Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 951/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1 i  art. 8 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 710
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) WSA Urszula Zięba Protokolant Julia Mejer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. na interpretację indywidualną Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 10 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych).


UZASADNIENIE

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 201) oraz § 2 i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia 22 kwietnia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 643) - Dyrektor Izby Skarbowej w K. działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdził w wydanej w dniu 10 lutego 2017 r. nr [...] interpretacji indywidualnej , że stanowisko Gminy Miejskiej K. przedstawione we wniosku z dnia 21 października 2016 r. (data wpływu 3 listopada 2016r.) uzupełnionym pismem z 23 stycznia 2017 r. (data wpływu 26 stycznia 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wyłączenia z opodatkowania podatkiem VAT kwot rekompensaty z tytułu korzystania z lokali za lata 2006-2016 oraz bieżących kwot otrzymywanych rekompensat - jest nieprawidłowe.

W przedmiotowym wniosku, uzupełnionym pismem z 23 stycznia 2017 r., przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca (Gmina Miejska K.) - Urząd Miasta K. jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Ponadto wnioskodawca wykonuje działalność, która nie podlega regulacji ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r. poz. 710 ze zm.) m.in. działając jako organ władzy publicznej. Wnioskodawca podlega również regulacji ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.). Gmina Miejska K. - Urząd Miasta K. nabyła udział wynoszący 1/4 części w działce nr [...] obręb 4 jednostka ewidencyjna K. zabudowanej budynkiem przy ul. [...] w K. na podstawie decyzji Wojewody [...] z 8 sierpnia 2014 r. znak: [...], przy czym wcześniej udział ten przysługiwał Skarbowi Państwa, który nabył go na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa- Śródmieścia w Krakowie Wydział VI Cywilny z dnia 22 marca 2011r. sygn.akt VI Ns 108/07/S w przedmiocie nabycia spadku po L. J. zmarłej 12 grudnia 1978 r.

Pismem z 18 października 2011 r. Gmina zwróciła się (zgodnie z przepisami art. 208 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - Dz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.) do współwłaścicieli nieruchomości o przesłanie rachunku z prowadzonego zarządu ww. budynkiem. Mimo potwierdzenia odebrania przedmiotowego pisma, rachunek z zarządu nie został złożony. Na kolejne pismo w powyższej sprawie, tj. pismo z 13 lutego 2012r. skierowane do współwłaścicieli, odpowiedział A. D. – administrator przedmiotowej nieruchomości, który w piśmie z dnia 15 marca 2012 r. poinformował Skarb Państwa, że z uwagi na prowadzone w sądzie postępowanie z wniosku pozostałych współwłaścicieli o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie prawa własności udziału w wysokości 1/4części, stanowiącej własność Skarbu Państwa w ww. realności - nie złoży rachunku z zarządu przedmiotowym budynkiem.

W związku z powyższym, Skarb Państwa w celu uzyskania rachunku z zarządu nieruchomością wspólną, został zmuszony wystąpić na drogę postępowania sądowego. Na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie, Wydział I Cywilny z 4 stycznia 2013 r. sygn. akt I C 2661112/K oraz wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie Wydział II Cywilny Odwoławczy z 28 maja 2014 r. A. D. przedłożył sprawozdanie finansowe z prowadzonego zarządu nieruchomością przy ul. [...] w K. za okres 1 stycznia 2004 r. – 31 grudnia 2015r., które stało się przedmiotem analizy i weryfikacji.

W związku z ustaleniami na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów, że wszystkie lokale mieszczące się w ww. budynku znajdują się w dyspozycji pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, Gmina wystąpiła pisemnie 18 maja 2016 r. do współwłaścicieli korzystających z poszczególnych części nieruchomości wspólnej, manifestując swoje uprawnienia do współposiadania oraz współkorzystania z przedmiotu współwłasności, wzywając do wydania ich lub rozliczania się z Gminą z korzyści wynikających z wyłącznego korzystania z nich. Przedmiotowa nieruchomość nie jest objęta podziałem do korzystania. Ponadto Skarb Państwa, a później Gmina nigdy nie wyrazili zgody na zajmowanie któregokolwiek z lokali znajdujących się w przedmiotowej nieruchomości do wyłącznego korzystania przez pozostałych współwłaścicieli, z wyłączeniem Skarbu Państwa, a następnie Gminy. Gmina pozbawiona jest możliwości korzystania z nieruchomości, gdyż wszystkie lokale zajęte są przez pozostałych współwłaścicieli.

W odpowiedzi na wystąpienie Gminy z 18 maja 2016 r. współwłaściciele poinformowali, że w dniu 7 stycznia 2008 r. została zawarta umowa o podział do korzystania i w związku z powyższym uważają, że skierowane wobec nich żądanie rozliczenia w stosunku do Gminy pożytków i przychodów z nieruchomości wspólnej, nie ma podstaw faktycznych i prawnych.

W kolejnej korespondencji Gmina podtrzymała swoje stanowisko w przedmiocie utraconych przez Gminę pożytków związanych z nieuprawnionym korzystaniem przez współwłaścicieli z wyłączeniem Gminy z lokali mieszczących się w ww. nieruchomości i zaproponowała poszczególnym współwłaścicielom miesięczne rekompensaty dla Gminy z tytułu wyłącznego korzystania z lokali za lata 2006-2016, opierając się na uśrednionych wolnorynkowych kwotach czynszu najmu za lokale mieszkalne o podobnej wielkości i zbliżonej lokalizacji. Natomiast w przypadku, gdy nie dojdzie do zgodnych ustaleń w ww. zakresie i dobrowolnego świadczenia przez współwłaścicieli określonych kwot tytułem wynagrodzenia za korzystanie przez nich z przedmiotu współwłasności z naruszeniem art. 206 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Oz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.), Gmina podtrzymując sprzeciw wyrażony w piśmie z 18 maja 2016 r. co do dalszego zajmowania lokali przez innych niż Gmina współwłaścicieli, będzie jednostronnie wskazywać i żądać zapłaty ww. wynagrodzenia, a w razie braku zapłaty będzie dochodziła przysługujących jej roszczeń na drodze postępowania sądowego, tj. rozliczania się z Gminą z korzyści wynikających z wyłącznego korzystania z lokali bądź zwolnienia lokali, tak aby pożytki z nich mogli pobierać wszyscy współwłaściciele.

