Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1843/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] maja 2014r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców działając na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2012 r. poz. 680 z późno zm.) w zw. z art. 508 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. 2013 r. poz. 1650) po rozpatrzeniu wniosku Pani M. M. złożonego w dniu [...].05.2014 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji o zobowiązaniu w/w do powrotu -wydanej w dniu [...].02.2014 przez ten organ. Decyzja ta obejmowała także: I. M. ur. [...].04.1969 r., A. M. ur. [...].08.1998 r., A. M. ur. [...].06.2004r..

W uzasadnieniu organ wskazał, że obywatelka [...] Pani M. M. w dniu [...].05.2014 r. złożyła wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy. Jest to kolejny (drugi) wniosek w/w. o nadanie statusu uchodźcy. Wnioskiem został objęty mąż Cudzoziemki - Pan I. M. oraz dwoje ich małoletnich dzieci: A. i A. M.

Pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy Pani M. M. złożył jej mąż - ob. [...], Pan I. M. Po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w dniu [...].02.2014 r. Szef UdSC wydał decyzję [...] o odmowie nadania Cudzoziemcom statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W dniu [...].04.2014 r. Rada ds. Uchodźców utrzymała w mocy ww. decyzję Szefa. Pan M. złożył skargę do WSA na powyższą decyzję Rady.

Składając w dniu [...].05.2014 r. wniosek o nadanie statusu uchodźcy Pani M. M. załączyła także wniosek jej męża o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu. W dniu [...].05.2014 r. Cudzoziemka także wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji o jej wydaleniu. W uzasadnieniu wniosku wskazała na słuszny interes wyrażający się w tym, że została złożona do WSA skarga na ostatnią decyzję Rady ds. Uchodźców. Ponadto jej dzieci realizują w Polsce obowiązek szkolny i ogólnie czują się tu dobrze i bezpiecznie. Wskazała także, że w razie wydalenia do kraju pochodzenia je rodzina zostanie narażona na prześladowanie, przemoc i utratę zdrowia lub życia, a wszczęta w dniu [...].05.2014 r. procedura uchodźcza zostanie umorzona. Do wniosku załączono następujące dokumenty: kopia skargi do WSA (str. 7-15), zaświadczenie [...] z dnia [...].05.2014 r. dot. małoletniego A. M. (akta, str. 16), kopia zaświadczenia [...] z dnia [...].05.2014 r. dot. I. M. (akta, str. 17), kopia zaświadczenia [...] z dnia [...].05.2014 r. dot. M. M. oraz I. M. (akta, str. 18-19), kopia zaświadczenia nauczyciela języka polskiego z dnia [...].05.2014 r. dot. I. M. (akta, str. 20), kopia opinii wychowawcy klasy ze Szkoły Podstawowej Nr [...] w L. z dnia [...].05.2014 r. dot. A. M. (akta, str. 21), kopia opinii [...] z dnia [...].05.2014 r. dot. rodziny M. (akta, str. 22), kopia pisma psychologa U. S. z dnia [...].05.2014 r. dot. M. M. oraz K. M. (Akta, str. 23).

Rozpoznając sprawę organ wskazał, że zgodnie z art. 508 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach z dniem 1 maja 2014 r., tj. dniem wejścia w życie ww. ustawy, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów decyzje o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i decyzje o wydaleniu stają się decyzjami o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.

Przystępując do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy organ wskazał na przesłanki, określone wart. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, których łączne zaistnienie stanowi dla organu podstawę do wstrzymania wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu wydanej w stosunku do osoby, która po raz kolejny złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy. W tego typu sytuacji Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji.

Po dokonaniu analizy porównawczej wniosku Cudzoziemki z wnioskiem złożonym uprzednio organ stwierdził, że Pani M. M. nie wskazała żadnych nowych, istotnych okoliczności lub dowodów w sprawie, co pozwala przypuszczać, że złożenie wspomnianego wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu o jej z terytorium RP. Cudzoziemka co prawda w uzasadnieniu wniosku o nadanie statusu uchodźcy oświadczyła, iż jej problemy w kraju pochodzenia związane są z jej krewnym. Dodała przy tym, że jej mąż w trakcie poprzedniej procedury oświadczył, iż jego problemy dotyczyły jego krewnego jednak w rzeczywistości to był jej krewny, a mąż mówiąc, że to jego krewny chciał ją w ten sposób chronić. Oświadczenie to w ocenie organu wydaje się mało wiarygodne i jako takie nie stanowi nowej istotnej okoliczności w niniejszym postępowaniu. Należy przy tym zauważyć, iż Szef UdSC rozpatrując pierwszy wniosek Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy informacje dotyczące problemów z powodu krewnego uznał za mało prawdopodobne. Jak stwierdziła Rada ds. Uchodźców: Samo werbalne stwierdzenie określonego faktu przez osobę zainteresowaną i to po otrzymaniu niekorzystnej dla siebie decyzji nie jest przekonywującym i wiarygodnym argumentem w sprawie. Zdaniem Rady wskazuje na to, że zostało sformułowane w celu przedłużenia procedury, przeforsowania korzystniejszej dla siebie wersji wydarzeń, na potrzeby niniejszego postępowania - decyzja nr [...] z [...] maja 2009 r. Organ podkreślił, iż Pani M. miała możliwość, jako Strona pierwszego postępowania, wyrazić wszystkie swoje powody, dla których opuściła kraj pochodzenia. Z możliwości tej jednak nie skorzystała.

