Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2782/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 124b ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art 3 pkt 3a i 8
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "A" z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 841/17 w sprawie ze skargi "A" z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...]; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz "A" z siedzibą w [...] 1.137 (jeden tysiąc sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 841/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę "A" S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

"A" S.A. z siedzibą w [...] (dalej skarżąca, inwestor lub Spółka) [, reprezentowana przez inż. J.K., dalej pełnomocnik inwestora] wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji zobowiązującej A.L. (dalej uczestniczka) - właścicielkę nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie [...], gm. [...], do udostępnienia nieruchomości w trybie art. 124b ugn, celem wykonania czynności związanych z remontem istniejącej linii napowietrznej SN 15kV relacji GPZ [...] [tak prawidłowo w tenorze wniosku i w akapicie 3 uzasadnienia wniosku]. Wniosek uzasadniono tym, że na przedmiotowej działce przebiega ww. linia [w uzasadnieniu wniosku dwakroć omyłkowo wskazano także "GPZ [...]" - s. 1 akapit 1 i 4], a stan techniczny posadowionych urządzeń energetycznych wymaga dokonania prac eksploatacyjnych i remontowych. Trasa remontowanej linii pozostałaby bez zmian.

Starosta [...] decyzją z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2017 r.), na podstawie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r. poz. 2147 [ze zm.], dalej ugn) odmówił zobowiązania A.L. do udostępnienia nieruchomości położonej w obrębie [...] [Sąd I instancji omyłkowo wskazał "[...]"; s. 1 akapit 1 uzasadnienia wyroku II SA/Bd 841/17], gm. [...], oznaczonej jako działka nr [...], księgę wieczysta nr [...], inwestorowi "A" S.A. w celu przeprowadzenia remontu istniejącej linii napowietrznej SN 15 kV relacji GPZ [...].

Na wezwanie organu pełnomocnik inwestora [pismem z 20 marca 2017 r.] wyjaśnił, że prace remontowe na działce nr [...] będą odbywały się tylko na obszarze zaznaczonym na załączniku mapowym do wniosku maksymalnie 15 m od linii [po] każdej ze stron; polegać będą na wymianie przewodów, trasa linii się nie zmieni, remont nie zmieni parametrów technicznych linii napowietrznej i dotyczy fragmentu linii [...]. Dojazd odbywać się będzie z drogi publicznej.

Posługując się analizą pojęć zawartych w Prawie budowlanym [ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), dalej Prawo budowlane bądź pb], opierając się na orzecznictwie sądowym i zgromadzonym materiale dowodowym, wskazano że zakres objętych wnioskiem prac świadczy o modernizacji i przebudowie sieci elektroenergetycznej. Gdy zakres wymienionych prac wykracza poza definicję remontu istniejącej linii elektroenergetycznej, podstawą do zobowiązania właściciela nieruchomości do ich udostępnienia nie może być art. 124b ugn.

W odwołaniu "A" S.A. w [...] zarzuciła decyzji z [...] kwietnia 2017 r. naruszenie art. 124b ugn w zw. z art. 3 ust. 8 pb przez ich błędną interpretację w zaistniałym stanie faktycznym, polegającą na nieuznaniu inwestycji jako remont istniejącej sieci energetycznej.

Wojewoda [...] (dalej Wojewoda) decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] maja 2017 r.), na podstawie art. 9a i art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej kpa), utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 2017 r.

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że z wniosku wynika, że prace miały polegać na wymianie istniejących przewodów, izolatorów i słupa w celu zapewnienia dalszego bezpieczeństwa i niezakłóconego funkcjonowania linii. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela... nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii... przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji... energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych... przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel... nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności (art. 124b ust. 1 ugn).

Regulacja zawarta w powyższym przepisie jest swego rodzaju czasowym wywłaszczeniem polegającym na temporalnym ograniczeniu prawa własności. Mając na uwadze szczególną ochronę uprawnień właścicielskich do nieruchomości gwarantowaną przepisami prawa powszechnie obowiązującego, wszelkie ograniczenia w tym względzie są zawsze wyjątkami i winny następować jedynie w ściśle określonych prawem sytuacjach.

Warunkiem koniecznym do wydania wnioskowanej decyzji jest ustalenie w toku postępowania administracyjnego, na podstawie dowodów przedłożonych przez wnioskodawcę i zgromadzonych z urzędu: 1. potrzeby wykonania prac wskazanych w art. 124b ugn; 2. wykazania braku zgody właściciela danej nieruchomości, na dobrowolne jej udostępnienie. Ten drugi warunek, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, organ uznał za spełniony. Z oświadczenia podmiotu zarządzającego daną infrastrukturą wynika wystarczająco potrzeba remontu [s. 3 akapit 3 decyzji z [...] maja 2017 r.].

