Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1042/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2188
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 554
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi E. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej "K.p.a.", w zw. z art. 27 ust. 1, art. 30 ust. 2 ustawy z dnia

7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 2018 r.,

poz. 554), po rozpatrzeniu odwołania E. I. od decyzji znak [...] z dnia [...] r., wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy G.

w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję

Wyżej wymieniona decyzja Burmistrza Miasta i Gminy G. została wydana

w wyniku rozpatrzenia wniosku strony z dnia 7 lutego 2018 r. Organ I instancji odmówił nią E. I. umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w łącznej wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami, przyznanych osobom uprawnionym - F. I. i D. I..

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił charakter obowiązku alimentacyjnego, wskazał na istotę umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz odniósł się do sytuacji zdrowotnej, zawodowej i dochodowej strony. Organ nie znalazł przesłanek do umorzenia należności, ponieważ wnioskodawca jest osobą w wieku aktywności zawodowej, nie legitymuje się orzeczeniem wskazującym na brak czy ograniczenie zdolności do pracy, posiada stały dochód, zatem nie znajduje się w sytuacji nadzwyczajnej, uzasadniającej umorzenie należności. Niedochodzenie zwrotu należności może nastąpić bowiem tylko w wyjątkowych przypadkach, natomiast w sytuacji strony stanowiłoby to naruszenie interesu publicznego, fiskalnego i wartości wspólnych dla całego społeczeństwa.

Od powyższej decyzji E. I. wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę dowodów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze S. rozpatrując odwołanie strony stwierdziło, że materialnoprawną podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie są przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zwanej dalej "ustawą".

Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń

z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Zdaniem Kolegium, z powyższego wynika, że w przypadku zwrócenia się przez dłużnika alimentacyjnego ze stosownym wnioskiem właściwy organ może między innymi umorzyć należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, po rozważeniu sytuacji rodzinnej oraz dochodowej dłużnika. Decyzja taka ma więc charakter uznaniowy, co nie oznacza, że może zostać podjęta w sposób całkowicie dowolny.

Kolegium wskazało, że możliwość umorzenia należności na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 27 ust. 1 ustawy, zgodnie

z którą dłużnik alimentacyjny jest obowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Natomiast każdy wyjątek od zasady przewidzianej przepisami prawa należy interpretować ściśle, a nie rozszerzająco. Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji (znajdujący także uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych),

że okoliczności uzasadniające umorzenie należności powinny mieć charakter szczególny, a za taki nie można uznać trudnej sytuacji finansowej dłużnika alimentacyjnego, ale daleko lepszej niż próg ubóstwa (634 zł), nie odbiegającej od sytuacji wielu osób i rodzin osiągających podobne dochody, z których często muszą utrzymać nie tylko siebie, ale również pozostające na ich utrzymaniu dzieci, czy też sytuacji osób niezdolnych do pracy ze względu na stan zdrowia, pobierających stosunkowo niskie świadczenia rentowe lub korzystających ze wsparcia pomocy społecznej z uwagi na ubóstwo.

Zgodnie z art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego to na rodzicach spoczywa obowiązek alimentacyjny względem dziecka. Państwo wypłacając zaliczki alimentacyjne oraz świadczenia z funduszu alimentacyjnego wchodzi jedynie w rolę gwaranta otrzymywania przez uprawnionych należnych im alimentów, jednak, pomimo tego, w dalszym ciągu to rodzice są osobami, na których ciążą stosowne obowiązki.

Zdaniem Kolegium, umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych tylko z tego powodu, że wnioskodawca ignorował swoje zobowiązania alimentacyjne mimo braku przesłanek do zwolnienia go z obowiązku alimentacyjnego nie tylko stanowiłoby przejaw niesprawiedliwości społecznej (organy państwowe działają w tym przypadku w szeroko pojętym interesie publicznym), ale także swego rodzaju paradoks, gdzie podstawą umorzenia byłaby zła sytuacja finansowa dłużnika alimentacyjnego wynikająca de facto z nieregulowania przez niego zobowiązań alimentacyjnych.

