Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 2415/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 208 § 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 8 i 118
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 125 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37 art. 1 pkt 11
law: Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant st. sekr. sąd. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" sp. z o. o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie gier losowych i zakładów wzajemnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...]r. Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. wydaną w pierwszej instancji nr [...] z [...] r. umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych udzielone skarżącemu decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...] z [...] r. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 221, 233 § 1 pkt 1, art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60 ze zm.) w związku z art. 8 i art. 118 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz.1540).

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym:

Dyrektor Izby Skarbowej w K., decyzją nr [...] z [...] r., udzielił Spółce z o.o. "A" zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] w [...] punktach gier ujętych w załączniku do decyzji stanowiącym jego integralną część (karta 25 - 27 akt administracyjnych). Zgodnie z treścią pkt. 8 decyzji zezwolenie to zostało wydane na okres 6 lat i wygasało z dniem [...]r.

W dniu [...]r. do Izby Skarbowej w K. wpłynęło pismo z [...]r., w którym Spółka z o.o. "A" zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej w K. z wnioskiem o zmianę decyzji poprzez wykreślenie punktu o nazwie "B" znajdującego się w W. przy ul. [...] i wpisanie w jego miejsce lokalu "C", znajdującego się w B. przy ul. [...]. Do pisma dołączono umowę najmu i współpracy numer [...] i oświadczenie Spółki, że lokal jest usytuowany w odległości co najmniej 100 metrów od szkół, placówek oświatowo-wychowawczych, opiekuńczych oraz ośrodków kultu religijnego, zaświadczenie o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej najemcy, oświadczenie najemcy o spełnianiu warunku odległości 100 metrów. Jednocześnie wnioskodawca poinformował, że zaświadczenie geodety o spełnianiu przez lokal ustawowego wymogu odległości 100 metrów zostanie przesłane po jego otrzymaniu przez Spółkę.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. przedłużył termin załatwienia sprawy do [...]r.

Z dniem 31 października 2009 r. - na mocy ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323) - kompetencje dyrektorów izb skarbowych m.in. w sprawie zezwoleń na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych przekazano dyrektorom izb celnych, w związku z powyższym akta niniejszej sprawy zostały przekazane do rozpatrzenia przez Dyrektora Izby Celnej w K..

Pismem z [...]r. Spółka przedłożyła zaświadczenie geodety dot. wnioskowanej lokalizacji.

Dyrektor Izby Celnej w K. w wyniku analizy otrzymanych dokumentów uznał, że zachodzi konieczność prowadzenia postępowania wyjaśniającego, dlatego też postanowieniem nr [...] z [...]r. przedłużył termin załatwienia sprawy do [...]r. W trakcie postępowania o zmianę zezwolenia prowadzonego z wniosku Spółki tj. [...] r. zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], udzielone Spółce "A" przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. decyzją numer [...] z [...]r. wygasło z mocy prawa z uwagi na upływ terminu, na jaki zostało udzielone. Tym samym prowadzone postępowanie w sprawie zmiany powyższego zezwolenia stało się, w ocenie organu, bezprzedmiotowe. Dlatego też Dyrektor Izby Celnej w K., na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania - [...] r. wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie w sprawie wniosku Spółki z [...]r. jako bezprzedmiotowe.

Spółka nie zgadzając się z rozstrzygnięciem podjętym przez organ pierwszej instancji, pismem z [...]r. złożyła odwołanie wnosząc o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty poprzez udzielenie Spółce z o.o. "A" zezwolenia na wnioskowana zmianę lokalizacji punktu gier na automatach o niskich wygranych objętego wskazanym zezwoleniem, co wynika "z obowiązku organu administracji państwa członkowskiego UE niestosowania przepisów ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz.1540), w tym art. 135 ust. 2 oraz art. 118 w zw. z art. 8 przedmiotowej ustawy, jako aktu prawnego sprzecznego z prawem Unii Europejskiej i dlatego nie znajdującego zastosowania" lub

- uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w pierwszej instancji na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, w przypadku konieczności uzupełnienia materiału dowodowego, chyba że uzupełnienie to będzie możliwe i dopuszczalne w określonym w art. 229 Ordynacji podatkowej.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów:

I. w postaci fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej, uregulowanych w traktacie z Lizbony zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z dnia 13 grudnia 2007 r. zwany "Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej" (Dz. U. z 2009 r. Nr 203 poz. 1569; dalej: TFUE), tj. przepisów:

1) art. 34 TFUE (poprzednio art. 28 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską; dalej; TWE);

2) art. 49 TFUE (poprzednio art. 43 TWE);

3) art. 56 TFUE (poprzednio art. 49 TWE);

w związku z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego oraz zasadą bezpośredniego stosowania i bezpośredniej skuteczności prawa wspólnotowego.

II. poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, w której mieszczą się wskazane niżej zasady szczegółowe:

1) art. 2 Konstytucji RP tj. zasady ochrony praw podmiotowych słusznie nabytych,

2) art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 Konstytucji RP tj. zasady proporcjonalności sensu stricte,

3) art. 2 i art. 61 Konstytucji RP tj. zasady zaufania obywateli do państwa prawa oraz obowiązku informacyjnego organów władzy publicznej,

4) art. 7 Konstytucji RP tj. zasady legalizmu w zw. z art. 123 ust. 1 Konstytucji RP,

5) art. 2 Konstytucji RP tj. zasady przyzwoitej legislacji.

