Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1603/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 79 poz 464
law: Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi W. S.A. w C. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy

1. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania W. S.A. w C. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe W. w C. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w C., oznaczonego jako działka nr [...], objętej księgą wieczystą KW Nr [...] oraz prawa własności bocznicy kolejowej znajdującej się na tym gruncie - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

2. W uzasadnieniu decyzji Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej podał, że wnioskiem z dnia 7 czerwca 2010 r. W. S.A. w C. wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe W. S.A. w C. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu położonego oraz prawa własności bocznicy kolejowej znajdującej się na tym gruncie.

Wojewoda [...], na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. odmówił stwierdzenia nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu oraz prawa własności bocznicy kolejowej znajdującej się na tym gruncie, wskazując w uzasadnieniu, iż wnioskodawca nie jest następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego W., a więc nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa do żądania wydania decyzji uwłaszczeniowej w odniesieniu do działki nr [...].

3. W uzasadnieniu decyzji Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził, że bezspornym jest fakt, że W. S.A. w C. nie może żądać wydania decyzji uwłaszczeniowej na jej rzecz, gdyż spółka ta nie istniała w dniu 5 grudnia 1990 r., oraz, że podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest wykazanie, czy Spółka posiadała interes prawny w żądaniu zastosowania przepisów uwłaszczeniowych w odniesieniu do przedsiębiorstwa państwowego W., którego, jak twierdzi spółka, jest następcą prawnym.

Z ustaleń organu wynika, że decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lipca 1996 r. nr [...] przedsiębiorstwo państwowe W. zostało zlikwidowane z dniem 1 lipca 1996 r., zaś przedsiębiorstwo stanowiące zespół składników materialnych i niematerialnych w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, w tym wszystkie zobowiązania, zostało przez Skarb Państwa wniesione jako aport do Spółki W. S.A. w C.

Umowa przeniesienia własności przedsiębiorstwa jako aportu zawarta została aktem notarialnym z dnia [...] września 1996 r. za Rep. [...], w związku z umową dzierżawy zawartą w dniu [...] czerwca 1996 r. pomiędzy likwidatorem przedsiębiorstwa państwowego W. a Spółką W. S.A. w C. w sprawie wydzierżawienia przedsiębiorstwa W. w likwidacji w celu prywatyzacji do odpłatnego korzystania i pobierania pożytków. Umową tą Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Przemysłu i Handlu, działający w imieniu Skarbu Państwa oświadczył, iż Skarb Państwa jest właścicielem mienia pozostającego do dnia 30 czerwca 1996 r. w dyspozycji przedsiębiorstwa państwowego W. w likwidacji w celu prywatyzacji, zaś przedmiotem umowy są wszystkie składniki materialne i niematerialne likwidowanego przedsiębiorstwa państwowego, stanowiące przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego wykazane w zweryfikowanych bilansach sporządzonych na dzień 19 kwietnia 1996 r. i na dzień 30 czerwca 1996 r. W § 2 tej umowy wskazano, iż na jej przedmiot składają się wszystkie składniki wynikające ze zweryfikowanego bilansu zamknięcia likwidacji przedsiębiorstwa, t.j. wyszczególnione enumeratywnie aktywa, pasywa, a także prawo własności nieruchomości i prawo wieczystego użytkowania nieruchomości.

Do akt sprawy załączona została także umowa dzierżawy zawarta w dniu [...] czerwca 1996 r. za Rep.[...], w której § 3 stwierdzono, iż w skład przedmiotu dzierżawy wchodzą zorganizowane części mienia zlokalizowanego na działkach wymienionych w tym § 3 umowy.

Organ wskazał, iż w powyższych aktach notarialnych strony określiły przedmiot zawieranych umów, w skład których wchodziło prawo własności oraz prawo użytkowania wieczystego wymienionych w nich nieruchomości, a z powyższego nie wynika, aby przedmiotem umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] czerwca 1996 r., czy też umowy przeniesienia własności przedsiębiorstwa jako aportu z dnia [...] września 1996 r., była działka nr [...]. Z treści tej umowy nie wynika również, aby przedmiotem aportu było roszczenie o potwierdzenie uwłaszczenia przedmiotową działką.

