Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 809/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 41 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Sekretarz sądowy Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J. C. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz adwokata J. S. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

W dniu 12 kwietnia 2010 r. J. Ś. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z prośbą o udzielenie jego rodzinie świadczeń

z pomocy społecznej na wykupienie lekarstw, energię elektryczną, gaz, opał na okres od kwietnia do sierpnia 20l0r. oraz środki czystości.

Decyzją z dnia "[...]" r., znale "[...]", organ pierwszej instancji, na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), przyznał J.Ś. świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego w wysokości 359,31 zł, w rozbiciu na: 259,31 zł - na opłacenie rachunku za energię elektryczną, przelewem na konto Energa-Obrót w Olsztynie, 100 zł na potrzeby bieżące - odbiór w kasie MOPS. Wskazano realizację świadczenia na czerwiec 2010 r. W uzasadnieniu decyzji przytoczono regulację art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej oraz wyjaśniono, iż po rozpatrzeniu wniosku zainteresowanego i przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego ustalono, iż J. Ś. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Wnioskodawca przebywa na rencie inwalidzkiej z ZUS, żona zaś jest osobą bezrobotną, nie zarejestrowaną w Urzędzie Pracy. Ustalono, że miesięczny dochód rodziny wynosi 712,70 zł i obciążony jest potrąceniami komorniczymi. Wyjaśniono, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej

uznał sytuację strony za szczególną i biorąc pod uwagę posiadane środki finansowe oraz liczbę osób i rodzin pozostających w kręgu zainteresowań ośrodka, przyznał specjalny zasiłek celowy.

Od wskazanej powyżej decyzji odwołanie w terminie wniósł J. Ś. Wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Wyjaśnił, że naliczane mu opłaty za wszelkie media są stanowczo za wysokie.

Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji zważył, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom

i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 1, 3 i 4 ustawy). Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91 ustawy, w przypadku spełnienia kryterium dochodowego określonego wart. 8 ust. 1 ustawy.

Podniesiono, że stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy. Może on zostać przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi (art. 41 pkt 1 ustawy).

Kolegium przyznało, że decyzja w przedmiocie przyznania zasiłku celowego, czy też zasiłku celowego specjalnego, ma charakter uznaniowy i zależy od tak zwanego uznania administracyjnego. Powyższe nie oznacza jednak, iż organ administracji może podejmować decyzje w sposób całkowicie dowolny, jest on bowiem związany przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1, jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej.

Podkreślono też, iż specjalny, bezzwrotny, zasiłek celowy może być przyznany przez organ w sytuacji przekroczenia kryterium dochodowego i to tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Kolegium zaznaczyło, ze również w tym przypadku zastosowanie znajduje zasada, iż zasiłek ten może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, którą w szczególności może być pokrycie części lub całości kosztów zakupów żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jednak szczególnie uzasadniony przypadek to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości. Zdaniem Kolegium dopuszcza się interwencję organów państwa jedynie w takich przypadkach, w których osoba lub rodzina nie ma możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudności życiowych (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1416/07, LEX nr 489088).

Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy Kolegium uznało za niewystarczającą argumentację organu I instancji dla przyjęcia szczególnej sytuacji rodziny. Stwierdzono, że trudna sytuacja finansowa i zdrowotna rodziny, jak również podnoszona przez organ I instancji niezbędność zgłoszonych potrzeb do codziennego bytowania, nie przekonują o wystąpieniu szczególnie uzasadnionego przypadku. Kolegium zarzuciło organowi I instancji, że nie wykazał przede wszystkim jakiego rodzaju okoliczność (szczególnie uzasadniony przypadek) przesądza o przyznaniu specjalnego zasiłku celowego w wysokości 359,31 zł. Zauważono, że organ I instancji nie uzasadnił również dlaczego w przypadku J. Ś. zgłoszone potrzeby należy uznać za niezbędne potrzeby bytowe. Tym bardziej, że jak wynika z aktualizacji wywiadu środowiskowego, J. Ś. nie opłaca rachunków za energię i gaz i w ogóle się tymi rachunkami nie interesuje - uważa bowiem że ta pomoc mu się należy i nie powinna w ogóle być uwzględniana przy udzielaniu pomocy. Kolegium wyraziło też niezrozumienie dla przyznania odwołującemu świadczenie powyżej średniej środków zabezpieczonych na wypłatę zasiłków celowych specjalnych. Zauważono też, że kolejnymi decyzjami z dnia 12 kwietnia 2010r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej przyznał: - specjalny zasiłek celowy w wysokości 323,99 zł na opłacenie rachunku za energię elektryczną, przelewem na konto Energa-Obrót, na opłacenie rachunku za gaz przelewem na konto Zakładu Gazowniczego i 100 zł na potrzeby bieżące odbiór w kasie MOPS (świadczenie na miesiąc lipiec 2010 r.); - specjalny zasiłek celowy w wysokości 328,62 zł na opłacenie rachunku za energię elektryczną, przelewem na konto Energa-Obrót w i 100 zł na potrzeby bieżące w tym zakup środków czystości - odbiór w kasie MOPS (świadczenie na sierpień 2010 r.); - świadczenie w formie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w kwocie 320 zł na okres od 1 lipca 2010 r. do 31 sierpnia 2010 r.;

- specjalny zasiłek celowy w wysokości 697,93 zł, w tym na zakup leków przelewem na konto apteki, na opłacenie rachunku za energię elektryczną, przelewem na konto Energa - Obrót, na opłacenie rachunku za gaz przelewem na konto Zakładu Gazowniczego i 75 zł na potrzeby bieżące - odbiór w kasie MOPS (świadczenie na miesiąc kwiecień 2010 r.);- specjalny zasiłek celowy na zakup opału

w wysokości 500 zł na miesiąc maj 2010 r.

Reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż wprawdzie decyzja podejmowana w przedmiocie przyznania zasiłku celowego, czy też zasiłku celowego specjalnego, ma charakter uznaniowy i zależy od tak zwanego uznania administracyjnego, jednakże nie oznacza to, iż organ administracji może podejmować decyzje w sposób całkowicie dowolny, jest on bowiem związany przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1, jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej. Podejmując zaś decyzję o odmowie bądź przyznaniu świadczenia organ winien to odzwierciedlić w uzasadnieniu decyzji. Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie doszło do naruszenia, przez organ I instancji przepisów art. 7 i 77 § 1 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji nie wyjaśnił i nie rozważył czy konieczność dofinansowania opłat za energię

i gaz wynika z tego, iż rodzina J. Ś. nie ma pieniędzy na ten cel, czy też źle gospodaruje posiadanymi środkami finansowymi. Dlaczego sytuacja rodziny wnioskodawcy, mając na uwadze średnią przygotowaną do wypłaty zasiłków, uznawana jest za szczególną w porównaniu do sytuacji innych rodzin. W ocenie Kolegium sytuacja J. Ś. powinna również zostać rozważona w świetle wskazanej powyżej zasady subsydiarności zawartej wart. 2 ust. 1 ustawy.

W skardze na powyzszą decyzję J. Ś. zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu bezpodstawność działania, rażące naruszenie prawa:

art. 67, 68, 69, 71, 75, 76, 77 i art. 82 Konstytucji Rp, dyskryminację i pozbawienie jego rodziny prawa do godnego życia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1

w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może nastąpić między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza

to, że sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności,

czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać,

czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą organ odwoławczy, wobec stwierdzonych podczas kontroli instancyjnej uchybień, na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym sprzed 11 kwietnia 2011r, z którym to dniem unormowanie to zostało znowelizowane na podstawie art. 1 pkt 21 lit. b) ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 6, poz.18), wyeliminował z obrotu prawnego decyzję organu pierwszej instancji. Zatem w niniejszej sprawie ocenie Sądu podlega czy w dacie orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaistniały przesłanki wskazane w tym unormowaniu, warunkujące przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W tym zakresie wskazać należy, iż charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy zawisłej przed organem I instancji. Dlatego rola organu odwoławczego nie ogranicza się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, lecz organ odwoławczy obowiązany jest ponownie sprawę rozpatrzyć i rozstrzygnąć w jej całokształcie, według stanu prawnego i faktycznego aktualnego na datę orzekania przez ten organ, do czego ustawodawca wyposażył ten organ w środki prawne wskazane w art. 136, art. 138 i art. 140 kpa.

Ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę organ odwoławczy obowiązany jest przede wszystkim ustalić zakres postępowania wyjaśniającego niezbędnego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, później poddać ocenie materiał dowodowy zebrany i zbadany przez organ I instancji oraz dokonane przez ten organ ustalenia,

a następnie usunąć stwierdzone naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, których dopuścił się organ niższej instancji (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2006, s. 606 oraz powołane tam orzecznictwo) oraz mieć na uwadze zasadę ekonomiki procesowej (art. 12 § 1 i 2 kpa).

Uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi

I instancji (kasacja) powinno być zatem wyjątkiem i następować wyłącznie z przyczyn wskazanych w art. 138 § 2. Decyzję taką można wydać tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zastosowanie tego unormowania uzasadnione jest tym samym brakiem przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego przez organ I instancji bądź przeprowadzenie go w sposób wadliwy

w całości lub w znacznej części. W takiej sytuacji organ odwoławczy nie może, bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, konwalidować stwierdzonych uchybień.

W niniejszej sprawie wydanie przez Kolegium rozstrzygnięcia w oparciu

o cytowany art. 138 § 2 kpa było uzasadnione przede wszystkim przeprowadzeniem

w sposób wadliwy przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, w zakresie mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia. Organ II instancji prawidłowo zwrócił uwagę na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w przedmiocie spełnienia przesłanek, warunkujących przyznanie wnioskowanej przez skarżącego formy pomocy. W szczególności, poczynione przez organ I instancji ustalenia faktyczne nie pozwalają ocenić, czy w niniejszej sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, a warunek taki został zastrzeżony

w cytowanym powyżej art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, który to przepis stanowił materialnoprawną podstawę przyznania skarżącemu bezzwrotnego świadczenia pieniężnego. Kolegium w sposób precyzyjny i wyczerpujący wskazało, jakie są warunki i zasady przyznawania specjalnego zasiłku celowego oraz jakie

w związku z tym organ I instancji obowiązany jest poczynić ustalenia faktyczne. Sąd

w pełni podziela argumenty podniesione w tym zakresie przez Kolegium.

Podkreślić należy, iż rozstrzygnięcie w sprawie przyznania specjalnego zasiłku celowego zapada w ramach tak zwanego uznania administracyjnego, o czym przesądza treść omawianego przepisu art. 41 pkt 1 ustawy

o pomocy społecznej, zgodnie z którym ten rodzaj świadczenia "może być przyznany". Działanie w ramach tegoż uznania, nie może być postrzegane, tak jak chce tego skarżący, jako obowiązek wydania rozstrzygnięcia o treści oczekiwanej przez stronę. Powinno ono polegać, stosownie do art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, na załatwieniu sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem strony, jeżeli jest

to możliwe i zgodne z przepisami obowiązującego prawa, o ile nie stoi temu

na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne, choć jest uprawnieniem organu administracyjnego co do wyboru rozstrzygnięcia sprawy, to nie pozwala jednak organowi na dowolność w jej załatwieniu.

