Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 632/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1320
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
article: par. 5 ust. 1, par. 6 ust. 1, par. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi P. sp. z o. o. w S. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 28 czerwca 2022 r. nr NS-HP.2332.2.26.2022 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 28 czerwca 2022r. nr NS-HP.2332.2.26.2022 Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania skarżącej P Sp. z o.o. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. nr [...] z 20 kwietnia 2022 r., stwierdzającą u uczestniczki M.K. chorobę zawodową: obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wymienioną w poz. 21 wykazu chorób zawodowych.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D.decyzją z 20 kwietnia 2022 r. nr [...] stwierdził u uczestniczki chorobę zawodową - obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz - wymienioną w poz. 21 wykazu chorób zawodowych.

Decyzję wydano w oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej nr [...] z 24 marca 2022 r., wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. -Poradnię Chorób Zawodowych w S.

Odwołanie od decyzji PPIS w D. złożył zakład pracy P Sp. z o.o.

W zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji organ II instancji stwierdził, że uczestniczka w okresie od 2 grudnia 1978 r. do 2 lutego 1981 r. pracowała w gospodarstwie rolnym, które obecnie nie istnieje - bez narażenia na hałas, od 3 lutego 1981 r. do 24 kwietnia 1991 r. w Hucie Szkła [...] "Z" w D. (zakład zlikwidowany) na stanowisku operatora urządzeń do hartowania szkła - w narażeniu na hałas pochodzący od chłodnicy, w okresie od 6 maja 1991 r. do 23 września 1997 r. w Hucie Szkła [...] "Z" S.A. w D. (zakład zlikwidowany) na stanowisku sprzątaczki - bez narażenia na hałas, w okresie od 1.10.1997 r. do 31.12.1997 r. w Przedsiębiorstwie Wielobranżowym M Sp. z o.o. w D. (zakład zlikwidowany) na stanowisku sortowacza szyb - w narażeniu na hałas pochodzący od cięcia ramek metalowych, a także od 3 września 2002 r. do 31 marca 2003 r. i od 16 czerwca 2003 r. do nadal u skarżącej na stanowisku konfekcjonera - w narażeniu na hałas o poziomie ekspozycji dla 8 godzin pracy okresowo przekraczającym najwyższe dopuszczalne natężenie (dowód - karta oceny narażenia zawodowego z 24 listopada 2021 r.). W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uznał, że warunki pracy zawodowej pracownicy w latach 1981-1991, 1997 oraz 2002 do nadal stwarzały ryzyko powstania choroby zawodowej narządu słuchu.

Przypomniał, że uczestniczka była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie nr [...] z 24 marca 2022 r.), gdzie lekarze specjaliści orzekli o rozpoznaniu choroby zawodowej narządu słuchu wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych.

Z orzeczenia lekarskiego wynika, że w wywiadzie lekarskim badana zgłosiła postępujące od kilkunastu lat obustronne pogorszenie słuchu. Przeprowadzono diagnostykę audiologiczną obejmującą audiometrię progową tonalną, audiometrię nadprogową oraz audiometrię impedancyjną z oceną występowania objawu Metza. Lekarze orzecznicy rozpoznali u uczestniczki niedosłuch czuciowo-nerwowy obustronnie z cechami lokalizacji ślimakowej. Stwierdzili, że u ww. średnie ubytki słuchu obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2, 3 kHz wynoszą w uchu prawym 62 dB, 57 dB i 57 dB oraz w uchu lewym 55 dB, 53 dB i 52 dB. Lekarze specjaliści WOMP wyjaśnili, że wyniki badań audiologicznych przeprowadzonych w ostatnich latach pracy zawodowej a także wykonanych aktualnie oraz wieloletnia praca w narażeniu na hałas stwarzający ryzyko uszkodzenia narządu słuchu uzasadniają przyjęcie zawodowej etiologii uszkodzenia słuchu. W związku z powyższym uznali, że istnieją podstawy do rozpoznania u badanej choroby zawodowej narządu słuchu.

