Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3330/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... października 2014 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych: oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 29 kwietnia 2013 r. Grupa Producencka "I." Sp. z o.o. z siedziba w K. (dalej także: strona, Grupa, skarżąca) złożyła do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: [...]OR ARiMR) w Z. wniosek o płatność w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW2007-2013).

Grupa składa się z pięciu członków tj.: K. S., W. W., B. Sp. z o.o., F. Sp. z o.o. oraz F. Sp. z o.o. Skład osobowy spółek przedstawiał się następująco:

1. F. Sp. z o.o. (vide: KRS nr [...]):

a. M. S. - Prezes Zarządu,

b. B. S. - udziałowiec spółki.

2. F. Sp z o.o. (vide: KRS nr [...]):

a. F. S. - Prezes Zarządu i wspólnik spółki,

b. M. S. - wspólnik.

3. B. Sp. z o.o. (vide: KRS nr [...]):

a. K. S. - Prezes Zarządu i wspólnik spółki,

b. B. S. - wspólnik.

W dniu [...] października 2013 r. Dyrektor [...]OR ARiMR w Z. wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej za pierwszy rok działalności grupy tj. za okres od 16 kwietnia 2012 r. do 15 kwietnia 2013 r.

W wyniku wniesionego odwołania Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. w dniu [...] stycznia 2014 r. wydał decyzję nr [...] o uchyleniu powyższej decyzji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Z..

Po przeprowadzeniu postępowania Dyrektor [...]OR ARiMR w Z. decyzją z dnia 23 kwietnia 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173); dalej: u.w.r.o.w., art. 4 pkt 8 rozporządzenia komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE. L 25/10 z 28.01.2011 r.); dalej: Rozporządzenie 65/2011, art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1 z 23.12.1995); dalej: Rozporządzenie 2988/95, oraz art. 104 § 1 i 2, art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.); dalej: k.p.a., ponownie odmówił przyznania środków z tytułu pomocy finansowej na wspieranie "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w okresie od dnia 16-04-2012 do 15-04-2013, tj. za pierwszy rok działalności grupy.

Dyrektor [...]OR ARiMR w uzasadnieniu decyzji przedstawił ustalony w toku postępowania stan faktyczny, z którego wynikało, że Grupa Producencka "I." Sp. z o.o., zawiązana w dniu 27 stycznia 2012 r., została wpisana w dniu 16 kwietnia 2012 r. do Rejestru Grup Producentów Rolnych Marszałka Województwa [...]. Grupę producencką tworzą:

– F. sp. z o.o., wpisana do rejestru KRS w dniu 15 października 2001 r. pod numerem KRS [...]. Spółka w dniu 13 lutego 2012 r. uzyskała weterynaryjny numer identyfikacyjny i została zarejestrowana w rejestrze podmiotów powiatowego lekarza weterynarii w M. w zakresie prowadzenia gospodarstwa w miejscowości R [...], utrzymującego drób - brojler indyczy;

– W. W., który w dniu 20 lutego 2012 r. uzyskał numer weterynaryjny i został zarejestrowany w rejestrze podmiotów powiatowego lekarza weterynarii w G.. w zakresie prowadzenia w miejscowości O. [...] gospodarstwa zajmującego się produkcją drobiu do celów rzeźnych. W dniu 8 marca 2012 r. W. W. zawarł umowę na świadczenie usług weterynaryjnych;

– B. sp. z o.o. została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu w dniu 23 stycznia 2012 r. pod numerem KRS [...]. W dniu 14 lutego 2012 r, spółka uzyskała numer weterynaryjny i została zarejestrowana w rejestrze podmiotów powiatowego lekarza weterynarii w Gorzowie Wlkp. w zakresie prowadzenia w miejscowości B. [...] gospodarstwa zajmującego się produkcją drobiu do celów rzeźnych. Spółka zawarła umowę na świadczenie usług weterynaryjnych w dni 29 lutego 2014 r.;

– F. sp. z o.o. została wpisana do KRS w dniu 16 stycznia 2012 r. pod numerem [...]. W dniu 16 lutego 2012 r. spółka uzyskała numer weterynaryjny i została zarejestrowana w rejestrze podmiotów powiatowego lekarza weterynarii w S. w zakresie prowadzenia w miejscowości D. działalności nadzorowanej w zakresie chowu i hodowli indyków. Spółka zawarła umowę na świadczenie usług weterynaryjnych w dniu 17 lutego 2012 r.;

