Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 427/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy: article: art. 47,  art. 34 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 17
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych.
article: art. 188, art. 200, art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 15 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A] Sp. z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 865/20 w sprawie ze skargi [A] Sp. z o.o. w Ł. na czynność Prezydenta Miasta Rzeszowa w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 3. zasądza od Prezydenta Miasta Rzeszowa na rzecz [A] Sp. z o.o. w Ł. 1120 (tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 9 lutego 2021r., sygn. akt I SA/Rz 865/20, oddalił skargę [A] Sp. z o.o. w . na czynność Prezydenta Miasta Rzeszowa wypłaty zniżonej kwoty dotacji oświatowej.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

[A]" Sp. z o.o. (dalej: Skarżąca) pismem z 27 listopada 2020 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na czynność organu – Prezydenta Miasta Rzeszowa w postaci wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za październik 2020 r. dla słuchaczy: Szkoły Policealnej [...] w R. w kwocie 25 033,34 zł, Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w R. w kwocie 1 018,38 zł, n Szkoły Policealnej Medycznej [...] w R. w kwocie 3 006,30 zł oraz Szkoły Policealnej Opieki Medycznej [...] w R. w kwocie 1 636,93 zł.

Skarżąca jako podstawę prawną skargi podała art. 47 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 17 dalej u.f.z.o.) oraz art. 50 §1 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami powszechnymi (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 53 § 2, art. 54 § 1 oraz art. 57 § 1 p.p.s.a.

Zdaniem Skarżącej w związku z kwestionowaną czynnością organu doszło do naruszenia art. 34 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. poprzez nieprzekazanie w miesiącu październiku 2020 r. dotacji w pełnej wysokości, tj. wysokości równej kwocie przewidzianej na jednego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego na ilość słuchaczy wskazanych przez szkoły, w terminie do 31 października 2020 r. na rachunki bankowe szkół, podczas gdy zostały spełnione wymagane przepisami prawa przesłanki do otrzymania dotacji, a tym samym brak było podstaw do zaniżenia kwoty jej wypłacenia.

Wedle Skarżącej, szkoły prowadzone przez Spółkę przekazały w październiku 2020r. organowi dotującemu informację o liczbie słuchaczy, na których dotacja winna zostać przekazana do końca miesiąca w oparciu o stawkę wynikającą z przepisów prawa. Dotacja nie została jednak do końca miesiąca wypłacona w pełnej wysokości, gdyż nie wypłacono jej zdaniem należnych skarżącej kwot wskazanych w petitum skargi.

W odpowiedzi na skargę organ dotujący wniósł o oddalenie skargi w całości ewentualnie o odrzucenie skargi z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej przed sądem administracyjnym.

Organ wskazał, że podstawę prawną do wypłaty dotacji stanowi przepis art. 26 u.f.z.o. oraz uchwała Nr LII/1229/2017 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, szkół i placówek oświatowych prowadzonych na terenie Gminy Miasto przez podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych, trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakresu danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, terminu przekazania informacji o liczbie dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz terminu i sposobu rozliczenia wykorzystania dotacji, a także ustalenia wysokości dotacji dla niepublicznych szkolnych schronisk młodzieżowych (Dziennik urzędowy Województwa Podkarpackiego z dnia 18 stycznia 2018 r. poz. 276, dalej: Uchwała). W wyniku przeprowadzonej analizy sprawozdania z liczby uczniów za m-c październik br. oraz korekty sprawozdania z liczby uczniów za m-c wrzesień br. które wpłynęło do organu w dniu 6 października 2020 r. została naliczona i zapłacona w dniu 29 października 2020 r. dotacja za m-c październik dla wnioskujących szkół.

Organ wypłacił dotację na 680 słuchaczy, co przy uwzględnieniu stawki dotacji przypadającej na dany zawód dało łącznie wysokość 106 960,30 zł co przedstawiono w ujęciu tabelarycznym.

