Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 152/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art.1 ust.1
journal: Dz.U. 2012 poz 1551
law: Ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą  działalność.
article: § 3 ust. 1 pkt 1 - 3.
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca), sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Protokolant referent stażysta Milena Małyszko, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 6 marca 2014r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 16 lipca 2013r. J.S. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w O. o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przypadających za okres od lipca 1999r do lutego 2002r., w związku z decyzją nr "[...]" określającą warunki umorzenia należności na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012r.o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność ( Dz. U z 2012r. poz.1551).

Wnioskodawca podał, że od daty powstania zobowiązań upłynęło ponad 10 lat, a w tym czasie nie została podjęta żadna czynność egzekucyjna, która przerwałaby bieg terminu ich przedawnienia. Podkreślił, że o istnieniu nieopłaconych zobowiązań dowiedział się dopiero z uzasadnienia decyzji nr "[...]" . Tymczasem są one niewymagalne i przedawnione, co uzasadnia wniosek o ich umorzenie.

Decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na:

- ubezpieczenie społeczne za okres od lipca do grudnia 1999r. w łącznej kwocie 4.041 zł ; – ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 133 zł; – Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie 317,80 zł ; - Fundusz Pracy w łącznej kwocie 86,46 zł.( 4.578, 26 zł).

W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że zobowiązania z tytułu składek, których umorzenia domaga się wnioskodawca nie uległy przedawnieniu, albowiem dokonano zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomościach. Zgodnie z art.24 ust.5 ustawy z dnia 13 października o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U z 2009r. Nr 205 poz. 1585 ze zm.) nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia.

Następnie Zakład podał, że pismem z dnia 13.08.2013r. wezwał wnioskodawcę do przedłożenia wyjaśnień i dokumentów dotyczących stanu majątkowego i osobistego umożliwiających ocenę zasadności umorzenia należności. Zobowiązany żadnych dokumentów potwierdzających aktualną sytuację materialną i rodzinną nie przedstawił. Wobec powyższego organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, pozyskując dowody z dokumentów urzędowych oraz informacji od urzędów i instytucji. Organ ustalił, że wnioskodawca jest współwłaścicielem domu o powierzchni 110m2 o wartości 250.000,00 zł. oraz współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,07 ha , z którego osiąga roczny dochód w wysokości 4. 500 zł., a którego wartość wynosi 30.000 zł. W 2012r.osiągnął dochód w kwocie 14.400zł. z tytułu diety radnego. Posiada też składniki mienia ruchomego każdy o wartości powyżej 10.000,00 zł – samochody osobowe: L. ( rok produkcji 1998) oraz T. ( rok produkcji 2006).

Powołując treść art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 28 ust.1-3, gdyż skarżący posiada mienie podlegające egzekucji.

Wskazując na przesłanki umorzenia określone w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), organ podkreślił, że te przesłanki mogą być brane pod uwagę tylko w stosunku do należności na ubezpieczenie własne płatnika składek. Brak jest podstaw do umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o tę podstawę prawną w stosunku do należności na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez płatnika, za zatrudnionych pracowników.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych dokumentów ani informacji na podstawie których można byłoby ustalić wysokość ponoszonych kosztów związanych z utrzymaniem, czy też związanych z innymi, nadzwyczajnymi, nieprzewidzianymi wydatkami. Mając zatem na uwadze poczynione ustalenia o wysokości dochodów, posiadanym majątku nieruchomym i ruchomym stwierdził, że wnioskodawca nie udowodnił , by zaistniały przesłanki do umorzenia należności ze względu na ubóstwo i zagrożenie egzystencji rodziny, ani pozostałe przesłanki określone w § 3 rozporządzenia.

W piśmie z dnia 8 października 2013r. J.S., wniósł o "wznowienie" postępowania. Podniósł, że nie wszystkie okoliczności zostały wzięte pod uwagę przy rozpoznawaniu jego wniosku o umorzenie należności z tytułu składek. Zarzucił, że pominięto w szczególności zapisy ustawy z dnia 19 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U z 2012r. poz. 1551) i wniósł o umorzenie składek. Podał, że obecnie znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej a konieczność spłaty zobowiązań spowodowałaby znaczny uszczerbek dla niego i rodziny, oraz pozbawiłaby możliwości egzystencji. Dodatkowo wskazał na okoliczności takie jak pożar zakładu gastronomiczno-handlowego w 2002r., wypadek przy pracy w 2003r., brak możliwości jakiegokolwiek zatrudnienia z uwagi na wiek i 20% uszczerbek na zdrowiu. Wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 14 lipca 2011r. sygn. akt I SA/Ol 306/11 potwierdził, że sytuacja w jakiej się znalazł, wypełnia znamiona niezbędne do umorzenia zobowiązań z tytułu nieopłaconych składek. Stwierdził ponadto, że nie we wszystkich okresach wskazanych przez Zakład faktycznie prowadził działalność gospodarczą. Istnienie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie przesadza o faktycznym wykonywaniu działalności a jedynie prowadzi do domniemania prawnego.

