Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 142/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi R. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej w skrócie: "organ odwoławczy", "Kolegium", "SKO"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.; dalej w skrócie: "K.p.a."); art. 34 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314; dalej także w skrócie: "u.p.e.a.") oraz art. 17, art. 18 i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r. poz. 570), po rozpoznaniu zażalenia R. R. (dalej także w skrócie: "zobowiązany", "strona", "skarżący"), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta B. (dalej w skrócie: "organ egzekucyjny", "organ pierwszej instancji") z dnia [...] r. nr [...], którym uznano za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku w egzekucji administracyjnej, prowadzonej przez organ pierwszej instancji na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r. w stosunku do należności za postój pojazdu o numerze rejestr. [...] w strefie płatnego parkowania w dniach 27-30 grudnia 2016 r. oraz w dniu 9 stycznia 2017 r.

Postanowienie Kolegium zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] r. wystawiony został na zobowiązanego tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji należności pieniężnych nr [...], w którym jako rodzaj należności pieniężnej wskazano opłatę dodatkową za nieuiszczenie opłaty za postój pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w łącznej wysokości 250 zł powstałą w dniach 27-30 grudnia 2016 r. oraz w dniu 9 stycznia 2017 r., i którą należy przekazać na rzecz Miejskiego Zarządu Dróg w B.

Pismem z dnia [...] r. strona zgłosiła organowi pierwszej instancji zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego, opierając je na nieistnieniu zobowiązania podatkowego. Zobowiązany podkreślił, że jego zarzuty są identyczne jak w złożonej w Dziale Parkingów i Strefy Płatnego Parkowania MZD w B. reklamacji związanej z upomnieniem nr [...], dotyczącym nałożenia na niego opłaty związanej z nieuiszczeniem opłat parkingowych w dniach 27-30 grudnia 2016 r. oraz 9 stycznia 2017 r. na parkingu przy ul. [...] w B.

Zobowiązany potwierdził fakt parkowania pojazdu o nr rej. [...] w ww. dniach. Oświadczył przy tym, że od dnia zakupu pojazdu w maju 2016 r., parkował pojazd przy ul. [...]. Korzystając z parkingu w ubiegłym roku posługiwał się "kartą mieszkańca" nr [...] wystawioną na pojazd Peugeot 607 o nr rej. [...]. Z kolei po sprzedaży tego pojazdu w maju 2016 r. i nabyciu pojazdu Volvo [...], posługiwał się nadal tą samą kartą parkingową. Korzystał z jednego miejsca parkingowego i sądził, że parkując pojazd nie wyłudza żadnego świadczenia. Utwierdzało go w przekonaniu, że jego postępowanie jest prawidłowe oraz fakt, że przez okres pół roku żaden pracownik z obsługi parkingu nie zwrócił mu uwagi, że posługując się kartą wystawioną na poprzedni pojazd, powinien dopełnić jakichś formalności. Po otrzymaniu pisemnego upomnienia, udał się w dniu 11 kwietnia 2017 r. do Działu Parkingów i Strefy Płatnego Parkowania MZD przy ul. [...] w celu wyjaśnienia sprawy, gdzie usłyszał, że w przypadku zmiany pojazdu powinien wymienić kartę parkingową na nową i wobec zaistniałej sytuacji musi złożyć stosowną reklamację. W następstwie tych wyjaśnień, zobowiązany złożył reklamację, sądząc, że przedstawione argumenty są wystarczające.

