Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 430/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 7, art. 29 ust. 1 pkt 10, art. 30 ust. 1, art.. 50 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia oddalić skargę.


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga M. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 6 marca 2020 r., nr [..], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 10 grudnia 2019 r., nr [..], w przedmiocie rozbiórki.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z 10 grudnia 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej PINB) nakazał inwestorowi M.P. wykonać rozbiórkę wiaty parkingowej (zadaszonego miejsca postojowego), usytuowanej na działce nr [..] bezpośrednio w granicy z działką nr [..] w K. przy ul. P., gmina W., oraz powierzchni utwardzonej wielkości 50 m2 w obrębie działki nr [..] w K.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w odniesieniu do miejsc parkingowych faktem jest, że zaprojektowano 2 miejsca postojowe o szerokości 2,30 m każde z utwardzoną nawierzchnią z płyt meba od frontu budynku, jednakże wykonanie miejsc postojowych, jak i nawierzchni z płyt meba miało stanowić odrębne opracowanie, które w rzeczywistości nie zostało sporządzone. W ocenie organu, istniejące miejsce postojowe od strony wschodniej budynku mieszkalnego i jego zadaszenie znajduje się na terenie działki nr [..], jednakże orynnowanie znajduje się na terenie zagospodarowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym działki sąsiedniej o nr [..], przez co oddziałuje na teren działki sąsiedniej. Organ ustalił, że powierzchnia utwardzona kratą betonową wynosi 32,43 m2, powierzchnia utwardzona kostką betonową wynosi 17,56 m2, natomiast budynek zajmuje powierzchnię 57 m2, zaś powierzchnia działki wynosi 188 m2. Do całkowitej powierzchni utwardzonej przyjmuje się 50% powierzchni pokrytej kratą betonową, co w niniejszym przypadku wynosi 16,21 m2. Zatem całkowita powierzchnia utwardzona działki wynosi 90,77 m2, co stanowi 48,28% łącznej jej powierzchni, natomiast powierzchnia zabudowy stanowi 30,32% całkowitej powierzchni działki. Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. W związku z powyższym, organ uznał, że obszar oddziaływania zadaszonego miejsca postojowego dotyczy terenu sąsiedniego już zagospodarowanego. Powołując się z kolei na poglądy doktryny organ stwierdził, że przepisy odrębne, o których mowa w ustawowej definicji, to przepisy których zastosowanie powoduje jakiekolwiek ograniczenie w zagospodarowaniu terenu z powodu istnienia w sąsiedztwie innego obiektu budowlanego. Pojęcie przepisów odrębnych nie ogranicza się przy tym tylko do przepisów określających warunki techniczno – budowlane obiektu budowlanego, w tym zwłaszcza przepisów określających w sposób szczegółowy wymogi dla odległości w zabudowie i zagospodarowaniu terenu. Brak jest bowiem podstaw do takiego zawężania rozumienia pojęcia przepisów odrębnych, tym bardziej że ustawodawca nie sprecyzował o jakie przepisy odrębne chodzi. Z tego też względu, powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ uznał, że w pojęciu przepisów odrębnych będą znajdowały się również przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego jako aktu prawa miejscowego oraz przepisy z zakresu prawa cywilnego o ochronie prawa własności.

Następnie, organ wskazał, że skoro samowolne roboty zostały już wykonane, to nie ma możliwości wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 Prawa budowlanego, bowiem w takim przypadku zastosowanie znajduje art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ wskazał przy tym na ugruntowane orzecznictwo stanowisko, że istota procedury naprawczej opisanej w przepisach art. 50 i 51 Prawa budowlanego prowadzić ma do zweryfikowania tego, czy wykonane roboty budowlane odpowiadają prawu, a jeśli tak - to do ich zalegalizowania. Decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych bądź już wykonanych robót budowlanych, o czym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego.