Zgodnie z wnioskiem Spółka zwróciła się o zobowiązanie do udostępnienia nieruchomości położonej w obrębie [...] gmina [...] nr działki [...] , jednak z Wytycznych programowych na projekt i modernizację linii 15 kV GPZ [...] (dalej Wytyczne) wynika, że pracami ma zostać objęta cała linia długości 31,97 km. Wymianie podlegać mają słupy (ok. 321 szt.), przewody typu AFL-6 35 mm2 i 50 mm2 na AFL-6 70 mm2 na linii głównej i typu AFL-6 25 mm2 na AFL-6 35 mm2 na odgałęzieniach. Uwzględnić należało prace planowane do wykonania na całej linii, która stanowi obiekt budowlany

Powołując orzeczenia sądów administracyjnych organ wskazał, że roboty polegające na całkowitym zdemontowaniu, rozebraniu obiektu budowlanego i zastąpieniu elementów nową substancją, przy zmianie parametrów użytkowych lub technicznych obiektu budowlanego, nie będą stanowiły remontu linii energetycznej jako obiektu budowlanego. W tym zakresie organ powołał art. 3 pkt 7a i 8 pb i podkreślił, że ocena, czy mamy do czynienia z remontem, jest uzależniona od zakresu planowanych prac. Przy remoncie nie powinno dochodzić do realizacji nieistniejących uprzednio elementów obiektu ani do zmiany położenia obiektu i jego gabarytów. Nie ma decydującego znaczenia fakt, czy gabaryty te uległy zwiększeniu, czy zmniejszeniu. Prace takie nie będą mieściły się w definicji remontu.

W przedmiotowej sprawie demontaż istniejącej linii GPZ [...], co wynika z Wytycznych, i postawienie w jej miejscu zupełnie nowego urządzenia, jak wynika z powyższych rozważań, nie spełnia przesłanek definicji remontu. Na tej linii przewody AFL-6 25 mm2, 35 mm2 i 50 mm2 zostaną wymienione na przewody o przekroju AFL-6 70 mm2. Nie może budzić wątpliwości, że spowoduje to trwałe, zwiększone możliwości przesyłu prądu. Fakt ten potwierdzają zapisy w Wytycznych, gdzie zapisano że w wyniku planowanych prac "zwiększone zostaną możliwości przesyłowe linii", co zmienia parametry użytkowe.

W ocenie Wojewody, który podzielił stanowisko Starosty o braku remontowego charakteru inwestycji, przeprowadzony proces wykładni pojęć użytych w art. 124b ugn i materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalają stwierdzić, że zakres planowanych prac świadczy o robotach, które nie są objęte dyspozycją art. 124b ust. 1 ugn, a w szczególności, że nie polegają one na remoncie i konserwacji napowietrznej linii energetycznej 15 kV.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła "A" S.A. w [...], zarzucając decyzji z [...] maja 2017 r. naruszenie:

1. art. 7, 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, 84, art. 107 § 1 i 3 kpa przez utrzymanie w mocy decyzji I instancji co doprowadziło do błędnego uznania planowanych prac za przebudowę, a nie remont; niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji, dlaczego planowane prace nie mogą być zakwalifikowane jako remont i błędne przyjęcie, że planowane prace doprowadzą do zmiany parametrów technicznych linii;

2. art. 124b ust. 1 ugn i art. 3 pkt 3a, 6, 7a i 8 pb przez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej zobowiązania [właściciela] do udostępnienia części nieruchomości w celu wykonania remontu odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej, mimo że na skutek remontu będzie to ta sama linia energetyczna, pracująca z takim samym napięciem i mająca ten sam przebieg co obecnie.

Spółka wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty; zasadzenie od organu kosztów postępowania sądowego, w tym wynagrodzenia radcy prawnego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W ocenie skarżącej, organy obu instancji nie uzasadniły, dlaczego planowane przedsięwzięcie nie mieści się w kategorii remontu, dokonując jednocześnie błędnej oceny argumentu, że parametry linii nie ulegną zmianie, bo - w ocenie Spółki - nie uzasadnia tego zgromadzony materiał dowodowy. Wojewoda nietrafnie uważa planowane prace za polegające na całościowej rozbiórce obiektu budowlanego i wzniesieniu go od nowa z nowymi parametrami. Skarżąca wskazała, że remont linii energetycznej polega na wymianie jej elementów, jak wskazano we wniosku. Nie jest możliwe dokonanie prac remontowych bez uprzedniego usunięcia starych elementów linii, jakimi są wyeksploatowane przewody. Niemożliwym i nieuzasadnionym technologicznie jest, by obecnie w celu remontu linii zastosowano dokładnie takie same materiały, jak w czasie jej powstania. Nie ma konieczności wymiany przewodów na identyczne, jak używane obecnie. Rozwiązania technologiczne przyjęte przez skarżącą są zgodne z aktualnie obowiązującymi Polskimi Normami. Zastosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto pierwotnie, dopuszcza wprost art. 3 pkt 8 pb.

Przy ocenie prac związanych z obiektami liniowymi należy mieć na względzie ich definicję zawartą w art. 3 pkt 3a pb. Z przepisu tego wynika, że głównym parametrem, jaki należy mieć na uwadze, jest długość linii. Dla oceny, czy nastąpi zmiana tego parametru, nie mają znaczenia wywody organu dotyczące słupów, przewodów, zmiany mocy czy pola elektroenergetycznego. Błędne jest stanowisko wyrażone przez organ, niepoparte żadnym przepisem prawa, że do parametrów technicznych linii poza napięciem i długością zaliczyć należy także parametry wchodzących w jej skład elementów.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem II SA/Bd 841/17 na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd I instancji przywołał art. 124b ust. 1 ugn, z którego wynika, że udostępnienie nieruchomości na rzecz podmiotu zawiadującego instalacją służącą do dystrybucji... energii elektrycznej, oraz niezbędnymi do jej działania obiektami i urządzeniami następuje na wniosek tego podmiotu w sytuacji, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia prac remontowych, konserwujących lub eliminujących skutki zaistniałej awarii.

