Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1927/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 19 ust. 1 pkt 2,  art. 41 ust. 2 pkt 8,  art. 43 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak, Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung, Eugeniusz Wasilewski (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Agnieszka Cudna, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi R. I. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant [...] Policji decyzją nr [...] z dnia [...] września 2015 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art 127 § 2 k.p.a. oraz art 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania R. I. (zwanego dalej skarżącym) od rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w M. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie zwolnienia wymienionego ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2015 r., zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji podano, iż podstawą zwolnienia [...] R. I. ze służby w Policji było popełnienie przez wymienionego czynu o znamionach przestępstwa z art. 178a § 1 k.k.

Organ I instancji, biorąc pod uwagę materiał dowodowy uznał za oczywiste popełnienie przez stronę przestępstwa kierowania pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości oraz uznał, że charakter i okoliczności popełnionego czynu, uniemożliwiają pozostawienie policjanta w służbie. W oparciu o przepis art. 108 § 1 k.p.a. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W odwołaniu od rozkazu o zwolnieniu R. I. wniósł o jego uchylenie w całości oraz zarzucił zaskarżonej decyzji:

– naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Podstawowych Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 5 § 1 Kodeksu postępowania karnego,

– naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy; art. 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący; art. 80 k.p.a. poprzez nieocenienie całokształtu materiału dowodowego; art. 43 ust. 3 ustawy o Policji poprzez niezasięgnięcie opinii Związku Zawodowego Policji; art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego,

– błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na treść decyzji poprzez niezasadne przyjęcie, że popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k. jest oczywiste.

Organ odwoławczy wskazał, iż z analizy materiałów sprawy wynika następujący stan faktyczny:

W dniu 22 lipca 2015 r. do Komendy Powiatowej Policji w M., wpłynęło pismo z Biura Spraw Wewnętrznych KGP, w którym poinformowano, że z treści uzyskanego przez Biuro prawomocnego wyroku w sprawie sygn. akt [...] dotyczącej H. M. bezsprzecznie wynika, że [...] R. I. kierował radiowozem oznakowanym w stanie nietrzeźwości. Do pisma załączono wskazany prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w W., w którym H. M. oskarżony o niedopełnienie obowiązków służbowych wynikających z art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji oraz § 15 ust. 1 pkt 1 zarządzenia 609 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie sposobu pełnienia służby na drogach przez policjantów, poprzez zaniechanie podjęcia przewidzianych prawem czynności służbowych w związku z ujawnieniem przestępstwa, czym działał na szkodę interesu publicznego, tj. o czyn z art. 231 § 2 k.k., uznany został za winnego i skazany na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszoną na okres próby lat 2. Z treści uzasadnienia przedmiotowego wyroku wynika, że w dniu [...] listopada 2012 r. w miejscowości S., powiat s., pełniący służbę w patrolu zmotoryzowanym[...]. R. I. popełnił przestępstwo, polegające na kierowaniu pojazdem mechanicznym (radiowóz oznakowany) po drodze publicznej, będąc w stanie nietrzeźwości - 0,36 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Podany wynik został zarejestrowany podczas pomiaru urządzeniem typu alkosensor, będącym na wyposażeniu wskazanego patrolu, a dokonanym na swojej osobie przez skarżącego. Wymieniony, w celu zalegalizowania użycia urządzenia udokumentował je (w sposób niezgodny z rzeczywistością), jako przeprowadzone wobec osoby trzeciej. W tym celu[...] R. I. skontaktował się ze swoim znajomym (osoba cywilna), prosząc go o to aby ten potwierdził, iż został we wskazanym czasie, poddany badaniu trzeźwości - dane wymienionego wraz z opisem czynności, znalazły się w treści dokumentacji służbowej wytworzonej przez skarżącego.

