Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1724/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 11, art. 9, art. 30 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 489
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.
article: art. 104
journal: Dz.U. 2020 poz 53
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - t.j.
article: art. 136 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania A. N., decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w okresie od [...] lutego 2011 r. do [...] sierpnia 2019 r. w łącznej wysokości [...] zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Dłużnik alimentacyjny A. N. wnioskiem z [...] listopada 2019 r. zwrócił się o umorzenie wypłaconych wierzycielowi świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od [...] lutego 2011 r. do [...] sierpnia 2019 r. w wysokości [...] zł (należność główna) plus odsetki wyliczone na dzień wydania decyzji w kwocie [...] zł, tj. łącznie kwoty [...] zł.

Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...] odmówił A. N. umorzenia ww. należności, z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Od tej decyzji A. N. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...].

Decyzją z [...] marca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2019 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] kwietnia 2020 r. ponownie odmówił A. N. umorzenia należności w łącznej wysokości [...] zł, z uwagi na brak przesłanek do umorzenia określonych w art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Od tej decyzji A. N. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] argumentując, że jest w trudnej sytuacji materialnej i nie ma możliwości spłaty zadłużenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] czerwca 2020 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2020 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia jest art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zgodnie, z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej do świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Decyzja w tym przypadku jest decyzją uznaniową.

Dalej SKO w [...] wskazało, że rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu administracji nie tylko poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa) zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), ale także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa).

Analizując treść ust. 2 art. 30 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów Kolegium wskazało, że ustawodawca używając zwrotu "może umorzyć" przesądził, że decyzja organu w tym zakresie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięć. O tym, czy kwota świadczenia powinna być, np. umorzona w całości, w części, czy też nie, rozstrzyga organ, który wydał decyzję w ramach tzw. uznania administracyjnego. Organ ten ma możliwość, ale nie ma obowiązku umorzenia należności nawet w razie stwierdzenia, że zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji dochodowej i rodzinnej zobowiązanego. Nie może to jednak oznaczać dowolności organu wyrażonej w podjętej decyzji.

Kolegium podkreśliło, że wniosek o umorzenie zaległych alimentów rozpatrywany winien być w kontekście celów tej ustawy. Regulacje ustawy niewątpliwie wypływają z konstytucyjnej zasady pomocniczości, która nakłada na państwo obowiązek wspierania jedynie tych osób ubogich, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb i nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji. Jednocześnie, jak wskazuje preambuła do ustawy, wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Zabezpieczenie społeczne nie ma na celu przejmowania w całości kosztów utrzymania dzieci z barków rodziców tychże dzieci na barki podatników. Powstanie zadłużenia i obowiązek jego uregulowania jest następstwem zaniechania przez stronę wywiązywania się wobec dziecka z obowiązku alimentacyjnego.

SKO w [...] zaznaczyło, że sformułowanie art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie pozostawia wątpliwości, że bardzo trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi ani samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych.

Organ odwoławczy wskazał, że materiał dowodowy wskazuje, że odwołujący ma 65 lat, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z zasiłku stałego w kwocie 645,00 zł. A. N. mieszka w budynku, którego jest współwłaścicielem w 1/3 części. Z wywiadu środowiskowego wynika, że odwołujący nie partycypuje w kosztach utrzymania tej nieruchomości. Wszystkie koszty ponosi siostra. Z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] lutego 2018 r. wynika, że odwołujący legitymował się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z możliwością pracy w warunkach chronionych. Orzeczenie było wydane do [...] lutego 2020 r. Odwołujący ponownie wystąpił z wnioskiem o wydanie orzeczenia na kolejny okres i oczekuje na komisję lekarską.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy odwołujący złożył oświadczenie o sytuacji dochodowej i rodzinnej i przedstawił zaświadczenie lekarza rodzinnego z [...] kwietnia 2020 r. z którego wynika, że A. N. jest przewlekle chory i wymaga systematycznego przyjmowania leków.

Odwołujący twierdzi, że bezskutecznie starał się o pracę w zakładzie pracy chronionej, ale na tę okoliczność nie przedstawił żadnych dowodów.