W związku z powyższym w sytuacji wnioskodawcy nie można dopatrzyć się okoliczności obiektywnie od niego niezależnych, które pozwalałyby na odstąpienie od zasady, że dłużnicy alimentacyjni zobowiązani są do zwrotu wypłaconych świadczeń.

Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że odwołujący się w żaden sposób nie dowiódł, "że jego sytuacja dochodowa i rodzinna jest wyjątkowo trudna", jak podnosi w odwołaniu - utrzymuje się tylko i wyłącznie z pracy kucharza w [...] Spółka Akcyjna, i osiąga z tego tytułu dochód w wysokości [...] zł netto. W sytuacji, gdy jak twierdzi sam odwołujący się we wniosku i odwołaniu, jego miesięczny koszt utrzymania wynosi [...] zł, uzyskiwany dochód nie wyklucza możliwości spłacania należności. Nie można ponadto wykluczyć, że sytuacja wnioskodawcy ulegnie poprawie, chociażby w wyniku pracy w godzinach ponadwymiarowych. Tymczasem z akt sprawy wynika, że strona przed złożeniem wniosku o umorzenie należności na własną prośbę korzystała z urlopu bezpłatnego w terminie od 01.01.2018 do 31.01.2018 r., a wynagrodzenie za miesiąc grudzień 2017 r. zostało jej wypłacone zgodnie z wnioskiem w dniu 3 stycznia 2018 r. Okoliczności takie nie świadczą o szczególnie trudnej sytuacji finansowej strony. Skoro strona jest w stanie utrzymać się przez miesiąc bez wynagrodzenia w czasie urlopu bezpłatnego, to musi posiadać inne nieujawnione źródła utrzymania lub oszczędności, a to świadczy o tym, że jej sytuacja nie jest szczególnie trudna, zwłaszcza na tle sytuacji tych osób i rodzin, które nie pracują, bo stan zdrowia wyklucza taką możliwość.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika też, że odwołujący się nigdy nie korzystał ze wsparcia finansowego z pomocy społecznej, co mogłoby potwierdzać występowanie w jego życiu okresowych sytuacji ubóstwa. Bezspornym jest, że aktualnie wnioskodawca posiada stałą pracę, posiada zawód, na który istnieje zapotrzebowanie na rynku pracy. Jest nadal osobą w wieku aktywności zawodowej (jeszcze ok. 10 lat pozostało do wieku emerytalnego), ma możliwość poszukiwania lepiej płatnej pracy, nie udowodnił, że jest do pracy długotrwale niezdolny ze względu na stan zdrowia. Jest osobą samotnie gospodarującą, nie mającą żadnych osób na utrzymaniu.

Wydając zaskarżoną decyzję organ I instancji w sposób właściwy ustalił aktualną sytuację rodzinną oraz finansową strony, zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy. Sytuacja strony nie jest więc wyjątkowo trudna. Należy się zatem przychylić do stanowiska organu I instancji i rozstrzygnięcia w zakresie odmowy umorzenia należności.

W zakresie wniosku zgłoszonego w odwołaniu o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez rozłożenie na raty zadłużenia w kwocie [...]zł wraz z odsetkami, Kolegium stwierdziło, że wniosek ten wykracza poza zakres rozstrzyganej sprawy

i w związku z tym wniosek ten przekazuje do rozpatrzenia organowi I instancji zgodnie z właściwością.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez E. I. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a., przez zaniechanie przez organ wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodnego oraz niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co skutkowało ustaleniem stanu faktycznego sprawy niezgodnie z rzeczywistością,

b) art. 7 K.p.a., przez nieuwzględnienie przy rozpatrywaniu sprawy słusznego interesu skarżącego jako obywatela, który wynika z jego sytuacji zdrowotnej i życiowej i stwierdzenie, że okoliczności te nie są wystarczające do uwzględnienia żądania umorzenia należności,

c) art. 80 K.p.a., przez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z pominięciem kwestii istotnych dla uznania zasadności złożonego wniosku o umorzenie, niedokonanie wnikliwej analizy przedstawionego przez skarżącego materiału dowodowego i tym samym przyjęcie, że nie jest możliwe umorzenie zadłużenia wynikającego z wypłaconego świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych, podczas gdy całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym nie potwierdza stanowiska organu administracji,

d) art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji,

e) art. 107 § 3 K.p.a., poprzez nieprawidłową konstrukcję uzasadnienia decyzji,

w szczególności brak szczegółowego wyjaśnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, niewyjaśnienie faktów i niewskazanie dowodów na jakich organ oparł swoje rozstrzygnięcie.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości, a także o rozważenie uchylenia również decyzji organu I instancji oraz

o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

W ocenie skarżącego, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu wyrażonym w uzasadnieniu decyzji. Organ całkowicie pominął istotne kwestie dotyczące sytuacji finansowej skarżącego wskazane we wniosku o umorzenie, a także nie dokonał wnikliwej analizy przedstawionego przez skarżącego materiału dowodowego i nie zwrócił uwagi na wszystkie przedłożone przez skarżącego dowody.

Wskazane powyżej nieprawidłowe działanie organu doprowadziło do nieprawidłowego przyjęcia przez ten organ, że nie jest możliwe umorzenie zadłużenia wynikającego z wypłaconego świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych F. l. i D. l. . Organ nie uwzględnił również przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy słusznego interesu skarżącego jako obywatela, który wynika z jego sytuacji zdrowotnej i życiowej.

Mając na uwadze argumentacje organu należałoby uznać, że przepis ustawy, który pozwala na umorzenie należności alimentacyjnych osobom w tak trudnej sytuacji, jak strona, jest martwym przepisem z uwagi na fakt, że decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy, a organy administracyjne prawnie nigdy nie wydają decyzji pozytywnych. Czytając uzasadnienie skarżonej decyzji należy dojść do wniosku,

że przy rozpatrywaniu tego rodzaju spraw dla organów administracyjnych nie istnieją żadne powody po stronie obywatela, pozwalające na umorzenie zaległości.

Dla organów tych liczy się tylko interes publiczny, a indywidualny interes człowieka

w ogóle nie jest brany pod uwagę.

Zarówno załączone przez skarżącego listy płac, jak i PIT-y potwierdzają jakie dochody uzyskuje skarżący. Nie ma zatem podstawy twierdzić, że skarżący ukrywa dodatkowe dochody lub że wskazane w ww. dokumentach zarobki są nieprawdziwe.

Co więcej skarżący wskazał również, że z uwagi na koszty utrzymania musi korzystać z pomocy rodziny i znajomych, co całkowicie w swoich rozważaniach pominął organ.

Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał również, że o dobrej sytuacji finansowej skarżącego świadczy fakt, że nigdy nie korzystał on ze wsparcia finansowego z pomocy społecznej. Nie ulega wątpliwości, że skarżący nie korzystał z takiej pomocy z własnej woli, a jedynie z uwagi na obowiązujące progi dochodowe uprawniające do uzyskania jakiejkolwiek pomocy materialnej. Zarobki skarżącego w wysokości [...] zł netto są niewiele wyższe od najniższego krajowego wynagrodzenia. Biorąc pod uwagę koszty utrzymania, które ponosi skarżący, żyje on na granicy płynności finansowej. Co więcej organ nieprawidłowo przyjął, że sytuacja materialna skarżącego może ulec poprawie, całkowicie przy tym pomijając wskazane we wniosku o umorzenie okoliczności dotyczące stanu zdrowia, wieku i kwalifikacji skarżącego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że osoba cierpiąca na schorzenia kręgosłupa, wykonująca pracę fizyczną jaką niewątpliwie jest praca kucharza, nie będzie w stanie wypracować nadgodzin w liczbie pozwalającej na znaczące podniesienie wynagrodzenia. Skarżący jest osobą, która skończyła [...] lat, z uwagi na przebieg jego kariery zawodowej i predyspozycje zawodowe, nie ma możliwości poprawy swojej sytuacji materialnej w przyszłości na tyle, by mógł spłacić zadłużenie w kwocie przekraczającej [...] zł.