Po rozpatrzeniu odwołania inwestora decyzją z 6 marca 2020 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej WINB) utrzymał w mocy decyzję PINB. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na treść art. 29 ust. 1 pkt 2c, art. 29 ust. 1 pkt 10 oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane i stwierdził, że wiata nad miejscem postojowym nie wymaga ani uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia robót, wobec tego kontrola zgodności jej posadowienia nie podlega przepisom art. 48 i 49b tej ustawy, natomiast podlega przepisom art. 51 ustawy. Organ odwoławczy wskazał również, że w okresie budowy tej altany, pełniącej funkcję miejsca postojowego, obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu wsi [..], uchwalony przez Radę Gminy nr VII/70/2011 z dnia 29 kwietnia 2011 r., zgodnie z którym maksymalna wielkość zabudowy w stosunku do powierzchni działki została określona w wysokości 30%, a minimalny procent powierzchni biologicznie czynnej został ustalony w wysokości 50%. Z kolei zgodnie z obecnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla wsi K. w Gminie W., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy nr IV/26/2018 z dnia 28 grudnia 2018 r., działka inwestora znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 21MN – teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Zgodnie z postanowieniami ww. uchwały na obszarze o symbolu 21 MN minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej w powierzchni działki budowlanej wynosi 75%, natomiast maksymalna powierzchnia zabudowy wynosi 20% powierzchni działki. Działka nr [..] ma powierzchnię 188 m2 i jest zabudowana budynkiem mieszkalnym o powierzchni zabudowy 57 m2. Organ odwoławczy uznał zatem, że z powyższych postanowień planów miejscowych wynika, że powierzchnia zabudowy budynkiem (nie licząc powierzchni utwardzonej) była już nieznacznie przekroczona pod rządem planu z 2011 r. Natomiast zgodnie z obecnie obowiązującym planem łączna powierzchnia zabudowy i powierzchni utwardzonej nie spełnia warunku dotyczącego zachowania 75% powierzchni biologicznie czynnej, jak również warunku dotyczącego powierzchni zabudowy. Ponadto, organ odwoławczy wskazał na istotny w sprawie fakt naruszenia prawa własności działki nr [..], gdyż wymiary wiaty przekraczają teren działki [..] i dach wiaty znajduje się nad terenem działki nr [..]. Realizacja wiaty spowodowała zatem ograniczenie w zagospodarowaniu terenu sąsiedniego, a więc naruszyła przepisy art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, w myśl którego przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. W tym wypadku przepisami odrębnymi są wskazane przepisy o ochronie prawa własności określone w art. 140 ustawy Kodeks cywilny. Jednocześnie odnosząc się do argumentów odwołania w kwestii niewykorzystywania wiaty jako miejsca postojowego dla samochodu osobowego, organ stwierdził, że w aktach organu I instancji znajdują się zdjęcia z 11 czerwca 2019 r., z których wyraźnie wynika, że pełni ona właśnie taką funkcję. W kwestii uciążliwości inwestycji dla działki sąsiedniej nr [..] organ zauważył, że ponowne założenie rury spustowej organ I instancji odnotował protokołem z 13 czerwca 2019 r., która została zdemontowana w dniu 30 kwietnia 2019 r. Odnotowanie tego faktu na piśmie organu I instancji z 17 maja 2019 r. było nawiązaniem do deklaracji inwestora o rozebraniu wiaty do dnia 30 kwietnia 2019 r., a w efekcie rozebrał tylko rynnę. To że rozebrał rurę spustową z częścią rynny, a nie rynnę, nie zmienia faktu, że spowodowało to odprowadzanie wód na działkę nr [..]. Po ponownym założeniu rury spustowej wody opadowe były odprowadzane na teren działki skarżącego, jednakże rynna i część dachu nadal znajdują się nad terenem działki nr [..]. Co do zarzutu wybiórczego uwzględnienia postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ wyjaśnił, że w postepowaniu prowadzonym w konkretnej sprawie uwzględnia się te, które są istotne dla danej sprawy, a nie wszystkie przepisy planu.

Skargę na powyższą decyzje złożył inwestor, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:

a) art. 29 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w okolicznościach sprawy, na mocy zapisów obowiązującego aktualnie i przyjętego uchwałą Rady Gminy z dnia 28 grudnia 2018 r. nr IV/26/2018 w przedmiocie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi K. w Gminie W., skarżący winien dokonać rozbiórki wiaty oraz utwardzonej powierzchni części nieruchomości stanowiącej działkę nr [..], położonej w K. przy ul. P., w sytuacji gdy skarżący przeprowadził objęte decyzją prace inwestycyjne w dacie obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Gminy z 29 kwietnia 2011 r., nr VII/70/2011, przewidującego odmienne warunki w zakresie wielkości dopuszczalnej powierzchni utwardzonej dla zabudowanych nieruchomości położonych na terenie jego obowiązywania,

b) art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 140 k.c. poprzez nie poparte żadną argumentacją uznanie, że posadowienie przez skarżącego w obrębie działki nr [..] zadaszonej wiaty narusza prawo własności właścicieli nieruchomości sąsiedniej stanowiącej działkę oznaczoną nr [..].