W ww. wyroku Sąd ustalił, iż w dniu [...] listopada 2012 r. w godzinach 14:00-22:00 [....] R. I. pełnił służbę patrolową jako dowódca patrolu wraz z [...]. H. M. radiowozem oznakowanym na terenie gminy S. Na wyposażeniu radiowozu posiadali między innymi urządzenie do badania stanu trzeźwości typu alkosensor o numerze [...]. Około godziny 14:20 skarżący, który poprzedniego dnia wieczorem oraz do godzin rannych w dniu [...] listopada 2012 r. spożywał alkohol na spotkaniu towarzyskim, zapytał policjanta, z którym pełnił służbę, czy w radiowozie czuć woń alkoholu. Policjant potwierdził tę okoliczność, po czym zachęcił R. I., aby przeprowadził badanie swojego stanu trzeźwości, celem przekonania się, czy nadal znajduje się pod działaniem alkoholu. Wynik badania wskazał, że kierujący radiowozem [...] R. I. znajduje się w stanie nietrzeźwości - 0.36 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. R. I. po ustaleniu godziny badania na 14:29 dokonał ręcznych, w dużej części nieczytelnych, zapisów w swoim notatniku służbowym, po czym funkcjonariusze w dalszym ciągu pełnili służbę patrolową, zaś skarżący, pomimo stanu nietrzeźwości, nadal kierował radiowozem. Następnie R. I. o godzinie 14:52 skontaktował się telefonicznie ze swoim znajomym (osobą cywilną), którego poprosił, aby ten w razie takiej potrzeby potwierdził, że po godzinie 14:20 był badany przez niego alkosensorem na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, na co znajomy wyraził zgodę. W rejestrze badań przeprowadzonych urządzeniami elektronicznymi do badania stanu trzeźwości w Posterunku Policji w S. alkosensorem o numerze [...] z dnia [...] listopada 2012 r. pod pozycją [...] dokonał wpisu o przeprowadzeniu badania w/w urządzeniem o godzinie 14:29 wobec osoby cywilnej na jej prośbę, z wynikiem 0,36 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań świadków oraz dowodów z dokumentów w postaci: wykazów połączeń telefonicznych, protokołu zatrzymania rzeczy, protokołów oględzin rzeczy, kopii książki służby w patrolach, obchodach i na posterunkach Posterunku Policji w S., kopii zeszytu do zadań służby Posterunku Policji S., kopii rejestru badań przeprowadzonych urządzeniami elektronicznymi do badania stanu trzeźwości w Posterunku Policji w S., kopii notatnika służbowego [...] R. I., kopii książki kontroli pracy pojazdu marki [...] za miesiąc listopad 2012 r. oraz przede wszystkim nagrania na płycie DVD-R, protokołu odtworzenia materiału audio-video, protokołu eksperymentu procesowego - odtworzenia zapisu badania z dnia [...] listopada 2012 r. z załącznikiem, opinii biegłego z zakresu badania pisma.

Powyższe dowody uzyskane w toku czynności operacyjnych prowadzonych pod kryptonimem "[...] " stanowiły w ocenie sądu w pełni wiarygodny materiał dowodowy, uzyskany i utrwalony we właściwy sposób zgodnie z przepisami art. 19 ustawy o Policji, przy czym Sąd Okręgowy w W. w trybie art. 19 ust. 15c wyraził zgodę następczą na wykorzystanie w postępowaniu karnym dowodu popełnienia przestępstwa uzyskanego w trakcie stosowania przedmiotowej kontroli operacyjnej wobec innej osoby (materiał niejawny). Dokonując analizy dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy oraz materiałów niejawnych Sąd orzekający poddał kontroli prawidłowość przeprowadzenia kontroli operacyjnej oraz wyrażenia zgody następczej na wykorzystanie tak uzyskanych dowodów w postępowaniu karnym, dochodząc do wniosku, iż zostały zachowane wszelkie ustawowe terminy, o jakich mowa w art. 19 ustawy o Policji, zaś czynności podejmowane były przez uprawnione podmioty, czego nie kwestionowali w toku procesu ani oskarżony, ani obrońca.

W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, iż wydając wyrok miał na uwadze również treść postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. z dnia [...] grudnia 2013 r. o umorzeniu na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 kpk wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełniania czynów śledztwa o sygn. akt [...] w sprawie:

– prowadzenia w dniu [...] listopada 2012 r. w S. przez znajdującego się w stanie nietrzeźwości z wynikiem 0,36 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu R. I. pojazdu mechanicznego po drodze publicznej, tj. o czyn z art. 178a §1 k.k.,

– przekroczenia uprawnień w dniu [...] listopada 2012 r. przez funkcjonariusza publicznego - funkcjonariusza Policji R. I. poprzez niezgodne z rzeczywistością udokumentowanie faktu użycia alkosensora wobec osoby trzeciej w rejestrze badań przeprowadzonych urządzeniami elektronicznymi do badania stanu

– trzeźwości poprzez wpisanie danych osoby trzeciej o przeprowadzeniu badania na żądanie i danych z badania, czym działał na szkodę interesu publicznego, tj. o czyn z art. 231 §1 k.k.

Jednocześnie Sąd zaznaczył, iż w postępowaniu tym ([...] )przyjęto kwalifikację prawną czynów z art. 178a §1 k.k., które to przestępstwa nie zostały wymienione w art. 19 ustawy o Policji, co skutkowało brakiem możliwości wykorzystania dowodów zebranych w toku kontroli operacyjnej.

Uwzględniając powyższe, pismem z dnia 24 lipca 2015 r. Komendant Powiatowy Policji w M. zawiadomił [...] R. I. o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Jednocześnie poinformowano stronę o przysługujących jej prawach, wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., w tym o prawie do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, wglądu do akt sprawy, a także do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji.

Policjant zapoznał się z aktami przedmiotowego postępowania, z której to czynności sporządzono stosowny protokół. Wymieniony oświadczył, że będzie składał wnioski dowodowe.

W dniu 10 sierpnia 2015 r. do Komendy Powiatowej Policji w M. wpłynął wniosek R. I. o zwrócenie się do Sądu Rejonowego w S. o odpis wyroku sygn. akt [...] z dnia [...] maja 2014 r. dotyczący jego osoby, co miało na celu wykazanie, iż w dniu [...] listopada 2012 r. w miejscowości S. pełniąc służbę patrolową nie znajdował się w stanie nietrzeźwości.

Uwzględniając wniosek strony pismem z dnia 11 sierpnia 2015 r. zwrócono się do Sądu Rejonowego w S. o przesłanie prawomocnego odpisu wyroku sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem.

W dniu 12 sierpnia 2015 r. do Komendy Powiatowej Policji w M. wpłynął przedmiotowy wyrok sądu wraz z informacją, iż w powyższej sprawie nie było sporządzone uzasadnienie. Z treści wyroku wynika, że R. I., obwiniony o to, że w dniu [...] listopada 2012 r. na ulicy [...] w miejscowości S. będąc w stanie nietrzeźwości podjął czynności służbowe, tj. o wykroczenie z art. 70 § 2 kodeksu wykroczeń, został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu.

Ponadto Komendant Powiatowy Policji w M. realizując obowiązek, wynikający z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, zwrócił się pismem z dnia 24 lipca 2015 r. do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządowego Związku Zawodowego Policjantów Komendy [...] Policji o wyrażenie opinii w formie uchwały w sprawie rozwiązania stosunku służbowego z [...] . R. I. w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Przedmiotowe pismo zostało odebrane w dniu 28 lipca 2015 r. przez Wiceprzewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów Komendy [...] Policji. Do dnia wydania decyzji przez Komendanta Powiatowego Policji w M. nie wpłynęła opinia organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów w niniejszej sprawie.

Rozpatrując w postępowaniu odwoławczym przedmiotową sprawę, organ wskazał na treść art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zgodni z którym policjanta można zwolnić ze służby w Policji w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Podał, iż uzyskał uwierzytelniony odpis wyroku z dnia [...] czerwca 2015 r., sygn. akt [...] , dotyczący oskarżonego o czyn z art. 231 § 2 k.k. H. M., który w dniu [...] listopada 2012 r. pełnił służbę w patrolu zmotoryzowanym wspólnie [...]. R. I.

Organ odwoławczy przyjął w całości stan faktyczny, ustalony przez Sąd Rejonowy w W. w wyroku z dnia [...] czerwca 2015 r.

Organ podkreślił, iż Sąd uwzględniając zgromadzony i oceniony materiał dowodowy doszedł do przekonania, że H. M. popełnił czyn z art. 231 § 2 k.k. Zatem oczywiste jest również popełnienie przez R. I. czynu z art. 178a § 1 k.k., tj. kierowania samochodem służbowym w stanie nietrzeźwości.

Dowody w sprawie, załączone do postępowania prowadzonego wobec H. M., pochodziły z kontroli operacyjnej i zgodnie ze stanowiskiem sądu wyrażonym w wyroku z dnia [...] czerwca 2014 r. sygn. akt [...] nie mogły zostać wykorzystane w innych sprawach niż wymienione w art. 19 ustawy o Policji.

Odnosząc się do powołanego przez R. I. wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] maja 2014 r. sygn. akt. [...] organ przyjął, iż pozostaje on bez znaczenia w przedmiotowej sprawie, bowiem wyrok dotyczył uniewinnienia wymienionego od popełnienia czynu określonego w art. 70 § 2 kodeksu wykroczeń, nie zaś popełnienia przestępstwa kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości określonego w art. 178a § 1 k.k., którego popełnienie jest przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego. Samo zaś uniewinnienie w sprawie o wykroczenie nastąpiło z przyczyn proceduralnych, a nie merytorycznych.

W sprawie popełnienia przez R. I. czynów z art. 178a §1 k.k. oraz art. 231 § 1 k.k. prokurator umorzył śledztwo tylko dlatego, że zgodnie z art 19 ustawy o Policji brak było możliwości wykorzystania w sprawie materiału zgromadzonego w toku kontroli operacyjnej.

Merytoryczne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem nagrań audio-video pozyskanych w toku kontroli operacyjnej było możliwe dopiero w sprawie przeciwko H. M., oskarżonemu o czyn z art. 231 § 2 k.k., w której w wyroku z dnia [...] czerwca 2014 r. sąd jednoznacznie uznał oczywistość popełnienia przez R. I. przestępstwa z art. 178a § 1 k.k.

Niedopuszczalna zatem w ocenie organu byłaby sytuacja, w której skazana została osoba, która pozwoliła R. I. na kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości, zaś sam [...]. R. I., który kierował samochodem w stanie nietrzeźwości, sfałszował dokumentację służbową oraz nakłaniał kolegę do zeznania nieprawdy - nie poniósłby żadnej odpowiedzialności jedynie z przyczyn proceduralnych.

Uwzględniając powyższy stan faktyczny i prawny organ stwierdził, że fakt popełnienia przez [...] R. I. przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k. jest oczywisty i w ocenie organu nie budzi żadnych wątpliwości. Wobec zebranego materiału dowodowego stwierdzić należało ponad wszelką wątpliwość, że skarżący w dniu [...] listopada 2012 r. pełniąc służbę w patrolu zmotoryzowanym kierował pojazdem mechanicznym po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości, zaś nieprzyznanie się do popełnienia zarzucanego mu czynu stanowi jedynie próbę uniknięcia odpowiedzialności za popełniony czyn, stanowiący przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, o szczególnie nagannym i napiętnowanym społecznie charakterze.

Organ wskazał, iż szczególny charakter służby publicznej służb mundurowych

umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne, niż w przypadku pozostałych zawodów

i funkcji, ukształtowanie statusu służbowego, w tym w zakresie jego utraty.

W ocenie Komendanta [...] Policji za "uniemożliwiające pozostanie w służbie" uznać należy takie okoliczności sprawy, które powodują, iż zachodzi konieczność ochrony interesu społecznego poprzez wykluczenie funkcjonariusza z pełnienia zadań i czynności służbowych, wykonywanych w imieniu organu państwowego, w związku z zarzucanym temu policjantowi popełnieniem czynu o znamionach przestępstwa, który jest oczywisty. Przy czym pojęcie interesu społecznego uznać należy za tożsame z interesem służby w Policji, przejawiającym się dbałością o dobro tej służby. Na pojęcie to składają się dobra szczegółowe, takie jak dobre imię Policji, zaufanie obywateli do jej organów, gwarancje praworządnego działania aparatu administracji czy też niezależność formacji zmilitaryzowanej od wpływów zewnętrznych. Popełnienie przez policjanta przestępstwa, które jest oczywiste, rażąco godzi w wymienione dobra, stanowiące wartość społeczną. Policjant, który w sposób świadomy popełnił czyn stanowiący przestępstwo umyślne, nie tylko pogarsza obraz służby publicznej, ale równocześnie naraża tę służbę na szkody wynikające z faktu rażącego naruszenia wysokich wymagań, stawianych funkcjonariuszom publicznym. Takim następstwom powinien przeciwdziałać właściwy przełożony służbowy. Zwolnienie ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest instytucją, służącą zwolnieniu ze służby w Policji funkcjonariusza w przypadku, gdy przestał on spełniać wymogi stawiane policjantom i przyjął naganną postawę względem obowiązującego prawa, uzasadniającą wykluczenie z ram organizacyjnych służby publicznej.

W przedmiotowej sprawie przesłankę dotyczącą braku możliwości pozostawienia skarżącego w służbie po dokonaniu czynu o znamionach przestępstwa należy upatrywać w trosce o autorytet Policji, jako zorganizowanej formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa obywateli oraz porządku publicznego. Przy czym popełnienie przez wymienionego czynu o znamionach przestępstwa powoduje, że utracił on wymóg nieposzlakowanej opinii, niezbędny do pełnienia służby publicznej. Policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa. W świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji, sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta.

