Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 909/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1161
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jedn.
article: art. 4 pkt 11 i 13
journal: Dz.U. 2017 poz 1161
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jedn.
article: art. 12 ust. 16
journal: Dz.U. 2017 poz 1161
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Związku A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 909/21

UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lutego 2021 r. Marszałek Województwa [...] na podstawie art. 12 ust. 16 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych

i leśnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1161 ze zm., w skrócie "u.g.r.l.") oraz art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 512 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy z wniosku Wójta Gminy C. o umorzenie opłaty rocznej za 2020 r. należnej od związku wyznaniowego [...], z tytułu wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej działki z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji które nastąpiło pod budowę parkingu na działce nr [...] w miejscowości S., gmina C. na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2015 r. [...]., odmówił umorzenia opłaty rocznej za 2020 r. w kwocie [...]zł

W uzasadnieniu organ po przedstawieniu przebiegu postępowania podał, że decyzją z [...] września 2015 r., znak; [...]. Starosta T. zezwolił związkowi wyznaniowemu [...] na wyłączenie gruntu rolnego stanowiącego gleby pochodzenia mineralnego klasy Rlllb o powierzchni 0,0428 ha, na działce nr [...] w miejscowości S., gmina C. z przeznaczeniem pod budowę parkingu. Na mocy tej decyzji związek wyznaniowy został zobowiązany do uiszczenia opłaty rocznej w kwocie [...]zł przez okres 10 lat, począwszy od 2016 r. W trakcie oględzin przedmiotowego parkingu stwierdzono, że dostęp do niego jest ograniczony z uwagi na ogrodzenie znajdujące się od strony drogi publicznej.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 22 b ust.1 pkt 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych opłaty roczne naliczane z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji stanowią dochody budżetu województwa, w tym wypadku Województwa [...]. W myśl przepisu art. 22 b ust. 3 ww. ustawy, dochody z tytułu opłat rocznych są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2077). Zgodnie z art. 12 ust. 16 u.g.r.l. na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego marszałek województwa - w odniesieniu do gruntów rolnych,(....) może umorzyć całość lub część należności i opłat rocznych, (...) w przypadku inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu oświaty i wychowania, kultury, kultu religijnego oraz ochrony zdrowia i opieki społecznej, jeżeli inwestycja ta służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, oraz dotyczącej powiększenia lub założenia cmentarza, jeżeli obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha i nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną". Organ podkreślił, że wniosek winien spełniać łącznie przesłanki zawarte w przedmiotowej normie prawnej. Wniosek został złożony przez Wójta Gminy C., na terenie której zlokalizowana jest przedmiotowa inwestycja użyteczności publicznej. Z dokumentów zebranych w sprawie, wynika, iż wyłączenie gruntu rolnego nastąpiło pod budowę parkingu w obrębie geodezyjnym S. , na działce nr [...]. Z ww. decyzji wynika, że wyłączenie dotyczy gruntu klasy lllb, o powierzchni 0,0428 ha. W toku postępowania administracyjnego Starosta T. ustalił, że inwestycja została zlokalizowana na gruntach klasy lllb pochodzenia mineralnego, które w świetle ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych podlegają szczególnej ochronie. Na podstawie bilansu terenu pod inwestycję ustalono wysokość świadczenia pieniężnego, płatnego w formie opłat rocznych, w okresie 10 lat. Odstąpiono od naliczenia należności z uwagi na wartość gruntu przewyższającą wyliczoną należność. Po dokonaniu w dniu [...] lutego 2021 r. oględzin parkingu stwierdzono, że przynależy on do obiektu kultu religijnego, gdyż ogrodzenie od strony drogi publicznej uniemożliwia dostęp i korzystanie z niego przez nieuprawnione osoby. Można więc domniemać, że parking jest uzupełnieniem istniejącej infrastruktury obiektu kultu religijnego. W ocenie organu wniosek Wójta Gminy C. z [...] czerwca 2020 r., wpisuje się w katalog przesłanek art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych umożliwiających podjęcie decyzji o umorzeniu całości lub części zobowiązania lub odmowie zastosowania ulgi w oparciu o przepis tego artykułu. Jednakże spełnienie przesłanek ustawowych przez wnioskodawcę nie jest tożsame z koniecznością udzielenia ulgi. We wniosku nie dopatrzono się argumentów, których waga oraz znaczenie dla sprawy mogą pozwolić na faktyczną ocenę sytuacji dłużnika oraz wykazać znaczenie przedsięwzięcia dla lokalnej społeczności. Do wniosku nie zostały załączone żadne dokumenty z których wynika, iż dłużnik boryka się z problemami finansowymi uniemożliwiającymi dokonanie zapłaty opłaty rocznej. Zgodnie z obowiązującym orzecznictwem ciężar dowodowy w sprawie o ulgę w płatności zobowiązania leży po stronie zobowiązanego. Przytoczony przez dłużnika argument dotyczący ponoszenia kosztu przedmiotowego obiektu przez społeczność [...] jest, zdaniem organu nietrafiony, gdyż to po stronie inwestora leży konieczność zabezpieczenia środków finansowych na realizację inwestycji. Oczywistym wydaje się również, iż planując inwestycję inwestor musi liczyć się ze wszelkimi kosztami z nią związanymi, nie tylko robotami budowlanymi, ale także z kosztami dokumentacji technicznej, kosztami nadzorów, pozwoleń, opłat administracyjnych, inwentaryzacji itp., w tym także opłat z tytułu wyłączenia gruntu rolnego z produkcji. Podejmując decyzję o budowie parkingu wnioskodawca musiał mieć na uwadze koszty z tym związane; a przede wszystkim koszt budowy. W oparciu o przesłany przez wnioskodawcę materiał, trudnym jest do określenia rzeczywisty wpływ przedmiotowej inwestycji na kondycję finansową wnioskodawcy.

