Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 214/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156  par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2  ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 79 poz 464
law: Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędzia WSA Emilia Lewandowska Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa w części oraz stwierdzenia jej nieważności w pozostałej części oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] stwierdzającą, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1992 r. nr [...] dotycząca uwłaszczenia [...] Zakładów [...] w W. nieruchomością położoną w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, w części dotyczącej sprzedanych aktami notarialnymi lokali mieszkalnych nr [...] i praw z nimi związanych w budynku posadowionym na działce nr [...], powstałej z podziału działki nr [...], oraz w części oddanej w użytkowanie wieczyste gruntu tej działki właścicielom lokali nr [...], została wydana z naruszeniem prawa, a w pozostałej części dotyczącej części działki nr [...] oraz całej działki nr [...] stwierdzającą jej nieważność.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 1992 r. nr [...] stwierdził nabycie przez [...] Zakłady [...] w W. z dniem [...] grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego przy ul. [...] o powierzchni [...] m2 w W., oznaczonego jako działka nr [...] oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie. Prezydent W. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. zatwierdził projekt podziału przedmiotowej działki nr [...] na działki nr [...] o powierzchni [...] m2 i nr [...] o powierzchni [...] m2. Wnioskiem z dnia 28 stycznia 2008 r. E. L. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, w części odnoszącej się do dawnej nieruchomości uregulowanej w hip. Nr [...]. Minister Infrastruktury działając z urzędu wydał w dniu [...] kwietnia 2009 r. decyzję, którą stwierdził, że decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1992 r. w części dotyczącej sprzedanych aktami notarialnymi lokali mieszkalnych nr [...] oraz praw z nimi związanych w budynku posadowionym na działce nr [...], powstałej z podziału działki nr [...], oraz w części dotyczącej gruntu tej działki oddanego w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali nr [...] została wydana z naruszeniem prawa, a w pozostałej części dotyczącej działki [...] oraz całej działki nr [...] stwierdził jej nieważność. Minister wyjaśnił, że decyzją Wojewody [...] uwłaszczone zostały [...] Zakłady [...] w W., które na dzień uwłaszczenia (tj. 5 grudnia 1990 r.) nie istniały, w związku z tym Minister Infrastruktury wszczął postępowanie z urzędu w odniesieniu do całej decyzji, a nie do części, określonej we wniosku E. L.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem [...] Sp. z o.o. w W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją Ministra. Wskazał, że [...] Zakłady [...] w W. były następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego P. powstały w wyniku podziału tego przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo P. bezspornie w dniu 5 grudnia 1990 r. posiadało osobowość prawną, a nieruchomość przy ul. [...] pozostawała w jego zarządzie. Ponadto nowo utworzone przedsiębiorstwo [...] Zakłady [...] w W. w wyniku podziału uzyskało na podstawie decyzji organu założycielskiego o przydzieleniu określonych składników mienia wierzytelność w postaci prawa do uwłaszczenia się na przedmiotowej nieruchomości, która w dniu 5 grudnia 1990 r. pozostawała w zarządzie ich poprzednika prawnego tj. P. – [...] Zakładów [...] (przedsiębiorstwa podlegającego podziałowi). Fakt, że [...] Zakłady [...] w W. nie posiadały osobowości prawnej w dniu 5 grudnia 1990 r. w żaden przewidziany prawem sposób nie wpływa w ocenie odwołującego się na ważność decyzji Wojewody [...], bowiem [...] Zakłady [...] w W. zostały uwłaszczone jako następca prawny przedsiębiorstwa P.

