą o umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie, które wpłynęło do Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców dnia [...] lipca 2012 r. spełniało przesłanki czynności prawnej dokonanej przez przedstawiciela w granicach umocowania, pociąga więc za i sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego w postaci decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia M.H. zezwolenia na pobyt w Polsce w trybie tzw. "abolicji".

Wobec powyższego zdaniem organu nie sposób uznać, iż wystąpiła przesłanka do uchylenia pierwotnej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w myśl którego strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Organ podkreślił, iż ustanowienie pełnomocnika nie uniemożliwia stronie uczestniczenia w postępowaniu. Dbając o dobro i interes strony, tut. organ poinformował o podjętej decyzji za pośrednictwem poczty nie tylko pełnomocnika, ale także aplikującego cudzoziemca.

Dodatkowo organ zauważył, iż we wniosku cudzoziemiec podpisał oświadczenie o następującej treści: "Jestem świadomy, że złożenie wniosku lub dołączenie dokumentów zawierających nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje spowoduje odmowę udzielenia zezwolenia lub jego cofnięcie (...)

Pismem z dnia [...] marca 2013r. M.H. odwołał się od powyższej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, iż został oszukany przez J.H., która bez jego zgody i wiedzy wniosła o umorzenie postępowania "abolicyjnego". Nie zgłosił tego faktu do prokuratury z obawy przed aresztowaniem z powodu nielegalnego pobytu w Polsce. Zawiadomił jednak o sprawie Naczelną Radę Adwokacką, która poinformowała go że J.H. nie jest adwokatem. Podkreślił, iż został oszukany przez pełnomocnika i nie brał udziału w postępowaniu bez swojej winy.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców działając na podstawie art. 127 § 2 i 138 § 1 pkt 1 w związku z art, 145 § 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela B., M.H., ur. [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r. orzekającej o odmowie uchylenia decyzji tego samego organu z dnia [...] lipca 2012r. Nr [...] orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, że Wojewoda [...] zasadnie uznał, że cudzoziemiec nie może skutecznie powoływać się na dyspozycje zawarte w art. 145 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. Ustanowienie pełnomocnika nie uniemożliwia stronie czynnego udziału w postępowaniu jej dotyczącym, zaś uznanie, iż decyzja została wydana w wyniku przestępstwa wymaga stwierdzenia zaistnienia przestępstwa, zaś skarżący nie zawiadomił organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. M.H. reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego M.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, 10, 12, 77 k.p.a. poprzez brak zbadania i wyjaśnienia ważnych dla sprawy okoliczności, uniemożliwienie stronie udziału w sprawie i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Zarzucił ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego tj. przepisów ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczpospolitej i ustawy o cudzoziemcach. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.).

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] naruszają prawo.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy administracji nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego do czego zobowiązane są na podstawie art. 7 i 77 k.p.a., nie wykazując należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zebrane natomiast w sprawie dowody oceniły z naruszeniem zasady zawartej w art. 80 k.p.a. tj. swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji uzasadnienia wydanych decyzji nie spełniają wymogów określonych wart.107§ 3 k.p.a.

Przedmiotem skargi jest decyzja Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] odmawiającą uchylenia decyzji tego samego organu orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Podkreślenia wymaga, iż zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu wznowieniowym. Jako podstawę wznowienia skarżący powołał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. okoliczność, iż bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym legalizacji jego pobytu na terytorium RP.

Organy obu instancji uznały, iż brak jest podstaw do uchylenia pierwotnej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem w toku postępowania o zalegalizowanie pobytu skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika.

Zdaniem Sądu powyższe stanowisko organu jest co najmniej przedwczesne. Skarżący wnosząc o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium, podnosił iż występujący w jego imieniu pełnomocnik nie reprezentował go należycie, wnosząc bez zgody skarżącego wniosek o umorzenie postępowania.

Wobec tak sformułowanych zarzutów rolą orzekających w postępowaniu wznowieniowym organów było podjęcie działań mający na celu ich zweryfikowanie. W ocenie Sądu po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdzić bowiem należy, iż postępowanie J.H. pełnomocnika skarżącego budzi istotne wątpliwości co do prawidłowości jej działania.

Wniosek skarżącego o wydanie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w trybie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach ( Dz. U. z 2011 r. Nr 191, poz. 1133), złożony został w dniu [...] czerwca 2012 r.

Jednakże już w dniu [...] lipca 2012 r. J.H. zrzekła się pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego oraz kilkunastu innych cudzoziemców. Jednocześnie wniosła o umorzenie postępowań dotyczących tych obywateli i przelanie na jej konto dokonanych przez cudzoziemców opłat administracyjnych (łącznie 9180 zł).

W kolejnym piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. J.H. wycofała ww. pismo, aby kolejnym pismem z dnia [...] lipca 2012r. nie cofając tym razem pełnomocnictwa, ponownie wnieść o umorzenie postępowań dotyczących kilkunastu reprezentowanych przez nią cudzoziemców, w tym skarżącego i przelanie na jej konto dokonanych przez cudzoziemców opłat administracyjnych.

Kolejnym pismem z dnia [...] lipca 2012 r. J.H. zrzekła się pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego oraz kilkunastu innych cudzoziemców.

Należy mieć na uwadze, iż skarżący przebywa w Polsce nielegalnie i przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach, stwarzają dla takich osób jak skarżący możliwość zalegalizowania swojego pobytu w Polsce. W ocenie Sądu w tej sytuacji musi budzić wątpliwość działanie pełnomocnika cudzoziemca, który kilka dni po złożeniu, wniosku o wydanie zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP wnosi o umorzenie postępowania.

Kolejne działania skarżącego tj. ustanowienie nowego pełnomocnika, złożenie wniosku o wznowienie, zawiadomienie Naczelnej Rady Adwokackiej o niewłaściwym postępowaniu pełnomocnika, zawiadomienie pismem z dnia [...] lipca 2013 r. Prokuratury Rejonowej W. o popełnieniu przestępstwa przez J.H., potwierdzają zdaniem Sądu, iż wycofanie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP, nie było zgodne z wolą skarżącego, a działania pełnomocnika J.H. pozostawały w sprzeczności z interesem skarżącego.

Powyższe okoliczności nie zostały w ogóle rozważone przez orzekające w sprawie organy, które przyjęły iż sam fakt reprezentowania skarżącego przez pełnomocnika wyklucza możliwość skutecznego powoływania się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Nie można przy tym zaakceptować stanowiska organu, iż niezależnie od reprezentującego go pełnomocnika skarżący mógł uczestniczyć w sprawie osobiście. Organy zupełnie pomijają okoliczność, iż skarżący przebywa w Polsce nielegalnie, słabo zna język polski i obowiązujące przepisy. Zauważyć ponadto należy, iż kierowana do skarżącego korespondencja na adres K, [...] wracała z adnotacją adresat nieznany.

Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku, sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, których w niniejszej sprawie nie poczyniono.

Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt c) p. p. s. a. orzekła jak w pkt pierwszym sentencji. Na podstawie art. 152 orzekł o niewykonywaniu uchylonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.