Organ podkreślił, że naczelnym celem ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych jest właśnie ochrona gleb klas wysokich przed nieodwracalnymi skutkami zmiany użytkowania. Mając na uwadze przepisy Konstytucji RP, w szczególności od art. 5, 74 i 86, jak i przytoczonej ustawy o ochronie gruntów rolnych ustawy, a w szczególności art. 1 tejże ustawy, organ wywiódł, że w przedmiotowej sprawie nadrzędnym jest interes publiczny z zakresu ochrony środowiska, a w szczególności ochrony gruntów rolnych i zrównoważonego rozwoju, w dalszej kolejności zaś należy brać pod uwagę kwestie gospodarcze i podatkowe. Ustawodawca nie bez przyczyny wziął pod ochronę ustawową grunty rolne i leśne oraz nadzór nad ich wykorzystaniem i użytkowaniem, jak i przewidział finansowy ekwiwalent za wyłączenie gruntów rolnych i leśnych spod ustawowej jurysdykcji. Przedmiotowa opłata, o której umorzenie wnosi strona jest rekompensatą za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej i przeznaczenia ich na cele nierolnicze. Strona samą decyzją o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, uzyskała korzyść w postaci możliwości inwestowania na terenach chronionych przepisami przedmiotowej ustawy, a opłata naliczona z tego tytułu, ma w ramach sprawiedliwości społecznej i zrównoważonego rozwoju, zrekompensować społeczeństwu bezpowrotną stratę dla środowiska wynikającą ze zmiany użytkowania tegoż terenu. Tereny wyłączone z produkcji rolnej bądź leśnej trwale tracą swój pierwotny charakter, co więcej decyzja ma też wpływ na krajobraz, a nierzadko na wartość nieruchomości znajdujących się w pobliżu. Opłaty naliczane w myśl przepisów u.o.g.r.l. zgodnie z art. 22 c ust. 3 tejże ustawy przeznaczane są na szeroko rozumiane działania z zakresu ochrony i rekultywacji gruntów rolnych, w tym na tak ważkie społecznie sprawy jakimi są przeciwdziałanie erozji gleb i ruchom masowym ziemi, budowa i renowacja zbiorników wodnych służących małej retencji oraz budowa i modernizacja dróg dojazdowych do gruntów rolnych. Organ nadmienił, że decyzją nr [...] z [...] września 2018 r. Marszałek Województwa [...] na wniosek Wójta Gminy C. umorzył całość opłaty rocznej w kwocie [...]zł, z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji pod budowę parkingu na działce nr [...] w miejscowości S..

W odwołaniu od powyższej decyzji związek wyznaniowy [...] zarzucił naruszenie art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Podniósł, że organ nie przeprowadził dowodów, a wezwanie do uzupełnienia wniosku dotyczyło jedynie sytuacji finansowej Związku oraz uargumentowania rzeczywistego interesu indywidualnego i społecznego. W rezultacie organ stworzył subiektywne postulaty oceniające intencje wnioskodawcy bez jednoczesnego zbadania i przeanalizowania stanu faktycznego sprawy. Podmiot wnioskujący wskazał, że konstytucyjna wolność sumienia i wyznania realizuje się między innymi poprzez stworzenie realnej gwarancji swobody wypełniania przez kościoły i inne związki wyznaniowe funkcji religijnych, co rodzi obowiązek poszanowania metod uzewnętrzniania -indywidualnie lub zbiorowo danej religii, jak i środków utrzymania wspólnoty religijnej, w tym wspólnych spotkań (zob. art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania). Natomiast przeciwnie do tego, z treści przepisu art. 12 ust. 16 u.g.r.l. organ wywiódł przesłankę, że analizy wymaga sytuacja majątkowa Związku, na podstawie której można stwierdzić, czy zaistniał słuszny interes strony oraz czy sytuacja finansowa jest na tyle trudna, że konieczność zapłaty naliczonego zobowiązania spowodowałaby zbyt duże obciążenie dla Związku. Wskazano, że nabycie każdej działki przez związek następuje wyłącznie na realizację celów statutowych działalność [...] nie ogranicza się jedynie do członków tej społeczności.