Po rozpatrzeniu złożonego wniosku organ nadzoru stwierdził, że nie może on zostać uwzględniony. W uzasadnieniu zajętego stanowiska Minister wyjaśnił, że uwłaszczenie wynikające z decyzji Wojewody [...] odnosi się do stanu prawnego obowiązującego w dniu 5 grudnia 1990 r. Według akt sprawy dawna nieruchomość [...] uregulowana w księdze hipotecznej nr [...] odpowiada działce nr [...] oraz części działki nr [...], które powstały z podziału działki nr [...] ujętej w powyższej decyzji uwłaszczeniowej. Z dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), tj. z dniem 21 listopada 1945 r. przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność Gminy W., a następnie na własność Skarbu Państwa. Istniało też prawo zarządu jednostki uwłaszczonej potwierdzone decyzją Kierownika [...] z dnia [...] maja 1989 r. nr [...]. Minister odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdził, że w dniu 5 grudnia 1990 r. państwową osobą prawną było przedsiębiorstwo państwowe P. Decyzją z dnia [...] lipca 1992 r. Wojewoda [...] stwierdził zaś nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa przy ul. [...] oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie przez [...] Zakłady [...], które to przedsiębiorstwo zostało utworzone z dniem [...] lipca 1991 r. zarządzeniem nr [...] Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 1991 r. i przejęło m.in. składniki mienia wydzielone z przedsiębiorstwa państwowego P. na mocy zarządzenia nr [...] tegoż Ministra z dnia [...] maja 1991 r. Wynika z tego, że skoro [...] Zakłady [...] w W. utworzone zostały w roku 1991, to w dniu 5 grudnia 1990 r. nie istniały faktycznie ani prawnie, a więc nie posiadały osobowości prawnej i nie mogły zatem skutecznie nabywać prawa użytkowania wieczystego do gruntu i prawa własności położonych na nim budynków i urządzeń. Reasumując Minister podniósł, że powyższa kwestia ma kardynalne znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa i własności budynków ma charakter deklaratoryjny. Oznacza to, że decyzja potwierdza nabycie z mocy prawa przez państwową osobę prawną, posiadającą w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, prawa użytkowania wieczystego tych gruntów i własność budynków. Nabycie to może być stwierdzone tylko na rzecz państwowej osoby prawnej istniejącej w dniu 5 grudnia 1990 r., zaś następujące po tej dacie przekształcenia tej jednostki mają tylko znaczenie dla ustalenia legitymacji do występowania z wnioskiem o uwłaszczenie. W dacie 5 grudnia 1990 r., tj. dacie przedmiotowego uwłaszczenia przez Wojewodę [...] na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz.464, ze zm.), [...] Zakłady [...] w W. nie spełniały przesłanki normatywnej uwłaszczenia zawartej w tym przepisie, ponieważ nie były osobą prawną, a jedynie państwowa osoba prawna mogła skorzystać z uwłaszczenia w tym trybie. Niezależnie od powyższego organ nadzoru podkreślił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej ustawy uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. Z materiału dowodowego wynika, że M. T. i H. T., jako pełnomocnik W. T. i jako opiekun małoletniej wówczas E. L., w dniu [...] października 1947 r. złożyły wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku Prezydium Rady Narodowej w W. decyzją z dnia [...] października 1972 r. odmówiło dotychczasowym współwłaścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] z jednoczesnym przejęciem na własność Państwa wszystkich budynków znajdujących się na tym gruncie. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika również, że współwłaścicielami tej nieruchomości [...] byli M. T., Z. L. i W. T., których następcą prawnym jest E. L. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Minister Infrastruktury stwierdził nieważność wskazanej decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] października 1972 r. w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...]. Decyzja Ministra z dnia [...] listopada 2007 r. wywołała skutek ex tunc, a zatem odżyła na nowo sprawa z wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu (aktualnie użytkowania wieczystego), co oznacza istnienie nierozpatrzonych roszczeń i praw osób trzecich wynikających z art. 7 powyższego dekretu z dnia 26 października 1945 r. Stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie przyznania własności do nieruchomości [...] ma ten skutek, że istnieje w obiegu prawnym nierozpoznany wniosek dekretowy z dnia 12 września 1947 r., który ma charakter prejudycjalny dla postępowania uwłaszczeniowego. Niedopuszczalne jest zatem uwłaszczenie państwowych osób prawnych, jeżeli pozostaje od rozpoznania wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. W związku z powyższym decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1992 r. zawiera wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż rażąco narusza prawo, tj. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. - w zakresie praw osób trzecich. Odrębną kwestię stanowi ustalenie, czy badane w trybie nadzoru decyzje wywołały nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 156 § 2 kpa. Minister wskazał, że nieodwracalność skutków prawnych musi odnosić się do stanu prawnego, a nie stanu faktycznego. Oznacza to sytuację, w których organ administracji publicznej na podstawie obowiązujących przepisów prawa swoim działaniem nie może znieść skutków wywołanych decyzją zawierającą wady nieważności. Podał, że w skład przedmiotowej nieruchomości [...] wchodzi m.in. działka nr [...] będąca we współużytkowaniu wieczystym właścicieli lokali znajdujących się w budynku posadowionym na tej działce. Z uwagi na fakt, że wyłącznie aktami notarialnymi zostały sprzedane jedynie lokale oznaczone numerami [...] wraz z udziałem ułamkowym w prawie użytkowania wieczystego działki nr [...] i we wszelkich częściach wspólnych budynku i urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, w odniesieniu do części gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali należało stwierdzić na podstawie art. 158 § 2 kpa wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa i w tym zakresie ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Natomiast, z materiału dowodowego nie wynika, aby poczyniono zbycie praw rzeczowych do pozostałej części działki nr [...] oraz całej działki nr [...], brak jest zatem podstaw do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa również w tej części.

