Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1655/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 994
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym  - tekst jedn.
article: art. 66 ust. 1 pkt 2 i ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 996
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia NSA Olga Żurawska – Matusiak po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 1047/18 w sprawie ze skargi Gminy L. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno – Przedszkolnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Gminy L. na rzecz Wojewody Łódzkiego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 14 maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt III SA/Wa 1047/18) oddalił skargę Gminy L. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z [...] października 2018 r. w przedmiocie odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno – Przedszkolnego.

Powyższy wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

5 września 2018 r. przeprowadzona przez zespół kontrolny kontrola w Zespole Szkolno – Przedszkolnym w S. ujawniła nieprawidłowości w zakresie dysponowania przyznanymi szkole lub pozyskanymi środkami budżetowymi, gospodarowania mieniem, zapewnienia bezpieczeństwa uczniom i nauczycielom, prowadzenia dokumentacji dotyczącej przebiegu nauczania i czasu pracy nauczycieli, prawidłowej organizacji pracy szkoły w zakresie prowadzenia świetlicy szkolnej oraz liczebności grupy sześciolatków. Przeprowadzone następnie spotkania Wójta Gminy L. i Sekretarza Gminy z Dyrektorem Zespołu Szkolno – Przedszkolnego (6 i 7 września 2018 r. oraz 12 i 13 września 2018 r.) nie przyniosły poprawy w sytuacji szkoły.

W związku z powyższym, zarządzeniem Nr [...] z [...] września 2018 r. Wójt Gminy L. na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm. - zwanej dalej u.s.g.), art. 66 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 996 ze zm. - zwanej dalej Prawem oświatowym), odwołał M. P. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno – Przedszkolnego w S. bez wypowiedzenia – z dniem 17 września 2018 r. w związku z przypadkiem szczególnie uzasadnionym, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Zdaniem Wójta, część ze stwierdzonych w trakcie kontroli uchybień była na tyle istotna, że wymagała natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji przez dyrektora tej placówki. W sposób istotny naruszono bezpieczeństwo dzieci, w szczególności poprzez powierzenie opieki nad nimi obcej osobie, niezatrudnionej w szkole. Nadto zarządzanie szkołą wykonywano bez zatwierdzonych aneksów do arkusza organizacji, dopuszczono do prowadzenia zajęć przez osoby niezatrudnione w szkole i nieposiadające aktualnego orzeczenia lekarskiego, brakowało planu lekcji, dzienników lekcyjnych i planu pracy świetlicy szkolnej, przekroczono liczebność grupy sześciolatków ponad dopuszczalną liczbę. Nadto Wójt wskazał na działania Dyrektora świadczące o naruszeniu praw pracowniczych w szczególności poprzez dopuszczenie do pracy pracownika bez potwierdzenia na piśmie umowy, brak przeszkolenia bhp, brak zgłoszenia do ubezpieczenia, brak wstępnych badań lekarskich, brak kart zastępstw, brak zgodności godzin pracy nauczycieli z projektem organizacyjnym zespołu. Zdaniem Wójta ujawnione uchybienia spowodowały zakłócenie wszystkich funkcji placówki, a brak woli ich usunięcia przez dyrektora i napływające telefoniczne informacje od rodziców dzieci o niezadowoleniu z jej działania, utwierdziły organ o potrzebie natychmiastowego działania.

26 września 2018 r. Łódzki Kurator Oświaty negatywnie zaopiniował zamiar odwołania M. P. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno – Przedszkolnego w S., zaś pismem z 2 października 2018 r. złożył wniosek do Wojewody Łódzkiego o uchylenie powyższego zarządzenia.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] października 2018 r. Wojewoda Łódzki na podstawie art. 91 ust 1 i 3 u.s.g. stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy L. Z [..] września 2018 r. w sprawie odwołania M. P. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno – Przedszkolnego w S. Zdaniem Wojewody przeprowadzone postępowanie nadzorcze w sposób bezsporny wykazało, że przed wydaniem kontrolowanego zarządzenia Wójt nie dysponował opinią Łódzkiego Kuratora Oświaty, gdyż 12 września 2018 r. wystąpił o jej wydanie, a już [...] września 2018 r. wydał przedmiotowe zarządzenie, pomimo że Kurator miał na jej wydanie 21 dni od dnia doręczenia wystąpienia o opinię. Tym samym działanie Wójta było sprzeczne z art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Odnosząc się natomiast do wyjaśnień Wójta, że dysponował ustną opinią Łódzkiego Kuratora Oświaty wyrażoną na spotkaniu w dniu 7 września 2018 r. Wojewoda wyjaśnił, że w spotkaniu tym nie uczestniczył Łódzki Kurator Oświaty, a jedynie dyrektor Kuratorium Oświaty w Łodzi Delegatura w P., który nie mógł wydać opinii w sprawie. Uwzględniając nadto zasadę pisemności (art. 14 K.p.a.) oraz fakt, że z powyższego spotkania nie został spisany protokół nie można było przyjąć (hipotetycznie), że opinia kuratora mogłaby zostać wydana ustnie. Po drugie, w ocenie Wojewody, uzasadnienie do zarządzenia zawiera wprawdzie opis kilku faktów, które jednak rozpatrywane z osobna jak i łącznie nie wyczerpują hipotezy art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Wymienione zdarzenia: naruszenie zasad gospodarki finansowej, brak należytego nadzoru nad organizacją i funkcjonowaniem szkoły poprzez dopuszczenie do pracy osoby bez umowy o pracę, czy też niezapewnienie dzieciom możliwości pozostawania w świetlicy (brak pomieszczenia i brak przydziałów dla nauczycieli godzin świetlicowych), jak również większą liczbę dzieci w oddziałach przedszkolnych niż przewidują przepisy prawa, nie mieszczą się w przesłance do odwołania dyrektora, o której mowa powyżej.

Skargę na powyższe zarządzenie nadzorcze wniosła Gmina L., zarzucając mu naruszenie art. 91 ust. 1 u.s.g., art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego w zw. z art. 7 i 77 K.p.a. i art. 6 i art. 8 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.).

Analizując przesłankę "istotnego naruszenia prawa" (art. 91 ust. 1 w związku z art. 91 ust. 4 u.s.g.), Sąd pierwszej instancji uznał, że powyższe zarządzenie z [...] września 2018 r. zostało wydane z istotnym naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, a zatem wystąpiły uchybienia stwierdzone w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Wskazując następnie na przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Prawa oświatowego, Sąd podkreślił, że zarządzenie o odwołaniu w trybie natychmiastowym ze stanowiska dyrektora szkoły podejmowane jest w ramach uznania administracyjnego, jednakże przy związaniu organu przesłanką formalną w postaci zasięgnięcia opinii kuratora oświaty oraz przesłanką materialną w postaci szczególnie uzasadnionego przypadku. Łączne wystąpienie wskazanych przesłanek daje dopiero możliwość zastosowania dyspozycji określonej w tym przepisie, tj. odwołania ze stanowiska w trybie natychmiastowym. W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, nie została spełniona pierwsza przesłanka, ponieważ Wójt przed wydaniem zarządzenia nie uzyskał opinii Łódzkiego Kuratora Oświaty. 12 września 2018 r. Wójt wystąpił do Łódzkiego Kuratora Oświaty o jej wydanie. Kurator w świetle art. 66 ust. 2 Prawa oświatowego miał 21 dni na zajęcie stanowiska i 26 września 2018 r. wydał negatywną opinię w zakresie zamiaru odwołania ze stanowiska dyrektora. Natomiast działanie Wójta, który [...] września 2018 r. wydał sporne zarządzenie, nie czekając na wydanie przez Kuratora opinii w przepisanym prawem terminie, było sprzeczne z art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. I choć opinia kuratora oświaty nie jest w żaden sposób wiążąca dla organu prowadzącego szkołę, jednak jest to przesłanka bezwzględnie obowiązująca. Organ, decydując się na zastosowanie nadzwyczajnego trybu odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego, musi bezwarunkowo zasięgnąć opinii właściwego kuratora oświaty. Spełnienie tego obowiązku wymaga przedstawienia kuratorowi oświaty dokumentacji dającej podstawę do wyrażenia opinii, a jego niezachowanie skutkuje istotnym naruszeniem prawa, które upoważnia do stwierdzenia nieważności zarządzenia, nawet jeśli odwołanie dyrektora w omawianym trybie byłoby merytorycznie zasadne. Opinia kuratora oświaty jest wymagana każdorazowo w konkretnej sprawie, a jej uzyskanie stanowi konieczny warunek formalny. W ocenie Sądu, zamierzonego skutku nie mogła odnieść argumentacja Wójta, że przed wydaniem zarządzenia dysponował ustną opinią Łódzkiego Kuratora Oświaty wyrażoną na spotkaniu w dniu 7 września 2018 r. Jak słusznie dostrzegł organ nadzoru, w spotkaniu tym nie uczestniczył Łódzki Kurator Oświaty, a wyłącznie Dyrektor Kuratorium Oświaty w Łodzi Delegatura w P. Argumentacja strony skarżącej w tym zakresie jest również o tyle bezzasadna, że Wójt dopiero 12 września 2018 r. wystąpił do Łódzkiego Kuratorium Oświaty o wydanie opinii w sprawie, co świadczy o tym, że zdawał sobie sprawę, iż ustna opinia przedstawiciela kuratorium oświaty wydana na spotkaniu w dniu 7 września 2018 r. jest niewystarczająca. Sąd podzielił również argumentację organu nadzoru, że choć z art. 66 Prawa oświatowego nie wynika, że opinia wyrażona przez kuratora musi mieć formę pisemną, to należy mieć na uwadze zasadę prawa administracyjnego określoną w art. 14 § 1 K.p.a. tj. zasadę pisemności. Tym samym, nawet jeśli przyjąć, iż opinia taka mogłaby być wydana ustnie, to jej treść powinna przynajmniej zostać utrwalona w formie protokołu, co w niniejszej sprawie nie zostało uczynione.

