Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 827/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 151/145 par. 1 pkt 1a,b,c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 31zq ust. 8, art. 31zo ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie WSA Inga Gołowska WSA Urszula Zięba (spr.) Protokolant Julia Mejer po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2021 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych).


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Oddział w C.) decyzją z 30 kwietnia 2021 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję z 2 lutego 2021 r., znak: [...], odmawiającą A. M. ("skarżący", "strona") prawa do zwolnienia z opłacenia należnych składek za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r., na podstawie art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, z późn. zm., dalej jako "ustawa o Covid").

A. M. w dniu 31 stycznia 2021 r. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r.

Decyzją z 2 lutego 2021 r., znak [...], ZUS odmówił skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za ww. okres. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia był wskazany przez skarżącego kod prowadzenia działalności gospodarczej PKD 93.29.Z, który nie został potwierdzony w CEIDG jako rodzaj przeważającej działalności gospodarczej na 30 września 2020 r.

Nie zgadzając się z treścią zapadłej decyzji, A. M. wnioskiem z 16 lutego 2021 r. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ZUS wydał decyzję z 30 kwietnia 2021 r., znak: [...], o której mowa na wstępie. Podstawę prawną ww. decyzji stanowiły przepisy art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID. W uzasadnieniu decyzji, organ wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ww. ustawy, płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.712, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

ZUS ustalił, że w dniu 31 stycznia 2021 r. strona złożyła wniosek RDZ-B6 za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r., w którym oświadczyła, że na 30 września 2020 r. prowadził działalność gospodarczą z przeważającym kodem PKD 93.29.Z. Jak natomiast wynika z zapisów figurujących w CEiDG, na 30 września 2020 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą o przeważającym kodzie PKD 68.20.Z., który nie uprawnia do zwolnienia z opłacenia składek. Fakt ten potwierdziła strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z powyższym, ZUS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

A. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucił zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest:

- art. 7 k.p.a., poprzez nierzetelne i niepełne ustalenie stanu fatycznego niniejszej sprawy, skutkujące błędnym przyjęciem, iż przeważającą działalnością prowadzoną przez skarżącego nie jest działalność oznaczona kodem PKD 9329.Z., podczas gdy w rzeczywistości to właśnie działalność oznaczona kodem PKD 9329.Z. jest przeważającą działalnością prowadzoną przez skarżącego,

- art. 7 k.p.a., poprzez nierzetelne i niepełne ustalenie stanu fatycznego niniejszej sprawy, skutkujące błędnym przyjęciem, że skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., podczas gdy w rzeczywistości takie zwolnienie skarżącemu przysługuje,

- art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, to jest brak wskazania przez organ, na jakiej podstawie przyjął, że decydująca dla przyznania skarżącemu uprawnienia jest treść wpisu w CEIDG, a nie ustalenie rodzaju rzeczywiście prowadzonej przez skarżącego działalności przeważającej,

- art. 77 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, jaka działalność - według kodu PKD - jest działalnością przeważającą prowadzoną przez skarżącego, a to wobec rozbieżności treści zapisów widocznych w CEIDG oraz treści oświadczenia

skarżącego o rodzaju prowadzonej przez niego działalności przeważającej, skutkujące nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego,

- art. 81a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wobec rozbieżności treści zapisów widocznych w CEIDG, a treści oświadczenia skarżącego o rodzaju prowadzonej przez niego działalności przeważającej, organ mając wątpliwości co do rodzaju rzeczywiście prowadzonej przez

skarżącego działalności przeważającej, wobec nieprzeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego, miał obowiązek rozstrzygnąć swoje wątpliwości na korzyść strony, to jest uznać, że skarżący prowadzi przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 9329.Z,

- art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., poprzez brak sporządzenia przez organ wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz brak wskazania w sporządzonym uzasadnieniu faktycznym faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w sporządzonym uzasadnieniu prawnym brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, co uniemożliwia skarżącemu, a także Sądowi, ocenę prawidłowości i legalności działań organu;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przy ustalaniu uprawnienia do zwolnienia z opłacania składek znaczenie ma jedynie widniejący w CEIDG kod PKD przeważającej działalności, a nie kod PKD rzeczywiście prowadzonej przez przedsiębiorcę przeważającej działalności, podczas, gdy prawidłowa wykładnia przedmiotowego przepisu powinna skutkować przyjęciem, że zwolnienie z opłacania składek dotyczy wszystkich podmiotów rzeczywiście prowadzących przeważającą działalność oznaczoną kodami PKD wskazanymi w ustawie, natomiast wpis w CEIDG określający przeważającą działalność ma jedynie znaczenie pomocnicze przy weryfikacji oświadczenia płatnika składek. W sytuacji rozbieżności pomiędzy działalnością wskazaną w oświadczeniu płatnika składek, a treścią wpisu w CEIDG, organ winien ustalić rodzaj przeważającej działalności prowadzonej przez płatnika i w tym celu przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z powodu wskazanych powyżej naruszeń, które miały istotny wpływ na wynik postępowania, a w konsekwencji przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa przez pełnomocnika.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2000r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.) – przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.