Jednocześnie skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji WINB, a co za tym idzie uchylenie poprzedzającej ją decyzji PINB i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zgodnie z ustalonymi, niekwestionowanymi okolicznościami, skarżący przeprowadził prace inwestycyjne w zakresie posadowienia na stanowiącej jego własność nieruchomości zadaszonej wiaty drewnianej oraz utwardzenia 50 m2 powierzchni działki w 2017 r. Na obszarze, na którym położona jest opisana nieruchomość, na mocy uchwały Rady Gminy z dnia 29 kwietnia 2011 r. nr VII/70/2011, obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym minimalny obszar powierzchni biologicznie czynnej, który właściciele nieruchomości zabudowanych mieli obowiązek utrzymywać w ich obrębie wynosił 50% Wskazany plan został na tym obszarze zmieniony uchwałą Rady Gminy z 28 grudnia 2018 r. nr IV/26/2018, przewidując nowe wartości w zakresie sposobu urządzania nieruchomości o zabudowie mieszkalnej, wskazując że w ich obrębie właściciele mają obowiązek utrzymać 75% powierzchni biologicznie czynnej, a powierzchnia zabudowy nie może przekroczyć 20% powierzchni nieruchomości. Plan ten zaczął obowiązywać wraz z wejściem w życie wskazanej uchwały, tj. po upływie 14 dni od 4 lutego 2019 r. jako daty jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa.

Zgodnie zaś z brzmieniem art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia planu miejscowego obowiązuje od dnia wejścia w życie w niej określonego, jednak nie wcześniej niż po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa. Tym samym, w terminie realizacji inwestycji, w miejscu położenia przedmiotowej nieruchomości obowiązywały postanowienia planu przestrzennego przyjętego uchwałą z dnia 29 kwietnia 2011 r. przewidujące minimalną wartość powierzchni biologicznie czynnej na poziomie 50% powierzchni nieruchomości. Tym samym przy przyjęciu tolerowanego przez same organy administracyjne błędu pomiarowego nieprzekraczającego 5%, wartość powierzchni biologicznie czynnej utrzymanej przez skarżącego, wynosząca 48,28% powierzchni działki, odpowiada wymogom uregulowanym zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w chwili realizacji inwestycji. Zgodnie z twierdzeniami skarżącego brak jest przy tym podstaw do nakazania właścicielowi doprowadzenia stanu nieruchomości do warunków odpowiadających postanowieniom planu przestrzennego w związku z jego zmianą na mocy przepisów, które zostały wprowadzone już po realizacji prac inwestorskich. Przeciwne rozwiązanie, zdaniem skarżącego, narusza zarówno art. 29 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i fundamentalne zasady wykładni prawa dotyczące nieretroakcyjności wprowadzanych norm, jak i ochrony praw nabytych przez podmioty funkcjonujące w obrocie prawnym.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja organu odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały na podstawie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), dalej jako Prawo budowlane. Zgodnie z ust. 1 pkt 1 tego przepisu przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Natomiast w myśl art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, tj. w szczególności - w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach (pkt 4).

Powyższe oznacza, że na mocy cytowanego art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego możliwe jest zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przewidującego rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego - w przypadkach, o których mowa w art. 50 ust. 1, tj. m. in. gdy roboty zostały już wykonane i nastąpiło to w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach prawa. Wówczas nie można wydać postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. W przypadku braku możliwości nakazania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, organ może orzec rozbiórkę obiektu wykonanego niezgodnie z obowiązującymi przepisami, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy legalności decyzji nakazującej rozbiórkę wiaty parkingowej (zadaszonego miejsca postojowego) oraz powierzchni utwardzonej o wielkości 50 m2 na działce nr [..] w K. Analiza akt doprowadziła sąd do wniosku, że w kontrolowanym postępowaniu nie dopuszczono się uchybień wskazanych w skardze, jak również innych, które należało uwzględnić z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.). Zdaniem sądu, zarówno ustalenia faktyczne organów, jak i kwalifikacja dokonanych robót budowlanych oraz wyprowadzone konsekwencje prawne nie naruszają prawa.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zatwierdzony decyzją Starosty z 31 marca 2014 r., zmienioną decyzją z 12 czerwca 2014 r., projekt zagospodarowania działki nr [..] (z której wydzielono działkę nr [..]) jako IV etap budowy domów (budynek nr [..]) nie przewidywał utwardzenia powierzchni działki płytami MEBA czy kostką betonową, jak i wiaty parkingowej (zadaszonego miejsca postojowego). Utwardzenie terenu działki miało być objęte odrębnym opracowaniem, które nie zostało sporządzone. Następnie, w 2017 r. skarżący posadowił wiatę (garażową) na swojej działce nr [..] - bezpośrednio w granicy z działką nr [..], w ten sposób, że orynnowanie znajdowało się na terenie zagospodarowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym działki sąsiedniej nr [..], przez co oddziaływało na teren tej działki, powodując w szczególności zalewanie wodami opadowymi, na co wskazywał uczestnik postępowania T. K. (właściciel działki nr [..]).

