Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 354/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 7 pkt 2, 3, art. 18 ust. 10 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1286
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn.
article: art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1, art. 3 § 1, art. 106 § 3, § 5, art. 133 § 1, art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 lit. b) i c), art. 151, art. 153,
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1 § 1 i  § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 333/16 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 4 listopada 2016 r. o sygn. akt VIII SA/Wa 333/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z [...] marca 2016 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA złożyła M. K., zaskarżając to orzeczenie w całości oraz domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenia w całości zaskarżonego wyroku, rozpoznania skargi i jej uwzględnienia poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Radomia z dnia [...] stycznia 2016 r. w sprawie cofnięcia skarżącej zezwolenia nr [...]. Ponadto skarżąca kasacyjnie wniosła o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.; dalej: p.u.s.a.) w związku z art. 135 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe sprawowanie przez sąd administracyjny kontroli legalności działania organów administracji publicznej, polegające na oddaleniu skargi, a tym samym doprowadzeniu do udziału w obrocie prawnym nieprawidłowego rozstrzygnięcia opartego na niepełnym materiale dowodowym;

2. art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. przez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego na podstawie akt sprawy, z których jednoznacznie wynika, że w sprawie istnieją dowody, które należy przeprowadzić w sposób prawidłowy oraz co do których należy się wypowiedzieć – skorygowane faktury VAT;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) w zw. z art. 1 i 3 § 1 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi jako skutek niedostrzeżenia lub zaakceptowania przez Sąd I instancji istotnego dla wyniku sprawy naruszenia przez organy administracji w toku postępowania przepisów prawa:

a) procesowego, tj.:

– art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.) poprzez nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, zwłaszcza kiedy Prezydent Miasta Radomia w ramach rozpoznawanej sprawy nie przeprowadził podstawowego dowodu w sprawie zmierzającego do ustalenia, z kim skarżąca faktycznie zawarła umowę zakupu alkoholu, tj. nie przeprowadził dowodu z przedstawionych przez skarżącą korekt faktur leżących u podstaw wydanej decyzji oraz dowodu w postaci faktury zakupu alkoholu u przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na sprzedaż hurtową alkoholu, decydując o ich pominięciu jako niemających znaczenia dla istoty przedmiotowej sprawy;

– art. 78 § 1 w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę przeprowadzenia dowodu ze skorygowanych faktur VAT złożonych do akt sprawy na okoliczność faktycznego zakupu towarów alkoholowych od podmiotu posiadającego stosowne zezwolenie na obrót hurtowy napojami alkoholowymi;

b) jak i materialnego w postaci naruszenia:

– art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 487; powołanej dalej jako: u.w.t.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż w sprawie doszło do naruszenia ww. przepisów ustawy poprzez zakup alkoholu przez skarżącą u przedsiębiorcy nieposiadającego zezwolenia na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych (firm PPHU A.), w sytuacji gdy skarżąca w ramach składanych wyjaśnień przedstawiła dowód zakupu alkoholu u przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych (PHU B.);

2) art. 155 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione niepoinformowanie właściwych organów o uchybieniach w postępowaniu dowodowym zgłaszanych przez stronę, a mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

3) art. 141 § 4 w zw. z art. 134 p.p.s.a. poprzez ogólnikowe i sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym uzasadnienie przez WSA w Warszawie Wydział VIII Zamiejscowy w Radomiu wyroku oddalającego skargę na decyzję organu I i II instancji, pozbawiające stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia oraz brak wskazania czytelnych argumentów, które pozwoliłyby rozpoznać przyczyny nieuwzględnienia skargi, będące skutkiem niepełnego rozpatrzenia materiału dowodowego i błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy;

4) art. 151 oraz 153 p.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie, poprzestanie na ustaleniach faktycznych organu I instancji i oddalenie skargi w sytuacji gdy, z uwagi na naruszone przepisy skarga powinna być uwzględniona, a w konsekwencji decyzja powinna być uchylona.

