Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 134/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1  art. 17 ust. 1
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2013 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Główny Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: kpa) w związku z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. W., właściciela firmy "[...]" od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] wymierzającej karę pieniężną w wysokości 2500 zł w związku z faktem rozpoczęcia prowadzenia działalności w zakresie obrotu żywnością bez złożenia wniosku o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2013 r. upoważniony przedstawiciel Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w związku z interwencją konsumenta przeprowadził kontrolę sanitarną na stoisku zlokalizowanym w Markecie [...][...] [...] Sp. z o.o. Sp.k., ul. [...], [...], należącym do D. W., właściciela firmy "[...]" D. W., ul. [...],[...]. W wyniku kontroli stwierdzono, że w obiekcie prowadzona jest sprzedaż wyrobów wędliniarskich. Przedmiotowa działalność odbywała się niezgodnie z przepisami prawa żywnościowego, gdyż stoisko nie posiadało zatwierdzenia i wpisu do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Ponadto kontrola sanitarna wykazała zaniedbania świadczące, o tym że w zakładzie nie są zachowane wymagania higieniczno - sanitarne, określone w rozporządzeniu (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004 r., str.l; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319), a także, że nie są zapewnione bezpieczeństwo i właściwa jakość zdrowotna wprowadzanej do obrotu żywności, co - w ocenie organu - stanowi zagrożenie dla zdrowia konsumentów. W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowe warunki przechowywania środków nietrwałych mikrobiologicznie (wędliny przechowywane w temperaturze otoczenia pomimo wskazania producenta o konieczności przechowywania wyrobów w temperaturze od 2°C do 6°C) oraz brak aktualnego orzeczenia lekarskiego do celów sanitarno-epidemiologicznych sprzedawcy. Z oświadczenia M. S. Dyrektora marketu, w którym zlokalizowane było stoisko wynika, że sprzedaż wyrobów wędliniarskich D. W. prowadził od [...] grudnia 2012 r., głównie w weekendy. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. D. W. poinformował Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], że "firma [...] prowadzi promocję i degustację połączoną ze sprzedażą wędlin i produktów regionalnych różnych producentów na stoiskach ruchomych. Wskazał, że nie posiada stałej umowy na podnajem powierzchni, ponieważ działalność odbywa się zazwyczaj w weekendy. D. W. podniósł, że prowadzi rozmowy z różnymi dużymi punktami handlowymi i nigdy nie ma pewności kiedy i czy będzie w określonych punktach, decyzja dotycząca sprzedaży najczęściej zapada dzień przed ustawieniem stoiska a umowa podpisywana jest w dniu jego ustawiania.

Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zwrócił się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] o wymierzenie przedsiębiorcy kary pieniężnej na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak: [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] zawiadomił D. W. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej przewidzianej przepisami ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia i wezwał stronę do zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych materiałów i dowodów w sprawie w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. D. W. poinformował Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...], iż kilkakrotnie składał wniosek o zatwierdzenie zakładu i o wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a następnie je wycofywał po konsultacji z pracownikiem PSSE ze względu na brak możliwości odbioru punktu ruchomego jakim był również punkt w [...]. Dodatkowo zauważył, że prowadzona przez niego działalność na stoisku zlokalizowanym w Markecie [...] [...] [...] Sp. z o. o. Sp. k., ul. [...],[...], nie stanowiła zagrożenia dla zdrowia czy życia konsumentów.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 104 ust. 1 i 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, wymierzył D. W. karę pieniężną w wysokości 2500 zł w związku z faktem rozpoczęcia prowadzenia działalności w zakresie obrotu żywnością bez urzędowego zatwierdzenia obiektu.

Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji złożonego przez D. W. Główny Inspektor Sanitarny wydał powołaną na wstępie decyzję, a w uzasadnieniu wskazał, że jednym z wymogów wynikających z prawa żywnościowego jest obowiązek rejestracji każdego zakładu produkującego lub wprowadzającego do obrotu żywność w rejestrze prowadzonym przez właściwy organ urzędowej kontroli żywności. Jak podał większość zakładów objęta jest również obowiązkiem zatwierdzenia. Zaznaczył, że obowiązek zatwierdzenia zakładu wynika z art. 61-64 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 31 ust. 2 lit. c rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. L 191 z 30.04.2004, str. 1; Dz. Urz. UE -.Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200, z późn. zm.). Zgodnie z art. 61 i 63 ww. ustawy zakłady, które produkują lub wprowadzają do obrotu żywność pochodzenia niezwierzęcego oraz zakłady, które wprowadzają do obrotu produkty pochodzenia zwierzęcego, nieobjęte urzędową kontrolą organów Inspekcji Weterynaryjnej, muszą dokonać rejestracji i uzyskać zatwierdzenie w drodze decyzji wydawanej przez właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

Ponadto zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych przedsiębiorstwa sektora spożywczego powiadamiają właściwy organ o każdym przedsiębiorstwie pod jego kontrolą które uczestniczy w jakimkolwiek z etapów produkcji lub dystrybucji żywności, oraz zapewniają aktualne informacje na temat zakładów, w tym poprzez powiadamianie o każdej istotnej zmianie w działalności.

Główny Inspektor Sanitarny powołał również art. 64 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, z którego treści wynika, iż wniosek o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów podmiot działający na rynku spożywczym powinien złożyć w terminie co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia planowanej działalności. Zatwierdzenie dokonywane jest na wniosek podmiotu oraz na podstawie kontroli zakładu przez pracowników terenowo właściwej stacji sanitarno-epidemiologicznej, w trakcie której sprawdzane jest spełnienie przez zakład wymagań higienicznych. Wymagania higieniczne dla zakładów produkcji i obrotu żywnością zostały określone w załączniku nr II do rozporządzenia nr 852/2004. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego rozpoczęcie działalności na rynku spożywczym jest możliwe dopiero po uzyskaniu decyzji zatwierdzającej wydanej przez właściwego terenowo państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 3 pkt 52 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 3 ust. 8 rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 1.2.2002, str. 1 z późn. zm.) "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej, formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Zatem, mając na uwadze powyższe przepisy prawa żywnościowego, należy podkreślić, iż również prowadzenie "promocji i degustacji produktów różnych producentów", o których pisze skarżący w uzasadnieniu odwołania jest w rozumieniu prawa "wprowadzaniem do obrotu żywności", które podlega zatwierdzeniu przez organy urzędowej kontroli żywności. Organ podkreślił, że oferowana konsumentom żywność powinna bezwzględnie spełniać wymagania bezpieczeństwa żywności. Oferowanie żywności powinno odbywać się w zgodzie z przepisami prawa żywnościowego, również tymi dotyczącymi zatwierdzania obiektów.

Organ podkreślił, iż protokół kontroli sanitarnej Nr [...] z dnia [...].05.2013 r. wskazuje jednoznacznie, że strona sprzedawała wyroby wędliniarskie. Wskazał, że protokół kontroli sanitarnej został sporządzony prawidłowo i w pełni odpowiada warunkom określonym w kpa dla tego rodzaju dokumentu. Główny Inspektor Sanitarny zaznaczył także, że protokół został podpisany przez pracownika zakładu, który nie wniósł żadnych uwag i zastrzeżeń do stwierdzonego stanu faktycznego. Ww. protokół ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 kpa.

Główny Inspektor Sanitarny zwrócił uwagę, że strona w odwołaniu nie kwestionuje faktu prowadzenia bez zatwierdzenia działalności na stoisku promocyjno-degustacyjnym, lecz wskazuje na brak odpowiedniej informacji, a wręcz wprowadzenie jej w błąd przez - ogólnie wskazanych - pracowników Sanepidu w [...] i [...]. W ocenie organu odwoławczego zarzut wprowadzenia w błąd nie znajduje jednak potwierdzenia w zgromadzonej w sprawie dokumentacji. Również strona w odwołaniu nie przedstawiła dowodów potwierdzających ten zarzut. Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że pełną odpowiedzialność za przestrzeganie wymagań prawa żywnościowego ponosi podmiot działający na rynku spożywczym, a zatem w niniejszej sprawie D. W. Podkreślić należy również, że przepisy prawa żywnościowego dotyczące obowiązku zatwierdzenia są jednoznaczne i nie pozostawiają wątpliwości interpretacyjnych. Organ podniósł, że -nie rozstrzygając o ewentualnych roszczeniach, jakie D. W. mógłby kierować w stosunku do osób, które według jego oświadczenia wprowadziły go w błąd - faktem pozostaje, że prowadził on działalność na rynku spożywczym bez wymaganego zatwierdzenia i w świetle prawa żywnościowego ponosi odpowiedzialność za niedopełnienie tego wymogu.