W piśmie z 19 września 2018 r. wystosowanym do Urzędu Miejskiego w B., Kierownik Działu Parkingów i Strefy Płatnego Parkowania Miejskiego Zarządu Dróg w B., działający jako wierzyciel, wyraził stanowisko w sprawie zarzutu zobowiązanego. W tych ramach podkreślił, iż kierujący pojazdem, poprzez fakt dobrowolnego korzystania z miejsca postojowego znajdującego się w strefie płatnego parkowania, ma obowiązek poddać się rygorom w niej obowiązującym, wynikającym z ustawy o drogach publicznych, w której wskazano, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania (dalej także w skrócie: "SPP"), przy czym ustawodawca nie uwzględnił żadnej sytuacji, która zwalniałaby kierowców z obowiązku zapłaty obowiązkowej opłaty - poza pojazdami należącymi do podmiotów wymienionych w art. 13 ust. 3 ustawy o drogach publicznych.

Wierzyciel wskazał dalej, że na podstawie § 3 pkt 2 regulaminu uzyskania i korzystania z "karty mieszkańca", "karty parkingowej" dla przedsiębiorców, "karty pojazdu elektrycznego" stanowiącego załącznik nr 3 do uchwały Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 26 maja 2015 r. nr VIII/101/2015 w sprawie ustalenia stref płatnego parkowania dla pojazdów samochodowych na drogach publicznych na obszarze Miasta Bielska-Białej, "karta mieszkańca" uprawnia w ramach dostępnych wolnych miejsc postojowych do postoju oznaczonego w niej pojazdu na ciągu postojowym położonym na ulicy, przy której zameldowany jest mieszkaniec lub na najbliższym względem miejsca zameldowania ciągu postojowym na terenie SPP. Natomiast zgodnie z § 7 wskazanego regulaminu, korzystający z abonamentowych form uiszczania opłat za postój pojazdów samochodowych w SPP obowiązani są do umieszczania posiadanej karty w widocznym miejscu za przednią szybą samochodu, w sposób umożliwiający weryfikację ich ważności. W przypadku stwierdzenia postoju pojazdu samochodowego w SPP bez widocznego dla inkasenta MZD dowodu uiszczenia należnej opłaty lub karty uprawniającej do darmowego postoju, inkasent MZD wystawia wezwanie, w którym określa datę, godzinę rozpoczęcia postoju, miejsce postoju, nr rejestracyjny pojazdu samochodowego oraz jego markę. Oznacza to, że wystawienie przez inkasentów MZD wezwań do uiszczenia opłat za postój o numerach: [...] z 27 grudnia 2016 r. [...] z 28 grudnia 2016 r., [...] z 29 grudnia 2016 r., [...] z 30 grudnia 2016 r. oraz [...] z 9 stycznia 2017 r. było zasadne, gdyż zobowiązany korzystał z postoju pojazdu marki Volvo o nr rej. [...] używając "karty mieszkańca" nr [...] wydanej na pojazd marki Peugeot o nr rej. [...]. Pomimo umieszczenia przez inkasentów MZD ww. wezwań za wycieraczką pojazdu, zobowiązany nie uiścił należnych opłat za postoje pojazdu. Z kolei w dniu [...] r. zgłosił zmianę pojazdu marki Peugeot o nr rej. [...] i złożył wniosek o wydanie "karty mieszkańca" na nowy pojazd. W związku z powyższym, wydana została nowa "karta mieszkańca" nr [...] (przy jednoczesnym zwrocie przez zobowiązanego uprzednio wydanej karty nr [...] na okres odpowiadający jej ważności - do dnia 17 maja 2017 r.) na pojazd marki Volvo o nr rej. [...]. W związku z faktem, iż korzystający z samochodu o nr rej. [...] nie zareagował na pozostawione przez inkasentów MZD wezwania do uiszczenia opłat za postoje w ww. dniach i nie uiścił należnych opłat za postoje w strefie płatnego parkowania w przewidzianym na ten cel 14-dniowym terminie, skutkowało to skierowaniem przedmiotowej sprawy do postępowania windykacyjnego.