Organ wyjaśnił, że Szkoła Policealna [...] w R. złożyła informację do sprawozdania ze stanu szkoły, z której wynika, że stan słuchaczy wynosi 999, ale w aplikacji użytkowanej przez organ dotujący, uniemożliwiającej przyznanie ponownie dotacji uczniowi o tym samym PESELU wykazano 992 słuchaczy. Jak się okazało, 7 słuchaczy wykazanych zostało jednocześnie w innych szkołach. Po przeprowadzonej weryfikacji, w ramach której 5 spośród 7 słuchaczy wskazało jako pierwszego wyboru Szkołę Policealną [...] dla tej szkoły przysługuje dotacja dodatkowo na 5 słuchaczy w wysokości 681,63 zł, która została wypłacona w dniu 29 października 2020 r.

Organ wyjaśnił też, że nie dokonał wypłaty dotacji dla tej szkoły za 154 słuchaczy wskazanych w informacji do korekty sprawozdania z frekwencji wrzesień 2020 r. z dnia 6 października 2020 r. z opisem, że ci słuchacze, ujęci w sprawozdaniu dotyczącym frekwencji za miesiąc wrzesień ze statutem - dotacja miesiąc poprzedni "brak", spełnili wymagania zgodnie z ustawą o systemie oświaty i uczestniczyli w co najmniej 50% obowiązkowych zajęciach zrealizowanych w m-u wrześniu 2020 r. Zdaniem organu dotacja za tych słuchaczy nie przysługuje, bowiem w świetle art. 26 ust. 2 u.f.z.o. warunkiem wypłaty dotacji jest uczestnictwo słuchacza w co najmniej 50% obowiązkowych zajęciach edukacyjnych oraz status słuchacza na pierwszy roboczy dzień miesiąca zgodnie z Uchwałą. Z danych zaś posiadanych przez organ w/w słuchacze byli zapisani po 1 września 2020 r.

W przypadku Szkoły Policealnej Medycznej [...] w R. z informacji do sprawozdania ze stanu szkoły, wynika stan 57 słuchaczy, ale w aplikacji zastrzeżenia zgłoszono do 2 słuchaczy, a weryfikacja pozwoliła przyznać dodatkowo dotację na jednego słuchacza w wysokości 601,26 zł wypłaconą w dniu 29 października 2020 r. wraz z podstawowym poleceniem. Nie uwzględniono ponadto 5 osób ujętych w sprawozdaniu dotyczącym frekwencji za miesiąc wrzesień ze statutem - dotacja miesiąc poprzedni "brak", bowiem według organu nie posiadali statusu słuchacza na pierwszy roboczy dzień miesiąca zgodnie z Uchwałą.

W przypadku Szkoły Policealnej Opieki Medycznej [...] w R. z informacji do sprawozdania ze stanu szkoły, wynika stan 96 słuchaczy, ale w aplikacji zastrzeżenia zgłoszono do 3 słuchaczy, a weryfikacja pozwoliła przyznać dodatkowo dotację na 2 słuchaczy w wysokości 1009,22 zł wypłaconą w dniu 29 października 2020 r. wraz z podstawowym poleceniem. Nie uwzględniono ponadto 5 osób ujętych w sprawozdaniu dotyczącym frekwencji za miesiąc wrzesień ze statutem - dotacja miesiąc poprzedni "brak", bowiem według organu nie posiadali statusu słuchacza na pierwszy roboczy dzień miesiąca zgodnie z Uchwałą.

W odniesieniu do Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] organ dotujący wypłacił dotację za m-c październik 2020 r. zgodnie ze złożonym sprawozdaniem za m-c październik 2020 r. oraz korektą za miesiąc - wrzesień 2020 r. za 95 słuchaczy w wysokości: 8 795,10 zł. Nie uwzględniono natomiast przy naliczaniu dotacji 11 osób ujętych w sprawozdaniu dotyczącym frekwencji za miesiąc wrzesień ze statutem dotacja miesiąc poprzedni "brak", bowiem według organu nie posiadali statusu słuchacza na pierwszy roboczy dzień miesiąca zgodnie z Uchwałą.

