Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 129/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 817/21 w sprawie ze skargi B.K. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 24 lutego 2021 r. nr DL.WIIPO.410.2104.2018/MG w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz B.K. kwotę 1037 (jeden tysiąc trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 sierpnia 2021 r., IV SA/Wa 817/21 oddalił skargę B.K. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: SUdSC) z 24 lutego 2021 r. nr DL.WIIPO.410.2104.2018/MG w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że postanowieniem z 13 kwietnia 2018 r. nr WSC-II-F.6151.42139.2017 Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 261 § 2 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: k.p.a., zwrócił B.K., obywatelce Indii, złożony przez nią wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ przyjął, że wnioskodawczyni nie załączyła dowodu uiszczenia opłaty skarbowej za wydanie ww. zezwolenia, jak również nie wykazała spełnienia przesłanek uzasadniających załatwienie podania, pomimo nieuiszczenia tej należności.

SUdSC postanowieniem z 24 lutego 2021 r. na podstawie art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 k.p.a., nie uwzględniając złożonego przez cudzoziemkę wniosku, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie Wojewody Mazowieckiego z 13 kwietnia 2018 r. W jego uzasadnieniu organ zażaleniowy wskazał, że okoliczności przedstawione przez stronę nie dają podstaw do uznania, iż uchybiła on terminowi do uzupełnienia braków formalnych wniosku bez swojej winy. Organ wyjaśnił, że rozstrzygnięcie organu I instancji zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi cudzoziemki (M.G.) na podany przez niego adres. Dowód prawidłowości doręczenia stanowi zwrotne potwierdzenie odbioru załączone do akt sprawy. Postanowienie Wojewody Mazowieckiego zawierało prawidłowe pouczenie o przysługującym stronie prawie do wniesienia zażalenia do SUdSC za pośrednictwem organu I instancji w ciągu 7 dni do dnia jego doręczenia. Zdaniem organu, wskazując jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia zażalenie nierzetelne działanie pełnomocnika, cudzoziemka nie uprawdopodobniła braku swojej winy odnośnie do wskazanego uchybienia.

B.K. złożyła skargę na powyższe postanowienie SUdSC z 24 lutego 2021 r., zarzucając mu naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim SUdSC naruszył zasadę obiektywizmu (tj. ważenia interesu społecznego oraz słusznego interesu strony i swobodnej oceny dowodów), przekraczając jej granice i dokonując w istocie dowolnej oceny zgromadzonego materiału sprawy oraz nie odnosząc się w żaden sposób do argumentacji zawartej w piśmie skarżącej z 2 września 2019 r. pt. "Uzupełnienie zażalenia i wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia", zawierającym argumenty prawne i argumenty natury faktycznej dotyczące działania, w tym braku profesjonalizmu i staranności poprzedniego pełnomocnika skarżącej (M.G.) oraz art. 8 ust. 1 w zw. z art. 11 k.p.a. w zakresie, w jakim organ, nie analizując ww. pisma i nie dając przeprowadzonej analizie żadnego wyrazu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, naruszył zasadę ochrony oraz pogłębiania zaufania strony do organu rozpatrującego sprawę.

W odpowiedzi na skargę SUdSC wniósł o jej oddalenie.

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sąd I instancji przywołał treść art. 58 § 1 i 2 k.p.a., wskazując, że podziela stanowisko organu, zgodnie z którym argumentacja przedstawiona przez skarżącą nie jest przekonująca i nie uprawdopodobnia braku winy w uchybieniu terminu do dokonania spóźnionej czynności. Sąd zauważył, że z akt sprawy wynika, iż postanowienie organu I instancji zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi strony 20 kwietnia 2018 r., w konsekwencji czego siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia upłynął 27 kwietnia 2018 r. (piątek). W ocenie Sądu, organ słusznie za niewystarczające uznał argumenty, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej, albowiem ustanowiony pełnomocnik nie poinformowała jej o zwrocie wniosku. W orzecznictwie sądów administracyjnych, jak podkreślił Sąd I instancji, przyjmuje się w odniesieniu do kwestii oceny zasadności przywrócenia terminu, że jeżeli strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, jego działania obciążają samą stronę i bezpośrednio wpływają na jej prawa i obowiązki. Tym samym, wobec szerokiego rozumienia strony postępowania, należy stwierdzić, że przesłankę braku winy w uchybieniu wskazanego przez prawo terminu należy badać w odniesieniu do działania pełnomocnika. Strona nie może skutecznie podnosić braku swojej winy w uchybieniu terminu przez pełnomocnika, albowiem osoba działająca przez pełnomocnika działa tak, jakby sama dokonywała czynności procesowych. Dlatego też odpowiedzialność za działania i zaniechania pełnomocnika obciąża stronę. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona lub jej pełnomocnik dopuścili się choćby lekkiego niedbalstwa, gdyż brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, wraz z braniem pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak przyjął Sąd, w pełni odzwierciedla stan faktyczny, który został ustalony z poszanowaniem przepisów prawa.

