Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 492/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 78 ust.2, 29 ust.1, 178 ust.4, 30, 31 ust. 1, 220 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 122, 125, 180 par.1, 191, 127,
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Asystent sędziego Magdalena Stępniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009r. sprawy ze skargi R. U. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...]w przedmiocie długu celnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] nr [...] , Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z[...] nr [...] , w przedmiocie zaksięgowania retrospektywnie kwoty długu celnego w wysokości [...]PLN oraz określenia kwoty odsetek.

Organ odwoławczy ustalił, że R.U. 2 marca 2007r. w Oddziale Celnym zgłosił do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu towar w postaci samochodu osobowego marki Volvo XC 90. Do zgłoszenia celnego została załączona m.in. faktura nr [...] z[...]. określającą cenę samochodu na kwotę 1600,00 USD, świadectwo własności pojazdu z odzysku nr [...] (Saivage Certificate), Deklarację Wartości Celnej D.W.1. oraz ocenę techniczną nr [...]z dnia 1 marca 2007r. sporządzoną przez uprawnionego rzeczoznawcę samochodowego P.K.

Organy przeprowadziły rewizję celną, podczas której stwierdzono , że jest to pojazd używany, uszkodzony, po wypadku samochodowym o nr nadwozia zgodnym z deklarowanym w ww. zgłoszeniu celnym. Po uiszczeniu należności zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym organy zwolniły towar do deklarowanej procedury. Następnie 7 marca 2008r. zwróciły się do eksportera przedmiotowego pojazdu tj. firmy A. o udzielenie informacji związanych z okolicznościami sprzedaży przedmiotowego pojazdu. W dniu 27 marca 2008r. do urzędu celnego wpłynął zwrot w/w korespondencji z adnotacją "zwrócono do nadawcy". Wobec tego 22 stycznia 2008r. organy celne wystąpiły do przedsiębiorstwa B. z siedzibą [...] USA z prośbą o przekazanie wydruków sales recept/bill of Sales potwierdzających transakcje sprzedaży m.in. w/w pojazdu. Organ odwoławczy wskazał, że w/w przedsiębiorstwo jest systemem aukcyjnym, w którym m.in. banki oraz firmy ubezpieczeniowe wystawiają do licytacji samochody powypadkowe i uszkodzone. Odpowiedź otrzymano 26 stycznia 2009r. wraz załączonymi dokumentami w postaci Sales Receipt/Bill of Sale nr [...] (rachunek sprzedaży/umowa sprzedaży). Z rachunku wynikało, że eksporter nabył przedmiotowy towar 22 listopada 2006r. za kwotę 16 315,00 USD (w skład tej kwoty weszły następujące opłaty: 16 000,00 USD - cena sprzedaży, 250,00 USD - opłata kupującego, 35,00 USD - opłata licytacyjna (aukcja internetowa), 30,00 USD - opłata na bramie).

W związku z powyższym organy celne nabrały uzasadnionych wątpliwości, czy zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę i wszczęły postępowanie celne w sprawie przedmiotowego zgłoszenia celnego. W trakcie postępowania dokonały porównania wartości modelu podobnego do będącego przedmiotem odprawy celnej. Porównując uwzględniły stan techniczny zgłoszonego pojazdu, bowiem jak wynika z materiału dowodowego pojazd posiadał uszkodzenia. W tym celu sprawdzono strony internetowe rynku eksportu zawierające ogłoszenia sprzedaży samochodów uszkodzonych oraz samochodów z odzysku (salvage) i ustalono, że ceny samochodów uszkodzonych, marki Volvo XC 90 (z lat 2004, 2005) zawierają się w przedziale od 5 995,00 USD do 13 950,00 USD, natomiast zadeklarowana wartość pojazdu Volvo XC90 z 2005r. wynosiła 1600,00 USD. Organ odwoławczy wskazał, że zadeklarowana wartość tym bardziej budzi wątpliwości wobec powszechnie znanego faktu, że samochody osobowe wraz z upływem czasu tracą na wartości. Porównania dokonano w 2009r. czyli dwa lata po dniu, w którym złożono zgłoszenie celne. Przyjmując ww. zasadę, zdaniem organu, należało uznać, że w dniu złożenia zgłoszenia celnego ceny samochodów osobowych w USA były wyższe niż w 2009r.