Organ wskazał, że w jego ocenie organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające (w tym przy udziale Spółki), w wyniku którego u uczestniczki potwierdzone zostało występowanie narażenia zawodowego na powstanie choroby zawodowej narządu słuchu. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wyjaśnił w piśmie z 12 maja 2022 r., że karta oceny narażenia zawodowego uwzględnia wszystkie czynności na stanowisku konfekcjonera, tj. sprawdzanie jakości i kontrolę wyrobów, perforowanie i pakowanie profili, cięcie profili, segregowanie obrabianych profili, wycieranie profili z kurzu i wiórów oraz zawiera informację o stosowanych środkach ochrony indywidualnej. Pomiary hałasu przedstawione w załączniku nr 2 do karty oceny uwzględniają ekspozycję na hałas odniesiony do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy na stanowisku konfekcjonera. Pracodawca nie wniósł zastrzeżeń do ww. karty i potwierdził, że uczestniczka podczas wykonywania czynności zawodowych pracuje w hałasie przekraczającym dopuszczalne normy, co sprzyja powstaniu choroby zawodowej.

Zdaniem ŚPWIS wynik pomiaru hałasu przedstawiony w postaci poziomu ekspozycji na hałas dla 8 h pracy informuje jednocześnie o tym, że przy jego uzyskaniu wzięto pod uwagę różnorodność czynności wykonywanych podczas całej zmiany roboczej oraz zmienność hałasu działającego na pracownika przy wykonywaniu tych czynności w poszczególnych przedziałach czasowych.

Nadto zwrócił uwagę na fakt, że skarżący pracodawca załączył do odwołania ocenę ryzyka zawodowego, w której sam potwierdził występowanie ryzyka uszkodzenia słuchu na skutek nadmiernego hałasu oraz wskazał czas narażenia na hałas na stanowisku konfekcjonera wynoszący 7,5 h, a także przedstawił pomiary hałasu dla tego stanowiska, w których poziom ekspozycji na hałas dla 8 h pracy kształtuje się w granicach 80,5 - 93,9 dB. Pracodawca podnosił wprawdzie fakt stosowania przez pracownicę indywidualnych ochron słuchu oraz wnioskował o przeprowadzenie dowodów dokumentujących tę okoliczność, która jego zdaniem eliminuje narażenie zawodowe, jednakże jednocześnie przyznał, że szacowane ryzyko zawodowe po zastosowaniu działań zapobiegawczych nie spada do zera, lecz jest małe. W tym miejscu organ wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 27 lutego 1998 r., sygn. akt I SA 1862/97) podkreślił, iż przestrzeganie przez pracodawcę przepisów dotyczących profilaktyki zdrowotnej pracowników rzutuje tylko na ustalenie winy bądź braku winy pracodawcy w powstaniu choroby zawodowej, nie ma natomiast znaczenia dla ustalenia istnienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy.

Istotne znaczenie dla powstania choroby w związku z warunkami pracy ma osobnicza, indywidualna wrażliwość pracownika na czynniki szkodliwe występujące w pracy. Oznacza to, że nie każdy pracownik zatrudniony w tych samych warunkach zachoruje na chorobę zawodową (IV SA/Wr 318/15 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 09 grudnia 2015 r.).

Odnosząc się do zarzutu związanego z brakiem przeprowadzenia kontroli warunków pracy w zakładach pracy, w których uczestniczka była uprzednio zatrudniona, organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku z likwidacją tych zakładów pracy organ I instancji nie miał możliwości przeprowadzenia w nich oceny narażenia zawodowego, jednakże na podstawie dopuszczalnego w takim przypadku dowodu posiłkowego z przesłuchania strony (art. 86 kpa) organ ustalił, iż także w latach 1981-1991 oraz w roku 1997 ww. wykonywała pracę w narażeniu na hałas.

Wyjaśnił jednocześnie, że postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej nie ma na celu ustalenia odpowiedzialności konkretnego pracodawcy, a jedynie wydanie decyzji w przedmiocie stwierdzenia bądź odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. Nie ustala ona także pracodawcy, u którego warunki pracy ją spowodowały. Również w sentencji decyzji pracodawca nie jest w ogóle wskazywany. Dla prawidłowości rozstrzygnięcia stwierdzającego chorobę zawodową nie ma znaczenia, w jakim stopniu wpłynęły na tę chorobę poszczególne okresy zatrudnienia i jaka była możliwość (prawdopodobieństwo) zachorowania pracownika u poszczególnych pracodawców. Istotą sprawy o rozpoznanie choroby zawodowej jest potwierdzenie, że dane schorzenie ma swoje źródło w szkodliwych czynnikach występujących w środowisku pracy, a nie wykazanie, że praca u konkretnego pracodawcy spowodowała chorobę zawodową (np. wyrok NSA z 26 maja 2020r. II OSK 2972/19). Bez znaczenia jest zatem wskazany przez odwołującego procent czasu pracy przy źródle hałasu. Sam fakt występowania w środowisku pracy czynnika szkodliwego jest wystarczający do przyjęcia związku przyczynowego między rozpoznanym schorzeniem a warunkami pracy.

