Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 548/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 92a, 92b, art. 92 c, załącznik nr 3
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Dnia 19 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, , Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2018 roku sprawy ze skargi M. P. i H. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] - po rozpoznaniu odwołania M.P. i H.P. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 stycznia 2018 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 14.150 zł, Główny Inspektor Transport Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Na podstawie upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu

Drogowego z dnia 5 października 2017 r. przeprowadzono kontrolę przedsiębiorstwa M.P. i H.P. prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod firmą: A. w U.

Do kontroli okazano dwa zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nr [...], [...] z ważnością na czas nieoznaczony, cztery zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym o nr [...], [...], [...] każde z ważnością do 31.12.2016 r.

Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, w tym także warunków dostępu do zawodu przewoźnika drogowego w zakresie dysponowania bazą eksploatacyjną.

Kontrolą objęto okres od dnia 1.11.2016 r. do dnia 30.09.2017 r. Zgodnie z protokołem kontroli w przedsiębiorstwie w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli przedsiębiorstwo zatrudniało średnio do 10 kierowców. Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli nr [...] z dnia 14 listopada 2017 r.

Decyzją z dnia 18 stycznia 2018 r. organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 14.150 zł z tytułu naruszeń ujawnionych w protokole kontroli:

• niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie;

• skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku:

- o czas do jednej godziny;

- za każdą następną rozpoczętą godzinę;

• nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień;

• naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę;

• naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd.

W odwołaniu skarżący zarzucili naruszenie: art. 7-10, art. 14, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Strona wskazała, iż w przedmiotowej decyzji brak jest wskazanej konkretnej kwoty kary za stwierdzone naruszenie, co czyni taką decyzję nieczytelną i brak jest możliwości zweryfikowania sumy całkowitej kary nałożonej przez organ. Ponadto strona wskazała, że szczegółowej analizie organ poddał zapisy siedmiu kierowców. Wśród tych kierowców brak jest wskazanego w późniejszej treści decyzji R.Ż., tymczasem inspektor podczas rozmowy telefonicznej z jednym ze wspólników ustalił tylko, że taki kierowca wykonywał dla spółki usługi i na tym sprawę p. Ż. zakończył. W ocenie strony, jeśli dostarczone pliki cyfrowe były nagrane w innym formacie, były uszkodzone lub kontrolujący nie mógł ich odczytać, moim zdaniem taka informacja powinna była się znaleźć w treści decyzji, ponadto powinien kontrolujący wskazać jakie "kroki ", czynności wykonał w celu zweryfikowania otrzymanego materiału i ustalenia stanu faktycznego. Strona wniosła o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji.

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Organ powołał brzmienie art. 92a ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2017 r. poz. 2200 ze zm.), dalej u.t.d. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 92a ust. 4 u.t.d., za kierowców, o których mowa w ust. 3 pkt 1-3, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz. Zgodnie z art. 92a ust. 5 u.t.d., jeżeli czyn będący naruszeniem przepisów, o których mowa w ust. 1, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej.

Organ wskazał także, że zgodnie z art. 92a ust. 6 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego powołał się również na art. 92b oraz art. 92 c u.t.d. Wskazał także, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. Kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z mi. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Organ wskazał także, że zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1.

Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny i za każdą następną rozpoczętą godzinę; lp. 5.4. załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 4 lit. h rozporządzenia 561/2006, "tygodniowy okres odpoczynku" oznacza tygodniowy okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny tygodniowy okres odpoczynku" lub "skrócony tygodniowy okres odpoczynku":

- "regularny tygodniowy okres odpoczynku" oznacza odpoczynek trwający co najmniej 45 godzin,

- "skrócony tygodniowy okres odpoczynku" oznacza odpoczynek trwający krócej niż 45 godziny, który można, na warunkach ustalonych w art. 8 ust. 6, skrócić do nie mniej niż 24 kolejnych godzin.

Stosownie do treści art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje co najmniej dwa regularne tygodniowe okresy odpoczynku, lub jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 24 godziny. Skrócenie to należy jednak skompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu. Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Odpoczynek wykorzystywany jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku wykorzystuje się łącznie z innym okresem odpoczynku trwającym co najmniej dziewięć godzin. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystywać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju. Tygodniowy okres odpoczynku, który przypada na dwa tygodnie można zaliczyć do dowolnego z nich, ale nie obu.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 5.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który karą w wysokości 50,00 zł sankcjonuje skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku, o czas do jednej godziny, oraz karze w wysokości 100,00 zł z każdą następną rozpoczętą godzinę.

Organ odwoławczy na podstawie protokołu kontroli z dnia 14 listopada 2017 r., protokołu z przesłuchania strony z dnia 14 listopada 2017 r., danych cyfrowych z karty kierowcy A.K., danych cyfrowych z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] zważył, że kierowca w okresie rozliczeniowym rozpoczynającym się od godz. 00:00 dnia 17.04.2017 r. do godz. 23:59 dnia 23.04.2017 r. skrócił odpoczynek tygodniowy. W tym okresie kierowca odebrał jedynie 15 godzin i 29 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 18:21 dnia 19.04.2017 r. do godziny 9:50 dnia 20.04.2017 r. W niniejszym przypadku kierowca powinien odebrać co najmniej 24 godziny nieprzerwanego odpoczynku. Oznacza to, iż kierowca skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 8 godziny i 31 minut.

Z uwagi na powyższe okoliczności, organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 850 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnośnie naruszenia polegającego na naruszeniu obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę; lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. GIT wskazał, że zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85:

i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego;

ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.

