Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2201/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 147  par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, , Protokolant Referent stażysta Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi K. A. i M. A. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania wniosku o najem lokalu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest uchwała Zarządu Dzielnicy [...] (zwany dalej: "Zarządem Dzielnicy") z [...] sierpnia 2018r. Nr [...] w sprawie wniosku Skarżących – małżonków K. A. i M. A. o najem lokalu mieszkaniowego z zasobu [...], w której postanowiono nie zakwalifikować i nie umieszczać Skarżących na liście osób oczekujących na najem lokalu.

W podstawie prawnej ww. uchwały powołano § 4 w związku z § 22 ust. 2 pkt 3 i § 24 ust. 1 uchwały Rady z 9 lipca 2009r. nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy (Dz.Urz. Woj.Maz. Nr 132, poz. 3937, ze zm., zwana dalej: "Uchwałą z 2009r."), podkreślając, że Skarżący zamieszkują w lokalu, do którego posiadają tytuł prawny do lokalu, na podstawie zawartej umowy najmu.

Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że Skarżący - rodzina pięcioosobowa - we wniosku o najem lokalu z ww. zasobów wskazali, że są uchodźcami, pochodzenia [...] i ze względu na zagrożenie życia nie mogą wrócić do ojczyzny. Polska jest obecnie Ich domem i z [...] wiążą przyszłość. Skarżąca jest w ciąży i od marca rodzina będzie sześcioosobowa. Skarżąca w rozmowie telefonicznej 2 marca 2016r. poinformowała, że urodziła czwarte dziecko. Skarżący wskazali też, że są w bardzo trudnej sytuacji mieszkaniowej, bo już prawie 6 miesięcy mieszkają w wynajmowanym mieszkaniu, w [...] przy ul. [...] m [...] (2 pokoje i kuchnia o powierzchni użytkowej 44,60 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 27 m2). Skarżący dołączyli umowę najmu z [...].05.2017r. z osobą prywatną, na czas oznaczony do 1.06.2018r., z której wynika, że czynsz miesięczny wynosi 1750 zł + opłaty za prąd i gaz. Wskazali, że pracują, ale Ich dochody (wynagrodzenia z umów o pracę, stypendia szkolne dwójki dzieci, pomoc w formie zasiłku w ramach realizacji Indywidualnego Programu Integracji, świadczenie wychowawcze 500+) są zbyt niskie by mogli na wolnym rynku wynająć mieszkanie adekwatne do potrzeb licznej rodziny. Średni miesięczny dochód na osobę, z okresu 6 miesięcy przed złożeniem wniosku wynosił 619,47 zł. Dwójka dzieci chodzi do szkoły na [...] i by im zapewnić godne warunki do nauki i rozwoju złożono ww. wniosek, do którego dołączono decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] kwietnia 2014r., dotyczącą nadania Skarżącym statusu uchodźcy, która obejmuje również trójkę małoletnich dzieci oraz decyzję z [...] maja 2017r. dotyczącą udzielenia Skarżącemu ochrony uzupełniającej na terytorium RP. Skarżąca 15.06.2018r. dołączyła kolejną umowę najmu na czas oznaczony ww. lokalu z [...].03.2018r. (od [...].06.2018r. do [...].06.2019r.).

Zarząd Dzielnicy stwierdził, że 9 stycznia 2018r. nie udało się przeprowadzić wizji w wynajmowanym lokalu, ale z wizji przeprowadzonej 2 lutego 2018r. w ww. lokalu wynika, że lokal ten jest czysty, zadbany, użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, składa się z dwóch pokoi i widnej kuchni. W dużym pokoju, zajmowanym przez Skarżących stoją dwa łóżka (wersalka i narożnik), w małym pokoju, w którym mieszkają dzieci stoi łóżko piętrowe i łóżko dziecinne. Podczas wizji zastano Skarżącą i dwójkę młodszych dzieci, mąż był w pracy, starszy syn był w szkole.