W piśmie z 23 stycznia 2017 r. wnioskodawca wskazał, że w związku z centralizacją od dnia 1 stycznia 2017 r. nazwa wnioskodawcy uległa zmianie z Gmina Miejska K. – Urząd Miasta K. na G. K.. Ponadto wnioskodawca wskazał, że pomiędzy wnioskodawcą a pozostałymi współwłaścicielami lokali nigdy nie doszło do zawarcia jakiejkolwiek umowy (np. najmu, dzierżawy, użyczenia) na korzystanie przez tych właścicieli z tej części nieruchomości, której współwłaścicielem jest wnioskodawca, a tym samym nie zostało określone wynagrodzenie za korzystanie z tej nieruchomości. Wprawdzie współwłaściciele inni niż wnioskodawca twierdzą, że Skarb Państwa/Gmina będąc spadkobiercą L. J., w ramach sukcesji generalnej "odziedziczył" ustalenia dokonane przez jego poprzedników w zakresie sposobu korzystania z nieruchomości, jednak pogląd ten nie zasługuje na aprobatę.

W ocenie wnioskodawcy wskazywany przez współwłaścicieli podział nieruchomości do używania (dokonany rzekomo w 1998 r i zatwierdzony w 2008 r.) był nieskuteczny. Zgodnie z art. 199 k.c. do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Taka czynnością jest bez wątpienia podział nieruchomości do używania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2002r.III CKN 521/01).Trudno wyobrazić sobie, żeby większość współwłaścicieli mogła wbrew chociażby jednemu współwłaścicielowi postanowić o podziale rzeczy do oddzielnego korzystania i pozbawić go w ten sposób korzyści z nieruchomości. A tak sugerują pozostali współwłaściciele nieruchomości przy ul. [...] w K.. W niniejszej sprawie brak było zgody wszystkich współwłaścicieli na dokonanie takiego podziału. Przy czynności tej nie byli bowiem prawidłowo reprezentowani spadkobiercy L. J.. Zmarła ona w dniu 12 grudnia1978 r. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 1995 r. (sygn. akt I Ns 1552/94/S) kuratorem spadku po niej został ustanowiony S. G.. Został jednak zwolniony z tej funkcji postanowieniem z dnia 10 lipca 1998 r. (sygn. akt OP 10/94) i na mocy tego samego postanowienia kuratorem spadku po L. J. został ustanowiony J. B.. Na przedłożonym przez współwłaścicieli protokole z 7 stycznia 2008 r. podpisany jest S. G. ze wskazaniem "były kurator spadku po L. J.". Jest to prawda, bowiem S. G. był kuratorem spadku po L. J. w okresie 1995r.-1998r. W późniejszym okresie, a zwłaszcza w 2008 r. kuratorem dla L. J. był J. B.. Zresztą nawet gdyby prawidłowo ustanowiony kurator spadku wyraził zgodę na dokonanie podziału nieruchomości do używania, to do skuteczności takiej zgody wymagane byłyby zezwolenie sądu, co wynika z art. 667 § 2 k.p.c. w związku z art. 935 § 3 k.p.c. Przy braku takiego zezwolenia, zgoda kuratora nie wywołałaby skutków prawnych. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że umowa o podziale nieruchomości do korzystania, na którą powołują się współwłaściciele nieruchomości inni niż Skarb Państwa/Gmina, jako dokonana bez zgody wszystkich współwłaścicieli jest nieważna. Ponadto należy wziąć pod uwagę, że prawa i obowiązki wynikające z umowy określającej sposób korzystania z rzeczy wspólnej przez współwłaścicieli, nie mają charakteru majątkowego i nie wchodzą w skład spadku, tym samym nie obciążają spadkobiercy. W opinii wnioskodawcy ustalenia umowy nie wywołują skutku względem osób trzecich, a jedynie rodzą roszczenia skuteczne między współwłaścicielami, którzy je zawarli. Nadto żądanie Gminy o złożenie rachunku z zarządu nie wynikało z umowy, lecz z przepisów kodeksu cywilnego uprawniających współwłaściciela do żądania w określonych terminach rachunku z zarządu.

Zgodnie z art. 208 k.c. każdy ze współwłaścicieli nie sprawujących zarządu rzeczą wspólną może żądać z odpowiednich terminach rachunku zarządu. Z uwagi na chęć uczestniczenia w zarządzie nieruchomością przy ul. [...], a co za tym idzie rozliczenia przychodów i kosztów ww. nieruchomości, Wydział Mieszkalnictwa UMK reprezentujący wówczas interesy Skarbu Państwa – współwłaściciela nieruchomości przy ul. [...], wystąpił do współwłaścicieli o rachunek z prowadzonego zarządu. Należy nadmienić, że nieruchomość przy ul. [...] została zaewidencjonowana przez Wydział 11 października 2011 r. w rejestrach nieruchomości stanowiących współwłasność Skarbu Państwa, na podstawie przekazanego przez Wydział Geodezji UMK za pismem z 11 października 2011 r. znak: [...] postanowienia z 22 marca 2011 r. Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w K. Wydział IV Cywilny, sygn. akt VI Ns [...] stwierdzającego nabycie przez Skarb Państwa na podstawie ustawy spadku po L. J. 1/4 cz. udziałów w ww. realności. Jednak odnotowanie przedmiotowego budynku w prowadzonym rejestrze, nie było równoznaczne z uczestniczeniem w zarządzaniu ww. nieruchomością/użytkowaniem czy partycypowaniem w pożytkach pochodzących z ww. nieruchomości. W licznej korespondencji kierowanej do współwłaścicieli w sprawie przekazania rachunku z zarządu nieruchomością, znajdują się pisma z 18 października 2011 r. i 13 lutego 2012 r. znak: [...] adresowane do współwłaścicieli. Pomimo skutecznego doręczenia wezwanie - żaden ze współwłaścicieli nie udzielił informacji, o które Wydział wnosił. Mimo zainteresowania uczestniczeniem Wydziału reprezentującego interesy wówczas Skarbu Państwa w zarządzie przedmiotową nieruchomością również A. D. -administrator nieruchomości, a obecnie zarządca realności nie rozliczał się ze Skarbem Państwa, nie przedstawiał żadnych rozliczeń finansowych. Skarb Państwa, z którym ww. nie konsultował swoich działań, nie godził się zarówno na obejmowanie lokali w wyłączne posiadanie współwłaścicieli, jak i na sposób w jaki gospodarowano nieruchomością. Dopiero w piśmie z 15 marca 2012 r. A. D. jako administrator nieruchomości przy ul. [...] poinformował Wydział, że z uwagi na prowadzone w sądzie postępowanie z wniosku pozostałych współwłaścicieli o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie prawa własności udziału w wysokości Ľ części, stanowiącego własność Skarbu Państwa w ww. realności, nie złoży rachunku z zarządu przedmiotowym budynkiem.

