Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 874/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt. 17, art. 130 ust. 1, art. 134
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 47, 48 i 143
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: par. 47 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 207 poz 2109
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Grzegorz Śliwa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2010 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1) uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją Naczelnika Powiatu w C. z dnia [...] r. [...], orzeczono o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o łącznej powierzchni [...] ha [...] m2 położonej w Gminie S., obręb [...], oznaczonej jako pgr 1, PGR 2, pgr 3, pgr 4, pgr 5 zapisanej w księdze wieczystej nr [...], nr [...], lwh [...] c.d. Kw [...]Sądu Rejonowego w C. oraz położonej w Gminie S. obręb [...], oznaczonej jako pgr 6, objętej lwh [...], gm. kat. [...], stanowiących własność T. H. Wywłaszczenie nastąpiło na wniosek [...] Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego w W. Celem wywłaszczenia była eksploatacja "żwirowni" w K., zgodnie z decyzją o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z dnia [...] r. nr [...], wydaną przez Urząd Powiatowy w C.

Decyzją Zastępcy Naczelnika Powiatu w C. z dnia [...] r. Nr [...] za ww. wywłaszczoną nieruchomość zostało ustalone na rzecz T. H. odszkodowanie w wysokości [...]zł, do którego wypłaty zobowiązane zostało [...] Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego w W., które też to odszkodowanie wypłaciło.

Po rozpoznaniu wniosku T. H. z dnia [...]r. W. decyzją z dnia [...] r. znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji o ustaleniu odszkodowania.

W wyniku odwołania T. H., Minister Infrastruktury decyzją z dnia

[...]r. znak: [...], uchylił rozstrzygnięcie Wojewody i stwierdził nieważność decyzji Zastępcy Naczelnika Powiatu w C. z dnia [...]

r. Nr [...] o ustaleniu odszkodowania – jako wydanej jego zdaniem z rażącym naruszeniem prawa.

Skarga na tą decyzję Ministra Infrastruktury wniesiona przez W. Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...] r.

Wobec stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu i wypłacie odszkodowania zaszła konieczność kontynuowania i rozpoznania sprawy w tym zakresie. T. H. domagał się ustalenia odszkodowania przy uwzględnieniu wartości złoża żwiru zalegającego na wywłaszczonej nieruchomości, w granicach jego faktycznej eksploatacji przez Wodzisławskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego (dalej [...]PBP) w W., które zakończyło eksploatację tego złoża w [...] r.

Dnia [...]r. został sporządzony operat szacunkowy przez rzeczoznawcę majątkowego J. K., który wartość wywłaszczonej nieruchomości wraz ze składnikiem budowlanym i roślinnym ustalił na kwotę [...] zł. W wartości tej nie uwzględnił jednak wartości zalegającego w nieruchomości złoża żwiru. Ponowną wycenę nieruchomości prowadzący postępowanie Starosta C. zlecił rzeczoznawcy mgr inż. K. B. , który w operacie z dnia [...]r. określił jej wartość według stanu z daty wywłaszczenia i poziomu cen z daty sporządzenia operatu na kwotę [...] zł. Po korekcie w operacie z dnia [...] r., wartość ta została określona ostatecznie przez tego rzeczoznawcę na kwotę [...] zł.

