Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 55/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 61a § 1, art. 156 § 1 pkt 2, art. 153, art. 170, art. 171
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 269 § 1, art 134§ 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 5, § 6
journal: Dz.U. 1945 nr 10 poz 51
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 595/12 w sprawie ze skargi G. M. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 595/1, oddalił skargę G. M. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], w opisanym wyżej przedmiocie.

W jego uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż zaskarżonym postanowieniem organ utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r. o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005 r., którą uchylono decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2004 r., znak: [...], stwierdzającą, że zespół pałacowo- parkowy położony w W. nie podpadał pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13) i umorzono postępowanie I instancji. Minister podniósł rozstrzygnięciu, że wyrokiem z dnia 28 października 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1250/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r. Sąd wskazał wówczas, iż nie narusza ona prawa, a organ naczelny trafnie przyjął, iż § 5 i 6 rozporządzenia wykonawczego do dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej należy interpretować tak, iż decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisu § 5 może wyłącznie rozstrzygać o tym, czy dana nieruchomość ziemska podpada pod działanie dekretu z uwagi na wielkość jej areału, w tym użytków rolnych. W tamtej sprawie Sąd uznał, iż przedmiotem postępowania może być wyłącznie orzekanie o tym, czy dana nieruchomość (jako całość) podpada pod działanie przepisów dekretu z uwagi na wielkość powierzchni gruntów składających się na ten majątek ziemski. W ocenie organu powyższe ustalenia i rozważania Sądu są dlań wiążące i w niniejszej sprawie. Oznacza to, że na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej orzekać można tylko z uwzględnieniem kryterium ogólnego areału nieruchomości ziemskiej. Minister zaznaczył, że wbrew twierdzeniu wnioskodawcy brak w wyroku wzmianki na temat rolniczego bądź nierolniczego charakteru nieruchomości nie jest wystarczający do uznania, że wniosek może być rozpoznany merytorycznie - a to w świetle kategorycznego sformułowania przez Sąd tezy, iż wyłącznym kryterium przy orzekaniu na gruncie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. może być całkowita powierzchnia nieruchomości ziemskiej. Zdaniem Ministra zarzuty strony dotyczące naruszenia art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. nie podlegają już rozpatrzeniu. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1250/05, zamyka wszak drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż zgłoszone w tej materii żądanie wkracza w zakres objęty powagą rzeczy osądzonej.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł G. M. zarzucając wydanie go z naruszeniem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., i art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej K.p.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a polegającym na niewłaściwym uznaniu, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w przywołanym wyroku z dnia 28 października 2005 r., dotyczą całości kwestii poruszonych we wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji. Skarżący zarzucił ponadto błędne przyjęcie, że wskazany wyrok wiąże organ rozstrzygający w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005 r., bowiem Sąd wówczas orzekający nie badał kwestii rolniczego charakteru nieruchomości, a tym samym nie można mówić o powadze rzeczy osądzonej w zakresie podstaw domagania się przez stronę stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji. Skarżący podniósł, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem w toku postępowania administracyjnego w materii podlegania danej nieruchomości pod przepisy dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, należy badać także jej rolniczy (bądź nie) charakter. W postępowaniu administracyjnym, jak również w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem z dnia 28 października 2005 r., nie uwzględniono argumentów strony dotyczących nierolniczego charakteru spornej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę zważył, iż G. M. żądał stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005 r., będącej wcześniej przedmiotem kontroli legalności dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Prawomocnym wyrokiem z dnia 28 października 2005r., sygn. akt IV SA/Wa 1250/05, Sąd ten oddalił skargę G. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...]. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie oznacza, że wskazane podmioty muszą uznać daną kwestię prawną za ukształtowaną w taki sposób, w jaki określono to w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się to samo zagadnienie, nie może być już ono ponownie badane. Sąd I instancji wskazał również, iż w powołanym wyżej wyroku zaskarżona decyzja została skontrolowana także pod względem przesłanek nieważnościowych, a to w ramach obowiązku działania wojewódzkiego sądu administracyjnego z urzędu. Wobec tego wyrok z dnia 28 października 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1250/05, mocą którego prawomocnie oddalono skargę, zamknął drogę do stwierdzenia nieważności poddanej uprzednio kontroli sądowej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] (p. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. I OPS 6/09). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł G. M., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, a to art. 61a § 1 K.p.a. oraz art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na niewłaściwym uznaniu, że w niniejszym postępowaniu istnieje konieczność przyjęcia, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1250/05, dotyczą całości kwestii poruszonych we wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji i w związku z powyższym uznanie przez organ, że zastosowanie w przedmiotowej sprawie ma przepis art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 61a § 1 K.p.a. Powyższe implikowało z kolei odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem pełnomocnika skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji nieprawidłowo uznał, iż art. 61a § 1 K.p.a. uzasadnia wydanie takiego rozstrzygnięcia, mimo uchylenia art. 157 § 3 K.p.a. Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych z tytułu udzielonej skarżącemu kasacyjnie pomocy prawnej z urzędu.

Zdaniem autorki skargi kasacyjnej, jej mocodawca stoi na stanowisku, wykazywanym od początku trwania postępowania, że wydane orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2005r., sygn. akt IV SA/Wa 1250/05, nie przesądza o niemożności merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, ponieważ nie rozstrzygało wszystkich merytorycznych kwestii, o których jest mowa we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Jako że w toku zakończonego postępowania administracyjnego nie uwzględniono argumentów strony dotyczących nierolniczego charakteru nieruchomości położonej w W., co zostało powielone także przez orzekający wówczas sąd administracyjny, strona uważa, że trudno mówić w przedmiotowej sytuacji o powadze rzeczy osądzonej, a tym samym o związaniu orzeczeniem organu, który władny jest zatem do poprowadzenia postępowania w przedmiocie ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji. Autorka skargi kasacyjnej podniosła, że Sąd ten nie odmówił racji stronie co do zasady, a stwierdził jedynie w swym orzeczeniu, że droga administracyjna jest właściwa dla wniosków opartych na podstawie wielkości areału nieruchomości włączonej pod działanie przepisów wskazanego dekretu. Strona zaś od samego początku postępowania opierała swój wniosek o okoliczności dotyczące charakteru nieruchomości. Jej argumenty zostały uwzględnione jedynie przez organ I Instancji, następnie zaś nie były w zasadzie badane ani przez organ II instancji ani też przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wobec powyższego, jej zdaniem, postępowanie winno zostać podjęte i rozstrzygnięte merytorycznie. Inne orzeczenie stanowi naruszenie przepisów cytowanych w petitum skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie mogła odnieść skutku, gdyż została oparta na nieusprawiedliwionej podstawie.

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie jest on bowiem uprawniony do wykraczania poza ramy zaskarżenia i przedstawionych zarzutów.

Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie zarzucono naruszenie przez Sąd I instancji prawa materialnego, nadto nie precyzując formy naruszenia, zamiast naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61a § 1 K.p.a. oraz art. 153 P.p.s.a., co jest niewątpliwie wadą tego środka, nieuzasadniającą wszak odstąpienia od jego merytorycznego rozpoznania. Autorka skargi kasacyjnej dopatruje się błędnego przyjęcia, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1250/05, dotyczą całości kwestii poruszonych we wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji, a w konsekwencji wadliwej odmowy wszczęcia postępowania w tym przedmiocie. Zarzuty te okazały się jednak chybione.