– K. S. w dniu 9 marca 2012 r. uzyskała numer weterynaryjny i została zarejestrowana w rejestrze podmiotów powiatowego lekarza weterynarii w G.. w zakresie prowadzenia w miejscowości Lubno gospodarstwa zajmującego się produkcją drobiu do celów rzeźnych. W dniu 15 marca 2012 r. K. S. zawarła umowę na świadczenie usług weterynaryjnych;

Ponadto organ ustalił, że w dniu 1 marca 2012 r. została zawarta umowa dzierżawy działki ewidencyjnej położonej w miejscowości D. pomiędzy "F." sp. z o.o., a F. sp. z o.o., która funkcjonuje jako producent drobiu i członek Grupy Producenckiej "I." sp. z o.o. W dniu 1 kwietnia 2012 r. K. S. zawarła umowę użyczenia działki ewidencyjnej położonej w miejscowości L. z M. S., dzierżawiącym obiekty produkcyjne od "F." sp. z o.o. Tego samego dnia została zawarta umowa dzierżawy działki ewidencyjnej położonej w miejscowości B. pomiędzy B. sp. z o.o., a F. sp. z o.o.

Jednocześnie organ ustalił, że na ww. działkach dzierżawiła obiekty spółka C. sp. z o.o., będąca członkiem Grupy Producenckiej K. sp. z o.o., jednakże w dniach 29 lutego 2012 r. oraz 31 marca 2012 r. rozwiązane zostały umowy dzierżawy. Większościowym udziałowcem spółki C. sp. z o.o. jest F. S., a prezesem jest M. S.. Ponadto w grupie producenckiej K. sp. z o.o. działają m. in. B. S., M. S. oraz F. S.. Grupa ta począwszy od dnia 19 stycznia 2013 r. realizuje piąty rok działalności grupy i z dniem 18 stycznia 2014 r. zakończy pięcioletni plan działania grupy i tym samym nie będzie otrzymywać dalszej pomocy finansowej.

Dodatkowo ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że podmioty wchodzące w skład Grupy ponosiły jedynie część kosztów funkcjonowania ferm drobiu, takich jak deratyzacja czy usługi laboratoryjne i weterynaryjne, natomiast pozostałe koszty np. zakupu pasz, piskląt czy obsługi technicznej ferm ponosiła spółka C. sp. z o.o.

Dyrektor [...]OR ARiMR wskazał, że podstawy prawne zasad organizowania oraz funkcjonowania grup producentów rolnych reguluje ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983, z późn. zm.); dalej: u.g.p. Zgodnie z art. 3 w/w aktu prawnego grupa producentów rolnych zwana dalej "grupą", prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem że:

1. została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego, zwanego dalej "produktem", lub grupy produktów w celach określonych w art. 2,

2. działa na podstawie statutu lub umowy, zwanych dalej "aktem założycielskim", spełniających wymagania określone w art. 4,

3. składa się z członków, udziałowców lub akcjonariuszy, zwanych dalej "członkami grupy", z których żaden nie może mieć więcej niż 20% głosów na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników,

4. przychody ze sprzedaży produktów lub grupy produktów wytworzonych w gospodarstwach członków grupy stanowią więcej niż połowę przychodów grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów dla których grupa została utworzona,

5. określi obowiązujące członków grupy zasady produkcji, w tym dotyczące jakości i ilości produktów lub grupy produktów oraz sposoby przygotowania produktów do sprzedaży.

Stosownie do art. 2 u.g.p. osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 642) minimalna liczba członków grupy zajmującej się produkcją drobiu, powinna wynosić 5 producentów.

Na gruncie przepisów wspólnotowych istota pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" przedstawiona została w art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 277 z 21 października 2005 r., str. 1); dalej: Rozporządzenie 1698/2005 zgodnie z którym, wsparcia finansowego udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celu:

a. dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup,

b. wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych,

c. ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Ponadto organ wskazał na treść art. 4 ust. 8 Rozporządzenia 65/2011, zgodnie z którym nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Uwzględniając treść powyższych regulacji, Dyrektor [...]OR ARiMR uznał, po dokonaniu całościowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, że działania Grupy zmierzały do stworzenia sztucznych warunków, mających na celu uzyskanie pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. W ocenie organu, utworzenie dwóch podmiotów w postaci F. sp. z o.o. oraz B. sp. z o.o., a następnie podział bazy produkcyjnej należącej do spółki F. sp. z o.o. w taki sposób, aby zapewnić teoretyczną możliwość produkcji drobiu przez dwa ww. podmioty, zmierzały jedynie do spełnienia warunków formalnych stworzenia nowej grupy produkcyjnej, która mogłaby się ubiegać o przyznanie środków z programu rozwoju. Organ zaznaczył, że nową grupę producencka utworzyły w znacznej mierze te same osoby, które występowały w grupie produkcyjnej "K." sp. z o.o., a przede wszystkim w spółce C. sp. z o.o. Wedle organu, w dacie utworzenia grupy produkcyjnej część z jej członków nie posiada faktycznej możliwości prowadzenia produkcji rolnej, strona nie przedstawiła również żadnych dokumentów ani okoliczności pozwalających podważyć tą tezę.

Poza tym organ nie dał wiary wyjaśnieniom złożonym w trakcie postępowania przez stronę sugerującym, że utworzenie nowej grupy producenckiej miało na celu zoptymalizowanie ponoszonych kosztów produkcji oraz usprawnienie hodowli. Zdaniem organu, powoływanie nowych podmiotów, nieposiadających własnego zaplecza produkcyjnego ani administracyjnego, generowałoby jedynie dodatkowe koszty, zamiast przyczyniać się do ich racjonalizacji. Zwrócono również uwagę na fakt, że niemożliwym było pozyskanie nowych dzierżawców w sytuacji, gdy nowe podmioty tworzyły de facto te same osoby, które prowadziły dotychczas działalność hodowlaną. Zatem działania Grupy miały charakter działań pozornych, mających na celu pozyskanie finansowania ze środków PROW, który to cel został w toku postępowania wskazany przez stronę jako jedna z motywacji powstania Grupy. Takie działanie, jako sprzeczne z regulacjami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, upoważniało organ do wydania decyzji o odmowie przyznania środków za pierwszy rok działalności grupy.

Pismem z dnia 6 maja 2014 r. pełnomocnik strony postępowania złożył odwołanie od ww. decyzji do Prezesa ARiMR, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie stronie środków finansowych z tytułu pomocy finansowej, lub o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora [...]OR ARiMR.

Decyzji zarzucono naruszenie:

– art. 4 pkt 8 Rozporządzenia 65/2011 w zw. z art. 4 ust. 3 Rozporządzenia 2988/95 poprzez bezpodstawne uznanie, iż skarżący stworzył sztuczne warunki w celu otrzymania pomocy w ramach grup producentów rolnych;

– art. 2 i 3 u.g.p. w zw. z art. 35 Rozporządzenia 1698/2005 poprzez błędne ustalenie, że skarżący, pomimo spełnienia wymogów formalnych, prowadzi działalność nie stanowiącą realizacji celu, dla którego został utworzony, a w szczególności celu określonego w art. 35 ust. 1 lit. b Rozporządzenia 1698/2005, to jest centralizacji sprzedaży;

– art. 6, 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego i prawidłowego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, niewyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy oraz dokonanie błędnych ustaleń prowadzących do wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego, wspólnotowego oraz krajowego;

– art. 16 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne kwestionowanie okoliczności spełnienia przez członków skarżącego warunków do utworzenia Grupy w rozumieniu przepisów art. 2 i 3 u.g.p.;

w sytuacji, gdy spełnienie przedmiotowych warunków zostało stwierdzone w przedmiocie zarejestrowania skarżącego. Zastrzeżeń w zakresie utworzenia skarżącej Grupy nie zgłaszał także sam Organ I instancji w wysokości limitów procentowych i kwotowych określonych w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Uzasadniając zarzuty, pełnomocnik strony wskazał na selektywne postępowanie organu administracji, który rozpatrzył sprawę jedynie w kontekście zasadności powstania nowych podmiotów tworzących grupę producencką, co miało służyć tylko spełnieniu warunków formalnych do wystąpienia o środki w ramach PROW. Zwrócono przy tym uwagę, że w ani Marszałek Województwa, rejestrując Grupę decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., ani Dyrektor [...]OR ARiMR, wydając na rzecz skarżącego w dniu [...] listopada 2012 r. ostateczną decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 16 kwietnia 2012 r. do 15 kwietnia 2017 r. nie zgłaszali żadnych zastrzeżeń do zasadności i celowości zawiązania grupy. Zaznaczono, że nowe podmioty uzyskały weterynaryjne numery identyfikacyjne zgodnie z przepisami prawa, a umowy dzierżawy ferm drobiu przez Spółki B. oraz F. zostały zawarte przed wpisem Grupy do Rejestru Grup Producentów Rolnych przez Marszałka Województwa [...] to jest przed dniem [...] kwietnia 2012 r., zatem bezpodstawne są zarzuty dotyczące braku przygotowania nowych podmiotów do prowadzenia działalności w zakresie hodowli i chowu drobiu.

