Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1295/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 52a
journal: Dz.U. 2018 poz 1030
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2019 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018r. nr [...] ([...]) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017r. poz. 1261 ze zm.), art. 4 pkt 27 i pkt 34, art. 44b ust. 1 i art. 52a ust. 1-3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 1030), art. 104, art. 108 § 1, art. 189a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r. poz. 1257 ze zm.), ustalił wobec K. G. karę pieniężna za wprowadzanie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych tj.: 1 sztuki woreczka foliowego z zapięciem strunowym z zawartością substancji sypkiej koloru białego (oznaczonego jako przedmiot numer 1) o masie netto przed ekspertyzą kryminalistyczną 7,64g, o masie netto po ekspertyzie 7,53g oraz 1 sztuki woreczka foliowego z zapięciem strunowym z zawartością substancji krystalicznej koloru jasnobeżowego (oznaczonego jako przedmiot numer 2) o masie netto przed ekspertyzą kryminalistyczną 7,40g, o masie netto po ekspertyzie 7,23g, w wysokości 20.000,00 zł.

Jak wskazał organ, w drodze ekspertyzy kryminalistycznej z zakresu badań fizykochemicznych z dnia [...] listopada 2016r. poddano badaniu materiał dowodowy w postaci: 1 sztuki woreczka foliowego z zapięciem strunowym z zawartością substancji sypkiej koloru białego (oznaczonego w trakcie badań numerem 1) oraz 1 sztuki woreczka foliowego z zapięciem strunowym z zawartością substancji krystalicznej koloru jasnobeżowego (oznaczonego w trakcie badań numerem 2). Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono obecność następujących związków: HEX-EN w substancji nr 1 oraz bk-ethyl-k (efylon, bk-EBDP) w substancji nr 2. W przebadanych substancjach nie stwierdzono obecności związków wymienianych w załącznikach do ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 1030). Poddane ekspertyzie substancje stanowią natomiast "środki zastępcze" (tzw. "dopalacze" lub "narkotyki projektowane") w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 1030) oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2017r. poz. 1261 ze zm.).

Powyższa opinia, sporządzona przez Biegłego Sądowego z dziedziny fizykochemicznych badań kryminalistycznych, potwierdzona została przez Dział Laboratoryjny Oddziału Badań Środowiskowych Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej, jako podmiot wymieniony w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 listopada 2015r., w sprawie wykazu podmiotów uprawnionych do przeprowadzania badań mających na celu ustalenie, czy dane produkty są środkami zastępczymi lub nowymi substancjami psychoaktywnymi (Dz. U. z 2015r. poz. 2018). Powyższy organ w dowodowych substancjach stwierdził obecność: N-etyloheksedronu (HEX-EN) oraz N-etylopentylonu (BK-Ethyl-K, Efylon, bk-EBDP).

Powyższe substancje zabezpieczone zostały w dniu [...] października 2016r. przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji podczas przeszukania K. R. K. R., w dniu [...] października 2016r. podczas przesłuchania na Komisariacie Policji przyznał się do zarzucanego mu czynu i przyznał się do winy. Potwierdził, że posiadał w samochodzie środki odurzające w postaci amfetaminy w czasie zatrzymania. Ponadto oświadczył, że wspomniane środki odurzające zakupił za kwotę 450 zł od nieznajomego człowieka, z którym kontaktował się telefonicznie. Następnie zamierzał je później odsprzedać z zyskiem. K. R. przyznał się, że rozprowadzał w ten sposób środki odurzające od około roku, a ujawnione przez funkcjonariuszy KP woreczki foliowe i waga służyły mu do dzielenia środków odurzających na mniejsze działki. W dniu [...] października 2016r. odbyło się kolejne przesłuchanie K. R. przez prokuratora Prokuratury Rejonowej, podczas którego podejrzany podtrzymał swoje wcześniejsze zeznania.

Organ pierwszej instancji wskazał, że K. G. został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za wprowadzanie do obrotu środków odurzających w okresie od października 2015r. do [...] października 2016r. w B., P., W. i S. za cenę 20-40 zł za gram substancji, mając przy tym świadomość spożywania tych środków przez inne osoby, a tym samym sprowadzając niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia wielu osób, co zostało zawarte w odpisie prawomocnego wyroku z dnia [...] sierpnia 2017r. w sprawie akt. [...],[...] wydany przez III Wydział Karny Sądu Okręgowego.

