Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1486/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skarg W. T. oraz A. M. i T. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję ze skargi A. M. i T. M.; 2. oddala skargę W. T.; 3. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących A. M. i T. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotów kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] lutego 2015 roku numer [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Wojewoda [...] (dalej Wojewoda), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Prezydenta m. W. , odwołania wniesionego przez A.M. (obecnie A.M.) i T.M. oraz odwołania wniesionego przez W.W. od decyzji Starosty W. nr [...] z dnia [...] października 2006r., w której orzeczono o zwrocie nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] (dawnej ul. [...] ) oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...] o pow. 4339 m2 na rzecz spadkobierców jej poprzednich właścicieli, a także zobowiązano ich do zapłaty na rzecz Miasta W. kwoty 15.974 zł tytułem zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania otrzymanego przy wywłaszczeniu, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Wojewodę [...] zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] lutego 2015r. przedstawia się w sposób następujący:

1. Decyzją z dnia [...] września 1973r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej w m. W. orzekło o wywłaszczeniu przez odjęcie prawa na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości o pow. 4180 m2 położonej w W. przy ówczesnej ul. [...] , stanowiącej współwłasność M.K. syna J. i F. i J.K. córki W. i J. Dla przedmiotowej nieruchomości nie prowadzono księgi wieczystej, ani zbioru dokumentów, a pochodziła z gruntów tabeli likwidacyjnej wsi B. Tytuł prawny M.K. i J.K. do wywłaszczanego gruntu nie budził wątpliwości organu prowadzącego postępowanie wywłaszczeniowe, albowiem nieruchomość objęta została aktem własności ziemi nr [...] wydanym w dniu [...] sierpnia 1973r. przez Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Rady Narodowej W. na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.). Z uzasadnienia decyzji wywłaszczeniowej wynika, iż stanowiący przedmiot rozstrzygnięcia grunt objęty został lokalizacją szczegółową nr [...] wydaną w dniu [...] lipca 1971r. i przeznaczony pod budowę osiedla mieszkaniowego B. Cel wywłaszczenia nieruchomości został określony w decyzji wywłaszczeniowej ogólnie jako budowa osiedla mieszkaniowego B. Zgodnie z planem realizacyjnym, zatwierdzonym decyzją z [...] września 1971r. (znak: [...]), teren stanowiący przedmiot niniejszego postępowania miał być zagospodarowany pod budowę dwukondygnacyjnego garażu osiedlowego i częściowo pod dwukondygnacyjny garaż dzielnicowy. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...].09.1980r. Naczelnik Dzielnicy W. ustanowił na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "B. " wieczyste użytkowanie na okres 99 lat zabudowanego terenu o powierzchni 23 ha 9352 m2 położonego w W. przy ul. [...], [...], [...] i [...] objętego lokalizacja inwestycji nr [...] z dnia [...].07.1971r.

2. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] maja 1995r. sygn. akt [...] spadek po M. i J.K. nabyli synowie R.K., J.K., W.K. i B.K. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. Wydział [...] Cywilny sygn. akt [...] z dnia [...] marca 1997r. spadek po B.K. nabyli L.K., J.K. i M.K. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Miasta W. Wydział [...] Cywilny sygn. akt [...] z dnia [...] grudnia 1998r. spadek po J.K. nabyły A.K., A.E. i W.T. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. Wydział [...] Cywilny sygn. akt [...] z dnia [...] lutego 2003r. spadek po R.K. nabyła U.S. W.K. zmarł w dniu [...].10.2008r., zaś spadek po nim nabyła w całości córka I.K., co zostało stwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] marca 2010r., sygn. akt [...]. U.S. zmarła w dniu [...] kwietnia 2008r., a spadek po niej nabyli M.S. oraz A.S., co zostało stwierdzone przez Sąd Rejonowy dla W. z dnia [...].11.2010r., o sygn. akt [...]. W dniu [...].09.2015r. zmarła L.K. (odpis skrócony aktu zgonu k. 57), po której spadek nabyli J.K. i M.K., co zostało stwierdzone aktem poświadczenia dziedziczenia sporządzonym przed notariuszem M.B. w dniu [...].04.2016r. za repertorium A nr [...] (akt poświadczenia dziedziczenia k. 96).