Zgodnie z rozdziałem I lit. s załącznika IB do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 "wczytywanie danych" oznacza kopiowanie wraz z podpisem cyfrowym części lub całego zbioru danych zapisanych w pamięci danych pojazdu lub w pamięci karty tachografu, które są niezbędne do ustalenia zgodności z przepisami zawartymi w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006. Producenci przyrządów rejestrujących tachografów cyfrowych oraz producenci urządzeń skonstruowanych i przeznaczonych do wczytywania zbiorów danych podejmują wszelkie racjonalne działania zapewniające wczytanie takich danych z minimalnym opóźnieniem dla przedsiębiorstw transportowych lub kierowców. Wczytywanie danych nie może zmienić ani skasować zapisanych danych. Wczytywanie danych z pliku zawierającego dane szczegółowe dotyczące prędkości nie jest konieczne do ustalenia zgodności z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006, ale może być wykorzystane do innych celów, takich jak dochodzenie w sprawie wypadku.

Ponadto organ wskazał, że stosownie do § 1 rozporządzenie Ministra Transportu w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców, rozporządzenie określa:

1. częstotliwość pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców przez

podmioty wykonujące przewozy drogowe;

2. warunki przechowywania danych pobranych z tachografów cyfrowych i kart kierowców.

Stosownie do § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia, dane z karty kierowcy podmiot pobiera przed ustaniem stosunku pracy danego kierowcy, oraz, stosownie do ust. 3, przed upływem terminu rozwiązania umowy, na podstawie której świadczone były przewozy na rzecz podmiotu wykonującego przewozy drogowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie danych odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców, maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza:

a) 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej;

b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy.

Sankcją za naruszenie z lp. 6.3.11 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym jest kara pieniężna w wysokości 500,00 zł.

Organ odwoławczy na podstawie protokołu kontroli z dnia 14 listopada 2017 r., protokołu z przesłuchania strony z dnia 14 listopada 2017 r., danych cyfrowych z karty kierowcy T.L. zważył, że ostatni odczyt danych cyfrowych z karty kontrolowanego kierowcy miał miejsce w dniu 9 maja 2017 r. W okresie od ostatniego odczytu danych do dnia 30 czerwca 2017r. (ostatni dzień okresu kontroli) na karcie kierowcy zostało zapisanych ponad 28 dni zarejestrowanej działalności. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 500,00 zł.

Następnie organ odwoławczy na podstawie protokołu kontroli z dnia 14 listopada 2017r., protokołu z przesłuchania strony z dnia 14 listopada 2017 r., danych cyfrowych z karty kierowcy N.S., umowy o pracę N.S. z dnia 8 maja 2017 r. zważył, że jedyne wczytanie danych cyfrowych okazane podczas kontroli w przedsiębiorstwie miało miejsce w dniu 13 września 2017 r. Kierowca ten został zatrudniony przez przedsiębiorcę na podstawie umowy o pracę w dniu 8 maja 2017 r. i od tej daty rozpoczął wykonywanie przewozu osób. Organ odwoławczy wskazał, iż w okresie od 8 maja 2017 (data wykonywania przewozów) do dnia 30 czerwca 2017 r.". (ostatni dzień okresu kontroli) przedsiębiorca nie wczytał ponad 28 dni zarejestrowanej działalności. Z uwagi na ww. okoliczności organ odwoławczy utrzymuje nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 500,00 zł.

Ponadto organ odwoławczy ustalił, że jedyne wczytanie danych cyfrowych K.T. okazane podczas kontroli w przedsiębiorstwie miało miejsce w dniu 25 września 2017 r. Kierowca ten został zatrudniony przez przedsiębiorcę na podstawie umowy o pracę w dniu 31 marca 2017 r., jednak od dnia 1 kwietnia 2017 r. rozpoczął pracę w postaci przewozu osób. Organ odwoławczy wskazał, że w okresie od 1 kwietnia 2017 (data wykonywania przewozów) do dnia 30 czerwca 2017 r. (ostatni dzień okresu kontroli) przedsiębiorca nie wczytał ponad 28 dni zarejestrowanej działalności. Z uwagi na ww. okoliczności organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 500,00 zł.

W związku z powyższym organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę łączną karę pieniężną w wysokości 1.500 zł za stwierdzone w protokole kontroli naruszenia sankcjonowane przepisem lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnośnie naruszenia obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd; lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85:

i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego;

ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.

Organ wyjaśnił, że stosownie do § 1 rozporządzenie Ministra Transportu w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców, rozporządzenie określa:

1. częstotliwość pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców przez

podmioty wykonujące przewozy drogowe;

2. warunki przechowywania danych pobranych z tachografów cyfrowych i kart

kierowców.

Stosownie do § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia, dane z karty kierowcy podmiot pobiera przed ustaniem stosunku pracy danego kierowcy, oraz, stosownie do ust. 3, przed upływem terminu rozwiązania umowy, na podstawie której świadczone były przewozy na rzecz podmiotu wykonującego przewozy drogowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r.

w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie danych odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców, maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza:

a) 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej;

b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy.

Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że konsekwencją powyższego jest treść lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje naruszenie obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego kara pieniężną w wysokości 500 zł - za każdy pojazd.

Organ odwoławczy na podstawie protokołu kontroli z dnia 14 listopada 2017 r., protokołu z przesłuchania strony z dnia 14 listopada 2017 r., danych cyfrowych z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] zważył, że z okazanych danych cyfrowych wynika, iż strona poprzedni odczyt danych cyfrowych dokonała w dniu 30 czerwca 2017 r., zaś ostatni odczyt danych z urządzenia rejestrującego był przeprowadzony w dniu 20 października 2017 r. Oznacza to, iż strona przekroczyła termin wczytania danych cyfrowych o ponad 90 dni zarejestrowanej działalności. Z uwagi na ww. okoliczności organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 500,00 zł.

Ponadto organ odwoławczy uznał, że z okazanych danych cyfrowych z urządzenia zainstalowanego w pojeździe nr rej. [...] wynika, iż strona poprzedni odczyt danych cyfrowych dokonała w dniu 25 kwietnia 2017 r., zaś ostatni odczyt danych z urządzenia rejestrującego był przeprowadzony w dniu 9 października 2017 r. Oznacza to, iż strona przekroczyła termin wczytania danych cyfrowych o ponad 90 dni zarejestrowanej działalności. Z uwagi na ww. okoliczności organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 500,00 zł.

