Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1422/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.136 ust.3 ,art.137
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art.184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska Sędziowie NSA Jerzy Bujko del. WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 8 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt III SA/Po 577/06 w sprawie ze skargi [...] S.A. w K. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oraz ustalenia odszkodowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt III SA/Po 577/06 oddalił skargę [...] Spółki Akcyjnej w K. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] wydaną w sprawie zwrotu nieruchomości i ustalenia odszkodowania.

Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że K., J. i H. M. pismem z dnia 7 lipca 2004 r. wnieśli o zwrot działek nr [...],[...],[...] położonych w K. obręb M. Wskazali, że działki te zostały nabyte przez Hutę Aluminium w K. na rzecz Skarbu Państwa od J. i A. M., aktem notarialnym w celu utworzenia strefy ochronnej dla Huty Aluminium. Strefa ochronna na obszarze nabytych nieruchomości nigdy jednak nie powstała, a obecnie działki znajdują się poza strefą ochronną.

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta K. zwrócił niezabudowaną nieruchomość położoną w K. obręb M. oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków nr działek: [...],[...],[...] i [...] (dawniej [...] , [...],[...]) o łącznej powierzchni 5,0276 ha stanowiącą własność Skarbu Państwa na rzecz J. M., K. M. i H. M. oraz ustalił zwaloryzowane odszkodowanie w kwocie 70.245,50 zł. Organ wskazał, że nieruchomość została nabyta na rzecz Skarbu Państwa w dniu [...] maja 1987 r. pod zagospodarowanie strefy ochronnej rejonu przemysłowego miasta K. Umowa notarialna została zawarta na podstawie art. 53 ust. 2 i art. 50 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.) poprzedni właściciel lub spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna, na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przepis art. 216 tej ustawy rozciąga instytucję zwrotu także na nieruchomości nabyte lub przejęte na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W art. 137 ustawy zdefiniowano, kiedy nieruchomość staje się zbędna, a mianowicie jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Prezydent Miasta wskazał, że objęte umową działki znalazły się w granicach strefy ochronnej ustalonych w zarządzeniu Wojewody K. z [...] sierpnia 1979 r. Sposób realizacji zagospodarowania strefy ustalono decyzją Wojewody K. z dnia [...] sierpnia 1979 r. w oparciu o "Założenia techniczno-ekonomiczne zagospodarowania strefy ochronnej rejonu przemysłowego miasta K." oraz o "Koncepcję biologicznego zagospodarowania strefy". Z pisma Dyrektora Wydziału Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w K. z 19 lipca 1979 r. opiniującego opracowania będące podstawą ustalenia strefy i jej zagospodarowania wynika, że obszar strefy należało zagospodarować zielenią wysoką - cały teren wewnątrz obsadzić pasmami zieleni wysokiej oraz zalesić w postaci pasów nie węższych niż 500 m., a także w postaci kęp śródpolnych. Przeprowadzone w toku postępowania oględziny wykazały, że działki są niezabudowane i stanowią częściowo nieużytki, częściowo zaś grunty orne.

Organ zaznaczył, że decyzją Wojewody K. z dnia [...] ograniczono obszar strefy ochronnej dla Huty Aluminium w K. i działki znalazły się poza wskazaną strefą. Określony w umowie cel wywłaszczenia nie został na działkach zrealizowany, a zatem spełniona została przesłanka zwrotu określona w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na podstawie art. 139 ustawy organ orzekł o zwrocie działek na rzecz pierwotnych właścicieli, za zapłatą zrewaloryzowanego odszkodowania, ustalonego zgodnie z przepisami art. 140 tej ustawy.