W przedmiotowej sprawie bezsprzecznym jest, że skarżący w sposób świadomy, po uprzednio dokonanej samokontroli stanu trzeźwości, wiedząc, że zawartość alkoholu w wydychanym przez niego powietrzu wynosi 0,36 mg/l, a zatem, że znajduje się w stanie nietrzeźwości, dalej kierował radiowozem oznakowanym, popełniając przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Ponadto skarżący świadomie sfałszował dokumentację służbową oraz nakłaniał do składania fałszywych zeznań swojego znajomego. Pozostawienie w służbie policjanta, który w sposób świadomy, w stanie nietrzeźwości kierował radiowozem oznakowanym, a następnie sfałszował dokumentację służbową, a tym samym utracił warunki kwalifikowane do pełnienia służby w Policji, godziłoby bezsprzecznie w społeczny wizerunek Policji, przyczyniając się do obniżenia zaufania obywateli do tej

instytucji.

Odnosząc się do zarzutów strony dotyczących naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 11, 77, 80, 90 § 1 pkt 4 k.p.a., jak również przepisów prawa materialnego - art. 41 ust. 2 pkt 8, art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 5 § 1 kpk organ uznał je za niezasadne. Wskazał, iż ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego wynika niezbicie, na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie Komendant Powiatowy Policji w M. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie uzależnia natomiast postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji od wyniku prowadzonego postępowania karnego i wydania prawomocnego wyroku sądu, lecz oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, którego popełnienie uniemożliwia pozostanie w służbie.

W przedmiotowej sprawie organ oparł się na dowodach powołanych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w W., z dnia [...] czerwca 2014 r., w którym to wyroku Sąd jednoznacznie uznał, iż [...] R. I kierował samochodem w stanie nietrzeźwości, dopuszczając się przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., natomiast bez znaczenia w sprawie jest postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa oraz wyrok uniewinniający skarżącego, dotyczący wykroczenia. Sprawy nie zakończyły się skazaniem policjanta jedynie z przyczyn proceduralnych, z uwagi na ograniczenie możliwości stosowania kontroli operacyjnej, określone w art. 19 ustawy o Policji i brak możliwości wykorzystania materiałów uzyskanych w toku tej kontroli, co niezbicie potwierdził w wyroku z dnia [...] czerwca 2014 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w W.

Zasadnicze znaczenie w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji ma oczywistość popełnienia przestępstwa, a nie stwierdzenie winy w postępowaniu karnym, jak bowiem przyjął Sąd, postępowanie prokuratorskie wobec wymienionego zakończone zostało umorzeniem nie ze względów merytorycznych (stwierdzenie winy, bądź nie), a z przyczyn proceduralnych, wykluczających możliwość zastosowania materiałów z kontroli operacyjnej do postępowania w sprawie o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.

Podniesiona przez stronę zasada domniemania niewinności, wyrażona w Konstytucji RP oraz w art. 5 § 1 kpk w ocenie Komendanta [...] Policji nie została naruszona. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie uzależnia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia policjanta ze służby w Policji od wyniku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego, lecz od oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, którego popełnienie uniemożliwia pozostanie w służbie.

W przedmiotowej sprawie dla stwierdzenia zaistnienia czynu oraz oczywistości jego popełnienia przez skarżącego wystarczającym było oparcie się o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie zwolnienia wymienionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, obejmujący m.in. uwierzytelniony odpis wyroku wraz z uzasadnieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., sygn. akt [...], dotyczący oskarżonego o czyn z art. 231 § 2 k.k. H. M., który w dniu [...] listopada 2012 r. pełnił służbę w patrolu zmotoryzowanym wspólnie z [...] . R. I.

Ponadto niezasadny jest zarzut strony dotyczący naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji poprzez niezasadne przyjęcie, że popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k. jest oczywiste. Oceniając materiał sprawy organ I instancji prawidłowo uznał, iż wymieniony dopuścił się popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, okoliczności jego popełnienia nie budziły wątpliwości, a zatem, że zachodzą przesłanki do wydania rozstrzygnięcia o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Policji w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Oczywistość popełnienia wspomnianego czynu w rozpatrywanej sprawie wynika jednoznacznie z ustaleń postępowania karnego prowadzonego przeciwko innemu policjantowi.

