Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 802/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 171 par. 3,  art. 260
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 2 par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz (spr.), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Stażysta Konrad Gałka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu podania I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu D. K. wynagrodzenie w kwocie [...] tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrot wydatków w kwocie [...].


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], Nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia J. M.. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie zwrotu wniosku.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, iż w dniu 12 października 2007r. J. M. skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek, datowany 10/11 października 2007r., o wypłacenie odszkodowania z odsetkami i zwrot kosztów z tytułu poniesionych strat w związku z niewydaniem przez Urząd zaświadczenia o niezaleganiu w płaceniu podatków.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, po ustaleniu na podstawie akt sprawy, iż roszczenie odszkodowawcze wnioskujący wywodzi z tego, iż – w jego przekonaniu – w 1999r. Urząd nie wydał mu zaświadczenia o niezaleganiu w płaceniu podatków, w związku z czym poniósł on szkodę, wydał wymienione wyżej postanowienie z dnia [...], uznając, że właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku jest sąd.

Dalej organ II instancji wskazał, że w zażaleniu strona podtrzymała żądanie wypłaty odszkodowania za poniesione z winy Urzędu straty oraz naprawienie doznanych krzywd moralnych, w tym o naprawienie reputacji w oczach innych podmiotów gospodarczych oraz o pisemne przeproszenie.

Rozpatrując sprawę Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż zgodnie z art.260 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 8 z 2005r., poz.60 ze zm./ do odpowiedzialności odszkodowawczej stosuje się przepisy prawa cywilnego, stosownie zaś do art. 2 § 1 kpc do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych oraz Sądu Najwyższego. Zatem organ I instancji prawidłowo i zgodnie z art.171 § 3 ordynacji podatkowej zwrócił stronie wniosek o wypłatę odszkodowania wraz z pouczeniem, iż organem właściwym do jego rozpatrzenia jest sąd powszechny.

Organ II instancji dodał, iż także roszczeń z tytułu krzywd moralnych, o których mowa w zażaleniu, strona może dochodzić wyłącznie przed sądem powszechnym.

W skardze wniesionej na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. M. stwierdził, że wydając to postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej celowo pominął wynik kontroli przeprowadzonej w Urzędzie Skarbowym przez Ministerstwo Finansów, wypaczył istotę sprawy, uchylił się od wypełnienia przepisów ordynacji podatkowej i ustaw cywilnych, przez co utrudnia uzyskanie odszkodowania, wypacza i gmatwa. Podniósł, że roszczeń chce dochodzić także przed sądem powszechnym, ale dotychczas nie przyniosło to rezultatu /sprawie nie nadano dalszego biegu/. Wyjaśnił, iż fakt ponoszenia strat spowodowany jest winą urzędnika, niewydaniem przez Urząd Skarbowy zaświadczenia o niezaleganiu, przez co upadła firma skarżącego – nie mógł on załatwiać dalszych spraw urzędowych związanych z rozpoczęciem działalności. Podkreślił, że przez postępowanie organów podatkowych doznał krzywd moralnych.

Skarżący wnioskował w skardze o powołanie biegłych z dziedziny prawa: gospodarczego, cywilnego, administracyjnego, podatkowego, konstytucyjnego, konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz unijnego. Wnosił też o skierowanie zapytania do Trybunału Konstytucyjnego w przypadku wystąpienia jakichkolwiek wątpliwości prawnych.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna i nie może być uwzględniona.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem /art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm. i art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej "ppsa"/ podnieść należy na wstępie, iż do odpowiedzialności odszkodowawczej organów podatkowych, jak trafnie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, z mocy art.260 ordynacji podatkowej stosuje się przepisy prawa cywilnego.