W związku z zaistniałą sytuacją organy celne wezwały R. U. do przedłożenia uzupełniających informacji, które uwiarygodnią, że deklarowana wartość celna towaru stanowi całkowicie faktycznie zapłaconą lub należną sumę, np. kontraktu, umowy, oferty handlowej, polecenia przelewu, akredytywy, opinii osób upoważnionych do jej wystawienia. W dniu 23 lutego 2009r. R.U. przekazał pismo firmy A. , które nie zostało podpisane. W piśmie tym wskazano, że faktura, akt własności oraz kwota transakcji jest autentyczna.

Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na konieczność ustalenia wartości rynkowej w/w samochodu na rynku polskim na dzień 2 marca 2007r. postanowieniem z 10 kwietnia 2009r. powołano z urzędu biegłego rzeczoznawcę. Jednocześnie poinformowano R. U. o prawie do brania udziału w przeprowadzeniu dowodu, zadawania pytań biegłemu oraz składania wyjaśnień zgodnie z art. 190 ustawy Ordynacja podatkowa. R.U. nie skorzystał jednak z przysługującego mu uprawnienia. Biegły rzeczoznawca K. D. w opinii z[...] . określił wartość zgłoszonego samochodu na kwotę 32 600,00 PLN, uwzględniając przy sporządzaniu przedmiotowej wyceny stan techniczny pojazdu ustalony na podstawie oceny technicznej nr [...] z dnia 1 marca 2007r. (załączonej do zgłoszenia celnego przez Stronę postępowania) oraz załączonych do niej fotografii zgłoszonego pojazdu.

Organ drugiej instancji wskazał także, że R.U. zgodnie z art. 200 §1 ustawy Ordynacja podatkowa, postanowieniem z 16 czerwca 2009r. wyznaczono siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz zapoznania się z całością zebranych w sprawie materiałów. R. U. nie skorzystał jednak z przysługujących mu praw. Ponadto organ odwoławczy nadmienił, że w/w postanowienie zawierało informację, że organ celny pobiera odsetki, w przypadku gdy kwota wynikająca z długu celnego zostaje zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych, podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, chyba że dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Odsetki pobierane są od niezaksięgowanej i niepobranej na podstawie zgłoszenia celnego kwoty należności wynikającej z długu celnego, od dnia następującego po dniu powstania długu celnego do dnia powiadomienia o tej kwocie.

Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał na art. 78 § 1 i § 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, zgodnie z którym po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać sprostowania zgłoszenia. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Następnie organ przywołał art. 181 a ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego stanowiący, że organy celne, jeżeli zgodnie z procedurą opisaną w ust. 2, mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w artykule 29 WKC, to nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem wartości transakcyjnej.

Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że w związku z tym, że w przedmiotowej sprawie zaistniały uzasadnione wątpliwości co do ceny faktycznie zapłaconej, powstała konieczność, zgodnie z dyspozycją art. 182a ust. 2 Rozporządzenia Wykonawczego, wydania decyzji ustalającej nową wartość celną z zastosowaniem metod zastępczych, o których mowa w art. 30 WKC i określającej prawidłowe kwoty długu celnego. Metody wyliczania wartości celnej wskazane w wyżej wymienionym przepisie prawa są ujęte sekwencyjnie i wymagają eliminacji poszczególnych sposobów, aż do dojścia do tzw. metody "ostatniej szansy". Pierwsza z metod, sformułowana w przepisie art. 29 ust.1 wskazuje, że wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile to konieczne na podstawie art. 32 i art. 33 WKC.

Organ drugiej instancji wyjaśnił także, że jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29 Wspólnotowego Kodeksu celnego ustala się ją stosując w kolejności lit. a, b, c i d ust. 2 art. 30. Następnie charakteryzując poszczególne metody ustalania wartości celnej towaru organ wskazał, że w niniejszej sprawie zasadnym było ustalenie wartości celnej przedmiotowego pojazdu na podstawie art. 31 ust. 1 WKC. Zgodnie z jego treścią, jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 29 i art. 30, jest ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

- Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie , Taryf Celnych i Handlu z 1994r.,

-art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.,

- przepisów Działu II Rozdziału III WKC.