Uwzględniając powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w M. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. jest decyzją prawidłową albowiem zaistniały przewidziane prawem przesłanki umożliwiające takie rozstrzygnięcie sprawy. Zatem, w świetle zebranych w sprawie dowodów, Komendant Powiatowy Policji w M. prawidłowo stwierdził, że R. I. dopuścił się popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, natomiast okoliczności jego popełnienia nie budziły wątpliwości.

Inne wymagania formalne, warunkujące zwolnienie policjanta ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, również zostały spełnione. W szczególności organ I instancji przed podjęciem decyzji, zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji wystąpił w dniu 6 maja 2015 r. do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Komendy [...] Policji, która to organizacja jest zakładową organizacją związkową w rozumieniu prawa dla policjantów Komendy Powiatowej Policji w M. o wydanie opinii w sprawie zwolnienia wymienionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Opinia związków zawodowych policjantów Komendy [...] Policji nie została wydana w wyznaczonym terminie, uwzględniającym zasady szybkości i prostoty postępowania administracyjnego, określone w art. 12 k.p.a. Przedmiotowa opinia nie została wydana również do chwili podjęcia rozstrzygnięcia w postepowaniu odwoławczym, a zatem po znacznym upływie wyznaczonego terminu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] września 2015 r. R. I. zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego:

– art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji,

– art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

– art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności,

– art. 5 § 1 kodeksu postępowania karnego, poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie,

2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 7, 11, 77 i 80 k.p.a., art. 43 ust. 3 ustawy o Policji poprzez niezasięgnięcie opinii związku zawodowego Policji i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego,

3. błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na treść decyzji poprzez:

– przyjęcie oczywistości popełnienia przestępstwa art. 178a § 1 k.k., podczas gdy zebrany materiał dowodowy wskazuje, że w dniu [...] grudnia 2013 r. Prokuratura Okręgowa w S. prawomocnym postanowieniem w sprawie [...] umorzyła postępowanie wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia,

– przyjęcie oczywistości popełnienia przestępstwa z artykułu z 178a § 1 k.k. podczas, gdy zebrany materiał dowodowy wskazuje, że w dniu [...] maja 2014 r. Sąd Rejonowy w W., [...] Zamiejscowy Wydział [...] z siedzibą w S. prawomocnym wyrokiem w sprawie sygn. akt [...] uniewinnił stronę od zarzutu, że w dniu [...] listopada 2012 r. pozostawał w stanie nietrzeźwości, pełniąc czynności służbowe - co organ interpretuje jako oczywistość popełnienia przestępstwa.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął zarzuty i wskazał, że kategorycznie zaprzecza aby dopuścił się zarzucanego mu czynu, co potwierdził sąd i prokuratura w wydanych orzeczeniach.

W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. w Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Stosownie do art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.

Użycie przez ustawodawcę w art. 41 ust. 2 pkt 8 ww. ustawy zwrotu, iż policjanta "można zwolnić" przy spełnieniu przesłanek określonych w powyższym przepisie, oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało uznaniu administracyjnemu. Z tego względu kontrola sądowa aktu administracyjnego o charakterze uznaniowym jest ograniczona do zbadania, czy orzeczenie takie nie nosi znamion dowolności. Sąd nie jest uprawniony do badania innych przesłanek podejmowania decyzji, w tym - względów celowości czy słuszności.

Decyzja podejmowana przez przełożonego powinna natomiast uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 k.p.a.). Popełnienie przez policjanta czynu musi być oczywiste, muszą zatem istnieć określone dowody na jego zaistnienie. Charakter czynu wypełniającego znamiona przestępstwa karnego lub karnoskarbowego musi także uniemożliwiać dalsze pozostawanie policjanta w służbie. Przełożony funkcjonariusza obowiązany jest więc ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy w świetle wszystkich okoliczności mogących mieć w sprawie zastosowanie.