W związku z powyższym organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę łączną karę pieniężną w wysokości 1.000 zł za stwierdzone w protokole kontroli naruszenia sankcjonowane przepisem lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnośnie naruszenia polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie; lp. 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d. organ wyjaśnił, że w myśl art. 14 ust. 1 u.t.d., przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 7a nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.

Zgodnie z art. 7a ust. 1 u.t.d., który stanowi, iż zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r. poz. 1114 oraz z 2016 r. poz. 352 i 1579), po uiszczeniu opłat, o których mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 i 11.

Zgodnie z ustępem 2 wniosek, o którym mowa w ust. 1 pkt 6 , zawiera określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do transportu drogowego.

Ponadto organ odwołał się do treści art. 7a ust. 3 oraz art. 14 ust. 1 u.t.d. i wyjaśnił, że konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 1.4. załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 800,00 zł niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie.

Organ odwoławczy na podstawie protokołu kontroli z dnia 14 listopada 2017 roku, protokołu z przesłuchania strony z dnia 14 listopada 2017 r., pisma Starosty [...] z dnia 18 września 2017 r., faktury nr [...] wystawionej w dniu 21 lutego 2017 r. stwierdził, że strona nie dokonała zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym w wymaganym terminie w zakresie niezgłoszenia do zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nr [...] zbycia pojazdu Mercedes - Benz o nr rej. [...], które według okazanych dokumentów nastąpiło w dniu 21 lutego 2017 r. W związku z powyższym stanowiło to podstawę do nałożenia na stronę kary w wysokości 800 zł.

Odnośnie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień; - lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/14, przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Zgodnie z art. 33 ust. 2 rozporządzenia nr 165/14, przedsiębiorstwa transportowe przechowują wykresówki i wydruki, w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 35, w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydają ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek.

Przedsiębiorstwa transportowe wydają także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych pobranych z kart kierowcy oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

Jednocześnie organ powołał treść art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004r. pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie:

1) zapisów na wykresówkach;

2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;

3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;

4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności;

5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4.

Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca:

1) udostępnia kierowcy na jego wniosek;

2) przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego.

Organ wskazał, że konsekwencją powyższego jest treść: lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d, który sankcjonuje nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu karą pieniężną w wysokości 500,00 zł za każdy dzień.

Organ odwoławczy na podstawie protokołu kontroli z dnia 14 listopada 2017 r., protokołu z przesłuchania strony z dnia 14 listopada 2017 r., danych cyfrowych z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] zważył, że przedsiębiorca nie okazał podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych cyfrowych z karty kierowcy R.Ż. w dniach: 6.04.2017 r., 7.04.2017 r., 8.04.2017r., 9.04.2017 r., 18.04.2017 r., 19.04.2017 r., 20.04.2017 r., 21.04.2017 r., 22.04.2017 r., 23.04.2017 r., 28.04.2017 r., 29.04.2017 r., 30.04.2017 r., 1.05.2017 r., 6.05.2017 r. (tj. łącznie za 15 dni).

W związku z powyższym organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 7.500 zł za stwierdzone w protokole kontroli naruszenia sankcjonowane przepisem 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ odwoławczy stwierdził także, że przedsiębiorca nie okazał podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych cyfrowych z karty kierowcy A.D. w dniach: 23.06.2017 r., 24.06.2017 r., 25.06.2017 r., 26.06.2017 r. (tj. łącznie za 4 dni). Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w decyzji z dnia 18 stycznia 2018 roku organ I instancji popełnił oczywistą omyłkę pisarską w zakresie wskazania dnia, w którym przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał danych cyfrowych z karty kierowcy A.D. Organ I instancji wskazał dzień 26 maja 2017 r., gdy w rzeczywistości był to dzień 26 czerwca 2017 r. Powyższa oczywista omyłka pisarska nie wpływa na wymiar oraz zakres kary pieniężnej nałożonej za ww. naruszenie.

W związku z powyższym organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za stwierdzone w protokole kontroli naruszenia sankcjonowane przepisem 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.

GIT stwierdził także, że przedsiębiorca nie okazał podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych cyfrowych z karty kierowcy I.C. w dniu 28 kwietnia 2017 r. W związku z powyższym organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę karę pieniężną w wysokości 500 zł za stwierdzone w protokole kontroli naruszenia sankcjonowane przepisem 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ odwoławczy na podstawie naruszeń ujawnionych w protokole kontroli z dnia 25.10.2017 r. wskazał, że ż utrzymuje nałożoną na stronę łączną karę pieniężną za stwierdzone naruszenia w wysokości 10.000 zł sankcjonowane przepisem 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ ll instancji uznał, że są niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione. Główny Inspektor Transportu Drogowego ponownie rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego stwierdził, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Organ w wyczerpujący sposób zebrał i rozpoznał materiał dowodowy, w szczególności dopuścił dowód w postaci protokołu kontroli z dnia 14 listopada 2017 roku, protokołu z przesłuchania strony z dnia 14 listopada 2017 r., danych cyfrowych z kart kierowców oraz danych cyfrowych z urządzeń rejestrujących zainstalowanych w pojazdach będących w dyspozycji przedsiębiorcy.

Za niezasadny organ uznał także zarzut naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. Strona miała możliwość czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a przed wydaniem decyzji do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Zdaniem organ w sprawie nie doszło także do naruszenia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.. Zaskarżona decyzja zawierała wszystkie niezbędne elementy wymagane przez art. 107

§ 1 i § 3 k.p.a. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej decyzji administracyjnej organ I instancji przy wskazaniu łącznej kary pieniężnej nałożonej za naruszenie przepisu lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d., pomimo wykazania prawidłowego sposobu wyliczenia kary pieniężnej, popełnił oczywisty błąd rachunkowy polegający na błędnym zsumowaniu kary pieniężne za ww. naruszenie. Organ I instancji wskazał karę pieniężną" (. .. ) łącznej wysokości 150 zł (1 x 50 zł + 8 x 100 zł)", gdy w rzeczywistości powinna być wskazana łączna wartość kary pieniężnej w wysokości 850 zł. Zdaniem GIT oczywista omyłka pisarska nie wpłynęła na wyliczenie prawidłowej wysokości łącznej kary pieniężnej za naruszenia wskazane w protokole kontroli.