Organ II instancji wyjaśnił także, że zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 1.2.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.) odpowiedzialność za bezpieczeństwo żywności na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji ponosi właściciel zakładu będący podmiotem działającym na rynku spożywczym. Istniała zatem niekwestionowana podstawa do nałożenia na stronę kary pieniężnej w związku z faktem rozpoczęcia prowadzenia działalności bez uzyskania decyzji o zatwierdzeniu zakładu. W ocenie Głównego Inspektora Sanitarnego Pan D. W. zasadnie został ukarany karą pieniężną wymierzoną w drodze decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] znak: [...] z dnia [...] września 2013 r. zgodnie z obowiązującym stanem prawnym w chwili stwierdzenia niezgodności tj. podczas kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu [...].05.2013 r.

Jak podniósł organ niedopełnienie obowiązku uzyskania zatwierdzenia zakładu jest poważnym uchybieniem przedsiębiorcy. Ze względu na okoliczności, związane z bezpieczeństwem żywności oraz ochroną zdrowia i życia konsumentów, ustawodawca przewidział w art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, odpowiedzialność podmiotów działających na rynku spożywczym w postaci kary pieniężnej. Zgodnie z art. 103 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, przy rozpoczęciu działalności gospodarczej w zakresie obrotu żywnością bez urzędowego zatwierdzenia zakładu, wysokość kary pieniężnej może być wymierzona do wysokości 5000 zł, nie mniej niż 1000 zł.

Główny Inspektor Sanitarny wskazał także, że orzecznictwo sądowe w tej kwestii jest również jednoznaczne a mając na uwadze przede wszystkim bezpieczeństwo konsumentów Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], wymierzając karę w wysokości 2500 zł, prawidłowo zastosował zasadę miarkowania kary. W ocenie Głównego Inspektora Sanitarnego wymierzona przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] kara w wysokości 2500 zł w prawidłowy sposób uwzględnia przesłanki wymienione w art. 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, tj. stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia oraz dotychczasową działalność podmiotu na rynku spożywczym. Kara ta uwzględnia, w prawidłowy sposób przede wszystkim stopień szkodliwości stwierdzonego naruszenia. Główny Inspektor Sanitarny zauważył, że samowolne rozpoczęcie prowadzenia działalności w zakresie obrotu żywnością bez uzyskania zatwierdzenia przedmiotowego obiektu wymaganego na podstawie powyżej wskazanych przepisów, a w konsekwencji brak nadzoru sanitarnego nad działalnością doprowadziło do powstania uchybień w zakresie wymagań higienicznych. Zagrożenie dla zdrowia konsumentów było więc realne, a tym samym - stopień społecznej szkodliwości stwierdzonego uchybienia musi więc być uznany za istotny, a z pewnością wyższy niż znikomy. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wziął pod uwagę również fakt, że strona niezwłocznie złożyła wniosek o rejestrację i zatwierdzenie zakładu do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Jednakże, w ocenie Głównego Inspektora Sanitarnego, rozpoczęcie prowadzenia przedmiotowej działalności bez urzędowego zatwierdzenia, świadczy o istotnym zlekceważeniu obowiązujących przepisów prawa żywnościowego.

