Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1452/93
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1993-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Bezrobocie
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 7
journal: Dz.U. 1991 nr 106 poz. 457
law: Ustawa z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu.
Teza: Datą ukończenia szkoły w rozumieniu art. 20 ust. 7 ustawy z dnia 16 października1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457 ze zm./ nie jest dzień zakończenia zajęć szkolnych /np. lekcji/, lecz dzień rozdania wszystkim uczniom świadectw szkolnych, które stanowią dokumenty stwierdzające ukończenie danej szkoły.

TEZY

Datą ukończenia szkoły w rozumieniu art. 20 ust. 7 ustawy z dnia 16 października1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457 ze zm./ nie jest dzień zakończenia zajęć szkolnych /np. lekcji/, lecz dzień rozdania wszystkim uczniom świadectw szkolnych, które stanowią dokumenty stwierdzające ukończenie danej szkoły.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Beaty T. na decyzję Kierownika Wojewódzkiego Urzędu Pracy w (...) z dnia 20 maja 1993 r. w przedmiocie utraty zasiłku dla bezrobotnych i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Beata T., urodzona dnia 20 lutego 1972 r., ukończyła Technikum Ogrodnicze, uzyskując zawód technika ogrodnika. W dniu 10 czerwca 1992 r. zarejestrowała się w Rejonowym Biurze Pracy w C. jako bezrobotna absolwentka poszukująca pracy.

Dnia 10 lipca 1992 r. Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy w C. decyzją nr A/59971/91 przyznał Beacie T. zasiłek dla bezrobotnych od dnia 11 września 1992 r.

Decyzją z dnia 23 kwietnia 1993 r. nr C/20234/93 organ ten orzekł na podstawie art. 20 ust. 7 i art. 21 ust. 8 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457 ze zm./ o utracie przez Beatę T. zasiłku dla bezrobotnych z dniem 1 maja 1993 r. z powodu upływu okresu pobierania zasiłku przez absolwenta.

Od decyzji tej Beata T. odwołała się do Kierownika Wojewódzkiego Urzędu Pracy w (...), który decyzją ostateczną z dnia 20 maja 1993 r. nr WUP. I. 9112-161/93, wydaną po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Na decyzję ostateczną Beata T. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca podaje, że wprawdzie na świadectwie szkolnym figuruje data 23 kwietnia 1992 r., ale w maju zdawała maturę, a świadectwo ukończenia szkoły otrzymała dopiero w dniu 6 czerwca 1992 r. W Rejonowym Biurze Pracy zarejestrowała się w dniu 10 czerwca 1992 r.; wcześniej zarejestrować się nie mogła, gdyż nie miała jeszcze świadectwa ukończenia szkoły. Pierwszy zasiłek dla bezrobotnych otrzymała po upływie 3 miesięcy od daty zarejestrowania, to jest od dnia 11 września 1992 r. Uważa więc, że zasiłek dla bezrobotnych powinna otrzymywać do 11 czerwca 1993 r. Tymczasem na mocy zaskarżonej decyzji prawo do zasiłku dla bezrobotnych utraciła z dniem 1 maja 1993 r. Podkreśla, że jest młoda, zdrowa i chce pracować, ale nie otrzymała żadnej propozycji pracy.

