Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 816/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 75 a ust. 2 w związku z art. § 75 ust. 1 i § 65 ust 1
journal: Dz.U. 1947 nr 16 poz 62
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech Sędziowie sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch sędzia del. WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Gospodarki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1936/08 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia o zatwierdzeniu protokołu zdawczo – odbiorczego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 marca 2009 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1936/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2008 r. nr [...] wraz decyzją tego samego organu z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], wydane w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego 1952 r. w zakresie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa: "[...]" O. P., W. - w części dotyczącej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Na wniosek P. P. i A. P. z

dnia [...] września 1990 r., w miejsce których w toku postępowania wstąpili: M.

P., A. P., A. P., B. P. i A. P. – Minister Gospodarki wszczął postępowanie o stwierdzenie nieważności wyżej przytoczonego orzeczenia Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego 1952 r. i jednocześnie wezwał strony do nadesłania treści przedmiotowego orzeczenia. Pomimo bowiem podjętych przez organ działań własnych, nie udało się pozyskać do akt sprawy ani protokołu zdawczo - odbiorczego z dnia [...]-[...] lipca 1950 r. ani orzeczenia Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego 1952 r. zatwierdzającego w/w protokół zdawczo-odbiorczy. Wezwanie to nie przyniosło jednak oczekiwanego rezultatu ponieważ wnioskodawcy nie nadesłali żądanego dokumentu a z drugiej strony nie wycofali również swego wniosku.

Rozpoznając sprawę organ ustalił, iż z treści zaświadczeń V Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 2007 r. wynikało, że podstawą wpisu Skarbu Państwa, jako właściciela nieruchomości, na której posadowione było przedmiotowe przedsiębiorstwo, a który to wpis został dokonany w dniu [...] października 1963 r., był wniosek z dnia [...] sierpnia 1963 r. i orzeczenie nr [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r. wydane przez Ministra Leśnictwa w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa: [...], P. O., W.

Powyższa okoliczność oraz fakt, iż mimo długotrwałych kwerend archiwalnych

nie udało się organowi pozyskać orzeczenia Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego

1952 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa "[...]" O. P. –W., doprowadziły Ministra do wniosku, iż Minister Leśnictwa w ogóle nie podejmował w tym przedmiocie rozstrzygnięcia. Brak rozważanego orzeczenia świadczył zatem - w ocenie organu - o bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania i z tego powodu zostało ono umorzone decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., wydaną na podstawie art. 105 k.p.a.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. P., kwestionując fakt

nieistnienia w obrocie prawnym orzeczenia Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego

1952 r.

Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Minister Gospodarki, po rozpoznaniu

odwołania M. P., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]

czerwca 2008 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podtrzymał prezentowane przez siebie stanowisko co do istnienia podstaw do umorzenia postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na brak przedmiotu, w stosunku do którego zostało ono wszczęte.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w Warszawie M. P., który - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji - zarzucił Ministrowi Gospodarki naruszenie art. 105 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż Minister Gospodarki umorzył postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego 1952 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa "[...]" O. P. z uwagi na to, iż - według jego oceny - orzeczenie to nie zostało nigdy wydane. Powyższe zaś przeświadczenie organu zostało oparte na, nie znajdującym odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy, domniemaniu, iż skoro podczas kwerendy w archiwach nie znaleziono dokumentu przedmiotowego orzeczenia, to orzeczenie to nie zostało nigdy wydane. Tego rodzaju natomiast wnioskowanie Ministra Gospodarki pozostawało – wg skarżącego - w sprzeczności z ustalonymi przez ten sam organ okolicznościami, a które potwierdzały fakt wydania przedmiotowego orzeczenia. Pisma bowiem z Gabinetu Ministra Leśnictwa z dnia [...] maja 1963 r. oraz pisma Zrzeszenia Przemysłu Leśnego z dnia [...] lipca 1963 r. (znajdujące się w aktach sprawy) dotyczyły sprawdzenia wykonania przedmiotowego orzeczenia. Formułowanie zatem takiej treści pism byłoby – zdaniem skarżącego - pozbawione jakiejkolwiek logiki , w przypadku , gdyby orzeczenie to nie zostało wydane.

