Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1666/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 i 3, art. 79c ust. 3, art. 79d ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 185 poz 1243
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. spółka komandytowa z siedzibą w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 89/16 w sprawie ze skargi A. spółka komandytowa z siedzibą w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 24 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. spółka komandytowa z siedzibą w J. (dalej jako "Spółka") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z [...] maja 2013 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z [...] grudnia 2012 r. Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego nałożył na Spółkę karę pieniężną za nieprzekazanie zbiorczego zestawienia danych o rodzaju i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2009 r. Jako podstawę decyzji organ wskazał art. 37 ust. 1 i 3, art. 79c ust. 3, art. 79 d ust. 3 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r., nr 185, poz. 1243 ze zm.).

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółka.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z [...] maja 2013 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że Spółka jest wytwórcą odpadów, który przekazuje odpady do zagospodarowania nadrzędnej jednostce organizacyjnej w postaci centrum dystrybucyjnego. Nie oznacza to jednak, że Spółka jest zwolniona z obowiązku prowadzenia ilościowej i jakościowej ewidencji wytwarzanych i następnie przekazywanych odpadów. Zbiorcze zestawienia danych posiadacz odpadów, w tym wytwórca komunalnych osadów ściekowych, jest obowiązany przekazać marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania, odbierania odpadów komunalnych, zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w terminie do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy. Sankcję za niewywiązanie się z tego obowiązku ustawodawca przewidział w art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach.

Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Administracyjnego w Szczecinie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 4 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 892/13 oddalił skargę Spółki.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka.

Wyrokiem z 14 października 2015 r. sygn. akt II OSK 529/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji wskazał, że jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku z 14 października 2015 r. II OSK 529/14.

Sąd I instancji wskazał, że przy rozpatrywaniu sprawy należało wziąć pod uwagę zmianę przepisów ustawy o odpadach dokonaną ustawą z 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 145). Ustawa zmieniająca weszła w życie 12 marca 2010 r. z wyjątkiem m.in. art. 1 pkt 26 lit. a tej nowelizacji, który wszedł w życie 1 stycznia 2011 r. oraz art. 1 pkt 38 lit. a tiret 2, który wszedł w życie 1 stycznia 2013 r.

Na podstawie art. 1 pkt 47 noweli przepis art. 79 ustawy o odpadach otrzymał nowe brzmienie. Skutkiem niewykonania przez Spółkę obowiązku było nałożenie kary pieniężnej określonej w art. 79 c ust. 3 znowelizowanej ustawy o odpadach. Przepis ten wszedł w życie 12 marca 2010 r. i miał zastosowanie do sytuacji związanych z nieprzekazaniem zbiorczego zestawienia danych również za 2009 r. Organy zastosowały przepisy ustawy zmieniającej ustawę o odpadach z 22 stycznia 2010 r. w zakresie właściwym zarówno co do terminu wykonania obowiązku, jak i zastosowanej kary pieniężnej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka.

Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach w brzmieniu nadanym ustawą z 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 2010 r., nr 28, poz. 145) i uznanie za uzasadnione nałożenie na Spółkę kary pieniężnej za nieprzekazanie zbiorczego zestawienia danych za 2009 rok. W ocenie Spółki, stanowisko to jest błędne w sytuacji, gdy czyn polegający na niewykonaniu obowiązku w zakresie prowadzenia ewidencji odpadów w 2009 r. i przekazania zbiorczego zestawienia danych stanowił wykroczenie zagrożone karą grzywny i podlegał rozpoznaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto Spółka wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Nie jest zasadny zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie przez Sąd I instancji przepisu prawa materialnego tj. art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach w brzmieniu, które nadała powołana już wyżej ustawa z 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw, jako podstawy prawnej do nałożenia na Spółkę kary pieniężnej za nieprzekazanie zbiorczego zestawienia danych za 2009 r. Zdaniem skarżącej Spółki, jest to błędne stanowisko, ponieważ czyn polegający na niewykonaniu obowiązku w zakresie prowadzenia ewidencji odpadów w 2009 r. i przekazania zbiorczego zestawienia danych, stanowił wówczas wykroczenie zagrożone karą grzywny i podlegał rozpoznaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska wyrażonego w skardze kasacyjnej. Z dniem 12 marca 2010 r. weszła w życie powyższa nowelizacja ustawy o odpadach, która uchyliła w całości art. 76 i znowelizowała art. 79 cytowanej ustawy o odpadach. Uchylony w całości art. 76 ustawy o odpadach stanowił, że kto będąc zobowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów lub przekazywania wymaganych informacji lub zbiorczego zestawienia danych, nie wykonuje tego obowiązku albo wykonuje go nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym, podlega karze grzywny. Ponadto, w poprzednim brzmieniu, art. 79 ustawy o odpadach stanowił, że orzekanie w sprawach, o których mowa w art. 70-78, następuje na zasadach i w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia, przy czym to właśnie art. 76 został uchylony w całości już z dniem 12 marca 2010 r. i "zastąpiony" normą z art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach, która ma zastosowanie w tej sprawie. Przepis ten stanowił podstawę prawną do wymierzenia kary pieniężnej w tej sprawie, ponieważ decyzja właściwego organu I instancji została wydana 13 grudnia 2012 r. Zgodnie z wynikającą z art. 7 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483), zasadą praworządności organy zobowiązane były stosować przepisy obowiązujące w dacie orzekania.

W cytowanej wyżej ustawie nowelizującej ustawodawca nie wprowadził dla tego rodzaju spraw przepisów intertemporalnych, z których wynikałby obowiązek stosowania przepisów dotychczasowych do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie nowelizacji. Dlatego też, rozstrzygając sprawę w 2012 r. organ był zobowiązany stosować przepisy wówczas obowiązujące i na ich podstawie wymierzyć karę pieniężną za czyn z 2009 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o odpadach i w czasie jego popełnienia, czyn ten także podlegał karze, chociaż wymierzanej w innym trybie. Oznacza to, że w stanie prawnym i faktycznym tej sprawy zmienił się jedynie tryb postępowania w sprawie wymierzenia kary, natomiast nie zmienił się sam czyn podlegający karze. Ponadto, zgodnie z powołaną już zasadą praworządności w ujęciu zarówno formalnym, jak i materialnym, nie do przyjęcia jest stanowisko, że z powodu utraty mocy przez obowiązujące dotychczas w tym zakresie przepisy oraz wobec braku przepisów intertemporalnych, powstaje luka prawna prowadząca do braku możliwości zastosowania nowych przepisów prawnych, regulujących ten sam stan prawny w zakresie hipotezy i dyspozycji dotychczasowego unormowania.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.