Decyzją [...] maja 2021 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...]. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że zasadą wynikającą z art. 12 ust. 1 u.g.r.l. jest obowiązek wnoszenia należności i opłat rocznych za wyłączenie gruntów z produkcji. Ustawa, na mocy art. 12 ust. 16, pozwala na zastosowanie ulgi w we wnoszeniu opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej, jeśli łącznie spełnione są trzy warunki: inwestycja zrealizowana na gruntach rolnych podlegających ochronie ma charakter użyteczności publicznej, obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha oraz nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną.

Organ odwoławczy podkreślił, że zastosowanie ulgi we wnoszeniu opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji ma charakter uznaniowy, tak co do samego faktu umorzenia jak i jego zakresu. Kolegium zgodziło się z odwołującym, że na fakt przyznania ulgi nie ma wpływu sytuacja finansowa zobowiązanego, mogąca powodować trudności w zapłacie opłaty rocznej. Nie podzieliło jednak poglądu strony, zgodnie z którym charakter inwestycji decyduje, czy takie zwolnienie zostanie przyznane. Spełnienie warunków określonych przepisem art. 12 ust. 16 nie musi wprost prowadzić do przyznania wnioskowanej ulgi.

Uznając, że umorzenie opłaty rocznej z tytułu wyłączenie gruntów z produkcji stanowić powinno wyjątek od zasady wnoszenia tego rodzaju opłat, organ I instancji wskazał na przesłanki, jakimi kierował się wydając zaskarżoną decyzję, w szczególności wskazując, że opłaty z tego tytułu przeznaczane są na szeroko rozumiane działania z zakresu ochrony i rekultywacji gruntów rolnych, w tym przeciwdziałanie erozji gleb, masowym ruchom ziemi, budowie i renowacji zbiorników wodnych służących małej retencji (...). Argumentacje w tym zakresie organ odwoławczy uznał za zasadną. Należności i opłaty roczne z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, przeznaczane są na wymienione w ustawie działania zmierzające do uzyskania wzrostu produkcji rolniczej, rekompensującej straty poniesione w wyniku zmniejszenia obszaru gruntów rolnych. Priorytetem jest wydatkowanie środków na obszarze tych gmin, w których powstają dochody związane z opłatami. Umorzenie opłaty rocznej, o które ubiega się Związek nastąpiłoby kosztem realizacji zadań związanych z ochroną gruntów rolnych, co mogłoby doprowadzić do sytuacji, że ochrona gruntów rolnych, bez właściwego zabezpieczenia finansowego, byłaby iluzoryczna.

Związek wyznaniowy [...] (w skrócie Związek) w skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzucił, mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego oraz postępowania:

1) art. 12 ust. 16 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r, o ochronie gruntów rolnych i leśnych, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż umorzenie opłaty rocznej z tytułu wyłączenia z produkcji stanowić powinno wyjątek od zasady wnoszenia tego typu opłat pomimo, iż ustawodawca właśnie w tym przepisie wyraźnie dopuścił taką możliwość dla enumeratywnie wskazanych w ww. przepisie kategorii inwestycji;

2) art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w związku z zaistniałym uznaniem administracyjnym.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona skarżąca na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. wniosła o zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w zakresie odmowy umorzenia opłaty za rok 2020, oraz o zwrot od organu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Związek w odniesieniu do zarzutu 1 podniósł, że z przepisu art. 12 ust. 16 u.g.r.l. wynika, że nie dla każdego rodzaju inwestycji realizowanej na gruncie wyłączonym z rolniczego użytkowania, została przewidziana ulga w postaci umorzenia opłaty rocznej. Ulga przewidziana przez ustawodawcę dotyczy tylko wąskiego, zamkniętego katalogu inwestycji "o charakterze użyteczności publicznej, w tym kultu religijnego jeżeli inwestycja ta służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności. Możliwość przyznawania ulgi w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych została ściśle powiązana z przedmiotem czy też charakterem prawnym inwestycji, które zostały bardzo wąsko w niej wskazane w zestawieniu z dużo szerszym katalogiem inwestycji, które są możliwe do zrealizowania. Zrealizowane inwestycje muszą spełniać dwie przesłanki: charakter użyteczności publicznej i służyć zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności. Zatem to szczególny charakter inwestycji decyduje o tym, czy inwestor może uzyskać ulgę w postaci umorzenia opłaty. Zdaniem strony skarżącej w tym przypadku sam ustawodawca przyznaje pierwszeństwo interesowi strony przed interesem publicznym, a samo przyznanie ulgi nie jest ukrytym przywilejem, skoro sam ustawodawca przyznaje możliwość jej zastosowania dla ściśle określonego katalogu inwestycji. Związek wskazał na statutowy charakter swojej działalności.

Odnośnie zarzutu 2 wydania decyzji z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. podniesiono, że w przypadku kolizji interesu społecznego i interesu obywatela obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie jest wyważenie tych dwóch interesów, a nie automatyczne przyznanie pierwszeństwa interesowi społecznemu. Organ działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia obowiązany jest - zgodnie za art. 7 k.p.a. załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Wskazano, że rozważenie interesu publicznego jest tak samo ważne, jak rozważenie interesu strony, zatem organ winien w sposób wyważony ocenić obie te relacje, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. Nadto w kontekście art. 7a k.p.a. interes publiczny powinien być na tyle ważny, że uzasadnia odstąpienie od przyjaznej dla strony wykładni ze względu na normatywny układ wartości i okoliczności danej sprawy, a taka sytuacja nie ma w niniejszej sprawie miejsca. Organ nie uwzględnił indywidualnego interesu Związku przejawiającego się w inwestycji o charakterze użyteczności publicznej, która służy zaspokajaniu potrzeb lokalnej społeczności, jednocześnie związana jest z kultem religijnym i nie wyjaśnił we własnym zakresie, w jaki sposób ze względu na wartości i okoliczności tej konkretnej sprawy dał prymat interesowi publicznemu. Biorąc pod uwagę przytoczone okoliczności w ocenie wnoszących skargę, organy administracji w niniejszej sprawie naruszyły wskazane przepisy prawa materialnego i procesowego, zatem obydwie decyzje powinny zostać uchylone.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z póżn.zm., dalej p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., sąd eliminuje z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeżeli stwierdzi, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] maja 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] lutego 2021 r., o odmowie umorzenia opłaty rocznej za 2020 r. w kwocie [...]zł, przysługującej od [...], z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji pod budowę parkingu na działce nr [...] w miejscowości S. wynikającej z decyzji Starosty [...] z [...] września 2015 r., znak: [...].

Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli legalności zaskarżonej decyzji pod kątem wskazanych kryteriów. Sąd stwierdził, że skargę należało uwzględnić, aczkolwiek jej zarzuty jedynie częściowo okazały się zasadne. Przy czym częściowo nietrafne okazało się zarówno stanowisko organów administracji, jak i strony skarżącej.

Materialnoprawną podstawę decyzji organów administracji publicznej w tej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1161 z póżn. zm.). Ustawa ta reguluje zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji i poprawiania wartości użytkowej gruntów. Ustawowe kierunki ochrony gruntów rolnych, określono w art. 3 ust. 1 ustawy, w tym ograniczanie przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne (pkt 1); rekultywacja i zagospodarowanie gruntów na cele rolnicze (pkt 3), ograniczanie zmian naturalnego ukształtowania powierzchni ziemi (pkt 5).

Należy wskazać, że zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy, "wyłączenie gruntów z produkcji" oznacza rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowania gruntów; (...). Z kolei pod pojęciem "opłata roczna" - rozumie się opłatę roczną z tytułu użytkowania na cele nierolnicze lub nieleśne gruntów wyłączonych z produkcji, w wysokości 10% należności, uiszczaną; w razie trwałego wyłączenia - przez lat 10, a w przypadku nietrwałego wyłączenia - przez okres tego wyłączenia, nie dłużej jednak niż przez 20 lat od chwili wyłączenia tych gruntów z produkcji (art. 4 pkt 13). Zgodnie z przepisem art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l., wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, lila, lllb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10 tej ustawy, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie.

Zgodnie z przepisem art. 12 ust. 1 ww. ustawy osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne (...). Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji.

Zgodnie natomiast z treścią art. 12 ust. 16 cyt. ustawy na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego marszałek województwa odniesieniu do gruntów rolnych, dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych - w odniesieniu do gruntów leśnych, a w odniesieniu do obszarów wchodzących w skład parków narodowych - dyrektor parku mogą umorzyć całość lub część należności i opłat rocznych, a w odniesieniu do gruntów leśnych również jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu w przypadku inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu oświaty i wychowania, kultury, kultu religijnego oraz ochrony zdrowia i opieki społecznej, jeżeli inwestycja ta służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, oraz dotyczącej powiększenia lub założenia cmentarza, jeżeli obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha i nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną.

Zgodnie z art. 12 ust. 17 na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego marszałek województwa może umorzyć całość lub część należności i opłat rocznych w odniesieniu do gruntów rolnych w przypadku inwestycji zmierzającej do osiągnięcia celów, o których mowa w art. 6 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przeznaczonej na cele inne niż określone w ust. 16, jeżeli obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha i nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną. W tym miejscu należy dodać że w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami określone zostały cele publiczne przez ich wyliczenie.

Z analizy przepisu art. 12 ust. 16 wynika zatem, że marszałek województwa jest uprawniony do umorzenia całości lub części należności z tytułu opłaty rocznej, jeżeli zostaną spełnione łącznie warunki; 1. wniosek o umorzenie złożył organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, 2. inwestycja ma charakter użyteczności publicznej w zakresie wymienionym w tym przepisie i służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, względnie gdy służy powiększeniu lub założeniu cmentarza, 3. obszar gruntu podlegający w 9 wyłączeniu nie przekracza 1 ha, 4. nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną.

Z treści ww. przepisu wynika że wyłączenie gruntów z produkcji, jest powiązane - co do zasady z obowiązkiem uiszczenia należności i opłat rocznych, natomiast możliwość umorzenia opłaty rocznej ma charakter wyjątkowy i odnosi się tylko do ściśle wskazanych przypadków (art. 12 ust. 16 i 17 ustawy). Wynika także, iż organ administracji w procesie stosowania prawa, rozstrzygając wniosek o umorzenie opłaty rocznej w przypadku zaistnienia łącznie wszystkich przesłanek wskazanych w art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych korzysta ze swobody w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że cyt. przepisy, dopuszczają rozstrzygnięcie, gdy mimo spełnienia ustawowych przesłanek dla umorzenia należności z tytułu opłaty rocznej opłaty - organ odmówi ich umorzenia. Odmowa taka będzie jednak dopuszczalna tylko po wnikliwym rozważeniu prawidłowo zebranego materiału dowodowego i po wykazaniu w uzasadnieniu decyzji w sposób nie budzącym wątpliwości, że podjęcie innej decyzji w okolicznościach rozpoznanej sprawy byłoby niewłaściwe. Uznanie administracyjne nie oznacza bowiem dowolnego postępowania organów administracyjnych, ale umożliwia godzenie - w konkretnych okolicznościach sprawy - zróżnicowanych interesów stron, w tym przede wszystkim indywidualnych i społecznych. W związku z powyższym trzeba zwrócić uwagę, że jeżeli nawet w odniesieniu do sytuacji wymieniowych wprost w art. 12 ust. 16 lub w ust. 17 możliwa jest - w ramach uznania administracyjnego - odmowa umorzenia opłat rocznych, to tym bardziej należy odmówić umorzenia opłat rocznych w odniesieniu do inwestycji, które nie zostały wskazane w art. 12 ust. 16, nie spełniają któregokolwiek ze wskazanych tam warunków, względnie które nie stanowią celów publicznych w rozumieniu art. 6 u.g.n. Wiąże się to także z zasadą ścisłego stosowania wyjątków od ogólnej zasady, z której wynika obowiązek uiszczania opłaty rocznej ustalonej w związku z zezwoleniem na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej.

W rozpoznawanej sprawie niesporne pozostaje, że ostateczną decyzją z [...] września 2015 r. Starosta T. zezwolił związkowi wyznaniowemu [...] na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego zaliczanych do klasy Rlllb o powierzchni 0,0428 ha na działce oznaczonej nr [...] położonej w miejscowości S., gmina C.. W decyzji wskazano, że zasięg wyłączonych gruntów przedstawiono na mapie stanowiącej integralną część decyzji. W decyzji zobowiązano do wnoszenia opłaty rocznej przez okres 10 lat w latach 2016-2025 ustalonej w wysokości [...] zł, którą należy uiszczać za dany rok w terminie do 30 czerwca danego roku. Należy jednak stwierdzić, że w aktach administracyjnych sprawy zalega kopia decyzji bez powyższego załącznika - określającego zasięg gruntów wyłączonych z produkcji.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że [...] lipca 2020 r. [...] zwrócili się do Wójta Gminy C., na podstawie art. 12 ust. 6 u.o.g.r.l. o wystąpienie do Marszałka Województwa [...] z wnioskiem o umorzenie opłaty rocznej w wysokości [...] zł z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej. W uzasadnieniu wskazano, że związek wyznaniowy na mocy aktu notarialnego z [...] lipca 2015 r. nabył, na realizację celów statutowych, prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości S., gmina C. składającej się z działki o nr. ewid [...] o powierzchni 0,0989 ha. Wobec tej działki została wydana ww. decyzja o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej. Przedmiotowa działka została przyłączona do księgi wieczystej [...], stanowi więc nie tylko funkcjonalną całość, ale też prawnie jedną nieruchomość z działką dotychczas ujawnioną w tej księdze wieczystej. Na tej nieruchomości powstał obiekt, który służy zaspokajaniu potrzeb religijnych całej miejscowej społeczności. Ponadto decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Starosta T. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę parkingu wraz ze zbiornikiem na ścieki deszczowe na nieruchomości objętej ww. księgą wieczystą. Związek powołał się na wyroki sądów administracyjnych podnosząc, że urządzenie parkingu służącego wyłącznie członkom związku wyznaniowego, korzystającym z obiektu sakralnego znajdującego się na tej samej nieruchomości jest inwestycją służącą zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, a jej funkcjonalny związek z budynkiem przeznaczonym tylko i wyłącznie na potrzeby kultu religijnego (świątynia) przesądza o dopuszczalności zakwalifikowania całej nieruchomości, a więc i działki zajętej pod parking, jako przeznaczonej na prowadzenie działalności o charakterze użyteczności publicznej, związanej z kultem religijnym. Wnioskodawca dodał, że kwoty opłat rocznych z tytułu wyłączenia z produkcji rolnej stanowią obciążenie dla społeczności [...], tym bardziej że obiekt jest w całości finansowany z dobrowolnych składek. Podkreślił, że nigdy nie prowadził i nie prowadzi żadnej działalności zarobkowej, a wszelkie środki na działalność statutową pochodzą z dobrowolnych ofiar składanych z własnej inicjatywy ofiarodawców. Dodatkowo wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, osoby prawne kościołów w innych związków wyznaniowych są zwolnione od opodatkowania z tytułu przychodów ze swojej działalności niegospodarczej i w tym zakresie nie mają obowiązku prowadzenia dokumentacji wymaganej przez przepisy podatkowe.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Marszałka Województwa zostały wydane co najmniej przedwcześnie, z naruszeniem przepisów art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 12 ust. 16 ustawy ochronę gruntów rolnych i leśnych, które to naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materiał dowodowy sprawy nie został bowiem zebrany w sposób wyczerpujący, niedostatecznie dokonano wyjaśnienia i analizy podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności zaistnienia wszystkich wskazanych wyżej przesłanek warunkujących co do zasady możliwość zastosowania w okolicznościach indywidualnej sprawy ustawowego wyjątku w postaci umorzenia w całości lub części opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntu rolnego z produkcji. Podkreślenia wymaga, że organy administracji publicznej nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym dla rzeczywistego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy ogranicza się do wniosku [...], niekompletnej kopii decyzji Starosty [...] z [...].09.2015 r. w sprawie wyłączania z produkcji rolniczej gruntów rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego klasy IIIRb o powierzchni 0,0428 ha na działce nr [...] położonej w miejscowości S. oraz notatki służbowej z [...] lutego 2021 r. "z oględzin dostępności przedmiotowego parkingu". Z notatki wynika, że parking usytuowany na działce nr [...] jest ogrodzony, a dostęp do niego od drogi publicznej zabezpiecza zamknięta brama wjazdowa. Ogrodzenie zamyka w całość parking i nieruchomość zabudowaną budynkiem obiektu sakralnego z częścią mieszkalną. Autor notatki stwierdził, że "ponieważ do parkingu nie ma dostępności dla ogółu zmotoryzowanych można domniemać, że obiekt ten służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności [...], a tym samym umożliwia to zakwalifikowanie całej nieruchomości, jako przeznaczonej na prowadzenie działalności o charakterze użyteczności publicznej."

Ponownie w tym miejscu należy przypomnieć, że w art. 12 ust. 16 ustawy z 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych wprowadzono dopuszczalność umorzenia całości lub części należności i opłat rocznych ustanawiając, poza formalnym złożeniem wniosku przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, przesłanki: - po pierwsze, w przypadku inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu oświaty i wychowania, kultury, kultu religijnego oraz ochrony zdrowia i opieki społecznej, lub gdy służy powiększeniu lub założeniu cmentarza - po drugie, inwestycja ta służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, - po trzecie, obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha, - po czwarte, nie ma możliwości zrealizowania inwestycji w gruncie nie objętym ochroną. Niesporne pomiędzy skarżącym Związkiem a organami orzekającymi w sprawie pozostaje, że postępowanie dotyczy działki zabudowanej parkingiem służącym wyłącznie członkom związku wyznaniowego, korzystającym z obiektu sakralnego. Zasadniczo należy podzielić stanowisko wyrażone w przywołanym przez Związek wyroku WSA w Lublinie z 11 lipca 2018 r. sygn. I SA/Lu 291/18, który stwierdził, że urządzenie parkingu służącego wyłącznie członkom związku wyznaniowego, korzystającym z obiektu sakralnego znajdującego się na tej samej nieruchomości (jakkolwiek stanowiącej działkę ewidencyjną o innym numerze), jest inwestycją służącą zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, a jej funkcjonalny związek z budynkiem przeznaczonym tylko i wyłącznie na potrzeby kultu religijnego (świątynia) może przesądzać o dopuszczalności zakwalifikowania całej nieruchomości, a więc i działki zajętej pod parking, jako przeznaczonej na prowadzenie działalności o charakterze użyteczności publicznej, związanej z kultem religijnym. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę powyższe założenie nie może być jednak uogólniane i nie jest wystarczające dla oceny czy w okolicznościach danej sprawy materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że każdy grunt rolny zajęty pod parking pozostający w związku funkcjonalnym z budynkiem przeznaczonym na potrzeby np. kultu religijnego, będzie spełniał warunki, o których mowa w art. 12 ust. 16 ustawy. Jak już wskazano organ nie zgromadził w aktach sprawy kompletnej decyzji Starosty o wyłączeniu z produkcji gruntu rolnego na działce nr [...] o pow. 0,0428 ha w miejscowości S. tj. brak chociażby załącznika graficznego obrazującego część gruntu rolnego pochodzenia mineralnego klasy IIIRb na tej działce, którego dotyczy owa decyzja.