Skarżący akcentował także, że fakt, iż podstawą wpisu Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości do ksiąg wieczystych było tylko orzeczenie nacjonalizacyjne Ministra Leśnictwa nr [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r., nie świadczyło jeszcze o braku wspomnianego orzeczenia o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego. Rolą jego było jedynie ustalenie składników majątkowych przejętego przedsiębiorstwa i rozstrzygnięcie ewentualnych, zgłoszonych na tym tle uwag i wniosków. Podstawą zaś wpisu w księdze wieczystej mogło być natomiast jedynie orzeczenie nacjonalizacyjne, którego integralną częścią jest zatwierdzony protokół zdawczo-odbiorczy o przejęciu lub przejściu przedsiębiorstwa na własność Państwa.

Uchylając – na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - zaskarżoną a także poprzedzającą ją decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że Minister Gospodarki dopuścił się w toku niniejszego postępowania ewidentnego naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. Uznał bowiem prowadzone postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego 1952 r. za bezprzedmiotowe z powodu braku przedmiotu rozpoznania.

Sąd nie zgodził się z poglądem organu, że wspomniane wyżej orzeczenie nie zostało nigdy wydane, gdyż z akt administracyjnych wynikało, że orzeczenie takie Minister Leśnictwa wydał i weszło ono do obrotu prawnego.

W tej materii Sąd Wojewódzki wskazał na treść pism z dnia [...] lipca 1963 r. i dnia [...] maja 1963 r. znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy

(k. 81 i 82).

W tych warunkach zatem umorzenie postępowania było – w ocenie Sądu – wadliwe, gdyż tego rodzaju decyzję organ mógł wydać, tylko gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość zaś postępowania administracyjnego, o której mowa w przepisie art. 105 § 1 k.p.a. oznacza brak przedmiotu postępowania, czyli konkretnej sprawy, o której organ obowiązany jest rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego przedmiotu.

W przypadku natomiast niemożności odnalezienia przez organ oraz strony

postępowania spornego orzeczenia, należało – zdaniem Sądu - uznać, iż orzeczenie to zaginęło. Okoliczność natomiast zaginięcia orzeczenia nie mogła – jak wywodził Sąd - stanowić jakiejkolwiek podstawy faktycznej do umorzenia przez organ prowadzonego postępowania.

Jednocześnie – powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne - Sąd Wojewódzki zauważył, iż przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają wprawdzie uregulowań dotyczących postępowania w razie zaginięcia lub zniszczenia akt, analogicznych do zawartych w księdze czwartej kodeksu postępowania cywilnego (art. 716-729 k.p.c.), ale nie oznacza to jednak, iż organ administracji może się uchylić od obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia zgodnie z obowiązującym prawem, do czego organ jest zobligowany z mocy art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a.

W zaistniałej zatem sytuacji, gdy ustalenie treści decyzji było niezbędne do załatwienia

sprawy, należało ją odtworzyć poprzez dopuszczenie każdego, dopuszczalnego prawem dowodu.

W skardze kasacyjnej wniesionej – na zasadzie art. 173 § 1 i 2 i 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Minister Gospodarki zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1. naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77 § l oraz art. 8 k.p.a. poprzez

przekroczenie granic kontroli działalności administracji publicznej, które to naruszenie nastąpiło w treści uzasadnienia skarżonego wyroku, a polegało na arbitralnym i niezgodnym z dokumentacją stanowiącą materiał dowodowy w sprawie przyjęciem przez Sąd, iż (cyt.) "stanowisko organu o braku w obrocie prawnym kwestionowanego w postępowaniu nieważnościowym orzeczenia nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z akt administracyjnych sprawy w ocenie Sądu wynika, iż sporne orzeczenie zostało wydane, a ponadto jako ostateczne weszło do obrotu prawnego. Okoliczność tę potwierdza treść pism z dnia [...] lipca 1963 r. i [...] maja 1963 r. znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy ( k. 81 i 82)". Sąd – wg kasatora - nie bacząc na pozostałą część zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał bowiem, że sporne orzeczenie zaginęło. Błędne założenie Sądu, również co do wejścia do obrotu prawnego orzeczenia z dnia [...] lutego 1952 r. spowodowało wyprowadzenie tezy, zgodnie z którą organ administracji publicznej winien na podstawie dostępnych środków dowodowych doprowadzić do "...odtworzenia treści brakującego dokumentu decyzji";

