Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 737/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 i 3, art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2009 r. sprawy ze skargi Lasów Państwowych Nadleśnictwa D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. z [...] lipca 2008 r. nr [...]; 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz Lasów Państwowych Nadleśnictwa D. kwotę 3651 (trzy tysiące sześćset pięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Syg.akt VIII SA/Wa 737/08

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] października 2008 roku, nr [...], biorąc za podstawę art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa( DZ.U z 2005 roku, nr 8, poz.60 ze zm.), dalej jako OrdPU, po rozpatrzeniu odwołania Lasów Państwowych – Nadleśnictwo D. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] lipca 2008 roku, nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2008 rok w kwocie [...] zł – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 roku Burmistrz Miasta i Gminy B. określił Lasom Państwowym – Nadleśnictwo D., wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 rok, w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że podatnik w złożonej w dniu [...] stycznia 2008 roku deklaracji na podatek od nieruchomości nie wykazał gruntów i budynków Ośrodka Wypoczynkowego ,, [...]’’, w latach poprzednich użytkowanego przez Zarząd Wojewódzki NSZZ [...].

W dniu [...] czerwca 2008 roku przeprowadzono oględziny terenu ośrodka i ustalono, że znajduje się tam [...] budynków o łącznej powierzchni użytkowej [...] m². Budynek o powierzchni [...] m² zajmuje Warsztat Terapii Zajęciowej przy stowarzyszeniu ,,[...]‘’ oraz odpowiedni udział w gruntach. Organ uznał, że te przedmioty, użytkowane bezumownie mogą być odrębnym przedmiotem opodatkowania, a podatkiem obciążono Warsztat Terapii Zajęciowej. Zobowiązanie podatkowe w tym zakresie określono w odrębnej decyzji.

Pozostałe budynki i grunt Ośrodka ,, [...] ‘’ uznano za będące w trwałym zarządzie Lasów Państwowych- Nadleśnictwo D..

Stosując stawki podatku od nieruchomości na 2008 rok, określone uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2007 roku Rady Miasta i Gminy B. określono łączną wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł.

Od decyzji odwołał się podatnik, który zarzucał błędne ustalenia faktyczne poprzez przyjęcie, że budynki Ośrodka Wypoczynkowego należą do Nadleśnictwa D.. Podnosił, że podatnik tych budynków nie ma w ewidencji majątkowej i nie przejęto tych budynków od Komendy Wojewódzkiej [...]. Nadto zarzucał organowi niekonsekwencję polegającą na odrębnym określeniu zobowiązania podatkowego od budynków dla Zakładu Terapii Zajęciowej. Nadto odwołujący wskazywał, że powierzchnia opodatkowanego gruntu określona została hipotetycznie.

W ocenie organu odwoławczego prawidłowo ustalono, że podatnikiem podatku od nieruchomości winno być Nadleśnictwo D.. Dowiedziono w sposób określony w art. 198 § 1 OrdPU, że na powierzchni [...] m² znajdują się budynki o łącznej powierzchni [...] m². Jeden z budynków za zgodą Nadleśnictwa D. użytkuje Warsztat Terapii Zajęciowej, który poniósł nakłady związane z remontem i adaptacją budynku na cele terapeutyczne i dlatego dopuszczalne było jego wyłączenie do odrębnej decyzji podatkowej. Zasadnie uznano, że podmiot ten jest posiadaczem samoistnym budynku o powierzchni [...] m², w rozumieniu art. 3 ust.3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku O podatkach i opłatach lokalnych( DZ.U z 2006 roku, nr 121, poz. 844 ze zmianami), dalej jako ustawa o podatkach lokalnych.

Powierzchnię gruntu do opodatkowania ustalano przyjmując ilość [...] m² zadeklarowanych w deklaracji złożonej dnia [...] marca 2008 roku oraz oznaczony symbolem grunt B grunt o powierzchni [...] m², pomniejszony o udział w gruncie użytkowany przez Warsztat Terapii Zajęciowej.

Zdaniem organu zastosowano korzystny sposób wyliczenia podatku dla podatnika.

Również prawidłowo naliczono podatek od pozostałych budynków, ponieważ znajdują się one na gruncie będącym w zarządzie Nadleśnictwa D..

Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach lokalnych, podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele nieruchomości lub obiektów budowlanych, posiadacze samoistni nieruchomości lub obiektów budowlanych, wieczyści użytkownicy.

Nadleśnictwo D. wynajmowało NSZZ [...] grunt o powierzchni [...] ha na warunkach określonych w umowie. Umowa w roku 2008 nie obowiązywała.

