Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 368/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 44 § 1, art. 44 § 4, art. 145 § 1 pkt 4, art. 145 § 1 pkt 5, art. 145 § 1 pkt 7, art. 148 § 1, art. 148 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi R. K. i S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. (znak: [...]), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. . (zwany dalej także "PINB") odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2018r. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia przywołano art. 149 § 3 oraz art. 126 w zw. z art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256).

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] listopada 2018r. nr [...] (znak: [...]) PINB w O. . nakazał S. i R. K. rozbiórkę ściany oporowej (wymiar: długość 15.90m + 2Im, wysokość: 3,30m), zlokalizowanej w m. [...], ul. [...], gm. R. (dz. nr [...]) (zwana dalej także "decyzją PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2018r.").

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019r. ([...]) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej także "WINB") stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji PINB z dnia [...] listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2019r., sygn. akt II SA/Po [...], uchylił to postanowienie WINB. Po ponownym zbadaniu kwestii terminowości wniesionego odwołania, WINB postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019r. ([...]) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez S. K. i R. K.. Wyrokiem z dnia [...] lipca 2020r., sygn. akt II SA/Po [...], WSA w Poznaniu oddalił skargę na to postanowienie WINB (wyrok prawomocny od dnia [...] września 2020r.).

Ponadto wskazano, że decyzją z dnia [...] maja 2019 r. ([...]) WINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2018r.

PINB wyjaśnił, że w takich uwarunkowaniach faktycznych i prawnych S. i R. K. (zwani dalej także "skarżącymi") wnioskiem z dnia [...] stycznia 2021 r. (wpływ do PINB w dniu [...] stycznia 2021 r.) zwrócili się do PINB w O. . o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2018r., przywołując jako podstawę żądania art. 145 § 1 pkt 4, pkt 5 i pkt 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256), dalej oznaczanej jako: k.p.a.).

PINB następnie wskazał, że załączone do wniosku zgłoszenie budowy z dnia [...] stycznia 2016 r. dotyczy płotu, nie zaś ściany oporowej będącej przedmiotem zakończonego postępowania, o wznowienie którego skarżący wnoszą.

Organ wyjaśnił, że w związku z żądaniem wznowienia postępowania w pierwszej kolejności analizie podlega kwestia zachowania terminu do wniesienia podania. Przywołując treść art. 148 k.p.a. PINB wskazał, że z materiału sprawy wynika, iż nastąpił zwrot niepodjętych w terminie przesyłek, kierowanych do S. K. i R. K., zawierających decyzję PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2018r., co pozwalało przyjąć, że nastąpiła fikcja doręczenia decyzji w myśl art. 44 § 4 k.p.a.

Ponadto organ wskazał, że w dniu [...] stycznia 2019r. R. K. odebrał w siedzibie PINB kopię decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2018r., a w piśmie jego pełnomocnika z dnia [...] stycznia 2019 r. zawarto informację o tym, że "o wydanej decyzji mój Mandant dowiedział się w czasie jego wizyty w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w O. , w czasie wykonywania fotokopii akt postępowania administracyjnego". Uwzględniając to wszystko PINB uznał, że R. K. dowiedział się o decyzji PINB z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w dniu [...] stycznia 2019 r.

W odniesieniu do wniosku S. K. PINB wskazał, że o decyzji z dnia [...] listopada 2018r. strona wiedziała już w dniu [...] stycznia 2019 r., czyli w dniu odbioru zawiadomienia o kontroli, w którym informowano o sprawdzeniu wykonania nakazu rozbiórki, wynikającego z decyzji PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. Dodano, że S. K., wiedząc już o wskazanej decyzji, udzieliła w dniu [...] stycznia 2019r. adwokatowi S. B. pełnomocnictwa m.in. do złożenia odwołania od wskazanej decyzji do organu II instancji.

Mając na uwadze, że S. K. od dnia [...] stycznia 2019 r., a R. K. od dnia [...] stycznia 2019 r. wiedzieli o decyzji PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r., PINB stwierdził, że termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r., w oparciu o art. 145 § 1 k.p.a., upłynął odpowiednio w dniach [...] lutego 2019 r. i [...] lutego 2019 r. Zatem składając w dniu [...] stycznia 2021r. (data wpływu do PINB - [...] stycznia 2021 r.) wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2018r. S. K. i R. K. nie zachowali terminu określonego w art. 148 k.p.a., tj. terminu jednego miesiąca od dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania oraz o decyzji.