W odwołaniu od decyzji [...] S.A. w K. zarzuciła, że działki objęte postępowaniem zostały nabyte na podstawie umowy, a nie wywłaszczenia, jak przyjęto w decyzji. W umowie nie określono celu wywłaszczenia i zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie poglądem roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje osobie, która zbyła nieruchomość w wyniku rokowań. Brak decyzji wywłaszczeniowej wyklucza stosowanie art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bo nie ma od kiedy liczyć terminu 7 lub 10- letniego. Ponadto już samo ustalenie strefy realizowało cel jej powstania, tj. ograniczenie zagrożenia wywołanego negatywnym oddziaływaniem huty na środowisko. Wykupione nieruchomości zostały w znacznym stopniu zalesione i stworzono bufor ochronny, a w przedsiębiorstwie zainstalowano urządzenia zabezpieczające przed szkodliwym oddziaływaniem. Działania przedsiębiorstwa należy odnieść do całej strefy, a ustalenia, że czegoś nie zrobiono na konkretnej działce i jest ona wykorzystywana rolniczo nie mają znaczenia dla sprawy. Ograniczenie obszaru strefy nie powinno powodować zwrotu nieruchomości, gdyż nie można wykluczyć w przyszłości roszczeń odszkodowawczych za wcześniejsze negatywne oddziaływanie huty na środowisko.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda W. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji. Powtórzył uzasadnienie i argumentację zawartą w decyzji Prezydenta Miasta. Wskazał dodatkowo, że granice i sposób zagospodarowania strefy ochronnej zostały ustalone decyzją Głównego Architekta Województwa K. z dnia [...] lipca 1987 r., w której jako podstawę ustalenia sposobu zagospodarowania strefy ochronnej rejonu przemysłowego miasta K., wskazano uchwalę nr 136 Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...] czerwca 1987 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka [...] zarzuciła, że w decyzjach obu instancji nie wskazano, czy w ciągu 7 lat nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu czy też mimo upływu 10 lat cel nie został zrealizowany. Definiując przesłanki "zbędności" ustawodawca zdecydował a contrario, że w każdej innej sytuacji nieruchomość jest niezbędna, zatem nie może podlegać zwrotowi. Skarżąca podniosła analogiczne zarzuty jak w odwołaniu podkreślając, że błędnie określono cele nabycia działek, a przeprowadzona wizja lokalna nie objęła całej strefy ochronnej.

Przechodząc do rozważań Sąd pierwszej instancji zauważył, że ustalenie celu wywłaszczenia, a następnie zbędności, jako przesłanki orzeczenia o zwrocie nieruchomości, jest podstawowym zadaniem postępowania administracyjnego przy rozpoznaniu żądania zwrotu nieruchomości.

W rozpatrywanej sprawie nie wydano wprawdzie decyzji o wywłaszczeniu, lecz w toku postępowania wywłaszczeniowego zawarta została umowa sprzedaży nieruchomości objętej tym postępowaniem. Wynika to z § 2 umowy oraz § 3 umowy, w którym powołano się na zawiadomienie Urzędu Miejskiego w K. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do objętych umową działek.

Powołane w umowie art. 50 i 53 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. stanowią, że nieruchomość może być wywłaszczona, jeżeli jest niezbędna na cele:

1) obronności i bezpieczeństwa państwa,

2) uspołecznionego budownictwa mieszkaniowego,

3) skoncentrowanego budownictwa jednorodzinnego,

4) użyteczności publicznej.

Wywłaszczenie może nastąpić na rzecz Państwa na cele i według zasad określonych w ustawie tylko wówczas, gdy nieruchomość nie może być nabyta w drodze umowy.

Terenowy organ administracji państwowej może przystąpić do dalszych czynności związanych z wywłaszczeniem po bezskutecznym upływie terminu, jaki organ ten wyznaczy zainteresowanemu na piśmie do zawarcia umowy. Zatem celu zawarcia umowy w miejsce decyzji o wywłaszczeniu, należy poszukiwać zarówno w jej treści jak i na podstawie wszelkich innych środków dowodowych. Umowa zawiera w tym zakresie wskazówki, bowiem powołuje się w § 3 pkt a i b na zarządzenie Wojewody K. z [...] sierpnia 1979 r. w sprawie ustalenia granic i sposobu zagospodarowania strefy ochronnej rejonu przemysłowego miasta K. Na podstawie tych dokumentów organy administracji słusznie ustaliły, że nieruchomość nabyto pod zagospodarowanie strefy ochronnej rejonu przemysłowego miasta K.

Sposób realizacji zagospodarowania strefy ustalono w decyzjach na podstawie treści pisma Dyrektora Wydziału Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w K. opiniującego opracowania będące postawą ustalenia strefy i jej zagospodarowania wskazując, że obszar strefy należało zagospodarować zielenią wysoką - cały teren wewnątrz obsadzić pasmami zieleni wysokiej oraz zalesić w postaci pasów nie węższych niż 500 m, a także w postaci kęp śródpolnych. Nadto obowiązujące w dniu nabycia nieruchomości rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 września 1980 r. w sprawie zasad tworzenia i zagospodarowania stref ochronnych (Dz. U. Nr 24, poz. 92), przewidywało, że strefy ochronne należy zagospodarować przede wszystkim przez ich zalesienie, zadrzewienie, zakrzewienie, budowę lub instalowanie urządzeń zabezpieczających przed szkodliwym oddziaływaniem.

W trakcie wizji na działkach ustalono, że nie podjęto żadnych działań zmierzających do jej zagospodarowania zgodnie z celem wykupu wskazanym w umowie - nie zalesiono jej, nie zakrzewiono, nie zadrzewiono, ani też nie zainstalowano lub nie pobudowano na niej żadnych urządzeń zabezpieczających przed szkodliwym oddziaływaniem.

Zdaniem Sądu określony przez organy administracyjne cel zakupu działek nie może być uznany za w pełni prawidłowy. Z powołanych w decyzjach dokumentów wynika, że celem nabycia nieruchomości było włączenie ich w obszar strefy ochronnej i odpowiednie jej zagospodarowanie, tak aby utworzona strefa ochronna spełniała swoje zadania. Wykup nieruchomości - a więc zmiana ich statusu właścicielskiego była warunkiem koniecznym dla utworzenia strefy, nie można jednak tych działań utożsamiać z realizacją celu wywłaszczania - utworzeniem strefy ochronnej, określonej szczegółowo zarządzeniem Wojewody K. z [...] sierpnia 1979 r. oraz decyzji Wojewody K. z dnia [...] sierpnia 1979 r. a następnie od lipca 1987 r. - Planem zagospodarowania na gruntach rolnych położonych w strefie ochronnej rejonu przemysłowego miasta K. zatwierdzonym uchwałą WRN w K. z [...] czerwca 1987 r. Główne kierunki zagospodarowania strefy nakreślone zostały w w/w zarządzeniu Wojewody K. gdzie w punkcie drugim przewidziano zarówno zalesianie i zadrzewianie, co ma dotyczyć obszaru stanowiącego 33,2% powierzchni strefy, jak i utrzymanie produkcji rolnej na obszarze stanowiącym łącznie 27,3% powierzchni strefy. Jakkolwiek słusznie wskazuje spółka, że na terenie strefy dopuszczono działalność rolniczą, jednakże ukierunkowaną przede wszystkim na uspołecznione formy gospodarki rolnej. Dzierżawienie gruntów dotychczasowym właścicielom lub innym rolnikom takiego celu z pewnością nie realizowało. Jednocześnie materiał dowodowy przemawia za tym, że wykorzystanie terenów w kierunku rolniczym i leśnym winno być oparte na wskazaniach dotyczących doboru gatunkowego, sposobu uprawy, hodowli jak i właściwego wykorzystania płodów rolnych. Skarżąca nie twierdziła nawet, żeby taką ukierunkowaną gospodarkę rolną na jakimkolwiek etapie prowadziła i nie zaprzeczała twierdzeniom uczestnika postępowania K. M., że dzierżawiła wykupione tereny indywidualnym rolnikom. Nie podała również, który ze sposobów zagospodarowania strefy realizowała i na jakich obszarach, twierdziła jedynie ogólnikowo, że decyzje dopuszczały prowadzenie w strefie działalności rolniczej oraz, że nieruchomości wykupione w ramach strefy ochronnej zostały w znacznym zakresie zalesione.

Jak zauważył Sąd organ pierwszej instancji, zwrócił się do skarżącej o nadesłanie dokumentacji dla strefy ochronnej, na co otrzymał odpowiedź, że nie jest to możliwe, gdyż dokumentacja ta uległa zdekompletowaniu.

Powoływany przez spółkę fakt zmniejszenia emisji szkodliwych związków do powietrza atmosferycznego poprzez instalację odpowiednich urządzeń nie stanowi o zrealizowaniu założonego w powołanych wyżej aktach prawa miejscowego sposobu zagospodarowania strefy. Takie działania należały bowiem do obowiązków przedsiębiorstwa niezależnie od utworzenia strefy.

