Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1635/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 239a,  art. 239b  par. 1  pkt 1 i 2, art. 239b  par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia WSA Dorota Kozłowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2020 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...]r. Znak: [...], wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 i art. 239b § 1 pkt 1 oraz § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. 2019. 900 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez A sp. z o.o. w W. (dalej Spółka lub strona) na postanowienie Naczelnika [...] [...]Urzędu Skarbowego w B.(dalej organ podatkowy) z dnia [...]r. Znak: [...] w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. wydanej w dniu [...]r. znak: [...], [...], [...]określającej stronie zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towaru i usług za luty 2014 r. w wysokości [...] zł i za marzec 2014 r. w wysokości [...] zł, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej Dyrektor lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor wskazał, że decyzja określająca sporne zobowiązanie została doręczona Spółce w dniu [...] r., zaś postanowienie nadające tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności w dniu [...] r. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik Spółki wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie podnosząc naruszenie art. 239b § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 O.p. oraz wskazując na wyrok NSA z dnia 1 marca 2019 r. i dodając, że przyczyną niezłożenia sprawozdania finansowego za 2017 r. był fakt zabezpieczenia dowodów i dokumentów Spółki przez prokuraturę.

Następnie organ odwoławczy przywołał treść art. 239a, art. 239b § 1 i § 2 oraz art. 239e O.p. wyjaśniając, że od decyzji, która określa sporne zobowiązanie wniesiono odwołanie, które do chwili obecnej nie zostało rozpatrzone. Stwierdził, że przeciwko Spółce toczy się postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych: z dnia [...]r. (kwota objęta tytułem to [...]zł) i z dnia [...] r. (kwota objęta tytułem to [...]zł), przy czym pierwsze z tych postępowań zostało zawieszone. Zdaniem Dyrektora posiadanie wiedzy o ich prowadzeniu w sposób oczywisty stanowi ziszczenie się przesłanki określonej w art. 239b § 1 pkt 1 O.p. Ponadto stwierdził, że wobec Spółki toczy się postępowanie zabezpieczające należności z tytułu podatku VAT w łącznej kwocie [...]zł, a Spółka nie posiada nieruchomości i praw majątkowych, które mogłyby zostać objęte przedmiotem hipoteki przymusowej, korzystającej z pierwszeństwa, nie jest właścicielem pojazdów, nie wykazała w CIT-8 dochodów za 2018 r., posiada zaległości w podatku VAT w łącznej wysokości [...]zł, za marzec 2019 r. wykazała kwotę tego podatku [...]zł, która nie została uiszczona, w deklaracjach za styczeń i luty 2019 r. wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia, za 2016 r. wykazała stratę netto w wysokości [...] zł, jej zobowiązania w kwocie [...] zł nie znajdują pokrycia w jej majątku trwałym o wartości [...] zł, zaś aktywa Spółki mają wartość [...] zł, jednakże trudno oczekiwać, by nadwyżka w kwocie [...] zł pokryła zobowiązanie w wysokości [...] zł. Tym samym Dyrektor uznał, że sporne zobowiązanie nie zostanie w całości wykonane. Dodatkowo wskazał na zawiadomienie organu egzekucyjnego o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. wystawionego wobec Spółki z uwagi na prawdopodobieństwo nieuzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z tych przyczyn organ odwoławczy stwierdził zaistnienie przesłanki opisanej w art. 239b § 2 O.p. podkreślając, że strona nie wykazała żadnych dowodów pozwalających na dokonanie odmiennych ustaleń.

Dyrektor podniósł, że w toku prowadzonego wobec Spółki postępowania egzekucyjnego doszło do zajęcia ruchomości, zaś fakt zawieszenia drugiego z tych postępowań nie jest wynikiem stwierdzenia, że postępowanie to było niedopuszczalne. Co do wyroku NSA z dnia 1 marca 2019 r. sygn. akt I FSK 1377/18, mocą którego uchylono wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Gl 870/17 Dyrektor wskazał, że przedmiotem skargi w tamtej sprawie była decyzja w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności Spółki jako płatnika podatku VAT za sierpień 2016 r., zaś decyzja podatkowa nie została uchylona i aktualnie znajduje się w obrocie prawnym. Dodał, że Spółka posiada zadłużenie w ZUS w kwocie [...] zł, zaś fakt zabezpieczenia dowodów finansowych Spółki przez prokuraturę nie zwolniło Spółkę z obowiązku złożenia sprawozdania finansowego za 2017 r.