Skarżących wezwano 20 grudnia 2017r. do złożenie dodatkowych wyjaśnień. Skarżący 8 stycznia 2018r. oświadczył, że około 2 lat temu przyjechał do Polski z [...] do żony i dzieci; urodził się w [...] i tam została tylko matka; pozostali członkowie rodziny zginęli podczas działań wojennych. Skarżący nie odziedziczył nic po ojcu i dziadkach ze strony obojga rodziców. Żona sprzedała dorobek małżeński - mieszkanie w [...] i przyjechała do Polski. Skarżący był więziony przez [...], ale uciekł przy pomocy osoby zaprzyjaźnionej i wówczas od siostry żony dowiedział się, że żona z dziećmi jest w Polsce. Skarżąca 8 stycznia 2018r. oświadczyła, że do Polski przyjechała z [...] z trójką dzieci w 2012r., na własną rękę, otrzymując status uchodźcy. W [...] została tylko teściowa, a rodzina Skarżącej zginęli w czasie działań wojennych. Po rodzicach i dziadkach obojga rodziców nic nie odziedziczyła, a pieniądze za sprzedane mieszkanie (2012r.). przekazała osobie, która pomogła przyjechać rodzinie do Polski. Z mężem porwanym przez [...] nie miała kontaktu przez 5 lat, po czym siostra przekazała jej informację, że mąż się odnalazł i tym sposobem około 2 lata temu dołączył do rodziny. Skarżąca sprawy w Urzędzie do spraw Cudzoziemców załatwiała osobiście.

[...] Centrum Pomocy Rodzinie (zwane dalej: "WCPR") pismem z 26 stycznia 2018r. wskazało, że Skarżący jest mu znany od 2015r., kiedy przyjechał do Polski i dołączył do rodziny, która w tym czasie ukończyła realizację Indywidualnego Programu Integracyjnego. Skarżący na mocy decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców uzyskał ochronę uzupełniającą i od sierpnia 2017r. do lipca 2018r. objęty jest pomocą finansową [...] w ramach realizacji Indywidualnego Programu Integracyjnego dla cudzoziemców, zgodnie z ustawą z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2017r., poz. 1769,38,1985). Skarżący pracuje na umowę zlecenie w branży gastronomicznej (kebab) w charakterze pomocy kuchennej, z miesięcznym dochodem około 1100 zł. Skarżąca jest pracownikiem przedszkola i wykonuje prace porządkowe, za co otrzymuje 1400 zł miesięcznie. Obecnie jest w 8 miesiącu ciąży i przebywa na zwolnieniu lekarskim. Małoletnie dzieci Skarżących są uczniami szkół podstawowych, a z relacja rodziców wynika, że dobrze się uczą, nie stwarzają problemów wychowawczych i dobrze funkcjonują w grupie rówieśniczej. Na ich utrzymanie przyznano świadczenia rodzinne - 467 zł miesięcznie i 1 500 zł miesięcznie z 500+. Skarżący posiada numer PESEL, jest w trakcie badań specjalistycznych, cierpi na szereg dolegliwości i jest pod kontrolą lekarza rodzinnego. Skarżący coraz lepiej porozumiewa się w języku polskim, gdyż uczęszcza na nieodpłatny kurs języka polskiego w Akademii Językowej Open School (50 indywidualnych spotkań w miejscu zamieszkania Skarżącego, w wymiarze 90 min.). W kontaktach ze środowiskiem ww. jest wspierany przez żonę, która w stopniu komunikatywnym posługuje się językiem polskim. Proces integracji rodziny przebiega pozytywnie, ale zasadniczym i nierozwiązanym problemem jest brak docelowego lokalu mieszkalnego - niestabilna sytuacja mieszkaniowa dezorganizująca codzienne życie. [...] poprosił o pozytywne, i w miarę możliwości, jak najszybsze rozpatrzenie ww. wniosku Skarżących.

Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] [...] w piśmie z [...] stycznia 2018r. wskazał, że Skarżąca zwróciła się z prośbą o wydanie informacji na temat jej sytuacji życiowej, w celu przedłożenia w Wydziale Zasobów Lokalowych. W związku z tym Ośrodek wskazuje, że Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i trójką dzieci i jest w 33 tygodniu ciąży. Rodzina jest objęta pomocą Ośrodka od czerwca 2017r. w formie pomocy materialnej i rzeczowej (min. posiłki w szkole dla małoletnich dzieci) oraz w formie pracy socjalnej. Skarżąca jest zatrudniona w Przedszkolu Niepublicznym "[...]", na podstawie umowy o pracę, w wymiarze pełnego etatu, na stanowisku sprzątaczka - pomoc kuchenna. Skarżący jest od [...] listopada 2017r. zatrudniony na podstawie umowy zlecenie w [...], na stanowisku pomocnika kucharza. Małoletnie dzieci kontynuują naukę w szkole podstawowej. Źródło utrzymania rodziny stanowi wynagrodzenie Skarżących, świadczenia rodzinne, świadczenie wychowawcze oraz pomoc w formie zasiłku pieniężnego na utrzymanie w ramach indywidualnego Programu Integracji, który jest przyznany Skarżącemu. Uzyskane środki finansowe rodzina przeznacza na opłaty zawiązane z utrzymaniem lokalu, oraz na zabezpieczenie bieżących opłat. Skarżący wynajmują mieszkanie i starają się o przydział lokalu komunalnego z zasobów dzielnicy [...], z uwagi na wysokie koszty związane z wynajęciem mieszkania. Obecnie bardzo ważną kwestią dla rodziny jest ustabilizowanie sytuacji mieszkaniowej. W opinii Ośrodka Skarżąca z rodziną znajdują się w trudnej sytuacji życiowej i nie posiada środków finansowych na zakup własnego mieszkania, jak również nie mogą liczyć na pomoc ze strony rodziny.

