Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2898/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-05 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. S., A. W., L.B. i P.S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2014 r. sygn. I SA/Wa 2898/13 oddalającego skargę C. S., A.W., L. B. i P. S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej A. W. wraz z pozostałymi skarżącymi, reprezentowanymi przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpili o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadnienie złożonego wniosku odwoływało się do treści § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i zawartej w nim zasady, zgodnie z którą wpis stosunkowy w sprawie dotyczącej należności pieniężnej ponad 100.000 zł wynosi 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. A. W. i pozostali skarżący, jak podano, w chwili obecnej znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i nie są w stanie uiścić opłaty tytułem wpisu od skargi kasacyjnej w tak dużej wysokości bez poniesienia uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziny.

Ze złożonego formularza PPF odnoszącego się do indywidualnej sytuacji materialnej A. W. wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo [...] wraz z mężem i córką w wieku szkolnym. Środki utrzymania rodzina czerpie z wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości [...] zł. Skarżąca posiada jedną nieruchomość ([...]). Stałe wydatki na utrzymanie składająca wniosek określiła na kwotę [...] zł. Wskazała jednocześnie, że obciążają ją wysokie koszty obsługi kredytu [...] (rata miesięczna w wysokości [...] zł) oraz kart kredytowych (rata miesięczna w wysokości [...] zł). Strona znaczyła, że zagrożone pozostaje jej miejsce pracy.

Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:

Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pozostawanie przez osobę składającą wniosek o przyznanie prawa pomocy w stanie ubóstwa niepozwalającego na uiszczenie kosztów sądowych nie jest uzależnione od subiektywnego nastawienia wnioskodawcy do swojej sytuacji majątkowej, ale od przyjętej przez organ sądowy oceny tejże sytuacji, która rozważana być musi w oparciu o zobiektywizowane kryteria (por. postanowienie NSA z dnia 30 października 2013 r. sygn. II OZ 919/13). Nie może jednocześnie ulegać wątpliwości, że punktem odniesienia dla rozstrzygnięcia w sprawie przyznania prawa pomocy nie pozostaje określony samodzielnie przez wnioskodawcę poziom obciążenia strony kosztami postępowania sądowego, ale stopień obciążenia wynikający z przepisów określających wysokość wymaganych opłat sądowych w danej sprawie.

W sprawie ze skargi na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji na stronę wnoszącą skargę kasacyjną nie został nałożony obowiązek uiszczenia wpisu stosunkowego, do czego nawiązywało stanowisko uzasadniające zgłoszone żądanie przyznania prawa pomocy. Stosownie do § 3 przywołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł. W niniejszej sprawie z racji tego, że przedmiotem zaskarżenia pozostawała decyzja wydania w postępowaniu nadzwyczajnym (w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji) zasady określenia wymaganego wpisu od skargi wynikały z treści § 2 ust. 5 cyt. rozporządzenia, zgodnie z którym od strony postępowania (skarżącego) pobiera się wpis w wysokości 200 zł. Powyższe każe uznać, że wpis wynikający z poddania orzeczenia Sądu I instancji kontroli legalności sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny odnosić należy w rozpoznawanej sprawie do obciążenia finansowego dla stron postępowania w wysokości nie przekraczającej kwoty 100 zł. Mając na uwadze uzasadnienie złożonego wniosku odwołujące się w sposób bezpośredni do braku możliwości poniesienia wydatku w wysokości odpowiadającej wydatkom ponoszonym w sprawach, w których na stronie ciąży obowiązek uiszczenia wpisu stosunkowego, gdy sprawa dotyczy należności pieniężnej w wysokości ponad 100.000 zł, jak też uwzględniając deklarowaną sytuację materialną składającej wniosek uzyskującej wraz z mężem stałe dochody nie zachodzi podstawa do przyjęcia, by rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych mógł zostać uznany tym samym za usprawiedliwiony. Istotne znaczenie nadać należy temu, że koszt wpisu od złożonej skargi kasacyjnej stanowi najniższą wyznaczona przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. wartość, a ponadto obciąża on solidarnie również pozostałe, poza skarżącą, strony postępowania (wnoszących skargę kasacyjną). Prawo pomocy jest instytucją skierowaną do osób bądź nieuzyskujących jakichkolwiek dochodów, bądź uzyskujących je w takim rozmiarze, który powoduje, że dochody te mogą zaspokoić tylko podstawowe potrzeby życiowe. Skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, co każe przyjąć, uwzględniając odpłatność jako zasadę świadczenia pomocy prawnej przez profesjonalnego pełnomocnika, że nie można jej postrzegać jako osoby pozostających w ubóstwie, której obciążenie w nawet niewielkim stopniu innymi kosztami niż koszty utrzymania mogłoby doprowadzić do sytuacji, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Złożony wniosek nie zawiera informacji, które mogłyby prowadzić do podważenia wskazanego wyżej domniemania lub sprawiać, że w tym zakresie dla uznania sprawy za dostatecznie wyjaśnioną należałoby wezwać składającą wniosek do przedstawienia dodatkowych dokumentów w trybie wyznaczonym przez art. 255 p.p.s.a. Podkreślenia jednocześnie wymaga to, że utrzymanie konieczne w rozumieniu powołanego wyżej przepisu należy odczytywać w sposób ścisły, stąd nie każdemu wydatkowi, który jest uznawany przez stronę subiektywnie za niezbędny, taki charakter na gruncie niniejszego postępowania będzie mógł zostać przyznany. To ostatnie zastrzeżenie odnosi się w szczególności do rozbudowanych usług bankowych, z których strona korzysta i ponosi z tego tytułu znaczne wydatki.

W tych warunkach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.