Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1013/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 10, art. 77 par 1, art. 80 i art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 24a ust. 1, ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 127 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Dnia 16 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), , Protokolant specjalista Agnieszka Kowalik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 roku sprawy ze skargi I. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...], nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 10, art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. 2008r. nr 68 poz. 634), art. 7 ust. 1 i 4, art. 18 ust. 1, art. 19, art. 24a ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 1164), art. 124, art. 127 ust. 2, art. 146 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L z 2009r.30.16), § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2009r., nr 40, poz. 326), art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1 pkt 1 lit. a - c, art. 9 , art. 12 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2008r., nr 204, poz. 1281 ze zm.), art. 3, art. 7 ust. 1 tiret drugi rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 r. ustanawiające system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczące etykietowania mięsa wołowego i produktów z mięsa wołowego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz.U. UE.L.2000. 204.1), Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie przyznania I. W. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu 16 maja 2011r. I. W. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w K. wniosek o przyznanie płatności na rok 2011, w którym wystąpiła o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grup upraw podstawowych, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych i płatności do pomidorów, wskazując położenie zadeklarowanych we wniosku działek. Do wniosku strona załączyła własne oświadczenie z dnia 16 maja 2011r. oraz oświadczenia J. W., A. W. i M. W. z dnia 16 maja 2011r. oraz zawiadomienie Sądu Rejonowego w Łęczycy I Wydział Cywilny z dnia 21 stycznia 2011 r. sygn. akt [...] o posiedzeniu sądu w dniu 9 lutego 2011r. w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym H. W.. W dniu 6 lipca 2011r. do organu wpłynął odpis skrócony aktu urodzenia nr 1065/1996 z dnia 6 lipca 2011r. N. K. W..

Wezwaniem z dnia 14 lipca 2011r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. zobowiązał I. W. do usunięcia braków formalnych wniosku.

W odpowiedzi na wezwanie, strona w dniu 19 lipca 2011r. złożyła korektę wniosku wraz z zaświadczeniem z Sądu Rejonowego w Łęczycy Wydział I Cywilny z dnia 18 lipca 2011r., że sprawa z wniosku I. W. o stwierdzenie nabycia spadku po H. W. jest w toku.

Pismem z dnia 20 września 2012r. organ l instancji poinformował I.W. o konieczności złożenia wyjaśnień w związku z przejęciem płatności do pomidorów przez spadkobiercę. W dniu 27 września 2012r. strona złożyła oświadczenie, że sprawa o stwierdzenie nabycia spadku po H. W. nadal jest w toku. Na potwierdzenie przedstawionych okoliczności przedłożyła kolejne zaświadczenie z Sądu Rejonowego w Łęczycy Wydział l Cywilny z dnia 31 sierpnia 2012r., a następnie Sądu Rejonowego w Kutnie VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Łęczycy z dnia 16 stycznia 2013r. Natomiast w dniu 12 kwietnia 2013r. wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego w Kutnie, VI Zamiejscowy Wydział Cywilny w Łęczycy z dnia 14 marca 2013r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po H. W..

Decyzją z dnia [...]., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. przyznał I.W. płatności na rok 2011 w łącznej wysokości 6375,43 zł, w tym jednolitą płatność obszarową w kwocie 4938,46 zł oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w kwocie 1436,97 zł i odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, określił, że na podstawie świadectw dostawy owoców i warzyw do przetwórstwa w roku gospodarczym 2006/2007 dostarczono do przetwórstwa pomidory w ilości 0,00 ton netto i odmówił przyznania płatności do pomidorów.

Od powyższej decyzji I. W. wniosła odwołanie wraz z oświadczeniem spadkobierców oraz zaświadczeniem z Sądu Rejonowego w Kutnie VI Zamiejscowy Wydział Cywilny w Łęczycy z dnia 14 maja 2013r o zawieszeniu postępowania w sprawie z wniosku H. W. o podział majątku wspólnego. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że w roku 2006/2007 prowadziła wspólnie z mężem – H.W. gospodarstwo rolne i uprawę pomidorów. W roku 2010 mąż zmarł, a wnioski o przyznanie płatności skarżąca składała sama. Postanowieniem o sygn. akt [...]sąd stwierdził, że spadek po H. W. nabyli w 1/3 części z połowy majątku trzej spadkobiercy. Sprawa natomiast o podział majątku wspólnego jest w toku, pozostaje zawieszona.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję w mocy Dyrektor ARMiR wskazał, że przedmiotem odwołania jest decyzja organu I instancji kończąca postępowanie w sprawie z wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2011, natomiast zarzuty podnoszone przez stronę dotyczą wyłącznie odmowy przyznania płatności do pomidorów.