Skarżący ma siedzibę swojej firmy i zamieszkuje na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Sąd dodatkowo wyjaśnia, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 30 kwietnia 2021 r., na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) sprawy została rozpoznane na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 kwietnia 2021r., którą utrzymano w mocy decyzję ww. organu z dnia 2 lutego 2021r., odmawiającą skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 1842, ze zm., dalej: "ustawa o COVID") na wniosek płatnika składek prowadzącego na dzień 30 września 2020r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 53.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A,79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90,02.Z, 90.04.Z, 91.02,Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020r. (ust. 11).

Na gruncie badanej sprawy, zdaniem ZUS, wskazany przez A. M. kod PKD 9329.Z. nie został potwierdzony w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020r. Zgodnie z danymi w rejestrze REGON, przeważającą działalnością jest kod PKD 68.20.Z, który nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek. W związku z powyższym, ZUS odmówił stronie skarżącej, prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r.

Z kolei skarżący stoi na stanowisku, że na dzień 30 września 2020r. prowadził działalność gospodarczą, oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności PKD 9329.Z i przysługuje mu prawo zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek. Jedyną działalnością strony skarżącej jest prowadzenie lokalu rozrywkowego, w którym regularnie urządzane są dyskoteki. Jest też bilard, piłkarzyki i inne urządzenia rozrywkowe. Na dowód powyższego skarżący załączył do wniosku o ponowne rozpoznanie przez ZUS sprawy, szereg dokumentów, które obrazować miały z jakich źródeł faktycznie uzyskuje przychody. ZUS jednakże tych dokumentów w ogóle nie zbadał. Skarżący nie osiągnął bowiem żadnego przychodu z działalności, oznaczonej kodem PKD 68.20.Z (wynika to z księgi rozchodów Spółki). Strona nie ma żadnej nieruchomości własnej ani nieruchomości dzierżawionej, z której mogłaby osiągać dochody z tego tytułu.

W świetle powyższego, w kontrolowanej sprawie, istotne jest ustalenie, jaką przedsiębiorca faktycznie prowadził działalność. Wprawdzie w myśl art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID-19 oceny spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020r., lecz danych tych organ nie może przyjmować bezkrytycznie.

Wskazać trzeba, że w sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w CEDIG/REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać, rzeczywiście wykonywanej działalności.

Według Sądu, decydujące znaczenie w takiej sytuacji, powinien mieć kod PKD faktycznie (rzeczywiście) wykonywanej działalności.

Przyjęty przez ZUS sposób wykładni ww. regulacji, a co za tym idzie, sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania ulgi na gruncie ustawy o COVID jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje.

Co więcej, przyjęty sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych, nie może w efekcie prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają i co mogą wykazać w inny sposób. Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia.

Sposób ustalenia spełnienia kryterium "przeważającej działalności gospodarczej", sprowadzający się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rubryce rejestru REGON, może prowadzić w skutkach do nierównego dostępu do pomocy (naruszenie zasady równości wobec prawa z art. 32 Konstytucji RP). A w konsekwencji nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej.

Wskazać należy, że ani ustawa o statystyce publicznej, ani ustawa COVID-19, nie zawierają definicji wyrażenia "przeważająca działalność gospodarcza". Wyjaśnia je dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. z 2015r. poz. 2009). W § 9 ww. rozporządzenia, nawiązano do poziomu przychodów z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej - do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.

O przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru podmiotów REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji, określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot, składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone w ww. rozporządzeniu. Dlatego dokonując wykładni dyspozycji ww. regulacji, nie można pomiąć ww. znaczenia pojęcia przeważającej działalności, jeżeli podważona zostanie aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON.

W świetle powyższego należy uznać, że pomoc, o jakiej mowa w ww. ustawie, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności, określonych w tych przepisach, jako przeważająca.

Pomocy nie można przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej, jako przeważającego rodzaju działalności, jeżeli rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie, wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON, nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON, mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana.

Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że w sytuacji pandemii, gdzie byt i dalsza działalność gospodarcza, może zależeć od skorzystania przez przedsiębiorcę ze zwolnienia z opłacania składek, szczególnie gdy została zgłoszona sygnalizacja o rozbieżności pomiędzy wpisem, a prowadzoną działalnością, powinno być przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w tym przedmiocie. Przepisy ustawy o COVID mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii COVID-19 przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami, mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to, doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia, należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców, stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza, że ustawodawca, zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego, nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych.