Zażalenie na postanowienie PINB z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] ([...]), w ustawowym terminie złożyli S. K. i R. K., zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz błąd w ustaleniach faktycznych sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PINB, przywołując w podstawie rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 123 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że tryb nadzwyczajnego postępowania administracyjnego – postępowania wznowieniowego – składa się z dwóch etapów. Podczas pierwszego z nich, obowiązkiem organu jest zbadanie, czy aby nie istnieją negatywne przesłanki do wznowienia postępowania o charakterze podmiotowym (art. 147 k.p.a.) oraz o charakterze przedmiotowym (art. 148 k.p.a.). Dopiero wyjaśnienie tych zagadnień może skutkować - w zależności od poczynionych ustaleń - wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), albo postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Przy tym wyłącznie w przypadku wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, właściwy organ przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). W pierwszej kolejności należało zatem zbadać, czy wniosek strony został złożony w terminie i czy opiera się na przesłance wznowieniowej, mając na uwadze wskazane we wniosku o wznowienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4, pkt 5, pkt 7 k.p.a.

W zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., przywołując orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące rozumienia pojęcia "strona dowiedziała się o decyzji", WINB wyjaśnił, że w okolicznościach sprawy z dniem [...] grudnia 2018 r. nastąpiła tzw. fikcja doręczenia decyzji PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2018r., o której mowa w art. 44 § 4 k.p.a. Dodatkowo, w dniu [...] stycznia 2019 r. R. K. odebrał decyzję PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2018r. w siedzibie PINB w O. . Oznacza to, w ocenie WINB, że PINB właściwie dokonał ustaleń, że już co najmniej od [...] stycznia 2019 r. Państwo K. mieli wiedzę na temat istnienia decyzji, natomiast wniosek o wznowienie postępowania został złożony po ponad 2 latach od odebrania przedmiotowej decyzji.

W zakresie terminu dotyczącego przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, które były nieznane organowi, wydającego decyzję, WINB podkreślił, że o zgłoszeniu zamiaru wykonania robót budowlanych, na jaki powołują się, strony wiedziały już w dniu [...] stycznia 2016 r. Również PINB miał wiedzę na temat tego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych - płotu powyżej 3 do 4 m, zawierającego uzasadnienie tożsame z wnioskiem z dnia [...] czerwca 2018 r. dołączonym do sprawy (k. 73 akt PINB). O zgłoszeniu tym strony wiedziały już wcześniej - czego dowodem jest protokół z zapoznania się z akt sprawy w dniu 6 listopadzie 2018 r. (k. 105,104). Także pełnomocnik stron (adw. S. B.) w dniu złożenia odwołania od decyzji PINB - składając pełnomocnictwo do sprawy dołączył wniosek z dnia [...] czerwca 2018 r. (k. 159) tożsamy z wnioskiem złożonym przez S. i R. K. dot. zgłoszenia budowy płotu o wys. pomiędzy 3 - 4 m z płyt betonowych typu L, ze wskazaniem, że budowa płotu na działce nr [...] nastąpi systemem gospodarczym i jest niezbędna.

W zakresie zarzutu związanego z tym, że zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a.), WINB wskazał, że wymienione zgłoszenie dotyczyło wykonania płotu, podczas gdy w toku sprawy PINB ocenił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest mur oporowy. Zatem o kwalifikacji prawnej wykonanych robót budowlanych strony dowiedziały się z zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2018 r., w którym organ zawiadomił o zaplanowanej na dzień [...] marca 2018 r. kontroli w sprawie "przeprowadzenia kontroli legalności budowy muru oporowego" (k. 4). Dodatkowo, w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] lipca 2017 r. organ wskazał, że wszczął postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości budowy ściany oporowej (o wymiarach długości 15,90 m + 21,0 m i wysokości: 3,30 m) zlokalizowanej w m. [...] ul. [...], gm. R. (dz. nr [...]) (k.42), a nie płotu. Z kolei w postanowieniu z dnia [...] września 2018 r., nr [...], w związku z budową muru oporowego (a nie płotu), zostały nałożone na S. K. oraz R. K. obowiązki wynikające z art.. 48 ust. 2 i 3 pr.b. (k.94). Zatem, zdaniem WINB, już w 2018 r. strony miały wiedzę i świadomość tego, że organ nadzoru budowlanego przedmiotowy obiekt budowlany uznaje za mur oporowy, a nie płot, o którym była mowa w zgłoszeniu.

