Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1726/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA - Andrzej Cisek Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA - Anna Siedlecka /sprawozdawca/ Protokolant - Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi L. i J. G. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie użytkowania obiektu znajdującego się na terenie posesji przy ul. B. [...] we W. oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Wr 1726/03 1

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie użytkowania obiektu znajdującego się na terenie posesji przy ulicy B. [...] we W .

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...]r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wpłynęło pismo J. G. domagające się nakazania rozbiórki, postawionego bez pozwolenia, obiektu o konstrukcji drewnianej znajdującego się na terenie posesji przy ulicy B. [...], który to obiekt w latach 70-tych postawiony został wspólnie przez J. G. i M. C., zgodnie z ustna umową na czas "budowy bliźniaka".

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. przeprowadził w powyższej sprawie postępowanie administracyjne (zobowiązał M.C. do przedłożenia określonych dokumentów), a zebraną w jego toku dokumentację przekazał – zgodnie z art. 65 Kpa – do Prezydenta W. jako organu architektoniczno-budowlanego celem załatwienia zgodnie z posiadanymi kompetencjami. Wobec czego zobowiązany był do umorzenia postępowania w niniejszej sprawie.

W odwołaniu od powyższej decyzji L. i J. G. przytaczają okoliczności i cel postawienia przedmiotowego obiektu w [...]r. wspólnie z M. C., na wspólnej wówczas działce budowlanej. Obecnie obiekt jest, ich zdaniem "zagrzybiony, zmurszały i zniekształcony, zbudowany z materiałów palnych (drzewa rozbiórkowego), usytuowanego w narożniku granic sąsiadów w odległości 20-30 cm". Odwołujący wskazują dodatkowo na przewlekłość prowadzenia postępowania przez organ I instancji.

Ponadto przytaczają i omawiają wszystkie decyzje obu instancji jakie zapadły w postępowaniu prowadzonym przez Prezydenta W. jako organ architektoniczno-budowlany, po przekazaniu akt sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W .

Odwołujący kwestionują decyzję PINB dla m. W. z dnia [...]r. umarzającą postępowanie, ponieważ "PINB powinien w swojej decyzji orzec o rozbiórce obiektu", biorąc za podstawę pisma odwołujących oraz przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] sprostował oczywisty błąd pisarski w powyższej decyzji.

W motywach uzasadnienia wskazał, że z wniosku J. G. z dnia [...]r. przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla

Sygn. akt II SA/Wr 1726/03 2

m. W. zostało wszczęte postępowanie w sprawie szopy o konstrukcji drewnianej usytuowanej na terenie posesji przy ul. B. [...] we W .

Przeprowadzono oględziny przedmiotowej nieruchomości i sporządzony został na tą okoliczność protokół. Z dokumentu tego wynika, że na opisanej nieruchomości znajduje się szopa o konstrukcji szkieletowej obitej jednostronnie deskami, pokryta jednospadowym daszkiem z papy, nie posiadająca fundamentów i nie połączona trwale z gruntem. Obiekt został zrealizowany w latach siedemdziesiątych.

W dniu [...]r. organ I instancji wydał postanowienie nr [...], w którym zobowiązał M. C. do przedłożenia materiałów dowodowych, tj. dokumentację powykonawczą i ekspertyzę zawierającą ocenę wykonanych robót m.in. pod kątem zdolności obiektu do użytkowania. Strona wywiązała się z nałożonych obowiązków i w przewidzianym terminie przedłożyła stosowne dokumenty.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W., pismem z dnia [...]r. działając w trybie art. 65 Kpa, przekazał sprawę do rozpatrzenia – zgodnie z właściwością – do Prezydenta W .

Prezydent W. decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) udzielił pozwolenia na użytkowanie pomieszczenia gospodarczego(szopy).

Wojewoda D. rozpatrując odwołanie uchylił powyższą decyzję a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Prezydent W. rozpatrując ponownie sprawę, na skutek uchylenia jego decyzji, którą udzielił pozwolenia na użytkowanie pomieszczenia gospodarczego na narzędzia ogrodnicze na posesji przy ul. B. [...], dnia [...]r. wydał nową decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że "obiekt nie jest trwale związany z gruntem, dlatego nie można zakwalifikować go do grupy budynków". Obiekty nie wymagające pozwolenia na budowę nie wymagają pozwolenia na rozbiórkę, również nie może zostać w tej sprawie wydane pozwolenie na użytkowanie. Decyzja ta posiada przymiot ostateczności.