Mając powyższe na uwadze, organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r.

Na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółka z o.o. [...] z siedzibą w W. W obszernym uzasadnieniu skargi podtrzymała w całości swoje dotychczasowe stanowisko zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie m.in. przepisów art. 7, 8, 9, 77 § 1, 156 § 2 kpa oraz art. 2 Konstytucji RP. W skardze postawiony także został zarzut naruszenia przez Ministra Infrastruktury tych samych przepisów decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], w części stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [..] lipca 1992 r., dotyczącej uwłaszczenia [...] Zakładów [...] w W. nieruchomością położoną w W. przy ul. [...]. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie obu zaskarżonych decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 2 czerwca 2010 r. uczestniczka postępowania E. L. wniosła o oddalenie przedmiotowej skargi wskazując, że podnoszone przez skarżącą Spółkę twierdzenie, iż w sprawie zaszły nieodwracalne skutki prawne, jest niezgodne ze stanem rzeczywistym i prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1992 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W tej sytuacji przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Przedmiotem tegoż postępowania jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 kpa. Oznacza to, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 kpa, a to oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może czynić w postępowaniu zwykłym. Jak wynika z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi w przedmiotowej sprawie stan faktyczny ustalony przez organ nadzoru nie był kwestionowany. Istota zagadnienia spornego sprowadzała się natomiast do rozstrzygnięcia kwestii, czy uwłaszczenie dokonane w trybie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, ze zm.) mogło nastąpić na rzecz podmiotu nieistniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz czy w związku ze stwierdzeniem przez Ministra Infrastruktury decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] października 1972 r. odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonego przy ul. [...] z jednoczesnym przejęciem na własność Państwa wszystkich budynków znajdujących się na tym gruncie, było prawnie możliwe uznanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1992 r., wydanej na zasadzie przepisu art. 2 ust. 1-3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa ze względu na naruszenie praw osób trzecich.

Ustosunkowując się do tych zagadnień Sąd miał na względzie, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, grunty stanowiące własność Skarb Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to praw osób trzecich. Z brzmienia tego przepisu wynika zatem, że na podstawie art. 2 ust. 1 wskazanej ustawy grunty będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych stały się z tym dniem ex lege (z mocy prawa) przedmiotem ich użytkowania wieczystego, przy czym nabycie tego prawa stwierdza się decyzją wojewody. Decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa i własności budynków ma zaś charakter deklaratoryjny. Potwierdza ona zatem nabycie z mocy prawa przez państwową osobę prawną, posiadającą w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, prawa użytkowania wieczystego tych gruntów i własności budynków. W ocenie Sądu orzekającego takie nabycie prawa użytkowania wieczystego może być stwierdzone, zgodnie z brzmieniem przywołanych przepisów, tylko na rzecz państwowej osoby prawnej istniejącej w dniu 5 grudnia 1990 r., natomiast następujące po tej dacie przekształcenia tej jednostki mają tylko znaczenie dla ustalenia legitymacji podmiotu do występowania z wnioskiem o uwłaszczenie. Nie było zatem w niniejszej sprawie żadnych przeszkód prawnych do żądania przez [...] Zakłady [...] w W. uwłaszczenia przedmiotowym gruntem, jednakże uwłaszczenie takie mogło ewentualnie nastąpić jedynie na rzecz ich poprzednika prawnego, czyli P., które to przedsiębiorstwo, na dzień 5 grudnia 1990 r., posiadało przedmiotową nieruchomość w zarządzie na podstawie decyzji Kierownika [...] (wyrok NSA z dnia 25 września 2001 r. sygn. akt I SA 693/00, Lex nr 82654). W ocenie Sądu orzekającego skarżąca spółka błędnie uważa, że przedmiotowe uwłaszczenie mogło nastąpić bezpośrednio na rzecz przedsiębiorstwa państwowego [...] Zakłady [...]. Przedsiębiorstwo to zostało utworzone dopiero [...] lipca 1991 r., a zatem nie istniało w dniu 5 grudnia 1990 r. Organ nadzoru orzekł zatem zgodnie z prawem uznając, że kwestionowana decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1992 r. rażąco narusza przepisy art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, ponieważ organ ją wydający dokonał uwłaszczenia na rzecz podmiotu nieistniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r., a zatem sprzecznie z literalną treścią powołanego przepisu prawa.