W ocenie organu odwoławczego NSZZ [...] nie jest podatnikiem w myśl wyżej powołanego przepisu. Z tego też względu bez znaczenia w podatku od nieruchomości jest argumentacja, że Nadleśnictwo nie przejęło tych obiektów od Komendy Wojewódzkiej [...]. Zgodnie z postanowieniami umowy najmu po wygaśnięciu lub rozwiązaniu umowy najemca miał budynki Ośrodka rozebrać lub na jego koszt mógł to uczynić wynajmujący. Tak się nie stało i dlatego istniejące obiekty budowlane opodatkowano zgodnie z prawem.

Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosło Nadleśnictwo D..

Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego:

- art. 2 ust.2, art. 3 ust.2 ustawy o podatkach lokalnych;

W związku z tym wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi stawiano szereg zarzutów zaskarżonej decyzji.

Skarżący podnosi, że nie określono charakteru przedmiotowych gruntów, a jej zdaniem przedmiotowe nieruchomości są gruntami leśnymi nie podlegającymi podatkowi od nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 2 ust.2 ustawy o podatkach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przedmiotowe grunty nigdy nie utraciły przymiotu lasu i nie wyszły z zarządu Lasów Państwowych, pomimo, że przez czas określony były objęte umową najmu zawartą pomiędzy Nadleśnictwem D. a NSZZ [...]. Obecnie grunty nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, a więc w myśl przepisu art. 2 ust.2 ustawy o podatkach lokalnych nie powinny podlegać opodatkowaniu.

W dalszej argumentacji skarżący podnosił, że na przedmiotowych gruntach leśnych znajdują się różne budynki i budowle, które pozostają we władaniu Wojewódzkiej Komendy [...] i w tych budynkach nie jest prowadzona działalność gospodarcza.

Skarżąca zarzuca niewłaściwe zastosowanie, jako podstawy wymiaru spornego podatku art. 3 ust.2 ustawy podatkach lokalnych, albowiem przedmiotowe grunty aczkolwiek są w formalnym zarządzie Lasów Państwowych, to Nadleśnictwo D. faktycznie nimi nie włada ponieważ budynki pozostają w faktycznym władaniu Komendy Wojewódzkiej [...] w R.. Nie znajdują się na stanie majątkowym Nadleśnictwa D. i podlegają ochronie na koszt Komendy [...].

Skarżący zauważył, że umowa najmu na przedmiotowy grunt leśny została zawarta w dniu [...] czerwca 1999 roku pomiędzy Nadleśnictwem D., a Zarządem Wojewódzkim NSZZ [...] Komendy Wojewódzkiej [...] w R.. Jednak z korespondencji kierowanej do Nadleśnictwa wynika, że pawilony budowlane i inne obiekty budowlane zostały wykupione ze środków Ministerstwa Spraw Wewnętrznych dla potrzeb Komendy [...] w R., która jest ich właścicielem.

Na dzień dzisiejszy skarżący faktycznie nie włada budynkami i budowlami objętymi zaskarżoną decyzją i nie posiada tychże budynków w ewidencji finansowo- księgowej.

Z tego też względu art. 3 ust.2 ustawy o podatkach lokalnych nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga Lasów Państwowych Nadleśnictwa D. zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U nr 153 , poz.1269) oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. (DZ.U nr 153, poz.1270, ze zmianami) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności.

Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem.

W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w sposób dostateczny wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, a w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 1981 roku, S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7).

Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2002 roku, syg. akt II SA 2554/04, LEX nr 77 220).

Skarżący zarzucając błędne ustalenia faktyczne poczynione w sprawie podniósł, iż;

1) błędnie określono charakter gruntów opodatkowanych, ponieważ zdaniem skarżącej są to lasy i nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości;

2) skarżący nie jest posiadaczem gruntów, nie znajdują się na stanie majątkowym Nadleśnictwa, podlegają ochronie na koszt Komendy [...].

Na wstępie należy zauważyć, że właściwie przedmiotem sporu jest obszar o powierzchni [...] ha, który stanowi część nieruchomości Ośrodka Wypoczynkowego ,,[...]‘’. W skład nieruchomości tego ośrodka wchodzą działki położone w obrębie ewidencyjnym M. o numerach [...],[...],[...],[...]. Grunty tego ośrodka, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków to lasy oznaczone symbolem Ls, o powierzchni [...] ha oraz grunty budowlane oznaczone symbolem Bi o powierzchni [...] ha. Charakter budowlany obszaru o powierzchni [...] ha wynika z ewidencji gruntów oraz sam skarżący w piśmie z dnia [...] marca 2008 roku potwierdza budowlany charakter części gruntów – załącznik nr 17 akt administracyjnych.

Skarżący nie przedstawił w skardze argumentacji, która pozwalałaby uznać za błędne ustalenia organu w tym zakresie. W świetle zebranego materiału grunt o powierzchni [...] ha jest gruntem budowlanym, zabudowanym budynkami ośrodka i dlatego należy uznać, że podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Odnosząc się do drugiego zarzutu, a mianowicie błędnego ustalenia, iż podatnikiem podatku od nieruchomości co do gruntu o powierzchni [...] ha i znajdujących się tam budynków winien być skarżący należy uznać za zasadny.