2. naruszenie przepisu art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak należytego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstaw prawnych do uchylenia decyzji, w tym w szczególności brak wskazania, w jakim zakresie Minister Gospodarki dopuścił się naruszenia art. 105 § l k.p.a.;

3. naruszenie przepisu art. 145 § l pkt l lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 105 § l k.p.a. poprzez przyjęcie, iż przepis ten nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania wszczętego na podstawie podania o stwierdzenie nieważności decyzji, która w ogóle nie weszła do obrotu prawnego;

4. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie - w postaci rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1974 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa ( Dz. U. Nr 16 poz. 62 ze zm. ) w szczególności przepisów § 75a ust. 2 w związku z art. § 75 ust. 1 oraz § 65 ust. 1 poprzez ich niezastosowanie.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania wraz z zasadzeniem kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej akcentowano, że – zgodnie z obowiązkami wynikającymi z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. – Minister doprowadził do zgromadzenia 8 tomów akt ( następnie, odpowiednio do prowadzonych postępowań, rozdzielonych) co dowodziło, że organ dołożył wszelkich starań w kierunku odszukania i pozyskania niezbędnego materiału dowodowego, pozwalającego na dostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego. W toku zaś postępowania wnioskodawcy zajmowali w sprawie postawę bierną a wezwania do nich kierowane o przedłożenie przedmiotowej decyzji, bądź wycofanie wniosku, pozostawały bez żadnej reakcji, co należało rozumieć, iż w tym zakresie poczynione przez organ ustalenia były znane wnioskodawcom i nie budziły ich zastrzeżeń.

Kasator podkreślał, że w zaistniałej sytuacji jedynym prawidłowym wnioskiem było przyjęcie, iż kwestionowane orzeczenie nie weszło do obrotu prawnego, a to – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem – prowadziło do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bowiem bezprzedmiotowe przy jej braku.

Ponadto zwracano też uwagę, że orzeczenie nacjonalizacyjne rozstrzygało o przejęciu na własność Państwa danego przedsiębiorstwa bez precyzowania jego mienia, niezbędnego do jego funkcjonowania. Z tego względu, nieodzowne było dołączenie do wniosku, kierowanego do sądu wieczysto - księgowego o wpisanie Skarbu Państwa jako właściciela, również orzeczenia zatwierdzającego protokół zdawczo-odbiorczy przedsiębiorstwa. W omawianym przypadku natomiast ani protokół, ani orzeczenie zatwierdzającego go, nie zostały dołączone do w/w wniosku. W związku z powyższym Minister twierdził, że przedmiotowe dokumenty nie istniały, bo jakby były, to zostałyby do takiego wniosku dołączone. Dokonany natomiast przez sąd powszechny w księdze wieczystej wpis Skarbu Państwa w miejsce dotychczasowego właściciela, oparty został na dowolnym uznaniu sądu wieczysto - księgowego. Zdaniem skarżącego kasacyjnie zatem pozostaje w tych warunkach rzeczą nieustaloną, czy parcele, względem których wpisano Skarb Państwa jako właściciela, powołując się na orzeczenie nacjonalizacyjne, w rzeczywistości objęte były procesem nacjonalizacji.