Pełnomocnik podkreślił również, że powołanie nowych podmiotów miało na celu stworzenie dogodnych warunków do poprawy nadzoru i zarządzania fermami, utrzymania produkcji i zapewnienia perspektyw dalszego rozwoju gospodarstw, w obliczu problemów finansowych wcześniejszego dzierżawcy obiektów, spółki C..

Zdaniem strony, postępowanie organu było ukierunkowane na niesłuszną tezę, iż nowa grupa producencka została powołana jedynie w celu starania się o kolejne środki z programu wsparcia, co z kolei doprowadziło do błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego wspólnotowego oraz krajowego.

Zaznaczono przy tym, że Grupa funkcjonuje prawidłowo i prowadzi realną działalność, niezależnie od nieotrzymania środków, co do których toczy się niniejsze postępowanie. Stąd wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji został uznany za zasadny.

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora [...]OR ARiMR z dnia [...] kwietnia 2014 r.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Prezes ARiMR wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania potwierdził się stan faktyczny sprawy ustalony przez organ I instancji. Zdaniem Prezesa ARiMR tak ustalony stan faktyczny uprawnia do postawienia tezy, wedle której podział bazy produkcyjnej F. sp. z o.o., poprzez użyczenie lub wydzierżawienie kurników położonych w miejscowości B. [...], L., D. dla poszczególnych członków Grupy Producentów I. sp. z o.o. tj. K. S., B. sp. z o.o. oraz F. sp. z o.o., miało na celu dekoncentrację tj. rozdzielenie potencjału produkcyjnego F. sp. z o.o., celem obejścia przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi wymaganej minimalnej liczby 5 członków. Podkreślono przy tym, że dwoje członków grupy zostało powołanych na krótko przed jej utworzeniem i rozpoczęło działalność wyłącznie dzięki udostępnieniu obiektów hodowlanych przez innego członka grupy. Jakkolwiek organ zaznaczył, że powyższe działanie nie jest sprzeczne z przepisami, to jednak stoi w sprzeczności z celami wskazanymi w art. 35 ust. 1 lit. b Rozporządzenia 1698/2005, polegającymi na wspólnym wprowadzaniu towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych. W niniejszej sprawie zaistniała zdaniem organu sytuacja przeciwna, mianowicie dokonano rozdrobnienia produkcji, jedynie celem umożliwienia stronie wypełnienie warunku minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych.

Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu, organ w pierwszej kolejności zaznaczył, że nie kwestionuje spełniania przez Grupę formalnych warunków koniecznych do uzyskania przez przedmiotową spółkę statusu grupy producentów rolnych. Jednakże odmienną i zupełnie niezależną od powyższego kwestią jest spełnienie przesłanek do otrzymania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Z faktu wpisu Grupy do ww. rejestru nie wynika automatyczne prawo do corocznych płatności w ARiMR, a ocena spełnienia kryteriów przyznania wsparcia odbywa się na odmiennych podstawach prawnych. Wskazano również, że pozytywne rozpoznanie wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie jest jednoznaczne z płatnością, albowiem dopiero na podstawie przedłożonych przez Grupę dokumentów możliwa jest weryfikacja wypełnienia przez stronę przesłanek z art. 4 ust. 8 Rozporządzenia 65/2011.