Organ odwoławczy podkreślił, że stanowisko organów celnych, iż zadeklarowana wartość w/w towaru jest nieprawidłowa potwierdza zgromadzony materiał dowodowy. Wskazał, że z informacji przekazanych przez przedsiębiorstwo B. (dokument w postaci "wyświetlenie informacji o licytowanym artykule") wynika, iż przedmiotowy samochód uległ szkodzie w 4 października 2006r. w wyniku kolizji. Uszkodzeniu uległ głównie przód pojazdu. Następnie jak wynika z zapisu umieszczonego w świadectwie pojazdu z odzysku nr[...], przedsiębiorstwo C. stało się właścicielem pojazdu odzyskanego (Salvage) 10 listopada 2006r. Dyrektor Izby Celnej wskazał przy tym, że "Certyfikat of salvage" wydawany jest m.in. dla pojazdów, które są uszkodzone w takim stopniu, że koszt naprawy pojazdu przewyższa jego rynkową wartość. Fakt, iż pojazd posiadał uszkodzenia spowodowane kolizją wskazuje także zapis umieszczony w świadectwie pojazdu z odzysku ("brakująca lub uszkodzona główna część lub części - m.in. poduszka powietrzna kierowcy, przód, karoseria"). Postępowanie dowodowe wykazało, że następnie firma C. sprzedała 22 listopada 2006r. w/w pojazd firmie A. poprzez aukcję organizowaną przez firmę B. za kwotę 16 315,00 USD, a następnie ten sam towar, z uszkodzeniami spowodowanymi kolizją drogową, został zakupiony w 23 listopada 2006r. przez R.U. od firmy A. Dokument sprzedaży jaki strona przedstawiła opiewał na kwotę 1 600,00 USD. Zdaniem organu odwoławczego nie jest możliwym aby przedmiotowy samochód znajdujący się w takim samym stanie technicznym stracił na wartości w ciągu jednego dnia aż

14 715,00 USD. Dyrektor Izby Celnej podniósł, że nawet przy założeniu, iż auto mogłoby być użytkowane zgodnie z jego przeznaczeniem (wyklucza to stan pojazdu uniemożliwiający jego użytkowanie zgodne z przeznaczeniem), to tak wielki spadek jego wartości spowodowany normalnym użytkowaniem w czasie jednego dnia nie mógłby zaistnieć. Ponadto wskazał, że zgodnie z ideą sprzedaży, mającą na celu przyniesienie zysku sprzedającemu ze sprzedaży towaru, nielogicznym jest sprzedawanie towaru w niezmienionym stanie po cenie rażąco niższej od ceny, po której zakupiono towar.

Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że każdy pojazd wystawiany na aukcję firmy. B. odznacza się całkowitą stratą, która powstała z różnych przyczyn. Na pojazd cechujący się całkowitą stratą wydawany jest dokument Salvage Certificate lub Salvage title, co oznacza, że taki pojazd jest uszkodzony w takim stopniu, że koszt naprawy pojazdu przewyższa jego wartość rynkową. Ponadto firma B. na swoich aukcjach oprócz fotografii pojazdu przeznaczonego do sprzedaży wskazuje informacje dotyczące tego pojazdu m.in. wartość rynkową tego pojazdu bez uszkodzeń, koszt jego naprawy, a także typ (powód) uznania za szkodę całkowitą oraz rodzaj dokumentów jakie posiada. Zdaniem organu drugiej instancji w świetle powyższego firma A. w momencie licytacji wiedziała na podstawie danych udostępnianych przez firmę B., że auto posiadało uszkodzenia, których naprawa może przekraczać jego wartość. Dokument w postaci Salvage Certificate został wydany przed dniem, w którym firma A. stała się jego właścicielem pojazdu.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku z powyższymi faktami organy celne nie dały wiary oświadczeniu, podpisanemu przez M.L. jakoby cena 1600,00 USD wskazana na fakturze nr [...] z 23 listopada 2006r. była prawidłowa. Zdaniem organu drugiej instancji R.U. nie przedstawił żadnych dowodów uzasadniających tak znaczne obniżenie wartości samochodu.