Wskazane powyżej przesłanki dotyczące stosowania omawianego przepisu oraz istotna dolegliwość przewidzianej względem funkcjonariusza Policji sankcji przemawiają za możliwością stosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji w przypadkach niewątpliwych, ustalonych przy wykorzystaniu całokształtu instrumentów służących kwalifikacji normatywnej danego czynu jako typu przestępstwa objętego dyspozycją omawianego przepisu. Oczywistość popełnienia przestępstwa musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych indywidualnej sprawy i można o niej mówić jedynie wówczas, gdy taki, a nie inny przebieg zdarzeń wynika z ustalonych okoliczności w sposób tak ewidentny, że wykluczone jest rozważanie innych wariantów (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2007 r. sygn. akt I OSK 1077/06, publ. LEX nr 345201). Równocześnie jednak możliwości przyjęcia oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa nie można uzależniać od konieczności przeprowadzenia przed organem quasi postępowania przygotowawczego. Jak bowiem wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 735/12 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), choć oczywistość popełnienia przez funkcjonariusza czynu, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, musi wynikać z konkretnych okoliczności danej sprawy, co powinno nastąpić z poszanowaniem reguł postępowania dowodowego przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, to jednak postępowanie dowodowe w sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby na podstawie powołanego powyżej przepisu nie może naruszać uprawnień do podejmowania czynności ustawowo przewidzianych dla organów ścigania w ramach postępowania przygotowawczego. W konsekwencji nie ma podstaw prawnych do dublowania postępowania w zakresie czynności, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 1 i art. 297 Kodeksu postępowania karnego. Z tego też względu postępowanie dowodowe w takiej sprawie musi znaleźć ograniczenia z uwagi na prowadzone postępowanie przygotowawcze i jego cele.

Podkreślenia również wymaga, że sąd administracyjny kontrolując legalność decyzji, wydanej w oparciu o treść art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zobligowany jest zbadać, czy organy Policji w oparciu o zebrany materiał dowodowy zasadnie uznały oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, a fakt jego popełnienia uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie. Sąd nie może jednakże wyręczać organów administracji publicznej i samodzielnie dokonywać oceny zebranych dowodów. W szczególności nie może wskazywać, czy określonym dowodom lub wyjaśnieniom należało dać wiarę oraz czy znajdują swoje oparcie w pozostałych zgromadzonych dowodach.

Należy również zaznaczyć, że odpowiedzialność, o jakiej mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, stanowi odpowiedzialność niezależną od odpowiedzialności karnej. Jak bowiem zasadnie podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, organ Policji orzekając o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby na podstawie ww. przepisu nie wchodzi w kompetencje uprawnionych organów ścigania oraz właściwego sądu karnego. Rolą organu Policji, jako organu administracji publicznej, jest natomiast bezsprzeczne ustalenie, czy funkcjonariusz popełnił czyn noszący znamiona przestępstwa i czy popełnienie tego czynu jest oczywiste.

Z powyższych względów należało na samym początku stwierdzić bezzasadność zarzutu skarżącego w kwestii konieczności zawieszenia toczącego się postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed sądem karnym, a dotyczącego popełnienia przez skarżącego przestępstwa określonego w art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1738/07 (publ. j.w.), zwolnienie funkcjonariusza ze służby w oparciu o cytowany przepis, pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego.

Podkreślić również należy, że "oczywistość" popełnienia przestępstwa może być stwierdzona nie tylko na podstawie prawomocnego wyroku skazującego, ale również i bez tej podstawy, lecz w oparciu o taką ocenę konkretnego zdarzenia, która nie pozostawia wątpliwości co do wyniku ewentualnego postępowania karnego. Gdyby bowiem ustawodawca chciał uzależnić zwolnienie policjanta ze służby na podstawie ww. przepisu od uprzedniego wydania prawomocnego wyroku skazującego, to taka regulacja znalazłaby się wprost w ustawie tak, jak ma to miejsce w przypadku popełnienia przez policjanta umyślnego przestępstwa lub przestępstwa skarbowego ściganego z oskarżenia publicznego. W tym przypadku art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji obligatoryjne zwolnienie policjanta ze służby uzależnia od skazania tego policjanta prawomocnym wyrokiem sądu. Kwestię "oczywistości" popełnienia przestępstwa organy administracji oceniają zatem samodzielnie w oparciu o zebrany przez siebie materiał dowodowy.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego konieczne było ustalenie przez Sąd, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala przyjąć fakt "oczywistego" popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, określonego w art. 178a § 1 k.k. oraz czy popełnienie tego czynu uniemożliwia jego pozostanie w służbie.