Zaznaczono należy, że postanowieniem z dnia 13 września 2012 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie, sygn. akt I Ns 500112/K oddalił wniosek współwłaścicieli innych niż Skarb Państwa o zasiedzenie udziału w wysokości Ľ cz. w przedmiotowej nieruchomości. W związku z powyższym, z wniosku Skarbu Państwa-Prezydenta Miasta K. wszczęte zostało postępowanie sądowe o przedłożenie rachunku z zarządu. Dopiero na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie Wydział l Cywilny z 4 stycznia 2013 r. sygn. akt I C 2661/12/K oraz z wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie Wydział II Cywilny Odwoławczy z 28 maja 2014 r. sygn. akt II Ca 1508/13 ze stwierdzeniem prawomocności, A. D. za pismem z 27 czerwca 2016 r. przedłożył do Wydziału sprawozdanie finansowe z gospodarowania przedmiotową realnością, na podstawie którego Wydział Mieszkalnictwa mógł zapoznać się z ww. realnością.

Gmina Miejska Kraków domaga się rekompensaty z tytułu korzystania z lokali za okres 2006 - 2016. W powyższym okresie zawierają się lata, w którym współwłaścicielem nieruchomości był Skarb Państwa oraz Gmina po decyzji komunalizacyjnej stwierdzającej nabycie przedmiotowej nieruchomości przez Gminę Miejską K. Zatem Gmina Miejska wnosi o przyznanie rekompensaty za 10 lat jako następca prawny Skarbu Państwa. Nadmienić należy, że orzeczenie w sprawie spadkowej zostało wydane w dniu 22 marca 2011 r., natomiast spadkodawczyni Skarbu Państwa L. J. zmarła 12 grudnia 1978r.

Na podstawie przekazanego przez Wydział Geodezji UMK za pismem z 11 października 2011r. znak: [...] 7220-63/10 postanowienia z 22 marca 2011 r. Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie Wydział IV Cywilny, sygn. akt VINs108/07/S stwierdzającego nabycie przez Skarb Państwa na podstawie ustawy spadku po L. J. 1/4 części udziałów w nieruchomość przy ul. [...], ww. nieruchomość zaewidencjonowana przez Wydział 11 października 2011 r. w rejestrach nieruchomości stanowiących współwłasność Skarbu Państwa. Przed wydaniem decyzji komunalizacyjnej Wydział Mieszkalnictwa występował do współwłaścicieli reprezentując Skarb Państwa. Decyzja Wojewody Małopolskiego z 8 sierpnia 2014 r. stwierdziła w sposób deklaratoryjny komunalizację z mocy prawa na rzecz Gminy.

Gmina wobec braku woli wydania lokali przez współwłaścicieli zgodnie z wezwaniami z 18 maja, 6 lipca, 20 września i 23 września 2016 r. w celu zagospodarowania ich umożliwiającego współposiadanie rzeczy/partycypowanie w pożytkach i przychodach przez wszystkich współwłaścicieli wystąpiła do poszczególnych współwłaścicieli, w której podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko w przedmiocie utraconych przez Gminę pożytków w związku z wyłączonym zajmowaniem przez poszczególnych współwłaścicieli lokali mieszczących się w budynku przy ul. [...] w K.. Równocześnie dążąc do ugodowego sposobu załatwienia sprawy rozliczeń między współwłaścicielami z tytułu posiadania lokali, zaproponował, by z tego tytułu na rzecz Gminy Miejskiej uiszczana była rekompensata finansowa będąca iloczynem wielkości zajmowanego mieszkania i średniej stawki najmu lokalu mieszkalnego.

Równocześnie Wydział poinformował, że wynagrodzenie powyższe nie zawiera kosztów opłat za media i kosztów związanych z utrzymaniem ww. lokalu;

Gmina nadal zainteresowana jest możliwością uzyskania współposiadania i współkorzystania z wszystkich lokali nr: 1 i 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. W przypadku gdyby zostały one wydane przez współwłaścicieli w celu zagospodarowania ich umożliwiającego współposiadanie rzeczy czy partycypowanie w pożytkach i przychodach przez wszystkich współwłaścicieli, jednakże bez rezygnacji z roszczeń za czas zajmowania ich w okresie poprzedzającym ewentualne wydanie.

W przypadku dalszej odmowy wydania lokali, Gmina zainteresowana jest otrzymywaniem przychodów (wynagrodzenia) wynikających z wyłącznego korzystania z lokali przez współwłaścicieli w zamian za rozliczenie się z Gminą z korzyści wynikających z wyłącznego z nich korzystania.

Administrujący nieruchomością A. D. za pismem z 27 czerwca 2016r. przedłożył do Wydziału sprawozdania finansowe z prowadzonego zarządu przedmiotową nieruchomością za okres 1 stycznia 2004 r. - 31 grudnia 2015 r. na podstawie których zaistniała możliwość zapoznania się z ww. realnością. Otrzymawszy rachunek z zarządu, Wydział Mieszkalnictwa UMK w korespondencji z 18 maja 2016 r. zamanifestował swoje uprawnienie do współposiadania oraz współkorzystania z przedmiotu współwłasności.

Gmina nie występowała z pozwem o wydanie rzeczy wobec współwłaścicieli posiadających nieruchomość. W związku ze złożeniem 8 grudnia 2016 r. przez współwłaścicieli: A. D., A. D. i M. D. do Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie l Wydział Cywilny (sygn. akt I Ns 2166116/K) wniosku o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], Wydział Mieszkalnictwa UMK mając na względzie treść art. 618 k.p.c. zgodnie z którym w postępowaniu o zniesienie współwłasności nieruchomości sąd rozstrzyga również spory o wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy, zgłoszone zostały roszczenia wobec współwłaścicieli: A. D., P. D., J. D., A. i M. D., M. S. i I. S., W. K., S. P. oraz E. D. z tytułu utraconych pożytków w związku z ich nieuprawnionym korzystaniem z lokali usytuowanych w ww. budynku w piśmie procesowym z 22 grudnia 2016 r.

W odpowiedzi na wniosek uczestnika postępowania o zniesienie współwłasności nieruchomości przy ul. [...] w K., pełnomocnik Gminy 22 grudnia 2016r. wniósł o zasądzenie na rzecz Gminy wskazanych kwot (wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pisma do dnia zapłaty) tytułem wynagrodzenia za korzystanie z lokali przez pozostałych współwłaścicieli.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy do kwoty rekompensaty z tytułu korzystania z lokali (z wyłączeniem G. K. - Urzędu Miasta K.) za lata 2006-2016 zgodnie ustalonej pomiędzy G. K. a współwłaścicielami nieruchomości przy ul. [...], tj., a także do zgodnie ustalonych bieżących kwot z ww. tytułu podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016r.poz.710 ze zm.), a jeśli tak to według jakiej stawki podatkowej?

Zdaniem wnioskodawcy, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r. poz. 710 ze zm.) opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Artykuł 5 ust. 2 ww. ustawy mówi, że czynności o których mowa w ust. 1 podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa. W myśl art. 7 ust.1 ww. ustawy przez dostawę towarów, o której mowa wart. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podatnikami podatku od towarów i usług są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. W świetle art. 15 ust. 2 ww. ustawy działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły do celów zarobkowych. Sam fakt dokonania czynności przez podmiot zarejestrowany jako podatnik VAT nie oznacza, że podlega ona opodatkowaniu VAT, bowiem możliwe jest, że w danej transakcji sprzedawca nie występuje w tej właśnie roli. Zatem, aby daną czynność uznać za opodatkowaną VAT muszą zostać spełnione łącznie: zarówno przesłanka przedmiotowa, tzn. czynność musi się mieścić w przedmiotowym katalogu czynności opodatkowanych, jak i przesłanka podmiotowa, tzn. zaistniała czynność powinna być wykonana przez podmiot działający w charakterze podatnika VAT.

W odniesieniu do sytuacji przedstawionej przez wnioskodawcę, Gmina nie działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług i nie może być uznany za świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Ponadto, współwłaściciel, który pozbawia innego współwłaściciela posiadania rzeczy w sposób

przewidziany w art. 206 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Oz.U. z 2016r.poz. 380 ze zm.) zwanej dalej kc. narusza jego uprawnienia wynikające ze współwłasności i tym samym podlegające ochronie na podstawie art. 224 i 225 kc. Podejmowanie zatem przez Gminę działań zmierzających do uzyskania wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości przez innych współwłaścicieli niezgodnie z brzmieniem art. 206 kc. stanowi realizację roszczeń wynikających z ograniczenia prawa własności, a tym samym stanowi realizację przysługujących wnioskodawcy uprawnień właścicielskich. Nie jest to zatem działanie podejmowane w ramach działalności gospodarczej, a zatem nie jest dokonywane przez podatnika podatku od towarów i usług w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. W konsekwencji nie podlega ono opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, pomimo zgodnych ustaleń co do określenia jej wysokości i tym samym akceptacji przez Gminę takiego sposobu korzystania z nieruchomości. Powyższe rozważania znajdują także zastosowanie do sytuacji, w której nie dojdzie do zgodnego ustalania przysługującej Gminie rekompensaty, przy jednoczesnym podtrzymaniu sprzeciwu Gminy co do korzystania z nieruchomości przez pozostałych współwłaścicieli z jej wyłączeniem.