Dyrektor Izby Celnej wskazał, że z uwagi na brak dokumentów potwierdzających w sposób pewny, iż cena samochodu widniejąca na dokumencie zakupu i mająca odzwierciedlenie w zgłoszeniu celnym stanowi jedyne i całkowite świadczenie poniesione przez kupującego na korzyść sprzedającego w zamian za przeniesienie własności przedmiotowego w sprawie pojazdu oraz jego przywóz na obszar celny Wspólnoty, organy celne ustaliły wartość celną towaru stosując w/w przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W związku z powyższym powołały z urzędu biegłego rzeczoznawcę, który sporządzając opinię uwzględnił postanowienia zawarte w art. 31 ust. 2 lit. a WKC (z uwagi na to, iż przedmiotowy pojazd został wyprodukowany na terenie Wspólnoty) tj. przyjął cenę samochodu "podobnego" do importowanego lecz wyprodukowanego poza Wspólnotą. Sporządzając opinię, biegły wziął pod uwagę model samochodu w maksymalnie możliwym stopniu podobny do samochodu wycenianego, uwzględniając różnego rodzaju kryteria (rocznik, klasa samochodu, rodzaj, pojemność silnika, wyposażenie itp.), oraz uwzględnił stan techniczny pojazdu na podstawie oceny technicznej nr [...]z dnia[...]. i załączonych do niej fotografii pojazdu. Dyrektor Izby Celnej zauważył, że biegły rzeczoznawca w wycenie zawarł zarówno źródła, jak również przesłanki, na podstawie których sporządził w/w wycenę. Wycena ta zawiera szczegółowy opis argumentów uzasadniających przyjęcie wartości pojazdu stanowiącego przedmiot wyceny. Ponadto biegły wyraźnie wskazał, że źródłem na podstawie którego dokonywał wyceny był m.in. katalog Info - Ekspert nr IM/07 (wersja elektroniczna) oraz katalogi w wersji książkowej Info - Ekspert XII/2007, Info - Ekspert XII/2008 i Eurotax 12/2008. Natomiast przesłanki, którymi biegły kierował się przy ustalaniu korekt zostały zaczerpnięte z "Instrukcji Określania Wartości pojazdów nr 1/2005 PZMot" co zostało wskazane w przedmiotowej wycenie. Organ odwoławczy ponadto wyjaśnił, że w niniejszej sprawie zaistniał brak możliwości ustalenia wartości zgłoszonego towaru w oparciu o treść przepisu art. 29 WKC. W związku z tym organy celne mając na uwadze treść art. 31 ust 1. WKC zobowiązane były ustalić wartość w oparciu o dane dostępne we Wspólnocie. Jednocześnie zgodnie z art. 31 ust. 2 pkt 2 WKC, stanowiącym że wartość celna ustalana z zastosowaniem ust. 1 nie może być określana na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie, organ celny zlecając sporządzenie opinii biegłemu uwzględnił postanowienia zawarte w powyższym przepisie prawa. Zdaniem organu odwoławczego bezspornym bowiem jest, iż przedmiotowy towar został wyprodukowany we Wspólnocie zatem mając na uwadze powyższe obostrzenie biegły dokonał wyceny spornego pojazdu w oparciu o pojazd w maksymalnie możliwym stopniu podobny do zgłoszonego.

Zdaniem organu odwoławczego organy celne prowadziły postępowanie z należyta wnikliwością, zgodnie z wyżej wymienioną procedurą przewidzianą we Wspólnotowym Kodeksie Celnym. Wyjaśnił, że nie zgromadzono żadnego dowodu potwierdzającego, że w okresie od 22 listopada 2006r. do 23 listopada 2006r. przedmiotowy samochód został pozbawiony kluczowych podzespołów elektroniki i dodatkowego wyposażenia, jak również opinia biegłego nie uwzględnia rozbiórkowej historii pojazdu z w/w okresu ponieważ z opinii technicznej nr 055/03/07/Ki z 1 marca 2007r. wynika, iż auto nie posiadało jedynie dwóch sztuk reflektorów, błotnika, przedniego koła, zderzaka, pokrywy silnika i kraty wlotu powietrza. Powyższe, zdaniem organu odwoławczego jednoznacznie wskazuje, iż z auta nie wymontowano najcenniejszych elementów, a także kluczowych podzespołów elektroniki i dodatkowego wyposażenia. Natomiast powyższe braki nie zaliczają się do wyżej wskazanych grup podzespołów samochodowych które mają istotny wpływ na wartość pojazdu. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa nie oznacza obciążenia organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.02.2003r. I SA/Gd 1658/2000 niepubl.). Organ drugiej instancji wyjaśnił także, że nie było koniecznym dokonanie tłumaczenia zgromadzonych wydruków stron internetowych, gdyż informacje w nich umieszczone posłużyły jedynie do celów porównawczych tj. "zbadania" czy deklarowana wartość odbiega lub nie od cen rynku eksportu. Brak tłumaczenia w/w stron internetowych, zdaniem organu odwoławczego, nie pozbawiło R. U. prawa odniesienia się do zebranego materiału dowodowego i prawa do czynnego udział w postępowaniu.