Organ wskazał także, że fakt złożenia skargi do WSA, czy realizowanie przez małoletnie dzieci Cudzoziemców w Polsce obowiązku szkolnego, nie stanowią nowych istotnych okoliczności w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Po drugie, "słusznego interesu strony" nie można utożsamiać z rozstrzygnięciem zgodnym z oczekiwaniami osoby zainteresowanej, w celu osiągnięcia osobistych korzyści. Po dokonaniu analizy porównawczej wniosku Cudzoziemki z wnioskiem złożonym uprzednio oraz biorąc pod uwagę krótki okres od zakończenia pierwszej procedury (decyzja Rady z dnia [...].04.2014 r.) organ stwierdził, że Pani M. eskaluje powody ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej, co ma na celu manipulowanie procedurą uchodźczą. Zmiana oświadczeń, złożonych w związku z kolejnym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, nie może zostać uznana za nowy istotny element w sprawie. W opinii organu zatem, złożenie przez Aplikantkę wspomnianego wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu terytorium RP.

W związku z powyższym organ uznał, że brak jest postaw do uwzględnienia wniosku w/w. o wstrzymanie wykonania decyzji o zobowiązaniu jej do powrotu, do dnia doręczenia jej decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpoznaniu wniosku Pani M. M. z dnia [...] maja 2014r. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy w/w postanowienie z dnia [...] maja 2014r. uznając, że okoliczności w nim zawarte są tożsame z okolicznościami, które były już przedmiotem rozstrzygnięcia organów orzekających. Pani M. w ocenie organu nie podała żadnych nowych, istotnych okoliczności ani dowodów w sprawie.

Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pani M. M., zarzucając mu naruszenie procedury administracyjnej, a mianowicie art. 75 kpa w zw. z art. 7 kpa oraz art. 77 w zw. z art. 7 kpa poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 12 kpa poprzez niewystarczająco wnikliwe działanie w sprawie, oraz poprzez niedokładne i nie wyczerpujące zebranie materiału dowodowego, art. 80 kpa poprzez pozostawienie poza rozważaniami organu argumentów strony. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że jej dzieci uczęszczają do szkół. Za dobrą naukę mają wyjechać na kolonie w dniach [...] sierpnia 2014r. Ich dobro i rozwój uzasadnia słuszny interes w pozostaniu w Polsce. Wskazała także, że do akt sprawy przedłożyła dokumentację medyczną wskazując, iż jej mąż ma mieć operację oka i szczęki. Operacja oka zaplanowana w Polsce jest szansą na powrót męża do zdrowia. Operacji takich w [...] się nie wykonuje.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Dokonując kontroli zaskarżonego w sprawie postanowienia Sąd uznał, iż jest ono prawidłowe, a w konsekwencji skarga nie jest zasadna.

W myśl 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2012 r. poz. 680 z późn. zm.) w zw. z art. 508 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. 2013r. poz. 1650) Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.

W świetle powyższego przepisu wstrzymanie wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, oparte jest na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, co oznacza pewną swobodę w podejmowaniu decyzji w tym przedmiocie. Negatywna ocena takiej decyzji musiałaby wiązać się z brakiem jej uzasadnienia, bądź też z uzasadnieniem które w żaden sposób nie przystawałoby do realiów konkretnej sprawy. Z sytuacją, o której mowa nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej.

Jak wynika z akt sprawy wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji zobowiązującej ją i członów jej rodziny do powrotu, został złożony wraz z drugim z kolei wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. Organ orzekający wyjaśnił, że po dokonaniu analizy porównawczej tego wniosku z wnioskiem złożonym uprzednio stwierdził, iż cudzoziemka nie przedstawiła żadnych nowych, istotnych informacji w sprawie, złożenie więc kolejnego wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o powrocie.