Art. 124b ust. 1 ugn przewiduje szczególny wypadek czasowego ograniczenia wykonywania prawa własności na podstawie decyzji administracyjnej, stanowiący postać wywłaszczenia. Właściciel ograniczany jest w swym prawie w ten sposób, że musi znosić korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie w sposób wynikający z komentowanego artykułu i określony w decyzji zezwalającej na korzystanie z nieruchomości. To, że mamy do czynienia z ograniczeniem prawa własności, determinuje niedopuszczalność rozszerzającej wykładni ww. przepisu.

Zasadnie organ wskazał, że w celu określenia pojęcia remontu linii energetycznej obejmującego prowadzenie robót budowlanych należy odwołać się do definicji remontu zawartej w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z "2017 r. poz. 1332" [winno być "2016 r. poz. 290 ze zm."]). Zgodnie z tym przepisem, przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Dokonując analizy tej definicji stwierdzić należy, że by określone czynności zakwalifikować można było jako remont, muszą być one oparte na wskazanych przez ustawodawcę podstawach: prace należy wykonać w obiekcie, który już istnieje i nie mogą one prowadzić do zmiany pierwotnego stanu obiektu, nie będąc jednocześnie jego konserwacją. Remont nie może stanowić ani przebudowy ani rozbudowy, nadbudowy czy zmiany przeznaczenia obiektu. Ustawodawca zezwolił na stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym.

Przebudowa zdefiniowana została w art. 3 pkt 7a pb. Przez to pojęcie należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Z zestawienia ww. przepisów wynika, że zasadniczą różnicę między tymi dwoma pojęciami z zakresu prawa budowlanego stanowi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, którą wyklucza remont, a która stanowi o istocie przebudowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny. Jeżeli w wyniku wykonywanych robót budowlanych nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem parametrów charakterystycznych dla kształtu całego obiektu budowlanego, takich jak jego kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość lub liczba kondygnacji, będziemy mieli do czynienia z przebudową. Jeżeli wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegać będzie na odtworzeniu stanu pierwotnego, nie będąc bieżącą konserwacją, będzie to remont.

Rzeczą organu w niniejszym postępowaniu było ustalenie, czy zakres i planowany efekt robót budowlanych zamierzonych przez inwestora doprowadzi do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, czy też polegać będzie wyłącznie na odtworzeniu stanu pierwotnego istniejącego obiektu budowlanego bez zmiany jego parametrów użytkowych lub technicznych.

Z treści wniosku, a konkretnie z Wytycznych wynika, że zamiarem inwestora jest: wymiana [przewodów] istniejącej linii napowietrznej 15 kV z przekroju AFL-6 35 mm2 i 50 mm2na przekrój AFL-6 70 mm2 na linii głównej oraz typu AFL-6 25 mm2 na AFL-6 35 mm2 na odgałęzieniach; demontaż istniejącej linii napowietrznej; na terenach leśnych i zadrzewionych zaprojektować linię z przewodami niepełnoizolowanymi. Z rzeczowych zakresów urządzeń do demontażu związanego z modernizacją tej linii wynika wprost - demontaż istniejącej linii napowietrznej 15 kV długości 31,970 km, istniejących słupów betonowych i drewnianych (ok. 321 szt.). W opisie technicznym wskazano, że planowana modernizacja tej linii przyczyni się do poprawy standardów, pewności zasilania odbiorców, a ze względu na zwiększenie przekroju wzrosną możliwości przesyłowe linii 15 kV co jest istotne ze względu na wzrost liczby odbiorców spowodowany rozwojem budownictwa mieszkaniowego.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym liniowym - napowietrzną linią elektroenergetyczną. Determinuje to pewną specyfikę oceny prac wykonywanych w ramach takiego obiektu. W świetle art. 3 pkt 3a pb, obiekt liniowy stanowi obiekt budowlany. Oznacza to, że linia energetyczna stanowi obiekt budowlany jako całość. Z tej perspektywy należy oceniać prace wykonywane na obiekcie liniowym. Jeżeli roboty budowlane prowadzone są w stosunku do całego obiektu, a tylko realizowane są etapami w stosunku do poszczególnych jego fragmentów i de facto efektem tych robót będzie demontaż całej linii przesyłowej (lub znacznej jej części) i zastąpienie jej nową substancją, to tym samym nie można takich robót kwalifikować jako remontu, lecz jako przebudowę lub odbudowę obiektu budowlanego. Dopuszczalność kwalifikacji robót budowlanych jako remontu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku prac polegających na wymianie słupów i przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych, takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego (zmiana tych parametrów oznacza, że nie jest to remont, lecz np. przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a pb) i gdy zamierzone prace nie dotyczą całego obiektu budowlanego (demontażu całej linii przesyłowej), lecz tylko określonego jego fragmentu (wyrok NSA z 6.12.2016 r. I OSK 1509/16).

Nie jest możliwe kwalifikowanie czynności na przedmiotowej działce odmiennie, niż na pozostałej części linii elektroenergetycznej GPZ [...], która ma być objęta wskazanym przez skarżącą "remontem". Skoro prace przewidziane do wykonania na całej linii jako obiekcie budowlanym nie mieszczą się w pojęciu remontu (wymiana w ramach całej linii słupów, wymiana linek wraz ze zmianą ich średnicy), to nie spełniają tych wymogów również roboty na fragmencie linii, tj. wyłącznie na przedmiotowej działce.

