Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 2063/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi kasacyjnej
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 173 par. 1, art. 178, art. 49 par. 1.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. B. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 września 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 961/13 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 22 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z dnia 22 września 2014 r., I SA/Gd 961/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – po rozpoznaniu w dniu 22 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. B. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IS) z dnia 22 maja 2013 r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki – (I) odrzucił skargę kasacyjną, (II) zwrócił stronie skarżącej kwotę 250 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 178 i art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

2. Przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji:

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA w Gdańsku podał, że wyrokiem z dnia 13 maja 2014 r. tenże Sąd oddalił skargę skarżącego na ww. decyzję Dyrektora IS. Od powyższego wyroku skarżący w ustawowym terminie wniósł skargę kasacyjną uiszczając należny wpis.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gdańsku z dnia 6 sierpnia 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez oznaczenie z imienia i nazwiska autora skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Odpis zarządzenia wzywającego do uzupełnienia braku formalnego został doręczony pełnomocnikowi w dniu 20 sierpnia 2014 r. Zakreślony termin upłynął bezskutecznie.

3. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (Sądu pierwszej instancji):

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że pełnomocnik strony został zobowiązany do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez oznaczenie z imienia i nazwiska jej autora. Odpis zarządzenia wzywającego do uzupełnienia braku formalnego został doręczony pełnomocnikowi w dniu 20 sierpnia 2014 r. (vide: zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki - k. 111 akt sądowych). W zakreślonym siedmiodniowym terminie pełnomocnik nie uzupełnił braku formalnego skargi kasacyjnej.

4. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym:

Wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na ww. postanowienie WSA w Gdańsku, skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego) zaskarżył je w całości i zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 178 p.p.s.a. poprzez:

(1) jego błędną wykładnię, w wyniku czego nie uwzględniono przy rozpoznawaniu sprawy powszechnie akceptowanej w judykaturze, w tym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego celowościowej wykładni ww. przepisu prawa, zgodnie z którą podstawą odrzucenia na zasadzie art. 178 p.p.s.a. może być jedynie taki brak formalny, którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu; w sprawie niezastosowanie się do wezwania nie miało wspomnianego wyżej skutku w postaci niemożności nadania skardze kasacyjnej dalszego biegu; świadczy o tym fakt, że WSA w Gdańsku bezbłędnie zidentyfikował autora skargi kasacyjnej na podstawie treści tejże skargi (pełnomocnik skarżącego powołując się na udzielone mu pełnomocnictwo pisze w pierwszej osobie liczby pojedynczej jednoznacznie identyfikując swoją osobę), jak również w oparciu o treść pełnomocnictwa;

(2) błędne zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że z treści złożonej skargi kasacyjnej nie wynika, że jej autorem jest radca prawny A. D., podczas gdy jest ona zredagowana w pierwszej osobie liczby pojedynczej, z powołaniem się na umocowanie wynikające z załączonego do niej pełnomocnictwa, w którego treści wyraźnie skarżący wskazuje na ww. radcę prawnego jako osobę pełnomocnika; okoliczność, kto jest autorem skargi kasacyjnej wynika z jej treści; znajduje to również potwierdzenie w fakcie, że to do pełnomocnika zostało wysłane zaskarżone postanowienie WSA w Gdańsku, zaś w treści znajdującego się w aktach sprawy zarządzenia z dnia 6 sierpnia 2014 r., wskazuje się, aby zobowiązać pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej z dnia 9 lipca 2014 r. poprzez oznaczenie z imienia i nazwiska autora ww. skargi kasacyjnej;

(3) błąd w ustaleniach faktycznych, skutkujący błędnym zastosowaniem w sprawie dyspozycji art. 178 p.p.s.a., polegający na nieuwzględnieniu, że w wezwaniu z dnia 7 sierpnia 2014 r. do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej nie wskazano, jakim konkretnie - wynikającym z wymogu którego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa - brakiem formalnym skarga kasacyjna ma być dotknięta, przy czym żaden z przepisów p.p.s.a. nie nakłada obowiązku wskazywania w treści skargi kasacyjnej autora jej treści, w związku z czym odrzucenie skargi kasacyjnej w związku z niewykonaniem tegoż wezwania nie znajduje oparcia w treści art. 178 p.p.s.a.; przepis ten bowiem odnosi się do odrzucenia skargi kasacyjnej, której braki pomimo wezwania nie zostaną w terminie uzupełnione, nie zaś skargi w sprawie, w której nie wykonano wezwania do usunięcia tychże braków; przesłankami odrzucenia na zasadzie art. 178 p.p.s.a. są więc po pierwsze prawidłowe wezwanie do usunięcia braku, po drugie obiektywne istnienie takiego braku, po trzecie zaś jego nieuzupełnienie w terminie; dwie pierwsze z przesłanek, które wystąpić muszą łącznie, nie zostały w sprawie spełnione.

