Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 204/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2, art. 24a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2010 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia [...] 2009 r. nr [...] w zakresie, w jakim nie orzeczono o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego za okres do dnia [...] 2009 r. WSA/wyr.1-sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...] r. nr [...] utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Burmistrza K. decyzję dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] r. nr [...] orzekającą o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku.

Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działający z upoważnienia Burmistrza K. i na podstawie art. 104 i art. 130 § 4 ustawy z dnia 14.06.1960 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa), art. 171 art. 24 ust. 11 ust 3a ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r.Nr 139, poz.992 ze zm.), art. 2 ustawy z dnia 17.10.2008r. o zmianie ustawy oświadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2008r. Nr 223 poz. 1456), § 7 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 02.06.2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105 poz. 881 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.07.2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 129. poz. 1058), art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) oraz na podstawie zarządzenia Nr [..] Burmistrza K. z dnia [...] r. w sprawie upoważnienia Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. do prowadzenia postępowania w sprawach świadczeń rodzinnych orzeczono o przyznaniu K. S. świadczenia w formie:

1. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem, w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od [...]

2. składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem, przyznana na K. S., na okres od [...]

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] r. na podstawie przedłożonych dokumentów stwierdzono, że wnioskodawczyni spełnia kryterium dochodowe (tj. [...] zł na osobę w rodzinie do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego) ponieważ dochód na osobę w jej rodzinie wynosi [...] złotych. Ustalono, że wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27.08.1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawczyni rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem.

W dalszej kolejności wskazano, że zgodnie z treścią art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25.02.1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W dalszej kolejności organ wyjaśnił, że wysokość zasiłku określono w oparciu o przepis art. 19 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11.08.2009 roku w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 129, poz. 1058). Wskazano, że zgodnie z art. 6 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego) odpowiednio 20-letniego przez kobietę i 25-letniego przez mężczyznę. Zgodnie natomiast z art. 24 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

W przewidzianym ustawą terminie odwołanie od powyższej decyzji wniosła K. S., podkreślając, że jej intencją jest zaskarżenie decyzji pierwszoinstancyjnej – w części – dotyczącej ustalenia daty biegu okresu wypłaty świadczenia. Odwołująca się wskazała, że nigdy wcześniej nie pobierała zasiłku pielęgnacyjnego i nie wiedziała, że zasiłek taki będzie jej przyznany. W dalszej kolejności zainteresowana podniosła, że pracownicy Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej nie udzielili jej wskazówek, co do sposobu postępowania, a w jej ocenie winni byli przyjąć jej wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zaskarżonego orzeczenia o niepełnosprawności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, iż zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji przyznał wnioskodawczyni świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem na okres od [...] oraz świadczenie w formie składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem na okres od dnia [...] r.

Wskazano, że wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego został złożony przez Kamilę S.ą w Miejsko-Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w K. w dniu [...] r., a niepełnosprawność syna wnioskodawczyni została ustalona w wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] na skutek rozpoznania odwołania K. S. od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Wielkopolskim w Poznaniu.

Kolegium wyjaśniło, że K. S. złożyła wniosek o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego od daty złożenia wniosku o zasiłek pielęgnacyjny. Wniosek ten został złożony w dniu [...] r., a więc w tym samym dniu co wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane od dnia [...], co czyni wobec takiego sformułowania żądania odwołanie bezprzedmiotowym, gdyż przedmiotowa decyzja zaspokaja w całości roszczenie odwołującej.