Analizując materiał dowodowy ŚPWIS uznał, że w niniejszej sprawie istnieje domniemanie prawne związku przyczynowego pomiędzy narażeniem zawodowym, a rozpoznaną chorobą zawodową, które można byłoby obalić jedynie dowodem przeciwnym. W rozpatrywanej sprawie lekarze orzecznicy stwierdzili, że istnieją wystarczające podstawy do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, a orzeczenie takie posiada walor opinii biegłego, którą organ jest związany. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Zostały zatem spełnione przesłanki pozwalające wydać decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej.

W wywiedzionej skardze Spółka decyzji tej zarzuciła:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 2351 Kodeksu pracy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w stosunku do uczestniczki zachodzą przesłanki do uznania jej schorzenia za chorobę zawodową w sytuacji, gdy w wyniku oceny jej warunków pracy nie można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba zawodowa została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy - co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem prawa;

2) § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z 30 czerwca 2009 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji jedynie w oparciu o orzeczenie lekarskie i formularz oceny narażenia zawodowego pracownika, w sytuacji gdy decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej wydaje się na podstawie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem prawa;

3) pkt. 1 ust. 1) Załącznika Wartości progów działania wielkości charakteryzujących hałas i drgania mechaniczne w środowisku pracy wydanego do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie Bezpieczeństwa i Higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne z 5 sierpnia 2005 r. (Dz. U. Nr 157, poz. 1318) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż uczestniczka była narażona na hałas w odniesieniu do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy i poziomu ekspozycji na hałas odniesionego do tygodnia pracy (wartość progu 80 db) w sytuacji, gdy nie była ona w sposób ciągły narażona na hałas podczas pracy u skarżącej, w której znaczna część jej pracy wykonywana jest bez narażenia na hałas - co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem prawa;

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności:

a) pominięcie przez organ wieku pracownicy, która urodziła się 1 grudnia 1962 r. i kwestii, iż utrata słuchu może być skutkiem niedosłuchu starczego, który nie jest związany z żadną chorobą i wynika z naturalnego procesu starzenia, a który powoli pogarsza zdolność słyszenia i występuje po 50 roku życia;

b) braku przeprowadzenia ponownego badania słuchu uczestniczki celem ustalenia przyczyn powstania utraty słuchu oraz czy na utratę słuchu miał wpływ jej wiek lub inne okoliczności oraz celem porównania odchyleń w zakresie wielkości utraty słuchu, w szczególności, gdy w zakładzie pracy skarżącej spółki nie stwierdzono dotychczas jakichkolwiek chorób zawodowych, a w szczególności chorób związanych z uszkodzeniem narządu słuchu,

- co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem prawa;

2) art. 78 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ dowodu z zeznań świadków i strony - pracodawcy, pomimo, iż przedmiotem dowodu były okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Ponadto organ dopuścił dowód z zeznań wyłącznie jednej ze stron w osobie pracownicy uznając dowód z zeznań strony - pracodawcy jako zbędny i nieprzydatny. Organ ponadto pominął dowód z pomiarów natężenia hałasu na wszystkich stanowiskach pracy, na których uczestniczka wykonuje pracę w sytuacji, gdy okoliczność ta miała znaczenie dla sprawy, albowiem poziom hałasu nie został zmierzony w miejscach, gdzie uczestniczka w głównej mierze wykonuje swoje obowiązki pracownicze - co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem prawa,

3) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy organ II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. powinien uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec co do istoty sprawy - co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem prawa.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty Spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Takich zaś wad zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził.

Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 2351 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1510 z późn. zm.) zwanej dalej K.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1¹ K.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1836), zwane dalej rozporządzeniem, określające wykaz chorób zawodowych, a także okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.

W świetle powyższych regulacji podkreślić należy, że rozpoznanie u badanego przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą jednej z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych pozwala organowi inspekcji sanitarnej na wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Dzieje się tak jednak tylko wówczas, gdy wystąpiła taka jednostka chorobowa, która została zamieszczona w powyższym wykazie jako choroba zawodowa, choroba ta bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy oraz udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w określonym czasie. Przy czym przesłanki te winny być spełnione łącznie i brak którejkolwiek z nich wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. Nie można jej zatem stwierdzić zarówno wtedy, gdy choroba, na którą cierpi pracownik nie została wskazana w wykazie, wówczas, gdy nie została spowodowana działaniem narażenia zawodowego, jak i wówczas, gdy wystąpiła po upływie określonego czasu po ustaniu narażenia zawodowego.