Organ odwoławczy zważył, że zarzut strony podniesiony w odwołaniu od przedmiotowej decyzji wskazujący, iż ,,( .. .) szczegółowej analizie organ poddał zapisy siedmiu kierowców. Wśród tych kierowców brak jest wskazanego w późniejszej treści decyzji p. R.Ż." jest niezasadny. Zgodnie z protokołem kontroli zakres kontroli obejmował okres od dnia 1 listopada 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. Naruszenia stwierdzone w stosunku do kierowcy R.Ż. są objęte zakresem przedmiotowej kontroli. Organ I instancji posiada uprawnienia do kontroli działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego wszystkich kierowców wykonujących przewozy osób w niniejszym przedsiębiorstwie, nawet tych których organ nie wskazał, jako kierowców podlegających szczególnej analizie. Na marginesie organ odwoławczy wskazuje, iż przedsiębiorca w toku kontroli nie okazał organowi danych cyfrowych z karty kierowcy R.Ż. Wobec powyższego organ I instancji wskazał, iż "szczegółowej analizie podlegały wszystkie zapisy z urządzenia rejestrującego, które należały" do pozostałych kierowców, w stosunku do których organ dysponował materiałem dowodowym.

Ponadto organ odwoławczy zważył, że załączone do odwołania od przedmiotowej decyzji brakujące dane cyfrowe dotyczące kierowców: R.Ż., A.D. oraz I.C. nie wyłączają odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy za naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych z karty kierowcy. Strona pomimo wezwania z dnia 30 października 2017 r. o przedłożenie do kontroli wymaganych dokumentów oraz danych cyfrowych kierowców za okres objęty kontrolą nie zrealizowała tego obowiązku. Z uwagi na powyższe zarzut strony jest niezasadny.

Odnośnie podstaw do zastosowania przepisów egzoneracyjnych art. 92b oraz 92c u.t.d., Główny Inspektor Transportu Drogowego nie stwierdził okoliczności uzasadniających ich zastosowanie. W ocenie organu odwoławczego strona nie wykazała zasadności zastosowania oraz art. 92b oraz mi. 92c u.t.d. Naruszenia stwierdzone w protokole kontroli w przedsiębiorstwie nastąpiły wskutek zdarzeń, które strona mogła przewidzieć, gdyby w odpowiedni sposób nadzorowała kierowców zatrudnionych w swoim przedsiębiorstwie oraz zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do profesjonalnego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. W przedmiotowej sprawie naruszeń dopuścili się kierowcy zatrudnieni przez stronę, zatem nie były to osoby trzecie. Ponadto strona w toku postepowania administracyjnego nie wykazała żadnych okoliczności będących rezultatem siły wyższej uzasadniających zastosowanie art. 92b lub art. 92c u.t.d. Strona nie podniosła dodatkowych okoliczności oraz dowodów wskazujących, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a także, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które nie mogła przewidzieć.

W skardze M.P. i i H.P. zarzucili naruszenie:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego - tj. pkt. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a to wobec uznania przez organ o nieokazaniu podczas (w trakcie) kontroli danych cyfrowych z karty kierowcy, podczas gdy z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika aby w trakcie kontroli inspektorzy PWITD wyartykułowali ww. żądanie okazania tych dokumentów lub co najmniej wskazali stronie podczas kontroli, że dokumenty te nie zostały okazane, co uniemożliwiało stronie uczynieniu zadość żądaniu PWITD,

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6-10, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu pozwalającym na wskazanie rażącego naruszenia przepisów prowadzonego postępowania mającego wpływ na wynik sprawy.

Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji I i II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w postępowaniu przed sądami administracyjnymi według norm przepisanych. W treści uzasadnienia skargi strona podniosła, że w trakcie kontroli inspektor PWITD nie żądał od strony przedstawienia do kontroli danych pobranych z kart kierowców R. Ż., I. C. i A. D., lecz tylko samych dokumentów R. Ż. Skarżący podnieśli, że M. P. po otrzymaniu protokołu kontroli przesłał mailem brakujące pliki cyfrowe i organ nie odniósł się do tej okoliczności. Podniesiono, że w razie poinformowania strony, że brakuje danych pobranych z kart kierowców w trakcie kontroli brakujące dane zostałyby niezwłocznie dostarczone, co potwierdza korespondencja e mailowa załączona do skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej p.p.s.a.) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Ocena legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów, wykazała, że skarga nie jest uzasadniona.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 kwietnia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o wymierzeniu M.P. i H.P. kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w wysokości 14.150 zł.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm.) – dalej u.t.d.

W myśl art. 92a ust. 1 powołanej ustawy - podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych (art. 92a ust. 2 ustawy).

Stosownie do treści art. 5 ust. 2 u.t.d. zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego udziela się przedsiębiorcy, jeżeli:

1) spełnia wymagania określone w rozporządzeniu (WE) nr 1071/2009;

2) w stosunku do zatrudnionych przez przedsiębiorcę kierowców, a także innych osób niezatrudnionych przez przedsiębiorcę, lecz wykonujących osobiście przewóz na jego rzecz, nie orzeczono zakazu wykonywania zawodu kierowcy.

Z powyższych przepisów wynika, że podmiotem wykonującym przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu, który podlega karze pieniężnej jest przedsiębiorca. W wyroku z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 976/09, Lex nr 746376, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że administracyjna kara pieniężna nie jest celem samym w sobie. Prócz niewątpliwego elementu represji zawiera też pierwiastek prewencyjny. Jej istotę stanowi wymuszenie na przedsiębiorcy takiej organizacji pracy i postawy zatrudnionych kierowców, by praca tych ostatnich odbywała się w sposób bezpieczny, bez stwarzania zagrożenia dla życia i mienia innych użytkowników dróg, a także życia i zdrowia kierowcy. Przepisy o czasie pracy kierowców i jego dokumentowaniu takim właśnie celom służą. Na te okoliczności zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku w sprawie SK 75/06 stwierdzającym zgodność art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym (a więc przepisu sankcjonującego wykonywanie przewozów drogowych z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców) z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz brak niezgodności z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP. W motywach tego wyroku Trybunał stwierdził, że idea i prewencyjny cel sankcji ustanowionej w art. 92 ust. 1 pkt 2 u.t.d. zmierza do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Trybunał zauważył także, że akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze, z przedsiębiorcy na jego kierowców.

Przedstawienie tej argumentacji, którą w pełni należy podzielić, ma na celu wykazanie wagi i znaczenia przestrzegania przepisów o czasie pracy kierowców. Wprawdzie powyższe orzeczenie NSA oraz orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wydane zostały na podstawie ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu poprzednio obowiązującym, jednak zachowują swoją aktualność na gruncie obecnie obowiązującej ustawy o transporcie drogowym.

Natomiast zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. określenie obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznacza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz m.in.

- rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21),

- rozporządzenia (WE) nr 561/2006,

- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. L 300 z 14.11.2009, str. 51-71),

- ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1155 ze zm.),

- ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 891 ze zm.).

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (92a ust. 6 ustawy). I tak treść załącznika nr 3 do ww. ustawy sankcjonuje m.in. :

- lp. 5.4 - naruszenie polegające na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny i za każdą następną rozpoczętą;

- lp. 6.3.11. - naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę;

- lp. 6.3.12 – naruszenie obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd;

- lp.1.4 – naruszenie polegające na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie ;

- lp. 6.3.7 – naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień.

Powyżej wskazane naruszenia stanowiły dla organów transportu drogowego podstawę do wymierzenia skarżącym kary pieniężnej. W ocenie sądu organ wykazał naruszenie przez skarżących przepisów ustawy o transporcie drogowym, które uzasadniały nałożenie kar. Ich wysokość została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika do ustawy o transporcie drogowym. W ocenie Sądu, organ w sposób dostateczny wyjaśnił, dlaczego wskazane przez stronę okoliczności nie mogą skutkować uwolnieniem się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, a dokonana ocena pozbawiona jest cech dowolności. Organ odwoławczy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Podkreślić również trzeba, że strona skarżąca, zarówno w odwołaniu jak i skardze, kwestionuje przede wszystkim nałożenie kary pieniężnej z tytułu naruszenia opisanego w treści lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., czyli nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych cyfrowych z kart kierowców. Skarżący podnieśli, że w trakcie kontroli w siedzibie nie byli wzywani przez kontrolujących do okazania ww. dokumentów, jak również nie wskazano im, że podczas kontroli takie dokumenty nie zostały okazane. W tym zakresie strona skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6-10, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a.

Wobec powyższego w pierwszej kolejności ustosunkowując się do zarzutów procesowych skargi, wskazać należy, że Sąd nie dopatrzył się zarzucanego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w skardze poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a w konsekwencji wadliwą ocenę zgromadzonych dowodów i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do ustalenia posiadania danych cyfrowych z kart kierowców R. Ż., I. C. i A. D. Z protokołu kontroli z dnia 14 listopada 2017r., przesłuchania skarżącego z dnia 14 listopada 2017 r. oraz danych cyfrowych urządzeń zainstalowanych w pojazdach nr rej. [...], [...] i [...] wynika, że strona skarżąca w toku kontroli w przedsiębiorstwie nie okazała danych cyfrowych z kart kierowców R. Ż., A. D. i I. C. za poszczególne, szczegółowo wskazane dni. Stanowiło to podstawę do stwierdzenia naruszenia opisanego w treści lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. Przypomnieć trzeba, że obowiązki przedsiębiorcy w zakresie przechowywania wykresówek i wydruków wynikają z treści art. 33 ust. 2 rozporządzenia parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (DZ. U. UE.L z 2014.60.1 ze zm.). Z treści tego przepisu wynika, że przedsiębiorstwa transportowe przechowują wykresówki i wydruki, w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 35, w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydają ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek. Przedsiębiorstwa transportowe wydają także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych pobranych z kart kierowcy oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. W myśl natomiast art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1155 ze zm.) pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie:

1. zapisów na wykresówkach;

2. wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;

3. plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;

4. innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności, lub

5. rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4.

Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca: 1. udostępnia kierowcy na jego wniosek; 2. przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego (art. 25 ust. 2 ustawy).

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy wyjaśnić należy, że generalną zasadą wyrażoną w tych przepisach jest więc obowiązek każdego przedsiębiorcy prowadzącego przewozy drogowe niezwolnione z obowiązku posiadania urządzenia rejestrującego, przechowywania w siedzibie przedsiębiorstwa dokumentów, o których mowa w wyżej przytoczonych przepisach oraz związany z tym bezwzględny obowiązek okazywania wykresówek, danych z kart kierowców za wszystkie dni, kiedy kierowca był zatrudniony przez przedsiębiorcę, lub innych dokumentów wyszczególnionych w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowcy potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu za każdy dzień, podmiotom kontrolującym przestrzeganie przepisów dotyczących transportu drogowego.

Konsekwencją nałożenia na przedsiębiorców powyższego obowiązku jest delikt administracyjny określony w art. 92 a u.t.d. w zw. z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ww. ustawy, który sankcjonuje nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty pracy kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień - karą pieniężną w wysokości 500 zł.