W uzasadnieniu odwołania Spółka podniosła m.in., iż ustawa o grach hazardowych narusza podstawowe swobody Unii Europejskiej, którymi są swobodny przepływ towarów, swoboda przedsiębiorczości oraz swoboda świadczenia usług, Z uwagi zatem na to, że ustawa ta narusza porządek prawny, który w hierarchii źródeł prawa znajduje się ponad ustawodawstwem krajowym, zdaniem Spółki, wszystkie organy krajowe, w tym także organy administracyjne, zobowiązane są przez wzgląd na zasadę pierwszeństwa i bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego nie stosować przepisów sprzecznych z prawem Unii Europejskiej. W opinii Spółki, ustawa o grach hazardowych jako akt prawny naruszyła zasady prawidłowej legislacji krajowej, w szczególności z uwagi na brak rzeczowej i merytorycznej konsultacji publicznej oraz niezastosowanie szczególnej procedury w zakresie nowelizacji kodeksów. Ponadto Spółka zarzuciła, iż Rzeczypospolita Polska jako Państwo Członkowskie Unii Europejskiej nie zastosowała się do ciążącego na niej obowiązku notyfikacji do Komisji Europejskiej aktu prawnego zawierającego przepisy techniczne, czyli ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, zgodnie z Dyrektywą 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., implementowanej do prawa polskiego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych, zmienionego rozporządzeniem z 6 kwietnia 2004 r. Spółka powołała się także na orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, w tym na wyrok z 26 października 2006 r. w sprawie o sygnaturze C-65/05 przeciwko Grecji i zawarte w nim tezy 41 i 42 stwierdzające, iż "zakaz instalowania w Grecji wszelkich gier elektrycznych, elektromechanicznych i elektronicznych, w tym wszelkich gier komputerowych, we wszelkich miejscach publicznych i prywatnych, z wyjątkiem kasyn, stanowi środek nieproporcjonalny do realizowanego celu. W konsekwencji ustawa nr 3037/2002 jest sprzeczna z art. 28 WE."

Organ odwoławczy, zgodnie z art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, pismem z [...]r., zawiadomił Spółkę o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia, z czego Spółka nie skorzystała.

Po rozpatrzeniu zarzutów zawartych w odwołaniu Strony, decyzją numer [...] z [...]r. - Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane przez niego jako organ pierwszej instancji (karta nr 51 akt). W uzasadnieniu podniósł, że [...] r. zezwolenie udzielone spółce na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych wygasło, tym samym bezprzedmiotowe stało się postępowanie prowadzone przez Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie jego zmiany. Podniósł także, że organem uprawnionym do kontroli naruszenia Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej jest Trybunał Sprawiedliwości, a organy administracji publicznej nie mają instrumentów prawnych pozwalających na ocenę zgodności prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Powołał stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w postanowieniu z 19 grudnia 2006 r., sygn. akt P 37/05, Lex 220769, z którego wynika, że na płaszczyźnie stosowania prawa o tym, czy ustawa koliduje z prawem wspólnotowym rozstrzygają Sąd Najwyższy, sądy administracyjne i sądy powszechne, a wykładni norm prawa wspólnotowego dokonuje Trybunał Sprawiedliwości wydając orzeczenie wstępne. Wskazał, że ustawa o grach hazardowych przeszła proces legislacyjny i zaczęła obowiązywać, a Dyrektor Izby Celnej nie ma kompetencji do uczestniczenia w tym procesie poprzez występowanie o notyfikację przepisów. Odnosząc się do powołanego przez skarżącego wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 26 października 2006 r. w sprawie sygn. akt C-65/05 i zawartych w nim tez 41 i 42 wskazał, że w tym samym wyroku w tezie 35 Trybunał zaznaczył, iż względy porządku publicznego, religijnego lub kulturowego, związane z loteriami i innymi grami pieniężnymi we wszystkich państwach członkowskich mogą pozwalać ustawodawcom krajowym na ograniczenie, czy wręcz zakazanie gier pieniężnych i uniknięcie w ten sposób sytuacji by stały się źródłem prywatnych dochodów. Wobec znacznych kwot, które pozwalają zebrać oraz wysokich wygranych, które mogą przynieść graczom w szczególności gdy są organizowane na wielką skalę, z loteriami wiąże się wysokie ryzyko przestępstw i oszustw. Zachęcają one do wydatków, które mogą mieć szkodliwe konsekwencje zarówno indywidualne, jak i społeczne. Przywołane zostały także wyroki w sprawie Schindler nr C-275/92 z 24 marca 1994 r. oraz w sprawie C-124/97 z 21 września 1999 r.

Na ww. decyzję wydaną przez organ odwoławczy, pismem z [...] r. Spółka "A" wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której żąda:

- uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji,

- w przypadku wątpliwości odnośnie naruszenia prawa Unii Europejskiej - wystąpienia do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym, którego zakres obejmuje:

a) ustalenie istnienia obowiązku notyfikacyjnego obciążającego Rzeczpospolitą Polską w związku z uchwaleniem ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540);

b) ustalenie skutków prawnych wywodzonych z faktu uchybienia przez Rzeczpospolitą Polską ewentualnie istniejącemu obowiązkowi notyfikacyjnemu w odniesieniu do ustawy o grach hazardowych, w tym co do jej obowiązywania i skuteczności;

c) ustalenie zakresu obowiązków krajowej administracji publicznej, w tym celnej, w kierunku badania prawidłowości procesu legislacyjnego pod kątem jego zgodności z zasadami i przepisami prawa Unii Europejskiej oraz ustalenie obowiązku organu w przypadku stwierdzenia naruszenia wskazanych zasad i przepisów.

Niezależnie od powyższego skarżący sformułował wniosek o ewentualne wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w sprawie zgodności ustawy z 19 listopada 2009 r. z Konstytucją RP.

Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Spółka, podobnie jak w odwołaniu, zarzuca naruszenie przepisów:

I. prawa europejskiego:

1) poprzez naruszenie przepisów procedury, polegające na wydaniu orzeczenia w oparciu o akt prawny, który w świetle prawa Unii Europejskiej powinien być uznany za nieobowiązujący i co skutkować powinno odmową jego zastosowania, a także z uwagi na uchybienia w procedurze prawotwórczej, brak realizacji obowiązku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej, co wynika z art. 8 ust.1 akapit 1. Dyrektywy 98/34/WE,

2) poprzez naruszenie fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej, uregulowanych w traktacie z Lizbony zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z 13 grudnia 2007 r. zwany "Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej" (Dz. U. z 2009 r. Nr 203 poz. 1569; dalej: TFUE), tj. przepisów:

1) art. 34 TFUE (poprzednio art. 28 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską; dalej: TWE);

2) art. 49 TFUE (poprzednio art. 43 TWE);

3) art. 56 TFUE (poprzednio art. 49 TWE):

- w związku z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego oraz zasadą bezpośredniego stosowania i bezpośredniej skuteczności prawa wspólnotowego;

II. prawa krajowego:

1) art. 2 Konstytucji RP tj.

a) zasady ochrony praw podmiotowych słusznie nabytych,

b) zasady dostatecznej określoności,

c) zakazu stanowienia aktów normatywnych niezgodnych z aktami normatywnymi wyższego rzędu, nakazu działania "wyłącznie w granicach prawem określonej kompetencji",

d) zasady przyzwoitej legislacji,

2) art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 Konstytucji RP tj. zasady proporcjonalności sensu stricte,

3) art. 2 i art. 61 Konstytucji RP tj. zasady zaufania obywateli do państwa prawa oraz obowiązku informacyjnego organów władzy publicznej,

4) art. 7 Konstytucji RP tj. zasady legalizmu w zw. z art. 123 ust. 1 Konstytucji RP,

- poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, w której mieszczą się wskazane wyżej zasady szczegółowe.

W uzasadnieniu Skargi Spółka podtrzymuje swoje stanowisko, iż ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych narusza podstawowe swobody Unii Europejskiej, którymi są swobodny przepływu towarów, swoboda przedsiębiorczości oraz swoboda świadczenia usług. Zdaniem Spółki Rzeczpospolita Polska jako Państwo Członkowskie Unii Europejskiej, nie zastosowała się do ciążącego na niej obowiązku, wynikającego z Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r., notyfikacji do Komisji Europejskiej aktu prawnego zawierającego przepisy techniczne, za który Spółka uznaje ustawę o grach hazardowych. Uchybienie obowiązkowi notyfikacji, w ocenie Spółki, stanowi uchybienie proceduralne powodujące bezskuteczność przepisów ustawy wobec jednostek. Ponownie stwierdza, że ustawa ta narusza porządek prawny, który w hierarchii źródeł prawa znajduje się ponad ustawodawstwem krajowym, dlatego też uważa, że wszystkie organy krajowe, w tym także organy administracyjne, zobowiązane są do niestosowania przepisów sprzecznych z prawem Unii Europejskiej, z uwagi na zasadę pierwszeństwa i bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego. Ponadto Spółka ponownie podnosi, że ustawa o grach hazardowych jako akt prawny naruszyła zasady przyzwoitej legislacji krajowej, w szczególności z uwagi na brak rzeczowej i merytorycznej konsultacji publicznej, odpowiedniego vacatio legis oraz niezastosowanie szczególnej procedury w zakresie nowelizacji ustawy hazardowej i jest sprzeczna z aktami wyższego rzędu, a w szczególności z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej.

Na poparcie swojej argumentacji Spółka powołała się na orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, w tym w szczególności na wyrok z dnia 26 października nr C-65/05 - Komisja przeciwko Grecji, a także załączoną do skargi opinię prawną z [...]r., dotyczącą zapytania "Czy ustawa z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, ze względu na wprowadzony przepisami tej ustawy zakaz urządzania gier hazardowych poza kasynami, podlega obowiązkowi notyfikacji do Komisji Europejskiej, a jeśli tak, to czy przepisy tej ustawy są prawnie skuteczne?" sporządzoną przez adwokata prof. dr. hab. P. K. oraz dr. W.G.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że Dyrektywa 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21 lipca 1998 z późn. zm.) określa m.in. obowiązki państw członkowskich w zakresie notyfikacji Komisji aktów prawnych zawierających przepisy techniczne. Została ona implementowana do krajowego porządku prawnego rozporządzeniem Rady Ministrów z 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 z poźn. zm.), w którym określono zasady notyfikacji norm i aktów prawnych.

Zgodnie z przepisami tego rozporządzenia krajowy system notyfikacji norm i aktów prawnych obejmuje notyfikację norm oraz notyfikację aktów prawnych, umożliwiającą uczestnictwo Rzeczypospolitej Polskiej w procedurach wymiany informacji określonych w przepisach wspólnoty Europejskiej. Akty prawne zawierające przepisy techniczne notyfikuje koordynator krajowego systemu, którym jest minister właściwy do spraw gospodarki, po ich otrzymaniu od ministra kierującego określonym działem. Ministrowie bowiem po opracowaniu, na zasadach i w trybie określonym w odrębnych przepisach, projektów aktów prawnych zawierających przepisy techniczne, przekazują niezwłocznie projekty tych aktów koordynatorowi krajowego systemu w celu dokonania notyfikacji. Powyższy obowiązek został zawarty w art. 38 a ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437 z późn. zm.), w myśl którego minister kierujący określonym działem uczestniczy w krajowym systemie notyfikacji norm i aktów prawnych, a w szczególności jest obowiązany do niezwłocznego przekazania aktów prawnych i projektów aktów prawnych objętych tym systemem do koordynatora krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych w celu dokonania ich notyfikacji Komisji Europejskiej oraz do odnoszenia się podczas prac nad notyfikowanymi projektami aktów prawnych do stanowisk zgłoszonych przez Komisję Europejską lub państwa członkowskie Unii Europejskiej, a także do opracowywania stanowisk do projektów aktów prawnych notyfikowanych przez państwa członkowskie Unii Europejskiej. Na autorze projektu ustawy ciąży zatem obowiązek stwierdzenia, czy dany projekt aktu normatywnego podlega notyfikacji.

Skoro ustawa o grach hazardowych nie została skierowana do procesu notyfikacji przez Komisję Europejską, należy przyjąć, iż właściwe organy odpowiedzialne za proces notyfikacji stwierdziły brak zapisów technicznych w tym akcie prawnym. Dyrektor Izby Celnej w K. nie posiada zaś kompetencji do rozstrzygania, czy dany akt zawiera przepisy techniczne ani do uczestniczenia w procesie legislacyjnym poprzez występowanie o notyfikację takich przepisów. Ustawa o grach hazardowych przeszła proces legislacyjny, została podpisana przez Prezydenta RP i zaczęła obowiązywać od dnia 1 stycznia 2010 r., natomiast organ administracji publicznej zobowiązany jest do stosowania obowiązującego prawa.

Podkreślił również, iż kwestię gier hazardowych Europejski Trybunał Sprawiedliwości rozstrzygnął m.in. w wyroku z 24 marca 1994 r. w sprawie C-275/92 Schindler, w którym stwierdził, że względy porządku publicznego, religijnego lub kulturowego, związane z loteriami i innymi grami pieniężnymi we wszystkich państwach członkowskich, mogą pozwalać ustawodawcom krajowym na ograniczenie, czy wręcz zakazanie gier pieniężnych, i uniknięcie w ten sposób sytuacji, by stały się one źródłem prywatnych dochodów. Trybunał stwierdził również, że wobec znacznych kwot, które pozwalają zebrać oraz wysokich wygranych, które mogą przynieść graczom, w szczególności, gdy są organizowane na wielką skalę, z loteriami wiąże się wysokie ryzyko przestępstw i oszustw. Zachęcają one ponadto do wydatków, które mogą wywoływać szkodliwe skutki dla jednostki lub społeczeństwa, (teza 60 i 61 wyroku).

Organ wskazał, że działalność hazardowa jest regulowana we wszystkich państwach członkowskich Unii w oparciu o zasadę pomocniczości, zgodnie z którą państwa członkowskie mają uzasadniony interes w monitorowaniu i regulowaniu swoich rynków gier hazardowych w celu ochrony konsumentów przed negatywnymi skutkami tej działalności. Podkreślił to Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 11 września 2003 r. w sprawie C-6/01, w którym stwierdził, że okoliczność istnienia w innych Państwach Członkowskich przepisów ustanawiających warunki prowadzenia działalności w zakresie gier losowych i zakładów oraz brania w nich udziału, które są mniej restrykcyjne, niż te przewidziane w przedmiotowych przepisach krajowych, nie ma wpływu na zgodność tych ostatnich z prawem wspólnotowym. Do władz krajowych należy bowiem zbadanie, czy w kontekście realizowanego celu konieczne jest zakazanie działalności tego rodzaju, całkowicie lub częściowo, czy też wyłącznie jej ograniczenie oraz ustanowienie mniej lub Bdziej rygorystycznych procedur kontroli nad nią. Do władz krajowych wyłącznie należy także wybór, w ramach swobodnego uznania, z którego korzystają, metod organizacji i kontroli działalności w zakresie gier losowych i zakładów oraz brania w nich udziału.

Odnośnie podnoszonego przez Spółkę zarzutu naruszenia przez przepisy ustawy o grach hazardowych zasad wynikających z Konstytucji RP, w tym zasady demokratycznego państwa prawnego oraz licznych zasad pochodnych, Dyrektor Izby Celnej w K. zauważył, iż w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 3539/08, LEX nr 533713 Sąd stwierdził, iż "zgodnie z treścią art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa, organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza, że zobowiązane są one do działania na podstawie Konstytucji, ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych, rozporządzeń i aktów prawa miejscowego (por. Ordynacja podatkowa, Komentarz Red, B, Adamiak, J, Borkowski. R. Mastalski J, Zubrzycki. Unimax, str. 517). Organ podatkowy nie ma jednak możliwości dokonywania kontroli zgodności z Konstytucją ustaw, gdyż do tego powołany jest z mocy przepisów Konstytucji jedynie Trybunał Konstytucyjny; ani też dokonywania kontroli konstytucyjności przepisów o randze podstawowej. Możliwość dokonania kontroli zgodności rozporządzenia z Konstytucją zastrzeżona została wyłącznie dla sądów, które mogą przeprowadzić ją, o ile jest to wymagane dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Podstawą dla takiego działania sądu jest treść art. 178 ust. 1 Konstytucji, przewidującego, że sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Skoro uprawnienie do badania zgodności z Konstytucją przepisów o randze podstawowej nie przysługuje organom podatkowym, to nie mogą odmówić stosowania i egzekwowania przepisów podatkowych przed wejściem w życie wyroku Trybunał Konstytucyjnego orzekającego o ich niekonstytucyjności. Oznaczałoby to bowiem podważanie obowiązywania porządku prawnego w Państwie."

Ponadto, jak zauważono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 20 października 2009 r. sygn. akt. SA/Kr 1202/09, LEX nr 532814) cyt.: "(...) Zasada ta jest powtórzeniem konstytucyjnej zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, iż organ władzy publicznej działa na podstawie i w granicach prawa. Przepis ten ustanawia fundamentalną w państwie prawa zasadę legalizmu, która (...) sprowadza się do tego, iż aby mówić o decyzji odpowiadającej jej wymogom, to organ podatkowy, który ją wydaje, musi posiadać ustawowo określoną kompetencję do działania w danym zakresie, musi działać zgodnie z odpowiednimi procedurami decyzyjnymi, a treść jego postanowień musi być zgodna z przepisami prawa materialnego zawartego w ustawach i wydanych na ich podstawie aktach wykonawczych. Tak ukształtowana zasada oznacza w konsekwencji, że organ nie może podejmować z jednej strony żadnych decyzji bez podstawy prawnej, z drugiej strony natomiast, taki organ nie może unikać podejmowania decyzji, jeśli wiążące normy prawne nakładają na niego taki obowiązek". Należy również zwrócić uwagę na zasadę zawartą w art. 83 Konstytucji RP, zgodnie z którą każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej, a prawa w Polsce są stanowione przez organy władzy publicznej, tworzone w ramach demokratycznego systemu funkcjonowania państwa. Prawa te stanowione są zgodnie z zasadami określonymi w Konstytucji, tak co do sposobu, jak i co do treści z przestrzeganiem określonych reguł i zasad. Osiągnięcie określonych i założonych celów społecznych następuje nie z chwilą ustanowienia odpowiednich norm prawnych, ale z wejściem ich w życie, wywołuje te skutki o ile jest konsekwentnie przestrzegane i stosowane. Naturalnym jest zatem obowiązek wszystkich przestrzegania tego prawa. Od tego obowiązku także nikt zwolniony być nie może i Konstytucja nie przewiduje w tym względzie żadnych wyjątków. Powyższe potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 marca 2002 r. (sygn. P 7/00 LEX 54047), w którym, odnosząc się do obowiązku lojalności wobec państwa i troski o dobro wspólne (art. 1, art. 82 Konstytucji) oraz poszanowania prawa przez to państwo ustanowionego (art. 83 Konstytucji) stwierdził, iż "Są to normy o co najmniej równorzędnej doniosłości. Oznacza to także, iż obowiązek poszanowania i przestrzegania prawa powszechnie obowiązującego ciąży na obywatelach tak długo, jak długo prawo to nie utraciło mocy obowiązującej z punktu widzenia kształtowania ich indywidualnych i konkretnych praw i obowiązków. Nie mogą oni zatem odmawiać jego przestrzegania (...) tylko ze względu na powzięcie wątpliwości co do konstytucyjności przepisu. Odpowiednio także i organy władzy wykonawczej nie mogą odmawiać stosowania i egzekwowania przepisów, przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego orzekającego o ich niekonstytucyjności. Oznaczałoby to bowiem podważanie obowiązywania porządku prawnego w państwie," Co się zaś tyczy podnoszonego przez Spółkę zarzutu braku odpowiedniego vacatio legis ustawy o grach hazardowych, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż tryb pilnego uchwalania aktów prawnych określony jest w art. 123 Konstytucji RP. W myśl powołanego przepisu Rada Ministrów może uznać uchwalony przez siebie projekt ustawy za pilny, z wyjątkiem projektów ustaw podatkowych, ustaw dotyczących wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej, Sejmu, Senatu oraz organów samorządu terytorialnego, ustaw regulujących ustrój i właściwość władz publicznych, a także kodeksów. Regulamin Sejmu oraz regulamin Senatu określają odrębności w postępowaniu ustawodawczym w sprawie projektu pilnego. Powołany przepis daje zatem Radzie Ministrów prawo do określania wnoszonego przez nią projektu ustawy jako pilny, co powoduje stosowanie szczególnego trybu postępowania w Sejmie, skracanie okresu prac w Senacie oraz czasu na podpisanie ustawy przez Prezydenta. Jak już podniesiono w decyzji wydanej przez organ odwoławczy, o zgodności przepisów prawa wydawanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami orzeka Trybunał Konstytucyjny. Funkcja kontrolna sprawowana przez Trybunał prowadzona jest zarówno pod względem materialnym (badanie czy dany akt prawny nie narusza Konstytucji, ustawy lub ratyfikowanej umowy), jak formalnym (czy dany akt prawny wydał organ kompetentny, czy nie przekroczono przy jego wydawaniu granic delegacji i czy zastosowano właściwy tryb postępowania).