Przenosząc powyższe na stan faktyczny przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że organy obu instancji stwierdziły chorobę zawodową uczestniczki na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] z 24 marca 2022 r. rozpoznającego tę chorobę. Z orzeczenia lekarskiego wynika bowiem, że w wywiadzie lekarskim badana zgłosiła postępujące od kilkunastu lat obustronne pogorszenie słuchu. Przeprowadzono diagnostykę, w oparciu o którą lekarze orzecznicy rozpoznali u uczestniczki niedosłuch czuciowo-nerwowy obustronnie z cechami lokalizacji ślimakowej i wyniki te oraz wieloletnia praca w narażeniu na hałas stwarzający ryzyko uszkodzenia narządu słuchu uzasadniają przyjęcie zawodowej etiologii uszkodzenia słuchu i rozpoznanie u badanej choroby zawodowej narządu słuchu.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 437 z późn. zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Stosownie zaś do § 6 ust. 1 lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Wreszcie po myśli § 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Z powyższego wynika, że orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych należy do lekarzy spełniających określone wymagania kwalifikacyjne, a jednocześnie zatrudnionych w wyspecjalizowanych jednostkach z zakresu medycyny pracy. Tylko orzeczenie lekarskie spełniające ww. warunki jest miarodajne dla ustalenia istnienia bądź braku choroby zawodowej i to w szczególności to orzeczenie stanowi podstawę wydania decyzji o stwierdzeniu albo odmowie stwierdzenia choroby zawodowej.

Oznacza to także, że kwestia rozpoznania choroby zawodowej nie należy do kompetencji właściwego organu inspekcji sanitarnej, a orzeczenie lekarskie wydane w tym przedmiocie opiera się na wiadomościach specjalnych lekarza spełniającego określone wymagania kwalifikacyjne i stanowi wiążący dokument urzędowy, co do rozpoznania określonej choroby. Brak jest bowiem podstaw prawnych do oceny przez organy inspekcji sanitarnej dokumentacji medycznej pracownika i prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie rozpoznania i przyczyn choroby zawodowej. Brak jest także ku temu podstaw faktycznych, skoro organy inspekcji sanitarnej nie posiadają wiedzy koniecznej dla oceny stanu zdrowia pracownika lub byłego pracownika. Analiza dokumentacji medycznej pracownika należy do kompetencji lekarzy orzeczników, a nie organów inspekcji sanitarnej, gdyż to lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. To oni posiadają doświadczenie i wiedzę co do oceny wpływu sposobu wykonywanej pracy i warunków istniejących w środowisku pracy na powstanie choroby. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Bazując wyłącznie na swojej wiedzy, nie mogą również zakwestionować rozpoznania lub nierozpoznania choroby zawodowej przez jednostki orzecznicze, tj. bez uzyskania weryfikujących orzeczeń innych uprawnionych jednostek. Niedopuszczalne jest, aby organ przeciwstawiał własną wiedzę wiadomościom specjalnym posiadanym przez lekarzy, uzewnętrznionym w treści ich orzeczeń. Stąd w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie wydane w ramach orzekania o chorobach zawodowych ma walor opinii biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 K.p.a., zatem organ – jak w przypadku każdej opinii biegłego – nie ma możliwości polemiki z poczynionymi w niej ustaleniami i może ją weryfikować tylko pod kątem formalnej poprawności, kompletności czy jednoznaczności wydanego orzeczenia. Jeśli orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące, logiczne i prawidłowe uzasadnienie, to organ nie może samodzielnie go podważać i przyjmować, że stan zdrowia strony kształtuje się odmiennie od wyników badań i ustaleń stanowiących podstawę orzeczenia lekarskiego. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Natomiast stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału, nie jest jednak uprawniony do samodzielnego podważania ustaleń zawartych w orzeczeniu.

Skoro zatem schorzenie strony zostało wymienione w wykazie chorób zawodowych oraz na podstawie przeprowadzonej diagnostyki audiologicznej, dokumentacji medycznej i oceny karty narażenia zawodowego zostało uznane przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą za chorobę zawodową, czyli została spełniona przesłanka 1 i 2, organy obu instancji prawidłowo orzekły o stwierdzeniu u uczestniczki choroby zawodowej. Przesłanka trzecia nie znajduje zastosowania w sprawie, gdyż w czasie, gdy u uczestniczki pojawiły się objawy choroby wykonywała ona pracę u skarżącej.

Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że nieuzasadniony jest zarzut skargi z jej pkt. I.1 dot. bezpodstawnego uznania schorzenia uczestniczki za chorobę zawodową. Natomiast co do prawdopodobieństwa, że choroba zawodowa została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zdaniem Sądu okoliczność ta została – wbrew twierdzeniom skargi – wykazana. W szczególności należy się tu odwołać do karty oceny narażenia zawodowego i jej arkusza nr 12 (w aktach administracyjnych, brak numeracji stron), gdzie oszacowano ryzyko związane z hałasem jako średnie, a po zastosowaniu działań zapobiegawczych jako małe, ale jednak istniejące. Nadto w aktualizacji oceny ryzyka zawodowego na str. 2 poziom ekspozycji na hałas na hali I określono na 91,5 dB a na hali II na 82,3 dB, przy czym pomiary te uwzględniają ekspozycję na hałas odniesiony do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy na stanowisku konfekcjonera. Wreszcie na str. 5 oceny ryzyka zawodowego potwierdzono, że w trakcie wykonywania obowiązków służbowych na stanowisku konfekcjonera występuje zagrożenie uszkodzenia słuchu na skutek nadmiernego hałasu. Pracodawca nie wniósł zastrzeżeń do ww. karty i potwierdził, że uczestniczka podczas wykonywania czynności zawodowych pracuje w hałasie przekraczającym dopuszczalne normy.

Zatem w ocenie ryzyka zawodowego skarżąca sama potwierdziła występowanie ryzyka uszkodzenia słuchu na skutek nadmiernego hałasu oraz wskazała na czas narażenia na hałas na stanowisku konfekcjonera wynoszący 7,5 h, a także przedstawiła pomiary hałasu dla tego stanowiska, w których poziom ekspozycji na hałas dla 8 h pracy kształtuje się w granicach 91,5 dB i 82,3 dB. Trudno zatem wbrew takim oczywistym ustaleniom uznać, że choroba zawodowa nie została spowodowana takimi warunkami pracy.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd wyjaśnia, że ich nie podziela.

Co do pkt. I.2 skargi i wydania decyzji jedynie w oparciu o kartę narażenia zawodowego i orzeczenie lekarskie Sąd stwierdza, że – po pierwsze są to najistotniejsze dowody w zakresie orzecznictwa o chorobach zawodowych, określają bowiem ryzyko występujące w środowisku pracy oraz potwierdzają istnienie schorzenia i jego związek z warunkami pracy, z drugiej – formułując ten zarzut skarżący nie przedstawił jednak jakich to zebranych dowodów organ nie wziął pod uwagę przy wydawaniu decyzji. Natomiast na podnoszoną przez skarżącą Spółkę kwestię możliwego wpływu wieku uczestniczki na utratę słuchu orzeczenie lekarskie w najmniejszym stopniu nie wskazywało. Nie było więc potrzeby dopuszczania dowodu z orzeczenia innej jednostki uprawnionej do orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych celem wyjaśnienia tej okoliczności, co czyni nieuzasadnionymi także zarzuty z pkt. II.1 a i b.

Odnosząc się zaś do zarzutu z pkt II. 2 i pominięcie dowodu z zeznań świadków i strony tj. Prezesa Zarządu Spółki na skutek uznania tych dowodów za zbędne i nieprzydatne Sąd aprobuje stanowisko organu co do ich nieprzydatności dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie można bowiem zeznaniami świadków obalić orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej. Natomiast kwestia czasu ekspozycji uczestniczki na hałas i różnego jego poziomu przy poszczególnych wykonywanych przez pracownika czynnościach została ustalona w oparciu o kartę narażenia zawodowego sporządzoną dla stanowiska konfekcjonera, zatem przy uwzględnieniu wszystkich zadań zawodowych i warunków ich wykonywania właściwych dla tego stanowiska; nadto ustalenie to zostało dokonane na podstawie dokumentów pochodzących przecież od skarżącej. Te okoliczności wskazują zaś na niezasadność zarzutu wyrażonego z pkt. I. 3 skargi.

Podsumowując: w świetle prawidłowo i wyczerpująco ustalonego stanu faktycznego oraz wobec jednoznacznej treści orzeczenia lekarskiego, które posiada walor opinii biegłego i sprawia, że organ nie może wydać orzeczenia o chorobie zawodowej sprzecznie z nim, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.