Dyrektor Izby Celnej, wskazał także, że organy celne nie mają obowiązku informowania stron postępowania o treści każdego przepisu prawa. R.U. przy dochowaniu należytej staranności mógł dowiedzieć się o możliwości wystąpienia do organów celnych z wnioskiem o podanie wątpliwości co do wartości celnej towaru na piśmie. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że z przepisu art. 220 ust. 2b Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika, iż zaksięgowania retrospektywnego długu celnego nie dokonuje się w przypadku gdy kwota należności prawnie należnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych. W przedmiotowym przypadku organ celny nie popełnił błędu przy księgowaniu, gdyż dowody, które potwierdziły wątpliwości organu celnego co do zadeklarowanej wartości towaru nie były znane mu w chwili księgowania pierwotnego. Organ celny uzyskał te dowody w toku kontroli po zwolnieniu towarów o której mowa w art. 78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

Dyrektor Izby Celnej ponadto wyjaśnił, że Oddział Celny nie dokonywał weryfikacji, a jedynie przeprowadził rewizję celną mającą na celu zidentyfikowanie towaru o czym świadczy zapis w polu J zgłoszenia celnego jak również w "Systemie Zgłoszeń Celnych Celina". Organy celne bowiem często odstępują od weryfikacji bądź przeprowadzają jego namiastkę, kontrolując jedynie kilka wybranych pól wypełnionego formularza SAD. Stwarza to z jednej strony możliwość szybkiego wprowadzenia przywiezionego towaru z drugiej umożliwia nadużycia ze strony zgłaszających.

Na decyzję Dyrektora Izby Celnej, R. U. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, decyzji organu pierwszej instancji, umorzenie postępowania oraz zwrot kosztów procesu, w tym kosztów obsługi prawnej. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej gdyż Naczelnik a następnie Dyrektor nie zechcieli dokonać wszelkich czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Dyrektor Izby Celnej nie dał wiary autentycznym fakturom firmy A. które zostały przesłane do urzędu celnego w 23 lutego 2009r, w skład których wchodziło pismo podpisane przez pana M. L., wydruk faktury [...] z 23 listopada 2006, wydruk świadectwa własności pojazdu z odzysku o nr[...],

- pominięcie art. 220 ust. 2b Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

-- naruszenie art. 127 Ordynacji podatkowej poprzez przepisywanie do uzasadnienia decyzji nr [...], stanowiącej uzasadnienie pierwszej instancji, tym samym brak zbadania sprawy przez organ drugiej instancji. Jednocześnie skarżący zawnioskował o potraktowanie wszystkich zarzutów, które złożył w odwołaniu z 18 lipca 2009r.od decyzji naczelnika Urzędu Celnego, jako zarzutów od decyzji Dyrektora Izby Celnej[...]

Ponadto skarżący zarzucił organom celnym brak obiektywizmu i nie uwzględnienie przedstawianych przez niego dokumentów co do faktycznej wartości zakupionego pojazdu, dotyczy to przede wszystkim oświadczenia Marka Leżańskiego. Jego zdaniem wątpliwości organu byłyby uzasadnione, gdyby faktura dostarczona do odprawy wywozowej z USA, okazała się dokumentem fałszywym.

Skarżący zarzuca również Dyrektorowi Izby Celnej niewyjaśnienie kwestii transakcji zawartej pomiędzy firmą B. a A. , w której skarżący nie brał udziału i nie jest stroną a mimo tego transakcja ta odgrywa bardzo ważna rolę zdaniem organów celnych.