Zasadnie także organ nadzoru stwierdził, że zakwestionowana decyzja uwłaszczeniowa narusza przywołany przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w ten również sposób, że narusza ona prawa osób trzecich, czyli następców prawnych byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości, na wniosek których Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. stwierdził nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] października 1972 r. odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonego przy ul. [...] z jednoczesnym przejęciem na własność Państwa wszystkich budynków znajdujących się na tym gruncie. Zgodnie z ugruntowanych orzecznictwem sądowoadministracyjnym konsekwencją stwierdzenia nieważności orzeczenia o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] jest to, że pozostaje do rozpoznania wniosek złożony w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z tego względu były właściciel tej nieruchomości lub jego następca prawny stają się osobą trzecią w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i mogą domagać się wzruszenia decyzji o uwłaszczeniu w trybie nadzorczym, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa (wyrok NSA z dnia 31 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 490/08, Lex nr 529926). Skoro zatem decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2007 r. spowodowała ze skutkiem ex tunc (z mocą wsteczną), na dzień wydania decyzji uwłaszczeniowej pozostawał nierozpatrzony wniosek dekretowy, a postępowanie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego następcom prawnym byłych właścicieli nieruchomości [...] jest w toku. Stwierdzenie w art. 2 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, że uprawnienia tego przepisu nie naruszają praw osób trzecich, oznacza w ocenie Sądu orzekającego, przyznanie przez ustawodawcę pierwszeństwa roszczeniom tych właśnie osób trzecich. Jeżeli więc decyzja uwłaszczeniowa nie uwzględnia praw osób trzecich, to rażąco narusza prawo i taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Uwłaszczenie nie może bowiem naruszać praw przysługujących tym osobom, czyli w rozpatrywanej sprawie spadkobiercom byłych właścicieli nieruchomości [...]. Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowym o bezwzględnym pierwszeństwie roszczeń mających swoje źródło w treści z art. 7 dekretu warszawskiego. Oznacza to, że prawa majątkowe osób trzecich do nieruchomości stanowią przeszkodę w nabyciu przez państwową osobę prawną użytkowania wieczystego nieruchomości pozostającej w jej zarządzie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 1995 r., sygn. akt III ARN 8/95, wyrok NSA z dnia 7 lutego 1992 r. sygn. akt IV SA 1348/91, publ. ONSA 1993/2/38). Dopiero zatem w przypadku negatywnego rozpatrzenia wniosku spadkobierców byłych właścicieli możliwe byłoby dysponowanie przez Skarb Państwa lub gminę przedmiotową nieruchomością. Ugruntowane jest stanowisko, że niedopuszczalne jest uwłaszczenie państwowych osób prawnych, jeżeli pozostaje do rozpoznania wniosek byłych właścicieli (por. D. Kozłowska, E. Mzyk, Grunty warszawskie, Wyd. II, Zielona Góra 2000, s. 164). Uwzględniając powyższe Sąd orzekający stanął na stanowisku, że sformułowany w zaskarżonych decyzjach nadzorczych zarzut rażącego naruszenia przepisów (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), czyli zarzut rażącego naruszenia przez organ uwłaszczający art. 2 ust. 1 powołanej wyżej ustawy jest w pełni uzasadniony. Wydanie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji odmawiającej uwzględnienia wniosku dekretowego działa ex tunc, co oznacza, że decyzja taka zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego, tak jakby nigdy nie została wydana. Skutkiem tego powstaje obecnie konieczność orzeczenia ponownie o zasadności wniosku dekretowego. Wcześniejsze zatem wydanie decyzji uwłaszczającej co do gruntu, którego dotyczył wniosek dekretowy, musi prowadzić w konsekwencji do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, bowiem narusza ona prawa następców prawnych byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z wyżej przytoczoną regulacją prawną należy przyjąć, że prawo użytkowania wieczystego do gruntu i prawo własności budynków nie powstało w tym wypadku z mocy prawa (bo naruszało to prawa osób trzecich), a zatem fakt ten nie mógł zostać potwierdzony deklaratoryjną decyzją organu wojewódzkiego.