Powyższe okoliczności, zdaniem WINB, uzasadniały odmowę wznowienia postanowienia administracyjnego. Wobec stwierdzenia, że wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony po upływie wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a. terminu, PINB nie miał obowiązku badania przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 pkt 4, pkt 5, pkt 7 k.p.a.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. R. K. i S. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie WINB z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] KP. W skardze sformułowano zarzuty:

1. naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

a) art. 148 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i liczenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nie od dnia, w którym to skarżący dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, lecz od dnia, w którym to organ wydał decyzję;

b) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie, że wnioskodawcy mieli zapewniony czynny udziału w postępowaniu, a także że umożliwiono wnioskodawcom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

c) art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez uznanie, iż PINB, który wydał decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2018r., znał treść wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. pomimo, że pominął ją w treści swojego uzasadnienia, a sama decyzja jest sprzeczna z tym wnioskiem;

d) art. 110 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie wniosku o zgłoszenie robót niewymagających pozwolenia na budowę z dnia [...] stycznia 2016 r. i w związku z tym całkowite nieuwzględnienie i nierespektowanie milczącego załatwienia sprawy;

e) art. 147 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania;

f) naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. m.in. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej;

2. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie że:

a) wnioskodawcy mieli zapewniony czynny udział w postępowaniu oraz że mieli możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań;

b) przyjęcie, iż PINB, który wydał decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2018r., znał treść wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r.;

c) przyjęcie, iż wykonane ogrodzenie stanowi mur oporowy, wymagający uzyskania pozwolenia na budowę;

d) w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania.

Skarżący wnieśli o uchylenie "zaskarżonej decyzji w całości i postanowienia o wznowieniu postępowaniu administracyjnego", ewentualnie o "uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania".

Uzasadniając zarzuty skargi wskazano, że wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony w terminie, a w sprawie niniejszej zaszły wszelkie przesłanki do jego wznowienia. Do okoliczności tych, zdaniem skarżących, zaliczają się:

- brak faktycznego udział udziału skarżących w postępowaniu, gdyż nie mieli oni wiedzy na jego temat;

- wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, ponieważ PINB, który wydał decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2018r., nie znał treści wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r.;

- zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji, gdyż całkowicie pominięto wniosek skarżących o zgłoszenie robót niewymagających pozwolenia na budowę z dnia [...] stycznia 2016 r. i w związku z tym całkowicie nie uwzględniono i nie respektowano milczącego załatwienia sprawy.

Jak podnieśli skarżący, o przesłance wyrażonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. że PINB, który wydał decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2018r., nie znał treści wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r., skarżący dowiedzieli się po rozmowie telefonicznej z organem, która miała miejsce 5 dni przed wysłaniem wniosku o wznowienie postępowania. Organ poinformował (urzędnik), że nigdy nie otrzymano wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. i nie jest w jego posiadaniu, co stoi zdaniem skarżących w sprzeczności z załączonym dowodem znajdującym się w aktach sprawy. Toteż, jak podnieśli skarżący, w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 148 § 1 k.p.a., ponieważ o wyżej wskazanej niewiedzy organu skarżący dowiedzieli się 5 dni przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania.