W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył także treść art. 220 ust. 2b Wspólnotowego Kodeksu Celnego, który zdaniem skarżącego został pominięty przez organy celne, dotyczący sytuacji, w których nie dokonuje się retrospektywnego zaksięgowania, który zdaniem skarżącego jest w przedmiotowej sprawie przepisem kluczowym. Podkreślił, że działał w dobrej wierze bowiem zgłosił towar w terminie, dodatkowo przedłożył opinie techniczną dla pojazdu, opłacił wymagane cło, podatek akcyzowy i podatek VAT w terminie i w wysokości wyliczonej przez urzędników celnych Dodatkowo podniósł, że celnicy w Stanach me wnosili żadnych uwag do wartości pojazdu, również wartość tę zatwierdzili i zaakceptowali celnicy w G..

Ponadto skarżący stwierdził, że żadna z przytoczonych przez organy celne z podstaw prawnych decyzji, nie mówi o tym, że po odprawie Naczelnik może wydać decyzję o księgowaniu dodatkowych pieniędzy po zwolnieniu towaru do deklarowanej procedury. Jego zdaniem oznacza to, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej.

Skarżący zarzucił również zaskarżonej decyzji naruszenie art. 65 ust. 5 Prawa celnego, dotyczącego sytuacji, w których organ celny pobiera odsetki, gdyż jego zdaniem nie można mu zarzucić jakiegoś zaniedbania czy też świadomego działania mającego na cele dokonanie niekompletnego zgłoszenia. Dodatkowo stwierdził, że organy naruszyły art. 210 ust. 4 Ordynacji podatkowej, gdyż w uzasadnieniu decyzji ominęły wyjaśnienia obowiązku zapłaty odsetek oraz nie skorzystały z metody porównania pojazdów podobnych czy też identycznych omijając tę metodę jako niemożliwą do przeprowadzenia. Nie sprawdziły notowań na stornach www jak i po ile w czasie kryzysu sprzedaje się w USA samochody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy zasadności wątpliwości powziętych przez organy celne co do wartości celnej towaru w postaci samochodu sprowadzonego przez skarżącego ze Stanów Zjednoczonych.

Na wstępie zauważyć należy, iż jak słusznie podniosły organy celne, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego ( rozporządzenie Rady (EWG) Nr. 2913/92 z dnia 12.X.1992r. DZ.U.UE.L.92302.1 ze zm. dalej WKC), a wśród nich przepis art. 78, który udziela organom celnym kompetencji do sprostowania z urzędu lub na wniosek zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. Organy te, działając w oparciu o przepis art. 78 ust. 2 WKC, mogą w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem. Kontrole takie mogą być przeprowadzone u zgłaszającego, u każdej osoby zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, a nawet każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty lub dane. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.

Z tych przyczyn nie ma racji strona skarżąca, że organy celne w niniejszej sprawie niezasadnie dokonały ponownej weryfikacji przedstawionego przez stronę zgłoszenia celnego, pomimo niezgłoszenia zastrzeżeń co do wartości pojazdu przez urzędników celnych w Stanach Zjednoczonych, w G., a potem w S.Organowi celnemu przysługuje bowiem uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje bowiem nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej (wyrok NSA 22.03.2007r., I GSK 1167/06)

Regułą jest, stosownie do art. 29 ust. 1 WKC, że wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary. Jednakże art. 181a rozporządzenia Komisji /EWG/ nr 2454/93 z 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady /EWG/ nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny /Dz. Urz. WE L 253 z 11-10-1993 z późn. zm./ dalej rozporządzenie, przewiduje odstępstwo od tej zasady. Z mocy art. 181a ust. 1 rozporządzenia, jeżeli organy celne - zgodnie z procedurą opisaną w ust. 2 - mają uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC - nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem wartości transakcyjnej. Według zaś ust. 2, w wypadku wątpliwości, o których mowa w ust. 1, organy celne mogą żądać - zgodnie z art. 178 ust. 4 przedstawienia uzupełniających informacji. Jeśli mimo to wątpliwości nie zostaną usunięte, organ prowadzący postępowanie powinien przedstawić je na piśmie osobie zainteresowanej - na jej żądanie - umożliwiając jej przedstawienie własnego stanowiska, przed podjęciem decyzji w sprawie. Następnie w przypadku skutecznego zakwestionowania wartości celnej towaru, zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym, organy celne dokonują jej ustalenia zgodnie z art. 30 i następnymi WKC.