W ocenie organu II instancji, F. sp. z o.o. oraz B. sp. z o.o. nie byłyby w stanie prowadzić samodzielnie działalności hodowlanej, gdyby nie okoliczność wydzierżawienia od innego członka Grupy, F. sp. z o.o., ferm drobiu. Również okoliczność, iż część kosztów związanych z obsługą tych ferm poniosła C. sp. z o.o., będąca poprzednim dzierżawcą tych obiektów, wskazuje na to, że ww. spółki zostały powołane jedynie dla spełnienia warunków formalnych utworzenia grupy, co z kolei skutkuje spełnieniem się przesłanki sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, o których mowa w art. 4 ust. 8 Rozporządzenia 65/2011.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., Prezes ARiMR nadmienił, że postępowanie w sprawie przyznania płatności regulowane ustawą z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013,. poz. 173 z późn. zm.; dalej: "ustawą PROW") oraz wydanym na jej podstawie rozporządzeniem wykonawczym, jest postępowaniem szczególnym. Świadczy o tym, między innymi, treść regulacji zawartej w przepisie art. 21 ustawy PROW. Z przepisu tego wynika, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, wskazanych w art. 1 pkt 1 tej ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kpa, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Odrębności tego postępowania, w stosunku do ogólnego postępowania administracyjnego, szczegółowo wskazane w ust. 2 art. 21 ustawy PROW, wyrażają się również w tym, że jak wynika z ust. 3 art. 21 ustawy PROW, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy, zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Z powyższego wynika, że to na stronie ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy. W ocenie Prezesa ARiMR, organ I instancji prowadził postępowanie w zgodzie z powyższym, prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w tym przedstawioną przez stronę dokumentację, ostatecznie wydając prawidłową decyzję, co do której organ II instancji nie znalazł podstaw jej uchylenia.

Grupa Producencka I. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wyżej opisaną decyzję Prezesa ARiMR, wnosząc o jej uchylenie w całości, jak również o uchylenie decyzji organu I instancji.

W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:

– art. 4 pkt 8 Rozporządzenia 65/2011 w zw. z art. 4 ust. 3 Rozporządzenia 2988/95, poprzez bezpodstawne uznanie, iż skarżący stworzył sztuczne warunki w celu otrzymania pomocy w ramach grup producentów rolnych;

– art. 2 i 3 u.g.p. w zw. z art. 35 Rozporządzenia 1698/2005, poprzez błędne ustalenie, że skarżący, pomimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych, nie spełnia warunku wskazanego w art. 35 ust. 1 lit. b Rozporządzenia 1698/2005, polegającego na wspólnym wprowadzaniu towarów do obrotu, w tym przygotowaniu do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

– art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie istnieją podstawy faktyczne i prawne do utrzymania w mocy decyzji Dyrektora [...]OR ARiMR w Z. z dnia [...] kwietnia 2014r. nr [...],

– art. 6, 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący i prawidłowy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie wyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy, a w szczególności bezpodstawne zaakceptowanie dokonanych przez organ I instancji, ustaleń, prowadzących do wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego: wspólnotowego oraz krajowego, o których mowa w pkt 1 zarzutów skargi;

– art. 16 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne kwestionowanie funkcjonowania skarżącego jako grupy producenckiej zgodnie z celami, dla których została utworzona.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej ponowił argumenty przytoczone w odwołaniu od decyzji I instancji, akcentując, że w sprawie nie zostało w sposób dostateczny udowodnione, jakoby podjęte przez członków grupy działania miały jedynie na celu stworzenie sztucznych warunków, pozwalających na spełnienie formalnych wymogów utworzenia grupy producenckiej. W ocenie strony skarżącej, nieuprawnione są wnioski organu dotyczące sztucznego podziału bazy produkcyjnej firmy F. sp. z o.o., niemożliwości samodzielnego prowadzenia działalności hodowlanej przez F. sp. z o.o., B. sp. z o.o. oraz K. S., a w konsekwencji braku wprowadzania na rynek żywca indyczego. Zaznaczono, że organ nie wykazał w żaden sposób, że działania członków grupy były sprzeczne z prawem, a Grupa spełnia wszystkie warunki formalne.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw.

Stosownie do art. 2 u.g.p. osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.

Treść art. 3 u.g.p. określa szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, między innymi zgodnie z ust. 1 pkt 1 art. 3 grupa musi zostać utworzona przez producentów jednego produktu lub grupy produktów. W ustawie określone zostały również wymagania jakie musi spełniać statut lub umowa, na podstawie których działa grupa (art. 4).

W ramach delegacji zawartej w art. 6 u.g.p. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. Nr 72, poz. 424).