W dalszej kolejności skarżący podnieśli, że decyzja PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2018r. w sposób rażący narusza prawo albowiem organ poczynił błędne ustalenia faktyczne, polegające na przyjęciu, iż zostały spełnione wymogi wydania przedmiotowej decyzji, a w szczególności, iż inwestor nie dopełnił obowiązku zgłoszenia robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę. Tymczasem zdaniem skarżących PINB dysponował takich zgłoszeniem od dnia [...] stycznia 2016 r. Dodano, że zaistniały przesłanki wyrażone w art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. i zasadnym jest wznowienie postępowania. Organ od zgłoszenia z dnia [...] stycznia 2016 r. nie wniósł sprzeciwu, zatem milcząco wyraził zgodę na budowę płotu. Skarżący podnieśli zatem, że decyzja PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2018r., nakazująca rozbiórkę ściany oporowej, została wydana w sprzeczności z zagadnieniem wstępnym, którym było milczące wyrażenie zgody w związku ze zgłoszeniem z dnia [...] stycznia 2016 r. Dlatego też zachodzą przesłanki z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a.

Dodano, że organ w niniejszej sprawie zachowywał się w myśl przesłanek wyrażonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż wydał decyzję jakby wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. nie znał. Stanowisko to potwierdza fakt, iż organ w swojej decyzji jak i pismach całkowicie wniosek ten pominął, a działania organu wykazują na całkowity brak wiedzy w tym zakresie. Zwrócono także uwagę, że w związku z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącym czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwienie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zachodzą w sprawie także przesłanki wyrażone w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Tym samym, wznowione winno być postępowanie, w którym to strona bez własnej winy nie brała udziału.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] maja 2021 r. WINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu oraz podkreślając, że prowadzone postępowania administracyjne opierało się na wyjaśnieniu okoliczności sprawy, zgodnie z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. WINB nie zgodził się z zarzutami naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, bowiem zbadał przesłanki wyrażone w art. 145 k.p.a. oraz wbrew zarzutom szczegółowo określił zasadność zastosowania w niniejszej sprawie art. 149 § 3 k.p.a.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. WINB podniósł, że taki zarzut może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Zdaniem organu skarżący powyższego nie uczynili i wbrew zarzutom skargi mieli możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Również zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz błędu co do ustalenia stanu faktycznego sprawy nie zasługują na uwzględnienie, bowiem w toku sprawy WINB kierował się zasadami wskazanymi w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a., dążąc do rozpoznania sprawy na podstawie i w granicach prawa, nie naruszając interesu stron i bezstronności organu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 329), dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu, dokonywanej w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżone postanowienie WINB z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie PINB w O. . nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. (znak: [...]), odmawiające wznowienia postępowania w sprawie decyzji ostatecznej PINB w O. . z dnia [...] listopada 2018r. nr [...] (znak [...]). Wymienioną decyzją PINB w O. . nakazał S. i R. K. rozbiórkę ściany oporowej (wymiar: długość 15.90m + 2Im, wysokość: 3,30m), zlokalizowanej w m. [...], ul. [...], gm. R. (dz. nr [...])

W opinii Sądu w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji obu instancji ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosowały prawidłową podstawę prawną, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. W opinii Sądu wszystkie zarzuty podniesione w skardze są niezasadne.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że postępowanie wznowieniowe, jako jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, rządzi się prawami określonymi w dziale II rozdziale 12 k.p.a. (art. 145 k.p.a. do art. 152 k.p.a.). Organy je prowadzące mogą działać wyłącznie w oparciu o te przepisy. Zanim organ wyda postanowienie o wznowieniu postępowania na mocy art. 149 § 1 k.p.a., musi sprawdzić, czy w treści wniosku o wznowienie postępowania wskazano podstawę wznowieniową określoną w przepisach art. 145-145b k.p.a. oraz, czy wniosek został wniesiona z zachowaniem terminu określonego w art. 148 k.p.a. Wniesienie wniosku po terminie lub brak wskazania w jego treści podstawy wznowieniowej skutkują odmową wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.).

Istota podniesionych w skardze zarzutów sprowadza się do zakwestionowania dokonanej przez organy oceny, iż wniosek skarżących o wznowienie postępowania zakończonego decyzją PINB w O. . nr [...] z dnia [...] listopada 2018r., którą nakazano im rozbiórkę ściany oporowej (wymiar: długość 15,90m + 21m. wysokość: 3,30m), zlokalizowanej w m. [...], ul. [...], gm. R. (dz. nr [...]), został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a.

Początek biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania określają przepisy art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast w sytuacji gdy podstawę podania o wznowienie postępowania stanowi przyczyna określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. początek biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji – zgodnie z w art. 148 § 2 k.p.a.