Po otrzymaniu przez właściciela pojazdu upomnienia, zobowiązany zwrócił się do MZD z pisemną reklamacją, która została rozpatrzona negatywnie. Przedstawiono wówczas zobowiązanemu zasady obowiązujące w SPP oraz podstawy podejmowanych przez MZD działań. Po otrzymaniu skierowanego do użytkownika pojazdu upomnienia, zobowiązany podtrzymał wyrażone uprzednio stanowisko. W związku z nieuiszczeniem w wyznaczonym do tego celu terminie należności

wynikającej z przesłanego upomnienia, sporządzony został tytuł wykonawczy z dnia [...] r. nr [...] celem przymusowego ściągnięcia należności.

Wobec przybliżonego wyżej stanu faktycznego, wierzyciel uznał, że zgłoszony przez zobowiązanego zarzut należy uznać za nieuzasadniony.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji uznał zarzut zobowiązanego nieistnienia obowiązku w egzekucji administracyjnej za nieuzasadniony.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji przypomniał, że aktem regulującym parkowanie na drogach publicznych jest ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2222 ze zm.). Z art. 13 ust. 1 pkt 1 i 13f tej ustawy wynika, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, a za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową. Wysokość opłaty dodatkowej oraz sposób jej pobierania określa Rada Gminy (Rada Miasta) i nie może ona przekroczyć 50 zł. W B. prawem miejscowym dotyczącym zasad parkowania jest wspomniana już wcześniej Uchwała Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 26 maja 2015 r. (D. U. Woj. Śląskiego z 29 maja 2015 r., poz. 2927), która w § 12 określiła jej wysokość na terenie B. na kwotę 50 zł.

Organ wskazał, że z powyższych aktów wynika ciążący na korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłaty parkingowej i ewentualnie opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona. Parkowanie w strefie płatnego parkowania oraz brak opłaty z tego tytułu powoduje automatycznie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej. Obowiązek uiszczania zarówno opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie tych opłat, wynika bezpośrednio z przepisu prawa.

Powoływana wyżej uchwała, w § 8 pkt 1 wprowadza opłaty abonamentowe za

parkowanie w SPP, w formie karty mieszkańca. Warunki uzyskania i korzystania z karty określa Regulamin, stanowiący załącznik nr 3 do uchwały. Zgodnie z § 1 wspomnianego Regulaminu, dla uzyskania takiej karty, należy złożyć w MZD prawidłowo wypełniony wniosek wraz ze stosownymi załącznikami. Na podstawie § 3 Regulaminu uzyskania i korzystania z karty mieszkańca, każdemu mieszkańcowi można wydać jedną kartę, na jeden pojazd samochodowy. Uprawnia ona do postoju oznaczonego w niej pojazdu na ciągu postojowym położonym w miejscu zameldowania mieszkańca. W powoływanej uchwale nie istnieje żaden przepis, który w przypadku sprzedaży jednego pojazdu dozwala na korzystanie z miejsca postojowego innemu, np. nowo zakupionemu pojazdowi na podstawie tej samej karty mieszkańca.

W dalszej kolejności, na gruncie przytoczonego wyżej reżimu prawnego, organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że we wskazanych wyżej dniach, w których doszło do zdarzenia, zobowiązany posiadał kartę mieszkańca nr [...] uprawniającą do postoju samochodu marki Peugeot o nr rej. [...] ciągu postojowym na ul. [...] w B. Karta ta została wydana na wniosek z dnia [...] r. Do wniosku strona dołączyła kopię dowodu rejestracyjnego pojazdu o nr [...] oraz dowodu osobistego potwierdzającego zamieszkanie przy ul. [...]. Jednocześnie we wniosku zobowiązany potwierdził własnoręcznym podpisem znajomość uchwały Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 26 maja 2015 r. nr VIII/101/2015 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania dla pojazdów samochodowych na drogach publicznych na obszarze miasta Bielska-Białej.