Ustosunkowując się do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę, skarżący przedstawił własne wyliczenia potwierdzające, jego zdaniem zasadność żądania skargi, sprowadzające się do tabelarycznego zestawienia kwot dotacji należnych i otrzymanych z rozbiciem na poszczególne szkoły.

Zaskarżonym wyrokiem WSA w Rzeszowie oddalił skargę.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji rozważył kwestię dopuszczalności skargi. Jego zdaniem, wbrew twierdzeniom organu nie można uznać, że wypłata dotacji jest wyłącznie czynnością techniczną przekazania środków finansowych, bowiem stanowi ona finalny rezultat ustalenia wysokości dotacji dla konkretnego podmiotu, dokonanego na podstawie konkretnych regulacji prawnych, do stosowania których uprawniony jest organ administracji.

Z powyższych względów Sąd nie podzielił prezentowanego w orzecznictwie innych sądów poglądu, że wypłata dotacji stanowi wyłącznie czynność techniczną, przekazania fizycznego środków finansowych, która nie podlega kognicji sądów administracyjnych, jako czynność z zakresu administracji publicznej.

Przechodząc natomiast do meritum WSA wskazał, że zasadniczy spór w sprawie dotyczy liczby uprawnionych uczniów każdej ze szkół we wskazanym okresie, gdyż nie ma różnic między stronami co do wysokości stawki dotacji przypadającej na jednego ucznia kształconego w określonym zawodzie, a sporny jest element kalkulacyjny w postaci liczby uczniów spełniających wymóg dotyczący frekwencji w danym miesiącu - uczestnictwa w co najmniej 50 % obowiązkowych zajęć. Zdaniem skarżącej wszyscy uczniowie wskazani w sprawozdaniu za dany okres sprawozdawczy spełnili ten wymóg, natomiast według organu, na niektóre osoby nie należała się dotacja, ponieważ na dzień 1 września 2020 roku nie przysługiwał im status słuchacza, zostali zapisani po 1 września, a zgodnie z Uchwałą liczbę słuchaczy należy wykazywać na pierwszy dzień roboczy.

Zdaniem Sądu I instancji nie budzi wątpliwości, że organ dotujący przekazał wszystkim szkołom prowadzonym przez Skarżącą na terenie Rzeszowa dotację za miesiąc październik 2020 r. W swoim stanowisku organ dokładnie, z uwzględnieniem każdej szkoły i opisaniem każdej zakwestionowanej grupy słuchaczy, a nawet poszczególnych słuchaczy wskazanych personalnie, przedstawił zasady wyliczenia należnej dotacji oraz konkretne powody dla których, w pewnej części, nie została ona przyznana. Odwołał się przy tym do zasad wyliczania tych płatności wynikających tak przepisów prawa powszechnego (u.f.z.o.) jak i miejscowego (Uchwała).

W art. 38 ust. 1 u.f.z.o. zawarto delegacje dla jednostki samorządu terytorialnego do ustalania w drodze uchwały, trybu udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32 u.f.z.o. oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, o których mowa w art. 34 ust. 2 u.f.z.o., oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji. Z treści Uchwały wynika zaś, że podstawą naliczenia dotacji jest liczba uczniów według stanu na pierwszy dzień roboczy danego miesiąca. Zatem liczba osób posiadających status ucznia na ten dzień stanowi, obok warunku frekwencyjnego, stanowi nieodzowny warunek naliczenia dotacji dla szkoły, uściślając de facto ten ustawowy warunek. Jak wskazuje się w orzecznictwie, zobowiązanie uchwałą podmiotu prowadzącego niepubliczna szkołę lub placówkę do złożenia informacji miesięcznej o liczbie uczniów według stanu na pierwszy dzień miesiąca, wskazanie terminu jej złożenia nie narusza granic upoważnienia zawartego w ustawie, ani też samej ustawy (por. wyroki NSA z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn.. akt I GSK 201/18, czy z dnia 1 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1594/14).