W tej sytuacji należy rozważyć prawidłowość kwalifikacji robót budowlanych związanych z posadowieniem ww. wiaty i utwardzeniem terenu z punktu widzenia możliwości wdrożenia trybu naprawczego, uregulowanego w wyżej cytowanych art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 lit. c) tej ustawy, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Ponadto, na mocy art. 30 Prawa budowlanego budowa taka nie wymaga także zgłoszenia właściwemu organowi. Ponadto, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 10 oraz art. 30 ust. 1 (a contrario) Prawa budowlanego budowa miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia robót budowlanych. Powyższe przepisy prowadzą do wniosku, że prawidłowe jest stanowisko organów obu instancji, iż wykonane roboty budowlane przez skarżącego nie wymagały ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, co jeszcze nie czyni ich zgodnymi z prawem, w tym w zakresie warunków techniczno-budowlanych czy planowania przestrzennego. Bez wątpienia jednak, w takich okolicznościach - w odniesieniu do ww. robót budowlanych - nie ma zastosowania art. 48 i 49b Prawa budowlanego, skoro nie wymagały one ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Brak objęcia określonych robót wymogiem uzyskania zgody organu budowlanego na ich prowadzenie (czy wprost czy milcząco) nie dyskwalifikuje możliwości prowadzenia wobec nich postępowania naprawczego, na co słusznie zwróciły uwagę organy obu instancji. Jak bowiem wskazano powyżej, fakt wyłączenia określonych robót spod reglamentacji w postaci zgody budowlanej, nie oznacza jeszcze, że można je wykonać w sposób dowolny, a w szczególności z uchybieniem innym przepisom prawa budowlanego – np. wynikającym z warunków technicznych, czy też planowania przestrzennego.

W niniejszej sprawie organy ustaliły, że inwestor korzystał z wiaty jako wiaty garażowej, tj. wykorzystywał ją jako zadaszone miejsce postojowe. Choć skarżący zaprzeczał tej okoliczności, to potwierdzają ją zgromadzone w aktach fotografie (w tym także w aktach sądowych). Stosownie zaś do § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (w brzmieniu z daty budowy – t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm., dalej jako rozporządzenie), stanowiska postojowe, w tym również zadaszone, oraz otwarte garaże wielopoziomowe należy sytuować na działce budowlanej w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż - dla samochodów osobowych 3 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie. Ta odległość, jak wynika z akt sprawy, nie została dochowana przez inwestora, bowiem przypomnieć należy, że postępowanie w niniejszej sprawie wszczęto ze względu na kierowanie wód opadowych z dachu wiaty skarżącego na działce nr [..] na teren sąsiedniej nieruchomości - działki nr [..] - w związku z jej posadowieniem na granicy tych działek. Powyższe oznacza w konsekwencji, że wykonana wiata istotnie narusza cytowany przepis rozporządzenia.

Z kolei w myśl art. 29 ust. 2 pkt 5 oraz art. 30 ust. 1 (a contrario) Prawa budowlanego ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia nie wymaga wykonywanie robót budowlanych, polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych.

Ustalenia poczynione przez organy, niezakwestionowane przez stronę skarżącą, wskazują, że działka inwestora ma 188 m2 powierzchni. Powierzchnia utwardzona (pod domem oraz kostką betonową wokół domu – 17,56 m2, a także kratką betonową – 32,41 m2, z czego uwzględniono 50 % tej ostatniej wartości) obejmuje łącznie 90,77 m2, co stanowi 48,28 % działki. Z kolei, wyliczona przez organ powierzchnia zabudowy działki wynosi 30,32 %.

