Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1228/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 a par. 1 pkt 1, art. 26 par. 1 i par. 4, art. 27, art. 29 par. 1, art. 59 par. 1 pkt 7 i par. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 3 ust. 4, art. 6 ust. 9 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 c, art. 152, art. 200;
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 21 par. 1 pkt 1 i par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 1 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Barbara Koś (spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 20 sierpnia 2012r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego za niezasadne I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Poznania z dnia 6 kwietnia 2012 [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz strony skarżącej kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Poznania postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2012 r. znak [...], na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. dalej: u.p.e.a.) i art. 124 kpa uznał za niezasadne zarzuty wniesione przez Spółkę A w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 9 września 2011 r., obejmującego zaległości z tytułu podatku od nieruchomości od osób prawnych za V i VI ratę za 2011 rok, stwierdzając iż egzekwowane należności wbrew stanowisku dłużnika były wymagalne.

Organ egzekucyjny wyjaśnił w uzasadnieniu, że należności objęte postępowaniem egzekucyjnym zostały określone przez wierzyciela (Prezydenta Miasta Poznania) w tytule wykonawczym na podstawie deklaracji złożonej w dniu 14 stycznia 2011 r. przez zobowiązaną Spółkę partnerską, w której wykazała ona podatek należny do zapłaty w kwocie [...] zł i kwotę tę winna uregulować. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego było poprzedzone wystawieniem upomnienia egzekucyjnego z dnia 25 czerwca 2011 r., które doręczono spółce w dniu 29 czerwca 2011 r. Należność wyegzekwowano poprzez zajęcie rachunku bankowego dłużnika, któremu doręczono zawiadomienie o zajęciu wraz z tytułem wykonawczym. Podano również, że solidarny charakter obowiązku podatkowego od nieruchomości, wynikający z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., zwanej dalej u.p.o.l.), uprawniał wierzyciela do wyboru dłużnika i wierzyciel nie był zobowiązany do ustalenia zobowiązania podatkowego wobec wszystkich współwłaścicieli nieruchomości (hali garażowej).

Po rozpoznaniu zażalenia na powyższe postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyjaśniono, że regulację prawną dotyczącą sposobu powstania zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości zawierają przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) zwaną dalej: ustawą o podatkach i opłatach lokalnych. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 9 tej ustawy, osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane składać w terminie do dnia 15 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku, a także odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dniu od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Stosownie do art. 6 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podmioty winny bez wezwania wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca. Brak zapłaty w tym terminie powoduje powstanie zaległości podatkowej. Z powołanych przepisów wynika zatem jednoznacznie, że podatek od nieruchomości w odniesieniu do wymienionych w art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podmiotów, jest podatkiem powstającym z mocy prawa, opartym na zasadzie samoobliczenia tego podatku, a więc zobowiązanie podatkowe w tym zakresie powstaje poprzez zaistnienie zdarzenia, z którym ww. ustawa wiąże powstanie zobowiązania - art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) zwanej dalej: Ordynacją podatkową. Wymiaru podatku dokonuje sam podatnik i uzewnętrznia go w treści złożonej deklaracji podatkowej, a organy podatkowe przeprowadzają jedynie kontrolę prawidłowości dokonanego przez podatnika wymiaru podatku. Z uwagi jednak na domniemanie prawdziwości danych wskazanych przez podatnika, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty - art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej. Dopiero w sytuacji powzięcia wątpliwości, co do rzetelności danych wykazanych w deklaracji, organ podatkowy przeprowadza postępowanie wyjaśniające w tym zakresie i jeśli ustali wysokość zobowiązania w innej wysokości niż wykazana w deklaracji, a podatnik odmawia skorygowania danych wykazanych w deklaracji, organ zobowiązany jest - po wszczęciu postępowania z urzędu - wydać decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego w wysokości prawidłowej - art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że Spółka w dniu 14 stycznia 2011 r. złożyła w Urzędzie Miasta Poznania deklaracje podatku od nieruchomości na rok 2011. W deklaracji tej Spółka wykazała podatek do zapłaty, którego następnie nie uregulowała. Podatek wykazany w tej deklaracji stanowił podatek należny, dlatego też zgodnie z art. 51 § 3 Ordynacji podatkowej, należności te stały się zaległościami podatkowymi po upływie terminu ich płatności. Z akt sprawy wynika również, że wobec zobowiązanego nie wszczęto i nie prowadzono postępowania podatkowego w zakresie realizacji obowiązków w zakresie podatku od nieruchomości za okresy objęte przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym tj. za 2011 rok. Organ podatkowy nie kwestionował prawidłowości tych deklaracji i wyliczonej wysokości podatku, nie zachodziła zatem potrzeba wszczynania postępowania podatkowego celem określenia - w drodze decyzji - wysokości podatku. Tym samym nie zachodziła konieczność określenia skarżącemu zobowiązania na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Prawidłowo - wobec niewpłacenia przez zobowiązaną w całości podatku od nieruchomości w zadeklarowanej wysokości - wierzyciel wystawił na podstawie sporządzonej przez stronę deklaracji najpierw upomnienie, a następnie tytuł wykonawczy i przystąpił do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Ponadto w myśl art. 3a § 2 ustawy egzekucyjnej w przypadkach, o których mowa w § 1, stosuje się egzekucję administracyjną jeżeli: w deklaracji, w zeznaniu, w zgłoszeniu celnym, w deklaracji rozliczeniowej albo w informacji o opłacie paliwowej zostało zamieszczone pouczenie, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; wierzyciel zaś przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego przesłał zobowiązanemu upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej.