B.K. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej: p.p.s.a., poprzez niezastosowanie tego przepisu, a na skutek tego błędne oddalenie skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a., w konsekwencji niedostrzeżenia przez Sąd I instancji uchybienia przez organ art. 7 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a. w zakresie, w jakim: a) SUdSC naruszył zasadę obiektywizmu (tj. ważenia interesu społecznego oraz słusznego interesu strony) i swobodnej oceny dowodów (przekraczając jej granice i dokonując w istocie dowolnej oceny zgromadzonego materiału sprawy), nie odnosząc się w żaden sposób do argumentacji skarżącej zawartej w piśmie z 2 września 2019 r. pt. "Uzupełnienie zażalenia i wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia" zawierającym argumenty prawne (m.in. odwołanie do wyroku NSA z 28 marca 2002 r., V SA 2502/01 i wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z 23 listopada 2006 r., II SA/Go 390/06), dotyczące innej niż w postępowaniu cywilnym natury relacji pełnomocnik-mocodawca w postępowaniu administracyjnym, w tym szczególnej specyfiki tej relacji (i konsekwencji uchybień procesowych pełnomocnika) w sytuacji, kiedy mocodawcą jest cudzoziemiec, a także zawierającym istotne argumenty natury faktycznej (w tym dotyczące braku profesjonalizmu, staranności oraz lojalności wobec skarżącej jej poprzedniego pełnomocnika); b) organ nie analizując ww. pisma i nie dając przeprowadzonej analizie żadnego wyrazu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia naruszył zasadę ochrony oraz pogłębiania zaufania strony do organu rozpatrującego jej sprawę; c) SUdSC w ogóle nie pochylił się nad zagadnieniem, jak na kwestię (ewentualnej) winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia oraz jej ocenę powinno wpływać: (i) uprzednie niewywiązanie się przez Wojewodę Mazowieckiego ze szczególnego obowiązku pouczenia strony (w języku dla niej zrozumiałym) o zasadach, trybie postępowania oraz przysługujących jej uprawnieniach i ciążących obowiązkach w postępowaniu (art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c u.c.), (ii) niedokonanie przez organ "podwójnej" wysyłki wezwania z 11 grudnia 2017 r. o uiszczenie wymaganej opłaty skarbowej od zezwolenia, i to pomimo dostrzeganego przez Wojewodę Mazowieckiego nieprofesjonalnego sposobu reprezentacji prawnej skarżącej przez pełnomocnika, tj. skierowania go nie tylko do pełnomocnika strony, ale także do samej skarżącej, co było dodatkowo uzasadnione także faktem, iż chociaż pełnomocnik reprezentował cudzoziemkę w chwili wystosowania ww. wezwania, to nie on złożył w imieniu skarżącej wniosek o udzielenie zezwolenia pobytowego, które to działania łącznie (prawidłowe pouczenie oraz "podwójna" wysyłka wezwania) prawdopodobnie zapobiegłyby negatywnej sytuacji procesowej, w jakiej znalazła się skarżąca;

2) art. 3 § 2 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie, w jakim w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji w istocie w ogóle nie odniósł się do zarzutów oraz argumentacji skargi, zwłaszcza w zakresie podkreślanej w skardze specyfiki postępowania, którego stroną jest cudzoziemiec i sygnalizowanych w wyroku z 28 marca 2002 r., V SA 2502/01 odmienności dotyczących oceny błędów pełnomocnika i ewentualnych konsekwencji takich błędów dla strony, niż ma to miejsce na gruncie postępowania cywilnego, co z kolei pozwala postawić pytanie, czy Sąd I instancji w ogóle rozpoznał te zarzuty i argumentację, których prawidłowe rozważenie musiałoby prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia;