W niniejszej sprawie zatem podstawą rozstrzygnięcia sprawy był art. 31 ust. 1 WKC upoważniający organ celny do ustalenia wartości celnej towaru na podstawie metody ostatniej szansy. W myśl tego przepisu, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 29 i art. 30 WKC, to jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu. Wskazane wyże przepisy art. 29 i art. 30 W.K.C. wskazują na różne metody ustalania wartości celnej towaru. Organ charakteryzując poszczególne metody prawidłowo i szczegółowo uzasadnił ustalenie wartości celnej przedmiotowego pojazdu na podstawie art. 31 ust. 1 WKC.

Z przedstawionych rozważań wynika, że procedura celna w niniejszej sprawie składała się z dwóch etapów: pierwszego, kiedy organy celne zakwestionowały wartość towaru i drugiego, podczas którego dokonały ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru wg metody ostatniej szansy.

Pierwszy etap wiąże się z uzasadnionymi wątpliwościami organu. Zastosowanie kolejnego uzależnione jest bowiem od wykazania przez organy celne tych wątpliwości.

W tym miejscu należy wskazać, że w myśl art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 622 ze zm.), do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (ord.pod.), z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.

Organy celne powinny zatem działać zgodnie z zasadami ujętymi w ord. pod., w szczególności z wyrażoną w art. 125., a więc wnikliwie, dążąc do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Trzeba mieć również na uwadze, że w myśl zasady prawdy obiektywnej, organ zobowiązany jest do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 ord. pod.). Rozwinięciem tej zasady jest reguła wyrażona w art. 187 § 1 ord. pod., nakazująca organowi zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Z kolei według art. 180 § 1 ord. pod., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy przede wszystkim stwierdzić, że zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowości postępowania nie zasługują na uwzględnienie. Organy celne przeprowadziły postępowanie dowodowe zgodnie z wyżej wskazanymi zasadami postępowania i wbrew twierdzeniom skargi nie naruszyły art.122 ord pod., statuującego zasadę prawdy obiektywnej. Należy również podkreślić, że zasada ta nakłada na organ obowiązek wykazania istotnych dla sprawy okoliczności, ale także obowiązek współdziałania z organem. Organy celne przeprowadziły postępowanie dowodowe wnikliwie, a wyciągnięte wnioski mieściły się w ramach ich swobodnej oceny, o jakiej mowa w art. 191 ord. pod. Należy przede wszystkim wskazać, że organy celne wykazały istnienie uzasadnionych wątpliwości co do wartości celnej sprowadzonego przez skarżącego samochodu. Wpływ na ich powstanie miały bowiem m. in. informacje przekazane przez przedsiębiorstwo B.., firmę zajmującą się aukcyjna sprzedażą uszkodzonych aut. Wynikało z nich, iż przedmiotowy samochód został sprzedany eksporterowi firmie. A, od którego skarżący zakupił przedmiotowy samochód, za kwotę 16 000,00 USD, podczas gdy R. U. zadeklarował kwotę 1600 USD. Organ logicznie wykazał więc, że taka sytuacja nasuwa wątpliwości. Jest to bowiem sprzeczne z podstawowymi zasadami handlu, zasadą osiągania zysku z prowadzonej działalności gospodarczej tym bardziej w sytuacji, gdy sprzedaży dokonuje firma zajmująca się sprzedażą aut. Nie można tu również uwzględnić argumentu, iż taka sytuacja zaistniała na skutek spadku wartości samochodu. Z akt sprawy wynika bowiem, że musiało by to nastąpić w ciągu jednego dnia, gdyż firma A. zakupiła samochód od firmy B. 22 listopada 2006r., a sprzedała je R.U. 23 listopada 2006r. Szczegółowe postępowanie dotyczące stanu technicznego pojazdu w dniu zakupu przez eksportera oraz w dniu sprzedaży R. U. nie potwierdziło nawet możliwości zmiany wartości samochodu. Na powzięcie wątpliwości przez organy celne co do wartości celnej przedmiotowego samochodu miało również porównania wartości modelu podobnego do będącego przedmiotem odprawy celnej. W tym celu organy celne sprawdziły strony internetowe rynku eksportu zawierające ogłoszenia sprzedaży samochodów uszkodzonych oraz samochodów z odzysku i ustaliły, że ceny samochodów uszkodzonych, marki Volvo XC 90 (z lat 2004, 2005) zawierają się w przedziale od 5 995,00 USD do 13 950,00 USD. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że organy celne rzeczowo, spójnie i logicznie wyjaśniły przyczyny swoich wątpliwości. Przy czym ustosunkowując się do twierdzeń skargi, zauważyć należy, że do zakwestionowania wartości celnej towaru podanej w zgłoszeniu nie jest bezwzględnie konieczne wykazanie fałszerstwa dokumentu jego zakupu.