Zakończone przez organ architektoniczno-budowlany umorzeniem postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie, powoduje, zdaniem D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, konieczność umorzenia postępowania przez nadzór budowlany, ponieważ stało się ono bezprzedmiotowe.

W skardze na powyższą decyzję L. i J. G. wnoszą o uchylenie decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...]jako niezgodnej z prawem oraz o zasądzenie kosztów procesu.

Sygn. akt II SA/Wr 1726/03 3

W treści skargi podnoszą te same okoliczności sprawy, które zostały zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto skarżący bardzo dokładnie opisują próby doprowadzenia do likwidacji szopy i poczynione w tym zakresie wcześniejsze ustalenia z M. C. w zakresie dotyczącym terminu rozebrania spornego obiektu. Mimo ponagleń M. C., szopa nie została rozebrana. Dlatego też skarżący wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wydanie nakazu rozbiórki powyższego obiektu.

Skarżący w obszernej skardze, opisującej w sposób chronologiczny wszystkie czynności procesowe organów, zgłaszają liczne uwagi i wskazują, ich zdaniem, na szereg nieprawidłowości w podejmowanych czynnościach procesowych zarówno przez organy nadzoru budowlanego, jak i organy architektoniczno-budowlane, przed którymi toczyły się stosowne postępowania administracyjne.

Według skarżących, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] umarzająca postępowanie, została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji organ nie wskazał powodów umorzenia. Z uzasadnienia decyzji PINB wynika, jak odczytują skarżący, że umorzył postępowanie w sprawie użytkowania obiektu, co zostało już uprzednio rozstrzygnięte w decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r. Nr [...]. Decyzja PINB orzeka co do roszczeń , których skarżący nie podnosili swoich pismach. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien orzec w swojej decyzji o rozbiórce spornego obiektu budowlanego, na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane. PINB wydając decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie użytkowania obiektu, powinien wskazać przesłanki umorzenia, czego nie dokonał.

Również D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., rozpatrując odwołanie, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, która pozbawiona jest całkowicie merytorycznego uzasadnienia. W uzasadnieniu decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego "nie ma ani jednego zdania na temat rozbiórki", o co prosili skarżący w odwołaniu. Skoro postępowanie administracyjne zostało wszczęte z wniosku skarżących, to organ administracji publicznej powinien rozstrzygnąć sprawę zgodnie z wnioskiem, bądź odnieść się przynajmniej do żądania skarżących.

W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sygn. akt II SA/Wr 1726/03 4

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na badaniu ich zgodności z prawem, a więc zgodności z przepisami prawa materialnego, jak i przepisami prawa procesowego. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję.

Z istoty sądowej kontroli decyzji administracyjnych wynika, że sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu, a wynikającego z akt sprawy. Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Z powyższego wynika, że Sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona, i nie może swoimi ocenami "wkraczać" w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania przed organami i wydawanych w nim aktów. Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej, o której mowa w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269).

Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś – przez całokształt tylko prawnych aspektów i tylko tego stosunku administracyjnoprawnego, który jest objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia ( patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. J.P. Tarno).

A zatem przedmiotem rozpoznania sądu administracyjnego jest, w zasadzie, zaskarżone rozstrzygnięcie i postępowanie, w którym zostało ono wydane.

Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji, Sąd stwierdził, że decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nie naruszają prawa.

Sąd uznał za trafne ustalenia organów, że postępowanie prowadzone przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla m. W. w sprawie samowolnie postawionej szopy stało się bezprzedmiotowe, z uwagi na

Sygn. akt II SA/Wr 1726/03 5

przekazanie sprawy do rozpatrzenia organowi architektoniczno-budowlanemu – Prezydentowi W. jako właściwemu w sprawie rozpatrzenia, czy zachodzą podstawy do udzielenia zgody na użytkowanie spornego obiektu.

Organ I instancji prawidłowo zastosował w sprawie art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, zawiadamiając wszystkie strony o wszczęciu postępowania w sprawie postawienia szopy i pouczając o przysługujących stronom prawach procesowych wynikających z art. 10 Kpa i art. 79 § 2 Kpa.

Organ I instancji prawidłowo również ustalił (protokół z oględzin z dnia [...]r.), że szopa zrealizowana została samowolnie w okresie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). W tej sytuacji do takich obiektów, zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) stosuje się przepisy dotychczasowe, w tym wypadku ustawę Prawo budowlane z 24 października 1974r.

