Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1277/96
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1997-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3 lit. "a"
journal: Dz.U. 1989 nr 4 poz. 23
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej.
Teza: Późniejsze rozwiązanie ważnie zawartej umowy nie wywołuje uprawnień do żądania zwrotu zapłaconej przy jej zawarciu opłaty skarbowej.

TEZY

Późniejsze rozwiązanie ważnie zawartej umowy nie wywołuje uprawnień do żądania zwrotu zapłaconej przy jej zawarciu opłaty skarbowej.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów w szczególności /co zarzucał skarżący/ art. 13 ust. 1 pkt 3 lit. "a" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./.

Zgodnie z wymienionym przepisem opłata skarbowa od czynności cywilnoprawnych podlega zwrotowi, jeżeli czynność cywilnoprawna jest nieważna lub prawomocnym orzeczeniem sądu została stwierdzona jej nieważność albo uchylone zostały skutki prawne oświadczenia woli /nieważność względna/. Skuteczność uchylenia skutków prawnych oświadczenia woli należy oceniać zgodnie z przepisanie art. 88 i nast. kodeksu cywilnego.

Skarżący utrzymywał w toku postępowania, iż umowa sprzedaży nieruchomości w dniu 7 grudnia 1995 r. została zawarta pod wpływem błędu. Sprzeczne są jednak twierdzenia skarżącego co do tego, po czyjej stronie istniał błąd przy zawieraniu tej umowy. We wniosku o zwrot opłaty skarbowej skarżący twierdził, iż w błędzie przy zawarciu umowy pozostawał sprzedający Stanisław T., który mylnie sądził, iż dokonuje sprzedaży tylko lokalu mieszkalnego /bez gruntu/. Natomiast z odwołania od decyzji organu i instancji wynika, że to skarżący jako kupujący działał pod wpływem błędu wywołanego przez sprzedającego, który zapewniał skarżącego, iż możliwe jest dokonanie fizycznego podziału nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności.

Stanisław T., zeznając jako świadek w Urzędzie Skarbowym, potwierdził, iż działał przy sprzedaży nieruchomości w błędzie co do zakresu sprzedaży nieruchomości na rzecz skarżącego.

W takiej sytuacji nieważność względna zawartej umowy, wynikająca z uchylenia jej skutków prawnych mogłaby nastąpić tylko w przypadku, jeżeli błąd zostałby wywołany przez drugą stronę umowy. W sprawie niniejszej uchylenie się przez Stanisława T. od skutków czynności prawnej w związku z błędem co do treści tej czynności mogłoby nastąpić tylko w razie wywołania tego błędu przez skarżącego /art. 84 ust. 1 Kc/. Tymczasem ani skarżący, ani świadek Stanisław T. nie twierdzili, aby błąd co do treści umowy został wywołany przez skarżącego. W aktach sprawy brak zresztą oświadczenia Stanisława T. o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego w dniu 7 grudnia 1995 r.

Natomiast twierdzenie skarżącego zawarte w odwołaniu od decyzji organu i instancji, iż skarżący został wprowadzony w błąd przez Stanisława T. nie znajduje potwierdzenia w materiale sprawy.

Gdyby nawet istotnie sprzedający udzielił skarżącemu niezgodnej z prawdą informacji, że istnieje możliwość fizycznego podziału nieruchomości, informacja ta nie wiąże się z treścią umowy, która dotyczy sprzedaży udziału we współwłasności nieruchomości. A tylko błąd co do treści czynności cywilnoprawnej - zgodnie z art. 84 ust. 1 Kc może być powodem skutecznego uchylenia się od złożonego oświadczenia woli.

Trudno zresztą uznać, iż którakolwiek ze stron umowy z dnia 7 grudnia 1995 r. działała w błędzie co do treści umowy, skoro ze sporządzonego aktu notarialnego wynika, że został on stronom odczytany przez notariusza i żadna ze stron nie wniosła do jego treści zastrzeżeń.

W tej sytuacji nie może być mowy o względnej nieważności umowy.

Zgodnie z treścią art. 155 par. 1 Kc umowa sprzedaży z dnia 7 grudnia 1995 r. przeniosła na skarżącego własność lokalu mieszkalnego i udział we współwłasności nieruchomości. Potwierdza to treść tej umowy, jak również treść umowy zawartej następnie przez te same strony w dniu 14 grudnia 1995 r.

W par. 3 tej ostatniej umowy, rozwiązującej umowę z dnia 7 grudnia 1995 r., skarżący przeniósł własność lokalu mieszkalnego wraz z udziałem we własności działek gruntu na Stanisława T., który z kolei w tym samym dniu zwrócił skarżącemu otrzymaną od niego kwotę stanowiącą pobraną przy umowie sprzedaży z dnia 7 grudnia 1995 r.

W świetle powyższych okoliczności brak podstaw do uznania umowy z dnia 7 grudnia 1995 r. za nieważną. Natomiast stron miały - zgodnie z zasadą swobody umów - prawo do rozwiązania tej umowy i zwrotu świadczeń, które wzajemnie na jej podstawie otrzymały.

Późniejsze rozwiązanie ważnie zawartej umowy nie wywołuje jednak uprawnień do żądania zwrotu zapłaconej przy jej zawarciu opłaty skarbowej.

Załączone do skargi postanowienie Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowania z wniosków Stanisława T. i Rafała W. o dokonanie wpisów własności w księgach wieczystych nie może mieć istotnego znaczenia dla oceny ważności umowy sprzedaży nieruchomości.

Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalił.