Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 874/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust.2
journal: Dz.U. 2016 poz 169
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
article: art. 7, art. 77, art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. K. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018r., poz. 570), art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 554 z późn. zm.) dalej jako "p.o.u.a." - utrzymało w mocy decyzję wydaną Burmistrza Miasta R. P. z dnia [...] maja 2018r., Nr [...] o odmowie umorzenia całości lub części należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Z akta sprawy wynika, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek M. K. z dnia [...] marca 2018 r. o umorzenie należności z tytułu świadczeń

z funduszu alimentacyjnego wypłaconych dzieciom wnioskodawcy tj. K. K. (synowi z małżeństwa z M. K.) i A. K. (córki z nieformalnego związku z M. K. ).

W uzasadnieniu wskazanej wyżej decyzji, organ I instancji ustalił, że na dzień [...] kwietnia 2018 r. zadłużenie M. K. (66 lat) z tego tytułu wynosi [...] zł (należność główna z odsetkami), a oprócz tego ma on dług z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych w wysokości [...] zł, a więc łącznie [...] zł. Na podstawie wywiadu środowiskowego z dnia [...] kwietnia 2018 r. organ administracji stwierdził, że dłużnik pozostaje z żoną w formalnej separacji, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma nikogo na utrzymaniu oraz nie wykazuje żadnego wartościowego majątku. Na jego dochód w marcu 2018 r. składała się emerytura - [...] zł, zasiłek stały - [...] zł, dodatek mieszkaniowy - [...] zł i dodatek energetyczny - [...] zł, w łącznej wysokości [...] zł. Ponadto organ wyjaśnił, że M. K. od kilkunastu lat stale korzysta ze wsparcia

z pomocy społecznej w postaci zasiłków okresowego, celowego, bonów

z przeznaczeniem na zakup żywności, opału i leków oraz z dodatku mieszkaniowego. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania

o Niepełnosprawności w R. P. z [...] lipca 2016r. został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności na stałe ze wskazaniem, że ma istotnie obniżoną zdolność do wykonywania zatrudnienia.

Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne, organ I instancji uznał, że nie zachodzi przesłanka skuteczności egzekucji wskazana w art. 30 ust. 1 p.o.u.a., uzasadniająca umorzenie należności, gdyż dłużnik przez okres wypłacania świadczeń na rzecz dzieci, tj. od września 2005r. do wydania niniejszej decyzji, nic nie wpłacił, a komornik wyegzekwował w okresie od kwietnia do lipca 2014r. jedynie kwotę [...]zł.

Organ administracji nie znalazł również okoliczności przemawiających za umorzeniem należności na podstawie art. 30 ust. 2 p.o.u.a. Zdaniem organu

I instancji, zadłużenie M. K. wynika z wieloletniego zaniechania realizacji obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci ze związku małżeńskiego (K. i N. ) i ze związku nieformalnego (A. K. ). Organ administracji podkreślił, że Sąd Rejonowy w R. P. od 2003 r. trzykrotnie podwyższał alimenty zasądzone na córkę A. ze [...] zł do [...] zł, następnie do [...] zł, a w 2012 r. do [...] zł, co dowodzi, że dłużnik mimo braku stałej pracy, miał stosownie do swoich sił i stanu zdrowia obiektywne możliwości uzyskania zarobków wystarczających na sprostanie obowiązkowi alimentacyjnemu w ustalonej wysokości. O skali lekceważenia obowiązku alimentacyjnego świadczy również to, że odkąd powstało zadłużenie, najpierw z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, a później z tytułu świadczeń z funduszu wypłaconych na podstawie ustawy p.o.u.a., dłużnik nie wpłacił żadnych kwot tytułem zadłużenia, ani nie podjął zatrudnienia, chociażby dorywczego, które polepszyłoby jego sytuację i umożliwiło spłatę choćby części zadłużenia. Organ I instancji przyznał, że obecna sytuacja dłużnika jest trudna, jednak nie wynika ona z nieprzewidzianego zdarzenia, lecz trwa od wielu lat

i jest rezultatem hierarchii własnych życiowych interesów i priorytetów, a więc nie jest stanem obiektywnym, niezależnym od woli i starań, a tylko taki stan rzeczy jest dostateczną podstawą do umorzenia należności w oparciu o art. 30 ust. 2 p.o.u.a. Stan zdrowia dłużnika uniemożliwia mu podjęcie pracy fizycznej, co nie wyklucza podjęcia zatrudnienia niewymagających wysiłku fizycznego.