Komisja Mieszkaniowa [...] lipca 2018r. negatywnie zaopiniowała wniosek Skarżących o najem lokalu mieszkaniowego z zasobu [...].

2. W skardze z 30 października 2018r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności ww. uchwały Zarządu Dzielnicy w całości, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a.") oraz przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie Skarżących z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości, na podstawie art. 244 § 1 P.p.s.a., z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - § 22 ust. 2 pkt 3 Uchwały z 2009r. w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.) przez:

- nieustalenie czy lokal, w którym zamieszkują Skarżący, na podstawie umowy najmu zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe rodziny w taki sposób, że Skarżących nie można uznać za osoby pozostające w trudnych warunkach mieszkaniowych, o których mowa w § 4 Uchwały z 2009r.;

- zaniechanie poddania wnikliwej analizie możliwości zamieszkiwania Skarżących w ww. wynajmowanym lokalu,

- wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ograniczenie się do stwierdzenia, że Skarżący posiadają umowę najmu lokalu, z zaniechaniem przeprowadzenia dalszych czynności procesowych w celu ustalenia, czy Skarżący, mimo posiadania tytułu prawnego do lokalu, pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych.

Skarżący w uzasadnieniu skargi oprócz uszczegółowienia ww. zarzutów procesowych, podnieśli, że powodem odmowy zawarcia z nimi umowy najmu nie mogła być jedynie przesłanka posiadania tytułu prawnego do lokalu, bardzo lakonicznie uzasadniona. Z orzecznictwa sądowego wynika bowiem, że żaden przepis Uchwały z 2009r. automatycznie nie wyłącza, z grona osób ubiegających się o najem lokaju mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego [...], osób legitymujących się prywatną umową najmu lokalu mieszkalnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 maja 2015r. sygn. akt IISA/Wa 2266/14). Skarżący podkreślili też, że ich warunki mieszkaniowe nie zostały poddane analizie, a powierzchnia mieszkalna na 1 osobę w rodzinie nie przekracza 6 m2. Tym samym organ powinien wykazać na podstawie których "wnikliwie" ustalonych faktów doszedł do wniosku, że nie mają prawa do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu. Zdaniem Skarżących w sprawie dokonano wybiórczej analizy i oceny materiału dowodowego oraz nie podjęto czynności dowodowych w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co naruszało oprócz ww. przepisów także zasadę demokratycznego państwa prawnego, o której mowa w art. 2 Konstytucji RP. W tym zakresie Skarżący odwołali się do wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2015r. sygn. akt I OSK 3198/14. Skarżący podkreśli ponadto, że posiadanie tytułu prawnego do lokalu nie wyklucza skutecznego ubiegania się o przydział lokalu komunalnego, albowiem warunki zamieszkiwania w lokalu, do którego wnioskodawca posiada tytuł prawny mogą być na tyle złe, że nie zaspokajają jego potrzeb mieszkaniowych. Należy zauważyć, że w celu uniknięcia bezdomności rodziny bardzo często zmuszone są do wynajmu lokalu na wolnym rynku. Niejednokrotnie - z uwagi na ciężką sytuację materialną - standard wynajmowanych mieszkań jest bardzo niski, wręcz urągający godności osoby ludzkiej. Dlatego decydującym kryterium winno być ustalanie, czy lokal, w którym zamieszkuje osoba wnioskująca o przydział lokalu, spełnia minimum wymogów stawianych przepisami prawa do uznania go za zaspokajający potrzeby mieszkaniowe. Takich rozważań – co zostało już wskazane - zabrakło w uzasadnieniu ww. uchwały Zarządu Dzielnicy.

