Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 488/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, 77, 156  par. 1, 44  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2
journal: Dz.U. 1957 nr 39 poz 174
law: Ustawa z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Agnieszka Miernik (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o przejęciu bez odszkodowania na rzecz Państwa nieruchomości rolnej.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Naczelnik Gminy N. decyzją z dnia [...] września 1976 r. nr [...] orzekł o przejęciu bez odszkodowania na rzecz Państwa nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha wraz z budynkiem mieszkalno-gospodarczym położnej w N., gminie N., woj. [...], stanowiącej własność W. K.

Pismem z dnia 21 lipca 1993 r. J. K. zwróciła się do Wojewody [...] z żądaniem zwrotu gospodarstwa rolnego, jako niesłusznie zabranego na mocy opisanej powyżej decyzji Naczelnika Gminy N.

Zapadłe w sprawie decyzje organu pierwszej instancji były dwukrotnie uchylane, a sprawa była przekazywana do ponownego rozpatrzenia.

Po raz kolejny rozpatrując sprawę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 156 § 1 i art. 157 § 3 kpa, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy N. z dnia [...] września 1976 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, aby decyzja Naczelnika Gminy N. z dnia [...] września 1976 r. naruszała obowiązujące w dacie jej wydania przepisy prawa materialnego, tj. ustawę z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174) w brzmieniu nadanym nowelą z dnia 15 lipca 1961 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 161) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198). Wojewoda uznał, że ustalony stan faktyczny dawał podstawę w świetle ww. przepisów do przejęcia nieruchomości na własność Państwa. Przedmiotowe gospodarstwo rolne zostało opuszczone przez właściciela, a grunty leżały odłogiem. Z załączonej dokumentacji wynika brak zainteresowania nim byłego właściciela - o czym świadczy brak reakcji na wysłane i wywieszone zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie jego przejęcia przez Skarb Państwa oraz adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji – o odmowie przyjęcia decyzji. Powyższe potwierdza również okres jaki minął od wydania orzeczenia z 1976 r. do 1993 r., kiedy po raz pierwszy o zwrot gospodarstwa wystąpiła J. K. - następczyni dawnego właściciela.

Jednocześnie organ nie stwierdził by decyzja Naczelnika Gminy N. dotknięta była jakąkolwiek inną wadą wymienioną w art. 156 § 1 kpa.

J. K. złożyła odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] wnosząc o jej uchylenie w całości i stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy N. z dnia [...] września 1976 r. oraz ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Po rozpoznaniu odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]. Uzasadniając zapadłe rozstrzygniecie wskazał, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwala stwierdzić, iż Naczelnik Gminy N. prawidłowo zakwalifikował przedmiotowe gospodarstwo rolne jako opuszczone w rozumieniu § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia. Właściciel nie zamieszkiwał w swoim gospodarstwie i nie interesował się powyższym gruntem. Istotne również jest to, że odmówił przyjęcia decyzji. Przy czym organ zauważył, że kierując się wskazaniami i doświadczeniem życiowym, gdyby dawny właściciel nie zgadzał się z rozstrzygnięciem, złożyłby odwołanie wykazując, iż jest ono nieprawidłowe.

Odnosząc się do zarzutu pominięcia dawnego właściciela oraz jego żony w czynnościach zmierzających do przejęcia przedmiotowego gospodarstwa, organ wskazał, że wady wyliczone w art. 156 § 1 pkt 2 kpa mają charakter materialny i tkwią w samej decyzji, a przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest zbadanie jej prawidłowości, pod kątem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej kończącej postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne. W konsekwencji poza przedmiotem rozpoznawania sprawy pozostają okoliczności braku zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu, zgodnie bowiem z powszechnie przyjętym w judykaturze poglądem przeprowadzenie postępowania administracyjnego bez udziału jednej ze stron nie może stanowić przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, ponieważ okoliczność tego rodzaju może stwarzać przede wszystkim podstawę do wznowienia postępowania. Nie jest bowiem dopuszczalne uznanie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania może stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji.

Minister stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 7 i art. 77 w zw. z art. 80 kpa. Ustalenia organu stoją co prawda w opozycji do żądań i oczekiwań odwołującej się strony, jednak ta ostatnia nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających jej stanowisko.

