Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 77/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 135 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 208 § 1, art. 233 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 187/15 w sprawie ze skargi [A.] Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji dotyczącej zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [A.] Spółki z o.o. w K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 24 września 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 187/15 oddalił skargę [A.] Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.

I

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w S. udzielił [A.] Sp. z o.o. w K. (dalej: skarżąca lub Spółka) sześcioletniego zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 196 punktach na terenie województwa zachodniopomorskiego.

Wnioskiem z dnia [...] marca 2009 r. Spółka wystąpiła o zmianę tego zezwolenia

w zakresie lokalizacji punktu nr 125 z uwagi na prognozowaną nierentowność

i zastąpienie go nową lokalizacją.

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie (w skrócie: Dyrektor IC) na podstawie art. 253a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) w skrócie: o.p. oraz art. 8, art. 118, art. 129 ust. 1 i art. 135 ust. 1 i 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540; dalej: u.g.h.) odmówił zmiany zezwolenia. Zdaniem organu, art. 135 ust. 2 u.g.h. jest przepisem szczególnym, który ogranicza możliwość dokonywania zmian w zezwoleniach na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych poprzez zmianę miejsca urządzania gry, czy objęcie zezwoleniem nowych miejsc.

Orzekając na skutek odwołania Spółki, Dyrektor IC w Szczecinie decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., utrzymał w mocy decyzję własną wydaną w pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi Spółki, wyrokiem z 11 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 1246/13 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję wydaną w pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że

w sprawie zasadnicze znaczenie miała kwestia oceny technicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych, a w szczególności art. 129, art. 135 i art. 138, co stanowiło przedmiot pytania prejudycjalnego objętego wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 19 lipca 2012 r. wydanym w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11, w kontekście obowiązku notyfikacji projektu tej ustawy Komisji Europejskiej. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ celny nie analizował kwestii technicznego charakteru wskazanych przepisów u.g.h. pod kątem stanowiska TSUE wyrażonego w przywołanym wyroku z 19 lipca 2012 r. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę na konieczność zbadania przez organ, przed przeprowadzeniem powyższej analizy, czy postępowanie w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe.

Dyrektor IC w Szczecinie, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej umorzył postępowanie o zmianę zezwolenia z dnia [...] czerwca 2007 r. – z uwagi na jego bezprzedmiotowość – gdyż zezwolenie to utraciło ważność w dniu [...] czerwca 2013 r., co oznacza brak przedmiotu postępowania w sprawie zmiany lokalizacji punktu gier.

Niezależnie od tego, mając na uwadze wskazania zawarte w wyroku WSA

w Szczecinie z 11 grudnia 2013 r., organ ponownie przeanalizował sprawę biorąc pod uwagę treść wyroku TSUE z 19 lipca 2012 r. W ocenie organu przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych nie wprowadzają "innych wymagań" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.) w skrócie: dyrektywa nr 98/34/WE), nie mają istotnego wpływu na właściwości lub sprzedaż automatów o niskich wygranych, a zatem nie mają charakteru przepisów technicznych w ujęciu art. 1 pkt 11 i jako takie nie podlegały procedurze notyfikacji, o której mowa w art. 8 ust. 1 dyrektywy.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], Dyrektor IC, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p. w związku z art. 8 u.g.h. utrzymał w mocy decyzję własną wydaną w pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że prawidłowo umorzono postępowanie w sprawie

z uwagi na fakt, że przedmiotowe zezwolenie w chwili wydawania zaskarżonej decyzji

już nie obowiązywało, a więc uprawnienia z niego wynikające wygasły. W świetle powyższego, w ocenie Dyrektora, brak było podstaw do merytorycznego orzekania

o zmianie zezwolenia w trybie art. 135 ust. 2 u.g.h. i tym samym problematyka notyfikacji ww. przepisu nie miała znaczenia prawnego dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Pomimo tego organ dokonał analizy orzeczenia TSUE z 19 lipca 2012 r., dyrektywy nr 98/34/WE, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 lipca 2013 r., sygn. akt P 4/11 oraz orzecznictwa sądów przy uwzględnieniu badań rynku

i właściwości produktu, jakim jest automat do gier o niskich wygranych i stwierdził, że przepis art. 135 ust. 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, który musiał być notyfikowany, jest zgodny z Konstytucją RP, obowiązuje i winien być stosowany.