Organ odwołując się do treści art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wskazał, że rośliny dotowane w ramach uzupełniających płatności obszarowych wymienia § 2 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W § 6, § 7 i § 8 rozporządzenia ustawodawca przedstawił trzy sposoby ustalania wysokości należnych wnioskodawcy płatności zwierzęcych, uzależniając ich zastosowanie od sytuacji, jaka miała miejsce w przeszłości.

Organ odwoławczy wskazał, że z urzędu jest w posiadaniu informacji, że I. W. w roku 2011 po raz pierwszy złożyła wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, a zatem ocena spełnienia przesłanek do przyznania płatności zwierzęcych dokonana została w oparciu o § 8 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009r., który stanowi, że w przypadku, gdy rolnik nie spełnia wymagań określonych w § 6 ust. 1, płatność zwierzęca przysługuje mu, jeżeli w latach 2004-2006 nie występował z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a ponadto: 1) przyznano temu rolnikowi płatność zwierzęcą na podstawie: a) § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności, lub b) § 6 albo 7 rozporządzenia z dnia 14 marca 2008r. lub 2) w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku rolnik lub jego małżonek był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku, gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie.

Organ wyjaśnił, że środki dowodowe, za pomocą których organ administracji ustala liczbę zwierząt zarejestrowanych w okresie referencyjnym we właściwym rejestrze przez rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności, wskazuje § 6 ust. 4 rozporządzenia. Organ weryfikując spełnienie warunków, o których mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia, bada nie tylko, czy rolnik był posiadaczem zwierząt w okresie referencyjnym, ale przede wszystkim weryfikuje indywidualny rejestr, prowadzony dla hodowli danego wnioskodawcy, który jest częścią składową rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych.

Organ II instancji wskazał, że na podstawie rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i danych zawartych w indywidualnym rejestrze, prowadzonym dla hodowli wnioskodawcy, ustalono, że I. W. nie była w okresie referencyjnym, tj. od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku, posiadaczem zwierząt, które w tym okresie były wpisane do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, prowadzonego dla hodowli wnioskodawcy, na podstawie zgłoszenia dokonanego przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie. W związku z powyższym warunek wynikający z § 8 ust. 1 rozporządzenia nie został, w ocenie organu spełniony.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, który stwierdził, że I. W.nie będąc posiadaczem zwierząt, które zostały wpisane lub zostały zgłoszone do odpowiedniego rejestru prowadzonego dla hodowli tego rolnika w odpowiednim okresie referencyjnym, nie spełniła warunku przyznania płatności zwierzęcej na rok 2011.

Odnosząc się natomiast do kwestii płatności do pomidorów organ powołał treść art. 24a ustawy i wskazał, że organ z urzędu jest w posiadaniu informacji, iż H. W. złożył w dniu 12 maja 2010r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2010, tj.: jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności podstawowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na pasze uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca), płatności cukrowej oraz płatności do pomidorów. Ww. płatność została przekazana na konto wnioskodawcy w dniu 4 lutego 2011 r. I. W. żądając przyznania m. in. płatności do pomidorów w roku 2011 winna w latach 2006/2007 dostarczyć pomidory do przetworzenia zgodnie ze świadectwem dostawy owoców i warzyw do przetwórstwa, określonym na podstawie przepisów o organizacji rynku przetworów owocowych i warzywnych, lub ww. pomidory winne zostać dostarczone przez spadkodawcę wnioskującego o płatność do pomidorów lub spadkodawcę małżonka wnioskującego o płatność do pomidorów. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawczyni nie przedłożyła zaświadczenia, że dostarczała w roku gospodarczym 2006/2007 pomidory do przetworzenia zgodnie ze świadectwem dostawy owoców i warzyw do przetwórstwa, określonym na podstawie przepisów o organizacji rynku przetworów owocowych i warzywnych. Natomiast z przedłożonych przez stronę dokumentów, tj. postanowienia sygn. akt [...] z dnia 14 marca 2013r. o stwierdzeniu nabycia spadku po H. W. wynika, że wnioskodawczyni nie należy do kręgu spadkobierców, w związku z powyższym należało odmówić płatności do pomidorów za rok 2011.

Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. jest prawidłowa i nie pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa mającymi zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Dostrzegając uchybienia formalne decyzji organu I instancji polegające m.in. na zbyt wąskim określeniu podstawy prawnej i niepełnym uzasadnieniu decyzji, Dyrektor ARiMR stanął na stanowisku, że nie mają one wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie, a w związku z powyższym nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej, podnosząc zarzut rażącego naruszenia art. 24a ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że skarżąca spełniła przesłanki warunkujące przyznanie płatności obszarowej (i taką płatność otrzymała). Stanowisko organu, że skarżąca nie spełniła przesłanek do przyznania płatności do pomidorów, określonych w art. 24a ust. 2 ustawy jest niezasadne. Bezspornym jest, że mąż skarżącej w roku gospodarczym 2006/2007 dostarczył do przetworzenia pomidory, spełniając wymóg, o którym mowa w art. 24a ust. 1 pkt 2 ustawy. Przepis art. 24a ust. 2 ustawy za tożsame z dostarczeniem pomidorów przez samego wnioskującego uznaje dostarczenie ich przez m.in. małżonka wnioskującego o płatność do pomidorów, nawet jeżeli osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w roku gospodarczym, o którym mowa w ust. 1. Skarżąca spełniła powyższe wymagania, pomidory zostały dostarczone przez męża. Grunty rolne, w związku z którymi została przyznana płatność obszarowa i złożony został wniosek o przyznanie płatności do pomidorów do czasu orzeczenia o rozwiązaniu małżeństwa pozostawały w małżeńskiej wspólności ustawowej. Po orzeczeniu o rozwiązaniu małżeństwa przez rozwód grunty rolne stały się z mocy prawa wspólnością w częściach ułamkowych, stan ten trwał do chwili śmierci męża skarżącej. Po śmierci H. W. współwłaścicielami należących do niego części gruntów rolnych stały się dzieci. Oznacza to, że dostarczenie w roku gospodarczym 2006/2007 pomidorów przez męża skarżącej jak i obecne złożenie wniosku w połowie dotyczy osoby samej wnioskodawczyni i nie ma żądnych podstaw do odmowy przyznania jej płatności dotyczącej przynajmniej połowy gruntów, które stanowią jej własność. To, że mąż był osobą fizycznie dostarczającą pomidory nie ma żadnego znaczenia, takie były ustalenia między małżonkami, a wnioski o płatności dotyczyły całości gruntów, nie tylko połowy przypadającej mężowi.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] wydaną w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011.

Przeprowadzona przez sąd kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Spór w sprawie dotyczy odmowy przyznania skarżącej płatności do pomidorów.

Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.).

Płatność do pomidorów jest płatnością ustaloną w ramach wspólnej polityki rolnej UE. Zatem dokonując interpretacji przepisów dotyczących przyznawania płatności do pomidorów należy odnieść się do przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE L 30.16 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 73/2009".

Zgodnie z art. 127 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009, w przypadku gdy nowe państwo członkowskie skorzystało z możliwości przewidzianej w art. 143bb rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przyznaje ono oddzielną płatność z tytułu owoców i warzyw rolnikom kwalifikującym się w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej. Płatność ta przyznawana jest zgodnie z kryteriami przyjętymi przez państwo członkowskie w 2007 r. Oddzielna płatność z tytułu owoców i warzyw przyznawana jest w granicach składowej pułapu krajowego, o których mowa w art. 40 niniejszego rozporządzenia, odpowiadającej owocom i warzywom lub, w przypadku gdy nowe państwo członkowskie skorzystało z możliwości przewidzianej w art. 143bb ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, w granicach niższego pułapu (art. 127 ust. 2 powołanego rozporządzenia).

Stosownie do art. 127 ust. 1 rozporządzenia 73/2009, obowiązującego od 1 stycznia 2009 r., płatność do pomidorów winna być przyznawana na podstawie kryteriów przyjętych przez dane państwa członkowskie w roku 2007, a zatem należy odnieść się do przepisów krajowych dotyczących przyznawania płatności do pomidorów obowiązujących w tych latach.