Odnośnie zarzutu naruszenia przez Sąd Wojewódzki prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie podnoszono, że nastąpiło to poprzez nieuwzględnienie przez Sąd, że organ nie dopuścił się naruszenia zasady określonej w art. 8 k.p.a., bowiem na każdym etapie postępowania szczegółowo i dostępnie wyjaśniał skomplikowany charakter sprawy jak również wyjaśniał rozumienie przepisów § 65 ust. 1, § 75 oraz 75a rozporządzenia z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Zarzuty jej sprowadzały się do naruszenia przepisów postępowania oraz naruszenia przepisów prawa materialnego.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania – co zdaniem skarżącego kasacyjnie – miało istotny wpływ na wynik sprawy - a polegało na naruszeniu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a. oraz na naruszeniu art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c) cytowanej sądowej ustawy procesowej w związku z art. 105 § 1 k.p.a., należy stwierdzić, że zarzuty te nie były usprawiedliwione.

W myśl art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten zatem odnosi się do sytuacji, gdy w sprawie orzekał już poprzednio sąd administracyjny, który - w wydanym przez siebie wyroku - dokonał określonej oceny prawnej. Naruszenie zaś tego przepisu polega na wydaniu obecnie przez organ lub sąd, które orzekają w tej samej sprawie, przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, rozstrzygnięć nieuwzględniających, dokonanej już wcześniej oceny prawnej i wytycznych sądu, a która to sytuacja w tej sprawie nie zachodziła.

W sprawie było rzeczą bezsporną, że w przedmiotowej sprawie nie toczyło się, przed wydaniem zaskarżonego wyroku, inne postępowanie sądowo-administracyjne, w którym sąd dokonałby oceny prawnej, aktualnie wiążącej sądy i organ. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynikało natomiast, że Minister Gospodarki nawiązał do kwestii oceny prawnej, dokonywanej w wyroku przez sąd administracyjny z tego powodu, iż nie akceptował ustaleń faktycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sprowadzających się do poglądu, że orzeczenie Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego 1952 r. o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego dotyczącego przedsiębiorstwa "[...]" O. P., W., zostało w rzeczywistości wydane i weszło do obrotu prawnego.

Z powyższą kwestią wiąże się obowiązek uregulowany w art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obligujący Sąd do przedstawienia w uzasadnieniu wyroku: stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej przepis ten nie został naruszony przez Sąd pierwszej instancji, który wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z jakiego powodu przyjął, że przedmiotowe orzeczenie z dnia [...] lutego 1952 r. zostało w rzeczywistości wydane.

Sąd wskazał w tej mierze na odpowiednią dokumentację zawartą w aktach administracyjnych, z której wynikały zupełnie odmienne wnioski, niż te, które wyprowadził organ.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższa dokumentacja istotnie dowodzi istnienia wspomnianego orzeczenia. W szczególności bowiem z pisma Naczelnika Wydziału Organizacyjno-Prawnego Zrzeszenia Przemysłu Leśnego z dnia [...] lipca 1963 r. nr [...] wynika, że były Centralny Zarząd Przemysłu Leśnego, przy piśmie z dnia [...] lutego 1954 nr [...], przesłał Rejonowi Przemysłu Leśnego w Poznaniu dwa egzemplarze orzeczenia Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego 1952 r. nr [...] zatwierdzającego protokół zdawczo-odbiorczy przedsiębiorstwa "[...]" O. P. – W., celem wykonania tego orzeczenia. Dalej w piśmie tym nadmieniono też, że Ministerstwo Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego, przy piśmie z dnia [...] maja 1963 r. nr [...], zwróciło akta Zjednoczeniu – zaznaczając, że w/w orzeczenie Ministra Leśnictwa należy wykonać. W dalszej części omawianego pisma zostały też sformułowane określone dla jego adresata obowiązki związane z wykonaniem przedmiotowego orzeczenia.

Tak dokładne zatem określenie: dat, numerów pism oraz skonkretyzowanie faktów wiążących się z orzeczeniem Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego 1952 r. wskazuje jednoznacznie na rzeczywiste jego istnienie. Fakt ten potwierdza zresztą treść znajdującego się w aktach sprawy, wspomnianego wyżej, pisma Ministerstwa Leśnictwa z dnia [...] maja 1963 r. nr [...] a także pismo Naczelnika Gabinetu Ministra z dnia [...] maja 1957 r. nr [...], kierowanego do radcy prawnego Centralnego Zarządu Przemysłu Leśnego, w którym w pkt 4 zawarto pytanie, czy i dlaczego protokół zdawczo odbiorczy dotyczący przedsiębiorstwa "[...]" O. P. – W., obejmuje parcelę nr [...] wraz zabudowaniami i jaki związek istnieje pomiędzy tą parcelą a przedsiębiorstwem.

