Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 76/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 14 i art. 39
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 105 §1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, oddala skargę /-/E. Kręcichwost – Durchowska /-/G. Radzicka /-/M. Dybowski


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Poznania decyzją z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt: Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa) w związku z art. 14 i art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r., nr 64, poz. 593 ze zm. - dalej ups) po ponownym rozpatrzeniu sprawy P.P. umorzył postępowanie w sprawie udzielenia pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 300 zł. w III, IV, V 2008r., środków czystości w wysokości 20 zł. w III, IV i V 2008r., koszulek T-shirt w wysokości 15 zł. w III, IV, i V 2008r., bielizny osobistej w wysokości 8 zł. w III, IV i V 2008r., biletu sieciowego MPK w wysokości 81 zł. w III, IV i V 2008r., opłacenie części czynszu w wysokości 69 zł. w III, IV i V 2008r., opłacenie części rachunku za energię elektryczną w wys. 10 zł. za XI 2007 do I. 2008r., opłacenie rachunku za energię elektryczną w wys. 55 zł. za okres I-III.08, opłacenie części rachunku za energię elektryczną w wys. 55 zł. za okres III-V.08, opłacenie części rachunku za gaz w wysokości 10 zł. za okres XI.07 - I.08, opłacenie rachunku za gaz w wysokości 55 zł. za okres I-III.08, opłacenie rachunku za gaz w wysokości 55 zł. za okres III – V.08 oraz pokrycie kosztów ksera -. 3 zł. w III, IV i V. W uzasadnieniu wskazano, że wszczynający niniejsze postępowanie wniosek z dnia 19 marca 2008r. w zakresie będącym przedmiotem rozpoznania jest tożsamy w stosunku do wniosku z dnia 30 stycznia 2008r., w sprawie którego zapadła decyzja z dnia [...] lutego 2008r., nr [...] o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy finansowej za okres do kwietnia 2008r, która to decyzja jest decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r., nr [...] utrzymało ją w mocy. W zakresie pomocy na miesiąc maj 2008r. organ pierwszej instancji wskazał na fakt, iż wniosek w tym zakresie jest tożsamy w zakresem przedmiotowym wniosku z dnia 6 marca 2008r., w sprawie którego zapadła decyzja z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] odmawiająca wnioskowanej pomocy finansowej na miesiąc V 2008r., która to decyzja jest ostateczną w administracyjnym toku instancji gdyż SKO w Poznaniu utrzymało ją mocy decyzją z dnia [..].06.2008r. nr [...]. Zakres przedmiotowego wniosku doprecyzowano w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu [...] sierpnia 2008r. wykonując zalecenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu zawarte w decyzji z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...]. Ponadto organ I instancji wykonując zalecenia organu odwoławczego ustalił, iż sytuacja materialno – bytowa zainteresowanego nie uległa zmianie w stosunku do ustaleń będących podstawą wydania przez MOPR decyzji z dnia [...].02.2008r. i z dnia [...] marca 2008r. Organ I instancji stwierdził więc, że ma podstawę do uznania, iż postępowanie wszczęte tym wnioskiem w zakresie, w jakim był on już przedmiotem rozstrzygnięcia jest bezprzedmiotowe – dotyczy tego samego stanu faktycznego (przedmiotu i podmiotu) oraz tego samego stanu prawnego. Fakt wcześniejszego rozstrzygnięcia tego wniosku jest okolicznością tego rodzaju, że przedmiotowa sprawa w tym zakresie przestała istnieć, w związku z czym organ I instancji nie ma podstawy do jej powtórnego, merytorycznego rozpatrywania.

Odwołując się od powyższej decyzji P.P. zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu organu I instancji brak rzetelności w rozpatrzeniu sprawy, brak bezstronności w ocenie sytuacji, działanie na szkodę klienta i utrudnianie wykonywania prac społecznie użytecznych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu po rozpatrzeniu odwołania w dniu [...] listopada 2008r, wydało decyzję Nr [...], w której utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że w przypadku, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, gdy sprawa dotyczy tego samego stanu prawnego i faktycznego (przedmiotu i podmiotu), jaki objęty był już innymi decyzjami ostatecznymi, organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdyż postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Przy uwzględnieniu wynikających z wywiadu środowiskowego z dnia 11 sierpnia 2008r. ustaleń dotyczących nie zmienionej sytuacji materialno – bytowej wnioskodawcy, zdaniem organu odwoławczego można uznać, że postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia wniosku strony z dnia 19 marca 2008r. o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego, w zakresie potrzeb objętym przedmiotowym postępowaniem, jest tożsame przedmiotowo i podmiotowo z podjętymi już rozstrzygnięciami administracyjnymi. Mając na względzie przedstawione okoliczności SKO uznało więc, że organ I instancji zasadnie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Wnosząc skargę na powyższą decyzję P.P. podniósł, iż sprawa przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego nie została rozpatrzona wnikliwie i bezstronnie. Skarżący powołał się przy tym na okoliczność zawarcia przez MOPR J. kontraktu socjalnego z dnia [...].03.2008r., w którym MOPR zobowiązał się do udzielenia mu pomocy finansowej na czas jego trwania.

Odpowiadając na skargę SKO w Poznaniu wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola Sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 kpa, a więc w sposób przekonywujący.