W Polsce płatność do pomidorów została wprowadzona ustawą z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2008 r. nr 44, poz. 262). Zgodnie z art. 1 pkt 22 tej ustawy w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. nr 35, poz. 217 i nr 99, poz. 666) - po art. 24 dodano art. 24a.

Stosownie do treści art. 24a ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji), rolnikowi przysługuje płatność do pomidorów, zgodnie z art. 127 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli rolnik ten:

1) spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej w danym roku i złożył wniosek o jej przyznanie;

2) dostarczył w roku gospodarczym 2006/2007 pomidory do przetworzenia zgodnie ze świadectwem dostawy owoców i warzyw do przetwórstwa, określonym na podstawie przepisów o organizacji rynku przetworów owocowych i warzywnych.

W myśl art. 24a ust. 2 ustawy, płatność do pomidorów przysługuje do masy netto pomidorów, o których mowa w ust. 1, dopuszczonych do przetworzenia, dostarczonych przez:

1) wnioskującego o płatność do pomidorów lub

2) małżonka wnioskującego o płatność do pomidorów, nawet jeżeli osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w roku gospodarczym, o którym mowa w ust. 1, lub

3) spadkodawcę wnioskującego o płatność do pomidorów lub spadkodawcę małżonka wnioskującego o płatność do pomidorów, lub

3a) poprzednika rolnika wnioskującego o płatność do pomidorów, który stał się jego następcą prawnym w wyniku rozwiązania albo przekształcenia albo wystąpienia innego zdarzenia prawnego, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w art. 22 ust. 1, lub

4) przekazującego gospodarstwo rolne w związku z wypłacaną rentą strukturalną, emeryturą lub rentą rolniczą z ubezpieczenia społecznego rolników, jeżeli rolnik wnioskujący o płatność do pomidorów lub małżonek tego rolnika mógłby dziedziczyć z ustawy przekazane gospodarstwo rolne.

Stosownie do treści wyżej powołanych przepisów rolnik, aby uzyskać płatność do pomidorów musi spełnić określone warunki. Jako zasadę przyjęto, że płatność przysługuje rolnikowi, który dostarczał w roku gospodarczym 2006/2007 pomidory do przetwarzania zgodnie ze świadectwem dostawy. Wyjątki od ww. zasady zostały sformułowane w ust. 2 tego przepisu, gdzie dopuszczono możliwość przyznania płatności do pomidorów rolnikowi, który sam nie dostarczał pomidorów do przetworzenia w roku gospodarczym 2006/2007.

Z powyższego wynika, że ustawodawca określił zamknięty katalog osób, dostarczanie przez które pomidorów do przetworzenia upoważnia rolnika do otrzymania, po spełnieniu innych określonych w ustawie warunków, płatności do pomidorów. Są to takie osoby jak: rolnik wnioskujący o płatność do pomidorów, małżonek rolnika wnioskującego o płatność, spadkodawca rolnika wnioskującego o płatność do pomidorów albo jego małżonka oraz poprzednik rolnika wnioskującego o płatność do pomidorów, który stał się następcą prawnym w wyniku rozwiązania albo przekształcenia albo wystąpienia innego zdarzenia prawnego, osoba przekazująca gospodarstwo rolne w związku z wypłacaną rentą strukturalną, emeryturą lub rentą rolniczą z ubezpieczenia społecznego rolników, jeżeli rolnik wnioskujący o płatność do pomidorów lub małżonek tego rolnika mógłby dziedziczyć z ustawy przekazane gospodarstwo rolne.

Z art. 24a ust. 2 pkt 2 ustawy wynika, że uprawniony do płatności do pomidorów jest rolnik, którego małżonek dostarczył do przetworzenia pomidory, nawet jeżeli w okresie referencyjnym osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim. W przypadku małżonka ubiegającego się o płatność do pomidorów należy uznać, że wnioskodawca, który sam nie dostarczył pomidorów do przetworzenia, winien wykazać, że pozostawał w związku małżeńskim z dostawcą w okresie referencyjnym lub w momencie złożenia wniosku (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Po 784/10 - Centrala Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W tym ostatnim przypadku, zgodnie z treścią § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r. nr 40, poz. 326 ze zm.), płatność do pomidorów przyznaje się temu z małżonków, na którego małżonek nieskładający wniosku o przyznanie płatności do pomidorów wyraził pisemną zgodę, jeżeli małżonkowie pozostawali w związku małżeńskim w dniu złożenia wniosku.