Skarżący żądając wznowienia postępowania wskazali podstawy wznowieniowe z art. 145 § 1 pkt 4, pkt 5 i pkt 7 k.p.a. Sąd przeprowadził ocenę zaskarżonego postanowienia mając na uwadze wymienione podstawy wznowieniowe w takiej właśnie kolejności.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że przez pojęcie dowiedzenia się o decyzji należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji. Chodzi tu o takie dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy z zastrzeżeniem, iż nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia. Za wystarczające uznaje się, iż posiadła ona informację czego dana decyzja dotyczy (por. wyroki NSA z 26 czerwca 2013 r., II OSK 528/12; z 18 września 2014 r., II OSK 674/13, z 4 grudnia 2019 r.,II OSK 168/18, z 17 września 2020 r., II OSK 1340/20; z 30 września 2020 r., II OSK 1464/20; dostępne na stronach http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: CBSA).

Z akt sprawy wynika, że decyzja PINB w O. . z dnia [...] listopada 2018r. nr [...] została skarżącym skutecznie doręczona w trybie doręczenia zastępczego, określonym w art. 44 k.p.a. (kart. Nr [...] akt admin. organu I instancji). Zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

W realiach badanej sprawy obie wysłane do skarżących przesyłki listowe zawierające decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. były awizowane w dniach [...] listopada 2018 r. (I awizo) i [...] listopada 2018 r. (II awizo), zatem organy prawidłowo uznały, że z dniem [...] grudnia 2018 r. nastąpiła tzw. fikcja doręczenia decyzji PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2018r., o której mowa w art. 44 § 4 k.p.a.

Należy mieć na uwadze, że wobec niepodjęcia wymienionej korespondencji, skarżący obiektywnie mogli nie mieć wiedzy o wydanej decyzji. Jednakże z akt sprawy wynika, że R. K. w dniu [...] stycznia 2019 r. odebrał decyzję z dnia [...] listopada 2018r. w siedzibie PINB w O. ., co oznacza, że w dniu tym zapoznał się z jej treścią. Powyższe potwierdza również jego pełnomocnik w piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r.

Z kolei skarżąca S. K. o decyzji z dnia [...] listopada 2018r. wiedziała już w dniu [...] stycznia 2019 r., kiedy odebrała osobiście zawiadomienie o kontroli, w którym informowano o sprawdzeniu wykonania nakazu rozbiórki, wynikającego z decyzji PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. Skarżąca wiedząc już o wskazanej decyzji, udzieliła w dniu [...] stycznia 2019 r. adwokatowi S. B. pełnomocnictwa m.in. do złożenia odwołania od wskazanej decyzji do organu II instancji – prawidłowo podając datę wydania decyzji, jej numer oraz organ wydający. Odwołanie to wpłynęło do PINB w dniu [...] stycznia 2019 r.

W świetle powyższego prawidłowo WINB ocenił, że już co najmniej od [...] stycznia 2019 r. skarżący mieli wiedzę o decyzji PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. Przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją skarżący złożyli natomiast w dniu [...] stycznia 2021 r., czyli po 2 latach. W opisanej sytuacji prawidłowo zatem uznano, że w odniesieniu do powołanej przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należało odmówić wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia podania.

W myśl art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., na którą to przesłankę również powoływali się w rozpatrywanej sprawie skarżący, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Równocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musi istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie być znana organowi, który wydał decyzję.

W niniejszej sprawie w uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania jako nową, nieznaną PINB w dniu wydania decyzji ostatecznej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazano okoliczność, że organ pierwszej instancji w dniu wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2018 r. nie miał wiedzy, że skarżący w dniu [...] stycznia 2016 roku dokonali w Starostwie Powiatowym w O. . zgłoszenia robót budowlanych polegających na budowie płotu o wysokości 3m – 4m na działce nr [...] zlokalizowanej w m. R. , ul. [...], gm. R.. Co istotne, i na co zwracają uwagę organy obu instancji, w zgłoszeniu wskazano lokalizację płotu tożsamą z lokalizacją muru oporowego, którego dotyczy decyzja ostateczna z dnia [...] listopada 2018 r.

