Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 238/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 15 § 2, art. 64 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza B. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem B. a Burmistrzem N. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku T.M. o umieszczenie w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Burmistrz B. pismem z dnia 16 sierpnia 2017 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem B. a Burmistrzem N. w sprawie rozpatrzenia wniosku T.M. o umieszczenie w domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wskazał, że pismem z dnia 25 maja 2017 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N. przekazał do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. podanie T.M. o umieszczenie go w domu pomocy społecznej. Z podaniem przekazano wywiad środowiskowy, z którego wynika, że T. M. jest na stałe zameldowany w N. Na początku 2017 roku zachorował i przebywał w szpitalu w N. Po wyjściu ze szpitala zamieszkał u córki w K. (gmina B.). Następnie trafił do szpitala w B., a później do Wojewódzkiego Zespołu Lecznictwa Psychiatrycznego w O. Wówczas wystąpił do MOPS w N. z wnioskiem o umieszczenie go w domu pomocy społecznej w K. w S. Po zakończonym leczeniu szpitalnym córka przewiozła T. M. do Domu Pomocy Społecznej "[...]" w K., w którym obecnie przebywa.

Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. – działający z upoważnienia Burmistrza B. wskazał, że podczas rozmowy z córką wnioskodawcy ustalono, iż nie jest ona w stanie sprawować opieki nad ojcem. Również T. M. oświadczył, że nie chce mieszkać z córką, gdyż nie chce być dla niej ciężarem. W związku z powyższym w ocenie Dyrektora MOPS w B. sprawa z wniosku T. M. o skierowanie do domu pomocy społecznej powinna zostać rozpoznana przez Burmistrza N.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu Kierownik MOPS w N. – działający z upoważnienia Burmistrza N. wyjaśnił, że w sprawie ustalono, iż T. M. od stycznia 2017 r. przebywał u swojej córki w K., gmina B., a obecnie w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w K. Bezspornym jest ponadto, że w chwili składania wniosku o umieszczenie go w domu pomocy społecznej nie mieszkał w N. Jego miejscem zamieszkania od kilku miesięcy były K. Z tych względów wniosek T. M. skierowanie do domu pomocy społecznej przekazano do MOPS w B., jako organu właściwego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – powoływana dalej jako: "P.p.s.a." - Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W niniejszej sprawie spór jaki zaistniał pomiędzy Burmistrzem B., a Burmistrzem N., jest sporem negatywnym, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku T. M. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Przystępując do rozpoznania tego sporu, przede wszystkim wskazać należy, iż stosownie do treści art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1769 ) – powoływana dalej jako "u.p.s", osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w takiej placówce wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.).

Dla rozpoznania zaistniałego w niniejszej sprawie sporu o właściwość istotne znaczenie ma treść art. 101 u.p.s., zgodnie z którym właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1).

Podnieść tu należy, że ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania". W orzecznictwie utrwalone jest jednak stanowisko, że przez miejsce zamieszkania - zgodnie z ogólną definicją zawartą w art. 25 kodeksu cywilnego – należy rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie jej przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. Przy czym zaznaczyć należy, iż samo zameldowanie, będące instytucją prawa administracyjnego, nie przesądza o zamieszkaniu w rozumieniu prawa cywilnego (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt I OW 231/05). Miejscem zamieszkania jest zatem miejsce, gdzie dana osoba faktycznie przebywa oraz gdzie aktualnie koncentrują się jej sprawy życiowe.

W sprawie niniejszej bezspornym jest, że T. M. zameldowany jest na pobyt stały w N. Bezspornym jest również, że obecnie przebywa w Domy Pomocy Społecznej "[...]" w K. Nie ulega ponadto wątpliwości, że wnioskodawca z uwagi na to, że jest osoba samotną wymagającą opieki, nie miał zapewnionej opieki ze strony najbliższej rodziny w miejscowości w której jest zameldowany na pobyt stały, gdyż córka i wnuczka zamieszkują w K., gmina B.

Z tych tez względów zdecydował się zamieszkać w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w K., który znajduje się najbliżej miejsca zamieszkania córki. Od tego czasu centrum jego życiowych spraw przeniosło się do miejscowości K., gmina S. Miejscowość ta stała się miejscem jego aktualnego pobytu oraz ośrodkiem osobistych spraw, a tym samym miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 25 k.c. Jest również miejscem, w którym chce on pozostać na co jednoznacznie wskazuje treść złożonego wniosku.

Powyższe oznacza, że ani Burmistrz B. ani Burmistrz N. nie są właściwi do załatwienia wniosku T. M. o skierowanie do domu pomocy społecznej, gdyż żaden ze wskazanych organów nie jest organem właściwym dla aktualnego miejsca zamieszkania wnioskodawcy.

Podnieść należy, że rozstrzygnięcie sporu o właściwość polega na wskazaniu, który z organów pozostających w sporze jest właściwy do rozpoznania sprawy. Jeżeli więc z wnioskiem występuje jeden z organów pozostających w sporze (art.22 §3 pkt.2 kpa), a żaden z nich nie jest właściwy do rozpoznania sprawy, nie jest możliwe rozpoznanie sporu przez wskazanie jako właściwego innego organu, który nie uczestniczy w tym postępowaniu. Uzasadnia to oddalenie wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość na podstawie art. 151 w zw. z art.15 § 2 i art.64 § 3 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji postanowienia.