Z omówioną decyzją nie zgodziła się Spółka i w złożonej skardze domagała się uchylenia decyzji obu instancji, ewentualnie uchylenia ich w części dotyczącej uzasadnienia i wskazanie, że art. 135 ust. 1 i 2 u.g.h. jest nienotyfikowanym przepisem technicznym.

W odpowiedzi organ celny wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w skrócie: p.p.s.a. oddalił skargę uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Spółka domagała się zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. W sprawie będącej przedmiotem skargi, poprzednio zmianie decyzji ostatecznej sprzeciwiał się przepis szczególny, tj. art. 135 ust. 2 u.g.h., mający zastosowanie na podstawie art. 118 tej ustawy. Jednak, jak wskazał WSA, zezwolenie będące przedmiotem wniosku strony wygasło i z tej przyczyny rozstrzyganie sprawy dotyczącej zmiany lokalizacji jednego z punktów urządzania gry nie jest możliwe. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ zasadnie umorzył postępowanie dotyczące wniosku o zmianę tego zezwolenia.

Sąd wskazał również, że w tym przypadku organ w dalszym toku postępowania nie był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku WSA z 11 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 1246/13. Upływ ważności zezwolenia spowodował, że kwestie te straciły na znaczeniu. Niezależnie bowiem od tego, czy art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, na podstawie którego poprzednio organ odmówił zmiany zezwolenia ma charakter przepisu technicznego, czy też nie, zezwolenie wygasło, co uniemożliwia jego zmianę. Natomiast okoliczność, że organ

w decyzji umarzającej postępowanie jako bezprzedmiotowe niepotrzebnie odniósł się do merytorycznych wskazań zawartych w tym wyroku nie oznacza, że decyzja powinna zostać uchylona w całości, czy w części. Uchybienie to, zdaniem Sądu, można co najwyżej zakwalifikować jako naruszenie przepisów postępowania, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, nie powoduje zatem konieczności ani nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

II

Skargę kasacyjną wniosła [A.] Sp. z o.o. w K. zaskarżając powyższy wyrok w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ oraz § 2 i 3 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 153 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1

i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w skrócie: p.u.s.a. w zw. z art. 8 w zw. z art. 135 ust. 1 i 2 w zw. z art. 138 ust. 1 w zw. z art. 129 ust. 2 w zw. z art. 118 ustawy o grach hazardowych w zw.

z art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 208 § 1 w zw. z art. 207 § 2 w zw. z art. 253a § 1 w zw. z art. 121 § 1 i 2, art. 122 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej wskutek:

a) niedokonania przez WSA kontroli oraz w konsekwencji nieuchylenie uzasadnienia zaskarżonej w sprawie decyzji w zakresie wyrażonej w niej oceny prawnej norm u.g.h. jako przepisów technicznych,

b) niedokonania przez WSA kontroli oraz nieodniesienie się do zarzutów sformułowanych w pkt. 1 i 2 petitum skargi wniesionej w niniejszej sprawie;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art 2 ust. 2a i 2b w zw. z art. 7 ust. 1a ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) w skrócie: u.g.z.w. w zw. z art. 2 ust. 5 w zw. z art. 129 ust. 1, 2 i 3 w zw. z art. 138 ust. 1 w zw. z art 8 w zw. z art 4 ust. 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 14 ust. 1 w zw. z art. 118 w zw. z art. 135 ust. 1 i 2 u.g.h. w zw. z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 8 i 9

w zw. z art. 10 dyrektywy nr 98/34/WE w zw. z § 2 pkt 3 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 z późn. zm.) w skrócie: rozporządzenie w sprawie notyfikacji w zw. z wyrokiem TSUE z 19 lipca 2012 r.