O ile elementem charakterystycznym obiektu liniowego jest jego długość (art. 3 pkt 3a pb), to nie oznacza, że tego typu obiekt budowlany nie ma też innych charakteryzujących go parametrów technicznych i użytkowych. Niewątpliwie w sprawie nie mamy do czynienia z remontem i odtworzeniem stanu pierwotnego, bowiem w wyniku realizacji zamierzonych robót w ramach całego obiektu liniowego ulegną istotnej zmianie nie tylko parametry przewodów, co da możliwość przesyłania większej ilości energii, a zatem zmienią się parametry użytkowe.

Skarżąca słusznie wskazuje, że art. 3 pkt 8 pb dopuszcza zastosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto pierwotnie. Podnosząc, że: w przedmiotowej sprawie ze względów technologicznych niemożliwym i nieuzasadnionym jest zastosowanie dokładnie takich samych materiałów, jak w czasie jej powstania; nie ma konieczności wymiany przewodów na identyczne, jak używane obecnie; rozwiązania technologiczne przyjęte przez skarżącą są zgodne z aktualnie obowiązującymi Polskimi Normami - skarżąca nie zauważa, że konieczność zastosowania, ze względów technologicznych, innych wyrobów, niż użyto pierwotnie, jest możliwa pod warunkiem, że wskutek tego nie dojdzie do powstania obiektu budowlanego o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny. Wojewoda słusznie wskazał, że do takiej sytuacji dojdzie, skoro wskutek zmiany przekroju linek właściciel obiektu budowlanego będzie mógł go wykorzystywać w szerszym zakresie niż dotychczas (będzie miał zwiększone możliwości przesyłania energii elektrycznej).

W tych okolicznościach, nadużyciem prawa byłoby zakwalifikowanie opisanych i zakładanych przez inwestora robót budowlanych w stosunku do przedmiotowej linii napowietrznej, w części planowanej na wskazanej nieruchomości jako "czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii", przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania energii elektrycznej, w rozumieniu art. 124b ugn.

Organy zasadnie uznały, że nie było podstaw do kwalifikacji określonych we wniosku prac jako remontu, a w konsekwencji do wydania decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości (art. 124b ust. 1 ugn). Zmiana parametrów użytkowych obiektu budowlanego, będącego obiektem liniowym, stanowić może podstawę kwalifikacji zamierzonych przez inwestora prac jako mieszczących się w kategorii rozbudowy ewentualnie przebudowy.

Wnioskodawca wzywany był do uzupełnienia wniosku miał zatem możliwość złożenia stosownych dowodów wykazujących w sposób nie budzący wątpliwości, że planowane czynności mieszczą się w kategorii remontu, szczegółowo wykazać wszelkie parametry obecnej i planowanej linii. Nie sposób podzielić zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przez organ art. 124b ust. 1 ugn i przepisów postępowania, ponieważ organ w prawidłowy sposób zebrał niezbędny dla rozpoznania sprawy materiał dowodowy, a następnie wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji, które spełnia wszystkie wymagania zawarte w art. 107 § 3 kpa.

Skargę kasacyjną wywiodła "A" S.A. z siedzibą w [...], reprezentowana przez r. pr. P.U., która zaskarżając w całości wyrok II SA/Bd 841/17, zarzuciła wyrokowi naruszenie:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa - art. 124b ust. 1 ugn (Dz. U. z "2018 r. poz. 121") w zw. z art. 3 pkt 8 pb (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332) w zw. z art. 3 pkt 3a w zw. z art. 3 pkt 6 pb przez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem przez Sąd, że zakres planowanych przez skarżącą prac wykracza poza definicję remontu, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi, podczas gdy charakter przedmiotowych prac spełnia wszelkie przesłanki pozwalające uznać je za remont w rozumieniu art. 124b ust. 1 ugn w zw. z art. 3 pkt 8 pb, a co za tym idzie spełnione zostały przesłanki udostępniania nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontem urządzeń przesyłu energii elektrycznej;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa - art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" [winno być "c"; s. 4 punkt II uzasadnienia skargi kasacyjnej] ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 [i] 3 kpa przez niedostrzeżenie przez Sąd, że Wojewoda naruszył wskazane przepisy postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nieuchylenie przez Sąd decyzji Wojewody, mimo że nie organ ten dokonał wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o: uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi; ewentualnie, uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy; zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej [zwrotu] kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Pismami z 20 sierpnia 2020 r. ("A" S.A., reprezentowana przez r. pr. P.U.) oraz 28 sierpnia 2020 r. (Wojewoda [...]) wyrażono zgodę na rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Zarządzeniem z 2 października 2020 r. I OSK 2782/18 Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz.374 poz. 875 [ze zm.]) zarządził skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne celem rozpoznania skargi kasacyjnej (pkt 1).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Art. 151 ppsa i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c ppsa zawierają przeciwstawne normy wynikowe i nie mogą pozostawać ze sobą "w związku", regulując sposób rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 11.3.2015 r. I OSK 2383/14, Lex 1666121).

Autor skargi kasacyjnej wskazał jako wzorzec kontroli art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu j.t. Dz. U. z "2018 r., poz. 121", który to tekst jednolity wszedł w życie dnia 15 stycznia 2018 r. W istocie wzorcem kontroli winna być ustawa o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu j.t. Dz. U. 2016 r., poz. 2147 (ów jednolity tekst wszedł w życie dnia 23 grudnia 2016 r.) ze zmianami - w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji (art. 133 § 1 ppsa; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 r., s. 343-344, uw. 1). Błędnie został również wskazany publikator ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - Dz. U. z "2017 r., poz. 1332" (przytoczony j.t. wszedł w życie 6 lipca 2017 r.), gdyż w dacie wydania decyzji II instancji przedmiotowa ustawa obowiązywała w brzmieniu j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 (od 8 marca 2016 r.) ze zmianami. Mimo powyższych niedoskonałości, owe zarzuty nadawały się do rozpoznania (uchwała I OPS 10/09).