Organy administracji obu instancji przyjęły w rozpoznawanej sprawie, że w wobec śmierci rolnika H. W., któremu przysługiwała płatność do pomidorów (otrzymał w roku 2010), płatności te mogły przysługiwać wyłącznie rolnikowi wnioskującemu o płatność, który w okresie referencyjnym dostarczał pomidory oraz spadkobiercy rolnika. Organy zupełnie pominęły podmiot uprawniony do ubiegania się o przedmiotową płatność jakim jest małżonek rolnika, który dostarczał pomidory, pomimo istnienia odrębnej regulacji dla małżonków i spadkobierców.

Zdaniem Sądu, ustawodawca nie pozbawił uprawnień do płatności tego z małżonków, który wspólnie z drugim małżonkiem prowadził gospodarstwo rolne i nadal je prowadzi po śmierci swojego małżonka, spełniając wszystkie warunki określone w ustawie przewidziane dla danej płatności, tylko dlatego, że nie został spadkobiercą małżonka, który wcześniej dostarczał pomidory do przetworzenia, czy też w dniu składania wniosku był byłym małżonkiem. W tym ostatnim wypadku istotne jest bowiem to, czy wnioskujący o płatność do pomidorów, który sam ich nie dostarczał, był małżonkiem dostawcy w okresie referencyjnym.

Wnioskodawczyni jest producentem rolnym, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej w roku 2011 i taka płatność została jej przyznana decyzją organu pierwszej instancji. Ponadto skarżąca pozostawała w związku małżeńskim z rolnikiem, któremu przysługiwały uprawnienia do pomidorów, gdyż sam organ wskazał, że taką płatność H. W. otrzymał. Wprawdzie skarżąca nie załączyła do akt administracyjnych świadectwa dostawy owoców i warzyw do przetwórstwa, o którym mowa w art. 24a ust. 1 ustawy, jednak nie była wzywana do uzupełnia tego braku. Ponadto skoro mąż skarżącej dostarczał pomidory i płatność została mu przyznana, to oczywistym jest, że organy musiały stwierdzić istnienie świadectwa dostawy owoców i warzyw.

Wprawdzie zmiana wnioskodawcy nastąpiła z uwagi na śmierć dotychczasowego producenta, jednakże ta okoliczność nie miała w ocenie sądu znaczenia dla ewentualnych uprawnień wnioskodawczyni do płatności do pomidorów. Tym bardziej, że o takie płatności nie ubiegał się żaden spadkobierca. Zauważyć bowiem należy, że w tej sprawie mamy do czynienia z samodzielnymi uprawnieniami producenta rolnego, który składa po raz pierwszy wniosek o płatności do pomidorów, na tej podstawie, że jak twierdzi jest współwłaścicielem przedmiotowego gospodarstwa rolnego, a wnioski o płatność do pomidorów składane przez męża H. W., który dostarczał pomidory, dotyczyły całego gospodarstwa rolnego.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że ustawodawca wymaga, aby strony pozostawały w związku małżeńskim w dacie składania wniosku o przyznanie płatności, skoro mowa jest o małżonku osoby wnioskującej o płatność, co nie jest spełnione w tym wypadku (orzeczony rozwód przez sąd). Odnosząc się do powyższego stanowiska organu, po pierwsze należy wskazać, że ww. rozważania organu powinny znaleźć się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nie dopiero w odpowiedzi na skargę. Po drugie, z brzmienia art. 24a ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego nie wynika, tak jak interpretuje to organ, że rolnik wnioskujący o płatność do pomidorów w dacie składania wniosku musi być małżonkiem rolnika, który w okresie referencyjnym dostarczał pomidory.