Wynagrodzenie należne od współwłaścicieli pozbawiających innego współwłaściciela możliwości posiadania przedmiotu współwłasności na zasadach określonych w art. 206 k.c. nie stanowi wynagrodzenia za usługę. Zachowanie współwłaściciela niezgodne z brzmieniem art. 206 k.c. narusza uprawnienia wynikające ze współwłasności i w związku z tym jest działaniem bezprawnym. Wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości w związku z pozbawieniem możliwości korzystania z niej przez innego współwłaściciela ma zatem charakter odszkodowawczy, gdyż np. pozwala na zrekompensowanie korzyści, które można by było osiągnąć gdyby rzecz została wynajęta i jako takie nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Reasumując: w opinii wnioskodawcy kwoty rekompensaty z tytułu korzystania z lokali z wyłączeniem Gminy za lata 2006-2016 zgodnie ustalone pomiędzy Gminą a współwłaścicielami nieruchomości oraz do dalszego, comiesięcznego dobrowolnego świadczenia przez współwłaścicieli na rzecz Gminy nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Organ podatkowy w zaskarżonej interpretacji uznał stanowisko Gminy za nieprawidłowe. Według organu decydujące znaczenie dla opodatkowania lub nieopodatkowania bezumownego korzystania z nieruchomości bez zawiązywania stosunku zobowiązaniowego (to bowiem czynność - nie zapłata - podlega opodatkowaniu) mają okoliczności faktyczne. Co do zasady sytuacja taka pozostaje poza opodatkowaniem VAT, jednak jeśli okoliczności wskazują na dorozumianą, milczącą zgodę właściciela nieruchomości na jej użytkowanie, czynność taka podlega opodatkowaniu jako świadczenie usług. Organ stwierdził, że w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym uzasadniony jest wniosek, że Gmina tolerowała powstałą sytuację, tj. korzystanie z nieruchomości będącej również jej własnością przez pozostałych współwłaścicieli ponad przysługujący im w prawie własności udział. Formalnie takie korzystanie z nieruchomości nie zostało zaakceptowane (np. w drodze umowy najmu, dzierżawy), jednak Gmina je toleruje, domagając się rozliczania z nią korzyści z korzystania z lokali z jej wyłączeniem. Co prawda Gmina wezwała współwłaścicieli do wydania lokali lub rozliczenia się z nią w korzyści wynikających z wyłącznego korzystania z tych lokali, jednak działania takie zostały podjęte po kilku latach od nabycia udziału w nieruchomości. Wcześniej Gmina ograniczyła się do dwukrotnego wezwania współwłaścicieli o przesłanie rachunku z zarządu, nie manifestując w inny sposób swoich uprawnień do współposiadania i współkorzystania z nieruchomości. Nadto Gmina, w związku z brakiem woli wydania przedmiotowych lokali, nie wystąpiła na drogę sądową z pozwem o wydanie rzeczy, wskazała jedynie, że wobec braku takiej woli współwłaścicieli zaproponowała współwłaścicielom uiszczanie rekompensat finansowych. Organ podkreślił, że co prawda pełnomocnik Gminy w odpowiedzi na wniosek o zniesienie współwłasności wniósł o zasądzenie na rzecz Gminy roszczeń tytułem wynagrodzenia za korzystanie przez pozostałych współwłaścicieli z nieruchomości bez udziału Gminy, jednak postępowanie sądowe w tym względzie nie było wynikiem działań Gminy i dążeniem przez nią do uregulowania stanu rzeczy, tj. umożliwienia Gminie współposiadania i współkorzystania z nieruchomości. Zdaniem organu oznacza to, że między stronami istnieje dorozumiany stosunek prawny o charakterze umownym, skutkujący realizacją wzajemnych świadczeń. Organ stwierdził, że wolą Gminy jako współwłaściciela nieruchomości bezumownie wykorzystywanej przez pozostałych współwłaścicieli ponad przysługujący im udział, jest udostępnienie im tej nieruchomości, nie na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej, lecz przez dorozumiane tolerowanie zaistniałej sytuacji. Gmina nie dąży do zaniechania/zaprzestania obecnego postępowania innych współwłaścicieli, a jedynie do rozliczenia się z tego postępowania. Organ stwierdził, że z uwagi na wystąpienie w sprawie dorozumianej zgody Gminy na korzystanie z nieruchomości przez pozostałych współwłaścicieli ponad przysługujący im udział, umożliwienie takiego korzystania przez Gminę należy traktować jako dorozumiany stosunek prawny o charakterze umownym, który spełnia definicję świadczenia usług z art. 8 ust. 1 u.p.t.u., a w konsekwencji podlega opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. Kwoty pieniężne uzyskane od pozostałych współwłaścicieli winny być traktowane jako należność za świadczenie usług.

W skardze na powyższą interpretację wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Gmina Miejska K. zarzuciła naruszenie:

-art.14c § 1 i § 2 w zw. z art. 14b § 3 oraz w zw. z art. 14g § 1, art. 14 h i art. 169 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 201- zwanej dalej O.p.), wg stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji - poprzez wydanie interpretacji w zakresie stawki podatku VAT, chociaż w tym zakresie skarżący nie przedstawił własnego stanowiska w sprawie, a organ podatkowy nie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku,

-art. 14 c § 1 i 2 w zw. z art. 14 b § 3 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne rozpatrzenie przez organ innego stanu faktycznego, niż ten przedstawiony przez skarżącego i tym samym dokonanie modyfikacji stanu faktycznego wyrażonego we wniosku o wydanie interpretacji, gdyż mimo wyraźnego wskazania przez skarżącego, że nie wyraził on zgody na korzystanie z lokali przez pozostałych współwłaścicieli organ uznał, że skarżący wyraził dorozumiana zgodę na to korzystanie,

-art. 5 ust. 1 p.1 oraz ust. 2 w zw. z art. 8 ust. 1 i ust. 1 p. 2 oraz art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez błędna wykładnię, tj. błędne uznanie, że rekompensaty otrzymane przez skarżącego stanowią wynagrodzenie za podlegającą opodatkowaniu czynność świadczenia usług, choć między skarżącym, a innymi współwłaścicielami lokali brak jest stosunku prawnego, który stanowiłby podstawę do uznania, że otrzymane wynagrodzenie stanowi zapłatę za świadczoną usługę, oraz nie istnieje ścisły i bezpośredni związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami, a odpłatnością za nie, co powoduje, że otrzymana rekompensata nie ma charakteru ekwiwalentności, a także

-art. 5 ust. 1 p.1 oraz ust. 2 w zw. z art. 8 ust. 1 i ust. 1 p. 2, art. 7 ust. 1, oraz art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie będącej wynikiem błędnej wykładni, poprzez uznanie, że dorozumiana zgoda właścicieli nieruchomości wyłącza odszkodowawczy charakter otrzymanej rekompensaty, co z kolei doprowadziło do uznania skarżącego za podatnika w odniesieniu do kwoty rekompensaty, przy czym organ podatkowy błędnie ustalił, że skarżący wyraził dorozumianą zgodę na określone korzystanie z nieruchomości przez pozostałych współwłaścicieli.