W tym zakresie sąd podzielił stanowisko organów, że skarżący w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie nie przedstawili danych cyfrowych dotyczących trzech powyżej wskazanych kierowców za poszczególne dni, co stanowiło podstawę do wymierzenia kary za to naruszenie. Delikt opisany w treści lp. 6.3.7. załączniku nr 3 do u.t.d. polega na nieokazaniu w trakcie kontroli w siedzicie przedsiębiorcy danych takie jak wykresówki czy karty pojazdów, które uprzednio przez przedsiębiorcę powinny zostać odczytane. W kontekście powyższego przepisu trzeba podnieść że dokumenty związane z przestrzeganiem warunków i obowiązków przewozu drogowego (potwierdzające czas pracy kierowców) mogą być złożone przez kontrolowanego przedsiębiorcę wyłącznie do momentu zakończenia kontroli w przedsiębiorstwie. Tym momentem jest sporządzenie przez kontrolujących protokołu kontroli. Powyższy pogląd jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych. Kontrola rozpoczyna się z dniem okazania podmiotowi kontrolowanemu legitymacji służbowej kontrolującego i upoważnienia do jej przeprowadzenia wraz z podjęciem pierwszej czynności kontrolnej. Z kolei zakończenie kontroli następuje w dacie sporządzenia protokołu kontroli, jako ostatniej czynności kontrolnej (por. wyroki NSA z 16 grudnia 2011 r., sygn. akt. II GSK 1344/10, z 20 listopada 2012 r. sygn. akt II GSK 1593/11 oraz z 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1433/12, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). NSA w wyroku z dnia 13 stycznia 2015 r. w sprawie sygn. II GSK 2098/13 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że (...) dokumenty związane z przestrzeganiem warunków i obowiązków przewozu drogowego (potwierdzające czas pracy kierowców) mogą być złożone przez kontrolowanego przedsiębiorcę wyłącznie do momentu zakończenia kontroli w przedsiębiorstwie. Należy również zauważyć, że protokół z przeprowadzonych czynności kontrolnych, jest dokumentem urzędowym. Zatem zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. korzysta z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Skoro protokół kontroli w niniejszej sprawie sporządzony został w dniu 14 listopada 2017 r., to tym samym przedstawione później w dniu 21 listopada 2017 roku (mailowo) oraz na etapie odwołania od decyzji organu I instancji dane nie mogły być wzięte przez organ pod uwagę. Podkreślić należy, że przedstawione przez skarżących na etapie postępowania odwoławczego dane cyfrowe dotyczące 3 kierowców okazane zostały po zakończeniu kontroli, zatem nie mogły zostać przez organ uwzględnione. Przepis lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. stanowi, jak już to powyżej zaznaczono, o nieokazaniu dokumentów w trakcie kontroli przedsiębiorstwa. Nie ma racji strona skarżąca podnosząc, że korespondencją elektroniczną, tj. mailem przesłała organowi I instancji żądane dane, a organ do tego faktu się nie ustosunkował i na tej podstawie i tak wymierzył karę na podstawie lp. 6.3.7. Z powyżej zacytowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika jednoznacznie, że datą końcową przedstawiania jakichkolwiek dokumentów w toku kontroli w siedzibie przedsiębiorcy jest dzień zakończenia kontroli. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o zamiarze przeprowadzenia kontroli u strony skarżącej z dnia 2 października 2017 r. (k. 12, 13 akt admin.) zawierało m.in. wskazanie w punkcie 14, że należy przygotować dane cyfrowe zawarte na kartach kierowców z kontrolowanego okresu oraz wydruków z tachografów cyfrowych, jeżeli są. Zawiadomienia doręczono skarżącym w dniu 9 października 2017 r. Następnie w wezwaniu z dnia 30 października 2017 r. skierowanym do strony skarżącej organ określił, że wzywa o przedłożenie wymienionych w nim dokumentów, m.in. w punkcie 7 wskazano wykaz pracowników wykonujących przewozy na rzecz kontrolowanego w okresie objętym kontrolą, w okresie 6 miesięcy poprzedzających kontrolę wraz z datami ich zatrudnienia oraz na dzień kontroli, natomiast w punkcie 9 wskazano ewidencję czasu pracy (k. 92-93 akt admin.). Kolejno wskazać trzeba, że z protokołu kontroli z dnia 14 listopada 2017r. wynika, że kontrola trwała od 30 października 2017 r. do 14 listopada 2017 r. (k. 104-109 akt admin.). Przesłanie zatem organowi w dniu 21 listopada 2017 r. po zakończonej kontroli brakujących danych dotyczących trzech kierowców (k. 127 akt admin. – wydruk korespondencji email) przez skarżących nastąpiło z uchybieniem terminu.

W świetle powyższego nie można, zdaniem Sądu uznać, że strona skarżąca nie miała świadomości, że akurat brakuje danych dotyczących trzech kierowców i że kontrolujący powinni w tym zakresie stronę szczegółowo wezwać. W ocenie Sądu organ dopełnił obowiązków informacyjnych wynikających z treści art. 6-10 k.p.a., bowiem powyżej wykazano, że zarówno zawiadomienie o zamiarze przeprowadzenia kontroli, jak i późniejsze wezwanie z dnia 30 października 2017 r. wskazywało, że organ domaga się przedłożenia m.in. danych cyfrowych z kart kierowców zatrudnionych u skarżących. Ponadto to sami skarżący, jako podmiot profesjonalnie świadczący usługi transportowe, mając świadomość, że będzie u nich przeprowadzona kontrola i mając odpowiedni zapas czasu (zawiadomienie doręczono stronie 9.10.2017 r.), powinni przygotować dokumentację w sposób kompleksowy w zakresie każdego z zatrudnionych kierowców i sprawdzić czy dane są pełne. Tym samym, podczas kontroli w przedsiębiorstwie, pracodawca powinien być w stanie udokumentować każdy dzień pracy zatrudnionego przez siebie kierowcy. Jako utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym należy przyjąć pogląd, w świetle którego, to na przedsiębiorcę nałożony został bezwzględny obowiązek okazania wykresówek za wszystkie dni, kiedy kierowca był zatrudniony przez przedsiębiorcę, jedynym zaś odstępstwem od wskazanego obowiązku może być przedstawienie odpowiednich zaświadczeń zgodnie z art. 31 u.cz.p.k. (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. II GSK 679/09, z dnia 19 kwietnia 2013r. sygn. II GSK 162/12, wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 września 2014r. sygn. III SA/Łd 606/14, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 października 2011r. sygn. IVSA/Gl 33/11 wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2011r. sygn. II SA/Po 687/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Kompleksowo dokumentacja ta powinna znajdować się w siedzibie przedsiębiorstwa i być okazywana w każdym czasie i na każde żądanie kontrolujących. W tym kontekście dokumenty przedstawione w tym zakresie, a załączone do odwołania z podanych wyżej powodów nie mogły być uwzględnione, co czyni nieuzasadnionym również zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w konsekwencji wadliwą ocenę zgromadzonych dowodów i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy poprzez zaniechanie uwzględnienia wyjaśnień strony w zakresie danych cyfrowych trzech kierowców. Zarzuty strony skarżącej nie mogły zatem podważyć dokonanej przez organ kwalifikacji prawnej czynu przez przyjęcie, że w sprawie zachodzą przesłanki do wymierzenia kary pieniężnej w związku z nieokazaniem w trakcie kontroli w siedzibie przedsiębiorstwa przedmiotowych dokumentów. Zgodnie z art. 10 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zarzut naruszenia postanowień tego przepisu może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej taki zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem – rozstrzygnięciem jakie w sprawie zapadło (wyrok NSA z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1098/13). W ocenie Sądu zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazali jakich innych konkretnych czynności procesowych mających na celu wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy poprzez działanie organu nie dokonali.