W tym miejscu należy wskazać, że nieuprawnionym jest również zarzut skargi dotyczący braku wyjaśnienie przez organ odwoławczy kwestii transakcji zawartej pomiędzy firmą B. a A., bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajduje się szczegółowe jej wyjaśnienie. Należy dodać, iż pomimo skarżący nie był, jak twierdzi, stroną tej transakcji, to wpłynęła ona na wątpliwości organu co do wartości celnej towaru i w konsekwencji ustalenie prawidłowej jej wartości.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżącego, że organy celne nie dały mu wiary, iż zakupił samochód za 1600 USD, w sytuacji gdy potwierdził tę okoliczność pismem przysłanym przez przedstawiciela eksportera M.L.. Prawidłowo bowiem organ wskazał, ze pismo to nie było podpisane przez wystawcę. Posługiwanie się przez organ stwierdzeniem, że pismo było podpisane miało jedynie na celu umożliwienie identyfikacji pisma, gdyż zawierało ono jedynie podpis maszynowy. Pismo znajdujące się w aktach nie posiada podpisu odręcznego, nie jest zatem odzwierciedleniem wiedzy jego wystawcy, co może mieć wpływ na jego wiarygodność. Ponadto pismo to stało w oczywistej sprzeczności z większością pozostałych materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie.

W ocenie Sądu nie doszło też w sprawie do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art.127 ord. pod.), albowiem fakt podobnego uzasadnienia świadczy jedynie o tym, że organ drugiej instancji rozpatrujący ponownie sprawę podzielił w całości poglądy organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy omówił zarzuty odwołania i ustosunkował się do nich merytorycznie, co oznacza, że ponownie rozpatrzył sprawę zgodnie z dyspozycją art. 127 ord. pod.

Prawidłowo również wbrew twierdzeniom skargi, organ nie zastosował art. 220 ust. 2b WKC, albowiem nie zaszła sytuacja faktyczna tam opisana. Organ bowiem nie popełnił błędu przy ustalaniu opłat celnych. Nieprawidłowe opłaty celne zostały pobrane wskutek działalności samego zainteresowanego ponieważ, jak wynika z przeprowadzonego postępowania zaniżył w sposób nieuprawniony wartość celną towaru.

Ponadto podkreślenia wymaga okoliczność, że strona skarżąca na każdym etapie postępowania administracyjnego toczonego przed organami celnymi miała zapewnioną możliwość przedstawiania dowodów na poparcie swoich twierdzeń, zapoznania się z dowodami uzyskanymi przez organy i wypowiedzenia się w kwestii zebranego materiału dowodowego, zachowywała się jednak biernie i poza złożeniem nie podpisanego dokumentu, nie wykazała że składając deklarację działała w dobrej wierze.

Chybiony jest również zarzut skargi dotyczący wydania decyzji zarówno przez organ I instancji jak i organ odwoławczy bez podstawy prawnej, o możliwości retrospektywnego zaksięgowania długu, bowiem w obu rozstrzygnięciach organy powołały art. 220 ust. 1 WKC, który stanowi tę właśnie podstawę prawną

Organ prawidłowo również pobrał odsetki i szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko w decyzji I instancji, utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy. Skarżący z żaden sposób nie udowodnił , że podanie przez niego nieprawdziwych danych spowodowanie było okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Próba podjęcia obrony poprzez złożenie niepodpoisanego odręcznie dokumentu nie mogła wywrzeć skutku procesowego.

Reasumując organy obu instancji przeprowadziły poprawne postępowanie dowodowe a wyciągnięte przez nie wnioski mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów zakreślonej ramami art. 191 ord. pod.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekał jak w sentencji wyroku.