Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 333/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141, art. 174, art. 183, art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48 ust. 1, art. 50 ust. 1 pkt 1, art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par 22, 23 i 12 ust 1.
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia del. WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Protokolant asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 września 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 229/15 w sprawie ze skargi A. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 września 2015r. sygn. akt II SA/Bd 229/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę A. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. (PINB) nakazał A. R. dokonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanej rozbudowy budynku usługowo-handlowego (dobudowa o wymiarach 4,60m x 8,65m, wysokości od 2,52 do 2,84m) na działce nr geod. [...] w R., usytuowanej ścianą szczytową z otworami wentylacyjnymi po granicy z działką nr geod. [...] oraz ścianą frontową z otworem drzwiowym i wrotami w odległości około 2,5 m od granicy z działką nr geod. [...]. PINB wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli w dniu 10 lipca 2014 r. stwierdził, iż na działce nr [...] między istniejącymi budynkami obudowano przestrzeń w miejscu utwardzonego terenu w celu składowania odpadów. Powstały obiekt o wymiarach 4,60 m x 8,65 m i wysokości 2,52 m-2,84 m, jest murowany i docieplony od zewnątrz styropianem, posiada dach jednospadowy, pokryty blachą trapezową. Obiekt nie jest wyposażony w instalacje. Teren wokół obiektu jest utwardzony. Przedmiotowy obiekt stanowi dobudowę do istniejącego budynku usługowo-handlowego i posiada dwie własne ściany frontową i szczytową, natomiast od strony istniejącego budynku wykonano słupy o wymiarach 0,25 m x 0,41 m, które połączono ze ścianą ww. istniejącego budynku wieńcem żelbetowym. Przedmiotowy obiekt usytuowany został ścianą szczytową z otworami wentylacyjnymi na granicy z działką nr [...] oraz ścianą frontową z otworem drzwiowym i wrotami (2 szt.) w odległości ok. 2,5 m od granicy działki nr [...].

Ww. działki nie są objęte aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ale w "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania m. R.", uchwalonym przez Radę Miasta Rypina dnia 24.10.2000 r. uchwałą nr XXIV/200/2000, są położone na obszarze przeznaczonym pod istniejące i projektowane usługi: handel, rzemiosło, kultura i administracja (pismo Burmistrza Miasta R. z dnia 07.10.2014 r., znak: [...]). Skarżący w protokole z kontroli z dnia 10.07.2014 r., wyjaśnił, że ww. roboty rozpoczął w dniu 17.06.2014 r., na podstawie zgłoszenia do Starosty R. z dnia 08.05.2014 r. zamiaru budowy obiektu małej architektury dla potrzeb utrzymania porządku - obudowa śmietnika na odpady segregowane w miejscu wygrodzonego placu służącego obecnie tym samym celom. Obiekt ww. zgłoszeniu miał wymiary 4,60 m x 8,50 m i wysokości 2,40 m-2,70 m.

Organ I instancji podał, że powyższe zgłoszenie zostało przyjęte przez właściwy organ bez sprzeciwu.

Ponadto, organ I instancji ustalił, iż została wydana decyzja Starosty R. z dnia [...].05.2013 r. nr [...], udzielająca skarżącemu pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na przedmiotowej działce [...] w R., w miejscu zrealizowanego obiektu o podobnych wymiarach. Jednakże, jak wynika z pisma Kierownika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w R. z dnia 17.09.2014 r. znak: [...], nie stała się ona ostateczna. Skarżący wyjaśnił w dniu 26.09.2014 r. w PINB w R., że z uwagi na sprzeciw sąsiada p. J. wycofał swoje wnioski o wydanie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Zrealizowany obiekt, zgodnie z oświadczeniem inwestora i sąsiadów, potwierdzonych ustaleniami PINB w R. (protokół niezapowiedzianej kontroli z dnia 06.10.2014 r.), służy do składowania odpadów stałych (śmietnik).