W zakresie pozostałych naruszeń stan faktyczny jest niesporny, bowiem skarżący podnosili jedynie zarzuty dotyczące naruszenia z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.

Sąd podzielił stanowisko organu w zakresie nałożenia kary za naruszenie polegające na skróceniu czasu tygodniowego odpoczynku o czas do jednej godziny i za każdą następną rozpoczętą godzinę z lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d. Bezsprzeczne ustalenia organów wskazują, że kierowca A.K. w okresie rozliczeniowym rozpoczynającym się od godz. 00:00 dnia 17.04.2017 r. do godz. 23:59 dnia 23.04.2017r. skrócił odpoczynek tygodniowy o 8 godzin i 31 minut. Stąd wymierzenie kary w wysokości 850 zł było zasadne.

Odnośnie naruszenia polegającego na naruszeniu obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę opisanego w lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. sąd uznał za zasadne stanowisko organu, że dotyczące wymierzenia łącznej kary w wysokości 1500 zł za naruszenie dotyczące wczytywania danych cyfrowych z kart kierowców: T.L., N.S. i K.T.

Za zasadne sąd uznał także ustalenia organu dotyczące naruszenia opisanego w treści lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d. polegającego na naruszeniu obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego. Dotyczyło to odczytu danych z urządzeń rejestrowych zainstalowanych w pojazdach nr rej. [...] oraz [...].

Odnośnie naruszenia polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie (lp. 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d.) sąd podzielił stanowisko organu, że strona nie dokonała zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie w zakresie niezgłoszenia do zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nr [...] zbycia pojazdu Mercedes- Benz o nr rej. [...], które nastąpiło w dniu 21.02.2017 r. Kara 800 zł została wymierzona w prawidłowej wysokości.

Reasumując tę część rozważań należy stwierdzić, że z założenia rygorystyczne zasady wykonywania działalności transportowej określone m.in. ustawą o transporcie drogowym i ustawą o czasie pracy kierowców ukształtowane zostały z uwzględnieniem obowiązujących w tej sferze przepisów unijnych. Przepisy prawa unijnego, które państwa członkowskie mają obowiązek stosować bezpośrednio w swoim porządku prawnym, wyznaczają dla przedsiębiorstw realizujących transport drogowy oraz kierowców obowiązki, których realizacja ma służyć zasadniczo zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jednocześnie przepisy te wyznaczają zakres naruszeń skonkretyzowanych w załączniku nr 3 do ustawy, ustalającym wysokość kary za każde z naruszeń.

W zgodzie z przepisami unijnymi art. 92a ust. 1 ustawy stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Dyspozycja tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że sporna kara pieniężna może być nałożona na podmiot wykonujący przewóz, a więc w rozpoznawanej sprawie przedsiębiorcę, który w ramach prowadzonej działalności realizował przewozy. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy (por. D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94, czy też wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00). Organy administracji ustalają jedynie czy doszło, czy nie doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków (wyrok NSA z dnia 26 lipca 2007 r., I OSK 1257/06, LEX nr 382716 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2011r. sygn. akt VIII SA/Wa 364/11 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższy przepis stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Przy czym ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92 c ust. 1 ustawy, których nie można interpretować rozszerzająco, ponieważ stanowią wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz.

Zgodnie z art. 92b ust. 1 ustawy, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

W przypadku stwierdzenia tych okoliczności, za naruszenie powołanych przepisów karze grzywny, na podstawie stosownych przepisów, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń( ust. 2).

W myśl zaś art. 92c ust. 1 ustawy nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Powołane powyżej przepisy, co prawda przewidują możliwość zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa, jednakże jest to uzależnione od wykazania, że dołożył on należytej staranności, to znaczy uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Skoro za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z tą osobą (por. wyrok NSA z 6 lipca 2011r., sygn. akt II GSK 716/10). Stąd też ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przesłanki, przewidziane w przepisach prawa, do zwolnienia z tej odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2009r., sygn. akt II GSK 989/08).