Bezspornym jest, iż w niniejszej sprawie złożona przez Spółkę w dniu 14 stycznia 2011 r. deklaracja na podatek od nieruchomości za 2011 r. zawierała stosowne pouczenie o tym, że w przypadku niewpłacenia w obowiązującym terminie kwoty należnego podatku deklaracja niniejsza stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, a także to, że wierzyciel przed wszczęciem egzekucji przesłał zobowiązanemu upomnienie.

W niniejszej sprawie strona wnosząc zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, podniosła zarzut braku wymagalności obowiązku (art. 33 pkt 2 ustawy egzekucyjnej). Spółka brak wymagalności obowiązku uzasadniła tym, iż organ podatkowy niezgodnie z obowiązującą w mieście procedurą ISO nie wykonał czynności, które w niniejszej sprawie, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego winny być wykonane tzn. organ winien ustalić pełen krąg osób zobowiązanych do złożenia deklaracji podatkowych, złożyć doniesienia karne wobec osób, które nie złożyły tych deklaracji, skierować do wszystkich zobowiązanych z powyższego tytułu upomnienia o zapłatę podatku. Zdaniem Zobowiązanej organ nie może wybrać jednego ze zobowiązanych i przerzucić na niego odpowiedzialności za całe zobowiązanie podatkowe, odstępując jednocześnie od czynności wobec pozostałych podatników i przerzucać ciężar ściągnięcia należności regresem na podatnika, od którego wyegzekwowano całą należność.

Kolegium uznało zarzut Spółki za nieuzasadniony. Postępowanie egzekucyjne wszczęto zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a podstawę prawną należności objętej tytułem wykonawczym nr [...] stanowiła złożona przez Spółkę w dniu 14 stycznia 2011 r. deklaracja na podatek od nieruchomości na 2011 rok. Jak wynika z wyjaśnień Prezydenta Miasta Poznania powoływana przez Spółkę zarówno w ramach zarzutów jak i w zażaleniu procedura ISO, której to, jak twierdzi Strona, nie dochował Prezydent Miasta Poznania, wszczynając przedmiotowe postępowanie egzekucyjne, określa wyłącznie rodzaj i kolejność czynności podejmowanych w toku prowadzenia postępowania podatkowego w stosunku do konkretnego podmiotu, natomiast nie uzależnia wszczęcia egzekucji administracyjnej od ustalenia zobowiązania podatkowego wobec wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Wobec Spółki jak wskazano powyżej postępowanie podatkowe za przedmiotowy okres nie było prowadzone, bowiem przyjęto zobowiązanie wskazane przez Spółkę w złożonej deklaracji. Podejmowane działania prowadzące do wyegzekwowania niezapłaconego podatku były zgodne w obowiązującymi przepisami prawa na podstawie których, przede wszystkim w myśl art. 6 Kpa, organy administracji publicznej winny działać.

Zobowiązany, wnosząc zarzut na podstawie przepisu art. 33 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, nie okazał żadnych dowodów potwierdzających, iż obowiązek jest niewymagalny tzn. że nigdy nie powstał, albo choć powstał to wygasł z powodu jego wykonania lub z innych przyczyn. Nie można utożsamiać z brakiem wymagalności obowiązku wskazania wierzycielowi możliwości w jaki sposób może się zaspokoić, w tym wskazywanie na istnienie innych dłużników solidarnych. Oznacza to, że w niniejszej sprawie, choć Spółka wskazuje na pozostałych współwłaścicieli jako zobowiązanych, nie jest to wystarczające by uznać, że obowiązek jest niewymagalny.