Organ podkreślił, że zasadą jest egzekwowanie należności, natomiast ich umarzanie może nastąpić wyjątkowo, tylko w sytuacjach szczególnych, do których nie należy brak stałych dochodów i związana z tym trudna sytuacja materialna. Zdaniem organu odmowa umorzenia należności nie spowoduje zagrożenia podstaw egzystencji skarżącego, ponieważ od kilkunastu lat objęty jest pomocą społeczną

i stale korzysta ze świadczeń socjalnych, w tym z zasiłku stałego; poza tym jego sytuacja dochodowa od października 2017 r. poprawiła się w wyniku przyznania mu emerytury. W tej sytuacji nie ma podstaw do umorzenia należności, dlatego wskazaną na wstępie decyzją, organ I instancji odmówił uwzględnienia wniosku.

W odwołaniu od tej decyzji M. K. podniósł, że jest schorowany:

w dniu [...] maja 2018 r. przeszedł operację odcinka lędźwiowego kręgosłupa

i obecnie potrzebuje pomocy drugiej osoby; czeka go jeszcze kolejna operacja na zespół bolesnego barku, z powodu którego ma niewładną prawą rękę; zwrócił się również z wnioskiem o ustalenie na nowo stopnia niepełnosprawności. W związku ze stanem zdrowia nie ma obecnie żadnej możliwości zwrotu należności alimentacyjnych. Emerytura, którą pobiera w wysokości [...] zł wystarcza mu na pół miesiąca, nie posiada przy tym żadnych nieruchomości, ani przedmiotów wartościowych. Zaznaczył, że pomimo swojej choroby alkoholowej wychował czworo dzieci, a choroba od początku uniemożliwiała mu płacenie alimentów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło tych zarzutów

i zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. utrzymało w mocy decyzję organu

I instancji.

W obszernym uzasadnieniu Kolegium wskazało na zasady przyznawania

i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego i postępowania wobec dłużników, przytoczyło treść art. 27 ust. 1 p.o.u.a., który nakłada na dłużnika alimentacyjnego obowiązek zwrotu właściwemu organowi świadczeń wypłaconych

z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, a także treść art. 30 ust. 2 p.o.u.a., określającego przesłanki umorzenia podlegających zwrotowi należności.

Następnie Kolegium stwierdziło, że przedstawiona przez skarżącego argumentacja dotycząca jego stanu zdrowia, nie uzasadnia uwzględnienia wniosku

o umorzenie.

Kolegium wskazało, że z orzeczeń Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia [...] czerwca 2009 r. i Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. P. z dnia [...] stycznia 2011 r. wynika, że M. K. (ur. [...] sierpnia 1952 r.) był zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności w okresie od 2002 r. do [...] stycznia 2014 r.; niepełnosprawność istnieje od 1997 r. i istotnie obniża zdolność skarżącego do wykonywania pracy. Kolejnym orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. P. z dnia [...] lipca 2016r. M. K. ponownie został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności na stałe z powodu upośledzenia narządu ruchu [...] i choroby psychicznej [...] Obecnie skarżący podnosi natomiast, że nie może wykonywać żadnej pracy z powodu licznych schorzeń, na które cierpi od kilkunastu lat, tj.

z powodu niedomykalności zastawek, zwyrodnienia kręgosłupa i problemów

z żołądkiem, ponadto ma zapalenie barku prawego i "odjęło mu rękę"; w dniu [...] maja 2018 r. przeszedł operację kręgosłupa. W związku z tym, kolejnym orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] maja 2018 r. został uznany za niezdolnego do samodzielnej egzystencji do [...] listopada 2018 r., a Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. P. orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2018 r. zaliczył go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do [...] czerwca 2020 r. stwierdzając, że nie dotyczą go wskazania do odpowiedniego zatrudnienia.

W związku z tym, Kolegium uznało, że w okresie, kiedy dzieciom skarżącego - K. i A. - przysługiwały świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. odpowiednio od [...] października 2008 r. do [...] lutego 2009 r. i od [...] października 2008 r. do [...] września 2015 r., stan zdrowia skarżącego umożliwiał mu zarobkowanie, a w okresie od [...] grudnia 2013 r. do [...] stycznia 2014 r. był zatrudniony w Urzędzie Miasta R. P. jako pracownik gospodarczy. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511 z późn. zm.) do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę

o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba

o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych, dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne. Możliwość zarobkowania potwierdził także Sąd Rejonowy w R. P., gdyż w okresie kiedy skarżący był zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności, wyrokiem z dnia [...] marca 2012 r. podwyższył alimenty na rzecz córki A. z kwoty [...]zł do [...] zł miesięcznie.