Kolejną istotną okolicznością całkowicie pominiętą w niniejszej sprawie przez organy obu instancji jest również to, że osoba działająca w imieniu osób uprawnionych pobierała jednocześnie świadczenia z funduszu alimentacyjnego i od skarżącego. W ocenie skarżącego, wskazane powyżej okoliczności uzasadniają uwzględnienie wniosku o umorzenie należności dłużnika alimentacyjnego, w sprawie zachodzą bowiem szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji dochodowej i rodzinnej zobowiązanego.

W piśmie procesowym z dnia 4 grudnia 2018 r. skarżący wniósł

o przeprowadzenie dowodów, na okoliczność płacenia wymaganych świadczeń alimentacyjnych bezpośrednio do rąk synów lub ich matki, z dokumentów – oświadczeń synów – F. I. i D. I..

Na rozprawie w dniu 10 stycznia 2019 r. sąd oddalił powyższe wnioski dowodowe skarżącego, uznając, że są one nieprzydatne w niniejszym postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).

Przepis art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, przy rozstrzyganiu wniosku

o umorzenie należności, obliguje organ do uwzględnienia sytuacji dochodowej

i rodzinnej. Ustalenia w tym zakresie powinny być dokonywane na podstawie bieżących danych odzwierciedlających aktualną dla rozpatrywania sprawy sytuację dłużnika. Jakkolwiek uznaniowy charakter decyzji podejmowanych w przedmiocie umorzenia należności oznacza, że organ orzekający może, ale nie musi umorzyć należności, to jednak decyzje wydane w tym zakresie nie mogą być dowolne. Wymagają uzasadnienia odpowiadającego dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,

z przytoczeniem przepisów prawa. W szczególności zaś decyzje odmowne dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

W ocenie sądu, organy obu instancji wywiązały się z tego obowiązku.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jasno i czytelnie wynika, jakimi względami organ kierował się w swym rozstrzygnięciu. Organ wziął pod uwagę okoliczności wynikające ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz argumentację skarżącego co do jego sytuacji bytowej. Wynika z niej, że jedynym źródłem dochodu skarżącego jest wynagrodzenie za pracę (ok.[...] zł miesięcznie) i nie dysponuje żadnym majątkiem, mieszka sam w lokalu, za który opłaca czynsz w wysokości [...] zł, a także ponosi inne opłaty: prąd ok. [...] zł, internet [...] zł, wyżywienie ok. [...] zł, alimenty [...] zł. Organ dokonał powyższych ustaleń na podstawie wyjaśnień skarżącego i udostępnionej dokumentacji. Dodać należy, że skarżący choć we wniosku podniósł, że stan jego zdrowia nie jest najlepszy, nie przedłożył na tę okoliczność żadnych dokumentów. Organ ustalił, że skarżący nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności oraz że nie korzysta z pomocy społecznej.

Skarżący choć we wniosku o umorzenie wskazuje, że korzysta z pomocy rodziny i znajomych, nie podaje jednak żadnych szczegółów w tym zakresie (osoby, kwoty), a dowody takie może wskazać jedynie sam skarżący.

W okolicznościach sprawy w zasadzie niesporna jest sytuacja materialna skarżącego, bowiem organy w zasadzie powtarzają dane zawarte we wniosku. Dodać należy, że w ocenie sądu, zaświadczenie zakładu pracy o wynagrodzeniu za pierwsze miesiące roku 2018, nie odzwierciedla przeciętnych miesięcznych dochodów skarżącego. Fakt korzystania z urlopu bezpłatnego w styczniu 2018 r., znacznie obniża bowiem średnią.