w sprawach połączonych C-213, C-214, C-217 w zw. z art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) w zw. z art. 36, art. 52, art. 62 i art. 65 w zw. z art. 260 ust. 2 w zw.

z art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że powołane normy (w tym art. 118, art. 129 ust. 1

i 2 i art. 135 ust. 1 i 2 u.g.h.) nie stanowią przepisów technicznych w związku z czym nie podlegały notyfikacji, w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że stanowią one nienotyfikowane przepisy techniczne, które nie mogły być stosowane;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 2a i 2b w zw. z art. 7 ust. 1a u.g.z.w. w zw. z art. 2 ust. 5 w zw. z art. 129 ust. 1, 2 i 3 w zw. z art. 138 ust. 1

w zw. z art. 8 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 14 ust. 1 w zw. z art. 118 zw.

z art. 135 ust. 1 i 2 u.g.h. w zw. z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 8 i 9 w zw. z art. 10 dyrektywy 98/34/WE w zw. z § 2 pkt 3 i 5 rozporządzenia w sprawie notyfikacji w zw. z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19.07.2012 r. w sprawach połączonych C-213, C-214, C-217 w zw. z art 5 ust. 4 TUE w zw. z art. 36, art. 52, art. 62 i art. 65

w zw. z art. 260 ust. 2 w zw. z art 267 TFUE poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na ich zastosowaniu (w szczególności art. 118, art. 129 ust. 1 i 2 i art. 135 ust 1 i 2 u.g.h.), w sytuacji gdy jako nienotyfikowane przepisy techniczne nie powinny być one zastosowane w sprawie;

4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ w zw. z art. 134 § 1

w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2a i 2b

w zw. z art. 7 ust. 1a w zw. z art. 2 ust. 5 w zw. z art. 129 ust. 1 i 3 w zw. z art. 8 w zw.

z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 14 ust. 1 w zw. z art. 118 w zw. z art 135 ust. 1 i 2 w zw. z art. 138 ust. 1 w zw. z art. 129 ust. 2 u.g.h. w zw. z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 8 i 9 w zw. z art 10 dyrektywy nr 98/34/WE w zw. z § 2 pkt 3 i 5 rozporządzenia w sprawie notyfikacji w zw. z wyrokiem TSUE z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213, C-214, C-217 w zw. z art. 5 ust. 4 TUE w zw. z art 36, art. 52, art. 62 i art. 65 w zw.

z art. 260 ust. 2 w zw. z art. 267 TFUE w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 208 § 1

w zw. z art. 207 § 2 w zw. z art 253a § 1 w zw. z art. 121 § 1 i 2, art. 122 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 w zw. z art 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art 188 w zw. z art 191 O.p.:

a) wskutek nie do strzeżenia, że organ dokonał nieprawidłowych ustaleń w kontekście tego, czy normy u.g.h. mogą mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż urządzeń w postaci automatów do gier o niskich wygranych oraz wskutek niedostrzeżenia uchybień popełnionych przez organy w powołanym zakresie na etapie postępowania administracyjnego,

b) wskutek niedostrzeżenia, że organ nie dokonał oceny jaki jest wpływ u.g.h. na sprzedaż urządzeń w postaci automatów do gier o niskich, wygranych i ograniczył się wyłącznie do oceny oraz analizy wpływu na właściwość u.g.h wspomnianych urządzeń,

c) wskutek nie do strzeżenia tego, że twierdzenia organu w sprawie są ogólnikowe oraz nieuzasadnione i niepodparte zebranym w sprawie materiałem dowodowym,

d) wskutek niedostrzeżenia tego, że organ w toku postępowanie nie odniósł się

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do twierdzeń oraz dowodów przedłożonych przez stronę w toku postępowania, oraz nie wskazał czy i którym z dowodów przedłożonych przez stronę dał wiary, oraz dlaczego określonym dowodom odmówił wiarygodności,