J. K. złożyła skargę na powyższą decyzję, w której zarzuciła naruszenie art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 15 lipca 1961 r. zmieniającą ustawę z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym oraz § 1 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Ponadto strona skarżąca wniosła, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "ppsa", o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że w jej opinii zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy N. i podniosła, że w dacie wydawania tego orzeczenia gospodarstwo rolne W. K. było za jego zgodą użytkowane przez sąsiadów. Skarżąca podkreśliła, że informacje przytoczone, m.in. w odwołaniu od decyzji Wojewody [...], nie zostały w żaden sposób zweryfikowane przez organ administracyjny. Zaś treść § 1 ust. 1 uprzednio wskazanego rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 1961 r. nie pozwala na ograniczenie się tylko do oceny, czy na przedmiotowym gospodarstwie zamieszkiwał właściciel, bądź jego bliscy i czy to oni je uprawiali. Przepis powyższy wymagał bowiem kumulatywnego spełnienia przesłanek wskazanych w tej normie, przy czym mogło być ono w dyspozycji bądź właściciela, bądź użytkownika, bądź dzierżawcy. Skarżąca zauważyła, że pozostawienie ziemi odłogiem, wyłącznie w dacie przeprowadzonej lustracji, nie dowodzi jednoznacznie faktu braku zagospodarowania gruntu w dłuższym okresie, a na tę okoliczność nie zostały przeprowadzone kolejne oględziny, ani nie przesłuchano świadków. W ocenie skarżącej brak obu przesłanek niezbędnych do wydania decyzji orzekającej o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnej, stanowi rażące naruszenie obowiązujących w chwili wydania decyzji przepisów prawa materialnego, a to z kolei stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Dodatkowo skarżąca podniosła, że organ pominął, że przeprowadzka właściciela wynikła z jego choroby i związana była z częstymi pobytami w szpitalu oraz łatwiejszym dostępem do opieki medycznej w mieście oraz wskazała, iż zasady logiki i doświadczenia życiowego wskazują również, że ówczesny właściciel - osoba bez wykształcenia, schorowana - nie złożyła odwołania od decyzji, bo nie posiadała w tym zakresie niezbędnej wiedzy prawnej.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi. Organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i stwierdził, że w skardze nie wskazano na żadne nowe okoliczności wpływające na sposób rozstrzygnięcia.

W piśmie procesowym z dnia 15 października 2013 r. pełnomocnik J. K. podtrzymał zarzuty skargi oraz, na podstawie art. 106 § 3 ppsa, wystąpił o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu, tj. oświadczenia C. L. z dnia 9 czerwca 2013 r., który to dokument nie istniał w dacie złożenia skargi i nie mógł być przedstawiony w postępowaniu administracyjnym na okoliczność stwierdzenia, że W. K. użytkował rolniczo przedmiotowe gospodarstwo rolne oraz podważające stwierdzenia w decyzji Naczelnika Gminy N. z dnia [...] września 1976 r., jakoby w ogóle nie zamieszkiwał w swoim gospodarstwie i w ogóle nie interesował się powyższym gruntem. Wskazano, że decyzja uznaniowa, jaką jest orzeczenie z dnia [...] września 1976 r., powinna być prawidłowo uzasadniona, tj. organ miał obowiązek rozpatrzyć stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. Nie uczynił tego jednak, zaś ustaleniom organu przeczy złożone oświadczenie z dnia 9 czerwca 2013 r. Podniesiono również, że brak doręczenia decyzji W. K. mógł skutkować tym, że nie weszła ona do obrotu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja odpowiadają prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy N. z dnia [...] września 1976 r. orzekającej o przejęciu na rzecz Państwa bez odszkodowania nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha wraz z budynkiem mieszkalno-gospodarczym, położonej w N., gminie N., woj. [...], stanowiącej własność S. K.

Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, którego przesłanki zastosowania enumeratywnie wymienia art. 156 § 1 kpa. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 kpa zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne - tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w tym trybie decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 kpa. Postępowanie prowadzone w trybie nieważnościowym jest więc samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczonym przesłankami wynikającymi z ww. przepisu, uzasadniającymi stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego. Oznacza to, że organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii kwalifikowanej wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego, tj. wadliwości, o której mowa w art. 156 § 1 kpa. Nie przeprowadza więc ponownie postępowania dowodowego w takim zakresie, w jakim ma to miejsce w postępowaniu zwykłym. Nie oznacza to jednak, że organ nie ma obowiązku poczynić żadnych ustaleń w sprawie. Organ ten ma obowiązek (wynikający z art. 7 i art. 77 kpa) przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy czym w takim tylko zakresie, w jakim jest to niezbędne dla ustalenia, czy weryfikowany akt nie jest dotknięty żadną z wad wymienionych w ww. art. 156 § 1 kpa. W przypadku przesłanki rażącego naruszenia prawa oznacza to konieczność bezspornego ustalenia stanu faktycznego z daty wydania weryfikowanej decyzji (na podstawie akt postępowania zwykłego). W postępowaniu nadzorczym organ bada zatem, czy dowody istniejące w dniu wydania kontrolowanej decyzji, zostały przez organ prowadzący postępowanie uwzględnione i czy nie istnieje oczywista sprzeczność miedzy ustalonym stanem faktycznym, a przepisem prawa materialnego, na podstawie którego wydano kontrolowane orzeczenie.

Podstawę prawną orzeczenia badanego w trybie nieważności decyzji stanowił art. 2 ustawy z dnia 15 lipca 1961 o zmianie ustawy z dnia 15 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. z 1961 r. Nr 32, poz. 161) oraz § 1 pkt 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U, Nr 39, poz. 198). Zgodnie z powołanym przepisem art. 2 gospodarstwa rolne i działki określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. z 1959 r. Nr 14, poz. 78), tj. nabyte na podstawie przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej lub o ustroju rolnym i osadnictwie, jeżeli zostały opuszczone przez właściciela po dniu 28 kwietnia 1955 r. oraz wszelkie inne gospodarstwa rolne opuszczone przez właścicieli mogą być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń. Przy czym w myśl § 1 pkt 1 wskazanego rozporządzenia za gospodarstwo rolne opuszczone uważa się gospodarstwo, na którym nie zamieszkuje właściciel ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a przy tym gospodarstwo to nie jest w całości lub w większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela bądź użytkownika albo dzierżawcę.

Organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo oceniły, że decyzja Naczelnika Gminy N. z dnia [...] września 1976 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Prawidłowa jest ocena co do zaistnienia w sprawie przesłanki gospodarstwa opuszczonego w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej własność W. K. Ocena ta znajduje potwierdzenie w materiale dokumentacyjnym stanowiącym podstawę do wydania decyzji o przejęciu gospodarstwa na własność Państwa. Stanowisko organu potwierdza wniosek starszego inspektora K L. z dnia 20 czerwca 1976 r., z którego wynika, że budynek mieszkalny w gospodarstwie był opuszczony, właściciel nie zamieszkiwał w gospodarstwie, zaś grunty orne pozostawione były odłogiem. Z dokumentu tego wynika także, że wydana została decyzja w celu natychmiastowego przygotowania gleby pod uprawę, dokonania zasiewu w gospodarstwie oraz że właściciel gospodarstwa nie odpowiadał na te działania. Fakt opuszczenia gospodarstwa rolnego potwierdza także zawiadomienie z dnia 2 sierpnia 1976 r. kierowane do W. K. o wszczęciu postępowania w sprawie przejęcia przedmiotowego gospodarstwa rolnego i wzywające W. K. do wyjaśnienia spraw związanych z przejęciem. Ponadto zauważyć należy, że okoliczności tej strona nie kwestionowała w toku całego postępowania administracyjnego.