Za niezasadny Sąd uznał również podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organ nadzoru art. 156 § 2 kpa (w związku z art. 2 Konstytucji), poprzez nieuznanie, że decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] wywołała nieodwracalne skutki prawne, ponieważ po jej wydaniu wystąpiły przekształcenia własnościowe przedsiębiorstwa P., a następnie na mocy aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] nastąpiła komercjalizacja przedsiębiorstwa państwowego [...] poprzez przekształcenie w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, której jedynym wspólnikiem jest Skarb Państwa. W ocenie skarżącego zdarzenia te nie zostały przez organ nadzoru właściwie rozważone i wzięte pod uwagę, a stanowią one przeszkodę w stwierdzeniu nieważności kwestionowanej decyzji uwłaszczeniowej, o której mowa w art. 156 § 2 kpa. W tej sytuacji wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 156 § 2 kpa organ nie stwierdza nieważności decyzji m.in. w sytuacji, w której kontrolowana decyzja wywołała nieodwracane skutki prawne. Już w uchwale z dnia 19 maja 1992 r. sygn. akt III CZP 49/92 (OSNCP 1992, nr 11, poz. 200) Sąd Najwyższy wyjaśnił, a Sąd orzekający w pełni zgadza się z tym poglądem, że w wyniku przekształcenia nie dochodzi ani do zmiany właściciela przedsiębiorstwa, ani do zmiany właściciela kapitału. Jednoosobowa spółka Skarbu Państwa, powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego, jest natomiast państwową osobą prawną. W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że "przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną lub z ograniczoną odpowiedzialnością jest w naszym systemie prawnym transformacją państwowej osoby prawnej, uregulowaną przepisami szczególnymi. Transformacja charakteryzuje się tym, że nie dochodzi do zawiązania spółki, lecz przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego jako osoby prawnej w inną osobę prawną, tj. jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, nie dochodzi ani do zmiany właściciela przedsiębiorstwa, ani do zmiany właściciela kapitału, obok Skarbu Państwa nie pojawia się inny podmiot, nie dochodzi do wniesienia mienia przez Skarb Państwa jako wkładu niepieniężnego, lecz z mocy przepisu szczególnego majątek przedsiębiorstwa staje się majątkiem spółki, państwowa osoba prawna zmienia swoją formę, pozostając jednak państwową osobą prawną." W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że fakt przekształcenia i komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Nie doszło bowiem do zmiany podmiotu prawa własności, a jedynie do przekształcenia tegoż podmiotu. Prawidłowo zatem organ nadzoru stwierdził rozpatrując niniejszą sprawę, że brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 156 § 2 kpa.

W tej sytuacji Sąd uznał, że eliminacja z obrotu prawnego decyzji uwłaszczeniowej była prawidłowa, gdyż decyzja ta naruszała w sposób rażący (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) przepis art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Ponadto z analizy akt sprawy wynika, że wbrew zarzutom skargi organ nadzoru wydane rozstrzygnięcia oparł o prawidłowo zinterpretowane przepisy prawa oraz właściwą analizę prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co znalazło odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniach wydanych przez ten organ decyzjach nadzorczych.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.