Taka też wartość objętej postępowaniem nieruchomości stała się podstawą orzekania przez Starostę C., który decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 1 i 5, art. 130, art. 132 i art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 261 ze zm., zwanej dalej ustawą lub ustawą o gospodarce nieruchomościami ) oraz art. 104 Kpa ustalił objęte postępowaniem odszkodowanie należne T. H. na kwotę [...] zł. Do wypłaty tej kwoty płatnej jednorazowo zobowiązał [...] Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego w W. w upadłości. W uzasadnieniu decyzji opisał szczegółowo przebieg dotychczasowego postępowania. Dalej stwierdził, że zgodnie z art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie podlega ustaleniu według stanu nieruchomości w dniu wywłaszczenia i wartości w dacie wydania decyzji o odszkodowaniu. Przyjął, że zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego złoża zalegającej w wywłaszczonej nieruchomości kopaliny (żwiru) stanowiły w dacie wywłaszczenia własność ówczesnego jej właściciela T. H. Wartość żwiru powinna być zatem uwzględniona przy wycenie wartości nieruchomości. Dodatkowo powołał się Starosta C. w tym względzie na treść art. 37 ust. 2 obowiązującej w dacie wywłaszczenia ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, zgodnie z którym właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie za wywłaszczone materiały. Zobowiązując do wypłaty odszkodowania [...]PBP w W. [...] w upadłości powołał się Starosta na treść art. 132 ust. 8 ustawy. Stwierdził też, że zgodnie z treścią art. 132 ust. 3a wartość ustalonego przez rzeczoznawcę odszkodowania została pomniejszona o kwotę zwaloryzowanego odszkodowania wypłaconego T. H. na podstawie wcześniejszej decyzji o jego ustaleniu i wypłacie ( z dnia [...]r.), która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego.

Odwołanie od powyższej decyzji Starosty C. złożył zarówno T. H. jak i Syndyk Masy Upadłości [...]PBP w W. w upadłości.

T. H. zakwestionował wycenę wartości złoża żwiru, która powinna obejmować jego zdaniem wielkość złoża faktycznie wyeksploatowaną przez [...]PBP w W., obejmującą również część filara ochronnego rzeki W., czego rzeczoznawca nie uwzględnił. Nadto powołując się na treść art. 132 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami zarzucił, że do wypłaty odszkodowania powinien być zobowiązany starosta a nie [...]PBP w W. w upadłości, tym bardziej gdy nie zostało wykazane aby posiadało ono środki na jego wypłatę.

Syndyk Masy Upadłości [...]PBP w W. w swoim odwołaniu wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania. Zarzucił, że właściwymi w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy są sądy powszechne a nie organy administracji publicznej. Nie ma w niej bowiem zastosowania art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który jego zdaniem odnosi się tylko do sytuacji gdy wywłaszczenie nastąpiło w dacie obowiązywania tej ustawy. Podniósł także, że błędnie przy ustaleniu odszkodowania uwzględniono wartość żwiru w sytuacji gdy w okresie wywłaszczenia T. H. nie był właścicielem tej kopaliny, był nim bowiem Skarb Państwa. W tym względzie powołał się Syndyk na treść art. 5 dekretu z dnia 6 maja 1953 r. Prawo górnicze (Dz. U. z 1961 r. Nr 23 poz. 113 ze zm. zwane dalej Prawem górniczym z 1953 r.) oraz art. 6 pkt 6 i art. 7 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228 poz. 1947 ze zm., zwanej dalej Prawem geologicznym i górniczym). Stwierdził, że T. H. nie posiadał koncesji na wydobywanie żwiru. Zarzucił nadto Syndyk, że z naruszeniem art. 9 i 10 kpa nie uczestniczył w oględzinach z udziałem rzeczoznawców i nie zapoznał się z dokumentacją stanowiącą podstawę sporządzonych przez nich operatów majątkowych.

