Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 108/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 25
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 59 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 15 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) sędzia del. WSA Wojciech Mazur Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Sopotu o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Prezydentem Miasta Sopotu a Burmistrzem Miasta Korsze w przedmiocie wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku J. K. o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Sopotu jako właściwego do rozpoznania wniosku J. K. o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 30 maja 2009 r. T. K., zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Korszach o zlecenie dyspozycji przygotowania przez MOPS w Sopocie dokumentacji do Zakładu pielęgnacyjno - opiekuńczego, dotyczącej osoby J. K.

W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że J. K., zameldowany na pobyt stały w Korszach, aktualnie zameldowany jest czasowo w Sopocie (na okres od 17 kwietnia 2009 r. do 16 października 2009 r.), z uwagi na stan zdrowia.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] Burmistrz Miasta Korsze przekazał do rozpatrzenia według właściwości, do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sopocie w/w sprawę w celu jej załatwienia.

Wnioskiem z dnia 16 lipca 2009 r., Prezydent Miasta Sopotu, wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta Korsze, a Prezydentem Miasta Sopotu, w sprawie skierowania J. K. do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że J. K. nie figuruje w ewidencji świadczeniobiorców Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sopocie, a ponadto nie przebywał nigdy w sopockim zakładzie pielęgnacyjnym - w Domu Opieki Hospicyjnej Caritasu w Sopocie.

Na terenie Sopotu mieszka brat J. K. - T. Z ustaleń pracownika socjalnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Sopocie oraz oświadczenia T. K. wynika, iż J. K. ma miejsce zamieszkania w gminie Korsze (tam również jest zameldowany na stałe), a obecnie - z uwagi na stan zdrowia - przebywa w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w G., na zasadach prywatnej odpłatności. Jednocześnie J. K. zameldowany jest u swojego brata w Sopocie. J. K. nie jest osobą ubezwłasnowolnioną, nie ma opiekuna prawnego. Został natomiast dla niego ustanowiony kurator dla osoby niepełnosprawnej, którym jest jego brat - T.

Ponadto wskazano, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.o.p.s.", właściwość miejscową ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W ocenie organu, Sopot nie jest miejscem zamieszkania J. K., a zatem Prezydent Miasta Sopotu nie jest właściwy w sprawie jego skierowania do domu pomocy społecznej.

Organ wskazał, iż, mając na względzie pobyt J. K. w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w G., nie uznaje się za właściwy do przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego w cz. I dotyczącej osób ubiegających się o przyznanie świadczeń pomocy społecznej na zlecenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Korszach. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego, wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu.

W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 28 sierpnia 2009 r., Burmistrz Miasta Korsze wskazał, że z uwagi na fakt, iż J. K. nie przebywa w miejscu stałego zameldowania, przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego nie jest możliwe, jak również ustalenie miejsca jego pobytu.

Ponadto, w piśmie z dnia 13 listopada 2009 r., T. K. poinformował, iż z uwagi na stan zdrowia, pobyt czasowy J. K. w Sopocie został przedłużony do 22 października 2014 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa w art. 101 ust. 3 przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Nie dotyczy to jednak spraw - jak w tym przypadku - związanych ze skierowaniem do domu pomocy społecznej. Oznacza to, że w sprawie dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej właściwą do jej rozstrzygnięcia będzie zawsze gmina miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 u.o.p.s.). Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania".

Należy zatem odnieść się w tej kwestii do wyjaśnienia pojęcia "miejsca zamieszkania" zawartego w art. 25 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Zatem sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy według Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać, że miasto Sopot, w rozumieniu powołanego art. 25 k.c., spełnia przesłanki miejsca zamieszkania J. K., na co wskazuje okoliczność, że jako osoba wymagająca pomocy i stałej opieki, opuścił Korsze i wyjechał do swojego brata do Sopotu, gdzie zamieszkuje. Na zamiar pobytu w Sopocie wskazuje również fakt, że w dniu 22 października 2009 r. pobyt czasowy J. K. został przedłużony do dnia 22 października 2014 r.

Zamiar przebywania na stałe w Sopocie i jednocześnie przebywanie w tej miejscowości czyni z niej miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. Konsekwencją tego stanowiska będzie to, że Prezydenta Miasta Sopotu uznać należy, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, za organ właściwy do rozpatrzenia wniosku J. K. o skierowanie go do domu pomocy społecznej.

Z tego względu na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.