Kolegium zauważyło, że art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przewiduje również możliwość odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty. Zatem pomimo dużego zadłużenia odwołujący powinien rozważyć wystąpienie z wnioskiem w tym zakresie.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2020 r. A. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniósł, że materiał dowodowy został zgromadzony w sposób mało rzetelny, niezgodny ze stanem faktycznym. Brak aktualnego wywiadu środowiskowego, w którym przedstawione zostałyby w sposób rzetelny zarówno warunki mieszkaniowe, jak i bytowe skarżącego, ukazujące jego biedę. Powstanie zadłużenia nastąpiło w związku z chorobą zakończoną [...]. Wtedy to skarżący zaczął utrzymywać się z zasiłku wypłacanego przez opiekę społeczną w wysokości 645 zł, a kwota miesięcznych alimentów wynosiła 400 zł. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego polegające na tym, że pomimo, że skarżący jest przewlekle chory i wymaga systematycznego przyjmowania leków, że posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, ukończone 66 życia i status emeryta z wysokością świadczenia 576 zł miesięcznie, to organ odwoławczy poleca skarżącemu pracę w warunkach chronionych, co jest niemożliwością, z uwagi na stan zdrowia (który pracodawca przyjmie pracownika ochrony niemogącego długo chodzić albo korzystającego z drabiny) albo proponuje odroczenie płatności lub rozłożenie na raty i z tych względów odwołania nie uwzględnił; 2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 79 § 1 i 2 kpa i art. 81 kpa poprzez uniemożliwienie stronie wzięcia czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności niemożności uczestnictwa podczas przeprowadzanego w sprawie dowodu oraz niemożliwości wypowiedzenia się, co do tak zebranych przez organ dowodów przed wydaniem przez organ rozstrzygnięcia w sprawie mimo, że nie występowała w sprawie okoliczność mogąca usprawiedliwić zastosowanie art. 10 § 2 kpa, tj. odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania; 3) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego zastosowanie przez organ ll instancji i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy istniały podstawy do zastosowania art. 138 § 2 kpa, tj. uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, gdyż została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wobec tego skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji, a także zwolnienie z zapłaty kosztów sądowych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazało, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji skarżący nie legitymował się orzeczeniem o ustaleniu stopnia niepełnosprawności. Pomimo dużego zadłużenia skarżący powinien rozważyć wystąpienie z wnioskiem o rozłożenie zadłużenia na raty, do czasu wyjaśnienia kwestii orzeczenia o niepełnosprawności.

W piśmie z [...] kwietnia 2021 r. A. N., w związku z otrzymaniem powiadomienia Sądu, że sprawa zostanie rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym w związku z obowiązywaniem stanu pandemii, przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Podał, że jest już starszą osobą, w lutym tego roku ukończył 67 lat. Jest osobą samotną, prowadzi samodzielne gospodarstwo i zamieszkuję w budynku, który nie jest willą, ale komórką przekształconą jeszcze przez jego rodziców w latach sześćdziesiątych na budynek mieszkalny. Z udogodnień budynek posiada tylko wodę oraz wc, jest nieocieplony. Budynek jest w stanie nienadającym się do kapitalnego remontu, ale bardziej do wyburzenia. Ponieważ nieruchomość jest z 1939 r. siostra próbuje jakoś ją utrzymać. Też dysponuje małymi środkami w postaci emerytury. To właśnie skarżącego 1/3 udziału w tym "bogactwie" nie pozwala na otrzymanie pomocy.

Skarżący wskazał, że od ubiegłego roku posiada status emeryta. Jego miesięczna emerytura wynosi 679,86 zł brutto. Po odliczeniu składek i potrąceniu należności alimentacyjnych w wysokości 44.48 zł, wysokość świadczenia do wypłaty wynosi 555.19 zł. Skarżący jest osobą przewlekle chorą, przyjmuję systematycznie leki, ma przyznaną orzeczeniem niepełnosprawność, ze względu na [...]. Żyję w ubóstwie, ale nie korzysta z pomocy MOPS w [...]. Jednostka ta bardzo dobrze znała jego sytuację, zarówno finansową, jak i bytową. Opiekunka niejednokrotnie przychodziła na wywiad i widziała w jakich warunkach skarżący mieszka, że sprzęty w mieszkaniu to stary 100-letni kredens, stół, krzesła oraz spanie, ale nigdy nie zaproponowała pomocy, ani nie zgłosiła, że takowa jest skarżącemu potrzebna.

Skarżący oświadczył, że nigdy nic nie otrzymał poza wypłacanym zasiłkiem, z którego się utrzymywał i miał płacić alimenty. Obydwa świadczenia były wypłacane przez tę samą instytucję i nikt nawet nie zauważył, że płacąc alimenty w wysokości 400 zł skarżącemu pozostawało 200 zł na przeżycie. Alimenty zostały zniesione wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] w 2016 r. we wrześniu, a na skutek pomyłki napisano, że wypłacono alimenty do 31 sierpnia 2019 r.