3. W dniu 12 kwietnia 1995r. B.K. wystąpił do Urzędu Rejonowego w Warszawie o zwrotu nieruchomości położonej w W. przy dawnej ul. [...] pomiędzy obecnymi ulicami [...] i [...], wywłaszczonej decyzją nr [...] z dnia [...].09.1973r. B.K. wskazał, że nieruchomość w całości miała 2,5 ha i należała do jego rodziców M.K. i J.K. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nieruchomość miała być przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego B. Do 1995r. nieruchomość nie została wykorzystana w całości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a zatem jej część podlega zwrotowi.

4. Biuro Gospodarki Nieruchomościami Urzędu m. W. ustaliło, iż przedmiotowy grunt stanowi aktualnie własność m. W. na podstawie decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].04.1992r., wobec czego do prowadzonego postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wyłączył się Prezydent m. W.

5. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2004r. Wojewoda [...] wyznaczył jako organ właściwy do załatwienia sprawy zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] Starostę Powiatu W.

6. W dniu [...] lipca 2004r. A.M. i T.M. zawarli z Miastem W. umowę dzierżawy nr [...] gruntu położonego w W. przy ul. [...] o powierzchni 311 m2, oznaczonego w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne o nr [...] – cz i nr [...] – cz (obecny nr ewidencyjny [...]) w obrębię [...]. Umowa dzierżawy została zawarta na czas oznaczony jednego roku do dnia 31 lipca 2005r. Wydzierżawiona nieruchomość została wykorzystana pod parking. A.M. i T.M. są dzierżawcami nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 683 m2 na podstawie 25 – letniej umowy dzierżawy nr [...] ważnej do 24.10.2027r. Wydzierżawiona nieruchomość jest wykorzystywana pod warsztat samochodowy.

7. W chwili wywłaszczenia nieruchomość oznaczona była nr [...] w obrębie [...]. Obecnie nieruchomość uregulowana jest w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla W. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych. Wyrys z mapy ewidencyjnej sporządzony w dniu 19.04.2006r. wykazał, że powierzchnia działki nr [...] z obrębu [...] objęta wywłaszczeniem wynosi 4339 m2, a nie 4180 m2, jak wskazano w decyzji wywłaszczeniowej. Obecnie na działkach ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] znajdują się obiekty wybudowane na podstawie decyzji zezwalających na budowę warsztatu samochodowego nr [...] z dnia [...].10.1979r. i decyzji nr [...] z dnia [...].10.1979r. oraz pozwoleń na budowę znak [...] z dnia [...].03.1987r. i [...] z dnia [...].02.1988r. zezwalających na budowę budynku warsztatowego branży "wulkanizatorstwo". Wymienione decyzje oraz potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia o oddaniu do użytkowania obiektu budowlanego wskazują, że pozwolenia na lokalizację wyżej wymienionych obiektów posiadały czasowy okres użytkowania i po 31 grudnia 1990r. podlegały rozbiórce na każde żądanie Władz Budowlanych. Działka ewidencyjna nr [...] jest obecnie niezagospodarowana i brak jest tutaj śladów działalności inwestycyjnej. Na działce ewidencyjnej nr [...] znajduje się blaszany kontener, a plac jest utwardzony płytami betonowymi, ogrodzony i porośnięty chwastami i krzewami, teren nie jest użytkowany. Przy czym brak jest dokumentów, na podstawie których na działce o numerze ewidencyjnym [...] zostały umieszczone obiekty.

8. Na potrzeby niniejszego postępowania Starosta W. zlecił rzeczoznawcy majątkowemu W.K. sporządzenie operatu szacunkowego, w którym oszacowano rynkową wartość nieruchomości położonej w Warszawie, stanowiącej działki ew. [...] z obrębu [...] o powierzchni 4339 m2 na kwotę 1.358.107 zł oraz dokonano waloryzacji odszkodowania na dzień 31 lipca 2006r. określając jego wysokość na kwotę 15.974 zł. Przedmiotowy operat szacunkowy Nr [...] został sporządzony w dniu 1 sierpnia 2006r. Na dzień 1 sierpnia 2006r. oszacowano również wartość rynkową przedmiotowego gruntu oraz określono stan nieruchomości. Operat sporządzony został w podejściu porównawczym, metodą korygowania ceny średniej. Do porównania z nieruchomością wycenianą rzeczoznawca majątkowy wytypował jedenaście transakcji, z których najpóźniejsza zawarta została w dniu 30 stycznia 2006r., a najwcześniejsza w dniu 8 marca 2005r.