Biorąc pod uwagę również ekspertyzę kryminalistyczną z zakresu badań fizykochemicznych z dnia [...] listopada 2016r. wydaną przez Biegłego Sądowego z dziedziny fizykochemicznych badań kryminalistycznych oraz Sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...] marca 2018r. wydane przez Dział Laboratoryjny Oddziału Badań Środowiskowych Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej substancji zabezpieczonych podczas przeszukania K. R., jego odzieży i podręcznych przedmiotów oraz dokumentację przekazaną przez Komisariat Policji w sprawie [...],[...] i III Wydział Karny Sądu Okręgowego, w tym wyrok z dnia [...] sierpnia 2017r. w sprawie akt. [...],[...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uznał, że zabezpieczone przez funkcjonariuszy Policji w dniu [...] października 2016r., substancje są środkami zastępczymi, wprowadzanymi do obrotu przez K. R. i tym samym stwarzają zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. W związku z powyższym organ uznał, że doszło do naruszenia wyrażonego w art. 44b ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r., o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz. U z 2018r., poz. 1030) zakazu wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych. Okoliczność ta skutkowała nałożeniem kary pieniężnej.

W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji K. R. wskazał, że ujawnione przy nim środki zastępcze posiadał na własny użytek, nie były one przeznaczone do wprowadzania do obrotu. Odwołujący się podniósł, że ze względu na trudną sytuację finansową, kwota kary pieniężnej jest dla niego za wysoka i niemożliwa do spłaty.

Decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] ([...]) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, wydaną na podstawie art. 104 oraz art. 138 § 1 ust. 1 kpa oraz art. 52a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. z 2018 r. poz. 1030), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy podniósł, że w odwołaniu nie został wskazany żaden przepis prawa, jaki naruszony został przez organ pierwszej instancji. Organ zwrócił również uwagę, że podniesiona w odwołaniu okoliczność, że odwołujący się posiadał środki zastępcze na własny użytek nie koresponduje z dokumentacją sprawy, a zwłaszcza z zeznaniami odwołującego się, który zeznał, że od roku przed zatrzymaniem przez Policję sprzedawał środki odurzające, ale sam ich nie spożywał. W ocenie organu odwoławczego również posiadanie środków zastępczych oraz instrumentów służących ich dystrybucji było istotną przesłanką świadczącą o wprowadzaniu do obrotu ww. produktów. Również zeznania świadków potwierdziły powyższą okoliczność.

Organ podkreślił, że przed wydaniem decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej organ pierwszej instancji wydał decyzję administracyjną w trybie art. 44c ust. 1 w przedmiocie wycofania z obrotu produktów do czasu przeprowadzania ich badań, decyzję w trybie art. 44 b ust. 1 i 44c ust. 4 w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu środków zastępczych, nakazu ich wycofania z obrotu i przepadku na rzecz Skarbu Państwa oraz uiszczenia opłaty za przeprowadzone badania (art. 44 c ust. 6). Od ww. decyzji nie został wniesiony środek odwoławczy.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że na odwołującego się została nałożona najniższa kara przewidziana w art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

W skardze wniesionej na powyższą decyzję K. R. zarzucił jej naruszenie art. 52a ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 34 oraz w zw. z art. 44 b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 kpa.

Skarżący podniósł, że zgodnie z definicją zawartą w 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przez wprowadzanie do obrotu rozumieć należy udostępnienie środka zastępczego w jakiejkolwiek formie i w jakimkolwiek celu, samo natomiast przygotowanie do obiegu znacznej ilości środków zastępczych nie jest wystarczające do uznania, że nastąpiło wprowadzenie. Powyższa okoliczność może mieć, w ocenie skarżącego, dla wysokości wymierzonej kary, lecz tylko wówczas, gdy stwierdzono wprowadzenie ich do obiegu.

Zdaniem skarżącego, organy w sprawie niniejszej nie ustaliły w jakiej ilości i czy w ogóle środki zastępcze zostały wprowadzone do obrotu.

Skarżący zwrócił również uwagę, że organ nie wskazał, jakie dowody świadczą o spełnieniu przesłanek z 52a ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz wymierzył karę pieniężną bez dokonania ustaleń w zakresie ilości wprowadzonego do obrotu środka zastępczego.