Usprawiedliwiony okazał się zarzut błędnej wykładni art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) w zw. z art. 3 pkt 8 w zw. z art. 3 pkt 3a w zw. z art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.).

Skarżąca kasacyjnie słusznie podnosi, że przedmiotem kontrolowanej sprawy jest zobowiązanie współwłaścicieli... do udostępnienia ich nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontami (art. 124b ust. 1 ugn). Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy planowane przez Spółkę roboty budowlane polegające na wymianie słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów w istniejącej linii napowietrznej, stanowią w istocie remont w rozumieniu art. 124b ust. 1 ugn.

Porównując definicje remontu i przebudowy, zawarte w Prawie budowlanym, należy uznać, że planowane przez Spółkę prace, w tym wymiana przewodów służących do przesyłania energii elektrycznej, wymiana słupa i izolatorów na działce nr [...], będą remontem, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych przedmiotowej linii elektroenergetycznej.

Art. 124b ust. 1 ugn może być zastosowany, jeżeli kumulatywnie spełnione zostaną dwie przesłanki: a. wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami ... wymienionych w przepisie... przewodów i urządzeń; b. właściciel ... nie wyraża zgody na takie udostępnienie. Warunkiem dopuszczalności wydania decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 ugn jest wykazanie braku zgody podmiotów praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości oraz zaistnienie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia (M. Wolanin, w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 831-832, nb 4 do art. 124b). Przesłanka braku zgody właścicielki działki nr [...] została spełniona.

W piśmie z 9 lutego 2017 r. pełnomocnik inwestora wniósł, na podstawie art. 124b ugn [wskazując błędny tekst jednolity Dz. U. z "2004 r. nr 261, poz. 2603" ze zm. zamiast prawidłowo "2016 r. poz. 2147" ze zm.], o wydanie decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości nr [...] w celu przeprowadzenia remontu istniejącej linii napowietrznej SN 15 kV relacji GPZ [...] wskazując, że remont linii polegał będzie na "wymianie przewodów, słupa oraz wymianie izolatorów" (wyjaśniając jednocześnie, że prace [na owej linii] "polegać będą na wymianie wszystkich słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów"); trasa remontowanej linii pozostanie bez zmian. Pełnomocnik inwestora wskazał, że "Stan techniczny posadowionych urządzeń energetycznych na chwilę obecną wymaga dokonania niezbędnych prac eksploatacyjnych i remontowych z uwagi na niebezpieczeństwo odcięcia zasilania miasta, czyli zasilanych z tej linii odbiorców zarówno indywidualnych jak i instytucjonalnych". Z Wytycznych wynika, że linię napowietrzną SN-15 kV GPZ [...] wybudowano i oddano do eksploatacji w latach 50-tych i 60-tych [XX w.] (od tego czasu nie było wykonywanych żadnych kapitalnych remontów; ponieważ zły stan techniczny słupów i przewodów nie gwarantuje wysokiej niezawodności pracy linii, kwalifikuje się ona do kapitalnego remontu). Spółka oświadczyła, że "remont nie zmienia parametrów technicznych linii napowietrznej SN". Do wniosku załączono "mapę ewidencyjną z naniesionym przebiegiem inwestycji". Spółka wskazała zły stan techniczny linii napowietrznej SN.

Pozostaje zatem problem zakwalifikowania planowanych robót jako przebudowy albo remontu (poza sporem pozostaje, że prac tych nie można uznać za konserwację albo usunięcie awarii).

Wbrew ocenie Sądu I instancji, treść wniosku, załączonej do wniosku mapy i dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy (w tym Wytycznych) w sposób wystarczający wskazuje, że owa inwestycja, mająca być realizowana na części działki nr [...], mieści się w dyspozycji art. 124b ust. 1 ugn.

Warunkiem uznania planowanych robót jako przewidzianych w art. 124b ust. 1 ugn czynności związanych z remontem przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej jest wykazanie, że roboty te spełniają przesłanki określone w art. 3 pkt 8 pb. Roboty (czynności) remontowe w rozumieniu art. 124b ust. 1 ugn w zw. z art. 3 pkt 8 pb, wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym, muszą polegać na odtworzeniu (także z użyciem innych niż pierwotnie wyrobów) stanu pierwotnego (nie stanowiąc bieżącej konserwacji), bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu (co stanowiłoby przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a pb, a co w sprawie nie ma miejsca), w tym bez zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość (gdyż zmiana w tym zakresie prowadzi do rozbudowy lub nadbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 pb; W. Piątek w: red. A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, s. 65-66, uw. 13). W orzecznictwie sądów administracyjnych formułuje się przekonujący pogląd, że wymiana słupa elektroenergetycznego, stanowiącego element składowy linii elektroenergetycznej, prowadząca do posadowienia w miejscu dotychczasowym nowego słupa (m.in. wykonanego z nowego materiału, w nowej technologii), może być kwalifikowana jako remont pod warunkiem, że zostaną zachowane dotychczasowe parametry techniczne i użytkowe powyższego urządzenia i związanych z nim przewodów oraz przebieg samej trasy linii elektroenergetycznej (np. wyrok NSA z: 6.12.2016 r. I OSK 1509/16; 8.12.2015 r. I OSK 604/14, cbosa).