Po rozpoznaniu tych odwołań Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną z powołaniem się na treść art. 104 i 138 § 2 kpa oraz art. 129 ust. 1 i 5 i art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami uchylił objętą odwołaniami decyzję Starosty C. przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Wojewoda stwierdził, że przy ustalaniu wysokości należnego T. H. odszkodowania nie powinna zostać uwzględniona wartość zalegającej w wywłaszczonej nieruchomości kopaliny – żwiru. Należało mieć bowiem na uwadze treść art. 143 Kodeksu cywilnego ( dalej kc ) obowiązującą w dacie wywłaszczenia, która w zakresie prawa do kopalin odsyłała do przepisów odrębnych. Stanowiły je wówczas przepisy Prawa górniczego z 1953 r. Zgodnie zaś z art. 4, 5, 7 i 8 tego Prawa, jedynym dysponentem kopalin w dacie wywłaszczenia był Skarb Państwa, który też z pewnymi wyjątkami mógł wyłącznie nimi dysponować. Wydobywanie kopalin przez inne podmioty było dopuszczalne tylko na zasadach prawa górniczego i tylko w oparciu o zezwolenie którego T. H. nie posiadał. W związku z wywłaszczeniem nieruchomości nie poniósł on zatem dodatkowej szkody z tego tytułu, że zalegała w niej kopalina w postaci żwiru, zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę, że według obowiązującego wówczas planu zagospodarowania przestrzennego był to teren lasów, zagajników i pól uprawnych. Za przyjęciem, że własność nieruchomości nie obejmowała zalegających w niej kopalin przemawia zdaniem Wojewody również okoliczność, że do 1994 r. kopaliny nie były uznawane za części składowe nieruchomości. Za części składowe zostały bowiem uznane w 1994 r. z dniem wejścia w życie ustawy Prawo geologiczne i górnicze, która w art. 7 stanowi, że złoża kopalin nie stanowiące części składowych nieruchomości gruntowej są wyłączną własnością Skarbu Państwa.

Ustawa Prawo geologiczne i górnicze z dnia 4 lutego 1994 r. zmieniła też treść art. 143. Dopiero od daty wejścia w życie tej zmiany możliwe jest uznanie praw właścicieli gruntów do złóż żwiru znajdujących się na nieruchomości. Wcześniej, tj. również w dacie wywłaszczenia objętej postępowaniem nieruchomości, właściciel mógł z nich korzystać jedynie na cele bytowe niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Wojewoda stwierdził też, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak jest podstaw do przyjęcia, że w czasie eksploatacji żwiru przez [...]PBP w W. doszło do zmniejszenia szerokości filara ochronnego w stosunku do obowiązujących wówczas przepisów i normy [...] .

Zdaniem Wojewody skoro wywłaszczanie nastąpiło na rzecz Skarbu Państwa to właściwie ten podmiot jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania. Zasadne jest też zdaniem organu odwoławczego orzeczenie o odszkodowaniu decyzją administracyjną, a to w sytuacji gdy odszkodowanie to było już wcześniej ustalone decyzją, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym. Brak jest natomiast zdaniem Wojewody w świetle obowiązujących przepisów podstaw do potrącenia z przyznanego odszkodowania zwaloryzowanej kwoty odszkodowania wypłaconego wcześniej. W konsekwencji sprawa zwrotu wypłaconego odszkodowania powinna nastąpić zdaniem Wojewody " w odrębnym trybie" i to w pierwszej kolejności.

Stwierdził nadto Wojewoda, że wbrew odmiennemu stanowisku T. H. [...]PBB w W. w upadłości przysługiwał przymiot strony postępowania administracyjnego. Nie uznał natomiast zarzutów Syndyka tego Przedsiębiorstwa dotyczących pozbawienia go czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i nieinformowania go o jego przebiegu.

W skardze na powyższą decyzję W. do sądu administracyjnego T. H. wniósł o uchylenie jej uzasadnienia w części obejmującej stwierdzenie, że "zdaniem urzędu odszkodowanie za żwir się nie należy". Stwierdził, że nie kwestionuje osnowy zaskarżonej decyzji tj. orzeczenia o uchyleniu decyzji Starosty C. i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Nie zgadza się natomiast z Wojewodą, że żwir nie powinien stanowić podstawy wyceny należnego odszkodowania. Zdaniem skarżącego własnością Skarbu Państwa są jedynie kopaliny nie stanowiące części składowych nieruchomości. Nie odnosi się to zatem do żwiru, który zgodnie z art. 47 kc stanowi część składową nieruchomości i w konsekwencji stanowi własność jej właściciela. Powołał się też skarżący na treść art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości zgodnie z którym " za wywłaszczone materiały właścicielowi gruntu należy się odszkodowanie". Jego zdaniem w dacie wywłaszczenia żwir nie był kopaliną objętą przepisami prawa górniczego a jego eksploatacja była regulowana przepisami ustawy Prawo wodne.