Konkludując, organ uznał, że wobec zaistniałego stanu faktycznego, wezwania do uregulowania opłaty były wystawione przez inkasentów SPP zasadnie i w prawidłowy sposób, zgodny z § 4 ust. 1 i 2 Regulaminu poboru opłat w strefie płatnego parkowania na drogach publicznych miasta Bielsko-Biała (SPP), zawartym w załączniku Nr 2 do w/w uchwały. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia postoju pojazdu bez widocznego dowodu zapłaty opłaty, inkasent MZD wystawia wezwanie, w którym określa datę i godzinę rozpoczęcia postoju oraz numer rejestracyjny pojazdu samochodowego. W wezwaniu inkasent wpisuje także nazwę ulicy, przy której parkował pojazd i umieszcza je za wycieraczką pojazdu, a potwierdzenie wezwania jest drukiem ścisłego zarachowania i pozostaje w archiwum MZD. Jak stwierdzono, w przedmiotowych wezwaniach wszystkie te wymagane prawem elementy zostały zawarte. W świetle powoływanych wyżej przepisów, sporządzone przez inkasentów obsługujących strefę zawiadomienia (wezwania) stanowią wystarczający dokument potwierdzający nieuiszczenie opłat i dowód postoju wskazanego w nim pojazdu bez wniesionej opłaty.

W zażaleniu z dnia 25 października 2018 r. na postanowienie organu egzekucyjnego zobowiązany podkreślił, że wydany akt ewidentnie narusza jego interes, bowiem kreuje zobowiązanie podatkowe, które nigdy nie powstało. Podkreślił, że podstawą zaistniałego sporu jest argumentacja skierowana na istnienie przesłanek formalnych naruszenia regulaminu, a nie meritum. W dalszej kolejności zobowiązany zwrócił uwagę, że argumenty przyjęte przez niego w reklamacji są wystarczające do stwierdzenia, iż wymagane świadczenie pieniężne nie istnieje w niniejszym przypadku, zaś wydanie zaskarżonego postanowienia jest dobitnym przykładem złej woli.

Po rozpoznaniu ww. zażalenia, Kolegium nie przychyliło się do stanowiska zobowiązanego, wobec czego wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego z dnia [...] r.

W motywach rozstrzygnięcia przybliżony został ponownie w tej sprawie stan faktyczny, który pierwotnie ustalił organ pierwszej instancji. W dalszej kolejności SKO uznało, że iż organ egzekucyjny dokonał wyczerpującego i szerokiego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Ponadto w świetle przedstawionych norm prawnych, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie oraz biorąc pod uwagę ustalenia faktyczne organu oparte na dołączonym materiale dowodowym niezbędnym do załatwienia sprawy, należy stwierdziło, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z powołanymi przepisami prawa materialnego, jak też z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji, prowadząc postępowanie, dokonał prawidłowej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób szczegółowy, odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a., przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności oraz fakty, które spowodowały, że postanowienie organu pierwszej instancji nie narusza przepisów prawa materialnego.

W skardze z dnia 5 stycznia 2019 r., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący przyjął, iż zaskarżone postanowienie organu odwoławczego jest niezgodne z prawem, bowiem w ewidentny sposób narusza jego interes, kreując istnienie zobowiązania podatkowego, które nigdy nie powstało. W ocenie skarżącego, organ błędnie ocenił materiał dowodowy i tym samym wyciągnął pochopne wnioski. Zdaniem skarżącego, nie może być tak, aby względy formalne "naruszenie regulaminu parkowania" brały górę w orzeczeniach organów administracyjnych, przez co istota sprawy ma drugorzędne znaczenie. W dalszej części skargi podkreślił, że jego stanowisko było w sprawie niezmienne. W tych ramach potwierdził fakt parkowania pojazdu o nr rej. [...] w dniach, w których wystawiono upomnienia oraz to, że po sprzedaży samochodu marki Peugeot 607 nr rej. [...] w maju 2016 r. i nabyciu pojazdu Volvo o nr rej. [...] posługiwał się tą samą kartą parkingową, będąc przekonany, że nie wyłudza żadnego świadczenia.