W punkcie 5 załącznika do rozporządzenia z 9 kwietnia 2008 r. ustalono, że minimalna liczba członków grupy producentów drobiu żywego to 5 podmiotów, a minimalna wielkość produkcji to 500 000 sztuk.

Na podstawie art. 7 ustawy spełnienie przez grupę warunków określonych w ustawie o grupach producentów oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy czyli w ww. rozporządzeniu z 9 kwietnia 2008 r., stwierdza w drodze decyzji administracyjnej marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę grupy, który dokonuje również wpisu grupy do prowadzonego przez siebie rejestru grup. Nadzór nad działalnością grupy sprawuje marszałek województwa (art. 12 ustawy).

Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa. Realizowanie programu na terytorium RP reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173) w tym w odniesieniu do grup producentów (art. 5 ust. 1 pkt 10).

W treści art. 10 ust. 1 ustawy z 7 marca 2007 r. przewidziano, że pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1) oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy, czyli w rozporządzeniu z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz. U. Nr 81, poz. 550, z późn. zm.).

Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. pomoc jest udzielania grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ww. ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczonych od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru.

Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidują kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa.

Wobec uzyskania przez skarżącą wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] rejestru grup producentów rolnych, Prezes ARiMR zobowiązany był uznać, że grupa spełnia wymogi formalne bycia grupą producentów rolnych.

Organy ARiMR wydając decyzje o płatności są zobowiązane sprawdzić, czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, ale także sprawdzić, czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz, czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty.

Tak więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia (Rady) 1698/2005 i rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.

Na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia Rady nr 1698/2005, który w ust. 1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:

a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;

b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych", jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu.

W związku z tym, że istotą pomocy jest wsparcie wspólnego wprowadzania do obrotu danego produktu należy przyjąć, że chodzi o działania wspólne, czyli dokonywane przez wszystkich członków grupy.

Zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że Grupa spełniła warunki wpisania jej do rejestru grup producentów i decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] została wpisana do tego rejestru, a następnie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] listopada 2012 r. nr [...] przyznał Spółce pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 16 kwietnia 2012 r. do 15 kwietnia 2017 r.

Okoliczności te nie stoją jednak na przeszkodzie badania przez ARiMR zasadności przyznania płatności przy złożeniu przez Grupę wniosku o płatność. Wynika to z tego faktu, że wpisanie Grupy do rejestru grup producentów zależy od spełnienia przez nią wymogów formalnych określonych w treści art. 3 u.g.p.., zaś wydanie decyzji przez ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej, jest wynikiem spełnienia wymogów określonych treścią art. 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Tymczasem badanie zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje ustalenie prawidłowości złożonego wniosku jak również tego, czy spełnione są cele działania Grupy określone przepisami nie tylko krajowymi, ale i unijnymi.

Zgodnie z § 6 ust. 3 ww. rozporządzenia wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która jest wydawana w oparciu o złożony wniosek o płatność, spełniający warunki określone w § 7 ust. 1, do którego dołączane są dokumenty wskazane w ust. 2 tego przepisu.

Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika ażeby organy kwestionowały braki wniosku. Organ nie zawarł nigdzie stwierdzenia, że kwestionuje, iż Grupa nie spełnia wymogu minimalnej liczby członków przewidzianej dla grupy producentów rolnych w sytuacji gdy liczba członków Grupy wynosi ustawowe minimum, kwestionując jedynie faktyczną działalność członków Grupy w zakresie produkcji drobiu żywego i uzasadniając to warunkami tej produkcji wynikającymi z wykonywania zawartych z F. Sp. z o.o. umów dzierżawy – co rzutuje na ocenę spełnienia celu określonego w treści art. 35 ust. 1, a w szczególności lit. b rozporządzenia Rady nr 1698/2005, który stanowi, że celem jest wspólne wprowadzanie towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych, a w konsekwencji na ocenę, czy w związku z tym zasadne jest postawienie zarzutu stworzenia przez Grupę sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, o czym stanowi art.4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011.

Odnosząc się do przedstawionych okoliczności należy stwierdzić, że Sąd podziela stanowisko organów w tej mierze.