Następnie Sąd pierwszej instancji poddał ocenie kwestię, czy w sprawie wystąpiła przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku", o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Analizując poglądy orzecznictwa wyrażone na tym tle oraz wskazując na konieczność ścisłej interpretacji tej przesłanki, Sąd zaznaczył, że przypadek szczególnie uzasadniony powinien być również rozważany przez pryzmat rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 27 października 2009 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w poszczególnych typach publicznych szkół i rodzajach publicznych placówek (Dz. U. z 2009 r. nr 184, poz. 1436 ze zm.). Wskazując na powyższe, Sąd uznał, że zarzuty Gminy okazały się niezasadne. Strona skarżąca nie wykazała, aby w wyniku działań podejmowanych przez Dyrektora Zespołu Szkolno – Przedszkolnego zostały spełnione przesłanki uzasadniające odwołanie M. P. z funkcji dyrektora w trybie natychmiastowym, bez wypowiedzenia, w czasie roku szkolnego. W ocenie Sądu, nie wykazano takiego rodzaju uchybień wykonywania zadań, które wymagałyby natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora. Rację ma organ nadzoru wskazując, iż uzasadnienie do zarządzenia zawiera wprawdzie opis kilku faktów, które w ocenie organu prowadzącego przesądziły o zasadności odwołania ze stanowiska dyrektora w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, jednakże żadna z tych okoliczności rozpatrywana z osobna, jak i wszystkie ujmowane łącznie, nie wyczerpują hipotezy analizowanej normy prawnej. Organ nadzoru trafnie podkreślił , że nie ilość zdarzeń konstruuje przypadek szczególnie uzasadniony, ale ich charakter. Tym samym wymienione zdarzenia przywołane w treści uzasadnienia zarządzenia jak: naruszenie zasad gospodarki finansowej, brak należytego nadzoru nad organizacją i funkcjonowaniem szkoły poprzez dopuszczenie do pracy osoby bez umowy o pracę, brak regulaminu oceny pracy nauczycieli, brak nowych regulaminów zmian do statutu, brak procedur wdrożenia w życie zmian w zasadach oceniania uczniów, brak ewidencji czasu pracy nauczycieli, brak zatwierdzonego aneksu do arkusza organizacji pracy szkoły dotyczącego roku szkolnego 2018/2019, czy też niezapewnienie dzieciom możliwości pozostawania w świetlicy (brak pomieszczenia i brak przydziałów dla nauczycieli godzin świetlicowych), jak również większa liczba dzieci w oddziałach przedszkolnych niż przewidują przepisy prawa, nie uzasadniają odwołania dyrektora w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Szczególnie uzasadnionym przypadkiem nie jest negatywna ocena pracy i negatywna ocena wykonywanych przez nauczyciela zadań, gdyż te okoliczności zostały unormowane w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy. W rozpoznawanej sprawie Wójt nie wykazał natomiast, aby faktycznie zachodziła konieczność odwołania dyrektora szkoły bez wypowiedzenia w związku z zagrożeniem interesu publicznego, jakim jest realizacja funkcji szkoły. Stanowisko to wzmacnia negatywna opinia Łódzkiego Kuratora Oświaty z 26 września 2018 r. Także informacje od rodziców dzieci uczęszczających do szkoły, świadczące o niezadowoleniu z działania placówki, nie mogą samodzielnie decydować o zastosowaniu przedmiotowego, nadzwyczajnego trybu odwołania nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły. Wszystkie istotne w sprawie okoliczności powinny być bowiem ustalone i samodzielnie ocenione przez organ w toku postępowania wyjaśniającego. Sąd zwrócił przy tym, że użyte w przepisie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego słowo "może" stanowi o uprawnieniu do rozważenia odwołania nauczyciela z funkcji dyrektora bez wypowiedzenia, pozostawiając decyzję w tym zakresie uznaniu organu. Oczywiste jest, że w sytuacji zastosowania tego przepisu organ odwołujący ma obowiązek dokładnego, starannego i szczegółowego uzasadnienia aktu administracyjnego, tak aby obroniło się ono przed zarzutem jego dowolności i brakiem obiektywizmu. Zatem organ prowadzący szkołę, oprócz omówienia wystąpienia analizowanej przesłanki powinien wykazać związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy stwierdzonymi uchybieniami, a dalszą działalnością szkoły. Przypadki szczególnie uzasadnione to nie sytuacje, które w subiektywnym odczuciu organu mają charakter szczególny, tylko takie, które obiektywnie powodują destabilizację szkoły pod względem dydaktycznym, wychowawczym czy oświatowym, a jedyną możliwością zapobiegnięcia takiej sytuacji jest odwołanie dyrektora placówki w trakcie roku szkolnego. Niezbędnym jest jednak w takich sytuacjach, aby organ przed wydaniem zarządzenia w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, rozważył w sposób staranny dobro podopiecznych kierowanej jednostki oświatowej i mając to na względzie ocenił, czy zachodzi szczególny przypadek uzasadniający odwołanie dyrektora tej jednostki bez wypowiedzenia. Akt administracyjny z [...] września 2018 r. powyższym warunkom nie odpowiada. Okoliczności, na które powołał się organ w uzasadnieniu tego zarządzenia, mogłyby ewentualnie podlegać rozważeniu jako przyczyna odwołania dyrektora szkoły w trybie zwykłym, a więc na koniec roku szkolnego, chociaż – jak zaznaczył Sąd – tej kwestii nie przesądził.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Gmina L., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