Wobec powyższego, jak zauważył organ, W. S.A. w C., nie jest następcą prawnym przedsiębiorstwa W. odnośnie przedmiotowej nieruchomości, a tym samym, nie wykazała interesu prawnego w niniejszym postępowaniu. Jeżeli W. S.A. w C. nie miała przymiotu strony w postępowaniu o uwłaszczenie działką nr [...], to postępowanie wszczęte wnioskiem Spółki należało umorzyć.

4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości.

II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron

1. Skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła W. S.A. w C. zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego i błąd w ustaleniach faktycznych poprzez niezastosowanie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, art. 551 kodeksu cywilnego poprzez błędne przyjęcie, że przedsiębiorstwo W. w dniu 5 grudnia 1990 r. nie posiadało w zarządzie gruntu o numerze [...], a spółka W. S.A. w C. nie stała się następcą prawnym oraz właścicielem całego majątku należącego do przedsiębiorstwa W. wobec czego nie może żądać stwierdzenia nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. przez W. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w C., oznaczonego jako działka [...] oraz prawa własności bocznicy kolejowej znajdującej się na tym gruncie;

2. błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie art. 28 kpa poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie jest stroną w sprawie, z uwagi na niewykazanie, że spółka istniała w dniu 5 grudnia 1990 r. i niewykazanie, że spółka posiada interes prawny w żądaniu zastosowania przepisów uwłaszczeniowych w odniesieniu do przedsiębiorstwa państwowego W. będącego jej poprzednikiem prawnym, a w konsekwencji do tej spółki;

3. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 kpa, poprzez nie dokonanie wnikliwej oceny sprawy i wyjaśnienia stanu faktycznego;

4. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 8 kpa i zawartej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli, poprzez rozstrzygnięcie przez organ wątpliwości na niekorzyść skarżącej -

- wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

2. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

2. Zaskarżoną decyzją Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe W. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w C., oznaczonego jako działka nr [...], oraz prawa własności bocznicy kolejowej znajdującej się na tym gruncie - i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

3.1 Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.), grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa, stały się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego z zachowaniem praw osób trzecich. Jednocześnie art. 2 ust. 2 tej ustawy stanowił, że budynki, lokale i inne urządzenia znajdujące się na tych gruntach, będących dnia 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych, stały się od tego dnia z mocy prawa własnością tych osób. Nabycie nastąpiło odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych. Stosownie zaś do art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.), w sprawach stwierdzenia nabycia z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r., z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem 1 stycznia 1998 r., należy stosować wymienione w tym przepisie zasady.

Z przepisów tych wynika, że podstawową przesłanką uwłaszczenia państwowych i komunalnych osób prawnych - było legitymowanie się przez te osoby w dniu 5 grudnia 1990 r. prawem zarządu gruntami oraz budynkami, lokalami i urządzeniami położonymi na tym gruncie.

3.2 Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowa nieruchomość będąca własnością Skarbu Państwa stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. grunt, na którym znajdowała się bocznica kolejowa, i pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego W.

Wnioskiem z dnia 7 czerwca 2010 r. W. S.A. w C. wystąpiła do Wojewody [...] o stwierdzenie nabycia w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu opisanego w zaskarżonej decyzji oraz prawa własności bocznicy kolejowej znajdującej się na tym gruncie.