Kolegium stwierdziło, że pomimo możliwości zarobkowania i umiejętności - skarżący posiada uprawnienia na wózki widłowe, prawo jazdy kat. A i B, pracował jako kierowca, inkasent targowy (2005r.) i przez miesiąc jako pracownik gospodarczy - nie szukał pracy odpowiedniej do stanu zdrowia. Powiatowy Urząd Pracy natomiast wielokrotnie podejmował wobec niego działania aktywizujące, polegające na informowaniu o aktualnych ofertach pracy będących w dyspozycji Urzędu oraz

o możliwościach samodzielnego poszukania pracy, w tym przez agencję zatrudnienia i internetową bazę ofert pracy (lipiec 2009 r., kwiecień 2012 r., marzec 2015 r.), umożliwił mu udział w indywidulanej informacji zawodowej, w trakcie której podpisano z nim porozumienie o współpracy w zakresie objęcia Indywidualnym Planem Działania obejmującym podstawowe usługi rynku pracy, wspieranie instrumentami rynku pracy, którego celem miało być doprowadzenie do podjęcia przez niego odpowiedniej pracy (lipiec 2009 r.), zapewnił uczestnictwo w zajęciach aktywizacyjnych pt. "Analiza rynku pracy - metody szukania pracy" (czerwiec 2010 r.), przedstawił propozycję udziału w Programie Aktywizacji i Integracji, o którym mowa w art. 62a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1265 z późn. zm., marzec 2015 r.).

Skarżący nie podejmował z własnej inicjatywy żadnych kroków, żeby się przekwalifikować lub nabyć nowe umiejętności, a oczekując, że pracę "załatwi mu" organ (pismo z dnia [...] listopada 2009 r.) korzystał ze świadczeń z pomocy społecznej, zaś jako przyczynę niełożenia na utrzymanie córki A. , uprawnionej do świadczeń, podawał, że nie poczuwa się do ojcostwa tego dziecka (wywiady alimentacyjne z [...] lutego 2015 r., [...] marca 2014 r. i z [...] marca 2012 r.). Poza tym w dodatkowym piśmie nadesłanym do Kolegium w dniu [...] maja 2018 r. przyznał, że dotyczyła go choroba alkoholowa.

W świetle powyższego, zdaniem Kolegium, skoro skarżący przez okres wypłaty świadczeń z funduszu (od [...] października 2008r. do [...] września 2015r.) nie podejmował żadnych działań, aby regulować zasądzone wyrokami sądów alimenty, których nie kwestionował, to taka postawa nie zasługuje na jej premiowanie najdalej idącą ulgą, jaką jest umorzenie zobowiązań z tytułu wypłaconych świadczeń

z funduszu alimentacyjnego. Również choroba alkoholowa nie jest usprawiedliwieniem bierności i lekceważenia obowiązków rodzicielskich.

Kolegium uznało, że wysiłek skarżącego w regulowaniu zobowiązań alimentacyjnych wobec dzieci był niewspółmiernie mały w stosunku do jego możliwości zarobkowych, stwierdzonych wyrokami sądu powszechnego, skoro

w związku z tymi wyrokami ma on zadłużenie nie tylko z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, ale i wobec wierzyciela alimentacyjnego, tj. córki A. ,

w wysokości [...] zł (pismo komornika sądowego z [...] marca 2018 r.), a także zadłużenie z tytułu zaliczek alimentacyjnych w wysokości [...] zł (łącznie [...] zł), a więc z tytułów, które powstały zanim skarżący został w czerwcu 2009r. uznany za niepełnosprawnego w stopniu lekkim.

Kolegium podkreśliło jednocześnie, że wprawdzie od operacji kręgosłupa

w dniu [...] maja 2018 r. stan zdrowia skarżącego nie pozwala mu na wykonywanie jakiejkolwiek pracy, to jednak stan ten nie ma charakteru permanentnego i rokuje nadzieję na poprawę, skoro orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania

o Niepełnosprawności w R. P. z dnia z dnia [...] czerwca 2018 r.

o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zostało wydane na dwa lata tj. do [...] czerwca 2020 r.