Z uwagi na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie interpretacji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 566/17 uwzględnił skargę Gminy, dostrzegając naruszenie przez organ art. 14b § 3 i art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201). Sąd podkreślił, że z przepisów tych wynika związanie organu wydającego interpretację stanem faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę, obowiązek poruszania się w granicach tego stanu faktycznego, zadanego pytania i zajętego przez wnioskodawcę stanowiska (wyrażonej oceny prawnej). Organ nie ustala okoliczności faktycznych, a jedynie analizuje te podane we wniosku.

Zdaniem sądu pierwszej instancji Gmina trafnie zarzuca w swej skardze, że organ przyjął za podstawę swojej analizy prawnej inny stan faktyczny niż przedstawiony we wniosku. Organ bezzasadnie przyjął w szczególności, że Gmina akceptuje formę wzajemnego rozliczania w drodze otrzymywania przychodów (wynagrodzenia) w zamian za czerpanie korzyści wynikających z wyłącznego korzystania z lokali przez współwłaścicieli, a zatem występuje dorozumiana zgoda Gminy na korzystanie z nieruchomości przez innych współwłaścicieli ponad przysługujący im udział. Sąd uznał, że przyjęta przez organ treść stanu faktycznego pozostaje w oczywistej dysharmonii z okolicznościami powołanymi we wniosku, gdyż Gmina nie wyraziła zgody na korzystanie z lokali przez pozostałych współwłaścicieli w wyłączeniem Gminy.

Sąd zwrócił też uwagę, że nie sposób eliminować ze sfery rozważań okoliczności, że pytanie Gminy odnosiło się do całego szeregu lat poprzedzających złożenie wniosku, że wezwania do zapłaty obejmowały różnych współwłaścicieli i różne przedziały czasowe, a Gmina wprost wskazała, że żądane rozliczenie związane jest z czasem zajmowania lokali w okresie poprzedzającym ewentualne wydanie.

Zdaniem sądu organ wykroczył poza zakres postanowionego mu pytania i opisanego przez Gminę stanu faktycznego. Organ skoncentrował się na próbie wykazania, że w sprawie występuje dorozumiana zgoda Gminy na korzystanie z nieruchomości przez innych współwłaścicieli i ma miejsce umożliwienie przez Gminę takiego korzystania z wyłączeniem Gminy, choć organ był związany opisem stanu faktycznego zawartym we wniosku o wydanie interpretacji. Organ naruszył tym samym art. 14b § 3 i art. 14c § 1 o.p., zgodnie ze stanem faktycznym brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że w rozpatrywanej sprawie występuje dorozumiana zgoda Gminy na korzystanie z nieruchomości przez innych współwłaścicieli ponad przysługujący im w prawie własności udział.

Uwzględniając skargę z powołanych przyczyn sąd uznał, że nie ma potrzeby rozpatrywania zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego.

Wyrok ten został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego , który wyrokiem z 31 sierpnia 2020 r. sygn. akt I FSK 845/18 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

NSA nie podzielił stanowiska sądu pierwszej instancji, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy organ dokonał modyfikacji stanu faktycznego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji i taki zmieniony stan faktyczny uczynił podstawą analizy prawnej. Sąd kasacyjny podzielił stanowisko organu, który podkreślił, że dokonał w sprawie samodzielnej oceny przedstawionego we wniosku zagadnienia, i w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych stwierdził wystąpienie po stronie Gminy dorozumianej zgody na korzystanie z nieruchomości przez innych współwłaścicieli ponad przysługujący im w prawie własności udział. Organ nie pominął przy swej ocenie stanowiska Gminy, że nigdy nie wyraziła ona wprost zgody na korzystanie przez pozostałych współwłaścicieli z nieruchomości w ustalony przez nich sposób ani tego, że Gmina żądała wyjaśnień i rozliczenia się z nią z tytułu bezpodstawnego posiadania lokali. Konkluzja, że całokształt okoliczności faktycznych wskazywał na tolerowanie przez Gminę zastanego stanu korzystania z lokali, nie może być w takiej sytuacji uznana za wykroczenie przez organ poza opisany we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stan faktyczny. Wbrew zatem stanowisku sądu pierwszej instancji w sprawie nie doszło do naruszenia z tego względu art. 14b § 3 i art. 14c § 1 o.p., a stwierdzając takie naruszenie (w omawianym zakresie) sąd pierwszej instancji uchybił art. 146 § 1 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie interpretacyjne jest postępowaniem autonomicznym, do którego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U.2019 poz. 900 ze zm., dalej zwana: Ordynacją podatkową). Celem tego postępowania jest ocena stanu faktycznego i proponowanego we wniosku rozstrzygnięcia, a nie rozstrzyganie sytuacji prawnopodatkowej strony składającej wniosek. Stosownie do postanowień art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej na wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zgodnie zaś z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Na mocy art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. Specyfika postępowania interpretacyjnego polega na tym, że w jego ramach nie jest dopuszczalne ustalenie przez organ podatkowy faktów istotnych dla zastosowania wskazanych we wniosku o wydanie interpretacji przepisów materialnego prawa podatkowego. Zgodnie bowiem z postanowieniami przytoczonego powyżej art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej to na składającym wniosek o wydanie interpretacji spoczywa ciężar wyczerpującego opisania stanu faktycznego lub też przedstawienia opisu zdarzenia przyszłego. Rola organu interpretacyjnego sprowadza się do dokonania wykładni wskazanych przez wnioskodawcę przepisów prawa oraz odniesienia wynikających z nich norm do stanowiska zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, a przez to w konsekwencji dokonanie oceny czy stanowisko występującego z wnioskiem znajduje oparcie w normach prawa podatkowego.

Z kolei zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2018 poz. 2107 ze zm) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli podlegają m.in. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, stosownie do art. art. 3 § 2 punkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 poz.1302 ze zm., dalej zwana: p.p.s.a.). Wedle natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. W świetle tego przepisu skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczenia się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów prawa materialnego, a sąd administracyjny jest związany zarówno zarzutem skargi, jak i powołaną podstawą prawną.