Z akt sprawy wynika, że W. S.A. w C. powstała w drodze przekształcenia w dniu 1 lipca 1996 r. przedsiębiorstwa państwowego W. na podstawie decyzji Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lipca 1996 r., na mocy której stała się następcą prawnym oraz właścicielem całego majątku należącego do W., natomiast na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] maja 1969 r. przedmiotowa nieruchomość została przekazana w użytkowanie W. pod rozbudowę zakładu produkcyjnego. Decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lipca 1996 r. przedsiębiorstwo państwowe W. zostało zlikwidowane z dniem 1 lipca 1996 r., zaś przedsiębiorstwo stanowiące zespół składników materialnych i niematerialnych w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, w tym wszystkie zobowiązania, zostało przez Skarb Państwa wniesione jako aport do Spółki W. S.A. w C.

Umowa przeniesienia własności przedsiębiorstwa jako aportu zawarta została aktem notarialnym z dnia [...] września 1996 r., w związku z umową dzierżawy zawartą w dniu [...] czerwca 1996 r. pomiędzy likwidatorem przedsiębiorstwa państwowego W. a Spółką W. S.A. w C. w sprawie wydzierżawienia przedsiębiorstwa W. w likwidacji w celu prywatyzacji do odpłatnego korzystania i pobierania pożytków. Skarb Państwa był właścicielem przedmiotowego mienia pozostającego do dnia 30 czerwca 1996 r. w dyspozycji przedsiębiorstwa państwowego W. w likwidacji w celu prywatyzacji, zaś przedmiotem umowy były wszystkie składniki materialne i niematerialne likwidowanego przedsiębiorstwa państwowego, stanowiące przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego wykazane w zweryfikowanych bilansach sporządzonych na dzień 19 kwietnia 1996 r. i na dzień 30 czerwca 1996 r. Z § 2 tej umowy wynika, iż na jej przedmiot składają się wszystkie składniki wynikające ze zweryfikowanego bilansu zamknięcia likwidacji przedsiębiorstwa, tj. wyszczególnione aktywa, pasywa, a także prawo własności nieruchomości i prawo wieczystego użytkowania nieruchomości, natomiast z § 3 umowy dzierżawy z dnia 28 czerwca 1996 r. wynika, iż w skład przedmiotu dzierżawy wchodzą zorganizowane części mienia zlokalizowanego na działkach wymienionych w tymże § 3 umowy.

W dokumentach tych został określony przedmiot zawieranych umów, obejmujący prawo własności oraz prawo użytkowania wieczystego wymienionych w nich nieruchomości, i nie wynika z nich, aby przedmiotem umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] czerwca 1996 r., czy też umowy przeniesienia własności przedsiębiorstwa jako aportu z dnia [...] września 1996 r., była działka nr [...]. Z treści tej umowy nie wynika również aby przedmiotem aportu było roszczenie o potwierdzenie uwłaszczenia przedmiotową działką.

3.3 Jak słusznie zauważył organ, z art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wynika, że ustawodawca uwłaszczył z dniem 5 grudnia 1990 r. państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, jeżeli osoby te posiadały w tym dniu w zarządzie grunt stanowiący własność Skarbu Państwa lub gminy, przy czym, uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich, zgodnie z art. 200 ust. 4 tej ustawy. Art. 200 ust. 1 ustawy, z dniem 1 stycznia 1998 r. zastąpił art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) - uwłaszczenie następowało z dniem 5 grudnia 1990 r., i dotyczyło państwowych i komunalnych osób prawnych istniejących w dniu 5 grudnia 1990 r.

3.4 Zgodnie zaś z art. 61 § 1 kpa, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony - w rozumieniu art. 28 kpa, lub z urzędu. Art. 28 kpa stanowi zaś, że stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Wobec powyższego, jak słusznie zauważył organ, skoro W. S.A. w C., nie jest następcą prawnym przedsiębiorstwa W. w zakresie przedmiotowej nieruchomości, to tym samym nie wykazała interesu prawnego w postępowaniu o uwłaszczenie działką nr [...], i nie miała przymiotu strony, i postępowanie wszczęte wnioskiem tej spółki należało umorzyć.

IV. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały poprawnie zinterpretowane.

Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, w tym art. 7 i 77 § 1 kpa, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a zatem musiałyby skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

V. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.