Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 809/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-12 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego oraz opłaty kancelaryjnej
Powołane przepisy: article: art. 243 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 12.06.2015 r po rozpoznaniu wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] .01.2015 r Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie o podatek dochodowy od osób fizycznych za 2009 r p o s t a n a w i a 1. Zwolnić skarżącego od wpisu od skargi i opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia; 2. Odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie;


UZASADNIENIE

1) A.P. wnioskiem na urzędowym formularzu PPF, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wskazał, że: - sytuacja majątkowa nie umożliwia mu ponoszenia kosztów postepowania; - nie pracuje; - jego emerytura jest obciążona z tytułu zajęć egzekucyjnych; - wbrew staraniom ni jest w stanie znaleźć zatrudnienia; - ma z zoną rozdzielność majątkowa; - posiada dom (do wykończenia) o pow 180 m kw; - z tytułu emerytury osiąga 1187 zł netto. Załączył orzeczenie o trwałej niezdolności do pracy, decyzję o waloryzacji emerytury.

2) Następnie, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego, pismem z 8/6/2015 r wskazał, że jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, nie ma rachunków bankowych, żona ma umowę o pracę, ale łączy go z żoną jedynie rozdzielność majątkowa, nie korzysta z pomocy społecznej, koszt utrzymania domu to ok 500-600 zł, ponosi koszty lekarstw, obciążenia żony z tytułu kredytów wynoszą 1070 zł. Załączył kserokopię PIT – 40 A, PIT – 11, wyciag z karty wynagrodzeń żony, decyzję o podatku od nieruchomości za 2014 r, fakturę z PGNiG, wezwanie ostateczne do zapłaty na kwot 345 zł, fakturę za energię elektryczną, wyciąg z harmonogramu pożyczki

3) Referendarz sądowy wskazuje, że skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: "p.p.s.a."). W zakresie częściowym prawo pomocy może być przyznane - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).

Należy zauważyć, ze wnioski skarżącego o przyznanie prawa pomocy były już – korzystnie dla strony - rozpatrywane przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie.

Łączna suma z tytułu wpisu od skarg w pięciu sprawach rozpatrywanych przez referendarza sądowego wynosi 1000 zł.

Referendarz sądowy daje wiarę twierdzeniom skarżącego o braku możliwości wygospodarowania środków na poczet wymagalnych kosztów sądowych. Wskazuje na to proste zestawienie wysokości jego dochodu netto z tytułu emerytury, obciążeń, które zadeklarował, fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego – z kwotą wymagalnych należności tytułem wpisu od skargi. Uiszczenie kwoty 1000 zł – i to w terminie siedmiu dni – musi spowodować negatywne dla skarżącego środki w zakresie utrzymania koniecznego. Na decyzję referendarza sadowego w tym zakresie ma wpływ postulat zagwarantowania skarżącemu realizacji jego prawa o Sądu, jak też postulat nieprzenoszenia ciężaru prowadzenia sporów sądowych strony (do czego ma konstytucyjne prawo) na małżonkę.

Referendarz sądowy uznał jednak, że skarżący nie wykazał – na tym etapie postępowania - zasadności uwzględnienia jego prośby w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zdaniem referendarza sądowego, sytuacja finansowa skarżącego została wykazana w sposób niepełny: skarżący nie nadesłał wystarczających wyjaśnień, co do sytuacji życiowej żony ( chodzi o odpisy zeznań podatkowych wyciągi z rachunków bankowych) Już tylko z tego powodu, że przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członków rodziny pogląd powyższy jest zasadny, ponieważ kondycja finansowa żony świadczy o możliwym stopniu jej pomocy dla skarżacego. Stosownie do art. 27 ustawy z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 788; dalej: k.r.o.), małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Z obowiązku tego nie zwalnia drugiego małżonka nawet istnienie rozdzielności majątkowej. Dlatego właśnie przy ocenie możliwości finansowych skarżącego poboczną kwestią jest rozdzielność majątkowa istniejąca między małżonkami. Ustanowienie rozdzielności majątkowej nie wyłącza bowiem stosowania przepisów regulujących małżeńskie stosunki majątkowe, niezależnie od ustroju majątkowego obowiązującego małżonków (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt I FZ 339/14; z dnia 27 marca 2014 r., I OZ 211/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też brak wykonania wezwania referendarza sądowego we wskazanym zakresie nie powoduje korzystnych dla strony następstw.

Odnosząc – posiłowo jeszcze - się do wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu referendarz sądowy wskazuje nadto że w postępowaniu przed Sądem I instancji: 1. nie obowiązuje przymus adwokacki; 2. strona działająca bez pełnomocnika ma znaczące gwarancje ochrony procesowej (w porównaniu z tą działającą z pomocą pełnomocnika - art. 6, art. 13, art. 134 u.p.p.s.a.), 3. udział pełnomocnika w sprawie nie zmienia (zwiększa) zakresu analizy sprawy przez Sąd, który bada sprawę a niezależnie od postawionych zarzutów (czyli zakres i wnikliwość badania nie zależy od udziału pełnomocnika); 4. udział pełnomocnika w postępowaniu przed Sadem I instancji nie zwiększa gwarancji dostępu strony do Sądu, ani nie jest warunkiem dostępu do Sądu. Uwzględniając te zmienne i ich wpływ na sposób rozstrzygania sprawy, wnikliwość jej badania przez Sąd oraz gwarancje procesowe strony referendarz sądowy zauważa, że strona nie oznaczyła okoliczności, które czyniłyby udział pełnomocnika na tym etapie postepowania – niezbędnym. Referendarz sądowy takiej potrzeby nie dostrzega działając z urzędu.

Stąd też odmowa, poza okolicznością niepełnego wyjaśnienia sytuacji strony i braku wykazania szczególnych potrzeb uczestnictwa pełnomocnika w niniejszym postepowaniu, przyznania jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Referendarz sądowy stoi na stanowisku, że strona o stwierdzonej niezdolności do uiszczenia wpisu od skargi powinna też mieć prawo do nieodpłatnego i bezzwłocznego zapoznania się z pisemnymi motywami rozstrzygnięcia, jako, ze jest to element współkształtujący prawo do Sądu, a (krótki) termin do złożenia stosownego wniosku również wynosi siedem dni od daty otrzymania wezwania. Stąd decyzja wyrażona w sentencji odnośnie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia orzeczenia.

4) Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 , § 2, § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.