e) wskutek niedostrzeżenia tego, że organ w toku postępowania w sposób gołosłowny oraz nieuzasadniony oraz nieprecyzyjny stwierdził, że istotny wpływ u.g.h. na właściwości oraz sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych wykluczają czynniki natury ekonomicznej, przyczyny leżące po stronie przedsiębiorców, amortyzacja, wyeksploatowanie produktu, stan zmagazynowania zapasów, przypadki wyrejestrowania automatów, w sytuacji, gdy elementy te nie niwelują w sposób istotny wpływu u.g.h. na właściwości oraz sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych.

Podnosząc te zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku

w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, oraz kosztów opłaty od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie nie udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli instancyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, oddalający skargę Spółki na decyzję, którą Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy własną decyzję

o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku skarżącej o zmianę zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.

U podstaw takiego załatwienia sprawy, zainicjowanej wnioskiem skarżącej z dnia [...] marca 2009 r., legło ustalenie, że wydane na podstawie ustawy o grach i zakładach wzajemnych zezwolenie – w postaci decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2007 r. – zgodnie z art. 36 ust. 1 tej ustawy udzielone na okres 6 lat, utraciło ważność w dniu [...] czerwca 2013 r.

Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu celnego i uznał, że w sytuacji upływu terminu, na który wydane zostało zezwolenie na prowadzenie działalności

w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, i w konsekwencji wygaśnięcia zezwolenia z mocy prawa, nie zachodziły podstawy do merytorycznego orzekania

o zmianie zezwolenia w trybie wyznaczonym normą prawa materialnego, tzn. art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że wprawdzie kontrolowana decyzja została wydana na skutek wyroku WSA w Szczecinie z 11 grudnia 2013 r., którym Sąd uchylił wydane uprzednio w tej sprawie decyzje, zalecając organowi administracji dokonanie oceny charakteru prawnego kwestionowanych przepisów ustawy o grach hazardowych, z uwzględnieniem oceny zawartej w wyroku TSUE z 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11,

C-214/11 i C-217/11, jednak upływ ważności zezwolenia spowodował, że kwestie te straciły na znaczeniu. Niezależnie bowiem od tego, czy art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, na podstawie którego poprzednio organ odmówił zmiany zezwolenia ma charakter przepisu technicznego, czy też nie, zezwolenie wygasło, co uniemożliwia jego zmianę.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji Spółka wywiodła skargę kasacyjną, której zarzuty – obejmujące naruszenie przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, mimo iż bardzo szeroko opisane, sprowadzają się w zasadzie do jednej kwestii, a mianowicie oceny technicznego charakteru przepisów u.g.h. Autor skargi kasacyjnej w istocie powtarza argumentację skargi podnosząc, że "abstrahując od kwestii umorzenia postępowania, dla skarżącej zasadnicze znaczenie ma dla ocena technicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych" (str. 3 uzasadnienia skargi i str. 4 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Zdaniem Spółki, "nawet przy założeniu, że uzasadnienie decyzji dotyczące problemu przepisów technicznych jest obojętne z punktu widzenia rozstrzygnięcia, kwestia ta powinna być przedmiotem merytorycznej kontroli WSA w Szczecinie. Przepisy ustawy o grach hazardowych mające zastosowanie w niniejszej sprawie stanowiły przepisy techniczne, a zaskarżona decyzja w zakresie, w którym stwierdza w uzasadnieniu, że nie miały takiego charakteru, jest wadliwa".