W aktach nie ma dokumentu wskazującego, kiedy sporna liczba słuchaczy w każdej ze szkół uzyskała status słuchacza, informacja ta jest podana jedynie w stosunku do tych słuchaczy, co do których istniała wątpliwość, do której szkoły uczęszczali.

Analiza stanowiska procesowego Skarżącej prezentowanego w niniejszej sprawie prowadzi, zdaniem Sądu I instancji do wniosku, że w istocie Skarżąca nie wykazała, aby zaistniały przesłanki uznania zaskarżonej czynności za bezskuteczną.

Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnej dokumentacji, która umożliwiałaby Sądowi weryfikację jej zdaniem bezpodstawnie nie przekazanych poszczególnym szkołom należnych kwot wskazanych w petitum skargi, lub też podważyła prawidłowość wyliczeń przedstawionych przez ten organ w odpowiedzi na skargę.

W tej sytuacji WSA oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.,

Spółka wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku skarżąc go całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie :

1. przepisów prawa procesowego art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez przyjęcie przez Sąd, że w niniejszej sprawie zachodzi kognicja sądów administracyjnych, co w konsekwencji spowodowało, że Sąd rozpoznał skargę merytorycznie i ją oddalił, zamiast odrzucić, w sytuacji braku kognicji sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 17 zwanej dalej u.f.z.o.) w zw. z § 10 ust. 9-12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U.2020.493 z dnia 2020.03.20 ze zm. w brzmieniu obowiązującym od 1 do 31 października 2020 r.), zwanego dalej Rozporządzeniem MEN), poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie przez Sąd, iż organ wypłacił dotację zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. prawidłowo nie przekazał dotacji na słuchaczy, którzy nie posiadali statusu słuchacza w dniu pierwszego września 2020 r., podczas gdy przepisy u.f.z.o. oraz Rozporządzenia MEN nie uzależniają kwestii wypłaty dotacji od posiadania statusu słuchacza w pierwszym dniu miesiąca, zatem dotacja winna być wypłacona na każdego słuchacza, który spełnił ustawowe warunki do otrzymania dotacji oświatowej niezależnie od terminu uzyskania przez niego statusu słuchacza.

3. naruszenie art. 134 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez Sąd istotnych okoliczności, m.in. to, że Organ dopiero na etapie postępowania sądowego przedstawił informacje w zakresie sposobu wyliczenia kwoty dotacji należnej, a skarżący przedstawił szczegółowe wyliczenia należnej kwoty dotacji oświatowej za miesiąc październik, a tym samym brak było oceny przez Sąd prawidłowości postępowania organu I instancji przedmiotowej sprawy, co w konsekwencji miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i spowodowało, że Sąd nie uwzględnił skargi, nie uznał bezskuteczności czynności i nie zobowiązał Organu do ponownego rozpatrzenia sprawy, a skargę oddalił.

Z uwagi na powyższe, skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i odrzucenie skargi na czynność Prezydenta; gdyby jednak NSA uznał, że skarga nie podlegała odrzuceniu, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz zasądzenie od Prezydenta Miasta Rzeszowa na rzecz Spółki kosztów postępowania przed NSA wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto skarżąca kasacyjnie wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w szczególności przy uwzględnieniu trybu wskazanego w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID. Skarżąca oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i § 3 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, mimo że nie wszystkie zarzuty okazały się trafne.