3. Zarząd Dzielnicy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga ma uzasadnione podstawy, aczkolwiek została uznana za zasadną nie tylko z powodów w niej podniesionych.

2. Sąd administracyjne, zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r., poz. 2188 ze zm., zwana dalej: "P.u.s.a."), sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle art. 1 § 2 P.u.s.a. kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Sąd rozstrzyga ponadto w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Sad podkreśla także, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 21 lipca 2008r. sygn. akt I OPS 4/08 (dostępna na www.nsa.gov.pl), wskazał, że uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a.").

NSA w ww. uchwale stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013r. poz. 594 ze zm.; zwana dalej: "u.s.g."), każdy czyjego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Ustawodawca w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2018r., poz. 1496 ze zm.) określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej.

3. Sąd, biorąc powyższe pod uwagę, stwierdza, że podstawę prawną ww., zaskarżonej uchwały indywidualnej Zarządu Dzielnicy stanowi Uchwała z 2009r. która zawiera zarówno przepisy materialne, jak i procesowe, które pozwalały na podjęcie zaskarżonej uchwały.

Wobec ww. uchwały indywidualnej nie mają zastosowania przepisy k.p.a., co powoduje, że zaskarżona uchwała nie podlega kontroli sądu administracyjnego pod względem zgodności z przepisami k.p.a. Sąd administracyjny bada jednak czy ww. uchwała została wydana zgodnie z przepisami prawa, które stanowiły podstawę do jej wydania, co wynika z art. 1 § 2 P.u.s.a., mając przy tym na względzie art. 134 § 1 P.p.s.a., biorąc pod uwagę naruszenia przepisów prawa, których nie powołano w skardze. Kontrola sądowoadministracyjna uchwał indywidualnych dokonywana jest przez Sąd administracyjny na mocy art. 147 § 1 i 2 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Stosownie do art. 147 § 2 P.p.s.a., rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym.

Sąd administracyjny nie orzeka zatem, tak jak organ co do istoty sprawy. Sąd nie orzeka więc, czy Skarżących należy umieścić na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego [...], ale jedynie kontroluje prawidłowość dokonanego przez organ rozstrzygnięcia, pod kątem jego zgodności z przepisami prawa materialnego oraz procesowego, o których mowa w ww. przepisach Uchwały z 2009r.

Sąd wskazuje, że Zarząd Dzielnicy wydając w rozpoznawanej sprawie zaskarżoną uchwałę powołał się m.in. na § 4 ust. 1 w związku z § 22 ust. 2 pkt 5 i ust. 5 oraz § 24 ust. 1 Uchwały z 2009r. Nie odnosił się jednak do okoliczności powoływanych przez Skarżących we wniosku o najem lokalu z ww. zasobów, jak również wynikających z innych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy w zakresie powiększenia się rodziny Skarżących. Warto też wskazać, że przed wydaniem zaskarżonej uchwały – [...] marca 2018r. - Skarżąca poinformowała organ, że urodziła czwarte dziecko, co ma potwierdzenie w uzasadnieniu ww. uchwały.

Przepis § 1 pkt 22 Uchwały z 2009r. stanowi, że ilekroć w uchwale jest mowa o rodzinie wielodzietnej - należy przez to rozumieć rodzinę składającą się z rodziców (jednego rodzica) lub opiekuna prawnego, mających na utrzymaniu co najmniej czworo dzieci w wieku do 18 roku życia lub 25 roku życia w przypadku, gdy dziecko uczy się lub studiuje albo w przypadku posiadania przez dziecko orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo.

Przepis § 4 ust. 1 Uchwały z 2009r. stanowi, że lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego.

Z § 5 ust. 2 pkt 7 Uchwały z 2009r. wynika, że postanowień § 4 pkt 1 Uchwały z 2009r. nie stosuje się do osób, które tworzą rodziny wielodzietne.

Stosownie do § 22 ust. 2 pkt 3 Uchwały z 2009r. przy rozpatrywaniu wniosków, o których mowa w ust. 1 należy poddać wnikliwej analizie posiadanie przez wnioskodawcę i osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1.

Z § 22 ust. 2 pkt 5 Uchwały z 2009r. wynika, że w przypadku osób ubiegających się o najem lokalu na podstawie § 4, § 12 i § 31, przy rozpatrywaniu wniosków, o których mowa w ust. 1 należy poddać wnikliwej analizie:

a) warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania,

b) warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach.