W zakresie zastosowania podstaw egzoneracyjnych sąd również podzielił stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie przedsiębiorca nie zwolnił się od ciążącej na nim odpowiedzialności, bowiem nie wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszeń. Przedsiębiorca jako podmiot odpowiedzialny za prowadzenie swego przedsiębiorstwa tak musi je organizować, aby funkcjonowało ono w sposób zgodny z prawem – również prawem transportowym i musi się liczyć z konsekwencjami działań z tym prawem niezgodnych. Jak stwierdził w wyroku z dnia 25 marca 2010 r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt P 9/08), oceniając konstytucyjność przepisu art. 92 ust. 1 u.t.d. (w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 16 września 2011r., Dz.U.2011.244.1454) w określonym w pytaniu prawnym zakresie, dopuszczalność stosowania administracyjnych kar pieniężnych za naruszenie określonych ustawą obowiązków nie budzi wątpliwości, a wprowadzone są one głównie w celu prewencyjnym i mają za zadanie motywować adresatów norm sankcyjnych do przestrzegania ustalonych obowiązującym prawem obowiązków. Pracodawcy we własnym zakresie powinni przede wszystkim zapoznać się z obowiązującymi w dziedzinie prowadzonej działalności przepisami prawa, zapoznać z nimi zatrudnianych kierowców i na bieżąco weryfikować sporządzone przez nich wykresówki, a także wyciągać względem nich konsekwencje w przypadku dostrzeżonych nieprawidłowości, tak, aby kierowca był świadomy, że nie uniknie odpowiedzialności za każde kolejne naruszenie. Brak podejmowania takich działań pozwala na przyjęcie, że podmiot wykonujący przewóz nie zapewnił w swoim przedsiębiorstwie właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającej przestrzeganie przez kierowców przepisów prawa.

Mając powyższe na uwadze wykładnia art. 92b ust. 1 musi uwzględniać prawidłowość, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo. Odpowiedzialność przedsiębiorcy, prowadzącego usługi transportu drogowego nie jest oczywiście odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny, bowiem istnieje możliwość zwolnienia się przedsiębiorcy z odpowiedzialności za działania osób, którymi posługuje się on w wykonaniu działalności, jeżeli wykaże okoliczności wymienione właśnie w cytowanym wyżej przepisie. W tym przypadku przedsiębiorca w żaden sposób takich okoliczności nie wykazał, do czego był zobowiązany, by ewentualnie się ekskulpować. Podkreślić z całą stanowczością należy, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad zachowaniami ludzkimi (w tym nad przestrzeganiem czasu pracy kierowcy i obowiązków kierowcy). Kierowca samodzielnie prowadzi pojazd i wówczas trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Tej okoliczności nie można jednak kwalifikować w kategoriach "braku wpływu". Przedsiębiorca ma bowiem obowiązek organizować tak pracę kierowców, aby nie dochodziło do naruszeń w zakresie czasu ich pracy. Nie jest więc wystarczające ze strony przedsiębiorcy odpowiednie skonstruowanie i wręczenie kierowcom umowy o pracę, zakresu obowiązków, czy przeprowadzenie szkoleń. Równie istotne jest prowadzenie odpowiedniego nadzoru nad pracą kierowców, uniemożliwiającego naruszanie przez nich czasu pracy oraz obowiązków i warunków transportu drogowego. W orzecznictwie sądowym akcentuje się bowiem, że to rolą przedsiębiorcy jest zapewnienie takiej organizacji pracy i postawy zatrudnionych kierowców, by praca tych ostatnich odbywała się w sposób bezpieczny, bez stwarzania zagrożenia dla życia i mienia innych użytkowników dróg, a także życia i zdrowia kierowcy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2010r., sygn. akt II GSK 976/09, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Samo wręczenie nawet najbardziej wyczerpującego zakresu obowiązków jest niewystarczające do uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów ani okoliczności, z których wynikałoby, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, które pozwoliłyby jej się na uwolnienie od odpowiedzialności. Niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Toteż, to nie organ, lecz przewoźnik powinien udowodnić, przedstawiając odpowiednie dowody, że mimo zachowania należytej staranności nie można było uniknąć zdarzenia lub okoliczności, z którym prawo wiąże naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Jednakże w opinii sądu funkcjonowanie wewnętrznej organizacji pracy, stosunki panujące w przedsiębiorstwie i postępowanie kierowców w zakresie czasu pracy nie są, co do zasady, przesłankami egzoneracyjnymi w rozumieniu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i obciążają przedsiębiorcę. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że w przepisie tym chodzi o sytuacje nadzwyczajne, działanie siły wyższej, że w dyspozycji tego przepisu nie mieszczą się w szczególności sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieści się w zakresie regulacji zacytowanych przepisów. Rzeczą przedsiębiorcy jest właściwy dobór osób współpracujących. Celem sankcji określonych w ustawie o transporcie drogowym jest wymuszenie na podmiocie wykonującym przewóz drogowy takich działań organizacyjnych, które zagwarantują bezpieczeństwo innych użytkowników dróg (poprzez właściwy dobór kierowców i ułożenie planu ich pracy). Przedsiębiorca korzysta z pełnej swobody w wyborze osób, które na jego rzecz wykonują przewozy oraz z takiej formy ich zatrudnienia, która umożliwi mu zabezpieczenie swoich interesów i należyte wykonywanie ciążących na pracownikach obowiązków. To on zobowiązany jest do przeprowadzania bieżących kontroli, czy kierowcy przestrzegają przepisów i powinien w taki sposób organizować ich pracę, aby jednocześnie umożliwić sobie wypełnianie ciążących na nim obowiązków. Chodzi o zorganizowanie takich rozwiązań w funkcjonowaniu danego przedsiębiorstwa, które będą odpowiednio dyscyplinować osoby wykonujące transport na rzecz przewoźnika.

Wobec powyższego należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie administracyjne prowadzone przez organ zasługuje na aprobatę, a jego wynik znajduje odzwierciedlenie w spójnym i szczegółowym uzasadnieniu decyzji. W zaskarżonym rozstrzygnięciu organ w sposób precyzyjny opisał wszystkie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, stosując do ustalonego stanu faktycznego właściwe przepisy. W działaniu organów sąd nie dopatrzył się wad, w tym nieprawidłowości w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, który – co wymaga podkreślenia - nie został skutecznie podważony przez stronę skarżącą, jak również w zakresie zastosowania do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja jest wyczerpująca.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

bg