W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu najdalej idącego tj. braku kognicji sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Powołując stanowisko zawarte we wskazanych przez skarżącą judykatach, zgodnie którym czynność polegająca na odmowie przekazania niewypłaconej kwoty dotacji oświatowej jest czynnością techniczną, która nie podlega kognicji sądów administracyjnych( np. wyrok NSA z 17 listopada 2020 r. sygn. akt I GSK 1514/20 ), stanowisko skarżącej prowadzi w istocie do złożenia przez nią wniosku o odrzucenie własnej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie jest to zarzut usprawiedliwiony.

WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku prawidłowo wywiódł, dlaczego kwestia kontroli czynności dotyczącej wypłaty kwoty dotacji oświatowej, o jakiej mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o., należy do kognicji sądów administracyjnych. Wskazać należy, że zagadnienie to było przedmiotem szczegółowej analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego (notabene także w sprawie ze skargi spółki) w wyroku z 19 marca 2021 r. I GSK 1730/20 (dostępny: na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przywołanym wyroku wskazano, że czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 47 u.f.z.o., to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje bowiem, że zwroty "o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a" odnoszą się do określenia organów dotujących oraz rodzajów dotacji, a nie do opisania rodzajów czynności. Z treści art. 47 u.f.z.o. nie wynika zatem jakiekolwiek ograniczenie co do kategorii czynności, które podlegają tej regulacji. Tak więc czynności organu dotującego polegające na ustaleniu wysokości dotacji jak i jej przekazaniu, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i jako takie poddane są kognicji sądów administracyjnych. Skład orzekający w niniejszej sprawie, w całości podziela powyższy pogląd.

W związku z tym, zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. uznać należy za nieuzasadniony, a stanowisko Sądu I instancji dotyczące merytorycznego rozpoznania skargi za prawidłowe.

Natomiast jako skutecznie podważający trafność wydanego rozstrzygnięcia NSA uznaje zarzut naruszenia art. 26 ust. 2 u.f.z.o., poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie przez Sąd I instancji, iż organ wypłacił dotację zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. prawidłowo nie przekazał dotacji na słuchaczy, którzy nie posiadali statusu słuchacza w dniu pierwszego września 2020 r.

Zasadnicze pole sporu objęte ramami powyższego zarzutu dotyczy odpowiedzi na pytanie, czy wraz z dotacjami wypłacanymi szkołom za wrzesień 2020 r., w terminie do 31 października 2020 r., organ dotujący powinien przekazać także dotację na wykazanych słuchaczy w złożonej w październiku 2020 r. ostatecznej korekcie informacji o liczbie uczniów uczestniczących w co najmniej 50% obowiązkowych zajęciach edukacyjnych we wrześniu 2020 r., którzy zapisali się do szkoły po 1 września 2020 r. do końca tego miesiąca i uzyskali wymaganą przepisami prawa frekwencję. W ocenie organu, podzielonej przez WSA, nie ma takich podstaw, ponieważ za uczniów, którzy uczestniczyli w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w poprzednim miesiącu rozumie się wyłącznie takich uczniów, którzy posiadali status ucznia na dzień 1 września 2020 r. co wynika tak z przepisów u.f.z.o. jak i aktu prawa miejscowego uchwałą Nr LII/1229/2017 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 12 grudnia 2017 r.

Odnosząc się do tego zarzutu, wskazać należy, że w myśl art. 26 ust. 2 u.f.z.o. – niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.

Stosownie do art. 34 ust. 1 u.f.z.o. – dotacje, o których mowa w (...) art. 26 ust. 1, 2 i 8, (...) są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; (...).

Zgodnie z art. 34 ust. 3 u.f.z.o. – jeżeli faktyczna liczba uczniów szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2, spełniających warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, jest inna niż liczba uczniów, na których zgodnie z ust. 2 przekazano część dotacji na dany miesiąc, część dotacji na następny miesiąc jest przekazywana na liczbę uczniów skorygowaną o różnicę między liczbą uczniów, na których zgodnie z ust. 2 przekazano część dotacji na dany miesiąc, a faktyczną liczbą uczniów szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2, spełniających warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty.