Z akt sprawy wynika, że strefę ochronną podzielono na cztery podstrefy w zależności od stopnia zanieczyszczenia i dla każdej przewidziano stosowny sposób zagospodarowania. Działki objęte niniejszym postępowaniem usytuowane były w drugiej podstrefie. Oznaczało to w świetle postanowień "Planu gospodarowania na gruntach rolnych położonych w strefie ochronnej rejonu przemysłowego miasta K.", że mogły być one nadal uprawiane, ale tylko w ściśle określony sposób, wskazany w rozdziale IV planu. Wymieniono tam grupy roślin, które można uprawiać, sposób postępowania z częściami naziemnymi roślin (kompostowanie i wywożenie poza strefę), a także podano, że gospodarowaniem rolniczym i leśnym w I i II strefie zajmie się powołany przez Hutę zakład, bądź też Huta zleci takie gospodarowanie PPGR M., jako przygotowanemu technicznie i kadrowo do prowadzenia tego typu gospodarki rolnej. Zabroniono natomiast wydzierżawiania przejmowanych przez Hutę gruntów w podstrefach bardzo dużego (I) i dużego (II) zanieczyszczenia. Skarżąca nawet nie twierdziła, że powołała specjalistyczny zakład "inżynierii ekologicznej", który by gospodarował na wykupionych gruntach, w tym na przedmiotowych działkach, bądź też, że zleciła takie gospodarowanie PPGR M., a wskazane podmioty prowadziły na terenach objętych niniejszym postępowaniem gospodarkę rolną z zachowaniem warunków określonych w uchwale nr 136 WRN w K.

Mając na uwadze te okoliczności Sąd stwierdził, że jakkolwiek dokonana przez organy administracji interpretacja przepisów prawa miejscowego, regulujących sposób zagospodarowania strefy ochronnej dla miasta K. nie była precyzyjna, to poczynione przez te organy ustalenia były prawidłowe. Zgodził się, że w niniejszej sprawie nie doszło do realizacji celu zawartej w dniu [...] maja 1987 r. umowy zbycia nieruchomości, a mianowicie utworzenia strefy ochronnej rejonu przemysłowego miasta K., rozumianej jako obszar, na którym prowadzona jest określona w przepisach prawa miejscowego gospodarka oraz podejmowane są przez zobowiązane podmioty określone w tych przepisach działania i inwestycje.

O realizacji celu wywłaszczenia - w tym przypadku wskazanego w umowie celu wykupu działek - można by mówić tylko wówczas, gdy zostały podjęte działania zmierzające do zagospodarowania strefy ochronnej w sposób przewidziany w przepisach prawa miejscowego, o których była mowa. Przeprowadzone postępowanie, nie dało podstaw do przyjęcia, iż takie działania w ciągu 7 lat od zawarcia umowy zostały podjęte.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji prawidłowo Prezydent Miasta przyjął, że przedmiotowe działki są zbędne na cel określony w umowie z dnia [...] maja 1987 r., wskazany w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wbrew bowiem temu co podnoszono w skardze, organ administracji określił w decyzji jaką przesłankę przyjmuje dla oceny "zbędności" przedmiotowych nieruchomości, powołując w uzasadnieniu decyzji, jako postawę zwrotu nieruchomości powyższy przepis.

Jako podstawę prawną wyroku Sąd wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a.

[...] S.A. w K., reprezentowana przez radcę prawnego J. K., zaskarżyła opisany wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania.

W skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i stosowanie art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez przyjęcie, że zachodzą przesłanki przewidziane tymi przepisami, tj. nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu w jakim zakupiono nieruchomość i cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Zdaniem skarżącej kasacyjnie spółki błędnie przyjęto, że w sprawie zaistniała przesłanka do uznania spornych nieruchomości za zbędne na cel określony w umowie.

W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie podała, że Sąd pierwszej instancji założył, iż realizacja celu wywłaszczenia wymaga podjęcia działań określonych w przepisach prawa miejscowego. Tymczasem Sąd dokonał niewłaściwej wykładni przepisów prawa miejscowego oraz ustaleń odmiennych od wskazywanych przez organy administracji. W szczególności w swoich decyzjach organy administracyjne nie zarzucały naruszenia warunków uprawy czy też dzierżawienia nieruchomości osobom fizycznym zamiast zlecenia takiego gospodarowania. Co istotne w postępowaniu dzierżawców uznano za strony. Organy wiedziały, że PPGR M. nie było zainteresowane gospodarowaniem na tych terenach i dzierżawiło grunty rolnikom. Nadto plany zagospodarowania na gruntach rolnych nie były aktualne.

Skarżąca zarzuciła, że organy administracji przeprowadziły ocenę stanu nieruchomości, pomijając kwestię zrealizowania zobowiązań wynikających z utworzenia całej strefy i celu jej utworzenia.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie zwrot nieruchomości byłby dopuszczalny jedynie w sytuacji, gdyby organy administracji bezspornie ustaliły, że cel utworzenia strefy był zbędny, zatem nie ma i nie będzie jakichkolwiek zagrożeń środowiska. Istniejąca wcześniej strefa ochronna była wynikiem negatywnego oddziaływania Huty, a jej ustalenie to zagrożenie ograniczało. Cel utworzenia strefy został zrealizowany, co nie oznacza jednak zbędności nieruchomości na skutek braku realizacji celu.