W odpowiedzi na skargę W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. T. H. podtrzymał stanowisko, że odszkodowanie powinno objąć również wartość żwiru wydobytego z filara ochronnego owałowania rzeki W., co zwiększyłoby jego wielkość o około [...]zł. Wniósł nadto o zasądzenie kosztów postępowania. Na rozprawie sądowej skarżący stwierdził, że po dokonanej eksploatacji żwiru powstało wyrobisko zalane wodą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja ostać się nie może aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi zasługują na akceptację. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że została ona wydana z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa materialnego tj. art. 130 ust. 1 i art. 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 47 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego ( Dz. U. z 2007 r. poz. 2109 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem lub rozporządzeniem w sprawie wyceny nieruchomości ) przez błędne przyjęcie, że przy określeniu wartości objętej postępowaniem nieruchomości nie powinna być uwzględniona wartość zalegającej w niej kopaliny w postaci żwiru. Wobec braku odrębnych regulacji ( przepisów przejściowych) należy bowiem przyjąć, że ustalenie odszkodowania powinno nastąpić zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie orzekania a nie w dacie wywłaszczenia. Dlatego też błędne jest powoływanie się przez skarżącego na treść art. 37 ust. 1 i 2 nieobowiązującej już ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie z art. 130 ust. 1 i art. 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami wartość nieruchomości powinna być ustalona według jej stanu w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu, przy czym, należy uwzględnić m.in. rodzaj, położenie, sposób użytkowania oraz przeznaczenie nieruchomości. Zgodnie zaś z § 47 ust. 1 rozporządzenia o ustalaniu wartości nieruchomości przy określeniu wartości nieruchomości położonych na złożach kopalin stanowiących części składowe nieruchomości jej wartość określa się z uwzględnieniem wartości złoża. W świetle treści tego ostatniego przepisu należy odwołać się do art. 47 § 2 kc zgodnie z którym ( treść tego przepisu nie uległa zmianie od daty wywłaszczenia nieruchomości ) częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.

Jak wynika zaś z art. 47 § 1 kc część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Przepisy te odnoszą się również do części składowych nieruchomości, które nie mogą być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych oraz dzielą los prawny rzeczy głównej ( por. m.in. SN z 25.III.1968 r. CZP 14/68, OSN 1968 poz. 139).

Zdaniem Sądu w świetle treści art. 47 § 2 kc nie może ulegać wątpliwości, że częścią składową wywłaszczonej nieruchomości skarżącego była kopalina w postaci zalegającego w niej żwiru. Żwir ten nie mógł być bowiem od niej odłączony bez jej uszkodzenia lub co najmniej bez istotnej zmiany nieruchomości. W konsekwencji okoliczność ta wpływała na stan nieruchomości w rozumieniu art. 130 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 17 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przesądzając o jej stanie prawnym. W tej zaś sytuacji pominięcie przy ustalaniu wartości nieruchomości wartości zalegającego w niej żwiru stanowiącego jej część składową musiałoby wynikać z odrębnych przepisów. Wbrew stanowisku Wojewody takie przepisy nie obowiązują oraz nie obowiązywały w dacie wywłaszczenia ( przyjmując że wówczas wpływałoby to na jej ówczesny stan). W szczególności nie wynikało to z obowiązującej w dacie wywłaszczenia treści art. 143 kc, który odsyłał w zakresie kopalin i wód do przepisów odrębnych. W odniesieniu do kopalin były nimi wówczas przepisy dekretu z 6 maja 1953 r. Prawo górnicze. Zdaniem Sądu odnośnie kopalin w postaci żwiru wbrew odmiennemu stanowisku Wojewody odrębne uregulowanie nie wynikało z art. 4 tego aktu prawnego (według stanu na dzień wywłaszczenia) zgodnie z którym prawo wydobywania kopalin służyło wyłącznie Państwu, jeżeli prawo górnicze nie stanowi inaczej. Należało bowiem przyjąć, że mienie ogólnonarodowe stanowiły w świetle treści tego przepisu jedynie podstawowe kopaliny. Do nich nie zaliczał się zaś m.in. żwir, który stanowił część składową gruntu i mógł być wydobywany przez jego właściciela ( tak m.in. w komentarzu do kodeksu cywilnego pod redakcją Jana Winiarza, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1980 r. str. 134).