Skarżący zarzucił wydającym decyzję, że umknęła im zasadnicza kwestia, tj. fakt uiszczenia opłaty za miejsce parkingowe. Podniósł dalej, że gdyby materiał dowodowy w niniejszej sprawie wykazał fakt korzystania z parkingu w dniach zaistniałych zdarzeń przez ww. samochód marki Peugeot 607, wówczas sprawa byłaby oczywista. Jeśli zaś tego nie wykazano, oznacza to, że korzystał jedynie z miejsca parkingowego, mając do tego prawo.

Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, uznawszy zarzuty skargi za całkowicie niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego wydane w przedmiocie uznania zarzutu złożonego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec skarżącego, za niezasadny.

Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Przedstawione w art. 33 § 1 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a.

W badanej sprawie zarzut, który wyznacza granice sprawy, zgłoszony został na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. nieistnienie obowiązku, co podniosła strona skarżąca.

Skarżący, zarzucając nieistnienie egzekwowanego obowiązku, wyraził przekonanie, że w dniach 27-30 grudnia 2016 r. i w dniu 9 stycznia 2017 r. był uprawniony do parkowania samochodem marki Volvo o nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania w B. przy ul. [...] na podstawie "karty mieszkańca" nr [...] uprawniającej do postoju uprzednio posiadanego samochodu marki Peugeot nr rej. [...].

Co znamienne, przedmiotem polemiki stron tego postępowania nie są ustalenia faktyczne, wszak skarżący wielokrotnie w toku postępowania potwierdził, iż w ww. okresie parkował przy ul. [...] samochód marki Volvo nr rej. [...], który jest w jego posiadaniu od maja 2016 r., i który zastąpił poprzednio wykorzystywany pojazd, tj. Peugeot 607. Zaistniały spór orbituje natomiast wokół kwalifikacji prawnej zaistniałego stanu faktycznego. Z jednej strony, skarżący uważa, iż dokonana przez niego zmiana samochodu, a co się z tym wiąże, zmiana nr rejestracyjnego pojazdu zgłoszonego uprzednio we wniosku o wydanie "karty mieszkańca", w żaden sposób nie ograniczyła korzystania przez niego z dotychczas posiadanej karty. Z drugiej zaś, organy egzekucyjne stanęły na stanowisku, iż pojazd marki Volvo o nr rej. [...] nie był objęty "kartą mieszkańca" o nr [...], oraz że w dniach 27-30 grudnia 2016 r. i w dniu 9 stycznia 2017 r. nie została uiszczona należna opłata za postój ww. pojazdu, co w konsekwencji doprowadziło do wystawienia upomnienia i naliczenia opłaty dodatkowej w kwocie 50 zł za każdy ww. dzień odrębnie.