Organy obu instancji dysponowały pełnym materiałem dowodowym oraz przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób odpowiadający zasadom procedury administracyjnej. Oznacza to, że niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania. Analiza skargi prowadzi jednak do wniosku, że skarżący w istocie nie kwestionuje ustaleń stanu faktycznego, a podważa stanowisko o braku przesłanek do umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym do alimentów.

Tymczasem, jak przyjmuje się w orzecznictwie, powodem umorzenia przedmiotowych należności powinna być szczególnie uzasadniona okoliczność, wskazująca na wystąpienie sytuacji wyjątkowej na tle innych tego typu. Mamy z nią do czynienia wówczas, gdy wnioskodawca znajduje się w sytuacji, w której obiektywnie i w sposób trwały nie będzie w stanie zrealizować obowiązku zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego.

W ocenie sądu, organy umotywowały stanowisko o braku występowania sytuacji szczególnej w przedmiotowej sprawie, uzasadniającej umorzenie należności. Skarżący ma [...] lat, a więc nadal znajduje się w wieku produkcyjnym. Zły stan jego zdrowia nie znalazł potwierdzenia w aktach sprawy. Zawód jaki wykonuje w chwili obecnej należy do zawodów poszukiwanych, a zarobki w Polsce stale rosną.

Dodać należy, że niskie dochody, bądź ich brak, nie stanowią o istnieniu okoliczności wyjątkowej, czy szczególnej, wyróżniającej konkretnego dłużnika spośród innych dłużników alimentacyjnych. Dokonywana zatem w tych kategoriach ocena powinna obejmować możliwości zarobkowania umożliwiające poprawę sytuacji dłużnika. Dopiero stwierdzone jednocześnie: niskie dochody lub ich nieuzyskiwanie oraz brak potencjalnej możliwości zatrudnienia pozwala na przyjęcie, że nie jest możliwa spłata istniejącego zadłużenia.

Sąd uznał, że wbrew zarzutom skargi, organ w swoich wywodach co do sytuacji życiowej i bytowej skarżącego zawarł stanowisko również w zakresie rozważenia interesu strony wobec wyważenia tego interesu z interesem publicznym. Każde bowiem umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych. Zatem dopóki sytuacja strony rokuje nadzieję na spłatę zadłużenia, niezasadne jest stosowanie preferencji wobec wnioskodawcy w postaci umorzenia zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń.

Sądowa kontrola uznania administracyjnego ograniczona jest wyłącznie do oceny, czy w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne, uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, słuszne jest stanowisko organów, że brak w tej sprawie przesłanek do umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym do alimentów.

Nie kwestionując trudnego położenia skarżącego pod względem materialnym wskazać trzeba, iż w rozpoznawanej sprawie nie występują żadne szczególne okoliczności uzasadniające rozstrzygnięcie zgodnie z oczekiwaniami skarżącego.

W szczególności – na tle tej sprawy – okolicznościami tymi nie mogą być kwestie związane z faktem pobierania przez matkę dzieci alimentów bezpośrednio od skarżącego oraz równocześnie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Kwestie te były przedmiotem licznych postępowań administracyjnych, które znane są temu sądowi z urzędu.

Podkreślić także należy, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu z wywiązania się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych,

na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2018 r. sygn. akt I OSK 2604/16). Wszelkiego zatem rodzaju zwolnienia z tego obowiązku mają charakter wyjątkowy i powinny być interpretowane w sposób ścisły,

a nie rozszerzający, bowiem obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka, poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Fakt wypłaty przez państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów,

nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka.

Każde natomiast umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 611/16, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Umorzenie zatem należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, na podstawie art. 30 ust. 2 tej ustawy, powinno mieć miejsce w wyjątkowych okolicznościach, po dokonaniu szczegółowej analizy sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika. W przedmiotowej sprawie takie okoliczności nie zaistniały, bowiem, jak wskazano powyżej, sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego nie daje podstaw do wydania decyzji w tym przedmiocie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK2004/18, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.