Orzekając w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego, organ

ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazówki co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma

i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy - (art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej) ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej - (art. 3 ust. 4 ustawy). Fundamentalne znaczenie ma także zasada subsydiarności pomocy społecznej. Pomoc społeczna nie powinna stanowić stałego źródła utrzymania. Ponadto organ nie może pominąć tego, że udzielenie pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego, uzależnione jest również od zaistnienia dodatkowej przesłanki, którą jest wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku. Przepis art. 41 pkt 1 ustawy

o pomocy społecznej jednoznacznie przesądza o szczególnym charakterze zasiłku celowego specjalnego. Świadczenie to może być przyznane w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a więc w sytuacjach wyjątkowych, bowiem o możliwości jego uzyskania nie decyduje dochód osoby ubiegającej się o zasiłek, a sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. Celem tej regulacji jest umożliwienie ubiegania się

o świadczenie z pomocy społecznej osobie znajdującej się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej. Obwarowanie tej formy pomocy wymienioną przesłanką związane jest, jak już wskazano, z tym, że ustawodawca przewidział możliwość jej udzielenia osobom lub rodzinom o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. Jednocześnie dla jej określenia posłużył się pojęciem nieostrym, co wiąże się

z koniecznością konkretyzacji zawartej w przepisie ogólnej normy i nadania jej treści

z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy (tak: WSA

w Białymstoku w wyroku z dnia 4 czerwca 2008r. sygn. akt. II SA/Bk 238/08).

Niewątpliwie o możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego decyduje sytuacja życiowa, w której znalazła się strona. Dlatego, aby można było ocenić,

czy w danej sprawie zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 2008r.,

sygn. akt I OSK 673/07, organ administracji winien ustalić sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową strony, w tym faktyczny dochód miesięczny, wydatki strony związane z jej utrzymaniem – z uwzględnieniem stanu zdrowia strony (członków

jej rodziny) i kosztów ponoszonych na mieszkanie. Jednak sama tylko konieczność ponoszenia stałych wydatków nie może usprawiedliwiać przyznawania specjalnego zasiłku celowego. Koszty te powinny wynikać ze zdarzeń lub sytuacji, których wnioskodawca nie mógł przewidzieć i którym nie mógł zapobiec. Dopiero ustalenie tych elementów pozwala na ocenę, czy przy ustalonym stanie majątkowym strony zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek tj. strona znajduje się w takiej sytuacji, iż mimo, że faktyczny dochód osoby samotnie gospodarującej lub rodziny przekracza kryterium dochodowe, to stan zdrowotny, rodzinny i uzasadnione wydatki powodują, iż strona – w tych konkretnych okolicznościach – winna otrzymać pomoc społeczną.

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, organ I instancji nie podjął

w przedstawionym powyżej zakresie czynności, zmierzających do ustalenia okoliczności, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Stanowiło to naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7 i art. 77 § 1 kpa),

co w konsekwencji obligowało organ odwoławczy, z mocy art. 138 § 2 kpa, do uchylenia decyzji przyznającej skarżącemu specjalny zasiłek celowy i przekazania sprawy z jego wniosku do ponownego rozpatrzenia.

Skład orzekający w niniejszej sprawie zauważa, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednolicie, że zasada reformatio in peius nie ma zastosowania do decyzji określonych w art. 138 § 2 kpa, to jest do decyzji kasacyjnych (tak: NSA w wyroku z dnia 26 marca 1999 r., sygn. I SA/Gd 546/97, LEX nr 36829, z dnia 21 grudnia 1998 r., sygn. I SA 820/98, LEX Nr 44547; wyrok SN z dnia 6 kwietnia 2000 r., sygn. III RN 161/99, LEX 42112, wyrok NSA z dnia 9 lutego 2007r., II OSK 1270/06, LEX nr 325295, wyrok NSA z dnia 3 stycznia 2008r., I OSK 1365/07). W pełni podzielić należy też pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1998r. FPS 2/98 (ONSA 1998/3/79, Prok.i Pr. 1998/7-8/52, OSP 1998/7-8/130, Wokanda 1998/10/30, LEX nr 189182), iż przepis art. 139 kpa nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa. Oznacza to, że przy ponownym orzekaniu organ I instancji nie jest związany treścią uprzednio wydanej nieostatecznej i uchylonej decyzji.

W tym stanie rzeczy skarga, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu

na podstawie art. 151 p.p.s.a.