W rozpoznawanej sprawie organ zbadał i ocenił na podstawie dostępnego mu materiału dowodowego, czy popełnienie czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste i prawidłowo przyjął, że zaistniały przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, dające podstawę do zwolnienia skarżącego ze służby. Materiałem, który pozwalał organowi na taką oceną był prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w W. [...] Zamiejscowy Wydział [...] z siedzibą w S. z dnia [...] czerwca 2014 r. wydany w sprawie o sygn. akt[...] , którym policjant Posterunku Policji w S. został uznany za winnego tego, że w dniu [...] listopada 2012 r. w S.. pow. s., województwo m. pełniący służbę patrolową w patrolu zmotoryzowanym wspólnie z funkcjonariuszem Posterunku Policji w S.[...] R. I., wiedząc po przeprowadzeniu badania R. I. urządzeniem typu alkosensor, że prowadzi on w ruchu lądowym pojazd mechaniczny będąc w stanie nietrzeźwości - wynik badania 0,36 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, działając w celu osiągnięcia dla R. I., który niezgodne z rzeczywistością udokumentował użycie alkosensora wobec osoby trzeciej, korzyści osobistej w postaci uniknięcia odpowiedzialności za popełnione przestępstwo, nie dopełnił obowiązków służbowych wynikających z art. 1 ust 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 287, poz. 1687 z późn. zm.) oraz § 15 ust. 1 pkt 1 zarządzenia nr 609 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie sposobu pełnienia służby na drogach przez policjantów, w ten sposób, że zaniechał podjęcia przewidzianych prawem czynności służbowych w związku z ujawnieniem przestępstwa, czym działał na szkodę interesu publicznego, tj.: czynu wyczerpującego dyspozycję z art. 231 § 2 k.k.

W ocenie Sądu, przedstawione w powyższej sprawie okoliczności zdarzenia dawały organowi podstawę do przyjęcia oczywistości popełnienia przez skarżącego czynu, o jakim mowa w art. 178a § 1 k.k.

Podkreślić należy, że organ wydający decyzję miał wiedzę o uniewinnieniu skarżącego od zarzutu popełnienia wykroczenia z art. 70 § 2 kodeksu wykroczeń, tj.: podjęcia czynności służbowych w stanie nietrzeźwości oraz o umorzeniu postępowania karnego, o czyn z art. 178a § 1 kodeksu karnego - prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Jak wynika z uzasadnienia powołanego wyżej wyroku wydanego w sprawie , w postępowaniu przygotowawczym dotyczącym skarżącego, sygn. akt [...] przyjęto kwalifikację prawną czynu z art. 178a § 1 k.k. i art. 231 § 1 k.k., które to przestępstwa nie zostały wymienione w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, co skutkowało brakiem możliwości wykorzystania dowodów zebranych w toku kontroli w operacyjnej. Okoliczności te znane były organowi i ocenione w świetle zebranego materiału dowodowego. Organ nie miał jednak podstaw do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na treść art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ organ prowadząc postępowanie w trybie art. 41 ust. 2 w pkt 8 ustawy o Policji, nie ma obowiązku oczekiwać na prawomocne zakończenie postępowania karnego. Analizowany przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 dotyczy przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa co dowodzi, że podstawą zwolnienia policjanta ze służby w Policji może być również taki przypadek popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, który jeszcze nie był osądzony, ale okoliczność sprawy wskazywały na jego popełnienie. W przedmiotowej sprawie okoliczności te zostały wykazane w sprawie karnej dotyczącej policjanta, który pełnił służbę w patrolu zmotoryzowanym ze skarżącym.

Niezasadny jest zarzut skarżącego o niezasięgnięciu opinii związku zawodowego ponieważ w aktach znajduje się pismo Komendanta Powiatowego Policji w M. z [...] lipca 2015 r., którym Komendant zwrócił się do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów Komendy [....] Policji o wyrażenie opinii w sprawie rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego, jednakże opinii w tym przedmiocie nie uzyskał.

W ocenie Sądu organ wyczerpująco wykazał również, że brak jest możliwości pozostawienia skarżącego w służbie. Funkcjonariuszy Policji obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa, a sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta.

Wyjaśnić nadto należy, że organy Policji, prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów prawa. Przy wydawaniu decyzji orzekających o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, nadto postępowanie spełniło wymogi procesowe wynikające z ogólnych zasad procedury administracyjnej, co zostało wykazane wyżej.

W niniejszej sprawie wszystkie istotne okoliczności zostały przez organy Policji wyjaśnione i należycie rozwiązane. Podkreślić jeszcze raz należy, że organy Policji miały prawo do samodzielnej oceny postawy skarżącego pod kątem jego zdolności i przydatności do realizowania zadań, jakie ustawodawca powierzył Policji.

Z powyższych względów uznać należy, że zarzuty skargi naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 5 kodeksu postępowania karnego oraz naruszenia wskazanych przepisów postępowania, nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.