Zgodnie z § 3 ust. 1 Uchwały Nr LII/1229/2017 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 12 grudnia 2017 r. – w terminie do 5 dnia każdego miesiąca, dotowany składa dokument dotyczący sprawozdania z liczby (...) uczniów lub wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno – wychowawczych według stanu na pierwszy roboczy dzień miesiąca, na który udzielana jest dotacja, z uwzględnieniem liczby niepełnosprawnych( z podaniem rodzaju niepełnosprawności ) oraz objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, a także uczestników zajęć rewalidacyjno – wychowawczych.

W § 3 ust. 2 Uchwały postanowiono, że w przypadku szkół niepublicznych, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, dotowany przekazuje - nie później niż do 5 dnia każdego miesiąca oprócz sprawozdania, o którym mowa w ust 1 również podpisany przez osobę upoważnioną dokument dotyczący sprawozdania korygującego, dotyczącego faktycznego uczestnictwa uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, według stanu za miesiąc poprzedzający miesiąc na który udzielana jest dotacja.

Mając na uwadze powyższe unormowania, wskazać należy, że z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. jednoznacznie wynika, że otrzymanie dotacji na ucznia uwarunkowane jest jego uczestnictwem w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych. O tym, czy danej szkole przysługuje dotacja przesądza więc to, czy dana osoba jest uczniem i czy spełniła w danym miesiącu (tu we wrześniu 2020 r.) warunek w postaci uczestnictwa w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych. Przy czym z powyższych przepisów nie wynika, wbrew ocenie organu i WSA, aby taki uczeń (słuchacz) musiał posiadać status ucznia na pierwszy dzień danego miesiąca. W takiej sytuacji dochodziłoby bowiem do niedopuszczalnej sytuacji, w której organ prowadzący szkołę, byłby pozbawiony dotacji na ucznia zapisanego do szkoły po pierwszym dniu danego miesiąca i uczestniczącym w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych tego miesiąca. Ponadto mylna interpretacja organu powodowałby, że korekta, o jakiej mowa w art. 34 ust. 3 u.z.f.o., zawsze byłaby korektą in minus, a więc na niekorzyść organu prowadzącego szkołę, skoro należałoby sprawdzać jedynie frekwencję uczniów zapisanych do szkoły pierwszego dnia miesiąca. Tymczasem z treści art. 34 ust. 3 u.f.z.o. wynika, że może być to zarówno korekta in plus, jak i in minus. Wniosek taki płynie z tego, że przepis ten mówi o warunku uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, a więc nie wprowadza warunku nabycia statusu ucznia już w pierwszym dniu danego miesiąca.

Reasumując powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że dotacja oświatowa o jakiej mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o., przysługuje organowi prowadzącemu szkołę na ucznia (słuchacza), który został do niej zapisany także po pierwszym dniu danego miesiąca, pod warunkiem, że uczeń uczestniczył w co najmniej 50% obowiązkowych edukacyjnych zajęć w tym miesiącu. Tym samym przepisy ustawy nie uzależniają kwestii wypłaty dotacji od posiadania statusu słuchacza w pierwszym dniu miesiąca, co oznacza, iż dotacja winna być wypłacona na każdego słuchacza, który spełnił ustawowe warunki do otrzymania dotacji oświatowej niezależnie od terminu uzyskania przez niego statusu słuchacza. Powyższego warunku ustawowego nie zmieniają zapisy uchwały zawarte w § 3 ust. 1 i 2 Uchwały Nr LII/1229/2017 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 12 grudnia 2017 r. wskazujące jedynie na obowiązki dotowanego w zakresie składania dokumentów dotyczących sprawozdań z liczby uczniów według stanu na pierwszy roboczy dzień miesiąca, na który udzielana jest dotacja oraz sprawozdań korygujących dotyczących faktycznego uczestnictwa uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych według stanu za miesiąc poprzedzający miesiąc, na który udzielana jest dotacja.