Główny Inspektor Sanitarny podkreślił również, że zgodnie z art. 55 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 kara pieniężna powinna realizować również pewien skutek prewencyjny, zapobiegając popełnianiu podobnych uchybień w przyszłości. Celem kar pieniężnych określonych w ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia jest bowiem zapobieganie naruszeniom prawa żywnościowego, które bądź to bezpośrednio, bądź pośrednio mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia konsumentów żywności. W konsekwencji kara pieniężna w niniejszej sprawie, aby jej cele zostały osiągnięte, nie mogła być wymierzona jedynie w symbolicznej wysokości.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez D. W., który wskazał, że w dniu [...] czerwca 2013 r. zgłaszał zastrzeżenia do protokołu z dnia z dnia 31 maja 2013 r., wobec czego podpis pracownika pod tym protokołem nie może być traktowany jako potwierdzenie zawartych w nim ustaleń. Powtórzył, że jego działalność opierała się na informacjach, które uzyskiwał od pracowników PPIS w [...], PWIS w [...] oraz Głównego Inspektora Sanitarnego, a które były sprzeczne. Wskazał, że wprwadzie czuje się winny zaistniałej sytuacji, jednakże wyłącznie ze względu na informacje uzyskane od pracowników Inspekcji Saniatrnej i braku dokłądnego zapoznania się z przepisami. Zarzucił organowi zastosowanie wygórowanej kary w sytuacji, gdy był wyłącznie pośrednikiem w dystrybuowaniu żywności. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu w odniesieniu do stopnia szkodliwości stwierdzonego uchybienia uznając, że wymierzona kara jest bardzo wysoka i krzywdząca, a wina zaistniałej sytuacji leży wyłacznie po stronie pracowników organów.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów uznał, że skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

W niniejszym postępowaniu Sąd kontrolował decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], którą organ utrzymał mocy decyzję nakładającą na skarżącą karę w wysokości 2500 złotych za prowadzenie działalności w zakresie obrotu żywnością bez złożenia wniosku o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Obowiązek zatwierdzenia zakładu, wynika z przepisów art. 61-64 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 31 ust. 2 lit. c rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. L 191 z 30.04.2004, str. 1; Dz. Urz. UE - Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200, z późn. zm.). Zgodnie z art. 61 i 63 ww. ustawy zakłady, które produkują lub wprowadzają do obrotu żywność pochodzenia niezwierzęcego oraz zakłady, które wprowadzają do obrotu produkty pochodzenia zwierzęcego, nieobjęte urzędową kontrolą organów Inspekcji Weterynaryjnej, muszą dokonać rejestracji i uzyskać zatwierdzenie w drodze decyzji wydawanej przez właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

Zgodnie z art. 64 ww. ustawy wniosek o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestrów zakładów, podmiot działający na rynku spożywczym powinien złożyć w terminie co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia planowanej działalności, w formie pisemnej, według wzorów określonych odpowiednio na podstawie art. 67 ust. 3 pkt 2 i 3 ww. ustawy.

Zatwierdzenie dokonywane jest na wniosek podmiotu oraz na podstawie kontroli zakładu przeprowadzonej przez pracowników terenowo właściwej stacji sanitarno epidemiologicznej, w trakcie której sprawdzane jest spełnienie przez zakład wymagań higienicznych i technicznych. Wymagania higieniczne i techniczne dla zakładów produkcji i obrotu żywnością zostały określone w załączniku nr II do rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych.

Rozpoczęcie prowadzenia działalności jest możliwe dopiero po uzyskaniu zgody właściwego terenowo państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

Ponadto, zgodnie z art. 6 ust. 2 ww. rozporządzenia (WE) Nr 852/2004, przedsiębiorcy sektora spożywczego powiadamiają właściwy organ o każdym przedsiębiorstwie pod jego kontrolą, które uczestniczy w jakimkolwiek z etapów produkcji lub dystrybucji żywności oraz zapewnia aktualne informacje na temat zakładów, w tym poprzez powiadamianie o każdej istotnej zmianie w prowadzonej działalności.

Kolejno wskazać trzeba, że prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie produkcji i obrotu żywnością bez złożenia wniosku o zatwierdzenie i wpis do rejestr zakładów, a tym samym bez uzyskania decyzji zatwierdzającej wydanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] jest bezprawne. Ze względu na okoliczności, związane z bezpieczeństwem żywności oraz ochroną zdrowia konsumentów, ustawodawca przewidział w art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, odpowiedzialność podmiotów działających na rynku spożywczym w postaci kary pieniężnej.

Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, cyt. "kto prowadzi działalność w zakresie produkcji lub obrotu żywnością bez złożenia wniosku o wpis do rejestru zakładów lub o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów w trybie i na zasadach określonych w art. 6 rozporządzenia (WE) nr 852/2004 oraz art. 63, podlega karze pieniężnej". Zgodnie z ust. 2 tego przepisu kara pieniężna może być wymierzona w wysokości do 5 000 zł, nie mniej niż 1 000 zł.

W ocenie Sądu D. W. zasadnie został ukarany karą pieniężną w wysokości 2500 złotych, wymierzoną w drodze decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] zgodnie z obowiązującym stanem prawnym w chwili stwierdzenia niezgodności, tj. w dniu 31 maja 2013 r. - dniu przeprowadzenia interwencyjnej kontroli sanitarnej. Podczas kontroli ustalono bowiem, że na stoisku zlokalizowanym w Markecie [...] [...]Sp. z o.o. Sp.k., ul. [...],[...], należącym do D. W., właściciela firmy "[...]" D. W., ul. [...],[...], prowadzona jest sprzedaż wyrobów wędliniarskich. Działalność ta odbywała się niezgodnie z przepisami prawa żywnościowego, gdyż stoisko nie posiadało zatwierdzenia i wpisu do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Ponadto kontrola sanitarna wykazała zaniedbania i nieprawidłowe warunki przechowywania środków nietrwałych mikrobiologicznie. Ustalono bowiem, że wędliny przechowywane są w temperaturze otoczenia pomimo wskazania producenta o konieczności przechowywania wyrobów w temperaturze od 2°C do 6°C. Stwierdzono także brak aktualnego orzeczenia lekarskiego do celów sanitarno-epidemiologicznych sprzedawcy. W konsekwencji ustalono, że w zakładzie nie są zachowane wymagania higieniczno - sanitarne, określone w rozporządzeniu (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004 r., str.l; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319), a także, że nie są zapewnione bezpieczeństwo i właściwa jakość zdrowotna wprowadzanej do obrotu żywności. Jednocześnie z oświadczenia M. S. pełniącego funkcję dyrektora marketu, w którym zlokalizowane było stoisko, wynika, że sprzedaż wyrobów wędliniarskich D. W. prowadził od [...] grudnia 2012 r.

Wobec zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego bezspornie należy stwierdzić, iż strona prowadziła działalność w zakresie dystrybucji żywności bez złożenia wniosku o zatwierdzenie i wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Natomiast brak w ewidencji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wymienionego zakładu spowodował, iż obiekt ten nie był pod nadzorem sanitarnym, a działalność była prowadzona przy braku spełnienia wymagań higieniczno-sanitarnych mogących stanowić zagrożenia dla zdrowia konsumentów korzystających z wyrobów oferowanych na stoisku.

W świetle przepisów prawa żywnościowego niedopełnienie obowiązku uzyskania zatwierdzenia zakładu jest poważnym uchybieniem przedsiębiorcy, a zatem jest działaniem bezprawnym.

W niniejszej sprawie D. W. zarzucił organom, iż protokół z dnia [...] maja 2013 r., nie może być traktowany jako jedyny dowód wskazujący na warunki, w jakich prowadził działaność.

Powyższy zarzut strony nie zasługuje na uwzględnienie, organy szczegółowo uzasadniły swoje decyzje. Kontrole sanitarne przeprowadzone przez upoważnionych przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w dniu [...] maja 2013 r. wykazały, że w obiekcie należącym do skarżącego prowadzona jest sprzedaż wyrobów wędliniarskich, która odbywała się niezgodnie z przepisami prawa żywnościowego, gdyż stoisko nie posiadało zatwierdzenia i wpisu do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a protokół kontroli sanitarnej został sporządzony prawidłowo i w pełni odpowiada warunkom określonym w kpa dla tego rodzaju dokumentu. Z tego względu posiada on cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 kpa. Uwagi i zastrzeżenia zgłaszane do protokołu dotyczące warunków, w jakich prowadzona była działalność nie mają bezpośredniego wpływu na wymierzenie kary, w sytuacji gdy sam fakt prowadzenia sprzedaży bez skutecznego złożenia wniosku i zatwierdzenia zakłądu powinien skutkować nałożeniem kary pieniężnej.