W skardze na powyższe postanowienia, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania zarzucając naruszenie art. 239a oraz art. 239b § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 O.p. poprzez błędne przyjęcie, iż uprawdopodobniona została okoliczność, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane oraz poprzez błędne przyjęcie, iż wobec Spółki toczy się postępowanie egzekucyjne, które uniemożliwi wykonanie zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji nieostatecznej, oraz błędne przyjęcie, iż Spółka nie posiada majątku, który pozwoliłby na zaspokojenie się w zakresie objętym decyzją, której dotyczy rygor natychmiastowej wykonalności.

Uzasadniając skargę pełnomocnik Spółki wskazał, że w sprawie zaległości w podatku VAT za luty 2017 r. nie toczy się obecnie żadne postępowanie egzekucyjne, sprawozdanie finansowe za 2017 r. nie zostało złożone wobec braku dokumentów, a zadłużenie wobec ZUS nie istnieje, zaś organ nie wykluczył istnienia wierzytelności, z których mogłoby zostać zaspokojone ewentualne zobowiązanie podatkowe Spółki. Zdaniem pełnomocnika Spółki samo zaistnienie jej zobowiązań podatkowych przy jednoczesnym pominięciu oszacowania dochodów ze sprzedaży nie uprawdopodabnia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Odpowiadając na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i jego argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że dotyczyło ono nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej stronie (podatnikowi) zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za wskazane w tej decyzji okresy.

Sporne między stronami było, czy zaistniały ustawowe przesłanki do wydania takiego postanowienia, a w szczególności czy wystąpiły okoliczności opisane w art. 239b § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 O.p.

Zgodnie z treścią art. 239a O.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W myśl art. 239b § 1 pkt 1 i 2 O.p., decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych (pkt 1) lub strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia (pkt 2). Stosownie do treści art. 239b § 2 O.p. przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności może dotyczyć decyzji nieostatecznej, o której mowa w art. 239a O.p. tylko wówczas, gdy wystąpi jedna z przesłanek opisanych w art. 239b § 1 O.p. oraz organ podatkowy uprawdopodobni okoliczność określoną w art. 239b § 2 O.p. Tym samym na organie podatkowym ciąży obowiązek udowodnienia zaistnienia jednej z przesłanek uzasadniających nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności oraz uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznej nie zostanie wykazane. Należy przy tym zauważyć, że uprawdopodobnienie to takie działanie, które ma na celu sprawienie, że coś stanie się prawdopodobne czyli, że przypuszczalnie wystąpi. Co do okoliczności opisanej w art. 239b § 1 pkt 1 O.p. wystarczające jest wykazanie na podstawie poszczególnych dowodów (informacji), że wskazane tam postępowanie egzekucyjne toczy się wobec strony i w zakresie innych niż wymienione w decyzji nieostatecznej należności pieniężnych. Natomiast dla stwierdzenia przesłanki z art. 239b § 1 pkt 2 O.p. wystarczające jest wykazanie, że podatnik nie posiada takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby skuteczne zastosowanie przewidzianych tam środków prawnych (hipoteka przymusowa lub zastaw skarbowy). Oznacza to, że postępowanie dowodowe w takim przypadku, nie musi prowadzić do dokładnego ustalenia stanu majątkowego i ujawnienia wszystkich posiadanych przez strony składników majątkowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy sam podatnik nie wskazał żadnych należących do niego składników majątkowych lub wskazane składniki nie pozwalają na ustanowienie hipoteki lub zastawu korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia.