Wypada w tym miejscu podkreślić, że aktem regulującym parkowanie na drogach publicznych jest ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2222 ze zm.; obecnie jest to Dz. U. z 2018 r., poz. 2068 ze zm.). Z art. 13 ust. 1 pkt 1 i 13f tej ustawy wynika, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, a za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową. Wysokość opłaty dodatkowej oraz sposób jej pobierania określa Rada Gminy (Rada Miasta) i nie może ona przekroczyć 50 zł (art. 13f ust. 2 in fine omawianej ustawy). W Bielsku-Białej prawem miejscowym dotyczącym zasad parkowania w okresie podlegającym analizie prawnej była Uchwała Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 26 maja 2015 r. nr VIII/101/2015, która w § 12 określiła jej wysokość na terenie B. na kwotę 50 zł. Jednocześnie z § 8 pkt 1 tej uchwały wynika, że wprowadza się opłatę abonamentową w formie "karty mieszkańca" dla mieszkańców. Zgodnie z § 9 ust. 1 uchwały (w brzmieniu zmienionym przez § 1 pkt 4 Uchwały Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z 31 grudnia 2015 r. nr XIV/241/2015 w sprawie zmiany Uchwały Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 26 maja 2015 r. nr VIII/101/2015 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania dla pojazdów samochodowych na drogach publicznych na obszarze miasta Bielsko-Biała; Dz. U. Woj. Śląskiego z 31 grudnia 2015 r., poz. 7773), "karta mieszkańca przysługuje na jeden pojazd samochodowy osobom, które posiadają pojazd samochodowy na podstawie jednego z tytułów wymienionych w ust. 2 i są jednocześnie zameldowane na pobyt stały lub czasowy w strefie płatnego parkowania". Podstawą do uzyskania "karty mieszkańca" jest posiadanie pojazdu samochodowego z tytułu: własności, współwłasności, umowy leasingu, umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, w przypadku umowy o kredyt na zakup samochodu, umowy powierzenia w przypadku pojazdów służbowych oraz umowy użyczenia zawartej w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi (§ 9 ust. 2 uchwały). Roczna opłata z tego tytułu wynosi 100 zł (ust. 3). Warunki korzystania z "karty mieszkańca" określa regulamin stanowiący załącznik nr 3 do uchwały (§ 11 uchwały).

Zgodnie z § 1 wspomnianego wyżej regulaminu (w brzmieniu zmienionym ww. uchwałą z 31 grudnia 2015 r.), dla uzyskania "karty mieszkańca" należy złożyć w MZD prawidłowo wypełniony wniosek wraz z załącznikami:

1) kserokopią dowodu osobistego lub inny dokument potwierdzający zameldowanie stałe lub czasowe na terenie B.,

2) kserokopią dowody rejestracyjnego pojazdu,

3) dokumentem potwierdzającym prawo do dysponowania pojazdem w przypadku, gdy wnioskodawca nie jest jego właścicielem.

Z kolei zgodnie z § 3 ust. 2 regulaminu (w brzmieniu zmienionym jak wyżej), "Karta mieszkańca" uprawnia w ramach dostępnych wolnych miejsc postojowych do postoju oznaczonego w niej pojazdu na ciągu postojowym położonym na ulicy, na której zameldowany jest mieszkaniec lub na najbliższej względem miejsca zameldowania ciągu postojowym na terenie strefy płatnego parkowania. Wymienione uprawnienie nie gwarantuje miejsca postojowego.

Sąd zauważa, że ww. Uchwały Rady Miejskiej w Bielsku-Białej w sprawie opłat za płatne parkowanie jako akty prawa miejscowego podlegają kontroli legalności w innym postępowaniu niż egzekucyjne. Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę nie był uprawniony ani zobowiązany do oceny wskazanej uchwały i regulaminu w zakresie jej zgodności z prawem, w tym z przepisami ustawy czy też Ordynacji podatkowej, a w szczególności w kwestii możliwości ustanawiania, w drodze takich aktów prawnych, innego terminu zapłaty opłaty parkingowej czy dodatkowej niż wynikający z ustawy bądź też podejmowanie czynności wierzyciela czy kierowanie do egzekucji, w stosunku do opłaty dodatkowej, w innym terminie niż wynikający z ustawy egzekucyjnej i wydanych do niej rozporządzeń wykonawczych. Dlatego też uznał przyjęte w uchwale uregulowania jako obowiązujące na użytek niniejszej sprawy.

Podejmując dalsze rozważania co do kwalifikacji prawnej zaistniałego w tej sprawie sporu, należy dla porządku wskazać, iż dla obowiązku uiszczenia wymienionych opłat (parkingowej czy dodatkowej) nie jest konieczna (ani wręcz dopuszczalna) jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji, skoro ustawodawca regulując kwestie tych opłat stwierdził, że są one “pobierane", a nie wymierzane, ustalane czy określane przez organ administracji. Dodatkowo trzeba zaznaczyć, że sporządzane, przez osoby pobierające takie opłaty (inkasentów) i obsługujące strefy płatnego parkowania, zawiadomienie (wezwanie) o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania, którego oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu lub w innym widocznym miejscu, zawierające datę, miejsce, godzinę rozpoczęcia parkowania oraz numer rejestracyjny pojazdu samochodowego, stanowi dowód (dokument) potwierdzający nieuiszczenie opłaty w dacie zaparkowania pojazdu.