W tej sytuacji postawiony przez Skarżącą w środku prawnym zarzut błędnej wykładni, a w konsekwencji niewłaściwego zastosowania art. 26 ust. 2 u.f.z.o., okazał się usprawiedliwiony i ma on znaczenie dla określenia prawidłowej kwoty wysokości dotacji oświatowej wypłaconej skarżącej w terminie do 31 października 2020 r. wynikającej z korekty za wrzesień 2020 r.

Wskazać w tym miejscu wypada, iż na podstawie delegacji ustawowej udzielonej w art. 30c ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U.2020.910) Minister Edukacji Narodowej poprzez § 10 ust. 9-12 Rozporządzenia MEN z dnia 20 marca 2020 r. dokonał czasowego wyłączenia stosowania części przepisów u.f.z.o. w zakresie m.in. art. 26 ust. 2 i ust. 3 - "w przypadku ograniczenia funkcjonowania szkoły (...), warunek, o którym mowa w art. 26 ust. 2 i art. 41 ust. 2 tej ustawy dotyczący uczestnictwa ucznia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, ustala się w danym miesiącu w odniesieniu do okresu, w którym danego ucznia nie obejmowało ograniczenie funkcjonowania szkoły", a w kolejnych ustępach § 10 Rozporządzenia MEN określił, iż "Okres, o którym mowa w ust. 9, nie może być krótszy niż 40% czasu przeznaczonego na obowiązkowe zajęcia edukacyjne, o których mowa w ust. 9." W przypadku gdy okres ten byłby w danym miesiącu krótszy niż 40%, to uznaje się, że uczeń spełnił w tym miesiącu warunek, o którym mowa w ust. 9, jeżeli spełnił go w odniesieniu do ostatniego miesiąca, w którym ustalano spełnienie tego warunku na podstawie art. 26 ust. 2 i art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych lub ust. 9 i 10. Jeżeli okres, w którym danego ucznia nie obejmuje ograniczenie funkcjonowania szkoły, we wrześniu 2020 r. albo we wrześniu i w październiku 2020 r. jest krótszy niż 40%, a uczeń rozpoczął naukę na pierwszym semestrze roku szkolnego 2020/2021 w szkole, o której mowa w ust. 9, to uznaje się, że warunek uczestnictwa ucznia w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, o którym mowa w art. 26 ust. 2 oraz art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, został spełniony.

W sprawie niniejszej dotacja wynikająca z korekty za wrzesień 2020 r. tj. miesiąc, w którym danego ucznia nie obejmowało ograniczenie funkcjonowania szkoły jest ustalana na dotychczasowych zasadach, z uwzględnieniem art. 26 ust. 2 u.f.z.o.. Tym samym dotacja ta winna zostać wypłacona na słuchaczy, którzy uczestniczyli w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych we wrześniu 2020 r. Jednocześnie jak już wyżej wskazano przepisy nie uzależniają kwestii wypłaty dotacji od posiadania statusu słuchacza w pierwszym roboczym dniu miesiąca, zatem dotacja winna być wypłacona na każdego słuchacza, który spełnił ustawowe warunki do otrzymania dotacji oświatowej niezależnie od terminu uzyskania przez niego statusu słuchacza. Nieprawidłowy pozostaje zatem wniosek przyjęty przez Sąd, iż dotacja należy się tylko uczniom, którzy posiadali status słuchacza na dzień 1 września 2020 r.

Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku, a w oparciu o art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł o bezskuteczności czynności Prezydenta Miasta Rzeszowa dotyczącej wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej.

W tym zakresie organ powinien ustalić prawidłową wysokość dotacji z zastosowaniem wyżej wskazanej wykładni przepisów art. 34 ust. 1 i 3 w zw. z art. 26 ust. 2 u.f.z.o..

O zasądzeniu kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).