Zarzucając organowi naruszenie art. 4 ust. 34 oraz 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, skarżący podniósł, że organ dokonał błędnej wykładni tych przepisów, uznając za adresata normy zawartej w 52a ust. 1 także posiadacza – odbiorcę środka zastępczego, uznając, że w zakresie wprowadzenia środka zastępczego mieści się także nabycie tego środka oraz utożsamiając odbiorcę środka zastępczego z podmiotem dystrybuującym ten środek.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wraz z argumentacją zawartą w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności czy celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz.1302).

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2018r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].08.2018 r. Nr [...], znak: [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 20 000 złotych za wprowadzanie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych.

Podstawę materialno-prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 52a ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2018r., poz. 1030) – dalej jako: " ustawa", który stanowi, że: "Kto, wbrew przepisom ustawy, wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł". Organem kompetentnym do wymierzenia w drodze decyzji ww. kary pieniężnej jest państwowy inspektor sanitarny właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego. Decyzja ta podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 52a ust. 2). Ustalając wysokość kary pieniężnej, państwowy inspektor sanitarny uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego (art. 52a ust.3) .

Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy wyjaśnienia, czy spełniona została przesłanka "wprowadzenia do obrotu środka zastępczego", która uprawnia do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej na podstawie art. 52a ust. 1 ustawy.

Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że w dniu [...] października 2016r. funkcjonariusze Komisariatu Policji zatrzymali do kontroli drogowej pojazd m-ki [...], którym poruszał się skarżący. W trakcie kontroli w kieszeni kurtki skarżącego ujawniono wagę elektroniczną, dwa woreczki foliowe, gdzie w jednym z nich znajdował się biały proszek, a w drugim kryształki koloru żółtego (kopie kart postępowania karnego k-14 akt administracyjnych i następne). W dniu [...].10.2017 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wpłynął prawomocny wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...].08.2017 r., ekspertyza kryminalistyczna z zakresu badań fizykochemicznych, wydana przez biegłego sądowego oraz materiały dowodowe w postaci dwóch woreczków foliowych z zawartością białego proszku zabezpieczonych u skarżącego. Zabezpieczone substancje poddane zostały badaniom. W dniu [...].02.2018 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego i zwrócił się do laboratorium Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej o przeprowadzenie badań i wydanie w tym zakresie stosownej opinii. Ekspertyza wykazała (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].03.2018 r.), iż jedna z próbek zawiera N-ethylhexedrone pochodną katynonu, druga N-ethyl Pentylone (syntetyczny katynon). Obie substancje stanowiły środki zastępcze zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii w brzmieniu określonym w Dz.U z 2017 poz. 783.

Kara w przedmiotowej sprawie została ustalona wobec skarżącego za wprowadzanie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych:

- 1 sztuki woreczka foliowego z zapięciem strunowym z zawartością substancji sypkiej koloru białego (oznaczonego jako przedmiot numer 1) o masie netto przed ekspertyzą kryminalistyczną 7,64g , o masie netto po ekspertyzie 7,35g, oraz

- 1 sztuki woreczka foliowego z zapięciem strunowym z zawartością substancji krystalicznej koloru jasnobeżowego (oznaczonego jako przedmiot numer 2) o masie netto przed ekspertyzą kryminalistyczną 7,40g , o masie netto po ekspertyzie 7,23g.

W toku postępowania administracyjnego organ zgromadził dowody, które wykluczyły posiadanie środków zastępczych przez skarżącego na użytek własny.

Akta sprawy potwierdzają ustalenia organu. W dniu [...].10.2016 r. ok. godz. 20.00 funkcjonariusze Komendy Powiatowej (w związku z posiadanymi informacjami) dokonali przeszukania skarżącego, u którego zabezpieczyli kwestionowane produkty, woreczki strunowe oraz wagę elektroniczną. W miejscu zamieszkania ww. ujawniono kalendarz z zapiskami rozliczeń oraz pieniądze w kwocie 4 200 zł i telefony komórkowe. Z protokołu przesłuchania skarżącego w charakterze podejrzanego, spisanego w dniu [...] października 2016r. wynika, że zabezpieczony przez Policję towar skarżący zamierzał podzielić na działki i odsprzedać z zyskiem. Po przedstawieniu zarzutów w trybie art. 165 § 1 pkt 2 kk skarżący zeznał, że od roku przed zatrzymaniem przez Policję sprzedawał środki odurzające, ale sam ich nie spożywał. Dodał, że od momentu zatrzymania przez Policję w dniu [...].10.2016r. nie zajmuje się ich sprzedażą i nie ma z nimi styczności. Sąd Okręgowy III Wydział Karny, w wyroku z dnia [...] sierpnia 2017r., sygn. akt [...], uznał skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu - przestępstwa z art. 165 § 1 pkt 2 kk. Skarżący w okresie od października 2015r. do [...] października 2016r. w B., P., W. i S. sprowadził niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia wielu osób, wprowadzając do obrotu szkodliwe dla zdrowia substancje zawierające związki HEX-en i bk-ethyl-k, których budowa i właściwości psychoaktywne pozwalają na określenie ich, jako "środki zastępcze" w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii, w ten sposób, że udzielał je dwunastu osobom wymienionym w powyższym wyroku karnym. Środki zastępcze udzielał za cenę 20-24 zł za gram substancji, które to substancje były przez te osoby spożywane. Skarżący miał świadomość spożywania tych środków przez te osoby.