Według art. 13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych ustalenie strefy płatnego parkowania należy do rady gminy, która podejmuje w tej sprawie uchwałę na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach. Przez ustalenie strefy płatnego parkowania należy rozumieć określenie granic obszaru, który charakteryzuje się znacznym deficytem miejsc postojowych i w związku z tym za postój w tym obszarze pobiera się opłatę. Ustawodawca nakazuje organowi właściwemu do zarządzania ruchem wyznaczenie w tej strefie, w uzgodnieniu z zarządcą drogi, miejsc przeznaczonych na postój pojazdów, w tym stanowisk przeznaczonych na postój pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową (art. 13b ust. 6 pkt 1 ustawy o drogach publicznych). Ten organ może również wyznaczać w strefie płatnego parkowania zastrzeżone stanowiska postojowe (koperty) w celu korzystania z nich na prawach wyłączności w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13b ust. 6 pkt 2 ustawy). Można dodać, że posłużenie się przez ustawodawcę w tej regulacji różnymi pojęciami – "ustalenie" strefy płatnego parkowania i "wyznaczenie" miejsc płatnego postoju, a także rozdzielenie tych kompetencji między różne podmioty, potwierdza tezę, że ustalenie strefy płatnego parkowania nie jest równoznaczne z wyznaczeniem miejsc płatnego postoju. Nie cały zatem obszar strefy płatnego parkowania jest miejscem, w którym za postój pojazdów samochodowych można pobierać opłaty. Nie powinno to budzić wątpliwości również i z tego powodu, że w strefie płatnego parkowania obowiązują ogólne zasady ruchu drogowego, przewidujące ograniczenia i zakazy dotyczące postoju. Ponadto przepisy prawne nie wykluczają możliwości wyznaczenia w strefie płatnego parkowania miejsc bezpłatnego postoju (uchwała NSA z 9 października 2017 r. sygn. akt II GPS 2/17).

Z kolei zgodnie z treścią art. 40d ust. 2 ustawy o drogach publicznych, opłaty, o których mowa w art. 13f ust. 1 tej ustawy podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy, wymaga podkreślenia, że na gruncie przywołanych wyżej przepisów aktów prawa miejscowego, "karta mieszkańca" uprawnia w ramach dostępnych wolnych miejsc postojowych do postoju oznaczonego w niej pojazdu na ciągu postojowym położonym na ulicy, na której zameldowany jest mieszkaniec lub na najbliższej względem miejsca zameldowania ciągu postojowym na terenie strefy płatnego parkowania. Oznacza to, że uprawnienie do postoju obwarowane jest posiadaniem karty mieszkańca, w której oznaczony został konkretny pojazd. W niniejszym przypadku, pojazdem takim w okresie, w którym doszło do zdarzeń, mógł być samochód marki Peugeot o nr rej. nr [...]. Taki stan rzeczy wynika z karty mieszkańca nr [...], wydanej na wniosek skarżącego, do którego dołączono m.in. kserokopię dowodu rejestracyjnego ww. samochodu. Sygnując ten wniosek, skarżący potwierdził znajomość ww. aktów prawa miejscowego, w tym także regulaminu. Sam skarżący natomiast wielokrotnie w toku postępowania, w tym także w skardze skierowanej do sądu administracyjnego, potwierdził, iż w dacie zaistniałych zdarzeń (w dniach 27-30 grudnia 2016 r. i w dniu 9 stycznia 2017 r.) parkował w wyznaczonym miejscu samochód marki Volvo o nr rej. [...]. Z kolei pojazd ten był objęty wnioskiem o wydanie "karty mieszkańca" z dnia [...] r., a więc już po zaistniałych zdarzeniach. Nowa karta mieszkańca o nr [...] została wydana w dacie złożenia wniosku.