W dalszej kolejności Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Kolegium wskazało przy tym, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 23 października 2007 r. sygn. P 28/07 orzekł, że art. 24 ust. 2 cytowanej ustawy w zakresie w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji RP. Organ II instancji podkreślił jednak, że wyrok ten dotyczył przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, a nie świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie Kolegium zwróciło uwagę, że podstawową przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia przez osobę sprawującą opiekę na dzieckiem. Sam fakt niepełnosprawności dziecka nie rodzi jeszcze - tak jak ma to miejsce w przypadku zasiłku pielęgnacyjnego - uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego. Nawet w przypadku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego (art. 17 ust. 5 pkt 1), a także gdy osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko (art. 17 ust. 5 pkt 3) lub prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 ustawy, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub na inne dziecko w rodzinie (art. 17 ust. 5 pkt 4). W ocenie Kolegium niepełnosprawność jest wprawdzie przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jednak o jego przyznaniu decydują okoliczności dotyczące osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem, niezwiązane wprost z niepełnosprawnością dziecka. Natomiast data złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności czy data ustalenia niepełnosprawności dziecka nie mają znaczenia przesądzającego dla ustalenia daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wyjaśniło, bowiem Kolegium "decyduje data rezygnacji z zatrudnienia".

Wobec takich różnic, w ocenie organu II instancji, do świadczenia pielęgnacyjnego nie mogą mieć zastosowania zasady wykładni dotyczące zasiłku pielęgnacyjnego, a w szczególności zasady wykładni wskazane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r., w którym wskazano, że nie jest wykluczone - zważywszy na utratę domniemania konstytucyjności przez art. 24 ust. 2 ustawy na skutek wydania przez TK orzeczenia - że sądy, orzekając w sprawach innych zasiłków dokonają stosownej wykładni tego przepisu, wykorzystując art. 8 Konstytucji RP".

Kolegium zwróciło uwagę, że zasiłek pielęgnacyjny został przyznany od dnia 01.04.2009 r., stosownie do treści art. 24 ust 3a, w myśl którego w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności i ponownego ustalenia niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności stanowiącego kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, jeżeli osoba spełnia warunki uprawniające do nabycia tych świadczeń oraz złożyła wniosek o ustalenie:

1) niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności w terminie miesiąca od dnia utraty ważności poprzedniego orzeczenia i

2) prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od daty wydania orzeczenia.

W ocenie kolegium przepis ten nie znajduje jednak zastosowania w odniesieniu do świadczenia pielęgnacyjnego.

W przewidzianym ustawą terminie skargę do sądu administracyjnego wniosła K. S. kwestionując prawidłowość ustaleń faktycznych w zakresie daty złożenia wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego i wskazując na brak pouczenia o potrzebie złożenia odrębnego wniosku celem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że D. S. (ur. 1999 r.) jest synem wnioskodawczyni K. S.. Małoletni syn skarżącej wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] zmieniającym orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Wielkopolskim w Poznaniu zaliczony został do osób niepełnosprawnych. Bezspornym pozostaje również i nie budzi wątpliwości Sądu, że z uwagi na swoją niepełnosprawność chłopiec wymaga stałej opieki innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a skarżąca zrezygnowała z pracy zarobkowej, by opiekować się synem. Jak wynika również ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału niepełnosprawność D. S. ma charakter trwały, bowiem datuje się od [...] r. Jednocześnie bezspornym pozostaje, iż organy obu instancji uznały, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie K. S. świadczenia w związku z opieką nad synem. Rozpoznając wniosek zainteresowanej, nie uwzględniono jednak okresu od kwietnia do października 2009 r. Jak wynika z oświadczenia skarżącej zwłoka w złożeniu przez nią wniosku o przyznanie świadczenia rodzinnego za ten okres spowodowana była brakiem pouczenia, co do trybu ubiegania się o przedmiotowe świadczenie w razie zawisłości przed sądem powszechnym sporu o ustalenie stopnia niepełnosprawności.

W istocie rzeczy zatem, kwestią sporną w sprawie stała się wykładnia przepisów ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm. – dalej ustawa o świadczeniach rodzinnych).