W tym względzie w dacie wywłaszczenia należało bowiem uwzględnić treść obowiązującego wówczas rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lipca 1971 r. w sprawie określenia kopalin, których wydobywanie podlega prawu górniczemu oraz w sprawie wydobywania kopalin przez posiadacza gruntu na potrzeby własne ( Dz. U. Nr 18 poz. 180) wydanego na podstawie art. 1 ust. 4 i art.6 dekretu. Zgodnie z § 1 pkt 4 c tego rozporządzenia prawu górniczemu kruszywa naturalne w złożach lądowych

( do których należało niewątpliwie zaliczyć żwir) podlegały tylko wtedy gdy tego wymagały potrzeby gospodarki narodowej. W odniesieniu do określonego złoża stwierdzał to [...] w trybie określonym § 2 tego rozporządzenia. W konsekwencji dla przyjęcia, że złoże żwiru w objętej postępowaniem nieruchomości podlegało prawu górniczemu, konieczne byłoby wykazanie, że było ono objęte stwierdzeniem wymienionym w § 2 powołanego rozporządzenia, co nie tylko nie zostało w sprawie wykazane ale nawet nie było podnoszone. Z tego też względu analizując stan objętej ustaleniem odszkodowania nieruchomości ( w rozumieniu art. 130 ust. 1 i art. 134 ust. 2 w zw. z art. 4 pkt 17 ustawy o gospodarce nieruchomościami ) należało przyjąć, że sporne złoże żwiru nie podlegało prawu górniczemu. Dlatego też błędne jest w ogóle powoływanie się przez Wojewodę oraz Syndyka Masy Upadłości [...]PBP w W. na ograniczenia co do możliwości wydobywania przedmiotowego żwiru wynikające z dekretu Prawo górnicze, skoro nie miał on do niego w ogóle zastosowania. W konsekwencji oznacza to, że wartość nieruchomości powinna być ustalona z uwzględnieniem jego wartości ( zgodnie z § 47 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości ).

Zdaniem Sądu bez znaczenia dla ustalenia stanu nieruchomości skarżącego

( w rozumieniu art. 4 pkt 17 ustawy ) miała też treść obowiązującego dla tej nieruchomości planu zagospodarowania przestrzennego skoro jak wynika jednoznacznie z decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości była ona "niezbędna... dla eksploatacji żwiru". W taki też sposób tj. w celu wydobycia żwiru została wykorzystana.

Błędne jest także zdaniem Sądu powoływanie się przez Wojewodę i uczestnika postępowania na treść art. 7 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, chociażby tylko z tego powodu, że stan prawny objętej wyceną nieruchomości należy ocenić według przepisów z daty wywłaszczenia. Skoro jak wyżej wykazano do spornego złoża żwiru prawo górnicze nie miało w ogóle zastosowania to nieistotna była też dla rozpoznania niniejszej sprawy zmiana treści art. 143 kc wprowadzona art. 129 pkt 1 wymienionej ostatnio ustawy. Z ustawy tej nie wynika też zdaniem Sądu aby przed jej wejściem w życie kopalina w postaci żwiru nie mogła stanowić części składowej nieruchomości. Nie wynika także aby w świetle dekretu z 6 maja 1953 r. złoża kopalin stanowiły własność Skarbu Państwa.