Skarżąca spółka podkreśliła, że zaskarżony wyrok akceptuje tezę o zbędności nieruchomości tylko w oparciu o to, że celu wykupu nieruchomości nie zrealizowano. Gdyby jednak tak było to czy rzeczywiście organy administracji mogłyby zdecydować o ograniczeniu strefy ochronnej. W jej ocenie nie odpadł obowiązek biernej ochrony mieszkańców K. przed ewentualnym oddziaływaniem przedsiębiorstwa nawet, jeżeli zaszły przesłanki do administracyjnej zmiany wielkości strefy ochronnej. Znaczenie może mieć także fakt, że nastąpiło przekształcenie celu tych nieruchomości z rolniczych na przemysłowe. Nieracjonalne jest zwracanie nieruchomości rolnikom, którzy w istocie nie będą mogli tam prowadzić działalności rolniczej.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył K. M. wnosząc o jej odrzucenie. Powołując się na przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazał, że skarga kasacyjna ma wysoce sformalizowany charakter. W szczególności Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie może kontrolować wyroku w zakresie nie zaskarżonym.

W ocenie strony skarga kasacyjna nie odpowiada wymogom określonym w art. 176 p.p.s.a. Zaznaczył, że skarżąca spółka nie rozróżnia zarzutu błędnej wykładni od zarzuty niewłaściwego zastosowania przepisu. Ponadto nie wskazuje na czym ma polegać błąd w wykładni przepisów ani nie podaje jaka winna być prawidłowa wykładnia art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Przytoczenie podstaw kasacyjnych w sprawie uniemożliwia zatem ocenę przez Naczelny Sąd Administracyjny jej zasadności i pozostaje namiastką środka odwoławczego. Skarga kasacyjnie w końcu nie precyzuje czy wskazane naruszenie przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ze względu na sformułowania skargi kasacyjnej trudno jest także ocenić, czy skarżącej chodziło o uchylenie czy zmianę wyroku i czy wnosi o uchylenie albo zmianę wyroku w całości lub części.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną.

Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., w ramach której postawiono zarzut błędnej wykładni i stosowania art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zatem skarga kasacyjna spełnia niezbędne minimum pozwalające na jej merytoryczne rozpoznanie.

Przechodząc do oceny zasadności sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu błędnej wykładni należy wskazać, że błędna wykładnia polega na błędnym zrozumieniu treści przepisu.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W myśl zaś art. 137 ust. 1 cytowanej ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Autor skargi kasacyjnej w istocie nie wskazał na czym, w jego ocenie, polega błędna wykładnia niniejszych przepisów i jaka jego zdaniem wykładnia powinna zostać uznana za prawidłową. Błędnej wykładni nie stanowi przyjęcie, że zachodzą przesłanki do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości przewidziane niniejszymi przepisami. Ustalenie ziszczenia się przesłanek przewidzianych przepisami prawa jest związane z ustaleniami faktycznymi i oceną materiału dowodowego, a nie z rozumieniem treści przepisu.

Przechodząc do oceny zarzutu niewłaściwego zastosowania wskazanych wyżej przepisów należy wskazać, że niewłaściwe zastosowanie przepisu polega na błędnej subsumcji, co wyraża się w tym, że ustalony w sprawie stan faktyczny został błędnie uznany za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w konkretnej normie prawnej. W związku z tym, że skarżąca kasacyjnie nie podważyła skutecznie stanu faktycznego przyjętego za ustalony przez Sąd pierwszej instancji niemożliwym jest skuteczne zarzucenie niewłaściwego zastosowania art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W sytuacji, kiedy nie podważono skutecznie ustaleń stanu faktycznego, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest tą oceną, która legła u podstaw zaskarżonego wyroku. Oznacza to, że brak skutecznego zarzutu naruszenia przepisów postępowania uniemożliwia skuteczne kwestionowanie zastosowania prawa materialnego. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji oznaczać to będzie brak możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z 20.01.2006, I FSK 507/05, Lex nr 187513). Zatem skoro z niezakwestionowanych skutecznie ustaleń faktycznych wynika, że cel wywłaszczenia nieruchomości nie został zrealizowany brak jest podstaw pozwalających na zakwestionowanie zastosowania art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.