1. art. 91 ust. 1 u.s.g. poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że zarządzenie Wójta Gminy jest sprzeczne z prawem, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu przy przyjęciu stanu faktycznego niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że działanie Wójta było w pełni uzasadnione i pozostawało w granicach prawa;

2. art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione uznanie, że:

1. w okolicznościach niniejszej sprawy nie miał miejsca "wypadek szczególnie uzasadniony" pomimo, że odwołany Dyrektor Zespołu dopuścił się szeregu poważnych uchybień, z których przynajmniej kilka analizowanych samodzielnie dawało podstawę do uznania niniejszego przypadku za szczególnie uzasadniony;

2. Wójt Gminy przed odwołaniem Dyrektora Zespołu Szkolno – Przedszkolnego ze stanowiska nie uzyskał opinii kuratora oświaty, pomimo tego, że Wójt uzyskał pozytywną dla siebie (ustną) opinię Dyrektora Kuratorium Oświaty Delegatura w Łodzi (miejscowo właściwego kuratorium), a istniejący w sprawie stan faktyczny uzasadniał podjęcie przez organ prowadzący niezwłocznych kroków mających na celu uzdrowienie panującej w Zespole sytuacji;

- naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, to jest:

• art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie skutkujące tym, iż Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej oddalił skargę, gdy tymczasem winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżone rozstrzygniecie nadzorcze na podstawie art. 148 P.p.s.a.

Wskazując na powyższe, strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej poprzez uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Skarżąca zrzekła się rozpoznania sprawy na rozprawie.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Wojewoda Łódzki, wnosząc o jej oddalenie, zasądzenie od strony skarżącej na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wojewoda wniósł o przeprowadzenie w niniejszej sprawie rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że pomimo żądania przeprowadzenia przez organ nadzorczy rozprawy w sprawie, istniały podstawy do jej rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Taką możliwość, z uwagi na obowiązujący stan epidemii wprowadził art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Z przepisów tych, stanowiących regulacje szczególne w rozumieniu art. 90 § 1 P.p.s.a., wynika odpowiednio, że "[w] okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących" (ust. 2 ) oraz "[p]rzewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów" (ust. 3). Mając na uwadze występujące zagrożenie dla zdrowia osób uczestniczących w rozprawie, jak również niemożność jej przeprowadzenia przy użyciu urządzeń technicznych, o których mowa w art. 15 ust. 2 zzs4 ww. ustawy, zdecydowano o rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, umożliwiając jednocześnie stronom pisemne wypowiedzenie się w sprawie.

Oceniając wniesioną skargę kasacyjną w granicach określonych treścią art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego artykułu, jako niezasadny należało ocenić zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii, czy organ odwołując Dyrektora Zespołu Szkolno – Przedszkolnego posiadał stosowną opinię kuratora oświaty, podzielić należy ocenę Sądu pierwszej instancji, że w okolicznościach niniejszej sprawy, wydając zarządzenie z [...] września 2018 r. Wójt opinii takiej nie posiadał. I chociaż zwrócił się ze stosownym wnioskiem do Łódzkiego Kuratora Oświaty, to jednak organ nie wstrzymał się od wydania zarządzenia do momentu wydania tejże opinii albo upływu terminu wskazanego w art. 66 ust. 2 Prawa oświatowego. W aktach sprawy znajduje się natomiast negatywna opinia Łódzkiego Kuratora Oświaty z 26 września 2018 r., ale sporządzona już po wydaniu zarządzenia z [...] września 2018 r. Nie sposób również uznać, aby w sprawie została wydana jakakolwiek inna, wymagana art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, opinia. Wyjaśnienia Wójta, że opinia taka została wydana na spotkaniu w dniu 7 września 2018 r., nie znajduje żadnego potwierdzenia w aktach sprawy i pozostaje jedynie nieweryfikowalnym twierdzeniem organu, który jak słusznie wskazywał Sąd pierwszej instancji a przed nim Wojewoda, powinien – jeśli taką zgodę rzeczywiście posiadał – utrwalić ją w formie pisemnej, do czego jest zobowiązany rzetelnie prowadząc postępowanie, z zachowaniem zasady pisemności postępowania ustanowionej w art. 14 § 1 K.p.a.

Sąd pierwszej instancji dokonał także prawidłowej wykładni przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego w zakresie rozumienia pojęcia "przypadków szczególnie uzasadnionych", dla których ustawodawca przewidział odwołanie nauczyciela ze stanowiska w czasie roku szkolonego bez wypowiedzenia. Powtarzanie tych wyjaśnień jest zbędne, w szczególności że Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując interpretacji powołanego pojęcia, wykorzystał bogate orzecznictwo sądów administracyjnych, z uwzględnieniem również poprzedniej regulacji zawartej w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty, w którym jednolicie przyjmuje się, że odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia stanowi instytucję wyjątkową. Oznacza to, że musi wystąpić zdarzenie nadzwyczajne, destabilizujące funkcjonowanie szkoły i wywołujące konieczność natychmiastowego odsunięcia dyrektora od kierowania szkołą, ponieważ dalsze sprawowanie przez niego tej funkcji godziłoby w interes publiczny. Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznał stanowisko zaprezentowane w skarżonym wyroku, że okoliczności wymienione w zarządzeniu Wójta, o ile wskazują na wadliwości w funkcjonowaniu szkoły i błędy w jej kierowaniu, to jednak są niewystarczające do zastosowania nadzwyczajnego trybu odwołania dyrektora placówki oświatowej ze stanowiska, o którym stanowi przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Szczególne bowiem przypadki, o jakich mowa w omawianym przepisie, to nie takie, które jedynie w przekonaniu organu mieszczą się w tym pojęciu, tylko takie, które obiektywnie uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie szkoły, a jedyną możliwością zapobieżenia takiej sytuacji jest odwołanie dyrektora w trakcie roku szkolnego. Chodzi zatem o takie zachowania, w wyniku których nie ulega wątpliwości, że dyrektor utracił zdolność wykonywania powierzonej mu funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na nim obowiązków. Taka sytuacja nie wystąpiła jednak w rozpatrywanej sprawie.

W konsekwencji powyższego jako niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 91 ust. 1 u.s.g., skoro przy wydaniu kontrolowanego zarządzenia doszło do naruszenia ww. przepisów Prawa oświatowego. Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 3 § 1 w związku z art. 151 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił rozpoznawaną skargę kasacyjną. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.