Uznać bowiem należy za trafny pogląd, iż skoro zgodność z prawem decyzji, której kontroli w postępowaniu nieważnościowym domaga się skarżący kasacyjnie, powołując się na te same okoliczności, była już przedmiotem badania w trybie zwykłym przez organy administracji, a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wspomnianym wyrokiem z dnia 28 października 2005 r. oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005 r., to takie postępowanie nadzwyczajne nie może być wszczęte. Wstępna ocena zarzutów prezentowanych przez skarżącego wykazała, iż były one objęte kontrolą w poprzedniej sprawie, zatem niedopuszczalne jest ponowne ich badanie. Doszłoby bowiem niejako do rozpoznania tożsamej sprawy, co jest procesowo wykluczone. Sąd I instancji prawidłowo powołał się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia na wiążącą z mocy art. 269 § 1 P.p.s.a. uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. I OPS 6/09, zawierającą tezę, iż "żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 K.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 K.p.a." Przeto możność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, której zgodność z prawem została już pozytywnie zweryfikowana przez sąd administracyjny jest ograniczona z jednej strony zakresem dokonanej kontroli legalności, z drugiej zaś wynika z faktu korzystania przez tę decyzję z przymiotu powagi rzeczy osądzonej. Inaczej rzecz ujmując wyrok oddalający skargę stanowi przyczynę przedmiotową uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej o tyle, o ile organ byłby związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu administracyjnego (art.153 P.p.s.a.). Ocena ta wyrażona jest w uzasadnieniu wyroku, w którym sąd wykłada racje, jakie wziął pod uwagę ferując go. Jeśli podnoszone we wniosku zagadnienie nie było oceniane przez sąd, wówczas zgodnie z wyżej wymienioną uchwałą nie występuje związanie, o którym mowa w art. 153 P.p.s.a., zatem nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej i należy wszcząć postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji w celu zbadania innych okoliczności. Trzeba w tym miejscu dodać, że jako podstawę żądania stwierdzenia nieważności wskazano rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), a więc istotną wadę decyzji wynikającą z uprzednio prezentowanych okoliczności. Nie była to więc materia nowa, nieobjęta poprzednim postępowaniem. Nadto, że wspomniana uchwała, jakkolwiek powołuje się na uchylony przepis art. 157 § 3 K.p.a., to jednak ma zastosowanie wobec nowego jego odpowiednika, czyli art. 61a § 1 K.p.a.

Normatywną podstawę powagi rzeczy osądzonej stanowią przepisy art. 170 i art. 171 P.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych – także inne osoby. Z kolei, zgodnie z treścią przepisu art. 171 P.p.s.a., wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym, uwzględniając funkcję ustrojową sądów administracyjnych wynikającą z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) oraz art. 1 i art. 3 § 1 P.p.s.a., zauważyć należy, że polega ona na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem rozstrzygnięcia sądu administracyjnego jest zatem kwestia legalności konkretnej formy aktywności organu administracji publicznej. Z kolei zakres rozstrzygnięcia sądu administracyjnego kształtujący prawomocnym wyrokiem stan powagi rzeczy osądzonej jest wyznaczony treścią przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. Normuje on zasadę niezwiązania sądu administracyjnego granicami skargi, która oznacza, że sąd administracyjny bada legalność aktu organu administracji publicznej w sprawie w jej całokształcie, nawet jeżeli skarżący zakwestionował jedynie jego część, pod kątem wykrycia wszelkich naruszeń prawa, jakimi może być on dotknięty, a więc nie tylko tych podniesionych przez stronę. Zasada niezwiązania sądu administracyjnego granicami skargi jest przy tym traktowana jako obowiązek (a nie uprawnienie) sądu administracyjnego. Zatem bez względu na treść skargi sąd administracyjny winien zbadać legalność zaskarżonego aktu, a nawet całość danej sprawy i wydanych w jej ramach innych rozstrzygnięć, a w razie stwierdzonych naruszeń prawa zastosować właściwe środki (p. art. 135 P.p.s.a.). Tak też uczynił Sąd orzekający w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1250/05, co wynika z motywów zapadłego w niej wyroku. Trzeba też zwrócić uwagę na wywód autorki skargi kasacyjnej, że od początku strona podnosiła zarzuty dotyczące charakteru nieruchomości, zatem obecne jej twierdzenia nie są "nowymi", niebranymi pod rozwagę w poprzedniej sprawie. Ponadto, że wskazywała ona na nieuwzględnienie poprzednich argumentów strony oraz, że nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem. Przeto godzi się wyjaśnić, że postępowanie o stwierdzenie nieważności nie jest kolejną instancją pozwalającą na dalsze rozpatrzenie sprawy, tym bardziej gdy w postępowaniu zakończonym wspomnianym wyrokiem nie skorzystano ze środka odwoławczego w postępowaniu sądowym, jak też, że nie uzasadnia wszczęcia nadzwyczajnego postępowania zarówno nieuwzględnienie poprzednich argumentów, jak nawet zmiana linii orzeczniczej i inna wykładnia stosownych przepisów. Słusznie zatem przyjął Sąd I instancji, że w sytuacji, gdy do organu administracji wpłynęło podanie zawierające żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, w stosunku do której uprzednio sąd administracyjny prawomocnym wyrokiem oddalił skargę, oparte o przepis art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., rzeczą tego organu na wstępnym etapie jest dokonanie oceny, czy nie zachodzi prawna przeszkoda do nadania dalszego biegu temu podaniu. Wymaga to zbadania, co było przedmiotem rozstrzygnięcia w prawomocnym wyroku Sądu. Skoro zatem prawomocnym wyrokiem z dnia 28 października 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1250/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], którą to decyzją uchylono decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2004 r., znak: [...], stwierdzającą, że zespół pałacowo-parkowy położony w W. nie podpadał pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13) i umorzono postępowanie I instancji, a w pisemnych motywach tego wyroku Sąd jednoznacznie wskazał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, organ II instancji trafnie zinterpretował przepisy § 5 i § 6 rozporządzenia wykonawczego do dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, to żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji winno spotkać się z odmową. Zdaniem ówczesnego składu Sądu przepisy te należy interpretować tak, iż decyzja administracyjna może wyłącznie rozstrzygać o tym, czy dana nieruchomość ziemska podpada pod działanie dekretu z uwagi na wielkość jej areału w tym użytków rolnych. Sąd ten uznał ponadto, iż przedmiotem postępowania może być wyłącznie orzeczenie o tym, czy dana nieruchomość (jako całość) podpada pod działanie przepisów dekretu z uwagi na wielkość powierzchni gruntów składających się na ten majątek ziemski, co oznacza iż wyłącznym kryterium przy orzekaniu na gruncie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. może być całkowita powierzchnia nieruchomości ziemskiej. W tej sytuacji nie mogą odnieść zamierzonego celu twierdzenia wnoszącego skargę kasacyjną, że Sąd Wojewódzki w wyroku z dnia 28 października 2005 r. pominął kwestie związane z charakterem przedmiotowej nieruchomości oraz argumentację skarżącego z tym związaną. Te bowiem nie podlegają obecnie ocenie.

Zasadnie więc przyjął Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, że wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku oddalającego skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2005 r. stanowiło prawną przeszkodę we wszczęciu i prowadzeniu postępowania w trybie nadzwyczajnym, bowiem kontrola zgodności z prawem wskazanej decyzji została już w pełnym zakresie dokonana, również pod względem występowania ewentualnych przesłanek nieważnościowych.

Z przytoczonych powodów nie do obrony okazał się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 61a § 1 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, dochodząc do przekonania o niezasadności rozpoznanej skargi kasacyjnej, na podstawie art. 184 P.p.s.a., ją oddalił. Nie orzekł Sąd o wynagrodzeniu dla pełnomocnika skarżącego kasacyjnie, gdyż jak wynika z akt sprawy został on umocowany w sprawie z wyboru, a wynik postępowania kasacyjnego nie uzasadnia zasądzenia kosztów postępowania na tym etapie. Trzeba też zwrócić uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny nie orzeka o wynagrodzeniu dla pełnomocnika z urzędu, gdyż w tej materii właściwe są wojewódzkie sądy administracyjne, a Sąd Kasacyjny jest władny rozstrzygać tylko o kosztach między stronami.

-----------------------

1