Podkreślenia wymaga, że jedną z podstawowych zasad prawa żywnościowego jest zasada odpowiedzialności podmiotów działających na rynku spożywczym, za spełnienie wymagań wynikających z tego prawa zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności, stanowiąc, iż podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów.

Zgodzić się należy z organem, iż orzecznictwo sądowe w tej kwestii jest również jednoznaczne m.in. w wyroku z dnia 30 sierpnia 2012 r. (sygn. akt. VII SA/Wa 863/12, publ: www.cbois.nsa.gov.pl) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, iż cyt. "art. 103 ust. 1 pkt 4 ma obligatoryjne zastosowanie w sytuacji, o której mowa w tym przepisie. Organ właściwy do wymierzenia kary pieniężnej - jeśli stwierdzi, iż przedsiębiorca dopuścił się naruszeń wskazanych w tej regulacji prawnej - nie może odstąpić od jej wymierzenia. Ustawodawca w art. 104 ust 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia przewidział jedynie możliwość miarkowania kary, w oparciu o dodatkowe okoliczności, w tym dotyczące stopnia zawinienia. Wskazał przy tym górną i dolną granicę tej kary, co organ musi mieć na względzie. Zatem, w przypadku zaistnienia opisanej sytuacji w art. 103 ust. 1 pkt 4, organ ma obowiązek wymierzyć karę w wysokości co najmniej 1000 zł, ustawodawca nie pozostawił bowiem organowi w tym zakresie żadnej swobody, natomiast ustalając jej wysokość, może wziąć pod uwagę dodatkowe okoliczności".

Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego wysokości kary należy zauważyć, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], zgodnie z art. 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, uwzględnił okoliczności istotne dla sprawy, takie jak: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia oraz dotychczasową działalność podmiotu na rynku spożywczym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważył i wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej. Sąd kontrolujący zaskarżoną decyzję podzielił ocenę dokonaną przez organ I instancji podczas ustalania wysokości kary. Zdaniem Sądu kara pieniężna w wysokości 2500 zł jest karą adekwatną ze względu na stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia przepisów prawa żywnościowego.

Zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, "Państwa Członkowskie ustanawiają również zasady dotyczące środków i kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego i paszowego. Ustanowione środki i kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające".

Wskazać należy, że organy urzędowej kontroli żywności, ustalając wysokość kary pieniężnej, muszą brać pod uwagę wszystkie ww. przesłanki. Zapewnienie skuteczności i odstraszającego charakteru kar pieniężnych nakładanych na podstawie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia jest zaś szczególnie istotne z tego względu, że kary te służą zapewnieniu przestrzegania wymagań prawa żywnościowego, a tym samym stoją na straży bezpieczeństwa żywności oraz zdrowia konsumentów. Organ urzędowej kontroli żywności wymierzając karę uwzględnia nie tylko gwarancje przysługujące przedsiębiorcy, który naruszył wymagania prawa żywnościowego, ale również interesy konsumentów żywności.

W ocenie Sądu, Główny Inspektor Sanitarnego oraz Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], wymierzając karę w kwocie 2500 zł trafnie uznały, iż jest ona adekwatna do okoliczności przedmiotowej sprawy i w sposób prawidłowy uwzględnia przesłanki wymiaru kary, określone w art. 104 ust. 2 ww. ustawy. Należy mieć również na względzie, że w całym procesie produkcji i dystrybucji żywności nie interes przedsiębiorcy, a życie i zdrowie konsumentów winno być stawiane na pierwszym miejscu.

Kwestia ewentualnego wprowadzenia w błąd przez pracowników organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej pozostaje bez wpływu na legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia skoro to do przedsiębiorcy należy obowiązek znajomości przepisów regulujących prowadzoną przez niego działalność i odpowiedzialność za jej wykonywanie. Skoro zresztą skarżący złożył w końcu odpowiedni wniosek i uzyskał skuteczne zatwierdzenie zakładu to oznacza, iż brak było przeszkód, aby to uczynił przed rozpoczęciem działalności polegającej na dystrybucji żywności w postaci stoiska z wędlinami.

Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku