Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1413/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 38  ust. 2
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. I. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] orzekającej o uchyleniu decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2001 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Centrum Szkolenia [...] w Z. z dnia [...] grudnia 2000 r. w sprawie obowiązku zwrotu przez [...] A. I. równowartości kosztów wyżywienia, umundurowania i zakwaterowania w Wojskowej Akademii Technicznej w W. oraz przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Z ustaleń Ministra Obrony Narodowej oraz akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy:

W dniu [...] sierpnia 2001 r. [...] A. I. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2001 r., utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Centrum Szkolenia [...] w Z. z dnia [...] grudnia 2000 r. ustalającą obowiązek zwrotu przez A. I. równowartości kosztów wyżywienia, umundurowania i zakwaterowania poniesionych w związku z jego nauką w Wojskowej Akademii Technicznej na kwotę 36.212,04 zł. W wyniku złożonej skargi, w ramach autokontroli Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z [...] lipca 2002 r., wydaną na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), uchylił swoją decyzję z dnia [...] marca 2001 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Centrum Szkolenia [...] w Z. z dnia [...] grudnia 2000 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Następnie ostateczną decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] Komendant Centrum Szkolenia [...] w Z. ustalił A. I. równowartość kosztów poniesionych na kształcenie w czasie studiów w Wojskowej Akademii Technicznej w W. na kwotę 68.381,19 zł.

W dniu 4 stycznia 2006 r. A. I. wystąpił do Dowódcy Wojsk Lądowych o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Centrum Szkolenia [...] w Z. z dnia [...] września 2003 r., określającej równowartość kosztów poniesionych przez resort Obrony Narodowej na kształcenie wnioskodawcy w WAT na kwotę 68.381,19 zł. W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu nadzorczego I instancji.

Powyższe decyzje stały się przedmiotem skargi wniesionej przez A. I. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 26 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 386/07 uchylił zaskarżoną oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lipca 2006 r. W wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej Ministra Obrony Narodowej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1742/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 29/09 oddalił skargę A. I. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2006 r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 835/09 oddalił skargę kasacyjną A. I..

W dniu 18 stycznia 2010 r. A. I. (działając przez pełnomocnika) skierował do Ministra Obrony Narodowej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2001 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Strona we wniosku wskazała powołując się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 5 października 2001 r. sygn. akt V SA 3567/00, wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2001 r. sygn. akt V SA 3941/00, wyrok NSA z dnia 3 stycznia 2002 r. sygn. akt V SA 3945/00, wyrok NSA z dnia 5 lutego 2002 r. sygn. akt V SA 2/01, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 czerwca 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 1018/06), iż nie było możliwe łączne korzystanie w trakcie procedury autokontroli z przepisów art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym i art. 138 § 2 k.p.a. co uczynił Dowódca Wojsk Lądowych w skarżonej decyzji. Z wyroków tych zdaniem strony wynika, iż decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych wydana w trybie samokontroli mogła jedynie zadośćuczynić skardze, nie mogła natomiast przynieść skutku w postaci powrotu sprawy na drogę administracyjnoprawną, ponieważ możliwość tę wykluczyło przekazanie sprawy do Sądu.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., wydaną na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., Minister Obrony Narodowej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lipca 2002 r., podnosząc, iż w złożonej w dniu 29 sierpnia 2001 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2001 r., A. I. wniósł o jej uchylenie, zwolnienie z kosztów procesu oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi zakwestionował on sposób dokonania wyliczenia równowartości kosztów nauki i zakwaterowania podnosząc, iż podane kwoty są zawyżone i nie uwzględniają rzeczywistych kosztów nauki i zakwaterowania. Podniósł, że przy wyliczaniu poniesionych kosztów zestawiono wskaźniki rocznych kosztów utrzymania żołnierza obowiązujące w 2000 r. (na podstawie wytycznych Szefa Finansów Dowództwa Wojsk Lądowych nr [...] z dnia [...] marca 2000 r. oraz zgodnie z rozkazem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] marca 2000 r.), jednakże zestawienie to nie precyzowało jakiego żołnierza dotyczy, podczas gdy zawarte w powołanych pismach wskaźniki były zróżnicowane dla generałów, oficerów, podchorążych, żołnierzy służby zasadniczej. W związku z powyższym, w sposobie wyliczenia nie został uwzględniony fakt, iż skarżący przez 4 lata akademii był [...], a przez 1 rok [...]. Ponadto dodał, iż wyliczony wskaźnik za umundurowanie (kwota 17.834,80 zł) znacznie przewyższał rzeczywiste zużycie sortów mundurowych. Dowódca Wojsk Lądowych uznając podniesione w skardze argumenty za słuszne, decyzją z [...] lipca 2002 r. uchylił skarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Centrum Szkolenia [...] w Z. z dnia [...] grudnia 2000 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania, wskazując, iż [...] A. I. powinien zostać obciążony kosztami nauki i zakwaterowania faktycznie poniesionymi przez uczelnię, znajdującymi potwierdzenie w dokumentacji szkoły (np. asygnaty określające kategorię otrzymanych przez niego sortów mundurowych). Uchylając swoją decyzję z dnia [...] marca 2001 r. oraz poprzedzającą ją decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, Dowódca Wojsk Lądowych zadośćuczynił w całości żądaniom skargi. A. I. nie wnosił o uchylenie skarżonej decyzji i umorzenie postępowania, nie kwestionował bowiem obowiązku zwrotu równowartości kosztów nauki i zakwaterowania, lecz kwestionował dokonane wyliczenia. Wnosił on o uchylenie skarżonej decyzji i wstrzymanie jej wykonania. Uchylenie zatem decyzji odwoławczej było zgodne z wnioskiem strony, sformułowanym w skardze, a uchylenie decyzji I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia - zgodne z treścią i charakterem zarzutów w niej postawionych. Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było konieczne, gdyż wyliczenie rzeczywistych kosztów poniesionych przez uczelnię na naukę i zakwaterowanie A. I. wymagało przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w oparciu o dowody posiadane przez organ I instancji. Zdaniem organu nadzoru, jeśli weźmie się pod uwagę zarzuty skargi A. I. z dnia 31 sierpnia 2001 r., to należy dojść do wniosku, że ówczesna ocena organu odwoławczego, iż niezbędne było przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego przed ponownym rozpatrzeniem sprawy, a tym samym, że zachodziły podstawy do uchylenia decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji, nie narusza prawa - tak też wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w Katowicach w wyroku z dnia 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2271/99 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 28 stycznia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 1444/98.

W dniu 19 maja 2010 r. pełnomocnik A. I. skierował do Ministra Obrony Narodowej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją, podnosząc zarzuty analogiczne jak we wniosku wszczynającym postępowanie nadzorcze.

Uznając, iż wniosek odwoławczy strony nie zasługuje na uwzględnienie, Minister Obrony Narodowej rozstrzygnięciem z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podtrzymał wcześniej zaprezentowane stanowisko oraz podkreślił, iż podlegająca kontroli nadzorczej decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. zadośćuczyniła w całości żądaniom skargi. Skarżący bowiem w postępowaniu przed NSA nie kwestionował obowiązku zwrotu równowartości kosztów nauki i zakwaterowania i nie wnosił o umorzenie postępowania. Jeśliby zatem było tak, jak podnosi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik strony, iż ze skargi A. I. z dnia [...] sierpnia 2001 r. nie wynika, aby wnosił on o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, lecz o uchylenie decyzji jako niezgodnej z prawem, zwolnienia z kosztów procesu oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, to po uchyleniu skarżonej decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2001 r. w obiegu pozostałaby decyzja Komendanta Centrum Szkolenia [...] w Z. z dnia [...] grudnia 2000 r., ustalająca obowiązek zwrotu przez A. I. równowartości kosztów wyżywienia, umundurowania i zakwaterowania poniesionych w związku z jego nauką w Wojskowej Akademii Technicznej na kwotę 36.212,04 zł. Mając powyższe na uwadze Minister Obrony Narodowej stwierdził, iż nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lipca 2002 r. - w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Uchylenie bowiem decyzji odwoławczej było zgodne z wnioskiem strony, sformułowanym w skardze, a uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia - zgodne z treścią i charakterem zarzutów w niej postawionych, na co wyraźnie wskazał już w uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji. Organ nadzorczy nie dopatrzył się zaistnienia którejkolwiek z pozostałych przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a., których wystąpienie skutkowałoby koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji.

Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2010 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika A. I. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła wydanie jej z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 1 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w zw. z art. 138 § 2 k.p.a., a także art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7-9 oraz 35-36 k.p.a., poprzez stwierdzenie braku podstaw do stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z podanych powodów pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i uznanie, że zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lipca 2002 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż przekazanie sprawy organowi niższej instancji po uchyleniu decyzji w trybie samokontroli stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością tej decyzji. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzecznictwa, decyzja wydana w trybie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym może tylko zadośćuczynić skardze, nie może natomiast przynieść skutku w postaci powrotu sprawy na drogę administracyjno-prawną, bo tę możliwość wykluczyło przekazanie sprawy do sądu. Zakres możliwości służących organowi administracji na podstawie tego przepisu (kompetencja) jest zatem zdeterminowany interesem skarżącego ujawnionym w treści skargi, a łączne korzystanie z trybów autokontroli określonych w przepisach art. 38 ust. 2 ustawy o NSA i art. 138 § 2 k.p.a. nie jest możliwe (przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 14 czerwca 2007 r., IV SA/Gl 1018/06). Zatem, działając na zasadzie art. 38 ust. 2 ówczesnej ustawy o NSA, Dowódca Sił Lądowych miał prawo tylko i wyłącznie orzec co do istoty sprawy, w całości uwzględniając żądanie skarżącego, tj. dokonując ustalenia równowartości kosztów podlegających zwrotowi w oparciu o rzeczywiste nakłady poniesione na naukę skarżącego. W tym stanie rzeczy decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lipca 2002 r. powinna zostać uznana za nieważną na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż mocą tej decyzji sprawa została bezprawnie przywrócona na drogę zwykłego postępowania administracyjnego, co nie było dopuszczalne w świetle obowiązujących wówczas przepisów. Skarżący podkreślił, iż warunkiem sine qua non dopuszczalności wydania decyzji kasatoryjnej przez organ administracji w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA było jednoznaczne zażądanie przez stronę skarżącą uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Tymczasem skarżący zażądał w skardze kasacyjnej uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2000 r., zwolnienia z kosztów procesu oraz wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie żądał natomiast przywrócenia sprawy na drogę zwykłego postępowania administracyjnego. Jedynym uprawnieniem Dowódcy Wojsk Lądowych w ramach autokontroli na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym było uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, co skarżący wyraźnie wskazywał na wcześniejszych etapach. Dowódca Wojsk Lądowych w przedmiotowej decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. wyraźnie wskazał, na jakiej podstawie prawnej należy się oprzeć orzekając co do istoty sprawy. Nie było zatem przeszkód, aby Dowódca we własnym zakresie przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, jakie koszty faktycznie poniósł skarżący w okresie nauki. W świetle stanu faktycznego i prawnego istniejącego zarówno obecnie, jak i w dniu wydawania rzeczonej decyzji, należy ją uznać za wydaną z rażącym naruszeniem prawa i stwierdzić jej nieważność na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest niezasadna.

Na wstępie należy wskazać, iż postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, organ administracyjny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Organ orzeka więc wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, zaś nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy decyzja administracyjna poddana kontroli w trybie nadzorczym jest dotknięta jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie występują przesłanki negatywne, wymienione w art. 156 § 2 k.p.a. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., organ orzekający w tym zakresie jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny na dzień wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji.

Podkreślenia też wymaga, że rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może zostać zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W wyroku z dnia 24 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 1092/06 (publik. LEX nr 355449) NSA wyraził pogląd, iż: "(...) do rażącego naruszenia dochodzi, gdy w stanie prawnym nie budzącym wątpliwości, co do jego rozumienia wydaje się decyzję, która treścią rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów". Zauważono również, iż o rażącym naruszeniu prawa nie można mówić, gdy na gruncie określonej regulacji prawnej możliwe są odmienne wykładnie prawa.

W niniejszej sprawie skarżący domaga się stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lipca 2002 r., uchylającej w trybie samokontroli swoją decyzję z dnia [...] marca 2001 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Centrum Szkolenia [...] w Z. z dnia [...] grudnia 2000 r. i przekazującej sprawę ustalenia skarżącemu obowiązku zwrotu kosztów wyżywienia, umundurowania i zakwaterowania w związku z nauką w WAT w W. do ponownego rozpoznania.

Powyższą decyzję samokontrolną organ wydał na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Zgodnie z treścią powołanego przepisu, organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, mógł uwzględnić skargę w całości do wyznaczenia przez Sąd terminu rozprawy. Przy czy podkreślenia wymaga, iż powołany przepis nie wskazuje jakiego rodzaju rozstrzygnięcie winien wdać organ administracji publicznej uwzględniając skargę, wymaga natomiast, aby skarga została uwzględniona w całości.

Niewątpliwie ma rację strona skarżąca twierdząc, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że nie jest dopuszczalne interpretowanie zakresu kompetencji autokontrolnych służących organowi administracji na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA w ten sposób, iż po otrzymaniu skargi uchyla on zaskarżoną decyzję (czyni zadość skardze) i dalej uznając, że ta sytuacja otworzyła dla niego ponownie drogę do działania w trybie odwoławczym, wykorzystując instrumenty stwarzane przez ten tryb (art. 138 ust. 2 k.p.a.), uchyla także decyzję pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia (przykładowo wyrok NSA z 3 stycznia 2002 r. sygn. akt V SA 2949/00, publik. LEX nr 109306). Niemniej w orzecznictwie tych sądów, zwłaszcza we wcześniejszych okresach stosowania ww. przepisu procesowego, orzekano o dopuszczalności takiego rozwiązania. Przykładowo w wyroku z dnia 28 stycznia 1999 r. sygn. akt SA/Sz 1444/98 (publik. LEX nr 36145) NSA stwierdził, iż fakt zawarcia w decyzji sformułowania o przekazaniu sprawy organu I instancji do rozpoznania nie stanowi naruszenia przepisu (art. 38 ust. 2 ustawy o NSA). Jeśli skarga zawierała żądanie uchylenia decyzji, która utrzymywała w mocy decyzję określającą podatnikom wysokość zobowiązania podatkowego, a podatnicy wskazywali na wydanie tych decyzji z naruszeniem prawa materialnego, jak i procesowego, a organ w ramach autokontroli swoją decyzję uchylił i uchylił decyzję organu I instancji, to uwzględnił skargę w całości. W wyroku z dnia 14 stycznia 2000 r. sygn. akt III SA 1184/99 (publik. LEX nr 47216) NSA wyraził pogląd, że "organ podejmując rozstrzygnięcie w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, jest związany treścią żądania skarżącego, przy czym wyłączona jest możliwość wybiórczego uwzględniania skargi, nie jest też dopuszczalne wydanie w tym trybie decyzji kasacyjnej, chyba że takie było żądanie strony. Art. 38 ust. 2 ustawy o NSA nie określa ani przesłanek do skorzystania z możliwości w nim zawartych, ani też prawnych form, w jakich ma nastąpić przewidziane w tym przepisie "uwzględnienie skargi w całości". W każdym razie nie jest możliwe, aby rozstrzygnięcie ograniczało się do stwierdzenia o "uwzględnieniu skargi". Decyzja wydana na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA powinna rozstrzygać o losach zaskarżonej decyzji i w miarę potrzeby także decyzji organu I instancji. W innym wyroku z dnia 14 listopada 1997 r. sygn. akt I SA/Lu 1319/96 (publik. LEX nr 31230) NSA wskazał, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przez "uwzględnienie skargi w całości" należy rozumieć uwzględnienie skargi co do istoty sprawy, chyba że skarżący wyraźnie wskazuje, że chodzi mu tylko o uchylenie zaskarżonego aktu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu organowi. W kolejnym wyroku: "Art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) upoważnia organ administracji publicznej do uwzględnienia skargi w całości, a zatem do wydania rozstrzygnięcia, jakie w rozumieniu ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym stanowi uwzględnienie tego środka prawnego. Oczywiście chodzi tutaj o rodzaje rozstrzygnięć, które zostały wymienione w art. 22 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a więc są to rozstrzygnięcia, które może wydać Sąd w razie uwzględnienia skargi" – wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2003 r. sygn. akt I SA 215/02, publik. LEX nr 149489.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż podstawową zasadą ogólną postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnej wyrażona w art. 16 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji, będące jednym z trybów godzących w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, jest instytucją szczególną, stąd też zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste. Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie przyjmuje się, iż sankcja w postaci stwierdzenia nieważności decyzji nie ma zastosowania, jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga złożonego procesu wykładni i której wynik jest sporny w judykaturze – patrz przykładowo wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 32/08 (publik. LEX nr 483424). W przypadku, gdy norma prawna wymaga wykładni, a wynik wykładni może być różny, przyjęcie określonej wykładni nie może zostać zakwalifikowane do rażącego naruszenia prawa – wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 996/06 (publik. LEX nr 354687).