Jak wynika z powyższego, zdaniem skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przyjął błędne założenie, że w realiach sprawy, w której zezwolenie wygasło, kwestia "technicznego charakteru" art. 135 ust. 2 u.g.h. (i pozostałych przepisów przejściowych) nie ma znaczenia prawnego, podczas gdy okoliczność ta ma kluczowe znaczenie dla kontroli legalności wydanej w sprawie decyzji, wskutek tego, że stanowią one "przepisy techniczne", których projektu dotyczył bezwzględny obowiązek notyfikacji Komisji Europejskiej, wskutek zaniechania spełnienia którego, przepisy te jako "nienotyfikowane przepisy techniczne" nie mogły być stosowane, a tym samym nie mogły być prawną podstawą umorzenia postępowania w przedmiocie przedłużenia zezwolenia przez właściwy organ celny. Ponadto, w opinii skarżącej, Sąd pierwszej instancji naruszył wskazane w skardze kasacyjnej regulacje zawarte w dyrektywie nr 98/34/WE w związku z art. 267 TFUE, poprzez niezastosowanie oraz błędne zastosowanie wiążącej wykładni dokonanej przez TSUE w wyroku z 19 lipca 2012 roku wydanego w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11, która to wykładnia prawnie wiążąco określiła kryteria, którymi powinien się kierować Sąd krajowy przy rozstrzyganiu o "technicznym" charakterze spornych przepisów u.g.h., w tym wyżej wskazanego art. 135 ust. 2. Przedmiotowe wytyczne, zdaniem skarżącej, WSA niewątpliwie naruszył, w szczególności wobec błędnego przyjęcia, że wykładnia ta

i ocena "technicznego charakteru" przepisów spornych nie ma znaczenia z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nieprawidłowo zaniechał rzetelnego rozpoznania kwestii "technicznego" charakteru spornych przepisów, stwarzając swoiste rozstrzygnięcie oderwane od treści zaskarżonej decyzji, w której problem technicznego charakteru oraz zastosowanie spornych przepisów ma zasadnicze znaczenie, niezależnie od kwestii wygaśnięcia zezwolenia.

Mając na uwadze tak zarysowaną istotę sporu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że stanowisko skarżącej jest błędne, a zarzuty skargi kasacyjnej nieuzasadnione.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wbrew twierdzeniom skarżącej, podstawą umorzenia postępowania w sprawie zmiany udzielonego Spółce zezwolenia był art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie wyżej wskazane przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych.

W myśl art. 208 § 1 o.p., organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Oznacza to, że bezprzedmiotowość jest obligatoryjną przesłanką umorzenia postępowania. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi w sposób oczywisty brak podstaw prawnych

i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Chodzi tu o każdą (jakąkolwiek) przyczynę powodującą brak jednego z elementów stosunku prawnego. Bezprzedmiotowość może powstać zarówno przed wszczęciem postępowania, jak i po wszczęciu postępowania. Zaistnienie bezprzedmiotowości postępowania ma znaczenie, z uwagi na nakaz wynikający z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mogą mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Podmiotowe przyczyny bezprzedmiotowości postępowania to takie, które są związane z podmiotem stosunku prawnego w ten sposób, że w razie jego braku nie mogą zamiast niego wstąpić następcy prawni. Z kolei, przyczyny przedmiotowe zachodzą wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania, a więc gdy nie istnieje sprawa, która mogłaby stanowić ów przedmiot.

Przenosząc te uwagi natury ogólnej na rozpoznawaną sprawę, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

WSA podzielił pogląd Dyrektora Izby Celnej, który uznał, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości postępowania. Wygaśnięcie z dniem [...] czerwca 2013 r. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych z powodu upływu okresu, na jaki zostało ono udzielone oznacza, że sprawa wszczęta wnioskiem Spółki z dnia [...] marca 2009 r. dotycząca zmiany tego zezwolenia w zakresie lokalizacji jednego punktu gier, nie może być załatwiona w formie decyzji orzekającej co do jej istoty. Nie jest bowiem możliwe rozstrzygnięcie o zmianie zezwolenia, które wygasło. Konsekwencją ustalenia przez organ, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe było jego umorzenie.