Nie ulega wątpliwości, że pogląd, że "Nie może również dojść do innego usytuowania słupów niż tych usuniętych, czy zastąpienia prostych drewnianych słupów konstrukcjami wsporczymi, których wielkość zależy od napięcia znamionowego projektowanej linii. W takiej sytuacji, zakres prac będzie stanowił przebudowę a nie remont" (uzasadnienie wyroku II SA/Bd 1319/15), w świetle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest poglądem nietrafnym. Wielkość słupów nie zależy od napięcia znamionowego linii elektroenergetycznej (przedmiotowa linia średniego napięcia, zarówno obecnie, jak i po remoncie, ma i będzie miała napięcie znamionowe 15 kV - dominujące w polskich realiach wśród sieci średniego napięcia).

Użycie nowych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której to wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Jest racjonalne, że zamiast przestarzałych technologii (drewniane słupy, nieizolowane przewody o mniejszej średnicy) przy remoncie stosuje się nowsze technologie (np. betonowe słupy z żerdzi wirowanej, izolowane przewody o większej średnicy). Działania planowane przez inwestora, polegające na wymianie zużytych jej elementów - przewodów i słupów, stanowią co do zasady remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 pb (wyrok NSA z 17.11.2017 r. I OSK 983/17, cbosa). Na linię energetyczną trzeba patrzeć jak na pewną całość i w tym kontekście oceniać, czy mamy do czynienia z remontem, czy przebudową. Sama wymiana słupów i lin na części linii czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości lub rozstawu, miejsca posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Zmiana tych parametrów oznaczać będzie, że nie jest to remont, choć nie każda, nawet drobna [zmiana], będzie go wykluczać. Przykładowo wymiana słupów i lin na części linii czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu nawet gdy zmianie ulegnie średnica przewodów instalacji lub słupy zostaną wykonane w innej konstrukcji i technologii, ale nie ulegną zmianie ww. parametry techniczne, a planowane roboty nie obejmą obiektu budowlanego, lecz określony jego fragment (wyrok NSA z 27.2.2019 r. I OSK 1006/17, Lex 2636796). Pod pojęciem linii elektroenergetycznej należy rozumieć nie tylko przewody i urządzenia, nienależące do części składowych nieruchomości, służące do przesyłania energii elektrycznej, ale także inne podziemne, naziemne lub nadziemne obiekty i urządzenia niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń (verba legis - art. 124b ust. 1 ugn). Takimi obiektami są w szczególności stacje transformatorowe, które są niezbędne do korzystania z przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Ani we wniosku, ani w Wytycznych, ani w jakimkolwiek dokumencie inwestor nie wskazał na wymianę stacji transformatorowych, wchodzących w skład linii SN 15 kV, której fragmentu dotyczy wniosek.

Z akt sprawy wynika, że planowane prace mają polegać na wymianie wszystkich słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów. Wymienione na nowe będą zużyte słupy betonowe typu ŻN, DANA, ALA i drewniane (321 nowych słupów). Wymianie będą podlegać przewody z typu AFL 25 mm2 i AFL 50 mm2 na AFL 70 mm2 na linii głównej oraz na odgałęzieniach wymiana przewodów AFL 25 mm2 na 35 mm2 i 50 mm2 (Wytyczne). Dotychczasowe drewniane słupy zostaną wymienione na betonowe. Nie dojdzie do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu. Słupy zostaną postawione w tych samych miejscach i będą miały te same parametry użytkowe.

Wszystkie planowane roboty na działce nr [...] będą trwały dwa dni robocze.

Sąd I instancji nie dostrzegł, że Wojewoda pominął powszechnie znany fakt, że o tym, jaki prąd będzie płynął linią SN 15 kV, decydują parametry stacji transformatorowych; transformator pozwala uzyskiwać pożądane wartości napięcia i natężenia prądu w obwodzie wtórnym (Nowa encyklopedia powszechna PWN, Wyd. Naukowe PWN 1996, s. 438-439; E. Batóg, J. W. Mietelski, B. Winiarska, red. K. Włodarczyk, Słownik szkolny. Fizyka, Wyd. Zielona Sowa 2004, s. 288/289), a wszelkie wątpliwości w tej materii nie mają oparcia w zebranym materiale dowodowym. Z wniosku i załączonej doń mapy nie wynika, by działce nr [...] istniała stacja transformatorowa.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organy obu instancji uwzględniły w swych decyzjach Wytyczne, wyciągnęły z nich jednak błędne wnioski.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 [i] 3 kpa zasługiwał na uwzględnienie.

Kognicję organu administracji publicznej określa norma prawa materialnego, wskazująca na fakty istotne z punktu widzenia dyspozycji normy materialnoprawnej (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 542-543 nb 1, 2). W tak określonym zakresie badania faktów istotnych dla rozstrzygnięcia danej sprawy, normy procesowe (w szczególności art. 7 i 77 § 1 kpa), wpływają na konkretyzację zakresu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, które należy ustalić w konkretnej sprawie. Kierując się normą prawa materialnego, organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne (B. Adamiak - op. cit., s. 85 nb 8). O zakresie postępowania dowodowego decyduje nie subiektywne przekonanie strony, lecz treść przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w danej sprawie. Niezbędne dowody przeprowadza się w celu ustalenia okoliczności, które rzeczywiście mogą mieć znaczenie prawne dla sprawy (wyrok NSA z 9.5.2017 r. I OSK 946/15).