Skarżący wniósł uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w Gdańsku i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia rozwinięto powyższe zarzuty, przytaczając raz jeszcze okoliczności sprawy i powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.

5. W odpowiedzi na zażalenie Dyrektora IS (reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego) wniósł o jego oddalenie.

6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6.1. Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy, a zaskarżone postanowienie WSA w Gdańsku nie odpowiada prawu, zatem podlega ono uchyleniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały podstawy do zastosowania art. 178 p.p.s.a., bowiem treść skargi kasacyjnej oraz załączone do niej pełnomocnictwo nie czyniły wątpliwym, kto jest autorem wniesionego w imieniu skarżącego środka odwoławczego, a nawet gdyby przyjąć, że komparycja skargi kasacyjnej powinna zawierać explicite wskazanie danych osobowych pełnomocnika skarżącego (autora skargi kasacyjnej), to brak ten nie należał do braków istotnych, a więc takich, które uniemożliwiają nadanie skardze prawidłowego biegu.

6.2. W myśl art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Środki odwoławczy, o którym mowa w ww. przepisie p.p.s.a., musi być sporządzony przez podmiot wymieniony w art. 175 § 1-3 p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 13 maja 2014 r., I SA/Gd 961/13, została wniesiona w imieniu skarżącego w dniu 10 lipca 2014 r. Skarga kasacyjna w swojej komparycji zawiera m.in. dane osobowe skarżącego (imię, nazwisko, adres do korespondencji) oraz zaczyna się wyrażeniem "Działając w imieniu Skarżącego na podstawie udzielonego Pełnomocnictwa, które wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej przedkładam w załączeniu...". Do skargi kasacyjnej załączono pełnomocnictwo z dnia 9 lipca 2014 r., którym skarżący umocował ww. radcę prawnego (k. 98 akt sądowych). Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały wątpliwości co do autora skargi kasacyjnej. Wątpliwości takich początkowo nie miał także Sąd pierwszej instancji, bowiem pismem z dnia 15 lipca 2014 r. przesłano odpis skargi kasacyjnej do Dyrektora IS, w którym stwierdzono, że przekazuje się odpis skargi kasacyjnej "wniesionej przez r. pr. A. D." (k. 102 akt sądowych). Dopiero zarządzeniem z dnia 6 sierpnia 2014 r. WSA w Gdańsku dał wyraz swoim wątpliwościom, co do osoby, która sporządziła skargę kasacyjną.

W zaskarżonym postanowieniu WSA w Gdańsku nie wskazał przyczyn powstania tejże niepewności. Stwierdzono jedynie, że skarżący nie odpowiedział na wezwanie do usunięcia braków skargi kasacyjnej w nakreślonym w tym wezwaniu terminie siedmiu dni od daty jego doręczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe wezwanie nie było uzasadnione, a nawet gdyby przyjąć, że skarga kasacyjna była obarczono brakiem w postaci niewskazania autora skargi w komparycji skargi kasacyjnej lub poprzez opatrzenie odręcznego podpisu, złożonego na końcu skargi kasacyjnej, czytelną pieczęcią, zawierającą imię i nazwisko składającego podpis, to braki te nie należały do braków uniemożliwiających nadanie skardze kasacyjnej prawidłowego biegu (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Obowiązek określony w art. 49 § 1 powołanej ustawy, polegający na uzupełnieniu braków formalnych pisma – w tym przypadku wskazania autora skargi kasacyjnej – obciąża składającego pismo, ze skutkami o których stanowi art. 178 p.p.s.a., tylko wtedy, gdy brak w tym zakresie uniemożliwi nadanie pismu procesowemu właściwego biegu. Odmienna interpretacja – zastosowana przez Sąd pierwszej instancji – jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zbyt rygorystyczna. Nie można uznać, że każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło bowiem do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania, bądź odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu. W rozpoznawanej sprawie taki brak nie wystąpił, zatem WSA w Gdańsku nieprawidłowo zastosował art. 178 p.p.s.a., uprzednio dokonując błędnej jego wykładni, pomijającej kontekst systemowy w postaci art. 49 § 1 p.p.s.a.

6.3. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.