Jak już wyżej wskazano, podanie o wznowienie postępowania w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 i 7 k.p.a. wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Nie budzi wątpliwości, że o zgłoszeniu zamiaru robót budowlanych skarżący, jako osoby, które zgłoszenia składały, miały wiedzę. Potwierdza to również protokół z zapoznania się z aktami sprawy w dniu 6 listopadzie 2018 r. (k. 105,104). Także pełnomocnik stron (adw. S. B.) do odwołania od decyzji PINB dołączył wniosek (zgłoszenie robót budowlanych) z dnia [...] czerwca 2018 r. (k. 159), który był tożsamy z wnioskiem (zgłoszeniem) złożonym przez skarżących [...] stycznia 2016 r. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że również w odniesieniu do przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organy prawidłowo przyjęły, że termin określony w art. 148 § 1 k.p.a. nie został dochowany.

W zakresie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. skarżący podnieśli, że zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji. W tym zakresie skarżący dokumentują, że [...] stycznia 2016 r. oraz [...] czerwca 2018 r. zgłosili Staroście [...] zamiar wykonania robót budowlanych – budowy płotu o wysokości 3-4m z płyt betonowych typu "L" na działce nr [...], a Starosta [...] nie zgłosił sprzeciwu, zatem kwestia objęta decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. została wcześniej rozstrzygnięta przez inny organ – Starostę [...], o czym PINB nie miał wiedzy. W opinii Sądu skarżący wskazali podstawę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., lecz również i w odniesieniu do tej przesłanki nie dochowali terminu do jej zgłoszenia.

Sąd podziela stanowisko WINB, że już w 2018 r. strony miały wiedzę i świadomość tego, że organ nadzoru budowlanego przedmiotowy obiekt budowlany uznaje za mur oporowy, a nie płot, o którym była mowa w zgłoszeniu z dnia [...] stycznia 2016 r. W tym zakresie WINB wskazał, że zgłoszenie dotyczyło wykonania robót płotu, podczas gdy PINB w sprawie zakończonej ostateczną decyzja ocenił, że przedmiotem postępowania jest mur oporowy, a lokalizacja obu obiektów jest tożsama. O kwalifikacji prawnej wykonanych robót budowlanych przez PINB strony dowiedziały się już z zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2018 r., w którym organ poinformował o zaplanowanej na dzień [...] marca 2018 r. kontroli w sprawie "przeprowadzenia kontroli legalności budowy muru oporowego" (k. 4). Dodatkowo, w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] lipca 2017 r. organ wskazał, że wszczął postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości budowy ściany oporowej (o wymiarach długości 15,90 m + 21,0 m i wysokości: 3,30 m) zlokalizowanej w m. [...] ul. [...], gm. R. (dz. nr [...]) (k.42), a nie płotu. Z kolei w postanowieniu z dnia [...] września 2018 r., nr [...], wydanym w związku z budową muru oporowego (a nie płotu), zostały nałożone na S. K. oraz R. K. obowiązki wynikające z art.. 48 ust. 2 i 3 pr.b. (k.94). W opinii Sądu uwzględniając powyższe nie można obecnie skutecznie wywodzić, że wiedzę o znaczeniu zgłoszenia dokonanego [...] stycznia 2016 roku oraz [...] czerwca 2018 r. dla rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., skarżący powzięli dopiero na miesiąc przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania (wniosek z [...] stycznia 2021 r.). W tym miejscu należy również wskazać, że w protokole z kontroli przeprowadzonej przez inspektorów PINB w dniu [...] lipca 2018 r., w której skarżący R. K. brał udział, odnotowane zostało, że pobrano kopię zgłoszenia robót budowlanych z dnia [...] czerwca 2018 r. (k. 13 akt PINB-u). Zatem organowi była to okoliczność znana przed wydaniem decyzji.

W ramach niniejszego postępowania Sąd nie odnosi się natomiast do kwestii, czy sporną budowlę należy zakwalifikować jako płot, czy jako mur oporowy, bo to było przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB z dnia [...] listopada 2018 r.

Reasumując, w opinii Sądu postępowanie przed organami nadzoru budowlanego zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś zgromadzony w sprawie materiał był wystarczający do podjęcia właściwego rozstrzygnięcia. Mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych postanowień.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.