Decyzją z 20 grudnia 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]".

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że pismem z dnia 31.10.2013r. poinformował wnioskodawcę o możliwości uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty potwierdzające sytuację majątkowa, rodzinną i zdrowotną. Żadne nowe dokumenty nie zostały złożone. Wnioskodawca nie skorzystał też z prawa do zapoznania się z całością materiału dowodowego w sprawie oraz do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji.

Dokonując ponownej analizy sytuacji wnioskodawcy Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że okoliczności podniesione w piśmie wnioskodawcy nie stanowią dostatecznych przesłanek przemawiających za uchyleniem decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia.

Powyższą ocenę wywiódł ze zgromadzonego wcześniej materiału dowodowego. Podał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że wnioskodawca jest właścicielem samochodów osobowych: L., rok produkcji 1998r. oraz T. rok produkcji 2006r., przy czym ten ostatni samochód został nabyty 9.11.2012r., a jego wartość rynkowa wynosiła 28.000 zł. Jest współwłaścicielem nieruchomości zabudowanej oraz posiada na terenie Gminy B. gospodarstwo rolne o powierzchni 2 ha, ale nie jest zarejestrowany jako producent rolny i nie ubiegał się o płatności z żadnego programu pomocowego. Działalność gospodarczą prowadził w okresie od 31.03.1977r. do 31.12.2002r. Wnioskodawca nie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych, nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej. Nie pobiera świadczeń emerytalno-rentowych oraz zasiłków z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wraz z małżonką zgłoszony jest do ubezpieczeń w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Zdaniem organu, w sprawie nie wystąpiły przesłanki umorzenia określone w art. 28 ust. 2 i ust 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Brak było bowiem podstaw dla uznania całkowitej nieściągalności zadłużenia.

Nie zaistniały też podstawy do umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Podobnie, jak w decyzji z dnia 24.09.2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, że umorzenie w trybie art.28 ust.3a ustawy może być zastosowane tylko w stosunku do należności na ubezpieczenie płatników składek, będących jednocześnie ubezpieczonymi (czyli dotyczy należności z tytułu składek na ubezpieczenie własne). Brak jest podstaw do umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o tę podstawę prawną w stosunku do należności na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez płatnika, za zatrudnionych pracowników.

Dalej organ wskazał, że sytuacja materialna wnioskodawcy została potwierdzona w jego oświadczeniu majątkowym, złożonym w dniu 18.04.2013r. z racji pełnienia mandatu radnego , zamieszczonym na stronie internetowej Biura Informacji Publicznej Urzędu Miasta i Gminy B. Wnioskodawca z tytułu diet w 2012r.osiądnął dochód w wys.14.400 zł., dom o pow. 110 m(2) ma wartość 250.000 zł, gospodarstwo 30.000zł, a roczny przychód z gospodarstwa 4.500 zł. Posiada dwa samochody osobowe o wartości powyżej 10.000 zł. każdy: L. i T.

Zakład wskazał, że mimo powołania się na trudną sytuację, wnioskodawca osiąga dochody oraz posiada majątek ruchomy i nieruchomy. Ponadto z braku dostarczenia dowodów potwierdzających stałe miesięczne obciążenia Zakład nie mógł przeprowadzić rzetelnej analizy faktycznej sytuacji materialno- bytowej. Wobec braku dokumentów potwierdzających uznanie zobowiązanego za osobę niezdolną do pracy, Zakład nie mógł też stwierdzić, że stan zdrowia wnioskodawcy nie pozwala na uzyskanie dochodu. Wobec tego nie można stwierdzić, że w przypadku wnioskodawcy zaistniały przesłanki określone w art.28 ust.3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przemawiające za umorzeniem składek.

Za nieuprawniony organ uznał zarzut pominięcia zapisów ustawy z dnia 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Organ wyjaśnił, że na podstawie art.1 ust.8 tej ustawy wydał decyzję z dnia 10.07.2013r., która uprawomocniła się w dniu 13.08.2013r. W tej decyzji wskazano należności, które będą podlegały umorzeniu na podstawie przepisów powołanej ustawy. W art. 1 ust.10 ustawy wskazano, że warunkiem umorzenia należności jest spłata należności nie podlegających umorzeniu, które w myśl art.1 ust.11 tej ustawy podlegają spłacie w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji określającej warunki umorzenia.