W tych warunkach prawidłowo Sąd Wojewódzki przyjął, że przedmiotowe orzeczenie istniało w rzeczywistości i weszło do obrotu prawnego. Zawarta w aktach sprawy dokumentacja archiwalna jednoznacznie wskazuje, że orzeczenie to podlegało wykonaniu i było przedmiotem różnych analiz.

Pogląd ten nie traci na aktualności w kontekście ustaleń Ministra, że orzeczenie Ministra Leśnictwa z dnia [...] lutego 1952 r. nie zostało dołączone do wniosku kierowanego do sądu wieczysto-ksiegowego. Podstawą wpisu w księdze wieczystej Skarbu Państwa - jako właściciela - znacjonalizowanej nieruchomości było orzeczenie nacjonalizacyjne. Wprawdzie orzeczenie o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego dotyczącego danego przedsiębiorstwa jest traktowane jako integralna część orzeczenia nacjonalizacyjnego, ale ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny nie jest uprawniony do podważania, w ramach prowadzonych przed nimi postępowań, do prawidłowości wpisów dokonanych w księdze wieczystej przez sąd powszechny. Temu celowi służą odpowiednie procedury, które mogą być jedynie inicjowane i prowadzone przed sądem powszechnym. Dopóki natomiast istnieje prawomocnie dokonany wpis w księdze wieczystej, dopóty wywołuje on określone skutki prawne, które muszą być brane pod uwagę w postępowaniach administracyjnych dotyczących nieruchomości i w postępowaniach sądowoadministracyjnych.

Z tego powodu umorzenie postępowania administracyjnego, dokonane na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. – jako bezprzedmiotowe, słusznie zostało zakwestionowane przez Sąd Wojewódzki. Brak samego dokumentu, zawierającego treść decyzji administracyjnej, nie świadczy bowiem o nieistnieniu takiego aktu. W niniejszej sprawie nie zostały zatem spełnione przesłanki dotyczące bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, których zaistnienie dopiero umożliwiłoby umorzenie postępowania. Powyższe kwestie prowadzą tym samym do wniosku, iż uchylenie zaskarżonej skargą do Sadu decyzji a także decyzji ją poprzedzającej, było uzasadnione. Nie trafny tym samym był zarzut, iż Sąd naruszył przepis art. 145 § 1 pkt 1 li. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Za nieuzasadniony należało uznać także zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowanie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1974 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa ( Dz. U. Nr 16 poz. 62 ze zm. ), w szczególności przepisów § 75a ust. 2 w związku z art. § 75 ust. 1 oraz § 65 ust. 1 - poprzez ich niezastosowanie.

Zaskarżona do Sądu Wojewódzkiego decyzja, której legalność była przedmiotem postępowania przed Sądem, zawierała rozstrzygnięcie formalne, jakim było umorzenie postępowania administracyjnego. Z tego powodu decyzja ta nie odnosiła się w ogóle do przepisów prawnomaterialnych i z tego też powodu przepisy te nie mogły być przedmiotem analizy dokonywanej przez Sąd.

Dodatkowo wskazać trzeba, że powołane w skardze regulacje prawne, zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1974 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa dotyczą: kompetencji ministra do wydania orzeczeń nacjonalizacyjnych, treści protokołu zdawczo-odbiorczego i obowiązku przedstawienia ministrowi tego protokołu do zatwierdzenia. Zatem nie jest rzeczą zrozumiałą, w jaki sposób miałby te przepisy zastosować Sąd Wojewódzki orzekający w niniejszym postępowaniu o legalności umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości.

Biorąc pod uwagę zatem, że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.