Organ uznał, że skoro przedmiotowy grunt zgodnie z ewidencją gruntów i budynków znajduje się w trwałym zarządzie skarżącego i umowa najmu tego gruntu z NSZZ Policjantów nie obowiązywała, to podatnikiem w podatku od nieruchomości winno być Nadleśnictwo D..

Przywoływany zarówno przez skarżącego, jak i organ art. 3 ust.1 i 3 ustawy o podatkach lokalnych, stanowi, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust.3;

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiacych odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust.2.

Z art. 3 ust.3 wynika, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.

Tak więc w sytuacji gdy skarżący stawiał już w odwołaniu zarzut i podnosił, iż przedmiotowa nieruchomość nie znajduje się w jego posiadaniu lecz w posiadaniu Komendy Wojewódzkiej [...] w R., to w tym zakresie organ miał obowiązek odnieść się do tego zarzutu i rozważyć jego zasadność.

W decyzji organu I Instancji podniesiono, że w kwestii ustalenia podatnika decydujące znaczenie ma interpretacja przepisów art. 47 i 48 kodeksu cywilnego. Organ uznał, że skoro na gruncie znajdują się budynki, to są one własnością Nadleśnictwa i ten podmiot winien być podatnikiem.

Organ odwoławczy podzielił to stanowisko, nie dokonując weryfikacji zarzutów podnoszonych przez Nadleśnictwo, iż przedmiotowa nieruchomość o powierzchni [...] ha, zabudowana [...] budynkami nie jest w jego posiadaniu skarżącego lecz posiadaniu właściciela nakładów( budynków i budowli) Komendy Wojewódzkiej [...] w R..

Podnoszona w odwołaniu kwestia, kto jest posiadaczem tej zabudowanej nieruchomości i ewentualnie jaki ma ono charakter, może mieć istotne znaczenie dla ustalenia kto powinien być podatnikiem podatku od nieruchomości i budynków znajdujących się na tej nieruchomości. Organ odwoławczy nie mógł poprzestać na konstatacji, że skoro umowa najmu nieruchomości pomiędzy Nadleśnictwem i NSZZ [...] KW[...] w R. wygasła, to nieruchomość jest w posiadaniu Nadleśnictwa. Poza uwagą organu pozostała kwestia, że przywoływana umowa najmu z [...] czerwca 1999 roku odnosiła się tylko do gruntu.

Jak wynika z akt sprawy związek zawodowy korzystał z budynków znajdujących na tej nieruchomości za zgodą właściciela nakładów- Komendy Wojewódzkiej [...] w R.. Nadto należy zauważyć, iż w skardze Nadleśnictwo podnosiło, że teren ośrodka "[...]‘’ podlega ochronie na koszt Komendy Wojewódzkiej. Jeżeli ten fakt znalazł by potwierdzenie, to faktycznie skarżący nie mógłby wykonywać uprawnień właścicielskich, a za posiadacza należałoby uznać Komendę Wojewódzką [...]. W przypadku takich ustaleń ocenie musiałaby podlegać charakter posiadania i miałoby to decydujące znaczenie dla ustalenia podatnika w podatku od nieruchomości w tym zakresie.

W związku z powyższym, należy uznać poczynione przez organy ustalenia faktyczne za dowolne i uznawanie Nadleśnictwa D. za podatnika w podatku od nieruchomości, co do nieruchomości Ośrodka Wypoczynkowego ,, [...] ‘’ za co najmniej przedwczesne.

Sam fakt, iż przedmiotowa nieruchomość, w świetle prawa jest w zarządzie trwałym Nadleśnictwa D., nie może automatycznie przesądzać, iż podatnikiem w podatku od nieruchomości będzie właśnie ten podmiot.

Konsekwencją poczynienia przez organ wadliwych ustaleń faktycznych było również błędne zastosowanie prawa materialnego. Z tym, że należy zauważyć, iż w pozostałej części ustalenie zobowiązania w podatku od nieruchomości nie było kwestionowane i w tym zakresie podatek był ustalony w sposób prawidłowy.

Organ rozpoznając ponownie sprawę winien poczynić ustalenia co do tego, czy nieruchomość o powierzchni [...] ha, zabudowana budynkami (Ośrodek Wypoczynkowy [...]) jest w posiadaniu Nadleśnictwa D., czy też posiadaczem tej nieruchomości jest właściciel nakładów( budynków i budowli) Komenda Wojewódzka [...] w R.. W sytuacji ustalenia, że posiadaczem jest Komenda Wojewódzka [...] i ma ono charakter samoistny, to ten podmiot powinien być uznany za podatnika w podatku od nieruchomości.

Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Biorąc za podstawę art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie.

Nadto biorąc za podstawę art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, na co składa się zwrot uiszczonego wpisu sądowego oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej.