Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 445/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, 18 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 156
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant referent stażysta Wiktoria Sosnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2020 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A. P. i M. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2018 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r., nr [...].

Decyzja Ministra została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1991 r., nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), stwierdził nabycie przez Gminę B. nieodpłatnie, z mocy prawa, własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie Miasteczko K., uregulowanej w księdze wieczystej [...] jako działka nr [...] o pow. [...] m2, zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część tej decyzji.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. wystąpił Wójt Gminy Miasteczko K. W uzasadnieniu wniosku opisał okoliczności sprawy, podkreślając, że jego zdaniem skomunalizowana działka nie stanowiła mienia ogólnonarodowego (państwowego) i nie podlegała działaniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające (...).

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...],

1) stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r., nr [...], stwierdzającej nabycie przez Gminę B. nieodpłatnie, z mocy prawa, własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie Miasteczko K., uregulowanej w księdze wieczystej [...][...] jako działka nr [...] pow. [...] m2 (obecnie działki nr: [...],[...],[...]), zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] stanowiącej integralną część tej decyzji - w części dotyczącej działek: nr [...]oraz nr [...];

2) stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r., nr [...], stwierdzająca nabycie przez Gminę B. nieodpłatnie, z mocy prawa, własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie Miasteczko K., uregulowanej w księdze wieczystej [...] jako działka nr [...] o pow. [...] m2(obecnie działki nr: [...],[...],[...]), zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część tej decyzji-w części dotyczącej działki nr [...]- została wydana z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru podniósł, że kwestionowana decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. została wydana na podstawie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, który stanowi, że mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego - staje się w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin, o ile dalsze przepisy nie stanowią inaczej. Jednocześnie Minister wskazał, iż istota komunalizacji uregulowana w art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), polega na przekształceniu stosunków prawnych poprzez przejście z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., mienia Skarbu Państwa, określonego w tym przepisie, na właściwą gminę. Zatem dla komunalizacji mienia ogólnonarodowego z mocy prawa decydujące znaczenie ma stan prawny dotyczący tego mienia, istniejący w dniu 27 maja 1990 r. Decyzja komunalizacyjna należy bowiem do tzw. decyzji deklaratoryjnych i jedynie stwierdza urzędowo fakt, że w dacie komunalizacji zaistniał określony stan prawny na nieruchomości. Do organu orzekającego o komunalizacji należy więc zbadanie, czy mienie mające podlegać komunalizacji, stanowi własność Skarbu Państwa oraz czy należało ono w tym czasie do terenowego organu administracji stopnia podstawowego.

Organ nadzoru zważył, że z akt sprawy wynika, iż K. P. oraz J. D. byli wpisani jako współwłaściciele po połowie nieruchomości położonej w Miasteczku K. - działki nr [...] zapisanej w księdze wieczystej KW [...] - na podstawie umowy kupna sprzedaży z dnia [...] marca 1948 r. Dnia [...] czerwca 1962 r. na podstawie aktów małżeństwa do KW [...] zostały dopisane jako współwłaścicielki w ustroju ustawowej wspólności małżeńsko-majątkowej – H. P. oraz T. D. Dnia [...] września 1967 r. z KW [...] została odłączona działka [...] o pow. [...] ha i dołączono ją do KW [...]. Następcami pawnymi dawnych właściceli nieruchomości są po H. P. i K. P. – A. P., A. P. i M. P. a po J. D. i T. D. – Z. D., K. D., A. D., D. D. i J. D.

Minister wyjaśnił również kwestię przekształceń geodezyjnych skomunalizowanej działki nr [...]. Zgodnie z zebraną w sprawie dokumentacją dawna działka nr [...] o pow. [...] m2 w momencie założenia ewidencji gruntów w roku 1962 weszła w skład działki nr [...] o pow. [...] ha, która to odpowiadała dawnej parceli nr [...] o pow. [...] ha. Działka nr [...] została mianowicie podzielona na działki nr [...] o pow. [...] ha oraz [...] o pow. [...] ha, następnie działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] o pow. [...] ha oraz [...] o pow. [...] ha. W roku 1998 działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha. Następnie w roku 2001, działkę nr [...] podzielono na działki o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha. Organ wskazał również, że zgodnie z kartą inwentaryzacyjną nr [...] - stanowiącą integralną część decyzji komunalizacyjnej - działka nr [...] uregulowana była w księdze wieczystej nr [...]. Skarb Państwa stał się właścicielem działki nr [...] na podstawie orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] maja 1962 r., nr [...], w sprawie przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa: Młyn M. - P. K. w Miasteczku K. pow. W. (tj. orzeczenia będącego następstwem zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z dnia [...] listopada 1953 r., znak: [...], w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem: Młyn M. wł. P. K. dzierż. S. J. w Miasteczku K. pow. W.). Następnie, na mocy decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1973 r., nr [...], działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 położoną w Miasteczku K. zabudowaną młynem gospodarczym, przekazano w użytkowanie Gminnej Spółdzielni "S." w Miasteczku K. Potem – jak wskazane zostało już na wstępie - decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. działkę nr [...] skomunalizowano na rzecz Gminy B., jednakże zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 1991 r. w sprawie utworzenia, zmiany granic i ustalenia siedzib niektórych gmin w województwach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz nadania niektórym gminom statusu miasta (Dz. U. z 1991 r., Nr 115, poz. 497) oraz protokołem przekazania-przejęcia nieruchomości pomiędzy Gminą B. a Gminą Miasteczko K. z dnia [...] marca 1992 r. - z księgi wieczystej KW Nr [...] wykreślono jako właściciela Gminę B., wpisując w to miejsce Gminę Miasteczko K. Przy czym, w wyniku umowy zamiany z dnia [...] lutego 2000 r., zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A numer [...], własność działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]) została przeniesiona na rzecz Gminnej Spółdzielni "S." w B. w likwidacji, który to podmiot umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...] marca 2000 r. Rep. "A" Numer [...] sprzedał działkę [...] P. D.. Następnie Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], stwierdził nieważność cytowanego zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z dnia [...] listopada 1953 r., a decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], stwierdził nieważność orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] maja 1962 r. w sprawie przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa: Młyn M. - P. K.w Miasteczku K. pow. W.

Wskazując na powyższe okoliczności sprawy organ nadzoru stwierdził, że kluczowe znaczenie mają skutki prawne opisanej decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2014 r., stwierdzającej nieważność orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] maja 1962 r. w sprawie przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa: Młyn M., tj. aktu administracyjnego, na podstawie którego Skarb Państwa przejął na własność dawną parcelę nr: [...] wraz ze znajdującymi się na niej budynkami. Stwierdzenie nieważności ostatecznego orzeczenia wywołuje bowiem skutek ex tunc, tzn. od dnia wydania aktu administracyjnego, który podlega unieważnieniu. Następuje restitutio in integrum, tzn. przywrócenie stanu poprzedniego obowiązującego przed wydaniem aktu, którego nieważność stwierdzono. W ocenie Ministra taki stan faktyczny i prawny prowadzi do wniosku, że prawo własności nieruchomości ujętej w decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r., położonej w Miasteczku K. oznaczonej jako działka nr [...] (obecnie oznaczonych jako działki nr [...],[...] oraz [...]) - nie przeszło na własność Skarbu Państwa. W związku z tym, zdaniem Ministra, nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] nie podlegała działaniu ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Natomiast stwierdzenie nabycia prawa własności w stosunku do mienia, które w dacie komunalizacji nie stanowiło własności ogólnonarodowej, stanowi rażące naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, co uzasadnia częściowe stwierdzenie nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa Stąd wobec stwierdzenia wadliwości ww. decyzji komunalizacyjnej w części dotyczącej działek nr [...] oraz [...] - powstałych z podziału działki nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji orzekł jak w pkt 1 decyzji z dnia [...] października 2018 r.

Organ nadzoru podkreślił ponadto, iż w postępowaniu w sprawie stwierdzania nieważności decyzji, organy administracji mają obowiązek ustalić nie tylko, czy badana decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa (na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa), ale również zbadać, czy nie zachodzą w sprawie okoliczności określone w art. 156 § 2 kpa. które wyłączają możliwość stwierdzenia nieważności decyzji. Nie stwierdza się nieważności decyzji bez względu na przyczyny nieważności określone w § 1 gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, do których, w rozumieniu art. 156 § 2 kpa, zaliczyć należy zbycie nieruchomości w formie aktu notarialnego na rzecz osób trzecich, chronionych rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Przy czym Minister zważył, że stosownie do art. 158 § 2 kpa jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności o których mowa w art. 156 § 2 kpa, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.

Zdaniem organu nadzoru z akt sprawy wynika, że nieodwracalnym skutkiem prawnym decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. było zawarcie umowy zamiany sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia [...] lutego 2000 r., Rep. A numer [...], na mocy której własność działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]) została przeniesiona przez Gminę Miasteczko K. na rzecz Gminnej Spółdzielni "S." w B. w likwidacji. Minister podkreślił jednocześnie, iż w następstwie wydania decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. dokonana została zmiana podmiotu uprawnionego do rozporządzania nieruchomością położoną w Miasteczku K. oznaczoną jako działka nr [...], a więc, o ocenie Ministra, kwestionowana decyzja komunalizacyjna wywołała bezpośredni skutek prawny w sferze prawa cywilnego. Skutek ten nie podlega uchyleniu czy zniesieniu aktem administracyjnym bowiem organ nadzoru nie może własnym działaniem odwrócić skutków wydanej z rażącym naruszeniem prawa decyzji, która wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Biorąc powyższe pod uwagę, w związku z zaistnieniem nieodwracalnych skutków prawnych w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji orzekł jak w punkcie 2) decyzji z dnia [...] października 2018 r.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. w części dotyczącej działek nr [...] i [...], wystąpili A. P. i M. P., podnosząc, że przed Sądem Okręgowym w W. toczy się postępowanie o odszkodowanie za szkodę rzeczywistą. Zdaniem wnioskodawców w części dotyczącej działek nr [...] i [...] organ powinien zatem orzec, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. została wydana z naruszeniem prawa. Jednocześnie według wnioskodawców zwrot przedmiotowej fizycznie nieruchomości spadkobiercom pierwotnych właścicieli "na siłę", pomimo jej obecnie ujemnej wartości byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego i z zasadami ekonomii oraz prawem do rzeczywistego zadośćuczynienia nie prowadzącego do kolejnych strat.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. utrzymał mocy własną decyzję z dnia [...] października 2018 r., uznając ją za zgodną z prawem. Zważył, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 kpa jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji (wyrażonej w art. 16 kpa), stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Jednocześnie, zdaniem organu nadzoru, przesłanki stwierdzenia nieważności zostały w powyższym przepisie wyliczone wyczerpująco, zatem nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco. W tym miejscu podkreślić należy, że nie można dzielić postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji na kilka części z uwagi na badanie kolejnych przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Nieważność aktu w ramach tego artykułu bada się w jednym postępowaniu, biorąc pod uwagę wszystkie wskazane przesłanki.Przy czym Minister podniósł, że organ administracji publicznej orzekając w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji albo wydania jej z naruszeniem prawa, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach sprawy. Z tego też względu organ nie może podejmować czynności postępowania zmierzających do załatwienia sprawy co do jej istoty. Stwierdzenie nieważności decyzji wywołuje skutek ex tunc, tzn. od dnia wydania aktu administracyjnego, który podlega unieważnieniu i następuje przywrócenie stanu poprzedniego obowiązującego przed wydaniem aktu, którego nieważność stwierdzono. Zatem decyzja nadzorcza (stwierdzająca nieważność) ma charakter decyzji kasatoryjnej, nie zaś przyznającej określone prawa bądź nakładającej obowiązki.

Minister wskazał, że materialnoprawną podstawą decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. był art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Art. 5 ust. 1 ww. ustawy stanowi: Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, (...) - staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin.", tj. 27 maja 1990 r. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem komunalizacji mogło być wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe), tym samym z komunalizacji wyłączone zostało mienie należące do innych podmiotów i stanowiące ich własność. Wobec tego Minister podkreślił, że stronami postępowania komunalizacyjnego (a w konsekwencji również postępowania nadzorczego) są Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel mienia oraz właściwa gmina, wyjątkowo zaś inny podmiot, gdy wykaże, że przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości, który wykluczałby uznanie, że w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności należało do Skarbu Państwa. Postępowanie komunalizacyjne nie dotyczy jednak interesu prawnego użytkownika, najemcy, użytkownika wieczystego przedmiotu objętego komunalizacją lub innego podmiotu posiadającego to mienie bez tytułu prawnego. Komunalizacja (której wynikiem jest zmiana podmiotu, któremu przysługuje prawo własności) nie ma bowiem wpływu na zmianę zakresu uprawnień tych osób. Jednocześnie organ nadzoru zaznaczył, że wszystkie zobowiązania związane z komunalizowanym mieniem przejmuje od Skarbu Państwa gmina. Deklaratoryjna decyzja wojewody, o której mowa w art. 18 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r stanowi ustawowe potwierdzenie, że gmina stała się z mocy prawa właścicielem określonych składników mienia ogólnonarodowego, wymienionych w art. 5 tej ustawy, dotychczas należących do Skarbu Państwa. Decyzja taka bezpośrednio nie mogła potwierdzać żadnych innych zdarzeń, w tym także przeniesienia posiadania nieruchomości stanowiących własność osób trzecich, gdyż gdyby została wydana w odniesieniu do nieruchomości niebędącej własnością państwową, lecz własnością osoby trzeciej, to byłaby nieważna z konsekwencjami przewidzianymi w art. 156 § 1 kpa.

Dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego Minister powtórzył przedstawione już przez niego we wcześniejszej własnej decyzji z dnia [...] października 2018 r. ustalenia dotyczące przedmiotwej nieruchomości oraz jej właścicieli, wyjaśniając, że kontrolowaną decyzją komunalizacyjną Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. skomunalizowano nieruchomość oznaczoną jako działka [...], która aktualnie odpowiada działkom nr: [...],[...] oraz [...].

W ocenie Ministra z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Skarb Państwa stał się właścicielem działki nr [...] (uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]) na podstawie orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] maja 1962 r., nr [...], w sprawie przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa: Młyn M. - P. K. w Miasteczku K. pow. W. Wcześniej Minister Przemysłu Drobnego i Rzemiosła zarządzeniem z dnia [...] listopada 1953 r., nr [...], ustanowił przymusowy zarząd państwowy nad przedsiębiorstwem: Młyn M. wł. P. K. dzierż. S. J.w Miasteczku K. pow. W. Przy czym oba ww. akty były przedmiotem postępowań nadzorczych. W ich wyniku Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] maja 2009 r. stwierdził nieważność zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z dnia [...] listopada 1953 r. Natomiast decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., Minister Gospodarki stwierdził nieważność orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] maja 1962 r., nr [...], w sprawie przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa: Młyn M. - P. K. w Miasteczku K. pow. W.

Organ nadzoru zaznaczył, że stwierdzenie nieważności ostatecznego orzeczenia wywołuje skutek ex tunc, tzn. od dnia wydania aktu administracyjnego, który podlega unieważnieniu, następuje restitutio in integrum, tzn. przywrócenie stanu poprzedniego obowiązującego przed wydaniem aktu, którego nieważność stwierdzono. Powyższe prowadzi do wniosku, że Skarb Państwa nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dniu komunalizacji, tj. 27 maja 1990 r., a jedynie posługiwał się wadliwym tytułem prawnym do skomunalizowanej nieruchomości. Nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] stanowiła mienie osób fizycznych, a tym samym nie podlegała komunalizacji w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...). Ustalenia w tym zakresie nie budzą wątpliwości stron niniejszego postępowania. Wobec powyższego organ nadzoru uznał, że przy wydaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Stąd, wobec stwierdzenia wadliwości ww. decyzji komunalizacyjnej w części dotyczącej działek nr [...] oraz [...] - powstałych z podziału działki nr [...], orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r.

Minister wyjaśnił, że przedmiotem rażącego naruszenia prawa są najczęściej przepisy prawa materialnego. Naruszenie to może również dotyczyć przepisów postępowania administracyjnego, zwłaszcza tych, które stanowią gwarancję prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Skuteczność zarzutów przedstawionych przez pryzmat rażącego naruszenia prawa zależy więc od wykazania szczególnej wadliwości decyzji (postanowienia) administracyjnej podjętych w postępowaniu zwykłym, co wiąże się z zasadą trwałości aktów administracyjnych, wyrażonej w art. 16 kpa. Chodzi tu zatem o wady wyjątkowo ciężkie, które należy usunąć poprzez wyeliminowanie z obrotu obarczonego tymi wadami aktu administracyjnego. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: 1) naruszenie prawa ma charakter oczywisty; 2) charakter przepisu, który został naruszony, pozwala na uznanie oczywistości naruszenia; 3) przemawiają za tym racje ekonomiczne czy gospodarcze. Przy czym wymienione powyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiane, ale jasno wskazane. W ocenie Ministra, w niniejszej sprawie mamy sytuację naruszenia prawa o charakterze oczywistym, przy czym zarówno jednoznaczny charakter przepisu jak i względy gospodarczo- ekonomiczne nakazują uznanie wypełnienia przesłanki, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Brak świadomości organu orzekającego w przedmiocie komunalizacji w momencie wydawania decyzji, że nieruchomość stanowi własność prywatną, nie zmienia faktu iż w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody.

Minister podkreślił, iż w przypadku występowania w sprawie przesłanki z art. 156 § 1 kpa, należy także przeanalizować, czy w sprawie nie wystąpiły przeszkody, o których mowa w § 2 tego przepisu, tj. okoliczności wyłączające możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, jak to, że decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W kwestii nieodwracalności skutków prawnych należy podkreślić, że zasadą utrwaloną w orzecznictwie sądowym jest, iż nieodwracalny skutek prawny stanowiący przeszkodę w stwierdzeniu nieważności decyzji to taki skutek, którego organ administracji nie jest w stanie odwrócić w ramach swych kompetencji realizowanych w postępowaniu administracyjnym. Taki skutek wywołuje przeniesienie własności nieruchomości lub użytkowania wieczystego w drodze czynności cywilnoprawnej dokonywanej w formie aktu notarialnego. Dla rozstrzygnięcia czy decyzja komunalizacyjna wywołała nieodwracalne skutki prawne koniecznym jest przeanalizowanie czynności prawnych i zdarzeń prawnych, które nastąpiły po dacie wydania decyzji komunalizacyjnej Wojewody.

Według organu nadzoru z akt sprawy wynika, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. decyzją z dnia [...] września 1973 r., nr [...], przekazało w użytkowanie Gminnej Spółdzielni "S." w Miasteczku K. ww. działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 zabudowaną młynem gospodarczym. Następnie umową zamiany z dnia [...] lutego 2000 r., zawartą w formie aktu notarialnego Rep. A numer [...], własność działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]) została przeniesiona na rzecz Gminnej Spółdzielni "S." w B. w likwidacji, a następnie umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...] marca 2000 r. Rep. "A" Numer [...] sprzedano działkę [...] osobie fizycznej.

W ocenie Ministra powyższa okoliczność wypełnia przesłankę określoną w art. 156 § 2 kpa - tj. zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych - w zakresie dotyczącym działki nr [...]. Dlatego też Minister nie stwierdził w tym zakresie nieważności decyzji, a ograniczył się do stwierdzenia, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. w części dotyczącej działki nr [...] została wydana z naruszeniem prawa. Odnosząc się z kolei do argumentów przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ zwrócił uwagę, że kwestia regulacji stanów prawnych nieruchomości czy też ocena zaistnienia szkody i przyznania odszkodowania pozostaje we właściwości sądów powszechnych. Jednocześnie wyjaśnił, że zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) "Roszczenia cywilnoprawne związane z nabyciem mienia komunalnego mogą być dochodzone przed sądem powszechnym.". Powyższe oznacza, że organy orzekające w sprawach komunalizacji nie są powołane do rozstrzygania sporów, wynikających na tle stosunków cywilnoprawnych pomiędzy osobami fizycznymi a Skarbem Państwa bądź gminą. Do rozpoznania takich spraw, z mocy art. 2 § 1 i 3 kpc powołane są sądy powszechne. Powyższe, zdaniem Ministra, oznacza, że postępowanie prowadzone przed Sądem Okręgowym w W. nie ma wpływu na przedmiotowe postępowanie nadzorcze, które stanowi konieczny element w procesie regulacji stanu prawnego skomunalizowanej nieruchomości.

Reasumując, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie wyrażone w decyzji z dnia [...] października 2018 r.

Skargę na decyzję Ministra z dnia [...] stycznia 2019 r. w części, tj. w zakresie, w jakim organ utrzymał w mocy punkt 1 własnej decyzji z dnia [...] października 2018 r., złożył A. P., zarzucając jej niezgodność z prawem z powodu naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie, w sytuacji, w której zachodziły przesłanki, o których mowa w art. 156 § 2 kpa uzasadniające stwierdzenie, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. została wydana z naruszeniem prawa;

art. 156 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie i jednocześnie nieuwzględnienie wyroku Trybunał Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13;

przepisu art. 77 § 1 w związku z art. 7 kpa poprzez niewyczerpujące i niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zaś poprzez niepodjęcie wszelkich czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W konsekwencji wskaznych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w części ostatecznej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], w zakresie w jakim utrzymuje ona w mocy punkt 1) decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r., nr [...] oraz o uchylenie punktu 1) ww. decyzji z dnia [...] października 2018 r.

Skarżący wskazał, że nie sposób zgodzić się z rozstrzygnięciem organu nadzoru odnoszącym się do działek oznaczonych numerem [...] oraz numerem [...]. Przede wszystkim działki te stanowią część [...] metrowej byłej nieruchomości młyńskiej, w skład której wchodzi także działka oznaczona numerem [...], wobec której organ w swojej decyzji stwierdził, iż w tym zakresie przedmiotowa decyzja Wojewody [...] została wydana z naruszeniem prawa, a to z uwagi na to, iż zaistniały nieodwracalne skutki prawne. Skarżący podkreślił w tym miejscu, że zdaniem organu, w odniesieniu do działek oznaczonych numerem [...] i [...] zaszły przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, uzasadniające stwierdzenie nieważności wyżej wskazanej decyzji komunalizacyjnej.

W ocenie skarżącego, decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. stwierdzająca nabycie przez Gminę B. nieodpłatnie, z mocy prawa, własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie Miasteczko K., uregulowanej w księdze wieczystej [...] W. jako działka nr [...] o pow. [...] m2 (obecnie działki nr [...], [...],[...]), zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część tej decyzji stanowi konstytutywny akt prawny, na mocy którego Gmina nabyła prawo własności działki nr [...] (obecnie działki nr [...],[...], [...]). Za powyższym przemawia fakt, iż przede wszystkim decyzja ta umożliwiła jej skuteczne powoływanie się w obrocie cywilnoprawnym na przysługujący tytuł. Bez tej decyzji nie istniałaby możliwość swobodnego dysponowania tą nieruchomością i składania oświadczeń woli. Zatem skarżący stwierdził, iż z decyzji tej, a nie z ustawy, wynikały dla strony (w tym przypadku gminy) określone uprawnienia lub obowiązki. W konsekwencji do wyżej wskazanej decyzji powinien mieć zastosowanie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] maja 2015 r., sygn. akt [...]. Natomiast brak uwzględnienia przez organ wskazanego wyroku narusza zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 kpa w związku z art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a zatem należy je stosować bezpośrednio. W ocenie skarżącego organ orzekając w niniejszej sprawie miał obowiązek zbadania czy zachodzi przesłanka znacznego upływu czasu i zastosowania przepisu art. 156 § 2 kpa w pełni uwzględniając ww. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.

Abstrahując od powyższego, skarżący wskazał, że była nieruchomość młyńska znajdująca się między innymi na działkach oznaczonych numerem [...],[...] jest obecnie opuszczoną od kilkudziesięciu lat ruiną, która nie nadaje się do jakiegokolwiek użytkowania. Co istotne, wymaga ona kosztownego zabezpieczenia dla ochrony życia i zdrowia okolicznych mieszkańców lub podjęcia ogromnie kosztownej rozbiórki. W dacie nacjonalizacji nieruchomość ta stanowiła dużych rozmiarów budynek młyński prowadzący wówczas dochodową działalność. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny we wskazanym powyżej orzeczeniu niejako nakazuje badanie jakie konsekwencje wywołała nieważna decyzja. Zdaniem skarżącego, organ dokonał niedopuszczalnej w tym zakresie, zawężającej wykładni pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych, bez rozpatrzenia argumentów wskazanych przez wnioskodawców toku postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej powoływana jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniemart. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną.

Na wstępie podkreślić należy, że postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się w trybie stwierdzenia nieważności. Jest to postępowanie nadzwyczajne, w którym organ nie bada sprawy co do istoty, tak jak ma to miejsce w postępowaniu zwykłym, ale ogranicza się do zbadania, czy decyzja kończąca postępowanie zwyczajne nie jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Innymi słowy organ nie jest uprawniony do uwzględniania w tym postępowaniu wad - nawet oczywistych – jeżeli nie mają one charakteru kwalifikowanego. Postępowanie prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności nie może bowiem zastępować postępowania zwykłego lub go powtarzać.

Nadto, oceny legalności badanej decyzji organ dokonuje na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, uwzględniając stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji.

Dodać przy tym trzeba, iż zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i doktrynie stanowiskiem, o uznaniu naruszenia prawa za rażące decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na zauważalnej wprost sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W konsekwencji, w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie taki przepis, który można stosować w bezpośrednim rozumieniu, zatem przepis, który nie wymaga wykładni. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie takiej decyzji jako aktu organu praworządnego państwa (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04).

W niniejszej sprawie kontroli Sądu została poddana decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] października 2018 r., stwierdzającą nieważność orzeczenia komunalizacyjnego Wojewody P. z dnia [...] grudnia 1991 r., nr [...] dotyczącego działki nr [...] (oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej Miasteczko K., uregulowanej w księdze wieczystej [...] W.) w zakresie obecnych działek nr [...] i [...], a także stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa ww. orzeczenia w części dotyczącej aktualnej działki nr [...]. Postępowanie w tej sprawie toczyło się zatem przed Ministrem w opisanym wyżej trybie nadzwyczajnym, tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Jak już wskazano, do uznania, że decyzję wydano z rażącym naruszeniem prawa konieczne jest ustalenie oczywistego charakteru naruszenia prawa materialnego lub dokonanie przez organ oceny materiału dowodowego w sposób oczywiście sprzeczny ze zgromadzoną w aktach dokumentacją lub innymi oczywistymi, znanymi faktami.

Podstawę prawną powołanego orzeczenia komunalizacyjnego Wojewody [...] z 1991 r., wydanego w postępowaniu zwyczajnym, stanowił art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, a zatem w świetle zgodności z przepisami ww. aktu prawnego oraz stanem faktycznym i prawnym istniejącym w dacie orzekania należało ocenić kwestionowane orzeczenie.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ww. ustawy mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. 27 maja 1990 r. z mocy prawa mieniem właściwych gmin, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem komunalizacji mogło być wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe), tym samym z komunalizacji wyłączone zostało mienie należące do innych podmiotów i stanowiące ich własność. Dla skutecznego skomunalizaowania mienia, w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. istotny był zatem stan faktyczny i prawny mienia w dniu 27 maja 1990 r. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1998 r. III RN 16/98, OSNAP 1999/3 poz. 79).

Deklaratoryjna decyzja wojewody, o której mowa w art. 18 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r stanowi ustawowe potwierdzenie, że gmina stała się z mocy prawa właścicielem określonych składników mienia ogólnonarodowego, wymienionych w art. 5 tej ustawy, dotychczas należących do Skarbu Państwa. Decyzja taka bezpośrednio nie mogła potwierdzać żadnych innych zdarzeń, w tym także przeniesienia posiadania nieruchomości stanowiących własność osób trzecich, gdyż gdyby została wydana w odniesieniu do nieruchomości niebędącej własnością państwową, lecz własnością osoby trzeciej, to byłaby nieważna z konsekwencjami przewidzianymi w art. 156 § 1 kpa.

Zdaniem Sądu akta niniejszej sprawy wskazują, że kontrolowaną decyzją komunalizacyjną Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. skomunalizowano nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie Miasteczko K., uregulowaną w księdze wieczystej [...] W., działka nr [...] o pow. [...] m². Aktualnie działka ta, w wyniku przekształceń geodezyjnych, odpowiada działkom nr: [...],[...] oraz [...].

Z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że opisana nieruchomość przed przeniesieniem prawa własności na rzecz Skarbu Państwa stanowiła własność K. i H. małż. P. oraz J. i T. małż. D.

Skarb Państwa stał się właścicielem ww. działki nr [...] na podstawie orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] maja 1962 r., nr [...], w sprawie przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa: Młyn M. - P. K. w Miasteczku K. pow. W. Uprzednio Minister Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z dnia [...] listopada 1953 r., nr [...], ustanowił przymusowy zarząd państwowy nad przedsiębiorstwem: Młyn M. wł. P. K. dzierż. S. J. w Miasteczku K... pow. W. Przy czym oba ww. akty były przedmiotem postępowań nadzorczych. W ich wyniku Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] maja 2009 r. stwierdził nieważność zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z dnia [...] listopada 1953 r. Natomiast decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., Minister Gospodarki stwierdził nieważność orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] maja 1962 r., nr [...], w sprawie przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa: Młyn M. - P. K. w Miasteczku K. pow. W.

Stwierdzenie nieważności ostatecznego orzeczenia wywołuje skutek ex tunc, tzn. od dnia wydania aktu administracyjnego, który podlega unieważnieniu. Następuje zatem przywrócenie stanu poprzedniego obowiązującego przed wydaniem aktu, którego nieważność stwierdzono. Wobec tego, w okolicznościach niniejszej sprawy uznać należy, że Skarb Państwa nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dniu jej komunalizacji, tj. 27 maja 1990 r., a jedynie posługiwał się wadliwym tytułem prawnym do skomunalizowanej nieruchomości. Działka nr [...] w dniu [...] maja 1990 r. stanowiła bowiem mienie osób fizycznych i tym samym nie podlegała komunalizacji w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...). Wobec tego, zdaniem Sądu, organ nadzoru zasadnie uznał, że przy wydaniu decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Jednocześnie Minister słusznie zauważył, że w przypadku występowania w sprawie przesłanki z art. 156 § 1 kpa, należy także przeanalizować, czy w sprawie nie wystąpiły przeszkody, o których mowa w § 2 tego przepisu, tj. okoliczności wyłączające możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, jak to, że decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Przy czym nieodwracalny skutek prawny stanowiący przeszkodę w stwierdzeniu nieważności decyzji to taki skutek, którego organ administracji nie jest w stanie odwrócić w ramach swych kompetencji realizowanych w postępowaniu administracyjnym. Taki skutek wywołuje przeniesienie własności nieruchomości lub użytkowania wieczystego w drodze czynności cywilnoprawnej dokonywanej w formie aktu notarialnego. Dla rozstrzygnięcia czy decyzja komunalizacyjna wywołała nieodwracalne skutki prawne koniecznym jest więc przeanalizowanie czynności prawnych i zdarzeń prawnych, które nastąpiły po dacie jej wydania.

Z akt sprawy wynika, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. decyzją z dnia [...] września 1973 r., nr [...], przekazało w użytkowanie Gminnej Spółdzielni "S." w Miasteczku K. wspomnianą działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 zabudowaną młynem gospodarczym. Następnie umową zamiany z dnia [...] lutego 2000 r., zawartą w formie aktu notarialnego Rep. A numer [...], własność działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]) została przeniesiona na rzecz Gminnej Spółdzielni "S." w B. w likwidacji, a następnie umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...] marca 2000 r. Rep. "A" Numer [...] sprzedano działkę [...] osobie fizycznej – P. D. Wobec zaistniałej sytuacji w zakresie działki nr [...] zaistniały nieodwracalne skutki prawne w myśl art.156 § 2 kpa. Dlatego też w odniesieniu do tej działki organ nadzoru nie mógł stwierdzić nieważności decyzji komunalizacyjnej i prawidłowo ograniczył się do stwierdzenia, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. w zakresie dotyczącym działki nr [...] została wydana z naruszeniem prawa. W stosunku natomiast do części powołanego orzeczenia obejmującego teren obecnych działek nr [...] i [...] Minister słusznie nie stwierdził zajścia nieodwracalnych skutków prawnych. Nieruchomości te stanowią bowiem własność Gminy Miasteczko K., przekazane jej protokołem z dnia [...] marca 1992 r. przez Gminę B., na rzecz której nastąpiła komunalizacja na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r., a zatem możliwe jest przywrócenie poprzedniego stanu prawnego w drodze postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do treści skargi Sąd zauważa również, że w sprawach z zakresu komunalizacji nie ma zastosowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r. sygn. akt [...]. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że tego typu decyzje nie są podstawą nabycia prawa, które podlegałoby konstytucyjnej ochronie z punktu widzenia zasad z art. 2 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 11 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2342/16).

W związku z powyższym Sąd uznał, że w postępowaniu komunalizacyjnym zakończonym wspomnianym orzeczeniem z 1991 r. rażąco naruszono prawo, co wyczerpuje przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Jednocześnie zauważyć trzeba, iż w stosunku do części ww. orzeczenia obejmującego teren obecnej działki nr [...] zaszły nieodwracalne skutki prawne, w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Dlatego też zdaniem Sądu, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. zasadnie utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2018 r., stwierdzającą nieważność orzeczenia komunalizacyjnego w części dotyczącej aktualnych działek nr [...] i nr [...], a w części dotyczącej obecnej działki nr [...] stwierdził wydanie ww. orzeczenia z naruszeniem prawa.

W ocenie Sądu organ nadzoru zbadał wszechstronnie sprawę i podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zgodnie z regułami postępowania określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 kpa, które to okoliczności, zgodnie z art. 107 § 3 kpa, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.