Jak wskazano powyżej, niezależnie od kwestii zgodności z Prawem budowlanym, w tym przepisami techniczno-budowlanymi, w postępowaniu naprawczym należy ocenić również zgodność wykonanych robót budowlanych (wiaty oraz utwardzenia powierzchni działki) z obowiązującymi przepisami regulującymi problematykę planowania i zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do działki inwestora. W momencie posadowienia wiaty, tj. w 2017 r., obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu wsi [..] przyjęty przez Radę Gminy uchwałą nr VII/70/2011 z dnia 29 kwietnia 2011 r. W myśl tego planu maksymalna wielkość zabudowy w stosunku do powierzchni działki została określona w wysokości 30%, a minimalny procent powierzchni biologicznie czynnej został ustalony w wysokości 50%. Jak wskazano powyżej, wyliczona przez organ powierzchnia zabudowy działki budynkiem mieszkalnym wynosi 30,32 %, natomiast powierzchnia biologicznie czynna stanowi 51,72 % działki. Na gruncie cytowanego planu z 2011 r. taki sposób zabudowania działki budynkiem mieszkalnym w całości wyczerpywał możliwość jej zabudowy. I choć wiata, jako wydzielony obiekt pomocniczy, nie wlicza się do wskaźnika powierzchni zabudowy określającego sumę powierzchni zabudowy budynków na działce do powierzchni tej działki, to nie oznacza, że jej posadowienie nie jest regulowane innymi przepisami prawa, o czym mowa już była powyżej.

Natomiast obecnie obowiązujący miejscowy plan został przyjęty uchwałą Rady Gminy nr lV/26/2018 z dnia 28 grudnia 2018 r. (Dz. Urz. Woj. z 2019 r., poz. 661). W myśl obowiązujących przepisów działka skarżącego znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 21MN - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, gdzie minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej w powierzchni działki budowlanej wynosi 75%, a maksymalna powierzchnia zabudowy wynosi 20% powierzchni działki.

Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy na należącej do skarżącego działce nr [..] powierzchnia utwardzona kratą betonową wynosi 32,43 m2, powierzchnia utwardzona kostką betonową wynosi 17,56 m2, budynek zajmuje powierzchnię 57 m2 a powierzchnia działki wynosi 188 m2. Do całkowitej powierzchni utwardzonej przyjmuje się 50% powierzchni pokrytej kratą betonową, co w niniejszym przypadku wynosi 16,21 m2. Zatem całkowita powierzchnia utwardzona działki wynosi 90,77 m2, co stanowi 48,28% łącznej powierzchni, natomiast powierzchnia zabudowy stanowi 30,32% całkowitej powierzchni działki. Zestawienie powyższych obliczeń z treścią planu miejscowego z 2011 r. oraz obowiązującego miejscowego planu z 2018 r. prowadzi do wniosku, że powierzchnia zabudowy budynkiem (nie licząc powierzchni utwardzonej) była już nieznacznie przekroczona podczas obowiązywania poprzedniego planu, natomiast w myśl obecnie obowiązujących postanowień planu z 2018 r. - ani łączna powierzchnia zabudowy ani powierzchnia utwardzona nie spełniają warunku dotyczącego zachowania 75% powierzchni biologicznie czynnej (gdyż wynosi ona 51,72%), jak również warunku dotyczącego 20 % powierzchni zabudowy (gdyż wynosi ona 30,32 %). W konsekwencji nie można stwierdzić, by roboty wykonane przez skarżącego w odniesieniu do utwardzenia terenu oraz posadowienia wiaty były zgodne z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do warunku zachowania powierzchni biologicznie czynnej.

Niezależnie od wskazanych powyżej kwestii niezgodności z przepisami techniczno-budowlanymi oraz przepisami planowania przestrzennego, organy słusznie podniosły, że wiata na działce skarżącego wykracza poza teren należącej do niego działki nr [..], gdyż jej dach i orynnowanie częściowo znajdują się już nad terenem działki nr [..]. Bez wątpienia świadczy to o naruszeniu obszaru oddziaływania obiektu, potencjalnie zakłócającym stosunki sąsiedzkie. Trafnie zauważono, że budowa wiaty narusza art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, zgodnie z którym obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu, przy czym za przepisy odrębne organy uznały art. 140 Kodeksu cywilnego, w myśl którego w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Przepisami prawa administracyjnego, wprowadzonymi w celu zagwarantowania poszanowania praw inwestora związanych z obszarem oddziaływania obiektu, ale także – właścicieli sąsiednich nieruchomości w stosunku do terenu inwestycji – są m. in. wymienione wyżej przepisy kreujące warunki techniczne. Ustalają one w szczególności odległości od budynków, które muszą być zachowane, o czym mowa już była powyżej.