Skoro materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia jest art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej do świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika, to skarżący wniósł, aby Sąd zastosował ten przepis w jego sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Zacząć należało od tego, że zgodnie z preambułą ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2020 r. poz. 808) – dalej zwanej "upoua" dostarczanie środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, a w szczególności dzieciom, jest w pierwszej kolejności obowiązkiem wskazanych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym członków ich rodzin. Wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Z preambuły wynika, że ustawodawca uznał, iż dostarczanie środków utrzymania dzieciom jest przede wszystkim obowiązkiem rodziców. Jeżeli dzieci nie otrzymują alimentów od jednego z rodziców i nie jest możliwe ich wyegzekwowanie w trybie sądowego postępowania egzekucyjnego, wówczas, jeżeli rodzina uprawnionych ma niskie dochody, dzieci są uprawnione do tego, aby otrzymać wsparcie finansowe ze strony państwa. Wówczas państwo wykłada za dłużnika alimentacyjnego środki finansowe na utrzymanie dzieci - świadczenia z funduszu alimentacyjnego (art. 2 pkt 11 i art. 9 upoua). Środki te pochodzą z funduszu alimentacyjnego, który finansowany jest w formie dotacji celowej z budżetu państwa (art. 31 ustawy). Dłużnik alimentacyjny jest natomiast obowiązany do zwrotu organowi wykonawczemu gminy należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym (dzieciom) wraz z odsetkami (art. 27 upoua).

Przy czym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną (art. 30 ust. 2 upoua).

Mając na uwadze dwa wyżej wymienione założenia (konieczność łożenia rodziców na utrzymanie dzieci i zwiększenie odpowiedzialności dłużnika alimentacyjnego) trzeba przyjąć, że instytucja umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy, ponieważ w tym przypadku organ właściwy wierzyciela rezygnuje z przysługującej w całości należności zwrotnej, a koszt jej poniesienia przerzucany jest na ogół społeczeństwa.

Wobec tego, skoro umorzenie należności w całości jest instytucją stosowaną wyjątkowo, toteż dłużnik, aby jego wniosek o umorzenie należności w całości mógł zostać uwzględniony, musi znaleźć się w nadzwyczajnie trudnej sytuacji, tj. z przyczyn od siebie niezależnych nie może podjąć jakiejkolwiek pracy zarobkowej (jest całkowicie niezdolny do wykonywania jakiejkolwiek pracy lub niezdolny do samodzielnej egzystencji albo posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji), a dodatkowo dłużnik nie posiada żadnego majątku który mógłby spieniężyć na spłatę zadłużenia oraz nie posiada stałego dochodu lub jedynie taki dochód (ze świadczeń socjalnych), z którego wierzyciel nie może wyegzekwować swoich należności.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie trafne jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że A. N. nie kwalifikuje się do zastosowania ulgi w postaci umorzenia jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej łącznie z odsetkami w całości lub w części.

Skarżący podniósł w postępowaniu administracyjnym, że jako: osoba niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym do [...] kwietnia 2021 r. (załączona do skargi kopia orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] kwietnia 2020 r. nr [...].), osoba w wieku emerytalnym (na dzień wydania zaskarżonej decyzji – 66 lat), osoba przewlekle chora i systematycznie przyjmująca leki (kopia zaświadczenia lekarskiego z [...] kwietnia 2020 r.), osoba z dysfunkcją narządu ruchu oraz z [...] i schorzeniami [...], niedowładem [...],[...] i [...] (według oświadczeń skarżącego zawartych w piśmie z [...] stycznia 2020 r. i odwołaniu z [...] kwietnia 2020 r. w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego) - nie jest w stanie podjąć pracy zarobkowej.

Sąd zwraca jednak uwagę, że o dysfunkcjach zdrowotnych skarżącego wypowiedział się wiążąco Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] w dwóch orzeczeniach o ustaleniu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na czas określony wskazując jako przyczynę niepełnosprawności tylko dysfunkcje związane z narządem ruchu (symbol [...]). Takie orzeczenie, samo w sobie, nie świadczy o niemożliwości podjęcia zatrudnienia. Zgodnie z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 426 ze zm.) zaliczenie do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności osoby, o której mowa w ust. 1 lub 2, nie wyklucza możliwości zatrudnienia tej osoby u pracodawcy niezapewniającego warunków pracy chronionej, w przypadkach: 1) przystosowania przez pracodawcę stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej; 2) zatrudnienia w formie telepracy. Podjęcie pracy zarobkowej przez emeryta skutkuje tym, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu lub wypłacane świadczenie ulega zmniejszeniu, co wynika z art. 104 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2020 r. poz. 53 ze zm.).

Z powyższego wynika, że skarżący mógłby wykonywać pracę w warunkach tzw. pracy chronionej lub pracy przystosowanej. Wielu emerytów w wieku powyżej 65 lat wykonuje pracę zarobkową niewymagającą dużego wysiłku fizycznego (np. praca przy pilnowaniu). Możliwość zarobkowania A. N. potwierdzało także wcześniejsze orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z [...] lutego 2018 r. nr [...] zaliczające skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i wskazujące jako odpowiednie w tej sytuacji zatrudnienie w warunkach pracy chronionej. Kolejne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie wypowiada się na ten temat.