Poza tym stwierdziło, że obowiązek zwrotu przedmiotowych należności nie ma obecnie realnego wpływu na sytuację dłużnika, gdyż Zakład Ubezpieczeń Społecznych w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. odmówił potrącania zajętej przez komornika emerytury skarżącego, gdyż jest ona niższa od kwoty wolnej od potrąceń, określonej w art. 141 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018r. poz. 1270 z późn. zm.) wynoszącej [...] zł (art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r.

o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 1076). Odmowa umorzenia spornych należności nie zagraża więc egzystencji skarżącego.

W świetle powyższych ustaleń Kolegium podzieliło stanowisko organu

I instancji, że skarżący nie spełnia przesłanek do umorzenia mu należności na podstawie art. 30 ust. 2 p.o.u.a., gdyż w okresie, kiedy były mu wypłacane świadczenia z funduszu, prezentował wyjątkowo naganną postawę względem ciążących na nim obowiązków alimentacyjnych, natomiast obecnie jego sytuacja dochodowa w związku z przyznaniem mu emerytury polepszyła się, a więc umorzenie należności byłoby przedwczesne, zwłaszcza że jego gorszy stan zdrowia jest przejściowy.

Ubocznie Kolegium wyjaśniło, że skarżący może ponownie wystąpić

o umorzenie należności, o ile zmienią się okoliczności, o których mowa w art. 30 ust. 2 p.o.u.a. Wskazało, że skarżący może również wystąpić do organu z wnioskiem

o rozłożenie należności na raty, niwelując wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego, które zostanie wdrożone wraz z przekroczeniem kwoty emerytury wolnej od egzekucji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. K. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Podniósł, że od kilkunastu lat jest poważnie chory, a obecnie jego stan zdrowia jest tragiczny, co potwierdza dokumentacja medyczna, niezdolny do samodzielnej egzystencji i stale się pogarsza. Wskazał też, że nie posiada żadnego majątku, a więc niemożliwe jest wyegzekwowanie należności. Utrzymuje się

z emerytury w wysokości [...] zł i z dodatku pielęgnacyjnego w kwocie [...]zł.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta przebiega trybie określonym ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r, poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."), przy czym w świetle art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest dokonanie kompleksowej oceny legalności zaskarżonego aktu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i ich podstawy prawnej powołanej przez skarżącego.

Rozpatrując skargę w niniejszej sprawie w takim zakresie stwierdzić należy, że nie jest ona zasadna.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia był przepis art. 30 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ("p.o.u.a."), który stanowi, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową

i rodzinną.

Powołany przepis oparty jest na tzw. uznaniu administracyjnym, które polega na tym, że organ pomimo zaistnienia okoliczności uzasadniających wniosek nie ma obowiązku go uwzględnić, a uwzględniając go nie jest nim związany i może samodzielnie zdecydować, czy i w jakim zakresie świadczenie umorzyć. Uznanie administracyjne oznacza przyznanie organowi administracji pewnego stopnia swobody przy podejmowaniu decyzji, pozwalającej na wybór kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa za najbardziej właściwy. O tym, jaka ma być treść wydawanej decyzji decyduje wyobrażenie organu o celowości wydania decyzji konkretnej treści. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak to wynika z art. 7 k.p.a., załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Podkreślić należy, że konstrukcja uznania administracyjnego nie zwalnia organu z zachowania standardów procedury administracyjnej. Organ działający w ramach uznania administracyjnego jest zatem obowiązany, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą również na organie drugiej instancji, który, stosownie do dyspozycji art. 136 k.p.a., może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe.

Gdy natomiast chodzi o sądową kontrolę legalności decyzji wydawanych

w ramach uznania administracyjnego, to stwierdzić należy, że jest ograniczona

i sprowadza się do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji i polega na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, do czego zobowiązane są organy obu instancji na podstawie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 k.p.a. Decyzja taka nie podlega natomiast kontroli sądowej z punktu widzenia celowości. (por. I. Bogucka, Państwo prawne a problem uznania administracyjnego, Państwo i Prawo 1992, z. 10, s. 32 i nast.).

Zgodnie z art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, przy czym ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Rezultat powyższych rozważań powinien być odzwierciedlony w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym w sposób umożliwiający dokonanie oceny, czy rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności.

W niniejszej sprawie nie można zarzucić organowi naruszenia obowiązujących przepisów przy rozstrzyganiu wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń.