Sąd I instancji nie dostrzegł, że ocena dowodów zebranych w sprawie nie została oparta na wszechstronnej ocenie materiału dowodowego, a odniesienia Wojewody do możliwości zmiany parametrów technicznych i użytkowych remontowanej linii, nie mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów (B. Adamiak - op. cit., s. 550-551, nb 1-3).

Sama wymiana przewodów linii i słupów nie spowoduje istotnej zmiany parametrów linii elektroenergetycznej. Praca linii elektroenergetycznej podlega regulacjom prawnym, które stanowią ramy, w jakich skarżąca dostarcza energię elektryczną obecnie i będzie dostarczać energię elektryczną po remoncie. W zebranym materiale dowodowym brak jest podstaw do przyjęcia, że po remoncie ową linią elektroenergetyczną przesyłany będzie prąd o innym napięciu i natężeniu niż przed remontem.

Sąd I instancji nietrafnie pominął niedostrzeżenie przez organy obu instancji zagadnień polepszenia warunków eksploatacyjnych, niezawodności i dyspozycyjności, zmniejszenia awaryjności. Trafnie skarżąca we wniosku wskazała, że inwestor jako przedsiębiorstwo przesyłowe i właściciel przedmiotowych urządzeń jest ustawowo zobligowany do dostarczania energii elektrycznej oraz do zapewnienia właściwych parametrów przesyłanej energii i parametrów sieci dystrybucyjnej. Dostarczanie energii elektrycznej jest kluczowym zarówno dla indywidualnych odbiorców, jak i dla odbiorców instytucjonalnych, takich jak szpitale, urzędy, szkoły, obiekty użyteczności publicznej, zakłady przemysłowe i wytwórcze. Aktualny stan techniczny linii, jego pogarszanie się z uwagi na upływ czasu, niewątpliwie zagraża ciągłości i pewności dostaw energetycznych i stwarza realne zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia ludzi.

Normodawca w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania elektroenergetycznego (w dacie wydania obu decyzji - Dz. U. nr 93 poz. 623, zm. Dz. U. z 2008 r. nr 30 poz. 178 i nr 162 poz. 1005), nałożył na operatorów systemu przesyłowego elektroenergetycznego szereg obowiązków, nie znanych prawu w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX w (pkt 4 Wytycznych). Przepis § 41 ust. 1 stanowi: "1. Operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, podaje do publicznej wiadomości przez zamieszczenie na swojej stronie internetowej następujące wskaźniki dotyczące czasu trwania przerw w dostarczaniu energii elektrycznej, wyznaczone dla poprzedniego roku kalendarzowego:... 3) wskaźnik przeciętnego systemowego czasu trwania przerwy długiej i bardzo długiej (SAIDI), wyrażony w minutach na odbiorcę na rok, stanowiący sumę iloczynów czasu jej trwania i liczby odbiorców narażonych na skutki tej przerwy w ciągu roku podzieloną przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców, 4) wskaźnik przeciętnej systemowej częstości przerw długich i bardzo długich (SAIFI), stanowiący liczbę odbiorców narażonych na skutki wszystkich przerw tego rodzaju w ciągu roku podzieloną przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców

- wyznaczone oddzielnie dla przerw planowanych i nieplanowanych z uwzględnieniem przerw katastrofalnych oraz bez uwzględnienia tych przerw;

5) wskaźnik przeciętnej częstości przerw krótkich (MAIFI), stanowiący liczbę odbiorców narażonych na skutki wszystkich przerw krótkich w ciągu roku podzieloną przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców".

Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że planowane roboty mają służyć polepszeniu warunków eksploatacyjnych, niezawodności i dyspozycyjności, zmniejszeniu awaryjności, poprawie przyszłych potrzeb przepustowości sieci, nie zaś zmianie parametrów technicznych linii. Temu celowi służy w szczególności zmiana przewodów.

Skoro istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, a Sąd I instancji z naruszeniem art. 151 ppsa oddalił skargę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ppsa, uchylił wyrok II SA/Bd 841/17 w całości i rozpoznał skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się już w powyższych wywodach do prawidłowego stosowania art. 124b ust. 1 ugn. Wojewoda z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 2017 r., mimo że Starosta nieprawidłowo dokonał wykładni art. 124b ust.1 ugn w zw. z art. 3 pkt pkt 3a i 8 pb i nieprawidłowo zastosował art. 3 pkt 6 pb. Starosta nie przeprowadził prawidłowo dowodu z wyrysów map zgromadzonych w aktach. Obowiązkiem organów jest ustalić zakres planowanych robót budowalnych na działce nr [...] objętej wnioskiem (art. 124b ust. 1 ugn), jak i w ramach całego obiektu liniowego (art. 3 pkt 3a pb). Organy głównie koncentrowały się na zakresie planowanych robót budowalnych w ramach całego obiektu liniowego, co przy błędnej wykładni art. 124b ust. 1 ugn w zw. z art. 3 pkt 3a i 8 pb, zaciążyło na błędnych ustaleniach dotyczących działki nr [...], a następnie na akcie subsumcji.