W wyniku powyższych ustaleń PINB stwierdził, iż rzeczony obiekt nie jest obiektem małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.), a rozbudową istniejącego budynku usługowo-handlowego, został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, gdyż wymiary wykonanego obiektu różnią się od tego wskazanego w zgłoszeniu z dnia 08.05.2014 r., a jego lokalizacja narusza przepisy § 23 ust. 1 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji. W jego ocenie śmietnik został pobudowany zgodnie z obowiązującymi przepisami. Stwierdził, że budowę wykonano zgodnie z załączonym do zgłoszenia szkicem, jednakże w trakcie budowy nastąpiły nieznaczne, kilkucentymetrowe odstępstwa od szkicu.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia WINB wskazał, że organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania. Jak wynika z ustaleń PINB w R., objęty niniejszym postępowaniem obiekt, pełniący funkcję śmietnika, nie jest obiektem małej architektury, o którym mowa w art. 3 pkt 4 lit. c Prawa budowlanego. W definicji zawartej w ww. artykule ustawodawca wymienia wprawdzie śmietnik, jednocześnie wskazał, iż mając na uwadze obiekt małej architektury należy przez to rozumieć niewielkie obiekty. Tymczasem w przedmiotowej sprawie zrealizowany został obiekt o powierzchni zabudowy 39,79 m2.

Zdaniem WINB już same wymiary tego obiektu wykluczają jego uznanie za niewielki obiekt, jaki wymieniono przykładowo w art. 3 pkt 4 ww. ustawy. W ocenie WINB nie mają zastosowania przepisy art. 29 ust. 1 pkt 22 oraz art. 30 Prawa budowlanego, zwalniające inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, w myśl którego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.

WINB ustalił na podstawie akt sprawy, że skarżący dokonał zgłoszenia do Starosty R. z dnia 08.05.2014 r., zamiaru budowy obiektu małej architektury dla potrzeb utrzymania porządku - obudowa śmietnika na odpady segregowane w miejscu wygrodzonego placu służącego obecnie tym samym celom. Jednakże wymiary wskazanego w zgłoszeniu obiektu nieznacznie, ale różnią się od obiektu objętego niniejszym postępowaniem, w zakresie szerokości i wysokości oraz wykonane od strony istniejących budynków słupy mają wymiary 0,41 m x 0,25 m, a w zgłoszeniu zdeklarowano słupy o wymiarach 0,25 m x 0,25 m.

WINB dodał, że nieostateczna decyzja Starosty R. z dnia [...].05.2013 r. nr [...], udzielająca skarżącemu pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na przedmiotowej działce nr [...] w R., w miejscu zrealizowanego obiektu o podobnych wymiarach, nie uprawniała go do rozpoczęcia rzeczonych robót budowlanych.

WINB podał, że zrealizowany budynek jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego). Posiada on dwie ściany własne frontową i szczytową i został dobudowany do istniejących budynków usługowo-handlowych, a wewnątrz wykonane zostały drzwi umożliwiające komunikację pomiędzy dobudową, a istniejącym budynkiem. Wykonanie rzeczonego obiektu stanowi, w myśl art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, budowę, przez co należy rozumieć również rozbudowę.

WINB podzielił stanowisko organu I instancji, iż przedmiotowy obiekt zrealizowano w warunkach samowoli budowlanej, w myśl art. 48 Prawa budowlanego, tj. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz to, że lokalizacja przedmiotowej rozbudowy na działce nr [...] w R., narusza przepisy § 23 ust. 1 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. i że powyższe uniemożliwiło jej legalizację.

Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której zarzucił naruszenie :

- art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 15 Kpa poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych czynności i nie zebranie całego materiału dowodowego polegającym na tym, iż organ II instancji ograniczył się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji nie przeprowadził zaś postępowania we własnym zakresie (dwukrotne badanie sprawy);

- art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa i w zw. z art. 80 Kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie oraz dokonania wadliwej oceny materiału dowodowego tj. przyjęcie iż w rzeczonej sprawie zachodzi rozbudowa obiektu przy ul. [...] podczas gdy z zebranego materiału dowodowego w szczególności protokołu oględzin z dnia 10 lipca 2014r. jak i protokołu z dnia 6 października 2014r. (oględziny bez uprzedniego powiadomienia inwestora) wnioski takie nie mogły zostać wyprowadzone;