Stosownie do § 22 ust. 5 Uchwały z 2009r. odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów (dotyczących stanu majątkowego oraz posiadanych tytułów prawnych do lokali), potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku.

Zgodnie z § 24 ust. 1 Uchwały z 2009r. wnioski zaopiniowane przez Komisję rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu.

Z ww. przepisów Uchwały z 2009r., w tym z § 22 ust. 2, wynika, że organ, który rozpatruje wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu, zmianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu obowiązany jest poddać wnikliwej analizie przesłanki wymienione w pkt 1-5 § 22 ust. 2 Uchwały z 2009r., w tym warunki mieszkaniowe osób najbliższych wnioskodawcy. Oznacza to, że analiza przesłanek wskazanych w § 22 ust. 2 pkt 1-5 Uchwały z 2009r. ma być wnikliwa, czyli pełna, wszechstronna i rzetelna, zaś wnioski wypływające z tej analizy powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej uchwały.

Z przytoczonych wyżej przepisów, stanowiących podstawę prawną zaskarżonej uchwały wynika ponadto, że organ przystępując do oceny wniosku o umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu w pierwszej kolejności winien ocenić, czy wnioskodawca mieści się w kategorii osób wskazanych w § 4 ust. 1 Uchwały z 2009r. oraz czy nie zachodzą w stosunku do niego wyłączenia przewidziane w § 5 ust. 2 Uchwały z 2009r.

Sąd stwierdza ponadto, że z zasady legalizmu wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP wynika obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie prawa oraz w jego granicach. Rolą zaś sądów administracyjnych, powołanych do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, jest ocena, czy akty wydawane przez organy administracyjne nie naruszają prawa.

W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały brak jest oceny z zakresu wyłączenia stosowania § 4 ust. 1 Uchwały z 2009r., przewidzianego w § 5 ust. 2 pkt 7 Uchwały z 2009r. w związku ze liczbą dzieci w rodzinie Skarżących. Natomiast stosownie do § 22 ust. 2 i 5 w związku z § 24 ust. 1 Uchwały z 2009r., sprawy, w których przedmiotem jest wniosek o najem lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] powinny być, poddane wnikliwej analizie przez Zarząd Dzielnicy, przede wszystkim w kontekście warunków mieszkaniowych wstępnych i zstępnych wnioskodawcy, przy uwzględnieniu wyjątku wynikającego z § 5 ust. 2 pkt 7 Uchwały z 2009r.

Wprawdzie Zarząd Dzielnicy nie ma obowiązku stosowania wprost przepisów k.p.a., tym niemniej powinien stosować podstawowe standardy dobrej administracji, które wynikają z zasad ogólnych k.p.a., w tym zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady informowania (art. 9 k.p.a.) oraz przekonywania (art. 11 k.p.a.). Organ podejmujący zaskarżoną uchwałę powinien więc rzetelnie przeprowadzić postępowanie i udokumentować okoliczności tego postępowania oraz sporządzić kompletne uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia. Obowiązek taki wynika z § 22 ust. 2 Uchwały z 2009r. oraz aksjologii systemu prawa administracyjnego. Zgodnie z zasadą praworządności organy władzy publicznej są zobowiązane do przedstawienia uzasadnienia swojego aktu działania, który dotyczy uprawnienia lub obowiązku jednostki. Strona, otrzymując uzasadnienie uchwały indywidualnej, powinna mieć możliwość poznania przesłanek dokonanej przez Zarząd Dzielnicy wnikliwej analizy, o której mowa w § 22 ust. 2 Uchwały z 2009r. Analogiczne stanowisko prezentował wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyroki NSA z: 19 stycznia 2010r., sygn. akt I OSK 997/09, 15 grudnia 2017r. sygn. akt I OSK 1428/17 - dostępne na www.nsa.gov.pl).