W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że wystawienie przez inkasentów Miejskiego Zarządu Dróg w B. wezwań do uiszczenia opłat za postój o nr: [...] z 27 grudnia 2016 r. [...] z 28 grudnia 2016 r., [...] z 29 grudnia 2016 r., [...] z 30 grudnia 2016 r. oraz [...] z 9 stycznia 2017 r. było zasadne. W toku zaistniałych zdarzeń skarżący korzystał z postoju w ciągu ulicy [...] samochodem marki Volvo o nr rej. [...], używając "karty mieszkańca" nr [...] wydanej na inny pojazd, tj. na samochód marki Peugeot 607 o nr rej. [...]. Pomimo umieszczenia przez inkasenta MZD ww. wezwania za wycieraczką pojazdu, skarżący nie uiścił opłat za postój pojazdu, jak również nie podjął działań, których celem byłoby wyjaśnienie sprawy przed upływem 14-dniowego terminu do uiszczenia należnej opłaty za postój, a więc zanim przekształciła się ona w opłatę dodatkową.

Prawidłowe było zatem w dalszej kolejności skierowanie sprawy do postępowania windykacyjnego. W tych ramach ustalono, że użytkownikiem ww. pojazdu marki Volvo była na podstawie umowy leasingu "A" z siedzibą w B. przy ul. [...] [...]. Konsekwencją ustalenia użytkownika pojazdu było skierowanie do zobowiązanego na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. upomnienia nr [...] z [...] r., stanowiącego jednocześnie wezwanie do wykonania obowiązku wynikającego wprost z ustawy o drogach publicznych. Upomnienie doręczono zobowiązanemu w dniu [...] r. Wobec nieuiszczenia przez niego należnej kwoty, został sporządzony i przekazany do Wydziału Dochodów Budżetowych Urzędu Miejskiego w B. tytuł wykonawczy z [...] r. nr [...].

Trzeba zatem podkreślić, że obowiązek poniesienia opłaty powstał więc z mocy prawa w momencie postawienia pojazdu w strefie. Z kolei zgodnie z art. 40d ust. 2 ustawy o drogach publicznych opłaty, o których mowa w art. 13f ust. 1 podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podstawę prawną działania organu egzekucyjnego stanowi w takim przypadku art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 40d ust. 2 tej ustawy z tych względów za nieuprawniony uznać należy sformułowany przez stronę zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) w rozumieniu wskazanym przez skarżącego. Będąca przedmiotem egzekucji kwota pieniężna stanowi konsekwencję stwierdzenia przez powołanych do tego kontrolerów braku poniesienia opłaty za parkowanie należącego do skarżącego samochodu osobowego w strefie płatnego parkowania.

Z wyżej wskazanych względów Sąd stanął na stanowisku, że zaskarżone postanowienie organu odwoławczego jak i poprzedzające je postanowienia organu pierwszej instancji nie naruszają ani przepisów prawa materialnego ani procesowego. W szczególności Sąd nie dopatrzył się sygnalizowanego przez skarżącego naruszenia prawa poprzez błędną ocenę materiału dowodowego. Końcowo wymaga podkreślenia, że zachowanie skarżącego i jego nieuzasadnione zarzuty w stosunku do organów, noszą w tej sprawie znamiona negacji obowiązującego porządku prawnego.

Wykazana legalność zaskarżonego postanowienia, w którym Kolegium zasadnie zaaprobowało stanowisko organu egzekucyjnego o odmowie uwzględnienia zarzutów zobowiązanego na prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania opłat dodatkowych za pozostawianie pojazdu w strefie płatnego parkowania, nakazywała oddalić skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.