- art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 23 § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie polegające na przyjęciu, że odległość kwestionowanego obiektu od działki sąsiedniej wynosiła poniżej 3 m bez wskazania wiarygodnych i jednoznacznych podstaw poczynienia tego rodzaju ustaleń w tym np. poprzez brak odniesienia się do punktów granicznych poszczególnych działek i posługiwanie się jedynie odległościami orientacyjnymi podczas gdy przepisy wymagają podania precyzyjnych odległości;

- art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę wskazał, iż materialnoprawną podstawę niniejszego rozstrzygnięcia stanowił art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W ocenie Sądu stan faktyczny został prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy, chociaż w części jest kwestionowany przez skarżącego, a dotyczy to ustalenia odległości spornego obiektu od działki sąsiedniej. Skarżący bowiem podważa ustalenia w tym zakresie nie podając przy tym sposobu przeprowadzenia opomiarowania przez organy. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy obiekt stanowiący rozbudowę budynku usługowo-handlowego (śmietnik, czy obudowa śmietnika takimi pojęciami posługuje się również skarżący we wniosku o zgłoszenie zamiaru budowy z dnia 8 maja 2014 r. czy też w odwołaniu od decyzji organu I instancji) o wymiarach 4,60 m x 8,65 m i wysokości od 2,52 m do 2,84 m zlokalizowany na działce nr [...] w R., o powierzchni zabudowy 39,79 m2 jest murowany i docieplony od zewnątrz styropianem, posiada dach jednospadowy, pokryty blachą trapezową. Obiekt nie jest wyposażony w instalacje. Został zrealizowany przez skarżącego na podstawie zgłoszenia do Starosty R. z dnia 08 maja 2014 r. zamiarem budowy obiektu małej architektury dla potrzeb utrzymania porządku - obudowa śmietnika na odpady segregowane w miejscu wygrodzonego placu służącego obecnie tym samym celom. Obiekt w zgłoszeniu miał wymiary 4,60 m x 8,50 m i wysokości 2,40 m-2,70 m. Niewątpliwie przedmiotowy obiekt zrealizowany przez skarżącego wymagał uzyskania przez niego decyzji o pozwoleniu na budowę. Zresztą skarżący mógł mieć tego świadomość, ponieważ decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] Starosta R. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] w R. o parametrach technicznych zbliżonych do dobudowanego śmietnika. Opisywany obiekt nie jest z całą pewnością obiektem małej architektury opisanym w art. 3 ust. 4 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego z 1994 r. przez obiekt małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Wymienione obiekty to obiekty małe, w porównywalnej wielkości do posągów, wodotrysków, kapliczek, krzyży, etc. Nie sposób, więc zrealizowanego przez skarżącego obiektu o wymiarach 4,60 m x 8,65 m i wysokości od 2,52 m do 2,84 m i powierzchni zabudowy 39,79 m2 uznać za obiekt zbliżony gabarytami do wymienionych powyżej. Jedną z okoliczności uzasadniających zaliczenie danego obiektu do obiektów małej architektury jest, bowiem rozmiar obiektu. Według art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wybudowania obiektu, śmietnik o takich gabarytach nie był zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przedmiotowy śmietnik dobudowany przez skarżącego ma powierzchnię zabudowy 39,79 m2. Należy również zauważyć, iż powierzchnia będącego przedmiotem postępowania administracyjnego obiektu jest zbliżona do powierzchni zabudowy małego domku, co również poddaje pod wątpliwość możliwość jego zakwalifikowania jako obiektu małej architektury. Skarżący nie legitymuje się pozwoleniem na budowę przedmiotowej budowli. Wprawdzie została wydana decyzja Starosty R. z dnia [...].05.2013 r. nr [...], udzielająca skarżącemu pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na przedmiotowej działce [...] w R., w miejscu zrealizowanego obiektu o podobnych wymiarach. Jednakże, jak wynika z pisma Kierownika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w R. z dnia 17.09.2014 r. znak: [...], nie stała się ona ostateczna. Skarżący przy tym wyjaśnił w dniu 26.09.2014 r. w PINB w R., że z uwagi na sprzeciw sąsiada wycofał swoje wnioski o wydanie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Zrealizowany obiekt narusza przepisy, § 23 ust. 1 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie. Jednocześnie organy wskazały, iż powyższe uniemożliwiło legalizację obiektu. Zgodnie z § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:

4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,

3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (§ 12 ust. 2 ww. rozporządzenia). Według wyliczeń organów przedmiotowy obiekt usytuowany został ścianą frontową z otworem drzwiowym i wrotami (2 szt.) w odległości ok. 2,5 m od granicy działki budowlanej nr [...] (w protokole z dnia 10 lipca 2014 r. ok. 2,64 m), naruszając warunki techniczne określone w wyżej cytowanym § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Także ściana szczytowa spornej rozbudowy z otworami wentylacyjnymi zlokalizowana jest na granicy z działką nr [...] (służebność drogi przejścia i przejazdu). Ponadto lokalizacja ww. obiektu narusza również § 23 ust. 1 ww rozporządzenia, który stanowi, że odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe, o których mowa w § 22 ust. 2 pkt 1 i 3, powinna wynosić co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz co najmniej 3 m od granicy z sąsiednią działką. Zachowanie odległości od granicy działki nie jest wymagane, jeżeli osłony lub pomieszczenia stykają się z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej. Jak wynika z akt sprawy zrealizowany obiekt nie stanowi urządzenia i nie styka się z obiektem o podobnym przeznaczeniu na sąsiedniej działce.

Należy również zaznaczyć, że wymiary wskazanego w zgłoszeniu obiektu nieznacznie, ale różnią się od obiektu objętego niniejszym postępowaniem, w zakresie szerokości i wysokości oraz wykonane od strony istniejących budynków słupy mają wymiary 0,41 m x 0,25 m, a w zgłoszeniu zdeklarowano słupy o wymiarach 0,25 m x 0,25 m. Dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu właściwego organu w żadnym razie nie oznacza, że organ nadzoru budowlanego nie może podjąć postępowania w celu dokonania sprawdzenia, czy inwestycja wykonana na podstawie zgłoszenia nie narusza przepisów prawa. Wynika to wprost z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, który ma zastosowanie także wtedy, gdy inwestycja została już wykonana (art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego). W takim postępowaniu organ nadzoru budowlanego, w zależności od ustalonego stanu faktycznego, może stosować środki określone w art. 51 Prawa budowlanego.

Sąd podzielił stanowisko organów, że w niniejszej sprawie jedynym sposobem usunięcia stwierdzonego naruszenia prawa było nakazanie rozbiórki przedmiotowego śmietnika, gdyż niezachowanie wymaganej odległości od działki sąsiedniej nie mogło być w okolicznościach tej sprawy sanowane w inny sposób. W szczególności brak było podstaw do zastosowania, na tym etapie, instytucji odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych, uregulowanej w art. 9 Prawa budowlanego, gdyż skorzystanie z tej procedury jest możliwe tylko na etapie postępowania prowadzonego przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, poprzedzającego realizację inwestycji. Natomiast w toku postępowań prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego (tzw. postępowań legalizacyjnych/naprawczych), nie ma już możliwości udzielenia przez właściwy organ zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie. W tym stanie rzeczy zasadnie organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie rozbiórkowe w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Dalej Sąd I instancji wskazał, że po stronie organu nadzoru budowlanego nie istnieje kompetencja do wystąpienia z wnioskiem do ministra o udzielenie upoważnienia do wyrażenia zgody na odstępstwo, a kompetencji organu nie można domniemywać, ani stosować w tym celu analogii. Ponadto za taką interpretacją art. 9 Prawa budowlanego przemawia bezpośrednie brzmienie ust, 3 omawianego artykułu, w myśl którego wniosek do ministra w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo właściwy organ składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. W piśmiennictwie wskazuje się, że przez takie ukształtowanie treści przepisu (po nowelizacji z 2003 r.) ustawodawca dał wyraz braku zasadności rozszerzenia art. 9 Prawa budowlanego na innego rodzaju postępowania, w których konieczna jest ocena zachowania przepisów techniczno-budowlanych. Zawężająca wykładnia omawianego przepisu podyktowana jest jego charakterem, który dopuszczając odstąpienie od przepisów techniczno-budowlanych ustanowił wyjątek od ogólnej zasady zgodności procesu inwestycyjno-budowlanego z przepisami, o których mowa w art. 7 Prawa budowlanego (por. wyroki NSA: z 15 grudnia 2012 r., II OSK 2135/10, z 15 lutego 2013 r., II OSK 1946/11; z 26 lutego 2013 r., II OSK 2037/11 - CBOSA; a także W. Piątek (w:) Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2014, uw. 1 do art. 9).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. R. domagając się jego uchylenia i zasądzenia od organu administracji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił :

- naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez brak stwierdzenia naruszeń prawa i odmowę uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji w przypadku, gdy zaskarżona decyzja została wydana z mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniami prawa o postępowaniu, a w szczególności: art. 7 oraz art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezgodne z tym przepisem zaniechanie przeprowadzenia dowodów w zakresie konstrukcji obiektu, usytuowania obiektu w stosunku do budynku usługowo-handlowego, zwłaszcza wobec argumentów skarżącego, że zrealizowany obiekt jest samodzielny, oddzielony od tego budynku i nie stanowi części budynku, poprzez niezgodne z tym przepisem zaniechanie przeprowadzenia dowodów na okoliczność ustalenia odległości obiektu od sąsiednich działek,

- naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 3 pkt 4 lit c Prawa budowlanego poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że obiekt będący przedmiotem postępowania nie jest obiektem małej architektury, naruszenie §12 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego błędne zastosowanie polegającą na uznaniu, że ww. przepis stosuje się do przedmiotowego obiektu jako budynku, podczas gdy w rzeczywistości zrealizowany obiekt jest obiektem małej architektury; naruszenie art. 48 w związku z art. 3 pkt 4 lit c oraz art. 28 §1 Prawa budowlanego oraz w związku z §12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie polegające na niewłaściwym zastosowaniu poprzez uznanie, że realizacja obiektu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a skutkiem nieuzyskania pozwolenia jest konieczność rozbiórki obiektu; naruszenie art. 28 ust.1 w związku z art. 3 pkt 4 lit c Prawa budowlanego poprzez błędną interpretację polegającą na uznaniu przez Sąd, że zrealizowany przez skarżącego obiekt nie był zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę; naruszeniu art. 30 ust.2 Prawa Budowlanego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że szkice załączone do zgłoszenia robót budowlanych zawierają precyzyjne dane dotyczącego obiektu budowlanego, takie jakie są zawarte w projekcie budowlanym, czego konsekwencją jest możliwość formułowania zarzutów dotyczących niezgodności zrealizowanej inwestycji z dokumentacją budowlaną, naruszeniu art. 48 ust.1 oraz art. 50 ust.1 pkt 1, ust.2-5 Prawa budowlanego poprzez niezgodne z tymi przepisami uznanie, że w przypadku uznania, że obiekt został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę brak jest możliwości zastosowania procedury określonej w art. 50-51 Prawa budowlanego, a obiekt podlega rozbiórce.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art.183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.

Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.

Odnosząc się zatem do zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej należy wskazać, iż nie zasługują one na uwzględnienie.

Autor skargi kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisu postępowania. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (wyrok NSA z dnia 9 marca 2005r., sygn. akt FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz.120).

Z treści art.174 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Nieodzownym elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej jest m.in. wskazanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć wskazane konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych.

Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: art. 7 oraz art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezgodne z tym przepisem zaniechanie przeprowadzenia dowodów w zakresie konstrukcji obiektu, usytuowania obiektu w stosunku do budynku usługowo-handlowego, zwłaszcza wobec argumentów skarżącego, że zrealizowany obiekt jest samodzielny. Stan faktyczny został w sprawie prawidłowo ustalony choć skarżący kasacyjnie kwestionuje ustalenia odległości spornego obiektu od działki sąsiedniej i podważa ustalenia w tym zakresie nie podaje jednak przy tym sposobu przeprowadzenia opomiarowania przez organy.