Wydanie decyzji zostało poprzedzone czynnościami wyjaśniającymi, zmierzającymi do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności odebrano wyjaśnienia od skarżącego oraz uwzględniono złożone przez niego pisemne oświadczenia, a rozstrzygnięcie zostało obszernie uzasadnione. Organ administracji nie zakwestionował trudnej sytuacji życiowej skarżącego, ale mając na uwadze zebrany materiał dowodowy zasadnie uznał, że nie należy ona do nadzwyczajnych, uzasadniających umorzenie podlegających zwrotowi należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego.

Organ miał na uwadze przede wszystkim to, że instytucja funduszu alimentacyjnego ma na celu wsparcie osób uprawnionych, a więc osób, na rzecz których został orzeczony obowiązek alimentacyjny. Celem tej instytucji nie jest natomiast wykonywanie tego obowiązku przez Państwo zamiast osoby zobowiązanej tj. za dłużnika alimentacyjnego. W związku z tym organy badając zasadność umorzenia należności alimentacyjnych skarżącego wobec funduszu alimentacyjnego, słusznie brały pod uwagę nie tylko aktualną sytuację życiową skarżącego, ale również to, jak wywiązywał się on z obowiązku alimentacyjnego jeszcze w okresie, kiedy obowiązek ten na nim spoczywał (w latach 2008 - 2015). Nie ulega wątpliwości, że umorzenie należności jest najdalej idącą ulgą wobec dłużnika alimentacyjnego, która w istocie przerzuca ciężar obowiązku alimentacyjnego na Państwo. Oceniając zasadność zastosowania tej ulgi nie można więc pomijać dotychczasowego stosunku dłużnika alimentacyjnego do nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego.

W związku z tym stwierdzić należy, że uznanie administracyjne, o którym mowa

w przepisie art. 30 ust. 2 p.o.u.a., pozwala organowi na uwzględnienie przy orzekaniu w przedmiocie wniosku o umorzenie, także postępowania dłużnika w zakresie obowiązku alimentacyjnego, niezależnie od jego aktualnej "sytuacji dochodowej

i rodzinnej".

Pomimo więc tego, że stan zdrowia skarżącego nie jest obecnie zadowalający, gdyż skarżący jest po przebytej operacji kręgosłupa i cierpi na liczne schorzenia, w związku z czym stwierdzono, że posiada umiarkowany stopień niepełnoprawności, ograniczający możliwości zarobkowe, to jednak mając na uwadze, że przez ponad 7 lat, kiedy ciążył na nim obowiązek alimentacyjny wobec dzieci, nie wykazywał aktywności w celu poprawienia swojej sytuacji, choć jego stan zdrowia był lepszy, niż obecnie (lekki stopień niepełnosprawności), a przy tym posiadał umiejętności (kierowca kat. A i B, uprawnienia na wózki widłowe) pozwalające na podjęcie pracy, choćby dorywczej; jego postawa względem organów (urząd pracy) była bierna i roszczeniowa. Organ rozpatrując obecnie wniosek o umorzenie miał zatem podstawy - w ramach uznania administracyjnego - do uwzględnienia tej okoliczności, a w konsekwencji do odmowy umorzenia należności.

Organowi nie można zarzucić więc przekroczenia granic przysługującego mu uznania, zwłaszcza, że dodatkowo wskazał, że stan zdrowia skarżącego jest przejściowy, gdyż orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie zostało wydane na stałe, lecz na 2 lata tj. do [...] czerwca 2020 r. Poza tym ze względu na niskie dochody skarżącego, nie jest możliwa obecnie egzekucja z emerytury skarżącego, a więc jego sytuacja pomimo odmowy uwzględnienia wniosku o umorzenie, faktycznie nie pogorszy się. Organ pouczył też skarżącego, że ma prawo złożyć odrębny wniosek

o rozłożenie należności na raty, nie jest również wykluczony ponowny wniosek

o umorzenie, w razie zmiany okoliczności sprawy.

Dokonując zatem kontroli legalności zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że organ nie przekroczył granic przysługującego mu uznania - w sposób prawidłowy

i wyczerpujący przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a swoje rozstrzygnięcie obszernie i przekonująco uzasadnił.

Argumenty skargi stanowią wyłącznie polemikę z organem w zakresie ustaleń dotyczących stanu zdrowia skarżącego i jego sytuacji majątkowej, której organ nie kwestionuje.

Z tych względów, w sprawie niniejszej brak jest uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz.1302) Sąd orzekł, jak w sentencji.