3) art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie, w jakim w uzasadnieniu wydanego wyroku Sąd I instancji niezwiązany zarzutami skargi w istocie w ogóle nie odniósł się do zagadnienia, jak na kwestię (ewentualnej) winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia oraz jej ocenę wpływać powinno niewywiązanie się przez organ I instancji ze szczególnego obowiązku pouczenia strony (w języku dla niej zrozumiałym) o zasadach, trybie postępowania oraz przysługujących jej uprawnieniach i ciążących na niej obowiązkach (art. 7 u.c.).

Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej B.K. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, oświadczając, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 30 listopada 2022 r. sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że została ona oparta na uzasadnionych podstawach.

Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób, który ujawnia, dlaczego Sąd I instancji uznał zaskarżone postanowienie z 24 lutego 2021 r. za zgodne z prawem, wraz z równoczesnym wyjaśnieniem w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z art. 141 § 4 p.p.s.a., powodów niepodzielenia stanowiska zajętego w sprawie przez skarżącą, uznającą, że w okolicznościach sprawy jej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenie na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z 13 kwietnia 2018 r. powinien zostać uwzględniony.

Odrębną kwestią od wywiązania się przez sąd administracyjny z obowiązku wskazania w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia jest jednakże ocena poprawności tegoż wyjaśnienia, co powoduje, że jakkolwiek poddany kontroli instancyjnej wyrok może nie naruszać w sposób istotny art. 141 § 4 p.p.s.a., tym niemniej sformułowana w nim ocena prawna w świetle przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie może nie stanowić wypowiedzi poddającej trafnej analizie zagadnienie legalności zaskarżonego aktu. Zwrócenie uwagi na powyższe jest nieprzypadkowe, ponieważ niepodzielenie przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. łączy się w warunkach rozpatrywanej sprawy z przyjęciem, że kontrolę zaskarżonego postanowienia SUdSC Sąd I instancji przeprowadził w sposób wadliwy, albowiem podzielić należy zarzut skarżącej, iż Sąd naruszył art. 134 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie poddania właściwemu rozważeniu podstawy faktycznej wydanego rozstrzygnięcia.

Powołana przez skarżącą w skardze i powtórzona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacja nawiązująca do treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 marca 2002 r., V SA 2502/01 oraz towarzyszące jej uwagi odnośnie do nadużycia zaufania strony przez ustanowionego pełnomocnika mającego reprezentować ją w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy nie mogły mieć w kontrolowanej sprawie kluczowego znaczenia. Określając kryterium prawne przesądzające o możliwości postawienia skarżącej zarzutu zawinionego wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z 13 kwietnia 2018 r. z uchybieniem terminu, Sąd I instancji zobowiązany był bowiem przede wszystkim zweryfikować zgodność prowadzonego przez organ I instancji postępowania z przepisami normującymi jego bieg w zakresie, w jakim ewentualne wadliwości obarczające działanie tego organu mogły pozostawać w związku z ocenianym zachowaniem cudzoziemki.

Ma rację skarżąca, podnosząc, że koniecznym elementem kontroli zaskarżonego postanowienia było ocenienie zastosowania w sprawie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w kontekście dyspozycji art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c u.c. Przepis ten stanowi, że organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy poucza cudzoziemca pisemnie w języku dla niego zrozumiałym o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących mu prawach i ciążących na nim obowiązkach. We wskazanym postępowaniu prowadzonym na podstawie u.c. kodeksowa zasada ogólna budzenia zaufania (art. 8 § 1 k.p.a.). oraz zasada wynikająca z art. 9 k.p.a., dotycząca informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, w tym czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, zostały przez ustawodawcę uszczegółowione w powołanym przepisie u.c. Zakres udzielanego cudzoziemcowi pouczenia oraz ścisła forma, w jakiej powinno to nastąpić, pełnią funkcję gwarancyjną, toteż gdy w postępowaniu uczestniczą podmioty nieprofesjonalne, w szczególności, gdy cudzoziemca niewładającego językiem polskim reprezentuje nieprofesjonalny pełnomocnik, analizowana zasada informowania powinna być przestrzegana w postępowaniu szczególnie rygorystycznie (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2023 r., II OSK 1112/22).