Powyżej przedstawione okoliczności sprawy potwierdzają spełnienie przesłanki wprowadzania do obrotu środków zastępczych przez skarżącego.

Wykładni pojęcia "wprowadzania do obrotu" środków zastępczych użytego przez ustawodawcę na gruncie art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, dokonał NSA w wyroku z dnia 26 stycznia 2017r. sygn. akt II OSK 856/15. Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowi przepis art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, który zakazuje wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Środkiem zastępczym jest w myśl art. 4 pkt 27 ustawy substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Z kolei pod pojęciem wprowadzania do obrotu – jak to wynika z art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii - rozumie się udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych.

W powyższym wyroku NSA podkreślił, że przepisy art. 44b i 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zostały dodane do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii ustawą z dnia 8 października 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 213, poz. 1396), zmieniającą przedmiotową ustawę z dniem 27 listopada 2010 r. Celem zmiany było przeciwdziałanie rozwojowi zjawiska wprowadzania do legalnego obrotu nowych substancji posiadających działanie psychoaktywne. Ustawa wprowadziła w tym celu odpowiedzialność administracyjną, uzupełniając pierwotną ustawę o cały nowy rozdział 6a. Ustawodawca uznał, że oprócz obowiązujących regulacji penalizujących wprowadzanie do obrotu środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej, w celu realizacji podstawowych założeń ustawy, należy wyodrębnić instytucję odpowiedzialności administracyjnej za wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu na terytorium Polski środków zastępczych, czyli substancji pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używanych zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa. Wprowadzenie do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w art. 52a sankcji administracyjnej z tytułu wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego miało na celu szybkie reagowanie na pojawiające się zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi.

Regulacja art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii funkcjonuje niezależnie od istniejących już wcześniej regulacji ustawy, przewidujących odpowiedzialność karną za wprowadzanie do obrotu środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej lub uczestniczenie w takim obrocie. Ustawodawca odrębnie penalizuje zatem czyn w postaci udzielania innej osobie środka odurzającego lub środków psychotropowych, określając w art. 58 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, że kto, wbrew przepisom ustawy, udziela innej osobie środka odurzającego lub substancji psychotropowej, ułatwia albo umożliwia ich użycie albo nakłania do użycia takiego środka lub substancji, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Podobnie w art. 59 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przewidziano środki karne m.in. za udzielanie innej osobie środka odurzającego lub substancji psychotropowej w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej.