Sprawy, w których przedmiotem jest wniosek o najem lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] nie mogą być zatem załatwiane pobieżnie, ale wymagają szczególnej staranności i obiektywizmu oraz - co jest istotne dla wszelkich działań organów - działania w zgodzie zobowiązującymi przepisami prawa, w tym przede wszystkim z przepisami Uchwały z 2009r., które powołano w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały. Obywatel ma prawo oczekiwać od organu dokładnego i rzetelnego zbadania jego sprawy oraz należytego rozparzenia zgromadzonego w sprawie materiału niezbędnego do wyjaśnienia sprawy. Ustalenia te z kolei powinny znaleźć się w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia – uchwały indywidualnej. W sprawie rozpoznawanej Zarząd Dzielnicy naruszył obowiązek dokładnego i rzetelnego rozpatrzenia sprawy, a wadliwość ta była istotna i wpływała na wynik sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały organ jedynie wskazuje, że wie, że rodzina Skarżących powiększyła się i składa obecnie z czwórki dzieci oraz Skarżącej i jej męża. Nie analizuje jednak tej przesłanki z punktu widzenia ww. przepisów Uchwały z 2009r. - § 5 ust. 2 pkt 7, który wskazuje, o czym mowa wyżej, że postanowień § 4 pkt 1 Uchwały z 2009r. nie stosuje się do osób, które tworzą rodziny wielodzietne. Dodatkowo organ, na co prawidłowo wskazywali Skarżący w skardze nie dokonuje szczegółowej oceny sytuacji mieszkaniowej Skarżących z punktu widzenia metrażu przypadającego na jedną osobę w rodzinie.

W ocenie Sądu, jakkolwiek Zarząd Dzielnicy zgromadził materiał dowodowy w sprawie, nie rozpatrzył go wnikliwie w kontekście przede wszystkim przesłanek wynikających z § 5 ust. 2 pkt 7 Uchwały z 2009r. i art. 4 ust. 1 Uchwały z 2009r. w związku z § 22 ust. 2 pkt 5 i ust. 5 Uchwały z 2009r., a jego oceny są niewystarczające do przyjęcia, że rozstrzygnięcie to poddaje się kontroli Sądu. O braku należytego zbadania i przeanalizowania sytuacji mieszkaniowej Skarżących i dzieci uprawnionych do wspólnego zamieszkiwania z Nimi świadczą okoliczności faktyczne sprawy, podnoszone przez Skarżącą w toku postępowania, a wzięte pod rozwagę przez Sąd z urzędu, na mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. – czwórka dzieci w rodzinie Skarżącej i jej męża.

Sąd wskazuje ponadto, że podziela stanowisko Skarżących, że Zarząd Dzielnicy w zaskarżonej uchwale odniósł się jedynie do faktu wynajmowania przez Skarżących, na mocy umowy prywatnej, ww. lokalu mieszkalnego i z tego faktu wywiódł, że Skarżący posiadają uregulowaną sprawę mieszkaniową. Żaden jednak przepis Uchwały z 2009r. nie wyłącza automatycznie, z grona osób ubiegających się o najem lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego [...], osób legitymujących się prywatną umową najmu lokalu mieszkalnego. Analogiczne stanowisko było już prezentowane w orzecznictwie Sądów administracyjnych wielokrotnie, w tym również w powołanym przez Skarżącą wyroku WSA w Warszawie z 25 maja 2015r. sygn. akt II SA/Wa 2266/14 (dostępny na www.nsa.gov.pl). Z § 22 ust. 2 Uchwały z 2009r. wynika natomiast obowiązek poddania wnikliwej analizie sytuacji mieszkaniowej osób ubiegających się o uzyskanie prawa najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego [...], czego w sprawie zabrakło.

4. Zarząd Dzielnicy ponownie rozpatrując sprawę podda wnikliwej analizie okoliczności i dowodowy znane organowi w chwili wydawania zaskarżonej uchwały – posiadania przez Skarżących czwórki dzieci - w kontekście wypełnienia przesłanki z § 5 ust. 2 pkt 7 Uchwały z 2009r. w związku art. 4 ust. 1 Uchwały z 2009r. i ponownie rozważy sprawę zainicjowaną wnioskiem Skarżących. Organ powinien też dać wyraz swojemu stanowisku w treści uchwały, mając na względzie, że z akt sprawy wynika, że powierzchnia mieszkaniowa na jedną osobę w ww. lokalu nie przekracza 6 m2. Zarząd Dzielnicy ma bowiem, stosownie do § 22 ust. 2 Uchwały z 2009r. dokonać wnikliwej analizy warunków mieszkaniowych nie tylko Skarżących, ale ich dzieci - zstępnych, z którymi zamieszkują w wynajętym lokalu, w tym także w kontekście § 4 ust. 1 w związku z § 5 ust. 2 pkt 7 Uchwały z 2009r.

Przedwczesne było więc stanowisko Zarządu Dzielnicy, że Skarżący nie spełniali kryteriów przewidzianych Uchwałą z 2009r., a opisane wyżej uchybienia były na tyle istotne, że zaskarżoną uchwałę należało wyeliminować z obrotu prawnego.

5. Sąd, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.