Kierownik Wojewódzkiego Urzędu Pracy w (...) wniósł o oddalenie skargi. W odpowiedzi na skargę podano, że zgodnie z art. 20 ust. 7 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu bezrobotnym absolwentom przysługuje zasiłek po upływie 3 miesięcy od zarejestrowania się do końca dwunastego miesiąca po dniu ukończenia szkoły. W przypadku skarżącej okres ten upłynął w dniu 1 maja 1993 r., szkołę bowiem ukończyła w dniu 23 kwietnia 1992 r. W stosunku do skarżącej nie mogą mieć zastosowania wyjątki określone w art. 21 ust. 3 i 4 tej ustawy, ponieważ jest absolwentką i nie ma dzieci.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżąca - na pytanie Sądu - podała, że świadectwo ukończenia szkoły otrzymała w dniu 6 czerwca 1992 r., kiedy wydawano świadectwa wszystkim uczniom. Wcześniejsze uzyskanie przez nią takiego świadectwa nie było możliwe. Figurująca na świadectwie data 23 kwietnia 1992 r. jest faktycznie datą ukończenia zajęć szkolnych, a nie datą ukończenia szkoły, ponieważ egzaminy maturalne odbywały się w terminie późniejszym, mianowicie w maju 1992 r., rozdanie świadectw zaś nastąpiło w dniu 6 czerwca 1992 r. Dodała również, że obecnie jest na utrzymaniu babki, 75-letniej rencistki, z którą razem mieszka w budynku opalanym węglem i którą się opiekuje. Renta babki wynosi 1 500 000 zł. Rodzice mieszkają w innym mieszkaniu, w bloku spółdzielczym. Ojciec nie pracuje i skończył mu się zasiłek dla bezrobotnych, natomiast matka pracuje i utrzymuje dom. W C. nie ma żadnej pracy. Uważa, że zasiłek otrzymywała przez okres krótszy niż 9 miesięcy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przyjęty jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji art. 20 ust. 7 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457 ze zm./ stanowi, że bezrobotnym absolwentom przysługuje zasiłek po upływie 3 miesięcy od zarejestrowania się do końca dwunastego miesiąca po dniu ukończenia szkoły lub uzyskania uprawnień do wykonywania określonego zawodu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego datą ukończenia szkoły w rozumieniu tego przepisu nie jest dzień zakończenia zajęć szkolnych /np. lekcji, ćwiczeń itp./, lecz dzień rozdania wszystkim uczniom świadectw szkolnych, które stanowią dokumenty stwierdzające ukończenie danej szkoły. Skarżąca twierdzi, że figurująca na świadectwie data 23 kwietnia 1992 r. oznacza datę zakończenia zajęć szkolnych. Po tym dniu odbyły się egzaminy maturalne /w maju 1992 r./, a następnie - w dniu 6 czerwca 1992 r. - uroczyste rozdanie świadectw ukończenia szkoły. Zdając egzaminy maturalne, skarżąca była jeszcze uczennicą. Absolwentką stała się dopiero z chwilą ukończenia szkoły. Organy administracji pozostawiły te kwestie poza zakresem swoich rozważań i nie poczyniły żadnych kroków w kierunku wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Poza zakresem swoich rozważań organy administracji pozostawiły również część końcową przepisu art. 20 ust. 7 omawianej ustawy. Otóż skarżąca ukończyła Technikum Ogrodnicze i ma zawód wyuczony "technik ogrodnik". Jeżeli do wykonywania określonego zawodu wymagane są odpowiednie uprawnienia, to bez uzyskania takich uprawnień wykonywanie tego zawodu nie jest możliwe. Dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnień do wykonywania określonego zawodu jest świadectwo ukończenia odpowiedniej szkoły zawodowej. Jeśli chodzi o skarżącą, to uprawnienia do wykonywania zawodu technika ogrodnika uzyskała ona z chwilą otrzymania świadectwa ukończenia Technikum Ogrodniczego. Skarżąca twierdzi, że nastąpiło to w odniesieniu do wszystkich uczniów kończących Technikum Ogrodnicze w C. w dniu 6 czerwca 1992 r. oraz że wcześniej otrzymać takiego świadectwa nie mogła. Organy administracji kwestie te pozostawiły poza zakresem swoich rozważań. Nie wyjaśniły w szczególności, czy skarżąca otrzymała świadectwo w dniu rozdania świadectw wszystkim uczniom kończącym Technikum Ogrodnicze, do którego uczęszczała, czy też np. wskutek zawinionego zaniedbania odebrała świadectwo z opóźnieniem. Jeżeli otrzymanie w dniu 6 czerwca 1992 r. świadectwa ukończenia szkoły i uzyskanie uprawnień do wykonywania zawodu technika ogrodnika nastąpiło z przyczyn przez skarżącą nie zawinionych, od niej niezależnych, na które nie miała wpływu, to wówczas okoliczności te nie mogą być poczytane za działające na jej niekorzyść. Za datę ukończenia szkoły i uzyskania uprawnień do wykonywania zawodu technika ogrodnika należałoby wówczas przyjąć ten dzień - ze wszystkimi konsekwencjami wynikającymi z cytowanego wyżej przepisu art. 20 ust. 7 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługiwałoby jej wówczas - zgodnie z tym przepisem - nie do 1 maja 1993 r., jak przyjęto w zaskarżonej decyzji, lecz do 30 czerwca 1993 r.

Warto może w tym miejscu zauważyć, że stosownie do par. 6 ust. 1, par. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 7 grudnia 1991 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia pośrednictwa pracy, orientacji i poradnictwa zawodowego, rejestracji i ewidencji bezrobotnych oraz poszukujących pracy, a także przyznawania świadczeń określonych w przepisach o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 122 poz. 541/ rejestracja następuje w dniu złożenia kompletu wymaganych dokumentów, przy czym osoba rejestrująca się jest zobowiązana do złożenia oryginału świadectw szkolnych lub innych dokumentów, na podstawie których można ustalić kwalifikacje zawodowe; w razie ich niezłożenia rejestracji nie dokonuje się. Organy administracji i te kwestie pozostawiły poza zakresem swoich rozważań.

Powyższe przytoczone przykładowo uchybienia stanowią naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 7, 8, 10 par. 1, art. 75, art. 77 par. 1, art. 80, 81 oraz art. 107 par. 3 Kpa, a także art. 20 ust. 7 cytowanej ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu. Zgodnie z art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Kpa muszą one powodować uchylenie zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do uchylenia zaskarżonej decyzji ostatecznej, uznał bowiem, że przyczyni się to do przyśpieszenia postępowania w sprawie objętej skargą.

Z tych wszystkich względów (...) Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.