Odnośnie do powołania się przez wnioskodawcę na wyrok WSA w Olszynie z dnia 14.07.2011r. organ wskazał, że w tej sprawie zapadło późniejsze rozstrzygnięcie tj. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olszynie z dnia 16.02.2012r. sygn. akt I SA/Ol 766/11, którym oddalono skargę wnioskodawcy na decyzję ZUS.

Stwierdził następnie, powołując się na art.24 ust.5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, że należności nie uległy przedawnieniu. Wyjaśnił ponadto, że kwestia okresów podlegania przez wnioskodawcę obowiązkowi ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej została ostatecznie rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 21.10.2010r.

W skardze na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.S. wniósł o merytoryczne rozpatrzenie sprawy poprzez nakazanie przez Sąd wznowienia postępowania oraz merytoryczne rozpoznanie sprawy przez umorzenie zobowiązań skarżącego względem ZUS, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia oraz nieuwzględnienie szeregu istotnych okoliczności mających znaczący wpływ na prawidłowe rozpatrzenie przedmiotowej sprawy. Ponadto zarzucił nieuwzględnienie nowych okoliczności, które zostały prze niego przedstawione.

W uzasadnieniu skarżący podał, iż z jednej strony Zakład zarzuca mu brak przedstawienia stosownych dokumentów, a drugiej odnosi się do dokumentacji medycznej, której rzekomo nie przedstawił.

W jego ocenie, niezrozumiały jest zarzut co do nie przedstawienia dowodu, iż po pożarze firmy, w który stracił cały dobytek, a tym samym możliwość prowadzenia działalności, nie prowadził działalności gospodarczej. Jak podał skarżący, nie jest możliwym udowodnienie, że nie prowadziło się działalności gospodarczej. O powyższym świadczy jednak fakt, że nie figuruje w danych rejestrowych ZUS oraz właściwego Urzędu Skarbowego, co nakazuje stwierdzić, że po pożarze skarżący nie prowadził działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego wydane przez ZUS "orzeczenie nie może być wiarygodne, a co za tym idzie powinno zostać uchylone, a przedmiotowa sprawa powinna zostać merytorycznie rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który mając na uwadze obowiązujące w tym zakresie przepisy umorzy zobowiązania skarżącego z tytułu nieopłaconych składek". W ocenie skarżącego zaistniała w wyniku splotu nieszczęśliwych okoliczności sytuacja wypełnia wszystkie przesłanki umorzenia kwoty głównej zaległości. J.S. ponownie podniósł, iż znajduje się w bardzo złej sytuacji materialnej. W związku ze spaleniem w dniu 16 marca 2002r. zakładu gastronomiczno-handlowego stracił z rodziną jedyne źródło dochodu, pozostając obecnie bez środków do życia.

Z kolei konsekwencją wypadku, któremu uległ w dniu 8 lutego 2003r. doznając 20% uszczerbku na zdrowiu, a także wieku (60 lat), jest niemożność podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia.

Reasumując skarżący stwierdził że jego sytuacja, ze względu na wiek, brak możliwości podniesienia swoich kwalifikacji zawodowych oraz z uwagi na pożar, w którym stracił cały majątek, jak również wypadek, który uczynił z niego osobę niezdolną do pracy - jest sytuacją drastyczną, w której nie ma realnej możliwości spłaty zobowiązań względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Następnie zwrócił uwagę na fakt, że istnienie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie przesądza o faktycznym wykonywaniu działalności a jedynie prowadzi do domniemania prawnego. Stwierdził ponadto, że nie we wszystkich okresach wskazanych przez Zakład faktycznie prowadził działalność gospodarczą, gdyż nie pozwalał na to stan jego zdrowia. Na potwierdzenie tego złożył stosowne dokumenty, co zostało pominięte przez Zakład w trakcie rozpoznawania sprawy.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zasady i tryb sądowej kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej w skrócie: p.p.s.a. Zgodnie z przepisami powołanej ustawy sąd administracyjny nie ma kompetencji do rozstrzygania sprawy merytorycznie tj. w sposób załatwiający sprawę administracyjną co do jej istoty, albowiem o uprawnieniach bądź obowiązkach stron postępowania, wynikających z przepisów prawa materialnego, rozstrzygają organy administracyjne. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd może uchylić tę decyzję gdy stwierdzi, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym należy, ze stosownie do art. 133 oraz art. 134 p.p.s.a. sąd dokonuje oceny decyzji na podstawie akt sprawy, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania, nie będąc przy tym związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Jak wyżej stwierdzono, Sąd nie ma kompetencji do umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jak tego żądał skarżący. Oceniając natomiast decyzję pod względem zgodności z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które uzasadniałoby jej uchylenie.

Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych co do zasadności wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, co do zasady sprowadzało się do oceny, czy zaistniała którakolwiek z przesłanek umorzenia, określona w art. 28 ust.2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jak wynika z sentencji pierwszej decyzji wydanej na wniosek z dnia 16.07.2013r., zaległe należności, umorzenia których domagał się skarżący, prawie w całości dotyczyły składek, które skarżący powinien był zapłacić za zatrudnionych pracowników. Jedynie kwota 86,46 zł. na Fundusz Pracy stanowiła własną należność zobowiązanego. Wszystkie należności wskazane w decyzji o odmowie ich umorzenia, wbrew stanowisku skarżącego nie mogły być objęte decyzją wydawaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012r.o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U z 2012r. poz.1551). Zgodnie z art.1 ust.1 wymienionej ustawy umorzeniu podlegają składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz wypadkowe osoby, która prowadziła działalność gospodarczą. Słusznie organ wyjaśnił, że należności te będą umorzone, o ile osoba prowadząca działalność gospodarczą nie będzie posiadała zaległości z tytułu składek, które powinna była płacić z tytułu zatrudnienia pracowników. Natomiast te należności, finansowane ze środków zobowiązanego jako płatnika składek mogłyby być umorzone tylko, gdyby organ stwierdził ich całkowitą nieściągalność.

Przepis art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych doprecyzowuje w tym względzie ust. 2 tego artykułu, zawiera bowiem zamknięty katalog sytuacji, w których zachodzi całkowita nieściągalność:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku,

z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Jednak nawet wówczas oznacza to dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 ustawy, organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy, pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

W sprawie nie ulega wątpliwości, że nie wystąpiła żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak jest prawnej możliwości umorzenia należności w oparciu o to kryterium. Z akt wynika, że skarżący posiada mienie podlegające egzekucji. Jest bowiem właścicielem dwóch samochodów osobowych oraz współwłaścicielem nieruchomości opisanej w księdze wieczystej. Uzyskuje ponadto dochody z gospodarstwa rolnego oraz z tytułu funkcji radnego.

Natomiast w myśl § 3 ust. 1 pkt 1 – 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., Zakład może umorzyć należności z tytułu nieopłaconych składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to za sobą zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Zdaniem Sądu, nie budzi zastrzeżeń wyprowadzona przez Zakład na podstawie powoływanych przez stronę okoliczności ocena, że nie zaistniała także żadna

z przesłanek umorzenia należności wskazana w § 3 rozporządzenia. Należy podkreślić, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających umorzenie składek, przy czym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ZUS wskazywał na tę powinność. Powołując się na bardzo trudną sytuację materialną, skarżący nie przedstawił w toku postępowania żadnych dokumentów ani informacji dotyczących bieżących kosztów utrzymania ani wydatków nadzwyczajnych, związanych np. ze stanem zdrowia. Za uzasadnioną zatem należy uznać ocenę Zakładu, iż opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawiłoby strony oraz jej rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Jak bowiem organ ustalił z urzędu, skarżący osiąga dochody z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz z tytułu pełnienia funkcji radnego.

Podkreślić trzeba, że w postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne organ ocenia aktualną sytuację wnioskodawcy, a nie zdarzenia z przeszłości. Jakkolwiek zatem pożar zakładu spowodował zaprzestanie prowadzenia działalności to jednak automatycznie nie może to wpływać na uznanie braku możliwości wywiązania się z obowiązku zapłaty składek za pracowników, którzy byli zatrudnieni w czasie prowadzenia działalności. Przypomnieć skarżącemu trzeba, że chodzi o składki sprzed daty pożaru zakładu. Tak więc twierdzenie, że organ przyjął okresy, w których działalność nie była prowadzona, nie znajduje oparcia w stanie sprawy. Także podnoszona przez skarżącego okoliczność wypadku podczas pracy w gospodarstwie rolnym, w związku z którym stwierdzono długotrwały, 20% uszczerbek na zdrowiu nie spowodował konsekwencji w postaci niemożliwości uzyskiwania dochodów, skoro skarżący prowadzi gospodarstwo rolne oraz pełni funkcję radnego Rady Miejskiej w B.

W ocenie Sądu dokonana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych ocena sytuacji zobowiązanego, cech dowolności nie nosi.

Ponadto Zakład wyjaśnił skarżącemu wszystkie kwestie związane z istnieniem zaległości. Prawidłowe jest stanowisko, że należności zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu, oraz że w postępowaniu o umorzenie należności nie może być mowy o podważaniu obowiązku ubezpieczenia. Organ wskazał, że obowiązek ubezpieczenia został potwierdzony prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 21.10.2010r.

Nie stwierdzając zatem, zaskarżona decyzja naruszała prawo materialne bądź przepisy postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.