Podkreślenia wymaga, że organy całkowicie pominęły obowiązek wnikliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności ustalenia wielkości powierzchni całej nieruchomości Związku, o której wspomina on we wniosku. Wszakże nieruchomość stanowiąca własność Związku, dla której prowadzona jest wskazana we wniosku księga wieczysta, co podkreślono obejmuje nie tylko działkę nr [...] o pow. 0,0989 ha, lecz również nr [...] o pow. 0,1180 ha zatem łącznie jej powierzchnia wynosi 0,2169 ha. Nie ustalono i nie utrwalono w aktach sprawy żadnego materiału dowodowego pozwalającego na ocenę wielkości powierzchni zabudowy i sposobu zagospodarowania całej nieruchomości. Nie ustalono na terenie tej nieruchomości jaka jej część stanowi grunt rolny podlegający szczególnej ochronie i w szczególności czy z uwagi na potrzeby lokalnej społeczności członków związku wyznaniowego dla celu kultu religijnego, nie byłoby możliwe i wystarczające urządzenie stosownego parkingu chociażby na tej części tej nieruchomości, która nie podlega szczególnej ochronie. W tym przykładowo na tej części działki nr [...], która nie stanowi gruntu rolnego podlegającego wyłączeniu z produkcji. Ponownie wskazać bowiem należy, że działka nr ewid.[...] ma powierzchnię 0,0989 ha, z czego decyzja o wyłączeniu gruntu rolnego z produkcji obejmuje jedynie 0,0428 ha. Nadto z akt sprawy nie wynika, aby organy prowadziły postępowanie majce na celu wyjaśnienie, jakiej wielkości parking wybudowano, brak w aktach sprawy jakichkolwiek dokumentów urzędowych związanych z przedmiotowa inwestycją, takich jak np. decyzja o pozwoleniu na budowę, brak sprzeciwu do zgłoszenia lub pozwolenia na użytkowanie jakichkolwiek obiektów budowlanych na nieruchomości. Organy nie podjęły również żadnych czynności dla ustalenia wielkości lokalnej społeczności korzystającej z przedmiotowego obiektu budowlanego wyłącznie na cele kultu religijnego. W konsekwencji powyższych zaniechać, nie można w tej sprawie stwierdzić aby organy administracji publicznej ustaliły i oceniły, że nie ma w okolicznościach tej sprawy możliwości zrealizowania inwestycji - parkingu, na gruntach nie objętych ochroną zgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Zwrócić należy w tym miejscu uwagę, że ustawodawca przewidział jedynie możliwość umorzenia przedmiotowej opłaty rocznej -jako wyjątek od zasady jej uiszczania na cele związane z zapewnieniem ochrony gruntów rolnych i leśnych. Przepisy i warunki z art. 12 ust. 16 ustawy winny być wobec tego interpretowane ścieśniające, a nie rozszerzające, jak domaga się tego strona skarżąca. Zważyć należy, że zasadniczo budowa parkingu nie należy do inwestycji użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego. Dopiero funkcjonalny i proporcjonalny związek takiej inwestycji z budynkiem przeznaczonym tylko i wyłącznie na potrzeby kultu religijnego (świątynia), przesądza o dopuszczalności zakwalifikowania całej nieruchomości, a więc i działki zajętej pod parking, jako przeznaczonej na prowadzenie działalności o charakterze użyteczności publicznej, związanej z kultem religijnym.

Podkreślenia wymaga, że dla możliwości w ogóle zastosowania przywileju umorzenia całości lub części przedmiotowej opłaty rocznej istotny nie jest wyłącznie charakter inwestycji użyteczności publicznej, w tym z zakresu kultu religijnego, lecz równie istotne są pozostałe warunki. Przy czym dopiero łączne zaistnienie wszystkich tych warunków, otwiera drogę do opartego na uznaniu administracyjnym, rozstrzygania przez marszałka pozytywnie bądź negatywnie w kwestii umorzenia opłaty rocznej (w całości lub jedynie w części). Zatem na wstępnym etapie pierwszorzędnym obowiązkiem organów administracji było właściwe i odpowiadające wskazanym przepisom k.p.a. zgromadzenie materiału dowodowego, a następnie ustalenie na podstawie wszechstronnej jego oceny czy ziściły się wszystkie warunki ustawowe. W niniejszej sprawie obowiązkom tym istotnie uchybiły organy administracji publicznej obydwu instancji, przedwcześnie przystępując do rozważań dotyczących zaistnienia podstaw do umorzenia należnej opłaty rocznej w aspekcie interesu społecznego i słusznego interesu podmiotu obowiązanego do jej uiszczenia.

Mając powyższe na uwadze, za niezasadny należy ocenić zarzut naruszenia prawa materialnego z pkt 1a skargi. Bowiem w podniesionym w skardze zakresie organy dokonały prawidłowej wykładni przepisu art. 12 ust. 16 u.o.g.r.l. Wskazywana przez skarżący Związek wykładnia rozszerzająca, polegająca na przyjęciu, że dopuszczenie możliwości umorzenia opłaty rocznej w przypadku inwestycji użyteczności publicznej z zakresu wskazanych w tym przepisie, oznacza w istocie obowiązek takiej ulgi dla właściciela gruntu rolnego lub leśnego podlegającego ochronie - nie jest prawidłowa.

Wskazać przejdzie, że zasady wykładni językowej, celowościowej systemowej, przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w tym art. 11 i art. 12 stoją w opozycji do twierdzenia strony skarżącej. Ustawodawca bowiem, z pewnością właśnie mając na uwadze ochronę szczególnie cennych gruntów rolnych i leśnych, jedynie na zasadzie wyjątku wprowadził wyłącznie możliwość (opartą na uznaniu administracyjnym po pierwsze właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego, a następnie właściwego miejscowo marszałka województwa) umorzenia należności i opłaty rocznej za wyłączenie gruntów z produkcji. Nie wprowadził obligatoryjnego umorzenia opłat w przypadkach określonych w art. 12 ust. 16, na co wprost wskazuje treść tego przepisu, i użycie zwrotu "mogą umorzyć", a nie "umarzają".

Tym samym, należy podzielić stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. II SA/Gd 442/17, zgodnie z którym umorzenie stałej opłaty rocznej albo odmowa jej umorzenia, w trybie art. 12 ust. 16 ustawy z 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oparte jest na uznaniu administracyjnym (władztwo dyskrecjonalne organu). Powyższy przepis nie wprowadza obowiązku umorzenia przez organ stałej opłaty rocznej, nawet przy spełnieniu przesłanek określonych w tym przepisie. Organ jest zobowiązany do racjonalnego wyważenia interesu podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty i interesu publicznego oraz wskazania, z jakich przyczyn nie jest uzasadnione zwolnienie zobowiązanego od obowiązku wniesienia opłaty. Wydanie decyzji musi zatem zostać poprzedzone wyjaśnieniem całokształtu okoliczności sprawy w sposób umożliwiający dokonanie oceny między innymi sytuacji dochodowej i majątkowej podmiotu obciążonego obowiązkiem ponoszenia opłat, a także innych okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie żądania ich umorzenia.

Skoro kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny czy organ administracji publicznej uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na interes strony lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów, to stwierdzić należy, że nieprawidłowe zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz nieprawidłowe uzasadnienie stanowiska organu, uprawnia do stwierdzenia, że swobodne uznanie organu przekształciło się w uznanie dowolne. Ocena, czy przesłanki umorzenia opłaty rocznej w trybie art. 12 ust. 16 ww. ustawy istnieją w konkretnej sprawie indywidualnie oznaczonego podmiotu, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu wyczerpująco zebranego materiału dowodowego oraz dokładnym wyjaśnieniu okoliczności faktycznych.

Nadto wbrew stanowisku strony skarżącej oraz wyrażonemu w uzasadnieniu skarżonej decyzji, nie stanowi naruszenia prawa i nie stoi w sprzeczności z koniecznym do wyjaśnienia zakresem sprawy toczącej się w przedmiocie umorzenia opłaty rocznej należnej z tytułu wyłączenia gruntu rolnego z produkcji - badanie w okolicznościach danej sprawy sytuacji finansowej i rzeczywistych możliwości płatniczych podmiotu ubiegającego się o takie zwolnienie. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zgadza się ze stanowiskiem Marszałka Województwa, że skoro przedmiotowa opłata z pewnością ma charakter opłaty administracyjnej, a podmiot zobowiązany do jej uiszczenia ubiega się o uzyskanie w istocie ulgi finansowej - nie można wykluczyć aby organ wyposażony w uprawnienie do orzekania o umorzeniu całości lub części opłaty uwzględniał między innymi także sytuację finansową takiego podmiotu , a zatem to czy interes indywidualny strony jest na tyle słuszny i istotny, aby w konfrontacji z interesem publicznym - koniecznością dbania o ochronę dobra wspólnego obywateli, uzasadniał umorzenie opłaty rocznej w całości, lub części.

Marginalnie należy zauważyć, że sama tylko okoliczność braku obowiązku prowadzenia dokumentacji wymaganej przepisami podatkowymi w zakresie działalności niegospodarczej przez kościoły i związki wyznaniowe (art. 13 ust. 1 i 3 ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania), nie oznacza, że tego typu osoby prawne nie osiągają dochodów, nie prowadzą dokumentacji związanej z uzyskiwanymi dochodami, wydatkami i nie mogą przedstawić dowodów potwierdzających ich rzeczywistą aktualną sytuację finansową. Majątek i przychody kościołów i związków wyznaniowych podlega jednak ogólnie obowiązującym przepisom. Powyższa okoliczność ma jedynie znaczenie dla kwestii określenia granic obowiązku gromadzenia i dokumentowania danych o przychodach skarżącego związku wyznaniowego, gdyż ów przywilej musi być respektowany także w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 12 ust. 16 u.o.g.r.l. Nie wyklucza to jednak co do zasady wezwania przez organ do wykazania także przez tego typu osobę prawną, obiektywnej niemożliwości czy też nadmiernego obciążenia finansowego uniemożliwiającego poniesienie należnej opłaty rocznej. Tego typu żądanie jest uzasadnione charakterem przedmiotowej instytucji i nie stanowi nadmiernej uciążliwości dla podmiotu ubiegającego się wszakże o uzyskanie przywileju w postaci umorzenia w całości wymagalnej już opłaty rocznej (tu w kwocie [...]zł) związanej z trwałym wyłączeniem z produkcji gruntu rolnego podlegającego ustawowej ochronie.

Ponownie rozpatrując sprawę organ, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., uwzględni powyższą ocenę prawną i wskazania, które wynikają jednoznacznie z treści uzasadnienia.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji o odmowie umorzenia opłaty rocznej. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot niezbędnych kosztów postępowania w wysokości uiszczonego wpisu sadowego (200 zł).