Wyjaśnić też należy, że do dnia 31 grudnia 2006 roku zasady odpowiedzialności odszkodowawczej organów podatkowych i tryb dochodzenia roszczeń tego rodzaju regulowały przepisy ordynacji podatkowej /por.: art.260 i art.261 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007r./. Z mocy jednak art.1 pkt 23 i 24 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. Nr 217, poz.1590/ z dniem 1 stycznia 2007r. regulacja prawna w przedmiotowym zakresie uległa zmianie, polegającej na nadaniu nowego, wskazanego wyżej brzmienia, art.260 ordynacji podatkowej oraz uchyleniu jej art.261, przy czym, zgodnie z art.5 ust.1 wymienionej ustawy zmieniającej, sprawy odszkodowań wszczęte i niezakończone przez organy podatkowe oraz przez organy kontroli skarbowej przed dniem wejścia w życie tej ustawy podlegały umorzeniu.

Zatem od dnia 1 stycznia 2007r. organy podatkowe nie są uprawnione do orzekania w żadnych sprawach o odszkodowanie. Roszczenia tego rodzaju mogą być dochodzone wyłącznie w postępowaniu cywilnym przed sądami powszechnymi /por.: art.2 § 1 kpc/.

Jak wskazano wyżej, wydając postanowienia w sprawie niniejszej organy podatkowe przyjęły, że wniosek J. M. datowany 10/11 października 2007r. jest żądaniem przyznania mu odszkodowania /zwrotu kosztów z odsetkami/ za szkodę spowodowaną niewydaniem przez Urząd Skarbowy żądanego przez stronę zaświadczenia. Zauważyć przy tym należy, że, choć treść żądania nie została w piśmie sprecyzowana, to wobec faktu, iż pismo stanowiło "ciąg dalszy kserokopii rachunków ...", zaś z wcześniejszych pisma skarżącego wynikało, że żąda on naprawienia szkody, jaką – w jego ocenie – poniósł on na skutek niewydania zaświadczenia o niezaleganiu w płaceniu podatków, ustalenie organów co do treści i charakteru żądania zawartego w przedmiotowym piśmie uznać należy za prawidłowe.

Organy podatkowe, jak wywiedziono wyżej, nie są uprawnione do orzekania o odszkodowaniach; sprawy tego rodzaju rozstrzygają sądy powszechne. Skoro więc przedmiotowe podanie J. M. zawiera żądanie, do rozpoznania którego właściwy jest sąd, organ podatkowy I instancji prawidłowo zwrócił je autorowi na podstawie art.171 § 3 ordynacji podatkowej, stanowiącego, że /.../ gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd, organ podatkowy zwraca podanie osobie, która je wniosła, z odpowiednim pouczeniem, a organ II instancji zasadnie utrzymał to postanowienie w mocy.

Wyjaśnić nadto należy, że – wobec zaistnienia przesłanek do zwrotu podania – organy podatkowe nie były uprawnione do wypowiadania się w przedmiocie zasadności sformułowanego w nim żądania.

Odnosząc się do zawartego w skardze żądania powołania biegłych wskazać należy, że nie mogło być ono uwzględnione, gdyż, pomijając wszystkie inne argumenty, zgodnie z art.106 § 3 ppsa sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające wyłącznie z dokumentów i jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dowód z opinii biegłego nie jest dowodem z dokumentu i już z tego tylko powodu nie mógłby być przez sąd przeprowadzony.

Za bezzasadny należało także uznać wniosek skarżącego o skierowanie pytania do Trybunału Konstytucyjnego w razie jakichkolwiek wątpliwości w sprawie. Zgodnie z art.3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym /Dz.U. Nr 102, poz.643 ze zm./ każdy sąd może przedstawić Trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Wątpliwości tego rodzaju w sprawie niniejszej nie występują.

Wobec powyższego, skoro zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, skargę należało oddalić na podstawie art.151 ppsa.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania wynagrodzenia i zwrotu wydatków radcy prawnemu, wyznaczonemu do świadczenia skarżącemu pomocy prawnej w ramach prawa pomocy, uzasadnia art.250 ppsa w związku z § 15, § 14 ust.2 pkt 1 lit.c/ i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. Nr. 163, poz.1349 ze zm./.