9. Decyzją Nr [...] z [...] października 2006r. Starosta W. orzekł o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] (dawniej ul. [...] ) stanowiącej działki ew. [...] z obrębu [...] o powierzchni 4339 m2 na rzecz spadkobierców M. i J.K. tj. na rzecz A.K. w 1/12 części, A.E. w 1/12 części, W.T. w 1/12 części, L.K. w 1/12 części, J.K. w 1/12 części, M.K. w 1/12 części, U.S. w 1/4 części, W.K. w 1/4 części. Organ pierwszej instancji jednocześnie orzekł, że w związku ze zwrotem nieruchomości strony zobowiązane są do wpłaty na rzecz Miasta W. zwaloryzowanej kwoty odszkodowania w wysokości 15.974 zł, która strony są zobowiązane wpłacić w terminie 60 dni od dnia, w którym decyzja o zwrocie stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu decyzji Starosta W. wskazał, że nieruchomość objęta postępowaniem administracyjnym została przejęta na mocy ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie z art. 3 wymienionej ustawy wywłaszczenie dopuszczalne było jeżeli ubiegającemu się o uzyskanie terenu w drodze wywłaszczenia teren ten niezbędny był na cele użyteczności publicznej, na cele obrony państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych Planach Gospodarczych. O wywłaszczenie mógł się ubiegać organ administracji państwowej, instytucja państwowa lub przedsiębiorstwo państwowe. Zatem dla realizacji celu wywłaszczenia i rozpoczęcia prac związanych z jego wykonaniem niezbędne było uzyskanie przez jeden z wyżej wymienionych podmiotów pozwolenia na budowę. W odniesieniu do wywłaszczonej nieruchomości żadna z instytucji państwowych nie uzyskała pozwolenia na budowę obejmującego przedmiotowy teren. Wskazana w decyzji wywłaszczeniowej lokalizacja szczegółowa nr [...] z dnia [...] lipca 1973 r. ustalała na przedmiotowym terenie budowę osiedla mieszkaniowego B. Plan realizacyjny zatwierdzony decyzją znak [...] z dnia [...].09.1973r. wskazuje, że przedmiotowy teren miał być zagospodarowany pod budowę dwukondygnacyjnego garażu osiedlowego i częściowo pod dwukondygnacyjny garaż dzielnicowy. Z opinii [...] Architekta Miasta w Dzielnicy [...] z dnia [...].05.2004r. znak [...] wynika, że na nieruchomości nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia, a inwestor na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie nie uzyskał pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji stwierdził, że na działkach ewidencyjnych nr [...] w obrębie [...] pomimo upływu 7 lat od dnia którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie podjęto działań zmierzających do realizacji celu wywłaszczenia jakim była budowa dwukondygnacyjnych garaży, a przed upływem 10 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie zrealizowano celu wywłaszczenia.

10. Odwołanie od decyzji Starosty W. z dnia [...].10.2006r. wnieśli A.M. i T.M., W.W. oraz Prezydent m. W. Odwołujący się zarzucili organowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść decyzji polegający na pominięciu w decyzji całego kręgu osób uprawnionych do zwrotu nieruchomości wymienionych w postanowieniu w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku o sygn. [...], oparcie zaskarżonej decyzji na niepełnym materiale dowodowym, a mianowicie na wyłącznie części decyzji [...], niewłaściwą ocenę materiału dowodowego poprzez uznanie, że nie został zrealizowany na części przedmiotowej nieruchomości cel wywłaszczenia.

11. Po rozpatrzeniu odwołań A.M. i T.M., W.W. oraz Prezydenta m. W. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2007r. Nr [...] uchylił decyzję Starosty W. z dnia [...] października 2006r. Nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując, że dzierżawcy nie legitymują się tytułem prawnorzeczowym do gruntu, a więc nie są stronami w rozumieniu art. 28 k.p.a. Decyzja Wojewody [...] została zaskarżona w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2008r. w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I SA/Wa 1499/07 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007r. nr [...] stwierdzając m. in., iż wynik postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, w związku z brzmieniem art. 138 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, bezsprzecznie i bezpośrednio oddziałuje na sferę prawną dzierżawcy, a więc - stosownie do art. 28 k.p.a. - postępowanie takie dotyczy również jego interesu prawnego, co z kolei prowadzi do konieczności uznania go za stronę takiego postępowania administracyjnego.

12. Po ponownym rozpatrzeniu odwołań A.M. i T.M. , W.W. oraz Prezydenta m. W. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].08.2008r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] października 2006r. Nr [...]. Decyzja Wojewody [...] została zaskarżona przez A.M. i T.M. oraz Prezydenta m. W. w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 września 2011r. w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I SA/Wa 917/11 stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. Nr [...]. W toku postępowania sądowoadministracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powziął wiadomość o zgonie uczestników postępowania – W.K. i U.S. W.K. zmarł po wydaniu decyzji [...] w toku postępowania sądowoadministracyjnego - w dniu [...] października 2008r. U.S. zmarła w toku postępowania odwoławczego - w dniu [...] kwietnia 2008r. W uzasadnieniu przywoływanego wyroku WSA w Warszawie wyjaśnił, iż rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej osoby, która zmarła po wszczęciu postępowania, ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., będące podstawą do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego, bowiem skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej, która w chwili wydawania decyzji nie miała już przymiotu strony, stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia jej nieważności w świetle powołanego art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na co wskazuje orzecznictwo [wyrok NSA z dnia 20 września 2002 r., sygn. akt I SA 428/01 (OSP z 2004 r , nr 3, poz. 33, Lex nr 83698) i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2010 r., I SA/Wa 1483/09 (Lex nr 578784, Wspólnota z 2010 r. nr 25, poz. 44)]. W związku z powyższym wyrokiem z dnia 30 września 2011 r. (sygn. akt I SA/Wa 917/11).

III. Zaskarżoną obecnie decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 roku Wojewoda [...] rozpoznał ponownie odwołania A.M. i T.M. , W.W. oraz Prezydenta m. W. i uchylił decyzję Starosty W. nr [...] z dnia [...] października 2006r.

Uzasadniając rozstrzygnięcie odwoławcze, Wojewoda [...] wskazał w szczególności, co następuje:

1. Podstawą prawną wydania decyzji w przedmiotowej sprawie była regulacja art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy powołując się na treść wyroków Trybunału Konstytucyjny z dnia 13 grudnia 2012r. sygn. akt P 12/11, Dz.U. z 2012 r., poz. 1472 oraz z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11 wskazał, że przy ocenie zbędności dla realizacji celu publicznego nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania nie jest możliwe retrospektywne zastosowanie 10-letniego terminu określonego w art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n.

2. Odnosząc się do wysokości odszkodowania ustalonego w decyzji wywłaszczeniowej organ odwoławczy wskazał, że podstawę ustalenia wysokości odszkodowania w przedmiotowej sprawie stanowił operat szacunkowy. W aktualnym stanie prawnym przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie wyznaczają okresu, po upływie którego wyłączona byłaby możliwość potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę. Nadmienić należy, iż w dawnym standardzie VII.2, znajdującym się w zbiorze Standardów Zawodowych Rzeczoznawców Majątkowych wskazano, iż aktualizacja operatu szacunkowego nie może zostać dokonana, jeśli od poprzedniej wyceny upłynął okres ponad 2 lat. Upływ tego okresu skutkuje koniecznością ponownej wyceny nieruchomości. W przedmiotowej sprawie operat szacunkowy został sporządzony 1 sierpnia 2006r. W ocenie Wojewody [...] okres jaki upłynął od sporządzenia operatu szacunkowego wyklucza możliwość wykorzystania go jako dowód w postępowaniu. W ocenie organu odwoławczego upływ przeszło ośmiu lat wyklucza możliwość potwierdzenia aktualności operatu przez rzeczoznawcę - niezbędne byłoby dokonanie ponownej analizy rynku, wytypowania transakcji odzwierciedlających aktualny zakres cen występujących na rynku nieruchomości, a przede wszystkim określenie nowej wartości gruntu. W istocie równałoby się to sporządzeniu nowego operatu szacunkowego. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że w tak długim okresie rynek nieruchomości podlegał licznym przeobrażeniom, za konieczną uznać należy więc szczegółową kontrolę zachodzących w tym względzie mechanizmów zaistniałych przemian.

3. W ocenie organu odwoławczego ponowne przeprowadzenie dowodu z operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego oznacza w istocie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części i uzasadnia wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Operat szacunkowy wpływa bezpośrednio na treść decyzji kształtującej prawa i obowiązki stron postępowania i dlatego należy zagwarantować im prawo do oceny tego operatu przez organy obu instancji. Dowód w postaci operatu szacunkowego, od którego zależy wysokość zwracanego odszkodowania za odjęcie prawa własności, ma znaczenie kluczowe do organów orzekających i dla podmiotów występujących o zwrot nieruchomości wywłaszczonej. Strony muszą mieć zatem możliwość pełnego i wyczerpującego ustosunkowania się do takiego dowodu i gwarancję, że operat oceniany będzie przez organy obu instancji.

IV. Skarżąca W.T. wniosła do Sądu skargę na decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2015r., zarzucając:

1. wydanie decyzji w stosunku do osoby nie będącej stroną — to jest skierowanie decyzji do W.K., który zmarł w dniu [...] października 2008 roku, co stanowi przyczynę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. i podstawę do stwierdzenia nieważności przez Sąd zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.;

2. pominięcie jako strony w toczącym się postępowaniu jednego z następców prawnych zmarłej U.S. tj. jej męża M.S., dla którego ustanowiono kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, co stanowi przyczynę do wznowienia postępowania administracyjnego o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i zarazem przesłankę uchylenia decyzji przez Sąd zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 b p.p.s.a.;

3. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik postępowania, a to poprzez zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i jednoczesne niezastosowanie z art. 136 k.p.a., polegające na wydaniu decyzji kasacyjnej, a nie merytorycznie zmieniającej decyzję organu i instancji, na skutek niezasadnego przyjęcia, iż w związku z koniecznością zlecenia sporządzenia nowego operatu szacunkowego - względnie jego aktualizacji - zachodzi konieczność przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, w sytuacji gdy istniała możliwość uzupełnienia postępowania dowodowego w tym zakresie w postępowaniu przed organem odwoławczym;

4. naruszenie przepisów postępowania, tj. art 12 k.p.a. wyrażającego zasadę szybkości i prostoty postępowania (ekonomii procesowej) poprzez wydanie decyzji kasacyjnej w sytuacji, gdy istniały przesłanki do wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewodzie [...] emu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b p.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Sprawa została zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygn. akt IV SA/Wa 1486/15.

V. Skarżący A.M. i T.M. wnieśli do Sądu skargę na decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2015r., zarzucając orzeczeniu naruszenie art. 7, 77 § 1, 107 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 2 i 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 137 i 140 § 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wa 1487/15.

VI. W odpowiedziach na skargi, udzielonych pismach z dnia 8 maja 2015r., Wojewoda [...] wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

VII. Na rozprawie w dniu 16 listopada 2015r. działając na postawie art. 111 § 2 p.p.s.a. Sąd zarządził połączenie spraw o sygn. IV SA/Wa 1486/15 i o sygn. akt IV SA/Wa 1487/15 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenie ich dalej pod sygn. akt IV SA/Wa 1486/15.

VIII. Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017r. uczestniczka postępowania poparła skargę wniesiona przez W.T. i przyłączyła się do stanowiska skarżącej (protokół rozprawy k. 196).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

IX. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016, poz. 1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle art. 1 § 2 w/w ustawy kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonywanie oceny pod kątem zgodności z prawem oznacza z kolei, że sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości bada legalność, a nie celowość działalności administracji publicznej. Badanie to sprowadza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej w trzech płaszczyznach, a mianowicie: a) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, b) dochowania wymaganej prawem procedury c) zgodności działania z prawem materialnym (por. np. uzasadnienie uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). Uzupełniająco należy wskazać, że sąd administracyjny dokonuje rzeczonej oceny legalności działania administracji publicznej na podstawie akt sprawy, mając na uwadze stan prawny i faktyczny z daty wydania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a." w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a.). Należy dodać, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd stanął na stanowisku, iż skargę wniesioną przez A.M. i T.M. należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja odwoławcza Wojewody [...] wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a. w związku z art.15 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej racji zaskarżoną decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi W.T.

X. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 roku prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2015, poz. 1774 ze zm.) – dalej u.g.n., w którym to postępowaniu orzekł w drugiej instancji Wojewoda, było rozstrzygnięcie, czy zachodzą przesłanki do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, należącej w przeszłości do poprzedników prawnych skarżącej W.T. z racji tego, że nieruchomość ta miałaby stać się zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 u.g.n. Rozpatrzywszy wniosek zwrotowy organ I instancji uznał, że przesłanki do zwrotu wnioskodawcom wywłaszczonej nieruchomości, wynikające z art. 137 u.g.n. wystąpiły, w związku z czym orzekł o zwrocie nieruchomości, nakładając jednocześnie na wnioskodawców obowiązek zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania, wypłaconego z tytułu wywłaszczenia. Rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji, Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 k.p.a.), stwierdzając konieczność powtórzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia wartości wywłaszczonej nieruchomości. Orzeczenie odwoławcze należy uznać za przedwczesne, albowiem organ nie rozpatrzył samodzielnie kwestii spełnienia się w sprawie przesłanek z art. 137 u.g.n., nie dokonując tym samym kontroli stanowiska zajętego przez organ I instancji. Dopiero wykazanie przez organ odwoławczy prawidłowości oceny sformułowanej przez organ I instancji czyni przedmiotowym prowadzenie ustaleń na okoliczność wartości nieruchomości.

2. Przepis art. 136 ust. 3 u.g.n. stanowi, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 u.g.n.

Stosownie do treści art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Stosownie do treści art. 137 ust. 2 u.g.n. jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Z powyższych uwarunkowań prawnych wynika, że podstawowym obowiązkiem organów orzekających w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest ustalenie celu dokonanego wywłaszczenia, a następnie skonfrontowanie tego celu ze sposobem, w jaki przejęta nieruchomość została faktycznie zagospodarowana przez beneficjenta wywłaszczenia.

3. Kontrola legalności przez sąd administracyjny każdego orzeczenia odwoławczego obejmuje w pierwszej kolejności kontrolę poszanowania przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. 2016, poz. 23 ze zm.) – dalej k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Przepis ten stanowi ustawowy wyraz konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Przypomnieć bowiem należy, że w myśl art. 78 zd. 1 Konstytucji RP, każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji.

Dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest kontrola decyzji organu pierwszej instancji, lecz ponowne i całościowe rozpoznanie sprawy administracyjnej. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1996r., sygn. akt: SAM/r 1996/95, ONSA 1997, Nr 1, poz. 35). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 listopada 1992r., sygn. akt: V SA 721/92, (ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 95), do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Inną konsekwencją dwuinstancyjnego charakteru postępowania administracyjnego jest to, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie i merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 1987 r., sygn. akt: IV SA 385/87, por. także B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C.H. Beck, 2012 r. System Informacji Prawnej Legalis).

4. W ocenie Sądu postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone przez Wojewodę z naruszeniem wskazanych wyżej wymogów. Powyższe uchybienie wiąże się z zaniechaniem przez Wojewodę dokonania własnej oceny, czy wywłaszczona nieruchomość spełnia kryteria o których mowa w art. 137 u.g.n., tj. czy stała się zbędna na cel wywłaszczenia, w tym w szczególności z zaniechaniem ustosunkowania się do obszernej argumentacji odwołań stron wniesionych od decyzji Starosty, kwestionującą prawidłowość ocen w tym zakresie, sformułowanych przez organ I instancji. Odwołania te, powołując się na orzecznictwo sądowe wywodzą, że realizacji celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, oznaczonego w decyzji lokalizacyjnej jako budowa osiedla mieszkaniowego "B. " IX, nie musiało stanowić obligatoryjnie wybudowanie budynków mieszkalnych, czy też użytkowych. Realizacja celu wywłaszczenia następowała bowiem również w przypadku zrealizowania przez beneficjenta wywłaszczenia takiego elementu zagospodarowania terenu, który wprawdzie nie był wyraźnie przewidziany w decyzji lokalizacyjnej, niemniej stanowił element infrastruktury uzupełniającej osiedla mieszkaniowego (w szczególności budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlowa i ciągi piesze – chodniki). Tego, czy tego rodzaju sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie, nie zbadał Wojewoda. M.in. w odwołaniu m.W. podnosi się, że realizacją celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości było zabudowanie jej budynkami warsztatów w celu obsługi osiedla mieszkaniowego. Organ odwoławczy, bez rozstrzygnięcia tego zasadniczego aspektu sprawy, przystąpił bezpośrednio do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Starosty w zakresie nałożenia na strony obowiązku zwrotu odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości w sytuacji, w której zagadnienie to ma charakter wynikowy w stosunku do kwestii spełnianie się przesłanek do zwrotu nieruchomości, wskazanych w art. 137 u.g.n. (tj. celowość ustalania zasad zwrotu przez strony uzyskanego odszkodowania jest uzależniona wprost od uprzedniego bezspornego wykazania, że wywłaszczona nieruchomość podlega zwrotowi z uwagi na zajście okoliczności, o których mowa w art. 137 u.g.n.). Powyższe wywołuje konieczność powtórzenia postępowania odwoławczego (którego Sąd w żadnym zakresie nie przesądza).

5. W ocenie Sądu podnoszony przez skarżącą W.T. zarzut skierowania decyzji do osoby nie będącej strona postępowania nie uzasadnia uchylenia decyzji w przedmiotowej sprawie. Kwestionowana decyzja Wojewody została skierowana m. in do wymienionego w rozdzielniku decyzji W.K., zmarłego w dniu [...] października 2008r. Skierowanie decyzji do osoby zmarłej niewątpliwie stanowi wadę postępowania, które nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. W tym miejscu należy wskazać, że skierowanie decyzji do strony należy bowiem traktować jako taką sytuację, w której z danej decyzji wynikają dla takiej strony określone prawa, bądź obowiązki materialnoprawne. Decyzją kasacyjną Wojewody żaden podmiot nie uzyskał uprawnień. Wobec powyższego Sąd uznał, iż uchybienie organu w postaci formalnego skierowania decyzji do zmarłego uczestnika postępowania nie miało wpływu na ostateczny wynik sprawy.

6. Sąd nie podziela stanowiska skargi W.T., że pominięcie jako strony następcy prawnego zmarłej U.T., a dokładnie jej męża M.S. uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] . Należy wskazać, że skutek w postaci uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli może ono być wszczęte wyłącznie na wniosek (na podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) ma miejsce wówczas, gdy zarzut ten zgłosi strona pominięta, a więc nie może tego uczynić skutecznie strona uczestnicząca w postępowaniu, jak też nie uwzględnia go sąd administracyjny z urzędu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniach: niepublikowanego wyroku z dnia 17 czerwca 2008\r., sygn. akt II OSK 665/07, wyroku z dnia 26 stycznia 2009r., sygn. akt II OSK 51/08, LEX nr 509705, wyroku z dnia 18 listopada 2009r. sygn. akt II OSK 1781/08, wyroku z dnia 18 maja 2010r. sygn. akt II OSK 796/09 LEX nr 597865). Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę nie mógł uwzględnić zgłoszonego przez skarżącą W.T. faktu braku udziału w postępowaniu administracyjnym innej strony postępowania, w tym wypadku M.S., przede wszystkim z tego względu, iż tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu, co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać.

Wyjaśnić należy, iż przesłanka wznowieniowa polegająca na niezapewnieniu stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) wiąże się ściśle z art. 147 k.p.a., stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone. Zasada bowiem jest, że prawami procesowymi rozporządza strona. Dlatego też jeżeli strona, która została pozbawiona udziału w postępowaniu administracyjny nie wniesie skargi, nie można wbrew jej stanowisku uznać, że zaistniała w sprawie okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i w związku z tym uchylić zaskarżoną decyzję z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.

7. Za chybiony należy również uznać zarzut skarżącej W.T. dotyczący naruszenia przez Wojewodę przepisów postępowania poprzez zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i wydania decyzji kasatoryjnej w sytuacja, gdy istniała możliwość uzupełnienia postępowania dowodowego. Poza sporem pozostaje okoliczność, iż podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 2 k.p.a. co zostało wprost wskazane w treści decyzji nie zaś jak podnosi skarżąca W.T. art. 138 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W świetle art. 138 § 2 k.p.a. koniecznym dla wydania decyzji kasacyjnej jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek: wydania decyzji pierwszoinstancyjnej z naruszeniem przepisów postępowania oraz ustalenia, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy może więc wydać decyzję kasacyjną wówczas, gdy, po pierwsze, stwierdzi on naruszenie przepisów postępowania zaskarżoną decyzją, a po drugie, ustali, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub prowadził postępowanie wyjaśniające, lecz nie ustalił istotnej części okoliczności faktycznych sprawy (a z uwagi na zasadę dwuinstancyjności nie jest możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego w oparciu o art. 136 k.p.a.).