Należy wskazać, że wbrew zarzutom skargi organy obydwu instancji prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy zgodnie z treścią art. 21 ust. 1. i ust. 2 ustawy z 7 marca 2007 r., który stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, nadto, że organ przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z ust. 3 tego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z treści ww. przepisu wynika, że organ działa na podstawie k.p.a., z zastrzeżeniem pewnych odmienności, do których należy brak związania treścią art. 7 i 77 § 1 k.p.a., zatem zarzut dotyczący ich naruszenia nie jest zasadny. Obowiązkiem organu jest natomiast rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organy, w tym organ II instancji odniósł się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i dokonał oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się w dalszym ciągu do zarzutów Skarżącej, w ocenie Sądu, Skarżąca nie wykazała ażeby jej członkowie ponosili we własnym zakresie wszystkie koszty związane z ich działalnością w zakresie hodowli i chowu drobiu. Organy orzekające w sprawie wykazały, iż spółki będące członkami grupy tj. F. oraz B. ponoszą koszty związane z obsługą kurników poprzez zlecanie usług związanych z funkcjonowaniem ferm innym podmiotom. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż oprócz kosztów związanych z usługami wyspecjalizowanymi (usługi weterynaryjne, laboratoryjne, deratyzacja) wszystkie koszty związane z obsługą ferm będących w posiadaniu ww. spółek wynikają z realizacji zadań i usług wykonanych przez spółkę C.. Złożone w tej mierze wyjaśnienia należy uznać za gołosłowne i stwierdzić, że w żadnym stopniu nie doprowadziły one do uznania dokonanej przez organ analizy wspomnianych wyjaśnień, jak również omówionych w decyzji dokumentów za nieprawidłowe. Podzielić należy ustalenia organu, iż rozwiązanie umów dzierżaw przez F. Sp. z o.o., ze spółką C. i podpisanie umów na te same obiekty z innym podmiotami tj. spółkami B. i F. z jednoczesną dalszą realizacją obsługi kurników przez C. Sp. z o.o. świadczy o nieprzygotowaniu nowych podmiotów do prowadzenie działalności w zakresie hodowli i chowu drobiu i nie ma nic wspólnego koncentracją procesu produkcyjnego. Należy przy tym zauważyć, iż udziałowcami lub zarządzającymi spółek B. i F. są udziałowcy lub zarządzający spółką F..

Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej co do bezwzględnie wiążącego znaczenia decyzji z dnia 13 listopada 2012 r. o przyznaniu Grupie pomocy finansowej. Należy zaznaczyć, że decyzja o przyznaniu pomocy finansowej dokonywana jest po sprawdzeniu spełnienia przez Grupę określonych w § 3 ust. 1 rozporządzenia wymogów formalnych, zaś wniosek o płatność składany jest po upływie konkretnego okresu faktycznej działalności Grupy i realizacji przyjętego przez nią celu działania.

W świetle powyższego, zasadny jest wniosek organu, że zawiązanie F. Sp. z o.o. oraz B. Sp. z o.o. i następnie przyjęcie ich w poczet członków przedmiotowej Grupy jest działaniem pozornym mającym na celu spełnienie wymogów formalnych w zakresie minimalnej liczby członków Grupy, co powoduje, że w istocie doszło w rozpoznawanej sprawie do decentralizacji a nie centralizacji produkcji między podmiotami będącymi członkami Grupy, co stanowi jeden z wymogów celu działania grupy producentów określonym w art. 35 ust. 1 pkt b rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. Tym samym należało uznać, że mimo formalnego spełnienia warunków uzyskania płatności, nie jest ona należna ze względu na to, że stoi temu na przeszkodzie treść art. 4 pkt 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011.

W tym stanie rzeczy nie doszło do naruszenia treści żadnego ze wskazywanych przez Skarżącą Grupę przepisów prawa materialnego w postaci wymienionych w skardze: art. 4 pkt 8 rozporządzenia 65/2011, art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005, art. 2 i art. 3 u.g.p., jak również przepisów prawa procesowego, ponieważ organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy opierając rozstrzygnięcia na dokumentach przedłożonych przez Grupę tj.: wniosku o płatność, wyjaśnieniach Grupy złożonych w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, KRS Grupy oraz jej członków, zaświadczeniach o wpisie Grupy do "Rejestru Grup Producentów Rolnych", umowach dzierżawy pomiędzy poszczególnymi członkami Grup, decyzjach powiatowego lekarza weterynarii w sprawie nadania członkom analizowanych grup numerów weterynaryjnych, jak również dokumentach dotyczących Grupy Producenckiej K. Sp. z o.o., które znane były organowi z urzędu.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) oddalił skargę.