Skarga analizowana według powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie. Spór w sprawie dotyczy kwestii, czy zasądzone na rzecz Gminy Miejskiej K. pożytki z tytułu użytkowania rzeczy wspólnej podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018r., poz. 2174 ze zm.). opodatkowaniu tym podatkiem podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).Stosownie zaś do art. 8 ust. 1, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Jak wynika zatem z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług nie każde zaniechanie czy tolerowanie czynności lub sytuacji może być uważane za świadczenie usług. Podlega ono opodatkowaniu jedynie w sytuacji, kiedy wykonywane jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może być uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością, a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

W świetle przedstawionych przez stronę skarżącą okoliczności faktycznych, brak jest po jej stronie takiego zaniechania lub tolerowania czynności lub stanów. Natomiast kwestia podlegania rekompensatyy za bezumowne korzystanie z rzeczy podatkowi od towarów i usług zależy w każdym przypadku od konkretnych okoliczności sprawy. W tym zakresie niezbędne staje się ustalenie, czy między stronami istniał jakiś jawny lub dorozumiany stosunek prawny, w ramach którego spełnione były świadczenia wzajemne.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taki stosunek prawny nie istniał. Ze strony Gminy nie można dopatrywać konkludentnego oświadczenia woli co do korzystania i pobierania pożytków przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości ponad swój udział, o czym świadczą okoliczności podane we wniosku o interpretację indywidualną (której stanem faktycznym zarówno organ, jak i sąd jest w tej sprawie związany), a mianowicie Gmina: a) występowała do innych współwłaścicieli, manifestując swoje uprawnienia do współposiadania oraz współkorzystania z przedmiotu współwłasności, była i jest nadal zainteresowania wykonywaniem tych uprawnień, b) wzywała do zapłaty wynagrodzenia z tytułu wyłącznego korzystania z lokali, podkreślając że w braku zgodnych ustaleń i dobrowolnej zapłaty przez współwłaścicieli tego wynagrodzenia będzie dochodzić swych roszczeń sądownie, c) przejawiała zainteresowanie i wolę współposiadania i korzystania z nieruchomości (czerpania korzyści, partycypowania w kosztach utrzymania), d) interesowała się istnieniem i wysokością dochodów i należności obciążających nieruchomość i w tym celu występowała o dokonanie rozliczeń z zarządu, f) deklarowała, że podjęte przez nią działania stanowią realizację uprawnień właścicielskich i nie następują w ramach działalności gospodarczej, h) wobec braku woli wydania lokali przez współwłaścicieli skierowała do nich wezwania do zapłaty wynagrodzenia. Nie można również twierdzić, jak to czyni organ, że dopiero w 2016 r. zostały podjęte kroki mające na celu zamanifestowanie swoich właścicielskich uprawnień.

Zwrócić bowiem należy uwagę, że między Skarbem Państwa a pozostałymi współwłaścicielami istniał uzewnętrzniony spór dotyczący korzystania z rzeczy wspólnej. Gmina bezskutecznie usiłowała porozumieć się z resztą współwłaścicieli co do rozliczenia nakładów i pożytków, zatem nie sposób stwierdzić, że doszło do ukrytej akceptacji dla rozliczenia przychodów i korzystania z nieruchomości z wyłączeniem Gminy. Pozostali współwłaściciele odmówili złożenia rachunku z zarządu spornym budynkiem na dwukrotne wezwanie z 18 października 2011 r. i 13 lutego 2012r. Ponadto pozostali współwłaściciele wystąpili z pozwem o zasiedzenia prawa własności udziału w wysokości Ľ części stanowiący własność Skarbu Państwa .

Postanowieniem z dnia 13 września 2012 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa -Krowodrzy w Krakowie, sygn. akt I Ns 500112/K oddalił wniosek współwłaścicieli innych niż Skarb Państwa o zasiedzenie udziału w wysokości Ľ cz. w przedmiotowej nieruchomości.

Co jednak najbardziej istotne w kwestii istnienia dorozumianej zgody Gminy na administrowanie nieruchomością i pobierania pożytków cywilnych przez pozostałych, wyłączających ją współwłaścicieli jest zawarte we wniosku o wydanie interpretacji (a zatem stanowiącym element przedstawianego stanu faktycznego) kategoryczne i jednoznaczne stwierdzenie Gminy, iż nigdy nie wyrażała zgody na korzystanie przez pozostałych współwłaścicieli z nieruchomości, z wyłączeniem Gminy Miejskiej K.. Znajduje to odzwierciedlenie w działaniach Gminy. W związku z odmową złożenia z rachunku z wniosku Skarbu Państwa-Prezydenta Miasta K. wszczęte zostało postępowanie sądowe o przedłożenie rachunku z zarządu. Dopiero na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie Wydział I Cywilny z 4 stycznia 2013 r. sygn. akt I C 2661/12/K oraz z wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie Wydział II Cywilny Odwoławczy z 28 maja 2014 r. sygn. akt II Ca 1508/13 ze stwierdzeniem prawomocności, 27 czerwca 2016r. A. D. przedłożył do Wydziału sprawozdanie finansowe z gospodarowania przedmiotową realnością, na podstawie którego Wydział Mieszkalnictwa mógł zapoznać się z ww. realnością.

Na przestrzeni lat, od 2011 do 2016 r były zatem podejmowane liczne kroki mające na celu wyjaśnienie sytuacji prawnej i finansowej w zakresie zarządzania wspólną własnością. Przez ten okres trwały sprawy sądowe zainicjowane również przez Skarb Państwa a zakończone wyrokiem z 28 maja 2014r. !!!!