Z przedstawionych wyżej przepisów w ocenie Dyrektora Izby Celnej jednoznacznie wynika, że w istniejącym porządku prawnym brak jest instrumentów prawnych pozwalających organom administracji publicznej na dokonywanie oceny zgodności danego aktu prawa z ustawą zasadniczą.

Natomiast w kwestii naruszenia przez ustawę o grach hazardowych zasady ochrony praw nabytych - Dyrektor Izby Celnej w K. podzielił pogląd zaprezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, który w wyroku nr l SA/Bk 157/10 z 23 czerwca 2010 r., rozstrzygającym sprawę odmowy zmiany decyzji ostatecznej udzielającej zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych stwierdził, iż cyt. "Pojęcie prawa nabytego zostało wyjaśnione, między innymi, przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazał, iż ochroną praw nabytych objęte są tylko takie prawa podmiotowe osoby, które stanowią przysporzenie na jej rzecz w sferze prawnej uprawnień albo zniesienie, względnie ograniczenie, ciążących na niej obowiązków, przy czym istotny - co należy szczególnie podkreślić w tej sprawie - jest sam fakt nabycia prawa, a nie stworzenie możliwości jego nabycia w przyszłości, w drodze spełnienia określonych przez ustawodawcę warunków. (...) Z naruszeniem zasady ochrony praw słusznie nabytych oraz zasady zaufania do państwa i prawa mielibyśmy do czynienia w sytuacji, gdyby na posiadaczy ostatecznych zezwoleń nałożono nowy obowiązek np. nakładający zupełnie nowe opłaty albo też obowiązek poddania się dodatkowym procedurom weryfikującym kwalifikacje do prowadzenia określonego rodzaju działalności, uznane wcześniej za wystarczające, zwłaszcza wówczas, gdyby nastąpiło to z mocą wsteczną." W dalszej części Sąd wywodzi, iż ustawodawca nie ma obowiązku wstrzymywać się ze zmianą przepisów procedury oraz regulacji umożliwiających modyfikowanie stosunków administracyjnych usankcjonowanych ostateczną decyzją administracyjną, nawet jeżeli została wydana w innym stanie prawnym (obowiązującym przed nowelizacją), Z uwagi bowiem na konstrukcję decyzji w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych wpisanie nowych miejsc stanowi modyfikację już ustalonego stosunku materialnoprawnego poprzez rozszerzenie decyzji ostatecznej. Potencjalna możliwość uruchomienia postępowania nadzwyczajnego w trybie 155 Kodeksu postępowania administracyjnego (odpowiednio - art. 253 a Ordynacji podatkowej) nie może być uznana za prawo nabyte. Samo złożenie wniosku o zmianę zezwolenia również nie oznacza, że mamy w takim przypadku do czynienia z nabyciem jakichkolwiek praw. Organ pierwszej instancji zobligowany jest bowiem do stosowania prawa z dnia podejmowania decyzji, a nie zaś z dnia złożenia wniosku.

Pismem z [...]r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania z uwagi na wystąpienie przez WSA w Gdańsku do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniami prejudycjalnymi dot. art.135 ust.2 ustawy o grach hazardowych do czasu wydania orzeczeń prejudycjalnych, a także wystąpienie przez WSA w Poznaniu do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dot. art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia w tej kwestii.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd przyjął jako stan faktyczny sprawy stan wynikający z uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Celnej, jako że znajduje on potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy ( zob. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc tylko stwierdzenie, że zaskarżona decyzja dotknięta jest przynajmniej jedną z w/w wad skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Badanie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w określonych na wstępie ramach wykazało, że nie można temu organowi zarzucić, iż przy wydaniu rozstrzygnięcia naruszył on prawo.

Na wstępie odnosząc się do wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania należy zauważyć, że w aktach sprawy brak jest odpisu KRS wykazującego umocowanie prokurenta P.Z. do działania w jej imieniu, ale fakt ten jest znany Sądowi z urzędu, jako że w aktach sprawy 2414/10 znajduje się stosowny odpis potwierdzający tę okoliczność, tak więc Sąd mógł przystąpić do rozpoznania tego wniosku. Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Dokonując wykładni tego przepisu przy zastosowaniu wnioskowania a contrario należy dojść do wniosku, że nie ma podstaw do zawieszenia w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy nie zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, a tak jest w ocenie Sądu w niniejszej sprawie. Należy bowiem mieć na uwadze, że w powołanej przez skarżącego sprawie III SA/Gd 262/10 sąd administracyjny postanowił przedstawić Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujące pytanie prawne: Czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 z późn. zm.) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który zakazuje wydawania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Natomiast w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 261/10 WSA przedstawił Trybunałowi Sprawiedliwości następujące pytanie prawne: Czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 z późn. zm.) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który zakazuje zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie zmiany miejsca urządzania gry. Zaś w sprawie III SA/Gd 352/10 sąd orzekający przedstawił Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prawne Czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który zakazuje przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Natomiast żadna z kwestii stanowiących przedmiot zapytania do Trybunału Sprawiedliwości nie zachodzi w niniejszej sprawie, wobec czego również orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości nie będzie miało w niej zastosowania, podobnie jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, do którego WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po 549/10 wystąpił z zapytaniem czy art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z 2009 r.) uniemożliwiający podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych odnośnie przedsięwzięć podjętych przed dniem 1 stycznia 2010 r. dopuszczalną wcześniej zmianę miejsca urządzania gry ustalonego w uprzednio wydanym zezwoleniu, nie jest niezgodny z wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasadą ochrony interesów w toku podmiotów prowadzących takową działalność, które - w zaufaniu do dotychczasowych przepisów - rozpoczęły realizację sześcioletnich przedsięwzięć gospodarczych.