Oznacza to, że intencją ustawodawcy było przyznanie płatności do pomidorów osobie wnioskującej o tę płatność, która spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej w danym roku, o ile pozostawała w związku małżeńskim z rolnikiem, który dostarczał pomidory i razem z nim prowadziła gospodarstwo rolne. Ustawodawca określił tylko, że osoby te nie musiały pozostawać w związku małżeńskim w roku gospodarczym 2006/2007. Bez wpływu więc na przyznanie płatności pozostaje to, czy małżeństwo zostało zawarte po okresie referencyjnym, czy też osoby te pozostawały w związku małżeńskim w okresie referencyjnym. Nie ma zatem podstaw do uznania, że osobom wnioskującym o płatność do pomidorów, które pozostawały w związku małżeńskim z rolnikiem dostarczającym pomidory w roku gospodarczym 2006/2007, a następnie ich małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód, ww. płatność nie przysługuje.

Wprawdzie zgodnie z § 12 w związku z § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. (Dz.U. z 2010 r. nr 39, poz. 215 ze zm.) do wniosku o przyznanie płatności do pomidorów dołącza się oświadczenie małżonków o pozostawaniu w związku małżeńskim w dniu składania wniosku o przyznanie płatności oraz zgodę małżonka, który nie składa wniosku o przyznanie płatności do pomidorów, na przyznanie tej płatności. Powyższe dotyczy jednak sytuacji, gdy małżonkowie w dniu składania wniosku pozostają w związku małżeńskim, ale nie oznacza, że muszą pozostawać w tym związku. Zgodnie bowiem z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2009 r. nr 40, poz. 326 ze zm.) – w przypadku, o którym mowa w art. 24a ust. 2 pkt 2 ustawy, płatność do pomidorów przyznaje się temu z małżonków, na którego małżonek nieskładający wniosku o przyznanie płatności do pomidorów wyraził pisemną zgodę, jeżeli małżonkowie pozostawali w związku małżeńskim w dniu złożenia tego wniosku.

Przechodząc do dalszej części rozważań wskazać należy, że wprawdzie z akt administracyjnych wynika, że wnioskodawczyni przedłożyła do wniosku oświadczenia swoje i dzieci wskazujące, że wszyscy oni są spadkobiercami po H. W.. Powyższe nie oznacza jednak, w ocenie sądu, że skarżąca chciała wprowadzić w błąd organ administracji. Informacja ta została sprostowana poprzez przedłożenie postanowienia Sądu Rejonowego w Kutnie, VI Wydział Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Łęczycy z dnia 14 marca 2013 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po H. M. W., z którego wynikało, że spadek nabyły dzieci H. W.. Dzieci zaś wyraziły zgodę na przyznanie płatności matce.

Ponadto to, że skarżąca nie dziedziczyła po H. W. nie oznacza, że nie jest współwłaścicielką przedmiotowego gospodarstwa, gdyż do podziału majątku byłych małżonków nie doszło, a z twierdzeń skarżącej wynika, że gospodarstwo rolne objęte wnioskiem o płatności do chwili śmierci męża stanowiło majątek wspólny, na którym oboje pracowali. Organy orzekające zaś powyższemu nie przeczą.

Wskazać zatem należy, że obowiązkiem organów orzekających w rozpoznawanej sprawie było wyjaśnienie, czy skarżąca pozostawała w związku małżeńskim z H. W. w okresie referencyjnym. Powyższe ustalenia powinny zaś znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych decyzji. Organy powinny zatem ponownie rozpatrzyć wniosek skarżącej, mając na uwadze przepisy art. 24a ust. 2 pkt 2 ustawy i wyrażoną wyżej ocenę prawną.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym organy ARiMR prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie przyznania określonego wsparcia finansowego zobowiązane są stać na straży praworządności oraz udzielać stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.

Pomijając rozpatrzenie sprawy w aspekcie uprawnień małżonka rolnika, który był dostawcą pomidorów, organy naruszyły także art. 24a ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 7 K.p.a.

Wobec powyższego przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji powinny uwzględnić powyższej wskazane przez sąd uwagi, w tym kierować się zasadami wynikającymi z przepisów prawa procesowego, w szczególności z przepisów art. 7, 10, 77 § 1 i 80 K.p.a. oraz uzasadnić rozstrzygnięcie stosownie do wymogów art. 107 § 3 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 P.p.s.a. sąd orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Uwzględniając treść art. 152 tej ustawy, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

e.o.