Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1542/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.20 ust. 1 i 2, art 22 ust 1, art 24a
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par 35 pkt 1, par 42 ust 2, par 46 ust 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "Kpa" utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] marca 2011 r. wprowadzającą zmianę w ewidencji gruntów budynków gminy M.

Wskazana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

1. J. M. wnioskiem z dnia 9 grudnia 2008 r. zwróciła się o przeprowadzenie ponownych pomiarów działki ew. nr [...], obręb [...]. Wniosek uzasadniony był rozbieżnościami pomiędzy danymi dotyczącymi powierzchni działki wynikającymi z ewidencji gruntów a aktu notarialnego.

2. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Starosta W. zaktualizował dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] na podstawie opracowania geodezyjnego i kartograficznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (dnia 24 sierpnia 2009 r.) poprzez wykazanie działek ew. nr [...] o pow. 0,0515 ha i nr [...] o pow. 0,0038 ha.

3. Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. decyzja Starosty z 2009 r. została uchylona, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

4. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Starosta W. na podstawie opracowania geodezyjnego i kartograficznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] stycznia 2011 r., pod nr [...] (będącego korektą opracowania przyjętego dnia [...] sierpnia 2009 r.) zaktualizował dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] M. poprzez wprowadzenie zmiany polegającej na wykazaniu nieruchomości [...], stanowiącej własność J. M., jako działki ew. nr [...] o pow. 0,0526 ha, użytek Bp i nr [...] o pow. 0,0027 ha, użytek dr, a ponadto wykazano działki ew. nr [...] o pow. 0,5920 ha, użytek dr (władający Gmina M.) oraz wykreślono działki ew. nr [...] i [...].

5. Od powyższej decyzji pismem z dnia 18 kwietnia 2011 r. J. M. wniosła odwołanie zarzucając, że rozstrzygnięcie jest niezgodne ze stanem faktycznym wynikającym z aktu notarialnego, wg którego pow. działki wynosi 556 m2. Zauważono, że działka jest od prawie 40 lat ogrodzona i nigdy nie została zajęta pod drogę publiczną. Strona domagała się przeprowadzenia rzetelnych pomiarów w jej obecności oraz doprowadzenia dokumentacji do stanu zgodnego ze stanem faktycznym.

6. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] (dalej jako "WINGiK") utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] marca 2011 r.

W uzasadnieniu wskazano, że w ewidencji gruntów M. założonej w 1971 r. wykazana była działka ew. nr [...] o pow. 0,0556 ha. Działka ta odpowiadała działce ew nr [...] powstałej z podziału działki [...] wykazanego na mapie KEM [...], zatwierdzonego decyzją właściwego organu z dnia [...] czerwca 1969 r., będącej przedmiotem nabycia przez J. M. na podstawie aktu notarialnego umowy sprzedaży i umowy przeniesienia własności, dla której Sąd Rejonowy w W. prowadzi Zbiór Dokumentów Nr [...].

W 1982 r. dokonano odnowienia ewidencji gruntów, w wyniku czego wykazano działkę ew. nr [...] o pow. 515 m2, włączając jej część o pow. 41 m2 do działki ew. nr [...] stanowiącej ul. [...].

W zleconym przez Starostę opracowaniu geodezyjnym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] stycznia 2011 r. wydzielono z działki ew. nr [...] część nieruchomości [...] zajętej pod ul. [...], oznaczając ją jako działkę ew. nr [...], a pozostałą część ulicy jako działkę ew. nr [...]. Powierzchnie tych działek obliczono i wykazano wartości odpowiednio 0,0027 ha oraz 0,5920 ha. Jednocześnie po dokonanym pomiarze pozostałej części nieruchomości obliczono i skorygowano jej powierzchnię na 0,0526 ha, oznaczając ją jako działka ew. nr [...]. Suma powierzchni działek [...] i [...] wynosi 553 m2. Według sprawozdania technicznego sporządzonego przez wykonawcę opracowania różnica pomiędzy sumą tych powierzchni, a powierzchnią nieruchomości wynika z niewielkich różnic miar czołowych (szerokości działki) na pierwotnej mapie KEM [...] z miarami przyjętymi w odnowionej ewidencji (operat KEM-[...]).

W związku z tym, że przebieg granic działek ew. wykazany został na podstawie dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wykorzystanej przy zakładaniu ewidencji gruntów , a więc spełniającej warunki określone w § 36 pkt 6 i § 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), zwanego dalej "rozp", wprowadzenie zmian uznano za uzasadnione.

Natomiast argumenty strony dotyczące okresu ogrodzenia działki, wskazują wyłącznie, że właścicielka nie miała pełnej wiedzy na temat przebiegu granic swojej nieruchomości.