Podkreślić należy, że dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd co do zasady nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, gdyż wskutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do jej merytorycznego rozpatrzenia przez ten organ. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprawdza się natomiast do analizy i oceny przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. i tylko w przypadku uznania, iż uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd uwzględnić może wniesioną skargę.

W ocenie Sądu w sprawie zaistniała sytuacja prawna wyczerpująca dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a., w związku, z czym zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 156 ust. 3 u.g.n. operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 u.g.n. Zgodnie natomiast z art. 156 ust. 4 u.g.n. operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził. Termin 12 miesięcy dotyczy również organu odwoławczego, albowiem bez wątpienia jest on organem merytorycznym w sprawie, jego zadanie nie ogranicza się jedynie do kontroli rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, lecz polega na powtórnym rozpatrzeniu całości sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2010r., sygn. akt I SA/Wa 2000/09, LEX nr 606525, wyrok WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 23 października 2008r., sygn. akt 11 SA/Gl 739/08, LEX nr 510789). W aktualnym stanie prawnym przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie wyznaczają okresu, po upływie którego wyłączona byłaby możliwość potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę. Nadmienić należy, iż w dawnym standardzie VII.2, znajdującym się w zbiorze Standardów Zawodowych Rzeczoznawców Majątkowych wskazano, iż aktualizacja operatu szacunkowego nie może zostać dokonana, jeśli od poprzedniej wyceny upłynął okres ponad 2 lat. Upływ tego okresu skutkuje koniecznością ponownej wyceny nieruchomości. Żadna ze stron niniejszego postępowania nie kwestionowała okoliczności sporządzenia na zlecenie organu pierwszej instancji operatu szacunkowego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości w dniu 1 sierpnia 2006r. Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę w pełni podzielił stanowisko organu odwoławczego, iż okres ponad 8 lat, jaki upłynął od sporządzenia operatu szacunkowego do chwili orzekania przez Wojewodę wykluczył możliwość wykorzystania operatu szacunkowego jako dowód w toku postępowania administracyjnego. Upływ tak znacznego okresu czasu, a w konsekwencji radykalna zmiana wartości rynkowej nieruchomości na przestrzeni prawie dekady wykluczała możliwość potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego sporządzonego na potrzeby postępowania administracyjnego. Jak słusznie wskazał Wojewoda w okolicznościach przedmiotowej sprawy, dla prawidłowego orzekania niezbędnym stało się sporządzenie nowego operatu szacunkowego, w tym w szczególności dokonanie ponownej analizy rynku, wytypowania transakcji odzwierciedlających aktualny zakres cen występujących na rynku nieruchomości i określenie nowej wartości nieruchomości. Przeprowadzenie dowodu z operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego oznacza przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części i uzasadniało wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Pogląd, że potrzeba sporządzenia nowego operatu szacunkowego w sprawie oznacza konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części i uzasadnia zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a. jest ugruntowany w orzecznictwie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt IIOSK 1756/06, wyrok NSA z dnia 16 listopada 2009 r. sygn. I OSK175/09, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1408/11, a także wyrok NSA z dnia 25 września 2013 r. sygn. akt I OSK 955/12). Treść nowego operatu szacunkowego będzie bezpośrednio wpływała na treść decyzji kształtującej prawa i obowiązki stron postępowania i dlatego należy zagwarantować im prawo do oceny tego operatu przez organy obu instancji. Konieczność sporządzenia w sprawie operatu szacunkowego na nowo uzasadniała zatem zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a.

W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Wojewoda [...] ponownie rozpatrzy odwołanie skarżących od decyzji Starosty z dnia [...] października 2006r. uwzględniając oceny i wytyczne sformułowane powyżej, w szczególności organ odwoławczy dokona oceny czy wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczeniowy i odniesie się do twierdzeń i zarzutów odwołujących się.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w 1 sentencji wyroku na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c, w pkt 2 – na podstawie art. 151 p.p.s.a., natomiast o kosztach (pkt 3 sentencji wyroku) na podstawie art. 200 p.p.s.a.