W tym miejscu dodatkowo przypomnieć należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych mają zastosowanie przepisy k.p.a., a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada też na organy (ZUS) obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych ustaleń, pozwala organowi na zajęcie stanowiska w sprawie, które powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu sporządzonym, według standardów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

W ocenie Sądu, w zaistniałym stanie faktycznym, w którym widoczna jest sprzeczność kodu PKD, podana przez stronę skarżącą w złożonym wniosku, a kodem PKD ustalonym przez ZUS, organ powinien przed wydaniem decyzji, zwrócić się do strony o złożenie stosownych wyjaśnień oraz przedłożenie odpowiednich dowodów na poparcie jej twierdzeń na podstawie art. 79a k.p.a.

Zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a., w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się.

W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1 (art. 79a § 2 k.p.a.).

Powyższy przepis stanowi uszczegółowienie zawartej w art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a konkretnie wynikającego z niej obowiązku umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji.

Wprowadzenie art. 79a § 1 k.p.a. nie wyłącza skutków wynikających z art. 10 § 2 i 3 k.p.a. regulującego możliwość odstąpienia od zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Oznacza to, że organ nie będzie obowiązany do jego wykonania w sprawie, w której w ogóle odstąpi od stosowania przedmiotowej zasady, jednakże winien wówczas w decyzji uzasadnić swoje postępowanie w tym względzie.

Ponadto w odniesieniu do zarzutów skargi, wskazać należy, że zasada dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), tworzy obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, który nie może ograniczyć się do kontroli zaskarżonej decyzji. Postępowanie odwoławcze nie może polegać tylko na kontroli postępowania organu I instancji, lecz powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", bowiem organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia 17 kwietnia 2013r., sygn. akt: II SA/Kr 13/13). Zadaniem organu ,,drugiej instancji" w postępowaniu administracyjnym jest rozważenie, jak należy daną - indywidualnie rozpatrywaną - sprawę rozstrzygnąć, zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej, a nie tylko, rozważyć, czy utrzymać lub zmienić rozstrzygnięcie organu I instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy tak, jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu I instancji (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2012r., sygn. akt: I SA/Gd 357/12).

Tym obowiązkom w niniejszej sprawie organ II instancji nie uczynił zadość. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji ZUS, sprowadza się do powtórzenia treści art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID i krótkiej konstatacji, o braku podstaw do zwolnienia z obowiązku opłacania składek z uwagi na wadliwy kod przeważającej działalności. Organ pominął zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w żaden sposób nie odniósł się do nich w decyzji. Nie można zatem uznać, że zaskarżona decyzja merytorycznie rozstrzyga sprawę w sposób równoważny działaniu organu I instancji.

W świetle powyższego, za zasadne należy uznać zarzuty skargi, gdzie strona skarżąca podniosła, że organ II instancji nie odniósł się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postepowania.

Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sporządzenie prawidłowego uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym, wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dokonując zatem kontroli zaskarżonej decyzji wskazać należy na wadliwość wydanej decyzji, która de facto nie zawiera żadnego uzasadnienia.

Powyższe uchybienie proceduralne, które skutkowało tym, że pełne uzasadnienia rozstrzygnięcia - tak w zakresie uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego - musiałby przejąć sąd administracyjny. Tymczasem, zasadą postępowania administracyjnego jest, że sąd administracyjny nie ma kognicji do merytorycznego rozpatrywania sprawy administracyjnej i formułowania uzasadnienia rozstrzygnięcia, a tylko do kontroli prawidłowości działań organu na podstawie kryterium legalności. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych powyższymi przepisami. Zaprezentowany w zaskarżonej decyzji sposób uzasadnienia, jego wyjątkowa lakoniczność i schematyzm nie spełnia ustawowych kryteriów, co uniemożliwia Sądowi ocenę prawidłowości i legalności działań ZUS.

Reasumując, ze względów wskazanych powyżej, zaskarżone rozstrzygnięcie ocenić zatem należy, jako wadliwe bowiem przedwcześnie przyjęto, że strona skarżąca, podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów, mogących ubiegać się o przedmiotową ulgę.

Zgodzić należy się zatem z zarzutami skargi, że takie rozumienie analizowanej regulacji jest wadliwe, niezasadnie pomija kwestię faktycznej przeważającej działalności danego podmiotu, a przez to nie realizuje ratio legis ustawy o COVID.

W zaistniałej sytuacji, skoro nie było kwestionowane spełnienie pozostałych warunków zwolnienia określonych w tym przepisie, co najmniej przedwczesna była odmowa zwolnienia strony z opłacania składek ubezpieczeniowych.

Rozpatrując ponownie sprawę, ZUS zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, stanowisko Sądu. W ponownym postępowaniu obowiązkiem ZUS będzie dokonanie ponownej oceny spełnienia przez stronę skarżącą, przesłanek zwolnienia, a wydana w tym zakresie decyzja będzie zawierać wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 2 w związku art. 209 p.p.s.a.