Następnie w dniu 18 maja 2016 r. 6 lipca 2016 r. 20 września i 23 września 2016 . w związku z utrzymującym się stanem faktycznym, równocześnie dążąc do ugodowego sposobu załatwienia sprawy rozliczeń między współwłaścicielami z tytułu posiadania lokali, Wydział zaproponował, by z tego tytułu na rzecz Gminy Miejskiej uiszczana była rekompensata finansowa. I ostatecznie związku ze złożeniem 8 grudnia 2016 r. przez współwłaścicieli wniosku o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], Wydział Mieszkalnictwa UMK zgłoszone zostały w dniu 22 grudnia 2016 r. roszczenia wobec współwłaścicieli z tytułu utraconych pożytków w związku z ich nieuprawnionym korzystaniem z lokali usytuowanych w ww. budynku .

Wskazać nadto należy, że zasady rozliczania się współwłaścicieli reguluje art. 207 k.c. zgodnie z którym pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów. W takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Wyrażona w tym przepisie zasada partycypacji współwłaścicieli (w stosunku do wielkości przysługujących im udziałów) dotyczy, po pierwsze, pożytków rzeczy wspólnej, oraz po drugie, innych przychodów z rzeczy wspólnej. Przez pożytki podlegające normie art. 207 k.c. należy rozumieć pożytki naturalne oraz cywilne, o których mowa w art. 53 k.c. Zgodnie z art. 53 § 1 k.c., pożytkami naturalnymi rzeczy są jej płody (np. przychówek zwierząt, zboże) i inne odłączone od niej części składowe, o ile według zasad prawidłowej gospodarki stanowią normalny dochód z rzeczy (np. piasek, glina). W myśl zaś art. 53 § 2 k.c., pożytkami cywilnymi rzeczy są dochody, które rzecz przynosi na podstawie stosunku prawnego (np. czynsz najmu, czynsz dzierżawy).

Na kanwie podobnych do niniejszej spraw, w których pojawiał się problem opodatkowania podatkiem VAT kwot wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w związku z przekroczeniem granic wynikłych z przysługującego udziału we współwłasności, przyjęto w orzecznictwie administracyjnym, że sytuacja ta nie może być traktowana jako świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, tj. przez pryzmat zobowiązania do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2015r., sygn. akt. I FSK 1980/13, wyrok WSA w Warszawie z 24 lipca 2015r., III SA/Wa 231/15, wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 grudnia 2017r., sygn. akt I SA/Kr 914/17 – wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej NSA). Przykładowo WSA w Krakowie w wyroku z dnia 20 grudnia 2017r., sygn. akt I SA/Kr 914/17 - na tle podobnego do niniejszego stanu faktycznego - uznał, że "zgodzić należy się ze skarżącą, że nie wyraziła ona zgody na korzystanie z lokali przez pozostałych współwłaścicieli z wyłączeniem (pominięciem) Skarbu Państwa. Wskazuje na to całokształt przedstawionej przez stronę faktografii, mimo, iż organ stwierdził, że "od momentu nabycia udziału w nieruchomości, tj. od 2002r. wnioskodawca nie podjął działań mających na celu uregulowanie stanu rzeczy a jedynie ograniczył się do kierowania pism do pozostałych współwłaścicieli". Powyższe rozstrzygnięcia świadczą o ukształtowaniu jednolitej linii orzeczniczej, zgodnie z którą nie można domniemywać istnienia zgody na korzystanie i pobieranie pożytków ponad swój udział, nawet jeśli współwłaściciel wyłączony nie występuje na drogę sądową celem dopuszczenia do posiadania, a dopiero później zgłasza swoje roszczenia. Poglądy te w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela także pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 6.09.2013 r., sygn. akt I FSK 1315/12, że wbrew stanowisku organu udzielającego indywidualnej interpretacji, decydującego znaczenia dla stwierdzenia, czy istnieje dorozumiana zgoda Gminy na dalsze korzystanie z nieruchomości przez dotychczasowych kontrahentów, nie będzie miała okoliczność, że Gmina nie wytoczyła, w każdym z opisanych przypadków, powództwa o wydanie rzeczy. Różne mogą być przyczyny takiego działania Wnioskodawcy (chociażby chęć polubownego załatwienia sporu), a konieczność wystąpienia z takim roszczeniem do Sądu nie zawsze z punktu widzenia Wnioskodawcy może być korzystne i uzasadnione.

Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że Gmina dążyła do uzyskania sprawozdania zarządu, od którego były uzależnione dalsze kroki w zakresie dysponowania rzeczą wspólną, a dopiero fiasko tych działań spowodowało, że Gmina skorzystała z możliwości wytoczenia wzajemnego roszczenia w sprawie z wniosku pozostałych współwłaścicieli.

Organ bezzasadnie zatem przyjął w szczególności, ze wnioskodawca akceptuje formę wzajemnego rozliczania w drodze otrzymywania przychodów (wynagrodzenia) w zamian za czerpanie korzyści wynikających z wyłącznego korzystania z lokali przez współwłaścicieli, a zatem w rozpatrywanej sprawie występuje dorozumiana zgoda strony wnioskującej na korzystanie z nieruchomości przez innych współwłaścicieli ponad przysługujący im w prawie własności udział, a skoro tak, to umożliwienie przez wnioskodawcę korzystania pozostałym współwłaścicielom z nieruchomości będącej we współwłasności wnioskodawcy, z wyłączeniem wnioskodawcy należy traktować, jako dorozumiany stosunek prawny o charakterze umownym.

Za zasadny należy zatem uznać zarzut podniesiony w skardze naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, a w konsekwencji przyjęcie, że w przedstawionym stanie faktycznym zachodziło odpłatne świadczenie usług.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a i art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a., Sad uchylił zaskarżoną interpretację przepisów prawa podatkowego w zaskarżonym zakresie, uznając, iż została wydana z naruszeniem prawa materialnego.

Wobec uwzględnienia skargi oraz w związku z wnioskiem skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania złożonym w skardze, Sąd orzekł o kosztach na zasadzie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

W toku ponownego rozpoznania sprawy, organ interpretujący - stosownie do art. 153 p.p.s.a - obowiązany jest uwzględnić dokonaną przez Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę, wykładnię przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.