Mając na względzie powyższe rozważania stwierdzić należy, że w razie ustalenia, iż wytworzono lub wprowadzono do obrotu na terytorium RP środek zastępczy określony w art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii organ inspekcji sanitarnej obowiązany jest nałożyć administracyjną karę pieniężną w wysokości uwzględniającej w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego (art. 52a ust. 3). W powyższym wyroku NSA nie zgodził się ze stanowiskiem, że na gruncie postanowień art. 52a ust. 1-3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii pojęcie "wprowadzania do obrotu" środków zastępczych, o którym mowa w art. 4 pkt 34 ustawy oznacza udostępnianie ich odpłatnie lub nieodpłatnie tylko osobom trzecim, które nie są konsumentami tych środków.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęcie "wprowadzania do obrotu" środków zastępczych, o którym mowa w art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oznacza udostępnienie ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim zarówno niebędącymi ich konsumentami, jak i będącymi ich konsumentami, tj. nabywającymi je w celu własnego spożycia. Ustawodawca w hipotezie i dyspozycji norm art. 52a ust. 1-3 ustawy wyraźnie wskazuje, że odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wprowadza do obrotu środek zastępczy (tzw. "dopalacz"). W konsekwencji prowadząc postępowanie w celu wymierzenia kary pieniężnej, organ inspekcji sanitarnej ustala i ocenia, czy doszło do "wprowadzenia do obrotu", czyli do udostępnienia w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek celu, osobie trzeciej odpłatnie lub nieodpłatnie, środka zastępczego. Wykładnia postanowień art. 52a ust. 1-3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii powinna uwzględniać cel wprowadzenia tej regulacji oraz jej miejsce w systematyce ustawy, a także związek normatywny z postanowieniami art. 44b i 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W konsekwencji w procesie ustalania treści normatywnej art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, nie powinno się odwoływać do poglądów doktryny i judykatury ukształtowanych na gruncie przepisów karnych zawartych w rozdziale 7 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a zwłaszcza tych ukształtowanych przed wejściem w życie noweli ustawy z dnia 8 października 2010 r., albowiem ugruntowały się one na tle innego reżimu normatywnego, penalizującego wprowadzanie do obrotu środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej, czyli narkotyków.

W konsekwencji nie będzie miała także zastosowania zasada interpretacyjna wykluczająca na gruncie jednego aktu prawnego nadawanie takim samym wyrażeniom odmiennego znaczenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyraźne rozdzielenie przez ustawodawcę części karnej ustawy regulującej zagadnienia związane z popełnianiem przestępstw od części odnoszącej się do kary administracyjnej, dotyczącej środków zastępczych pozwala na zastosowanie systemowej wykładni dopuszczającej nadanie wyrażeniu "wprowadzanie do obrotu" odmiennego znaczenia, w przypadku stosowania kary administracyjnej, a innego znaczenia, w przypadku stosowania przepisów karnych. Stanowisko takie utrwaliło się już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni je podziela (patrz: wyrok NSA z dnia 9 września 2015 r., II OSK 77/14, a także z dnia 2 czerwca 2015 r., II OSK 2684/13 i z dnia 8 lipca 2015 r., II OSK 2965/13 oraz z dnia 26 stycznia 2017r. II OSK 2984/15- publ. www.orzecznia.nsa.gov.pl ).

Wobec powyższego stanowisko organu odwoławczego jest uzasadnione. Zarówno posiadanie środków zastępczych oraz instrumentów służących ich dystrybucji wypełniły przesłankę wprowadzaniu do obrotu ww. produktów. Przepis art. 52a ust. 1 ustawy nie pozostawia organowi możliwości kierowania się uznaniem administracyjnym. W sytuacji ujawnienia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych, organ ma obowiązek nałożenia kary pieniężnej. W przedmiotowej sprawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uzasadnił stanowisko obciążenia skarżącego najniższą karą pieniężną przy widełkach ustawowych od 20 000 zł do 1 000 000 zł. Przy ustalaniu kary organ uwzględnił zatem ilość posiadanych środków zastępczych oraz zebrany w toku postępowania materiał dowodowy. Ma rację również organ, że ciężka sytuacja materialna skarżącego nie może stanowić przesłanki zwolnienia odwołującego z realizacji nałożonego na nią obowiązku wynikającego z naruszenia przepisów prawa.

W tych okolicznościach sprawy Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe ich zastosowanie oraz naruszenie zasad postępowania poprzez niezgromadzenie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w świetle swobodnej oceny dowodów.

Decyzje administracyjne organów obydwu instancji wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Podstawą wydania decyzji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego był materiał dowodowy przekazany przez Komisariat Policji oraz III Wydział Karny Sądu Okręgowego. Wykorzystanie przez organy różnych środków dowodowych jest zgodne z art. 75 § 1 k.p.a. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Nie ma przeszkód, żeby dowody zebrane na potrzeby postępowania karnego, jako dokumenty urzędowe, służyły za dowody w postępowaniu administracyjnym. Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie jest związany zasadą bezpośredniości rozumianą, jako obowiązek oparcia ustaleń faktycznych na bezpośrednio przeprowadzonych dowodach i może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na dowodzie z zeznań świadka, czy wyjaśnień oskarżonego utrwalonych przez inny organ procesowy w innym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 1206/11, Lex nr 1113237).

Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.