Przedmiot niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia czy w występującym w niniejszej sprawie stanie faktycznym, Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia J. w Poznaniu działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Poznania był uprawniony do umorzenia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej na zakup żywności w wysokości 300 zł. w III, IV, V 2008r., środków czystości w wysokości 20 zł. w III, IV i V 2008r., koszulek T-shirt w wysokości 15 zł. w III, IV, i V 2008r., bielizny osobistej w wys. 8 zł. w III, IV i V 2008r., biletu sieciowego MPK w wysokości 81 zł. w III, IV i V 2008r., opłacenie części czynszu w wysokości 69 zł. w III, IV i V 2008r., opłacenie części rachunku za energię elektryczną w wys. 10 zł. za XI 2007 do I. 2008r., opłacenie rachunku za energię elektryczną w wys. 55 zł. za okres I-III.08, opłacenie części rachunku za energię elektr. w wys. 55 zł. za okres III-V.08, opłacenie części rachunku za gaz w wys. 10 zł. za okres XI.07 - I.08, opłacenie rachunku za gaz w wys. 55 zł. za okres I-III.08, opłacenie rachunku za gaz w wys. 55 zł. za okres III – V.08 oraz pokrycie kosztów ksera w wys. 3 zł. w III, IV i V, które wszczęte zostało wnioskiem z dnia 19.03.2008r.

Jak wynika z wywiadu środowiskowego z dnia 11 sierpnia 2008r., (przeprowadzonego w m.in. celu doprecyzowania wniosku z dnia 19.03.2008r.) zakres przedmiotowego wniosku odpowiada zakresom wniosków z dnia 30.01.2008r. rozpoznanego decyzją z dnia Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] lutego 2008r. nr [...] o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy finansowej za okres do kwietnia 2008r, utrzymaną w mocy przez SKO w Poznaniu decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r., nr [...] oraz wnioskowi z dnia 6 marca 2008r., w sprawie którego zapadła decyzja z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] odmawiająca wnioskowanej pomocy finansowej na miesiąc V 2008r., która to decyzja jest ostateczną w administracyjnym toku instancji gdyż SKO w Poznaniu utrzymało ją mocy decyzją z dnia [..].06.2008r. nr [...]. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika również, iż postępowania administracyjne zakończone w/w decyzjami, na skutek skarg wniesionych przez P.P. zostały skontrolowane przez tut. Sąd, który w prawomocnych wyrokach z dnia 4 grudnia 2008r. sygn. akt IV SA/Po 248/08 oraz z dnia 18 lutego 2009r. sygn. akt IV SA/Po 387/08 oddalił skargi na powyższe decyzje. Oznacza to, iż bezprzedmiotowym jest prowadzenie postępowania administracyjnego w zakresie odpowiadającym wydanym rozstrzygnięciom rozpatrującym wnioski z dnia 30 stycznia 2008r. i 6 marca 2008r.

Zwrócić należy bowiem uwagę na to, iż postępowanie administracyjne wszczyna się w zasadzie na żądanie strony, która w swym podaniu podaje zazwyczaj jego przedmiot i zakres postępowania administracyjnego. Decyzja administracyjna rozstrzyga sprawę co do jej istoty w granicach żądania określonego przez strony (art. 104 kpa). W tych granicach należy także ocenić decyzję o umorzeniu postępowania, tj. w tym znaczeniu, że decyzję taką należy odnosić do ustalonego w sprawie przedmiotu i zakresu postępowania administracyjnego, bez względu na to, czy umorzenie takie kończy ostatecznie to postępowanie w odniesieniu do sfery praw i obowiązków strony, czy też odnosi się tylko do jednego samodzielnego jego fragmentu i nie wyklucza dalszego postępowania ze strony innych organów.

Stosownie do dyspozycji art. 105 § 1 kpa bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (B. Adamiak i J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2006r., s. 489).

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (wyrok NSA w Warszawie z 24 kwietnia 2003 r., sygn. III SA 2225/01 Biul. Skarbowy 2003/6/25). W uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 1995r., III ARN 50/95, OSNP 1996/11/150 Sąd Najwyższy podkreślił, że "ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 § 1 kpa, przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nie może być interpretowany rozszerzająco. Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania".

Tak więc sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 kpa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne.

Odnosząc się zgłoszonego na rozprawie przez P.P. wniosku o odroczenie rozprawy wskazać należy na art. 99 ppsa, zgodnie z którym Sąd może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny. Ważne przyczyny odroczenia posiedzenia to takie sytuacje, których nieuwzględnienie prowadziłoby do naruszenia zasadniczych założeń postępowania, a konsekwencji do takich uchybień procesowych, które mogłyby stanowić podstawy zaskarżenia orzeczenia np. konieczność rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego lub wniosku o przyznanie prawa pomocy, nagła choroba sędziego, przerwa w komunikacji uniemożliwiająca uczestnikowi dostęp do sądu (por. T.Woś "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz." Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005r., s. 351). Mając powyższe na uwadze uwzględniając zasadę, zgodnie z którą sąd kontroluje wydane w sprawie decyzje w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dniu podejmowania zaskarżonych rozstrzygnięć, Sąd oddalił wniosek skarżącego uzasadnionego tym, iż w MOPR mając zapaść decyzje, które wpływać będą na losy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu nie mogą mieć bowiem wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcia w sprawie umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, wynikającą z wcześniejszego rozpoznania wniosku w tym zakresie przyszłe decyzje MOPR w innych sprawach.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak sentencji.

/-/ M.Dybowski /-/ G. Radzicka /-/. E. Kręcichwost – Durchowska