W zakresie zasad odpowiedzialności solidarnej podatników organ odwoławczy przychylił się do stanowiska organu egzekucyjnego, podkreślając, że w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa możliwy jest wybór jednego podatnika, na którego zostanie wystawiony tytuł wykonawczy, obejmujący całą wysokość zobowiązania podatkowego (M. Kalinowski, Podmiotowość podatkowa, a ordynacja podatkowa, Łódź-Toruń 1999, s. 100 i następne). W sytuacji, gdy jeden z dłużników zobowiązanych solidarnie, tutaj Spółka, zaspokaja wierzyciela, ma ona na gruncie prawa cywilnego uprawnienie do wystąpienia w stosunku do pozostałych współdłużników z żądaniem zwrotu świadczenia (art. 376 Kodeksu cywilnego). Przepisy o dochodzeniu w drodze powództwa cywilnego zwrotu świadczenia przez dłużnika solidarnego, który wykonał świadczenie, stosuje się odpowiednio do świadczeń o charakterze publicznoprawnym. Zatem dłużnik podatkowy, który spełnił całe świadczenie, może na drodze sądowej dochodzić od współdłużników zwrotu części tego świadczenia. Przesłanką i chwilą powstania roszczenia regresowego jest spełnienie przez jednego z dłużników solidarnych przynajmniej takiej części świadczenia należnego wierzycielowi, która według treści stosunku prawnego istniejącego między dłużnikami przekracza część, do której zobowiązany był ten dłużnik - wyrok SN z dnia 12 października 2001 r., V CKN 500/00, OSNC 2002, nr 7-8, poz. 90.

W skardze na to postanowienie złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skarżąca domagała się jego uchylenia w całości oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji i zasądzenia kosztów postepowania na swoją rzecz, zarzucając:

- sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę wydania postanowienia, z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało niezasadnym przyjęciem, iż skarżąca spółka w deklaracji podatkowej wskazała podatek do zapłaty, którego następnie nie uregulowała;

- naruszenie przepisu art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 95 poz. 613 ze zm.) poprzez jego błędną interpretację skutkującą przyjęciem, iż skoro obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach to organ podatkowy może swobodnie dokonać wyboru podatników wobec których będzie prowadził postępowanie egzekucyjne;

- naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania obywateli do władzy publicznej, w szczególności poprzez skierowanie egzekucji w pierwszej kolejności do podmiotu, który przypadającą na niego część podatku od nieruchomości zapłacił.

W uzasadnieniu wyjaśniła, że organ II instancji całkowicie niezasadnie przyjął, iż skarżąca spółka mimo złożenia w dniu 14 stycznia 2011 r. w Urzędzie Miasta Poznania deklaracji podatku od nieruchomości za rok 2011 i wykazania podatku do zapłaty go nie uregulowała. Jak wynika z deklaracji z dnia 14 stycznia 2011 r. Spółka wskazała łączną kwotę podatku tj. [...] zł oraz dokonała stosownego jej obliczenia zgodnie z przysługującym Spółce udziałem we współwłasności nieruchomości tj. 6/95 co dało kwotę [...] zł i podatek w takiej wysokości w całości uiściła. Niezasadne są zatem twierdzenia organu dotyczące kwestii niezapłacenia przez spółkę należnego podatku od nieruchomości. Przepis art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Jednak interpretowanie tego przepisu w taki sposób, który by pozwalał organowi w sposób zupełnie dowolny wybierać sobie podatników zobowiązanych do zapłaty podatku od nieruchomości, a w szczególności w pierwszej kolejności wybierać tych, którzy należny podatek (proporcjonalnie do udziałów we współwłasności nieruchomości) uiścili, jest sprzeczne zarówno z zasadami doświadczenia życiowego jak i podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 785/2010 stwierdził, iż "wynikający z art. 3 ust 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych solidarny obowiązek podatkowy wszystkich współwłaścicieli będącej przedmiotem opodatkowania nieruchomości nie oznacza, że organ podatkowy ustalając wymiar podatku ma swobodę w określaniu kręgu podatników i wyboru tylko niektórych z nich jako zobowiązanych do zapłaty podatku. Obowiązkiem organu podatkowego jest bowiem skierowanie decyzji ustalającej podatek od nieruchomości do wszystkich współwłaścicieli jako podatników tego podatku" (publ. Lex Polonica nr 2615797). Organ podatkowy w przedmiotowej sprawie nie dochował należytej staranności naruszając przy tym obowiązującą w mieście Poznań procedurę zarządzania jakością ISO. Organ podatkowy przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego winien ustalić pełen krąg zobowiązanych z tytułu podatku od nieruchomości za halę garażową, wezwać wszystkich zobowiązanych do złożenia deklaracji podatkowych, złożyć doniesienia karne wobec osób, które takich deklaracji nie złożyły, skierować do wszystkich zobowiązanych z powyższego tytułu upomnień o zapłatę podatku od nieruchomości. Egzekucja podatku zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest przewidziana dopiero jako jedna z ostatnich możliwych czynności.