Karty akt administracyjnych obu instancji są błędnie nieponumerowane (błąd ów niezwłocznie naprawi Starosta po zwrocie akt przez Sąd Administracyjny), co utrudnia korzystanie z akt i powoływanie właściwych dokumentów bądź odpisów dokumentów.

Na rewersie pierwszej strony wniosku z 9 lutego 2017 r. znajduje się rękopiśmienny zapisek (nie opatrzony datą ani podpisem autora) - tiret pierwsze, z którego wynika, że "... - opis prac demontaż słupa, słupa na działce nie ma...". Tymczasem z kopii mapy ewidencyjnej w skali 1:2880 obr. [...]: dz. [...], potwierdzonej przez inspektora ds. gospodarki nieruchomościami inż. A.C. wynika, że działka nr [...] (zaznaczona pogrubionym obrysem), ma od zachodu wspólną granicę z działką nr [...]. Granica ta na odcinku zachodnim przecięta jest ową linią SN 15 kV, a w miejscu przecięcia owej wspólnej granicy działek nr [...] i [...], i linii napowietrznej 15 kV, zaznaczono czarną kropkę. Na dwu wyrysach map, sporządzonych przez [...], kropka ta oznaczona jest numerem [...] (mapa ze stycznia 2017 r.) bądź numerem [...] (mapa z lipca 2015 r.). Analogiczne czarne kropki oznaczono na linii SN 15 kV, na południe od działki nr [...] - na działce nr [...] (odpowiednio - numerami [...] bądź [...]) a na działce nr [...] (odpowiednio - numerami [...] bądź [...]). Skromna legenda na każdej z tych map pozwala ustalić, że jest to "linia napowietrzna SN 15 kV przeznaczona do modernizacji". Równe odległości między tymi kropkami pozwalają na przyjęcie, że każda z tych kropek oznacza istniejący słup (art. 75 § 1 i art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 231 kpc). Obowiązkiem Starosty, a następnie Wojewody było uzyskanie wyjaśnień od inwestora, czy kropka oznaczona numerem [...] bądź [...] (w zależności od wyrysu mapy) wskazuje istniejący słup, przeznaczony do wymiany i czy stoi on na działce nr [...], czy na granicy działek nr [...] i [...] (co obligowałoby organy do orzeczenia w kontrolowanym postępowaniu nie tylko w przedmiocie wymiany przewodów, lecz także o wymianie słupa i wymianie izolatorów) czy w węższym zakresie (gdyby ów słup znajdował się wyłącznie na działce nr [...]) - wyłącznie w przedmiocie wymiany przewodów na działce nr [...]. Na każdej z tych map działka nr [...] od strony wschodniej sąsiaduje z działką nr [...]. Z jej kształtu i przebiegu można wnosić, że działka nr [...] jest drogą. Zapewne z tej przyczyny pełnomocnik inwestora wskazał, że "Dojazd do linii odbywać się będzie z drogi publicznej" (mając na uwadze działkę nr [...]; s. 2 zdanie przedostatnie pisma z 20 marca 2017 r.).

Słusznie skarżąca kasacyjnie podnosi, że organy rozpoznające sprawę mogą samodzielnie oceniać wartość każdego dowodu zebranego w sprawie i uznać określone fakty za udowodnione, zwłaszcza jeśli brak dowodów przeciwnych.

Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje na możliwość zastąpienia w ramach remontu linii elektroenergetycznej nowymi przewodami (także izolowanymi i o większej średnicy), nowymi słupami (wykonanymi w nowych, bezpiecznych technologiach), nowych fundamentach (wykonanymi w nowych, bezpiecznych technologiach) i nowych izolatorach, jako mieszczącymi się w kategorii remontu. Zebrane dowody nie wskazują na zmianę przebiegu linii bądź jej istotnych parametrów technicznych. Za przyjęciem, że prowadzone roboty budowlane mieszczą się w kategorii remontu linii elektroenergetycznej, przemawia treść wniosku z 9 lutego 2017 r., pismo z 20 marca 2017 r. i treść Wytycznych. Ani we wniosku, ani w Wytycznych nie ma mowy o zastąpieniu dotychczasowych stacji transformatorowych nowymi stacjami, które posłużą zmianie napięcia i natężenia prądu na linii SN 15 kV.

Należy mieć na uwadze, że remont dotychczasowej linii SN 15 kV będzie z korzyścią również dla właścicielki nieruchomości, która także korzystać będzie z bezpieczniejszej sieci. Stan na działce nr [...] w wyniku remontu nie zmieni się istotnie (jedyny słup nie zmieni swego miejsca posadowienia, nie zmieni się liczba słupów); nie zmieni się napięcie ani natężenie prądu na remontowanej linii SN 15 kV w stosunku do stanu, jaki istniał w dniu złożenia wniosku przez Spółkę.

Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z: 24. 1.2020 r. I OSK 1603/18; 13.3.2020 r.: I OSK 2196/18; I OSK 2202/18; I OSK 2195/18; I OSK 2198/18; I OSK 2197/18; I OSK 2201/18; I OSK 2199/18; I OSK 2200/18.

Rozpoznając sprawę ponownie Starosta związany będzie oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku I OSK 2782/18.

Wobec powyższego należało uchylić w całości zaskarżony wyrok; uchylić w całości zaskarżoną decyzję (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 124b ust. 1 ugn i art. 3 pkt 3a i 8 pb oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 80 kpa). O uchyleniu decyzji I instancji orzeczono na podstawie art. 135 ppsa. Na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 ppsa rozstrzygnięto o kosztach postępowania sądowego.