Rację ma skarżąca zarzucając organowi brak odniesienia się w zaskarżonej decyzji do wszystkich okoliczności podniesionych w odwołaniu, w tym do okoliczności o stałym użytkowaniu przedmiotowego gospodarstwa rolnego przez sąsiadów za zgodą właściciela, a co za tym idzie do braku ziszczenia się drugiej z przesłanek pozwalających uznać gospodarstwo za opuszczone. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia, bowiem z powyżej wskazanego materiału dowodowego sprawy wynika nie tylko fakt niezamieszkiwania w gospodarstwie właściciela ani jego małżonka, dzieci lub rodziców, ale także fakt nieuprawiania gospodarstwa oraz niepoddawania go właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela bądź użytkownika albo dzierżawcę. Nie potwierdza również braku istnienia drugiej z przesłanek określonych w § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych złożone do akt sądowych oświadczenie C. L. z dnia 9 czerwca 2013 r. na okoliczność stwierdzenia, że W. K. użytkował rolniczo przedmiotowe gospodarstwo rolne. Wnioskowany, w trybie art. 106 § 3 ppsa, uzupełniający dowód z dokumentu – oświadczenia Sąd uznał za nieprzydatny. Zgodnie z art. 106 § 3 ppsa sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w czasie. Przepis ten stanowi wyjątek od zasady, że nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 ppsa). Przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że nie może to prowadzić do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem rolą sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2005 r. sygn. akt II GSK 164/05 (ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 45.) przeprowadzenie przez sąd administracyjny uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu będzie dopuszczalne w sytuacji, gdy wnioskowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Celem tego postępowania nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (por. też B. Dauter: Komentarz do art. 106 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. LEX 2011). Dołączone do akt sądowych sprawy oświadczenie, że gospodarstwo było użytkowane przez sąsiada za zgodą właściciela zmierza do wykazania, że nie została spełniona druga przesłanka, aby uznać gospodarstwo za opuszczone. Prowadziłoby to dokonywania przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Tymczasem przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może być podstawą kwestionowania ustaleń przyjętych przez organy i nie może służyć zwalczaniu ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza. Zasada wyrażona w art. 7 kpa obowiązuje wprawdzie we wszystkich postępowaniach administracyjnych, zatem również w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, jednakże nowymi dowodami (np. zeznaniami świadków) można posłużyć się o ile miałoby to pomóc w ocenie decyzji poddanej nadzorowi, np. w sytuacji braku dowodów, w oparciu o które zapadła decyzja w trybie zwykłym – co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

W tej sytuacji, stwierdzić należy, że organy nadzorcze przeprowadziły wszechstronną ocenę zgromadzonego w postępowaniu zwykłym materiału dowodowego, który dał podstawę do wydania w 1976 r. decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że decyzja Naczelnika Gminy N. z dnia [...] września 1976 r. o przejęciu bez odszkodowania na rzecz Państwa nieruchomości rolnej nie jest decyzją uznaniową. Istota uznaniowych aktów administracji polega na tym, że nawet gdy dojdzie do sytuacji opisanej przez ustawodawcę, organ nie jest zobowiązany dokonać rozstrzygnięcia w jeden, określony ściśle sposób, ale ma możliwość swobodnego wyboru możliwych rozwiązań (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 715/12). Tymczasem, stwierdzając kumulatywne wystąpienie obydwu wskazanych przesłanek warunkujących uznanie gospodarstwa za opuszczone, organ orzekał o jego przejściu na rzecz Państwa. W decyzji tego rodzaju nie istniał zatem żaden luz decyzyjny, a istotą postępowania było dokonanie ustalenia wystąpienia tych przesłanek.

Odnosząc się do stwierdzenia strony, że kontrolowana decyzja z 1976 r., nie weszła do obrotu prawnego, gdyż właściciel nieruchomości odmówił jej przyjęcia, stwierdzić należy, że zgodnie z obowiązującym wówczas brzmieniem art. 44 § 1 kpa jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę pismo zwrócone przez organ pocztowy z jego adnotacją o odmowie przyjęcia i podaniem jej daty uważa się za doręczone w tym dniu i załącza do akt sprawy. Oznacza to, że odmowa przyjęcia przedmiotowej przesyłki skutkowała uznaniem jej za doręczoną – a w rezultacie wejściem orzeczenia do obrotu prawnego.

W świetle powyższego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zasadnie uznał, że decyzja nie została dotknięta którąkolwiek z wad nieważności normowanych w art. 156 § 1 kpa, w tym wadą rażącego naruszenia prawa. W konsekwencji nie było podstaw do stwierdzenia jej nieważności.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 i 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.