Trzeba także wskazać, że A. N. ma pewne zasoby majątkowe - dochód ze stałego źródła - emerytury (na dzień [...] marca 2020 r., to kwota do wypłaty 576,51 zł) – załączona do skargi kopia decyzji o przyznaniu emerytury w kwocie zaliczkowej z [...] marca 2020 r. nr [...]), a także udział w prawie własności do zabudowanej nieruchomości przy ul. [...] w [...] (według oświadczeń skarżącego zawartych we wniosku o umorzenie należności z [...] listopada 2019 r. i w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego).

Sama zaś trudna sytuacja osobista (majątkowa, finansowa) nie świadczy o zasadności umorzenia zobowiązań dłużnika zobowiązanego z tytułu zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami. Dłużnik alimentacyjny, to z założenia osoba uboga wobec której bezskuteczna okazała się egzekucja alimentów (art. 2 pkt 3 upoua). Stan materialny A. N. jako dłużnika alimentacyjnego nie jest zatem istotnym argumentem za umorzeniem należności, skoro nie wyróżnia go spośród innych dłużników alimentacyjnych.

Wobec tego Sąd uznał, że Prezydent Miasta [...] i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] trafnie wywiedli, że nie było podstaw do umorzenia skarżącemu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz N. N. Jak trafnie wskazały organy obu instancji sytuacja osobista A. N. świadczy o tym, że ma on pewne możliwości regulowania ciążących na nim zobowiązań finansowych poprzez rozłożenie zadłużenia na dogodne raty, zwłaszcza, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie ma osób trzecich na utrzymaniu i nie ponosi wydatków związanych z utrzymaniem nieruchomości w której zamieszkuje.

W tej sytuacji Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy orzekając o odmowie umorzenia skarżącemu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej nie naruszyły wskazywanych w skardze przepisów prawa. Organy obu instancji należycie wyjaśniły stan faktyczny sprawy i oceniły sytuację osobistą skarżącego. Organy wskazały powody nieuwzględnienia wniosku A. N., podtrzymanego w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Tymi powodami są: brak sytuacji wykluczającej zarobkowanie, ze względów wiekowych i zdrowotnych, posiadanie majątku w postaci udziału w nieruchomości. Dodatkowo materiał dowodowy sprawy potwierdza trafność stanowisk organów, skoro A. N. uzyskuje dochód ze stałego źródła – emerytury. Zatem wydane w sprawie decyzje zostały podjęte w granicach tzw. uznania administracyjnego przewidzianego przez art. 30 ust. 2 upoua. Skarżący we wniosku o umorzenie należności domagał się zastosowania ulgi, z uwagi na swą trudną sytuację osobistą (w szczególności zdrowotną), a zatem Prezydent Miasta [...] prawidłowo rozpatrzył wniosek w oparciu o art. 30 ust. 2 upoua, który stanowi, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Nie były zasadne zarzuty skargi wskazujące na pozbawienie skarżącego udziału w postępowaniu administracyjnym. Z udziałem A. N. został przeprowadzony przez pracownika MOPS w [...] rodzinny wywiad środowiskowy obrazujący jego sytuację bytową, majątkową i zdrowotną. Skarżący złożył przed organem I instancji oświadczenia z [...] listopada 2019 r. i [...] kwietnia 2020 r. na temat swojej sytuacji majątkowej, zdrowotnej i rodzinnej. Przedłożył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zaświadczenie lekarskie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało zaskarżoną decyzję bez zawiadomienia A. N. o miejscu i terminie przeprowadzania dowodu oraz o możliwości wypowiedzenia się strony, co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, z tego powodu, że nie prowadziło uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 § 1 kpa) w którym skarżący mógłby wziąć udział.

Sąd zwraca uwagę, że organy orzekające w sprawie o umorzenie należności nie kwestionowały tego, że A. N. jest osobą znajdującą się w trudnej sytuacji osobistej. Skarżący pomija jednak to, że nie jest osobą, która nie ma żadnego dochodu, czy majątku i że nie jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolną do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Tylko tego rodzaju okoliczności świadczyłyby o zasadności umorzenia należności. Tylko w takiej sytuacji wierzyciel nie miałby możliwości wyegzekwowania należności od dłużnika alimentacyjnego. Dodatkowo za umorzeniem należności przemawiałoby to, że dłużnik alimentacyjny na trwałe zostałby pozbawiony jakiejkolwiek możliwości zarobkowania.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.