II. prawa materialnego, tj.:

- art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 3 u.w.t. poprzez ich niewłaściwą wykładnię oraz błędne zastosowanie polegające na uznaniu, iż w sprawie doszło do naruszenia ww. przepisów ustawy poprzez zakup alkoholu przez skarżącą u przedsiębiorcy nieposiadającego zezwolenia na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych (firm PPHU A.), w sytuacji, gdy skarżąca w ramach składanych wyjaśnień przedstawiła dowód zakupu alkoholu u przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych (PHU B.), a samo domniemanie, iż skarżąca zakupiła alkohol u przedsiębiorcy nieposiadającego zezwolenia jest oparte jedynie o dokument faktury, który następnie został skorygowany przez sprzedawcę jako wystawiony pomyłkowo.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentowano m.in., że nazwy "A." i "B." mają identyczne brzmienie, obie firmy handlują alkoholem, przy czym "B." ma zezwolenie na sprzedaż hurtową alkoholu, i są prowadzone przez osoby noszące to samo nazwisko (M.: M., M.), co jest mylące. Pomyłka, do której doszło na obydwu fakturach VAT nie powinna obciążać skarżącej, tym bardziej, że uzyskała ona korekty faktur, zatem jej zamiarem nie było postępowanie sprzeczne z przepisami u.w.t., lecz zawarcie umowy z podmiotem mającym odpowiednie zezwolenie. W uzasadnieniu wyroku, a wcześniej w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśniono dlaczego nie zostały wzięte pod uwagę korekty faktur i faktura zakupu alkoholu od przedsiębiorcy posiadającego stosowne zezwolenie, czyli PHU "B." M. M.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Uwzględniając istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie. W skardze kasacyjne sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Podkreślenia przy tym wymaga, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona w taki sposób, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ściśle powiązano (uzasadniano) z naruszeniem przepisów postępowania i odwrotnie - potencjalne błędy proceduralne skutkowały w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybieniami materialnoprawnymi i w związku z tym wskazane wyżej zarzuty należy rozpatrzeć łącznie.

Na wstępie należy podkreślić, iż nie ma usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe sprawowanie przez sąd administracyjny kontroli legalności działania organów administracji publicznej, polegające na oddaleniu skargi. Art. 1 p.u.s.a. ma charakter normy ustrojowej. W myśl tego przepisu sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga kasacyjna nawet nie twierdzi, aby omawiana sprawa nie podlegała właściwości sądu administracyjnego. Również skarga kasacyjna nie wykazała, aby kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd pierwszej instancji uczynił to według innych kryteriów niż zgodność z prawem. Przepis art. 1 powołanej ustawy nie stanowi podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy (por. wyrok NSA z 28 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1979/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzut ten nie jest zasadny także, gdy jest rozpatrywany w powiązaniu z art. 135 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że naruszenie art. 135 p.p.s.a. nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej, ponieważ wspomniany przepis uprawnia sąd administracyjny, a nie wnoszącego skargę na ściśle określony akt lub czynność organu administracji publicznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1199/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1979/13 oraz wyrok NSA z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt I FSK 205/18, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że powyższy przepis nie tworzy podstawy do wystąpienia z wnioskami w skardze do żądania uchylenia decyzji wydanej w pierwszej instancji. Przepis art. 135 p.p.s.a. wyznacza jedynie zakres kompetencji orzeczniczych sądu, uzależniając uruchomienie przewidzianych przez ustawę środków od "niezbędności" końcowego załatwienia sprawy, której dotyczy skarga. Ustalenie, że poza zaskarżonym aktem konieczne jest jeszcze wzruszenie (zweryfikowanie) innych aktów organu administracji, powoduje po stronie sądu obowiązek zastosowania tego przepisu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 50/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji, gdy sąd nie korzysta z przepisu art. 135 p.p.s.a., to znaczy nie uchyla lub nie stwierdza nieważności decyzji organu pierwszej instancji, w sentencji wyroku nie zamieszcza się rozstrzygnięcia co do takiej decyzji (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt I OZ 677/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe już to powoduje, że omawiany zarzut można uznać za chybiony. Dodatkowo można jednak dodać, że stawiając ten zarzut kasator nie dostrzega istoty regulacji zawartej w przytoczonym przepisie, sprowadzającej się jak już wskazywano do umożliwienia zastosowania środków pozostających do dyspozycji sądu administracyjnego do aktów administracyjnych innych niż te wskazane bezpośrednio w skardze, a tym samym do rozszerzenia zakresu kontroli sprawowanej przez ten sąd na wszelkie postępowania, o ile są prowadzone w granicach danej sprawy. Kasator związków takich nie wykazał i także z tego powodu zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie.

Aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zyskał również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) w zw. z art. 1 i 3 § 1 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi. Powołany w skardze kasacyjnej przepis art. 1 p.p.s.a. jest przepisem, który zawiera wyłącznie legalną definicję sprawy sądowoadministracyjnej i ma charakter ogólnoustrojowy. Wskazany wyżej przepis określa zakres regulacji, o której mowa w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i może być naruszony tylko wtedy, gdy w sprawie dochodzi do naruszenia podziału kompetencji pomiędzy sądami administracyjnymi a sądami powszechnymi, ale z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 121/11 oraz wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3340/15 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). To, czy dokonana przez sąd ocena legalności zaskarżonego aktu była prawidłowa, czy też błędna, nie może być utożsamiane z naruszeniem art. 1 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1275/15, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobnie Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 3 § 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wskazana regulacja ma charakter ustrojowy i kompetencyjny, a zatem omawiany przepis mógłby być naruszony jedynie w sytuacji, w której sąd administracyjny nie rozpoznałby w ogóle skargi lub dokonał jej oceny według innych kryteriów niż kryterium legalności.

Ze sformułowanych zarzutów nie wynika, aby tego rodzaju uchybienia kasator podnosił. Dlatego nieuzasadnione było powoływanie się na ten przepis. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. nie stanowi bowiem podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy.

Za pozbawione usprawiedliwionych podstaw uznać należało również zarzuty naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. przez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego na podstawie akt sprawy.

W tym kontekście należy na wstępie podkreślić, iż nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Z omawianego przepisu wynika, że Sąd administracyjny orzeka więc na podstawie akt sprawy, rozpatrując ją na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy - rozumiany, jako oparcie rozstrzygnięcia na istotnych w sprawie faktach udokumentowanych w aktach sprawy - oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy i stanowiącego podstawę faktyczną wydania zaskarżonego aktu oraz zakaz wykraczania poza ten materiał. Konsekwencja powyższego, jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracynym, jest to, że naruszenie zasady określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a., może stanowić, w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a., usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli polega w szczególności na: 1) oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy, 2) pominięciu istotnej części tych akt, 3) przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. i 4) oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 497/09). Naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. będzie więc takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu, które doprowadzi do przedstawienia przez sąd administracyjny I instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym, przy jednoczesnym niekwestionowaniu tych ustaleń (por. np. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09, dostępny na stronie internetowej pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podnieść przy tym należy, że przyjęcie w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Rzeczą Sądu - kontrolującego legalności zaskarżonej decyzji - jest więc ocenić, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, jaki stan faktyczny sprawy wynika z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem. Jednakże jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie NSA zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego (por. wyroki NSA z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt II GSK 858/10, LEX nr 1151731, z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1749/11 LEX nr 1145067, z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2374/11), co próbowano czynić w skardze kasacyjnej w niniejszej sprawie.

Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. Otóż w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nie przeprowadził żadnego dowodu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., powoływanie się na art. 106 § 5 p.p.s.a. jest bezprzedmiotowe. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. Dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Nawet w sytuacji, gdy dowód taki był oferowany przez stronę w postępowaniu sądowym, to jego nieprzeprowadzenie przez sąd nie może być oceniane jako naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 982/06, niepublikowany, treść (w:) System Informacji Prawnej LEX nr 354691). Kwestionowanie w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych, do czego sprowadzała się omawiana podstawa kasacji, nie może być dokonywane w oparciu o zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 9 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 1026/06, niepublikowanego, treść (w:) System Informacji Prawnej LEX nr 322261; Bogusław Dauter (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Kantor Zakamycze 2006, s. 244-245). Ustalenia faktyczne można próbować podważyć podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2004 r., sygn. akt FSK 1290/04, ONSA i wsa 2005/5/95), co uczynił w tej sprawie kasator odrębnym zarzutem.

Kolejny zarzut procesowy sprowadza się do twierdzenia, że Sąd I instancji nie dostrzegł, iż organ administracji naruszył reguły zawarte w przepisach art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowane przez Sąd I instancji decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Podnoszone w tym zakresie zarzuty skarżącej kasacyjnie sprowadzają się w istocie rzeczy do prezentowania własnych ocen stanu faktycznego.

W tym kontekście należy podkreślić, iż art. 18 ust. 10 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w sposób enumeratywny określa przypadki, w których zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży i poza miejscem sprzedaży może zostać cofnięte przed upływem okresu, na jaki zostało udzielone. Nieprzestrzeganie określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych (art. 18 ust. 10 pkt 2) stanowi taką podstawę i waży o obowiązku zastosowania sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Jednym z koniecznych warunków prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży ustawodawca uczynił zaopatrywanie się w napoje alkoholowe u producentów posiadających odpowiednie zezwolenia na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych (art. 18 ust. 7 pkt 2). Skarżąca zaopatrywała się u kontrahenta, który nie posiadał zezwolenia na hurtową sprzedaż napojów alkoholowych. Obowiązkiem skarżącej, prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych jest takie jej zorganizowania, aby nie zaistniał jakikolwiek przypadek nieprzestrzegania, określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych. W razie zaistnienia jakiegokolwiek złamania warunku(ów) sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie, zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi musi być obligatoryjnie zrealizowane przez właściwy organ niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy. Rygoryzm znaczenia uregulowania przedmiotowego przepisu, odczytanego na podstawie wykładni językowej, jest bowiem założony przez ustawodawcę i całkowicie odpowiada celom ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W konsekwencji w razie złamania któregokolwiek z warunków sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie, zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 3 cyt. ustawy jest obligatoryjne niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2012 r. II GSK 91/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1529/06, LEX nr 337045, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 października 2004 r., sygn. akt II SA/Po 1125/02 nie publ., wyrok WSA we Wrocławiu z 13 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 536/08).