Słusznie wskazał Sąd I instancji, iż z akt sprawy wynika, że przedmiotowy obiekt stanowi rozbudowę budynku usługowo-handlowego (śmietnik, czy obudowa śmietnika takimi pojęciami posługuje się również skarżący kasacyjnie we wniosku o zgłoszenie zamiaru budowy z dnia 8 maja 2014 r. czy też w odwołaniu od decyzji organu I instancji) o wymiarach 4,60 m x 8,65 m i wysokości od 2,52 m do 2,84 m zlokalizowany na działce nr [...] w R., o powierzchni zabudowy 39,79 m2 jest murowany i docieplony od zewnątrz styropianem, posiada dach jednospadowy, pokryty blachą trapezową. Obiekt nie jest wyposażony w instalacje. Został zrealizowany przez skarżącego kasacyjnie na podstawie zgłoszenia z zamiarem budowy obiektu małej architektury dla potrzeb utrzymania porządku - obudowa śmietnika na odpady segregowane w miejscu wygrodzonego placu służącego obecnie tym samym celom. W zgłoszeniu obiekt miał inne wymiary. Jednak niewątpliwie przedmiotowy obiekt zrealizowany przez skarżącego kasacyjnie wymagał uzyskania przez niego decyzji o pozwoleniu na budowę, czego skarżący kasacyjnie miał świadomość ( późniejsza decyzją zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] o parametrach technicznych zbliżonych do dobudowanego śmietnika). Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób nie budzący wątpliwości, uzasadnienie Sądu I instancji jest prawidłowe, a zatem zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły się w tym względzie ostać. Prawidłowo zostały też wyjaśnione przesłanki, którymi kierowały się organy administracyjne.

Również niezasadne są zarzuty naruszenia prawa materialnego, które w rzeczywistości stanowią powtórzenie zarzutów zawartych w skardze administracyjnej, jak i odwołaniu od decyzji. Opisywany obiekt nie jest z całą pewnością obiektem małej architektury opisanym w art. 3 ust. 4 Prawa budowlanego. Już same jego wymiary wykluczają uznanie go za niewielki obiekt, jaki wymieniono przykładowo w art.3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Z tych tez przyczyn bezzasadnym pozostawał zarzut dotyczący naruszenia skarżonym wyrokiem przepisów art.3 ust.4 lit. c w zw. z art. 28 ust.1 w zw. z art.30 ust.2 ustawy Prawo budowlane. Według art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wybudowania obiektu, śmietnik o takich gabarytach jak w niniejszej sprawie nie był zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przedmiotowy śmietnik dobudowany przez skarżącego kasacyjnie o rozmiarach przekraczających wymiary obiektu zgłoszonego ma powierzchnię zabudowy 39,79 m2. Prawidłowo zatem został zakwalifikowany do obiektu wymagającego pozwolenia na budowę. Z przeprowadzonego postępowania wynikało bezspornie, że dobudowa narusza przepisy techniczno – budowlane, tj. § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wobec tego uprawnione było podjęcie przez organy nadzoru budowlanego działań zmierzających do likwidacji skutków działań inwestora. Dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu właściwego organu w żadnym razie nie oznaczało, że organ nadzoru budowlanego nie mógł podjąć postępowania w celu dokonania sprawdzenia, czy inwestycja wykonana na podstawie zgłoszenia nie narusza przepisów prawa. Wynika to wprost z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, który ma zastosowanie także wtedy, gdy inwestycja została już wykonana (art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego). W takim postępowaniu organ nadzoru budowlanego, w zależności od ustalonego stanu faktycznego, może stosować środki określone w art. 51 Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2011 r. (sygn. II OSK 734/10, CBOSA), w świetle, którego dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu właściwego organu ma tylko takie znaczenie, że inwestorowi, który wykonał roboty objęte zgłoszeniem, nie można postawić zarzutu samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 49b Prawa budowlanego. Natomiast samo przez się nie oznacza jeszcze niedopuszczalności bądź bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania zmierzającego do sprawdzenia, czy dana inwestycja zrealizowana na podstawie skutecznego zgłoszenia nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, a w przypadku stwierdzenia takich naruszeń - podjęcia działań zmierzających, w miarę możliwości, do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie jedynym sposobem usunięcia stwierdzonego naruszenia prawa było nakazanie rozbiórki przedmiotowego śmietnika, gdyż niezachowanie wymaganej odległości od działki sąsiedniej nie mogło być w okolicznościach tej sprawy sanowane w inny sposób. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przeprowadził w sposób właściwy kontrolę legalności zaskarżonych decyzji wydając wyrok odpowiadający prawu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.