Jak wynika z ustaleń organów podatkowych wobec Spółki toczą się postępowania egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. i [...] r. przy czym to pierwsze postępowanie zostało zawieszone. Postępowania te dotyczą innych należności pieniężnych niż te które określone zostały w decyzji, której rygor dotyczył. Spółka nie przeczyła tym ustaleniom podnosząc jedynie, że odnośnie zaległości podatkowej w podatku VAT za luty 2017 r. nie toczy się wobec niej żadne postępowanie egzekucyjne. Sąd zauważa, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 58 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2019. 1438 ze zm.) nie oznacza, że postępowanie to było, czy jest niedopuszczalne. Powoduje jedynie niemożność dokonywania nowych czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny przy czym czynności takie dokonywane przed zawieszeniem postępowania nie stają się wadliwe i pozostają w mocy. Tym samym należało zgodzić się z organami podatkowymi, że z posiadanych przez nie informacji i dowodów toczy się wobec Spółki postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych niż określone przedmiotową decyzją.

Zdaniem Sądu należy również podzielić stanowisko organów podatkowych, że prowadzone postępowanie dowodowe wykazało brak majątku Spółki o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy. Ustalono bowiem, że Spółka nie posiada takich nieruchomości i praw majątkowych, zaś wobec Spółki toczy się postępowanie zabezpieczające należność z tytułu podatku VAT w łącznej kwocie [...] zł. Ustalono również, że Spółka nie wykazała w CIT-8 dochodów za 2018 r., posiada zaległości w podatku VAT w łącznej wysokości [...] zł, za miesiąc marzec wykazała w deklaracji VAT-7 kwotę do zapłaty w wysokości [...] zł, która nie została uiszczona, oraz że zobowiązania Spółki nie znajdują pokrycia w jej majątku trwałym, a nadwyżka aktywów Spółki nad jej zobowiązaniami w kwocie [...] zł nie pokrywa przedmiotowego zobowiązania w wysokości [...] zł. Ustalenia te wskazują, że przedmiotowe zobowiązania nie zostaną w całości wykonane w szczególności w sytuacji, gdy organ egzekucyjny pismem z dnia 19 lipca 2019 r. zawiadomił o nieprzystąpieniu wobec Spółki do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. z uwagi na prawdopodobieństwo nieuzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organy podatkowe uznały także, że ewentualne środki za dostarczane przez Spółkę towary nie pojawiły się na kontach bankowych Spółki znanych organowi egzekucyjnemu, a z plików kontrolnych wynika, że Spółka dokonuje sporadycznie sprzedaży, głównie dla podmiotów powiązanych (ostatnia sprzedaż maj 2019 r.).

Powyższe oznacza, że organy podatkowe w sposób prawidłowy wykazały istnienie zarówno przesłanki z art. 239b § 1 pkt 1 O.p. jak i art. 239b § 2 O.p. skoro udowodniły, że wobec Spółki toczy się niezawieszone postępowanie egzekucyjne oraz uprawdopodobniły, że zobowiązanie wynikające z decyzji w kwocie [...] zł nie zostanie przez Spółkę wykonane z uwagi na brak majątku, który daje gwarancję możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji zmierzającej do zaspokojenia tej należności.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że podnoszone w niej okoliczności nie znajdują żadnego uzasadnienia i nie zostały w żaden sposób wykazane. Brak zadłużenia wobec ZUS w kwocie [...] zł w żaden sposób nie wpływa na ustalenia, że dojdzie do wykonania przedmiotowego zobowiązania podobnie jak niemożność złożenia sprawozdania finansowego za 2017 r. Co do szacowania dochodów Spółki ze sprzedaży Sąd zauważa, że w toku prowadzonego postępowania Spółka w sposób rzetelny i jasny takich dochodów nie wykazała, zaś ustalenia organów podatkowych prowadzą do wniosku, że dochody tego typu i w wysokości mającej znaczenie dla wykazania możliwości wykonania przedmiotowego zobowiązania nie wykluczały wymaganego prawem uprawdopodobnienia. Dodać należy, że organ odwoławczy odniósł się do wszystkich podniesionych w zażaleniu kwestii, zaś prowadzone w sprawie postępowanie i rozstrzygnięcia były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Z tych względów Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019. 2325 ze zm.) i na podstawie art. 151 tej ustawy skargi oddalił.