Dodatkowo należy podkreślić, iż organy administracji nie miały obowiązku badać, czy skarżąca działała umyślnie, bowiem wystarczającą przesłanką cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych było wyłącznie stwierdzenie, że skarżąca zaopatrywała się w napoje alkoholowe u przedsiębiorcy nieposiadającego zezwolenia na hurtową sprzedaż napojów alkoholowych. W szczególności podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych nie może się zwolnić od zastosowania sankcji wynikającej z powołanego przepisu poprzez wykazanie, że dochował staranności w wyborze kontrahenta. Wobec tego, że przepis art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie zawiera elementu winy, organy nie miały obowiązku rozpatrywać zachowania skarżących w kategoriach umyślnego naruszenia warunków sprzedaży, skutkujących cofnięciem zezwolenia na sprzedaż alkoholu (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2012 r., II GSK 1812/11, - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu należy zauważyć, że pojęcie winy w prawie administracyjnym ma charakter zobiektywizowany polegający na samym stwierdzeniu naruszenia przepisów i obowiązków przypisanych podmiotowi bez konieczności oceny stopnia winy w rozumieniu prawnokarnym, czy też czysto subiektywizowany (natężenie złej woli, brak świadomości czy też wiedzy) - por. wyrok NSA z 21 stycznia 2011 r. II GSK 1424/10. Bezpodstawne jest więc zarzucanie organom i sądowi, że te nie przeanalizowały okoliczności świadczących o braku winy (świadomości skarżącej), co do posiadania odpowiedniego zezwolenia na sprzedaż alkoholu przez M. M. PPHU "A." w Ł. (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2012 r., II GSK 1790/11, - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji słusznie przyjął, że brak jest podstaw, aby twierdzić, że sprzedawcą alkoholu w dacie wystawienia spornych faktur przez M. M. PPHU "A." w Ł. była inna osoba, aniżeli tam wskazana, a skarżąca w istocie dokonała zakupu w firmie "B." M. M.

Prawidłowa jest bowiem konstatacja WSA, iż to, że w dniu 31 grudnia 2015 r. skarżąca uzyskała od przedsiębiorcy M. M. 2 faktury korygujące oraz fakturę sprzedażową na łączną kwotę 13.724,41 zł od firmy M. M. "B." Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe w Ł., ul. Z. [...], który posiadał zezwolenie na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości do 4,5 % oraz piwem nie miało znaczenia w tej sprawie, ponieważ w świetle okoliczności sprawy "działania skarżącej prowadzące do ich uzyskania miały jedynie na celu obronę przed konsekwencjami zaopatrywania się w napoje alkoholowe u przedsiębiorcy, który nie posiadał zezwolenia na ich hurtową sprzedaż".

WSA, oddalając rozpatrywaną skargę, nie złamał wytykanych mu przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 §1, art. 80 k.p.a. Powyższe wskazuje, że nieusprawiedliwione są także kolejne procesowe zarzuty kasacyjne tzn. art. 78 § 1 w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę przeprowadzenia dowodu ze skorygowanych faktur VAT. W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanym przypadku zarówno organ, jak i sąd miał podstawy, by nie uwzględnić wskazanych wniosków dowodowych, z podanych wyżej przyczyn.

Dodatkowo w zakresie tego zarzutu należy także podkreślić, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona w ogóle nie odnosi się do ewentualnych naruszeń art. 78 § 1 w zw. z art. 10 k.p.a., bo nie wyjaśnia na czym polegało naruszenie tych przepisów przez Sąd I instancji i jaki był związek tego naruszenia z rozstrzygnięciem. Brak wskazania takiej relacji między naruszeniem a rozstrzygnięciem jest istotnym brakiem skargi kasacyjnej. W tym zakresie podkreślić należy, że skutecznym zarzutem naruszenia prawa procesowego może być tylko ten, który wskazuje na istnienie istotnego wpływu naruszenia na rozstrzygnięcie sprawy, bo art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. odwołuje się do takiej przesłanki. Zatem nie wszystkie naruszenia przepisów postępowania mogą być skutecznym zarzutem kasacyjnym, ale tylko takie, które miały istotny wpływ na wyrok. Jednak ten wpływ musi wykazać strona, a nie Sąd II instancji. Z już tylko tych powodów należało uznać, że zarzuty kasacyjne podnoszące naruszenie przepisów postępowania nie mają prawnego uzasadnienia.