Sąd stwierdził, że stanowisko Szefa Urzędu jest prawidłowe. Pierwszy złożony przez męża Skarżącej wniosek o nadanie statusu uchodźcy został rozpoznany merytorycznie i organy orzekające nie znalazły podstaw do przyznania skarżącej ani członkom jej rodziny statusu uchodźcy. Kolejny wniosek cudzoziemka złożyła przebywając w Polsce i we wniosku tym nie wskazała na żadne nowe okoliczności, czy fakty związane z prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy, które nie byłyby rozpatrzone w pierwszym postępowaniu (poza modyfikacją osoby kuzyna, który miał dopuścić się prześladowania). Powyższe dawało podstawę do przyjęcia, że kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy ma na celu opóźnienie wykonania decyzji o wydaleniu. Zaistnienie tej przesłanki uniemożliwia, zgodnie z przywołanym wyżej przepisem art. 33 ust. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r., wydanie decyzji o wstrzymaniu decyzji o wydaleniu do czasu zakończenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy.

Brak jest również podstaw do twierdzenia jakoby w sprawie nie uwzględniono słusznego interesu strony. Przesłanka "słusznego interesu strony", nie została prawnie zdefiniowana (podobnie jak traktowana na równi z nią przesłanka "interesu społecznego"). Biorąc jednak pod uwagę, że przedmiotem rozpoznania jest decyzja dotycząca wstrzymania wykonania decyzji zobowiązującej stronę do powrotu, należy przyjąć, że badanie przesłanki "słusznego interesu strony", jak i "interesu społecznego" nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Dostrzegając, że jest to tryb szczególny, którego celem nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji należało przyjąć, że ciężar dowodu, a więc konieczność wskazania okoliczności, w których upatruje ona swój "słuszny interes" i brak sprzeczności z "interesem społecznym", spoczywa na stronie dlatego, że to ona zmierza do zmiany ustalonego już ostatecznie stanu rzeczy (wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji).

Należy zatem przyjąć, że ów "słuszny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle słuszny, aby równoważył i usprawiedliwiał odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznej. Oceniając wniosek strony w tym kontekście uznać należy, że strona tego "słusznego interesu" nie wykazała. W ocenie Sądu, organ orzekający w niniejszej sprawie zasadnie ocenił, iż wskazywane przez stronę podstawy wstrzymania wykonania decyzji nie uzasadniają takiego rozstrzygnięcia. Strona skarżąca na żadnym etapie postępowania nie wykazała swojego słusznego interesu we wstrzymaniu wykonania decyzji o wydaleniu. Okoliczność, iż dzieci skarżącej uczęszczają do szkoły i uczą się języka polskiego oraz mają wyjechać na kolonie, jak również kwestia jej współpracy ze [...] w L., nie dowodzi istnienia takiego interesu.

Odnosząc się natomiast do kwestii "interesu społecznego", należy zauważyć, iż niewątpliwie w interesie społecznym leży dążenie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wadliwej, ale też w "interesie społecznym" leży pewność obrotu prawnego oraz stabilność orzecznictwa w zakresie nadawania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany.

Skoro organ ocenił, iż kolejny wniosek Strony o nadanie statusu uchodźcy zawierał te same podstawy co pierwszy wniosek, to organ ten był wręcz obowiązany do podjęcia negatywnej dla Strony decyzji. Nie sposób zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego przy dokonaniu przez organy ustalenia, że Skarżąca nie wskazała żadnych nowych, istotnych okoliczności lub dowodów w sprawie, co pozwala przypuszczać, że złożenie wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Polski. Odmawiając wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony organ nie przekroczył granic dozwolonego uznania administracyjnego, gdyż nie sposób doszukać się naruszenia słusznego interesu Skarżącego i interesu społecznego przy podjęciu takiej decyzji, skoro sama Skarżąca takiego szczególnego interesu nie wskazywała.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Postanowienia w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu i nietrafne są zarzuty skargi dotyczące nieuwzględnienia wniosku dowodowego Strony, naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów, niedopuszczenia wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasad oficjalności i prawdy obiektywnej. Sąd nie mógł także uwzględnić zarzutu strony wskazującego na nierozpatrzenie przez organ kwestii planowanej operacji męża, bowiem jak wynika z akt sprawy wniosek skarżącej o dołączenie dokumentów potwierdzających powyższą okoliczność został złożony już po wydaniu zaskarżonej postanowienia tj. w dniu [...] czerwca 2014r.

Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.