W niniejszej sprawie nie ma podstaw do twierdzenia, że przepis 32 ust. 2 ustawy o NSA, stanowiący podstawę wydania kwestionowanej decyzji samokontrolnej, został zastosowany z rażącym naruszeniem prawa. Biorąc pod uwagę, że skarżący w skardze do NSA wnosił o uchylenie decyzji ustalającej mu zwrot kosztów związanych z nauką skarżącego w WAT w W., w związku z błędnym (niezgodnym z prawem) ustaleniem wysokości zwrotu tych kosztów i nie kwestionował przy tym zasadności samego zwrotu, a także wniósł o zwolnienie z kosztów procesu oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wydanie przez organ decyzji samokontrolnej o charakterze kasatoryjnym, zgodnej z wykładnią art. 38 ust. 2 ustawy o NSA przyjętą w orzecznictwie sądów administracyjnych, nie może być rozpatrywane w kategoriach rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Dodatkowo zwrócić uwagę należy, iż w obowiązującym w czasie wydania decyzji samokontrolnej Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lipca 2002 r. stanie prawnym, ustawa o NSA nie rozstrzygała, jakie orzeczenie Sądu powinno zapaść w przypadku uwzględnienia przez organ skargi w całości. W takiej sytuacji rozpatrzenie skargi przez Sąd stawało się niecelowe. Konieczna była jednak ocena Sądu, czy i w jakim zakresie organ skargę uwzględnił. Ocena, czy wydanie przez Sąd orzeczenia merytorycznego w sytuacji uwzględnienia przez organ skargi w całości było zbędne, zależała od hipotetycznej oceny, czy w sytuacji, gdyby konkretne orzeczenie, wydane w ramach uwzględnienia skargi w całości, zostało wydane przed wniesieniem skargi do Sądu, strona wniosłaby taką skargę i czy Sąd by tę skargę uwzględnił. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podkreślić, iż Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż wydanie decyzji samokontrolnej Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lipca 2002 r. było z punktu widzenia prawa dopuszczalne, czego dowodem jest wydanie w tej sprawie postanowienia z dnia 18 lipca 2002 r. (sygn. akt II SA 2791/01) o umorzeniu postępowania ze skargi A. I. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2001 r., utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Centrum Szkolenia [...] w Z. z dnia [...] grudnia 2000 r. o ustaleniu obowiązku zwrotu przez A. I. równowartości kosztów wyżywienia, umundurowania i zakwaterowania poniesionych w związku z jego nauką w Wojskowej Akademii Technicznej na kwotę 36.212,04 zł.

Skoro zatem decyzja samokontrolna objęta postępowaniem nadzorczym została już poddana ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu o sygn. akt II SA 2791/01, jak też stanowiła podstawę wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2003 r. nr [...] Komendanta Centrum Szkolenia [...] w Z., która także została poddana kontroli sądowej, a kontrola ta nie wykazała zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa, to ocena prawna zawarta w prawomocnych orzeczeniach sądowych wiązała Ministra Obrony Narodowej w postępowaniu nadzorczym. Innymi słowy, organ nadzorczy nie mógł stwierdzić nieważności skarżonej decyzji wydanej na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, albowiem rozstrzygnięciem takim zburzyłby już prawomocnie orzeczony stan prawny (decyzja samokontrolna stanowiła postawę wydania kolejnej decyzji ostatecznej pozytywnie zweryfikowanej w kontroli sądowej).

W tym stanie rzeczy, decyzja Ministra Obrony Narodowej wydana w oparciu o przepis art. 157 § 3 k.p.a., wbrew zarzutom skargi, nie narusza prawa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone przepisem art. 107 § 1 i 3 k.p.a., zaś postępowanie nadzorcze było prowadzone z poszanowaniem reguł określonych przepisami k.p.a.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.