Odnosząc się do zarzutu skargi kwestionującego prawidłowość orzeczenia na podstawie obowiązującego od 2019 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wskazującego na konieczność orzekania na podstawie planu z 2011 r. obowiązującego w dacie budowy wskazać należy, że jest on chybiony. Wyjaśnić należy, że zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego jest uzasadnione wówczas, gdy spełniona jest choćby jedna z przesłanek określonych w art. 50 ust. 1 ustawy. W takiej sytuacji organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest wdrożyć tryb naprawczy. Odstąpienie od nałożenia obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jest z kolei dopuszczalne wówczas, gdy zostanie ustalone, że roboty – w tym przypadku - nie wymagające ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia - są zgodne z prawem. Jak wyjaśniono powyżej, wykonane przez inwestora roboty budowlane związane z posadowieniem wiaty oraz utwardzeniem terenu, jako istotnie odbiegające od ustaleń i warunków określonych w przepisach prawa dotyczących zachowania odległości od granicy działki sąsiedniej – rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego) - uzasadniały wszczęcie postępowania naprawczego, w toku którego analizowana jest także zgodność wykonanych robót z przepisami prawa planowania przestrzennego. Podkreślić przy tym trzeba, że o ile ocena dotycząca ustalenia, czy sporne roboty zostały wykonane w warunkach, o których mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego dokonywana jest na podstawie stanu prawnego obowiązującego na dzień wykonania tych robót, o tyle oceny w zakresie możliwości legalizacji robót wykonanych w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 ustawy i doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem należy dokonać z uwzględnieniem aktualnie obowiązujących przepisów prawa. Ratio legis art. 51 Prawa budowlanego sprowadza się bowiem do tego, że na inwestorze realizującym roboty budowlane w warunkach, które zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy nie są akceptowane z punktu widzenia ich legalności, spoczywa obowiązek doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z aktualnie obowiązującym prawem, a nie prawem obowiązującym na dzień ich realizacji. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 51 Prawa budowlanego nie ma charakteru kontroli i w związku z tym nie może odnosić się do nieaktualnego stanu prawnego, np. obowiązującego w dacie wydania pozwolenia na budowę, czy w dacie realizacji robót, które zgody budowlanej nie wymagały. Jako postępowanie naprawcze zmierza ono do przywrócenia porządku prawnego, a więc powinno opierać się na aktualnie obowiązujących przepisach prawa. W tej sytuacji, chybiony jest zarzut naruszenia art. 29 u.p.z.p. poprzez brak orzeczenia na podstawie planu miejscowego z 2011 r., lecz na podstawie planu obowiązującego w dacie orzekania przez organ, tj. planu miejscowego z 2018 r. Przypomnieć zarazem należy, że wykonane przez skarżącego roboty budowlane pozostają w sprzeczności z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, co również wyklucza możliwość ich legalizacji.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym na podstawie na podstawie § 1 pkt 1 i 2 zarządzenia nr 49/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Na mocy tych przepisów z dniem 19 października 2020 r. odwołano rozprawy, utrzymując działalność orzeczniczą sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych. W związku z tym sprawy wyznaczone do rozpatrzenia na rozprawie skierowano do załatwienia na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). W ocenie sądu, rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie w opisanych okolicznościach wiązałoby się z istotnym zagrożeniem zdrowia skarżącego i jego pełnomocnika, uczestników postępowania i przedstawicieli organu, a zarazem sprawa – ze względu na zebrany materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny – może zostać rozpoznana na posiedzeniu niejawnym bez uszczuplenia praw procesowych ww. podmiotów, zgodnie z zasadą szybkości postępowania. Jednocześnie, rozprawy nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem dźwięku i obrazu. Dopuszczalność orzekania na posiedzeniu niejawnym ze względu na okoliczności związane z zarządzeniem stanu pandemii COVID-19 potwierdza uchwała składu 7 Sędziów NSA z 30 listopada 2020 r., sygn. II OSP 6/19 (www.nsa.gov.pl).