Wbrew odmiennemu twierdzeniu skarżącego istotnego znaczenia dla objęcia wyceną złoża żwiru nie może mieć też treść art. 37 ustawy z 12 marca 1953 r. o zasobach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, który w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie miał w ogóle zastosowania. W odniesieniu do nieruchomości skarżącego została bowiem wydana decyzja o jej wywłaszczeniu a nie decyzja zezwalająca na wydobycie z tej nieruchomości żwiru, którą to sytuację normuje ten artykuł.

Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut skarżącego, że wartość złoża żwiru powinna być wyceniona przy przyjęciu 20 m szerokości filara ochronnego. Taka szerokość nie została bowiem zdaniem Sądu przez skarżącego w dostateczny sposób wykazana. Nie wynika ona również ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nawet gdyby istotnie doszło w czasie funkcjonowania żwirowni do zmniejszenia szerokości filara ochronnego to okoliczność ta mogłaby być ewentualnie uwzględniona przy wycenie gdyby jednocześnie zostało wykazane

( czego skarżący nie uczynił ), że doszło do tego zgodnie z obowiązującymi przepisami tj. np. w oparciu o zezwolenie o jakim była mowa w art. 67 ust. 2 ( w zw. z ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne ( Dz. U. Nr 38 poz. 230 ). Wartość złoża żwiru powinna być bowiem oceniana tylko przy uwzględnieniu jego eksploatacji zgodnie z obowiązującymi przepisami a nie z ewentualnym ich naruszeniem. Nadto wartość nieruchomości należy ocenić według jej stanu z daty wywłaszczenia, a wówczas nie można było przyjąć, że zostanie wydane zezwolenie na zmniejszenie szerokości filara ochronnego.

W świetle treści art. 132 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może ulegać wątpliwości, że do zapłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość powinien zostać zobowiązany starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Odmienna w tym względzie konstatacja nie wynika z art. 132 ust. 8 tej ustawy. Zgodzić się też trzeba z Wojewodą, iż na gruncie obowiązujących przepisów brak jest podstawy prawnej do pomniejszenia w decyzji o ustaleniu odszkodowania jego wysokości o kwotę zwaloryzowanego odszkodowania wypłaconego wcześniej przez [...]PBP w W. Przeciwko możliwości potrącenia w rozumieniu art. 498 kc przemawia też okoliczność, iż na podstawie art. 132 ust. 3a ustawy skarżący jest dłużnikiem w stosunku do [...]PBP w upadłości a nie w stosunku do Skarbu Państwa.

Brak jest natomiast zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, który to pogląd zdaje się wynikać z zaskarżonej decyzji, że ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nie mogłyby nastąpić przed załatwieniem sprawy zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. Do zabezpieczenia wierzytelności [...]PBP w upadłości powinno i może bowiem dojść w odrębnym trybie.

Z tych wszystkich względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.).

Rozpoznając ponownie odwołania uwzględni Wojewoda przedstawioną wyżej wykładnię mających w sprawie zastosowania przepisów prawa.

Z uwagi na treść art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ewentualnie wydanie przez Wojewodę decyzji reformatoryjnej byłoby możliwe tylko w przypadku potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego z dnia [...] r. w trybie art. 156 ust. 4 tej ustawy.

Gdyby zaś doszło do ponownego wydania decyzji opartej na treść art. 138 § 2 kpa to Starosta C. podlegałyby wyłączeniu z rozpoznania sprawy na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa, skoro to on byłby zobowiązany do zapłaty ustalonego odszkodowania ( zobacz w tym względzie mającą zdaniem Sądu odpowiednie zastosowanie uchwałę NSA z dnia19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03 – ONSA z 2003 r. z. 4, poz. 115).

W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania sądowego stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 1, art. 209, art. 211 i art. 212 § 1 tej ustawy.