Przyznano, że uchybieniem w postępowaniu był brak strony podczas prac geodezyjnych na gruncie jednakże biorąc pod uwagę, że strona miała możliwość zapoznania się z wykonanym opracowaniem, jak również z całymi aktami sprawy z czego kilkukrotnie korzystała, wskazana nieprawidłowość nie miała wpływu na wynik sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. M. podniosła, że przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy pominięto istotny dokument jakim jest znajdujący się w Sądzie Rejonowym w W. akt notarialny, z którego wynika, że nabyła ona nieruchomość o pow. 5 arów i 56 m2. Podniosła, że nieruchomość ogrodzona jest zgodnie z aktem notarialnym, który został sporządzony na podstawie mapy nr [...] zawierającej dokładny wyrys powierzchni i podziału nieruchomości o nr ew. [...] na dziesięć działek, które zostały wystawione do sprzedaży przez jej ówczesnego właściciela.

Droga która graniczy z nieruchomością skarżącej jest odrębną nieruchomością o szerokości 10 m i należy do Gminy M. Przy czym skarżąca zaznaczyła, że nigdy nie była właścicielką drogi.

Podniosła również, że przy pomiarach nieruchomości była nieobecna, gdyż w ogóle jej nie powiadomiono o czynnościach na gruncie. O wyodrębnieniu z nieruchomości części działki o pow. 41 m 2 i włączeniu jej pod drogę publiczną w 1982 r. nigdy nie była informowana, zaś droga pod którą rzekomo zajęto część jej działki nie została poszerzona i zmianie nie uległo również ogrodzenie działki.

O rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z aktu notarialnego, a ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków strona dowiedziała się dopiero w 2008 r.

W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga, jako niezasadna podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Podstawą wpisów w ewidencji gruntów i budynków są przepisy art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.), dalej jako "pgik". Regulacje te stanowią, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu. Postępowanie aktualizacyjne ma na celu utrzymanie takiego stanu operatu ewidencyjnego, aby dane w nim zawarte były zgodne zarówno z okolicznościami faktycznymi jak i stanem prawnym. Ewidencja zawiera bowiem informacje dotyczące gruntów i budynków, a także właścicieli nieruchomościami. Wskazać należy, iż sądy administracyjne wielokrotnie potwierdzały w swych orzeczeniach, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny (np. wyrok NSA sygn. akt I OSK 1488/06, czy sygn. akt I OSK 1044/08, ogólnodostępne w CBOSA). Gdy chodzi o prawa własności organy ewidencyjne rejestrują, więc stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można żądać ustanowienia nowego stanu faktycznego, niepotwierdzonego ostatnio dokonanymi wpisami, na podstawie stosownych dokumentów.

Dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu (tak samo prawomocny wyrok WSA sygn. akt IV SA/Wa 125/09 ogólnodostępny w CBOSA).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż podstawę wpisu danych ewidencyjnych, gdy chodzi o prawa własności, stanowi najpóźniej wydany dokument, mogący być podstawą wpisu. W przypadku przedmiotowych działek dokumentami tymi były dane wynikające z operatu opisowo-kartograficznego na etapie odnowienia ewidencji gruntów w 1982 roku, co odpowiada obecnie instytucji modernizacji. Z uwagi na brak przepisów przejściowych w tym względzie w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492 ze zm.), w sprawie znajdą zastosowanie reguły wynikające z art. 24a pgik. W ich świetle po upływie terminu do wnoszenia zarzutów do operatu opisowo-kartograficznego, późniejsze uwagi traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków (ust. 12 wskazanego artykułu). Wniosek, co do ujawnienia nowego stanu, gdy chodzi o prawo własności, musi być więc potwierdzony stosownym dokumentem, z którego wynikają uprawnienia do działki w konkretnych granicach.

Jak można wnosić, w odnowionej w 1982 roku ewidencji opisano stan według faktycznego użytkowania. Ujawniono w niej wówczas w miejscu istniejącej wcześniej działki o nr ew. [...] i powierzchni 0,0556 ha (będąca przedmiotem nabycia przez wnioskodawczynię działka [...] o tożsamej powierzchni) działkę o nr ew. [...] i powierzchni 515 m2 a część działki – 41 m2 znalazła się w granicach działki nr ew. [...] stanowiącej ul. [...]. W następstwie wniosku Skarżącej o uzgodnienie danych pomiędzy zawartymi w zbiorze dokumentów a ewidencją gruntów, sporządzono opracowanie geodezyjne przyjęte do zasobów z dniem [...] stycznia 20011 r. Opierając się na dokumentacji archiwalnej, dotyczącej pierwotnego wydzielenia działki [...] wyodrębniono z aktualnej działki nr ew. [...] działkę oznaczoną nr ew. [...] o powierzchni 0,0027 ha a powierzchnię pozostałej pierwotnej działki, oznaczonej obecnie jako działkę nr ew. [...], po dokonaniu ponownych pomiarów określono na 0,0526 m2. Wskazano, iż niedokładność pomiędzy ogólna powierzchnia działki ujętej w [...] (nabytej przez Skarżącą) – 556 m.2, a działkami o granicach wskazanych w opracowaniu – 553 m.2 wynika z różnicy miar czołowych pomiędzy opracowaniami z 1969 roku (podziałowe) i 1982 (odnowienie ewidencji).