Odnosząc się zaś do zarzucanych w skardze kasacyjnej naruszeń prawa materialnego (szczegółowo wymienionych wyżej), a sprowadzających się do zarzutów błędnej wykładni art. 129 ust. 2 w zw. z art. 135 ust. 2 w zw. z art. 138 ust. 1 tej ustawy oraz błędnej wykładni przepisów dyrektywy nr 98/34/WE, a także należytej wykładni art. 135 ust. 2 u.g.h. w zw. z § 2 ust. 3 i 5 oraz §§ 3-5 rozporządzenia, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty te są nieuzasadnione.

Należy podkreślić, iż Sąd pierwszej instancji nie mógł w analizowanej sprawie naruszyć wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego, ponieważ w ogóle nie dokonywał ich wykładni, ani także ich nie stosował. Stwierdził natomiast, iż rozważanie tych zarzutów skargi, które dotyczą przepisów prawa materialnego było zbędne w sytuacji upływu terminu, na który wydane zostało zezwolenie, a więc

w konsekwencji wygaśnięcia zezwolenia z mocy prawa. Skoro zatem nie zachodziły podstawy do orzekania o przedłużeniu zezwolenia w trybie wyznaczonym normą prawa materialnego, tzn. art. 135 ust. 2 u.g.h., problematyka notyfikacji powołanych przepisów nie ma znaczenia prawnego dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, mimo że organ dostosowując się do zaleceń WSA zawartych w wyroku z 11 grudnia 2013 r., zawarł

w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia argumentację dotyczącą oceny, czy uregulowanie art. 135 ust. 2 u.g.h. ma charakter przepisu technicznego w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE i czy wobec tego wymagał uprzedniej notyfikacji przez Komisją Europejską. Należy jedna podkreślić, że ani organ, ani Sąd pierwszej instancji przepisu tego jednak nie zastosował, opierając rozstrzygnięcie w decyzji wyłącznie na normie prawa procesowego, tj. na treści art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.

Nie można wobec tego zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 153 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż w rozpatrywanej sprawie na organie administracji publicznej, ponownie rozpoznającym sprawę dotyczącą wniosku o zmianę zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, spoczywał obowiązek uwzględnienia zmiany stanu faktycznego wyrażającej się tym, że w toku kontroli sądowej posiadane przez Spółkę zezwolenie wygasło z dniem [...] czerwca 2013 r. Ustalenie bowiem, że nie istnieje przedmiot postępowania stanowi przeszkodę formalnoprawną do merytorycznego rozstrzygania w sprawie, co oznacza, że postępowanie winno się zakończyć jego umorzeniem, na co wskazuje jednoznacznie dyspozycja art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.

Wskazać należy, że WSA w wyroku z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt

II SA/Sz 1246/13 odnosił się do decyzji Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia [...] listopada 2010 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] marca 2010 r. i – w okolicznościach wtedy rozpoznawanej sprawy – ocenił zarzuty skargi i legalność zaskarżonych decyzji wydanych w sytuacji, kiedy zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych udzielone Spółce

w dniu [...] czerwca 2007 r. jeszcze nie wygasło. Wtedy – w tych konkretnych okolicznościach sprawy – w odniesieniu do wskazanej kwestii dotyczącej technicznego bądź nietechnicznego charakteru przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych, istota problemu sprowadzała się do zagadnienia wykładni tychże przepisów ustawy, wobec niestwierdzenia naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje obu instancji z [...] marca 2010 r. i [...] listopada 2010 r.

Z tych względów, mimo iż art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane, należało – tak jak prawidłowo uczynił Sąd pierwszej instancji – uwzględnić fakt, że ciążący na organie i na Sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym. W rozpoznawanej sprawie taka istotna zmiana okoliczności nastąpiła w toku kontroli sądowej.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że organ ponownie rozpoznając wniosek Spółki o zmianę zezwolenia w zakresie na urządzanie gier w zakresie lokalizacji jednego punktu z uwagi na prognozowaną nierentowność nie rozstrzygał sprawy merytorycznie, a jedynie z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania wydał decyzję o umorzeniu postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c/ oraz pkt 2 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U.

z 2013 r. poz. 490).