Zgodnie z zasadą demokratycznego państwa prawa egzekucja winna być skierowana przede wszystkim do dłużników, którzy z zapłatą należności zalegają, zaś solidarna odpowiedzialność przejawiająca się w egzekwowaniu należności od podatników którzy podatek zapłacili (w części proporcjonalnej do posiadanych przez nich udziałów we współwłasności nieruchmości) winna być traktowana jako ostateczność. Zasada demokratycznego państwa prawa wyklucza możliwość swobodnego wyboru podatnika przez organ administracyjny tj. organ nie może wybrać jednego ze zobowiązanych (jednego ze współwłaścicieli nieruchomości) i niejako "przerzucić" na niego całe zobowiązanie podatkowe dotyczące podatku od nieruchomości, zaniechając jednocześnie czynności wobec pozostałych podatników (współwłaścicieli nieruchomości) i przerzucając ciężar ściągnięcia należności regresem na podatnika, z którego wyegzekwowano całą należność, a który we własnym zakresie podatek za swój udział dobrowolnie zapłacił.

Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, a przede wszystkim sposób i metody postępowania organu w celu wyegzekwowania należności podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości stanowiącej współwłasność wielu osób stwierdzić należy iż prowadzenie tego postępowania odbyło się z naruszeniem art. 8 k.p.a. Działania, które zostały podjęte przez organ podatkowy nie budzą zaufania podatników do władzy publicznej. Dopiero bowiem podjęcie przez organ czynności ustalających wszystkich podatników oraz podjęcie czynności egzekucyjnych w pierwszej kolejności wobec osób, które podatku od nieruchomości, proporcjonalnie do posiadanych udziałów we współwłasności nieruchomości nie zapłaciły i które nie zakończyłyby się ściągnięciem od nich należności podatkowej, stworzyłoby możliwość dla organu podatkowego egzekwowania tej należności od pozostałych współwłaścicieli nieruchomości (w tym tych co należny podatek uiścili) na zasadzie solidarności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi w całości, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Pismem z 27 lutego 2013 r. skarżąca wniosła dodatkowo o przedstawienie przez sąd Trybunałowi Konstytucyjnymi pytania prawnego co do zgodności:

- art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. Nr 9, poz. 31) w zakresie w jakim przewiduje, że jeśli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej a w szczególności z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

- art. 6 ust. 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31) z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, a w szczególności z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Skarga jest uzasadniona, ponieważ w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu egzekucyjnego zostało wydane z naruszeniem prawa.

Art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. dalej: u.p.e.a.) stanowi, że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, tak jak w niniejszej sprawie, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 u.p.e.a.).

Jednakże na organie egzekucyjnym spoczywa powinność zbadania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 29 § 1 u.p.e.a.). Zbadanie dopuszczalności egzekucji obejmuje dwie podstawowe czynności, po pierwsze ustalenie czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna i po drugie zbadanie czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. W przypadku gdy obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa (art. 27 u.p.e.a.) organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Powyższy przepis dotyczy wyłącznie sytuacji gdy egzekucja prowadzona jest na wniosek wierzyciela. Jednak w sytuacji gdy wszczynana jest z urzędu, organ egzekucyjny i tak powinien badać dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Wówczas część przeprowadzanych przez niego czynności zmierzających do ustalenia dopuszczalności egzekucji dokonywanych jest jeszcze przed wszczęciem samego postępowania. Przesłankami dopuszczalności prowadzenia egzekucji są okoliczności, których istnienie jest warunkiem możliwości przeprowadzenia egzekucji (przesłanki pozytywne) lub których pojawienie się uniemożliwia prowadzenie egzekucji (przesłanki negatywne). Do przesłanek negatywnych należy zaliczyć okoliczności, o których mowa także w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. tj. jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu. W przypadku wystąpienia takiej negatywnej przesłanki postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu po myśli art. 59 § 1 pkt 7 w zw. z art. 59 § 4 u.p.e.a.

Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że tytuł wykonawczy wystawiony został nie na podstawie decyzji lecz na podstawie deklaracji złożonej przez podatnika podatku od nieruchomości a więc na podstawie art. 3a § 1 pkt 1u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem w zakresie (...) zobowiązań podatkowych powstałych m.in. w przypadkach określonych w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stosuje się również egzekucję administracyjną jeżeli wynikają one odpowiednio (...) z deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika lub płatnika. W przepisie art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej mowa jest o zobowiązaniach podatkowych powstających z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Do takich zobowiązań należy niewątpliwie podatek od nieruchomości należny od podmiotów wymienionych w art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), zwanej dalej u.p.o.l., które z mocy punktu 3 tego artykułu zobowiązane są wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości – bez wezwania – na rachunek właściwej gminy (...) Na pierwszy rzut oka wydawałoby się, że przepis ten ma zastosowania do skarżącej spółki, która zgodnie z art. 6 ust. 9 pkt 1 u.p.o.l. złożyła właściwemu organowi podatkowemu wymaganą deklarację na podatek od nieruchomości na rok 2011. Nie można jednak w ocenie sądu abstrahować od tego, że spółka, nie będąc jedynym podatnikiem tego podatku nie zapłaciła całego podatku wynikającego z deklaracji a jedynie jego część, obliczoną proporcjonalnie do jej udziału w nieruchomości, to jest w hali garażowej znajdującej się w budynku należącym do wspólnoty mieszkaniowej. W takiej sytuacji organ podatkowy był zobowiązany z mocy art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej wydać decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie organy z naruszeniem powołanego przepisu uznały, że tylko brak deklaracji lub błędnie wyliczona wysokość podatku zobowiązuje organ podatkowy do wszczęcia postępowania podatkowego celem określenia w drodze decyzji – wysokości podatku. Solidarny obowiązek podatkowy wszystkich współwłaścicieli, będącej przedmiotem opodatkowania nieruchomości określony w art. 3 ust. 4 u.p.o.l., zobowiązywał organ do objęcia postępowaniem podatkowym wszystkich współwłaścicieli (posiadaczy) i skierowania do nich decyzji. W takiej zaś sytuacji podstawą wystawienia tytułu wykonawczego może być tylko decyzja a nie deklaracja jednego z podatników. Decyzja ta w części dotyczącej skarżącej spółki będzie miała charakter określający, natomiast w odniesieniu do osób fizycznych, będących współwłaścicielami nieruchomości – charakter ustalający. Istnienie takiej decyzji wyłączy możliwość wydania uproszczonego tytułu wykonawczego tylko w stosunku do skarżącej spółki na podstawie art. 3a § 1 u.p.o.l., ponieważ dochodzona należność nie będzie wynikać z dokumentu określonego w punkcie 1 tego przepisu lecz z wydanej decyzji.

Reasumując, skoro deklaracja podatkowa tylko jednego podatnika, który nie zapłacił w całości podatku nie mogła stanowić w stanie faktycznym tej sprawy podstawy prawnej tytułu wykonawczego, to w konsekwencji nie było podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Ten fakt organ egzekucyjny i organ nadzoru winny były wziąć pod uwagę z urzędu zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. i umorzyć z urzędu postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 i art. 59 § 4 u.p.e.a.

Wprawdzie skarżąca zarówno w zarzutach jak i w zażaleniu wskazywała na brak wymagalności obowiązku, powołując art. 33 pkt 2 i art. 59 § 1 ust. 2 u.p.e.a., jednakże z uzasadnienia tego zarzutu wynikało, że w istocie strona kwestionowała dopuszczalność prowadzenia egzekucji wobec niej na podstawie uproszczonego tytułu wykonawczego, powołując się na solidarną odpowiedzialność wszystkich dłużników.

W związku z powyższym nie zachodziła potrzeba rozpatrzenia przez sąd wniosku skarżącej o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego wskazanego w piśmie procesowym z dnia 27 lutego 2013 r.

Z tych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 powołanej ustawy.