W ocenie NSA nietrafny jest także sformułowany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sąd I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania art. art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości oraz art. 7, art. 8, art. 77 §1, art. 80 k.p.a. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Dodatkowo NSA w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; wyrok NSA z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; wyrok NSA z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16; wyrok NSA z 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/16 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, "poprzestanie na ustaleniach faktycznych organu I instancji i oddalenie skargi w sytuacji gdy, z uwagi na naruszone przepisy skarga powinna być uwzględniona, a w konsekwencji decyzja powinna być uchylona" należy zauważyć, iż sformułowany w powyższy sposób zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. nie mógł być uznany za uzasadniony. Sformułowanie przez autora skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. wskazuje, że zarzuca on niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że powyższy przepis ma charakter ogólny (blankietowy), podobnie jak art. 146 § 1, art. 147, art. 149 § 1 p.p.s.a., czy art. 145 § 1 p.p.s.a. Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia tego przepisu zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Jeśli z wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się przewlekłości prowadzenia postępowania przez organ, to nie można Sądowi stwierdzającemu ten stan rzeczy i oddającemu skargę zarzucić naruszenia omawianego przepisu, gdyż takie rozstrzygnięcie jest właśnie zgodne z dyspozycją zastosowanej przez Sąd pierwszej instancji normy prawnej. Naruszenie wymienionego przepisu jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 638/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na koniec omawiania zarzutów procesowych należy wskazać, że niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. bowiem przepis ten nie miał zastosowania w sprawie. Według art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Sąd pierwszej instancji tego przepisu nie stosował i nie mógł stosować, gdyż w sprawie niniejszej orzekał po raz pierwszy.

Zamierzonego skutku nie mógł także odnieść zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Przede wszystkim w samym zarzucie, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej Autor nie przedstawił w zasadzie żadnej argumentacji na poparcie podniesionych zarzutów prawa materialnego, ponieważ argumenty zawarte w rozbudowanym zarzucie, jak uzasadnieniu skargi kasacyjnej odnoszą się tylko do kwestii niewłaściwego odniesienia się przez Sąd I instancji do stanu faktycznego sprawy i jego oceny, a więc naruszenia prawa procesowego.

Kasator podkreśla bowiem jedynie, iż w odniesieniu do wskazanych przepisów prawa materialnego zarzuca "ich niewłaściwą wykładnię oraz błędne zastosowanie polegające na uznaniu, iż w sprawie doszło do naruszenia ww. przepisów ustawy poprzez zakup alkoholu przez skarżącą u przedsiębiorcy nieposiadającego zezwolenia na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych (firm PPHU A.), w sytuacji, gdy skarżąca w ramach składanych wyjaśnień przedstawiła dowód zakupu alkoholu u przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych (PHU B.), a samo domniemanie, iż skarżąca zakupiła alkohol u przedsiębiorcy nieposiadającego zezwolenia jest oparte jedynie o dokument faktury, który następnie został skorygowany przez sprzedawcę jako wystawiony pomyłkowo".

W tym miejscu wymaga podkreślenia, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zakwestionowania sądowej oceny uchybień procesowych organu w zakresie ustaleń faktycznych sprawy. W sytuacji, gdy - jak wskazano wyżej przy odniesieniu się do zarzutów dotyczących prawa procesowego – oceny tej skutecznie nie podważono, zarzut kasacyjny naruszenia prawa materialnego nie może być uznany za usprawiedliwiony jedynie na skutek dokonania przez Autora rozpoznawanej skargi kasacyjnej odmiennej od przyjętej przez Sąd I instancji kwalifikacji dowodów i wysnucie na tej podstawie innych wniosków co do stanu faktycznego (zob. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 832/04, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego należy w tym miejscu przywołać dodatkowo stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2007 r., sygn. akt II GPS 2/07, w której stwierdzono, że "naruszenie warunków lub zasad sprzedaży napojów alkoholowych stanowi, w myśl art. 18 ust. 10 cyt. ustawy, podstawę do cofnięcia zezwolenia". Wskazane okoliczności w tej sprawie wystąpiły.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.