Należy zauważyć, iż z treści opracowania geodezyjnego (operatu przyjętego dnia [...] stycznia 20011 r.), stanowiącego podstawę zmian w ewidencji wprowadzonych zaskarżoną decyzją, nie wynika, aby doszło do zmiany uwidocznionego w odnowionej ewidencji przebiegu granicy pomiędzy ujawnionymi wcześniej w ewidencji działkami nr ew. [...] i [...] w stosunku do granicy pomiędzy ujawnionymi obecnie w ewidencji działkami nr [...] i [...]. Granica ta przebiega wzdłuż ogrodzenia działki skarżącej, która z kolei wyjaśnia, iż nigdy nie rościła sobie praw do części drogi. W tym świetle adekwatne wydaje się wyjaśnienie organu administracji, iż Skarżąca, nabywając działkę a następnie realizując ogrodzenia wzdłuż jej domniemanego skraju obok drogi, nie znała w istocie przebiegu jej granicy od tej strony.

Wobec braku sporu, co do przebiegu wskazanej granicy, nie może mieć też znaczenia dla wyniku sprawy podnoszona kwestia braku obecności Strony przy czynnościach geodety.

Ujawnienie danych w ewidencji, gdy chodzi o wprowadzanie działki nr ew. [...] na podstawie treści sporządzonego opracowania geodezyjnego można uznać za dopuszczalne. Dla ustalenia historycznych granic działek, mogły stanowić podstawę opracowanie geodezyjne sporządzone na etapie podziału działek (z 1969 roku), co wynika z treści § 35 pkt 1 w zw. z § 42 ust. 2 rozp. Z kolei tego rodzaju opracowania nie mogą służyć wprowadzaniu do ewidencji nowych informacji, co do praw własności, gdyż w tym zakresie ewidencja służy jedynie odzwierciedleniu danych, które są wprowadzane chronologicznie. O ile aktualnie w ewidencji istnieją dane, z których wynika, iż działka odpowiadająca obecnie wprowadzonej działce nr ew. [...] stanowi własność skarżącej, zasadne było wykazanie jej prawa w ewidencji. Gdy z dotychczasowych danych ewidencyjnych wynika, iż działka nr [...], jako wyodrębniona z zamieszczonej dotychczas w ewidencji działki nr ew. [...] jest we władaniu gminy M. i brak jest informacji, co do właściciela, wyłącznie tego rodzaju wpis mógł zostać zamieszczony na podstawie sporządzanego obecnie operatu. Fakt, iż część drogi stanowiła niegdyś fragment działki nabytej przez skarżącą (wydzielonej w 1969 roku) nie może stanowić podstawy dla dokonania obecnie wpisu, co do własności w ewidencji, bowiem w tym zakresie nie służy ona ujawnianiu stanów historycznych. Trzeba jednocześnie wskazać, iż wobec znacznego upływu czasu nie można wykluczyć, iż doszło do zmian, co do stanu własności części dawnej działki oznaczonej obecnie, jako nr ew. [...] (np. na skutek zasiedzenia). Ustaleń, co do aktualnego stanu własności gruntów, nie może dokonywać organ administracji na podstawie opracowań historycznych, gdyż kłóciłoby się to z zasadą, iż ewidencja ma wyłącznie funkcję informacyjną. Jednocześnie należy podkreślić, iż o ile doszłoby do wydania aktu (np. orzeczenia sądu powszechnego), z którego treści wynikałoby prawa własności do działki nr ew. [...], musiałoby to zostać odnotowane w ewidencji gruntów, w myśl § 46 §. 2 pkt 1 rozp.

Wskazane uwarunkowania nie wyłączają więc możliwości podjęcia właściwych czynności w celu uzyskania przed sądem powszechnym stosownego orzeczenia, które potwierdzałoby prawa do gruntów. Orzeczenie takie stanowiłoby podstawę dokonania wpisu w ewidencji.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.