Uprzedzając dalsze rozważania, odnoszące się do zaprezentowanej w toku postępowania administracyjnego argumentacji, wskazać należy, że zasadniczą okolicznością przesądzającą o wadliwości zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej był fakt, iż uwadze organów umknęło, że z dniem 02.01.2009 r. do ustawy o świadczeniach rodzinnych dodany został ust. 2a artykułu 24, przy czym w dacie orzekania przez Kolegium obowiązywał on w zmienionym z dniem 01.01.2010 r. brzmieniu, w myśl którego jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W ten sposób rozszerzona na świadczenie pielęgnacyjne została zasada ustalania prawa do tego świadczenia w przypadku, opóźnienia w wydawaniu przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności odpowiedniego orzeczenia. Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, że intencją ustawodawcy było, aby rozwiązanie to umożliwiało nabycie prawa do świadczenia za okres wsteczny, uwzględniający czas rozpatrywania sprawy przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Wprost, bowiem taki zamiar ustawodawcy wynika z treści uzasadnienia do projektu ustawy Sejmu RP VI Kadencji o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją wydatków budżetowych (nr druku 2413).

W ocenie Sądu, w ustalonym w niniejszej sprawie stanie faktycznym i prawnym, to spełnienie przesłanek określonych tym przepisem powinno stać się przedmiotem rozważań organów. Nie budzi, bowiem wątpliwości w niniejszej sprawie, że K. S. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożyła niezwłocznie po wydaniu przez Sąd Rejonowy w K. orzeczenia o zaliczeniu D. S. do osób niepełnosprawnych. Jak jednak wynika z akt sprawy wniosek skarżącej w ogóle nie został zbadany z uwzględnieniem wytycznych wynikających z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Jak wydaje się wynikać z zaprezentowanej w toku postępowania administracyjnego argumentacji organów, o przyjętej drodze rozpoznania wniosku skarżącej (wykluczającej uwzględnienie art. 24 ust. 2a w brzmieniu obowiązującym przed 02.01.2009 r., a więc odnoszącym się wprost wyłącznie do zasiłków pielęgnacyjnych) przesądziła wadliwa, w ocenie Sądu, wykładnia przepisów o świadczeniach rodzinnych.

Dokonana przez orzekające w rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej literalna wykładnia przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych doprowadziła do wniosku, iż świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane wyłącznie począwszy od miesiąca w którym wniosek ten został złożony. W efekcie przyjęcia takiej wykładni przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych K. S. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem, przyznano z pominięciem okresu od kwietnia do października 2009 r. (tj. trwania procedury wzruszania wadliwych orzeczeń Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z [...]04.2009 r. oraz Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Wielkopolskim w Poznaniu z [...].05.2009 r.).

Tymczasem, ciążący na organach administracji publicznej obowiązek dokonywania prokonstytucyjnej wykładni ustaw powinien był doprowadzić orzekające w rozpoznawanej sprawie organy do wniosków, iż art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie można interpretować w oderwaniu od całości regulacji i z pominięciem wykreowanego przez ustawodawcę celu przyjętego mechanizmu przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23.10.2007 r., sygn. P 28/07, w którym orzeczono, że art. 24 ust.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, uzyskanym w wyniku rozpoznania odwołania, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji RP).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie kwestią bezsporną pozostawało, iż materialne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego pozostawały spełnione. Mając na względzie stan faktyczny ustalony w przedmiotowej sprawie uznać należało, że w świetle trwałego charakteru niepełnosprawności D. S. i przy jednocześnie bezspornej sytuacji rodziny wnioskodawczyni, legalność decyzji o przyznaniu świadczenia rodzinnego - w zakresie w jakim pomija ona okres postępowania o ustalenie stopnia niepełnosprawności - wzbudziła uzasadnione wątpliwości skarżącej.