Wymóg dokonania całościowej oceny sytuacji, w której skarżącej został postawiony zarzut przekroczenia siedmiodniowego terminu do wniesienie zażalenia, w tym tego, jakie powody za spóźnionym działaniem cudzoziemki reprezentowanej przez nieprofesjonalnego pełnomocnika (M.G.) stały, powinny kierować w tych warunkach uwagę Sądu I instancji na potrzebę ustalenia w sprawie, czy obowiązek informacyjny został przez Wojewodę Mazowieckiego należycie wypełniony. Takich ustaleń tymczasem Sąd I instancji nie dokonał, co waży na prawidłowości oceny niedopatrującej się w odmownym rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu jakiegokolwiek błędu uzasadniającego uchylenie zaskarżonego postanowienia. O ile zgodzić się należy na gruncie art. 58 § 1 k.p.a. ze stanowiskiem, że jakakolwiek postać niedbalstwa strony wyklucza przywrócenie terminu i o braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, a dopełnienie czynności w terminie było obiektywnie niemożliwe, o tyle właściwe pouczenie cudzoziemca w języku dla niego zrozumiałym o zakresie ciążących na nim obowiązków procesowych w toku postępowania jest warunkiem wyciągnięcia wobec niego negatywnych konsekwencji. Właściwe pouczenie o trybie, w jakim uprawnienie do poddania kontroli instancyjnej postanowienia może być przez stronę realizowane, potwierdza reguła ogólna ujęta w art. 112 w zw. z art. 124 § 1 i art. 126 k.p.a.

Z akt sprawy nie wynika, by skarżąca przy składaniu wniosku z 15 września 2017 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu wykonywania pracy (k. 1-14 akt adm.) została w wymagany sposób (w języku dla niej zrozumiałym) pouczona o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących prawach i ciążących na niej obowiązkach, co pozwalałoby przyjąć, że cudzoziemka w razie ustanowienia pełnomocnika mogła w sposób właściwy ukształtować swoje przekonanie co do znaczenia i skutków podejmowanych przez niego czynności, a w sytuacji woli działania osobiście, niezależnie od zakresu pełnomocnictwa, mogła dysponować niezbędnymi informacjami odnoszącymi się do biegu postępowania. Brak jest również potwierdzenia, by na dalszym etapie tego postępowania przed podjęciem postanowienia z 13 kwietnia 2018 r. zwracającego wniosek o udzielenie zezwolenia lub wraz z jego wydaniem cudzoziemka takie pouczenie otrzymała. W równolegle skierowanych do pełnomocnika skarżącej piśmie z 11 grudnia 2017 r. wzywającym cudzoziemkę do uzupełnienie braków formalnych wniosku (k. 27-28 akt adm.) znajduje się wprawdzie informacja, że zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. c u.c. pełnomocnikowi skarżącej zostało doręczone pouczenie o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących prawach i ciążących obowiązkach w języku zrozumiałym dla strony, niemniej kopia dokumentu, który miałby być przesłany pełnomocnikowi skarżącej, nie została włączona do akt sprawy. Uniemożliwiało to Sądowi I instancji rozważenie jego treści na potrzeby oceny przypisanego skarżącej zawinienia za spóźnione wniesienie zażalenia. Ponieważ ocena, czy zachodzą przesłanki zastosowania art. 58 § 1 k.p.a. nie może być formułowana w sposób abstrakcyjny, ale musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku i uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy mające wpływ na rozstrzygnięcie, w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji błędnie zaakceptował zebrany przez organ rozpatrujący wniosek o przywrócenie terminu materiał dowodowy, niezasadnie uznając go za materiał właściwie odzwierciedlający stan faktyczny.

Kierując się powyższymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną. Stwierdzając, że zachodzi podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku, a jednocześnie uznając, iż istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w następstwie uchylenia wyroku Sądu I instancji rozpoznał skargę i z przedstawionych wyżej powodów odnoszących się do niewystarczających ustaleń towarzyszących sformułowanej przez organ odwoławczy ocenie stanu zawinienia w niezachowaniu przez skarżącą terminu do wniesienia zażalenia, orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia z 24 lutego 2021 r.

W kosztach postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.