Pomimo obowiązku stosowania do obiektów, o których mowa w art. 103 ust. 2, przepisów ustawy z 24.10.1974r. – Prawo budowlane, to właściwość organów do załatwiania takich spraw określa się na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 7.07.1994r. A zatem, jeżeli zachodzą np. okoliczności do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części na podstawie art. 37 ustawy z dnia 24.10.1974r. , właściwym organem do wydania tego nakazu jest organ nadzoru budowlanego. Natomiast organem właściwym do wydania np. decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, na podstawie art. 42 tej ustawy, jest organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Postanowieniem z dnia [...]r. organ I instancji dopuścił dowód z dokumentacji powykonawczej przedmiotowego obiektu, sporządzonej zgodnie z obowiązującymi przepisami, wykonanej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia zawodowe, a także z ekspertyzy zawierającą ocenę wykonanych robót pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami, normami i zasadami sztuki budowlanej oraz oświadczeniem powykonawczym o zdolności obiektu do użytkowania. W tym celu zobowiązał M. C., użytkownika wieczystego nieruchomości na której znajduje się sporny obiekt do przedłożenia powyższych materiałów dowodowych w określonym terminie.

Żądana dokumentacja została wykonana i przedłożona do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W., a następnie uzupełniona. Wraz z dokumentacją złożony został wniosek M. C. o wyrażenie zgody na dalsze użytkowanie szopy ogrodowej. Z dokumentów tych wynika, że szopa spełnia warunki wymagane prawem o ochronie przeciwpożarowej, jak również została wykonana zgodnie z obowiązującymi

Sygn. akt II SA/Wr 1726/03 6

przepisami, normami i zasadami sztuki budowlanej, jest w dobrym stanie technicznym i nie zagraża bezpieczeństwu.

W tych okolicznościach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. przekazał – w trybie art. 65 KPA - zgromadzoną dokumentację do organu architektoniczno- budowlanego, jako właściwego w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu. W piśmie przekazującym z dnia [...]r. PINB poinformował strony, iż zakończył tym samym postępowanie administracyjne.

Na skutek pisemnych interwencji L. i J. G. domagających się zakończenia postępowania w drodze decyzji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję z dnia [...]r. Nr [...] o umorzeniu postępowania stwierdzając, iż stało się ono bezprzedmiotowe.

Sąd, badając poprawność zastosowanej w niniejszej sprawie procedury administracyjnej przez organy nadzoru budowlanego stwierdza, że choć poczynione zostały pewne uchybienia procesowe (szczególnie w zakresie przewlekłości prowadzenia przez organ I instancji postępowania, braku niezwłocznego zakończenia postępowania stosowną decyzją administracyjną na skutek przekazania sprawy do organu archit.-bud. ), to nie mają one w końcowym efekcie wpływu na prawidłowo wydaną decyzję z dnia [...]r. Nr [...] o umorzeniu postępowania.

Wskazać należy, że postępowanie administracyjne wszczyna się w celu "załatwienia sprawy", przez co należy rozumieć – wydanie decyzji, chyba, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej ( art. 105 § 1 i § 2, art. 114 Kpa). W myśl tej zasady i zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1974r., w stosunku do każdej samowoli budowlanej winna być wydana decyzja albo nakazująca przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego, bądź też decyzja pozwalająca na jego użytkowanie, jeżeli istnieje możliwość legalizacji postawionego obiektu.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie przedłożonych dokumentów (ekspertyzy, dokumentacji powykonawczej i oświadczenia o zdolności obiektu do użytkowania) uznał, że istnieje możliwość legalizacji obiektu, tj. uzyskania pozwolenia organu architektoniczno-budowlanego na użytkowanie obiektu, stąd uznał się za organ niewłaściwy do dalszego prowadzenia postępowania i przekazał sprawę do właściwego organu celem jej załatwienia(art. 65Kpa).

Wskazać należy, że przepis art. 19 Kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek przestrzegania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej z urzędu. Oznacza to, że organy muszą kontrolować swoją właściwość od momentu wszczęcia postępowania , aż do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, kończącą postępowanie. Kontrola ta obejmuje każde stadium

Sygn. akt II SA/Wr 1726/03 7

postępowania, a więc dotyczy również toku prowadzonego postępowania. W sytuacji gdy organ dokona w toku postępowania ustaleń, iż w sprawie w istocie właściwym do załatwienia sprawy jest inny organ administracji publicznej, obowiązany jest wówczas umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 Kpa, przekazując akta sprawy organowi właściwemu.

Taka też sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, albowiem do rozstrzygania o ewentualnym zezwoleniu na użytkowanie obiektu właściwym jest organ architektoniczno-budowlany.

W tym stanie rzeczy skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 200r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.