Zauważyć bowiem należy, że powołane w treści zapytań przepisy nie stanowiły podstawy prawnej orzekania w niniejszej sprawie. Zezwolenie udzielone skarżącej Spółce na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych miało charakter czasowy. Zostało ono udzielone decyzją Dyrektora Izby Skarbowej - zgodnie z przepisami kompetencyjnymi, obowiązującymi w dacie wydania decyzji - na okres 6 lat. Stosownie bowiem do pkt. 8 decyzji "zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych udziela się na okres 6 lat od dnia jego wydania. Po upływie tego terminu, tj. z dniem [...] r. zezwolenie wygasa."

Skarżący wnioskiem z [...]r. zwrócił się o zmianę decyzji o zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie organizowania gier na automatach o niskich wygranych. Z uwagi na fakt, że udzielone Spółce zezwolenie miało charakter czasowy, decyzja w tym przedmiocie wygasła wraz z upływem terminu, na jaki zezwolenie zostało wydane czyli z dniem [...]r. Z tą też datą postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 208 § 1 O.p., a organ winien obligatoryjnie wydać decyzję o umorzeniu postępowania ("organ podatkowy wydaje decyzję..."). Stosownie do powołanego przepisu gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Ogólnie można stwierdzić, że bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Wynika ona z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Może ona mieć charakter pierwotny, gdy jej przyczyny istniały przed wszczęciem postępowania lub wtórny, kiedy powstały już w jego toku. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi w sposób oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 1995 r., SA/Łd 2424/94, ONSA 1996, nr 2, poz. 80 oraz wyrok z 20 kwietnia 2001 r., III SA 102/00, "Przegląd Podatkowy" 2001, nr 9, poz. 63). Przyczyny tak pojmowanej bezprzedmiotowości postępowania mogą stanowić zarówno zdarzenia faktyczne, jak i prawne. W literaturze podkreśla się jednak, że charakter przyczyn bezprzedmiotowości nie ma znaczenia, gdyż art. 208 § 1 nakazuje umorzenie postępowania, gdy "z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe". W komentowanym przepisie chodzi więc o każdą przyczynę powodującą brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego (por. M. Masternak, w: B. Brzeziński. M. Kalinowski, Masternak, A. Olesińska: Ordynacja podatkowa. Komentarz, s. 688).

Przesłanka bezprzedmiotowości występuje bowiem, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość nie może być utożsamiana z wynikającą z przepisów zmianą właściwości organu podatkowego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2004 r., III SA 1253/03, niepubl.). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (wyrok NSA z 24 kwietnia 2003 r., III SA 2225/01, Biuletyn Skarbowy 2003, nr 6, s. 25).

Przyczyny bezprzedmiotowości można podzielić na cztery kategorie:

a/ podmiotowe – dotyczące organu lub stron postępowania,

b/ przedmiotowe, dotyczące interesu prawnego, o którym ma się rozstrzygać w sprawie,

c/ podstawy prawnej załatwienia sprawy,

d/ prawotwórczych elementów stanu faktycznego.

Bezprzedmiotowość postępowania spowodowana zmianą stanu faktycznego będzie miała miejsce wówczas, gdy dotyczy faktów prawotwórczych, a wiec mających wpływ na załatwienie sprawy co do jej istoty, zarówno w odniesieniu do treści rozstrzygnięcia sprawy, jak również składników dodatkowych decyzji (teza 7 komentarza do art. 208 O.p., Ordynacja podatkowa, komentarz, Unimex, Wrocław 2008).

Przenosząc te rozważania na grunt analizowanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość spowodowana zmianą stanu faktycznego w zakresie faktów prawotwórczych. Nie jest możliwe rozstrzyganie o zmianie uprawnień, które w dacie orzekania już wygasły, a więc nie istnieją. Zasadne było zatem rozstrzygniecie organu w przedmiocie umorzenia postępowania.

Końcowo Sąd wskazuje, że nie ustosunkował się do podnoszonych przez stronę zarzutów naruszenia przez zaskarżone rozstrzygnięcie zasad konstytucyjnych i przepisów prawa wspólnotowego, albowiem nie były one i nie powinny być podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jako że organ nie wydał orzeczenia merytorycznego, orzekającego o istocie sprawy, lecz jedynie rozstrzygnięcie formalne, w oparciu o przepisy proceduralne. Dlatego też bezprzedmiotowa jest analiza przepisów prawa, które nie miały i nie powinny mieć zastosowania na tym etapie załatwienia sprawy. Dokonywanie analizy zarzutów skargi byłoby celowe dopiero wówczas, gdyby podstawą merytorycznego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej były przepisy ustawy o grach hazardowych, co jednak nie miało miejsca w sprawie za wyjątkiem art. 8 i 118 tej ustawy, zgodnie z którymi – odpowiednio - do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej oraz, że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że są to przepisy proceduralne, wskazujące tryb rozpatrzenia sprawy i jako takie nie mają charakteru przepisów technicznych, których dotyczyć będą orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości, wydane w wyżej powołanych sprawach, w których sądy krajowe wystąpiły o wydanie orzeczeń prejudycjalnych co do konkretnych artykułów. Artykuł 1 pkt 11 obowiązującej dyrektywy nr 98/34/WE stanowi bowiem:

Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się poniższe terminy :

11) »przepisy techniczne«: specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de jure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub stosowania w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 10, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług.

Przepisy techniczne obejmują de facto:

– przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne Państwa Członkowskiego, które odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź innych wymagań lub zasad dotyczących usług, bądź też do kodeksów zawodowych lub kodeksów postępowania, które z kolei odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź do innych wymogów lub zasad dotyczących usług, zgodność z którymi pociąga za sobą domniemanie zgodności z zobowiązaniami nałożonymi przez wspomniane przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne,

– dobrowolne porozumienia, w których władze publiczne są stroną umawiającą się, a które przewidują, w interesie ogólnym, zgodność ze specyfikacjami technicznymi lub innymi wymogami albo zasadami dotyczącymi usług, z wyjątkiem specyfikacji odnoszących się do przetargów przy zamówieniach publicznych,

– specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług, które powiązane są ze środkami fiskalnymi lub finansowymi mającymi wpływ na konsumpcję produktów lub usług przez wspomaganie przestrzegania takich specyfikacji technicznych lub innych wymogów bądź zasad dotyczących usług; specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług powiązanych z systemami zabezpieczenia społecznego nie są objęte tym znaczeniem.

Obejmuje to przepisy techniczne nałożone przez organy wyznaczone przez Państwa Członkowskie oraz znajdujące się w wykazie sporządzonym przez Komisję przed 5 sierpnia 1999 r.

Tak więc w ocenie Sądu przepisy art. 8 i 118 ustawy o grach hazardowych, wskazujące przepisy proceduralne, w oparciu o które postępowanie to winno być prowadzone, nie ma charakteru przepisów technicznych i ewentualne uchybienie obowiązkowi notyfikacji przepisów technicznych, zawartych w ustawie o grach hazardowych w odniesieniu tych artykułów nie będzie mieć skutku tego rodzaju, że nie będą one mogły być stosowane. Przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z 22 czerwca 1998 r. ustanawia bowiem jedynie procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego a nie całych aktów prawnych, w których są one zawarte.

Z analogicznych powodów Sąd nie uwzględnił wniosków skarżącego o wystąpienie do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym dot. ustalenia istnienia obowiązku notyfikacji, skutków prawnych ewentualnego uchybienia Państwa Polskiego temu obowiązkowi i ustalenia zakresu obowiązków administracji celnej w kierunku badania prawidłowości procesu legislacyjnego, a także wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności z Konstytucją ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, albowiem przepisy tej ustawy nie były podstawą rozpoznania wniosku skarżącej.

Końcowo Sąd zauważa w związku z wystąpieniami sądów krajowych z pytaniami prawnymi do Trybunału Sprawiedliwości i Trybunału Konstytucyjnego, że ponieważ pytania sądów dotyczyły przepisów materialnych, orzeczenia Trybunałów również będą się odnosiły do nich, a nie do przepisów proceduralnych, których brzmienie pozostaje w kompetencji ustawodawcy krajowego. Zakładając hipotetycznie, że gdyby z jakichkolwiek powodów za nie podlegającą stosowaniu została uznana cała ustawa o grach hazardowych, w tym jej przepisy art. 8 i 118, wskazujące, że w sprawach wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy należy stosować przepisy O.p., powoduje to, że wniosek Spółki winien być rozpoznany w trybie dotychczas stosowanych przepisów proceduralnych, a więc Kpa, który w art. 105 § 1 zawiera analogiczna regulację, jak art. 208 § 1 O.p. w zw. z art. 8 ustawy o grach hazardowych i stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Biorąc pod uwagę, że bezprzedmiotowość postępowania wynikająca z faktu wygaśnięcia zezwolenia jest okolicznością obiektywną, istniejącą także i w tym przypadku, uznać należy, że orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości dotyczące ewentualnie technicznego charakteru omawianych przepisów lub orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego odnoszące się do zagadnienia konstytucyjności przepisów ustawy o grach hazardowych nie ma wpływu na zmianę rozstrzygnięcia sprawy, albowiem w tym przypadku również zasadnym byłoby umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego tyle tylko, że w trybie przepisów Kpa. Zatem ewentualne i hipotetyczne uchybienie organu przepisom proceduralnym (którego Sąd orzekający nie dopatrzył się), nie miałoby wpływu na treść wydanego przez organ rozstrzygnięcia.

Konkludując, ponieważ Sąd nie stwierdził w przedmiotowej sprawie istnienia przesłanek uwzględnienia skargi, zatem na mocy art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę należało oddalić.