Nawiązując do zaprezentowanego w sprawie stanowiska organu I instancji oraz przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacji Kolegium podkreślić należy, że błędnie organy orzekające uznały, że wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego załatwić należało z pominięciem okresu postępowania o ustalenie stopnia niepełnosprawności wobec nie zachowania wymogów formalnych jego zgłoszenia. Przyjęcie, bowiem wykładni, wykluczającej odniesienie argumentacji przedstawionej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23.10.2007 r. sygn. akt P 28/07 do spraw o świadczenia pielęgnacyjne uznać należy za wadliwe i nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości. Jakkolwiek wprawdzie trafnie Kolegium zauważyło, że wyrok TK odnosił się do sytuacji faktycznej i prawnej dotyczącej przyznania prawa do zasiłku, a nie świadczenia pielęgnacyjnego, to jednak uwadze tego organu umknęło, że Trybunał Konstytucyjny wyraźnie i jednoznacznie wywiódł w motywach wyroku, że - w każdym przypadku - gdy prawo do świadczenia rodzinnego jest uzależnione od niepełnosprawności, winno ono być przyznane - od momentu wskazanego w decyzji ustalającej wystąpienie określonej niepełnosprawności - a zatem w stosunku do wszystkich tych przypadków art. 24 ust. 2 jest niekonstytucyjny. W świetle powyższego nie powinno budzić wątpliwości organów, że wszystkie argumenty przedstawione w powyższym wyroku TK całkowicie są aktualne w sprawie o świadczenie pielęgnacyjne, gdy strona nie mogła złożyć wniosku wcześniej, zanim nie uzyskała wyroku (orzeczenia) o niepełnosprawności, od wystąpienia, której uzależnione jest to świadczenie. Tak więc przyjmowanie niekonstytucyjności art. 24 ust. 2 tylko w zakresie oznaczonym w sentencji wyroku konstytucyjnego powoduje niczym nieuzasadnioną nierówność wobec prawa w stosunku do osób znajdujących się w takiej sytuacji jak skarżąca. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę na związanie Trybunału Konstytucyjnego granicami wyznaczonymi w zadanym mu pytaniu prawnym, zważywszy na co, niewłaściwe byłoby kierowanie do Trybunału kolejnych pytań o konstytucyjność omawianego przepisu jedynie ze względu na różne kategorie świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności - skoro w istocie - konstytucyjność tego przepisu została zakwestionowana w szerszym zakresie, pozwalając sądowi administracyjnemu na bezpośrednie stosowanie norm konstytucyjnych (art. 8 Konstytucji). Jak się podkreśla, w szczególności z art. 2 Konstytucji, stanowiącego, że Rzeczypospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, wynika zasada sprawiedliwości i równości wobec prawa. Nakazuje ona, by osoby znajdujące się w rodzajowo identycznej sytuacji traktowane były jednakowo przez władze publiczne. Skoro więc w jednym przypadku, objętym wprost sentencją przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, prawo do świadczenia rodzinnego uzależnionego od niepełnosprawności może być przyznane od chwili powstania tej niepełnosprawności, określonej w stosownym akcie, to i w pozostałych przypadkach ta reguła winna obowiązywać. W takim zaś razie winna ona znajdować zastosowanie również wobec skarżącej, która bez nieusprawiedliwionej zwłoki wystąpiła o świadczenie pielęgnacyjne po uzyskaniu wyroku określającego warunki niepełnosprawności jej dziecka, stanowiące przesłankę nabycia prawa do tego świadczenia (por. wyrok WSA z 05.02.2009 r., sygn. IV SA/Gl 471/08).

Reasumując, w świetle wprowadzanych przez ustawodawcę zmian ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także z uwagi na treść powołanego przez sam organ wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23.10.2007 r., sygn. P 28/07 wątpliwości organów nie powinno budzić, iż dokonując wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, organy obowiązane są uwzględniać również istotę tych świadczeń, które stanowią system wsparcia rodziny znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej. W ustalonym stanie faktycznym, odmówienie K. S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres do listopada 2009 r. uznać należało za sprzeczny z taką wykładnią oraz prowadzący do skutków niezamierzonych przez ustawodawcę i krzywdzących dla zainteresowanej.

Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zakresie, w jakim nie orzeczono o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego za okres do 01.11.2009 r., o czym orzeczono w wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącej rzeczą organów będzie uwzględnienie przede wszystkim treści art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach pieniężnych oraz celów jakim służyć ma świadczenie pielęgnacyjne, tj. zapewnienie środków finansowych opiekunowi faktycznemu osoby niepełnosprawnej z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad taką osobą. Nie powinno bowiem budzić wątpliwości organów, iż cel ten zostanie osiągnięty, gdy okres otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego będzie się pokrywał z okresem, na jaki osoba ta zaliczona będzie do osób niepełnosprawnych.

AT-Sz