Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 279/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136, art. 137
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia WSA Jacek Czaja, Protokolant Asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwroty wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...], w której orzeczono o odmowie zwrotu na rzecz M. K., części wywłaszczonej nieruchomości położonej w Ś., w obrębie - 1 M. Ś., gm. Ś., stanowiącej w dacie wywłaszczenia część działki nr ewid. [...], tj. części aktualnie oznaczonej jako działka o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni 0,1874 ha.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda przedstawił następujący stan sprawy.

W dniu [...] maja 2010 r. do Starosty [...] wpłynął wniosek S. G. o zwrot wywłaszczonej działki o nr ewid. [...] położonej w Ś., stanowiącej w dacie wywłaszczenia część działki ewidencyjnej o nr [...] o powierzchni 17.831 m2. Wnioskodawca wskazał, że na części dawnej działki o nr [...], stanowiącej obecnie działkę o nr ewid. [...], nie została zrealizowana żadna z inwestycji przewidzianych w decyzji wywłaszczeniowej, tj. ani poszerzenie ulicy ani budowa osiedla mieszkaniowego, co czyni ją zbędną na cel wywłaszczenia i podlegającą zwrotowi. We wniosku pokreślono, że decyzją z dnia [...] listopada 1997 r. znak: [...] Zarząd Miasta Ś. rozwiązał umowę (zawartą w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] marca 1977 r.) o oddaniu Spółdzielni Mieszkaniowej w Ś. w użytkowanie wieczyste gruntu stanowiącego własność G. Ś., objętego księgą wieczystą KW Nr [...], w części dotyczącej działki [...] położonej w Ś. przy ul. [...] i zarządził jej odebranie. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż działka nr [...] została związana z działalnością Urzędu Miasta Ś., a nie z budownictwem mieszkaniowym, co zdaniem wnioskodawcy oznacza, iż grunt został zwrócony G. Ś. ze względu na jego wykorzystanie niezgodne z celem wywłaszczenia, tj. wykorzystanie na cel nie związany z budownictwem mieszkaniowym. Zdaniem wnioskodawcy fakt, że od dnia wydania ww. decyzji grunt stanowiący własność G. Ś. pozostaje jednocześnie w jej wyłącznym władaniu świadczy o tym, że działka [...], a co za tym idzie jej część stanowiąca obecnie działkę o nr [...], jest zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej.

Na wstępnym etapie postępowania wyjaśniającego Starosta Ś. ustalił,

że na wniosek Powiatowego Zarządu Gospodarki Terenami Urzędu Powiatowego w L. znak: [...] z dnia [...] lutego 1975 r. została wywłaszczona nieruchomość o powierzchni 17.831 m2, składająca się z działki oznaczonej nr [...] położonej w Ś.. Wywłaszczenie nieruchomości nr [...] nastąpiło na podstawie ustawy z dnia [...] marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w związku z decyzją o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu spółdzielczego osiedla mieszkaniowego w Ś. L.dz. [...] z dnia [...] czerwca 1972 r., uwzględnionego w zatwierdzonych planach gospodarczych, z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego Spółdzielni Mieszkaniowej w Ś. oraz pod poszerzenie ulic. W decyzji wywłaszczeniowej ustalono również na rzecz dotychczasowego właściciela S. G. odszkodowanie za przedmiotowy grunt, za części składowe nieruchomości oraz drzewa i krzewy w łącznej kwocie [...]zł.

Na podstawie decyzji Wojewody znak: [...] z dnia [...] września 1996 r. nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka o nr ewid. [...] o łącznej powierzchni 2.703 m2, z dniem [...] maja 1990 r. nabyła nieodpłatnie z mocy prawa Gmina M. to Ś.. Następnie Burmistrz Miasta Ś. decyzją, znak: [...] z dnia [...] października 2006 r. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w Ś. przy ul. [...], oznaczonej nr [...] o pow. 2.703 m2 na działki o nr ewid. [...] o pow. 829 m2 i [...] o pow. 1874 m2.

Organ wskazał, że w trakcie oględzin nieruchomości, przeprowadzonych w dniu [...] października 2010 r. z udziałem przedstawiciela Burmistrza Miasta Ś., pełnomocnika wnioskodawcy - J. C., wnuka wnioskodawcy T. G. oraz przedstawicieli Starosty [...] ustalono, że w przeważającej części teren wnioskowany do zwrotu jest utwardzony nawierzchnią asfaltową, częściowo na gruncie znajduje się trawnik i rosną drzewa. Stwierdzono, że przedmiotowy teren wykorzystywany jest jako parking ogólnodostępny oraz jako drogi prowadzące do przyległych obiektów. W granicach działki znajdują się również urządzenia branżowe np. sieć elektryczna i inne.

W dniu [...] stycznia 2011 r. odbyła się rozprawa administracyjna w sprawie. W trakcie rozprawy przedstawicielka Burmistrza Miasta Ś. stwierdziła, że cel wywłaszczenia na przedmiotowym terenie został zrealizowany. Zgodnie z planem szczegółowym, zaplanowane parkingi zostały wybudowane jako nierozłączna część osiedla mieszkaniowego. Rozwiązanie umowy o oddanie w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej w Ś. działki o nr [...] nastąpiło na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej, która uzasadniała to tym, że nieruchomość ta stała się zbędna na cele budownictwa mieszkaniowego w części zabudowanej budynkiem, w którym funkcjonował Urząd Stanu Cywilnego i PZU S.A. Instytucje te funkcjonowały zdaniem przedstawicielki Burmistrza Miasta Ś. w latach 80-tych. W latach 90-tych mieściła się w nim Straż Miejska. G. Ś., uwzględniając wniosek Spółdzielni, postanowiła rozwiązać umowę o oddaniu tego gruntu w użytkowanie wieczyste. W ocenie przedstawicielki Burmistrza budowę parkingu wykonywała Spółdzielnia Mieszkaniowa z własnych środków. Istniejący parking jest niezbędny do obsługi Spółdzielczego Ośrodka Kultury, instytucji i firm funkcjonujących w budynku i stanowi jedyny dojazd do tego obiektu. Pełnomocnik wnioskodawcy stwierdził, że parking, który wybudowano na działce o nr [...], nie został zrealizowany zgodnie z planem szczegółowym zagospodarowania terenu, ponieważ plan ten zakładał wybudowanie 44 miejsc parkingowych na całej działce nr [...], także w miejscu gdzie obecnie stoi dom. Jego zdaniem kształt parkingu oraz jego usytuowanie dowodzi jednoznacznie, iż stanowi on dojazd do budynku użytkowanego w latach 80-tych jako Urząd Stanu Cywilnego i PZU S.A. Stwierdził ponadto, że w dniu [...] listopada 1997 r. Zarząd Miasta Ś. zarządził odebranie całej działki o nr ewid. [...] ze względu na to, że działka ta została związana z działalnością Urzędu Miasta Ś. a nie z budownictwem mieszkaniowym. W jego ocenie, obiekt handlowo-usługowy został zrealizowany niezgodnie z planem szczegółowym, bowiem na planie dojazd do obiektu był przewidziany od ul. [...], parking na działce o nr ewid. [...] powstał w okresie kiedy w budynku na działce o nr ewid. [...] funkcjonował już USC i gdyby parking wykonała Spółdzielnia Mieszkaniowa w Ś., to wykonałaby go zgodnie z planem szczegółowym.

W toku dalszego postępowania wyjaśniającego Starosta Ś. w dniu [...] stycznia 2011 r. otrzymał pismo Prezesa Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej w Ś. dotyczące historii zagospodarowania działki o nr ewid. [...]. W piśmie tym Prezes Spółdzielni Mieszkaniowej w Ś. wyjaśnił, że prace drogowo -chodnikowe oraz prace związane z urządzeniem zieleni osiedlowej na przedmiotowej działce były realizowane w ramach budowy pawilonu handlowo -usługowego zlokalizowanego przy ul. [...]. Pawilon ten wybudowany został na potrzeby mieszkańców osiedla "[...] oraz mieszkańców terenów przyległych, zapewniając im podstawowe usługi handlowe, rzemieślnicze, gastronomiczne, społeczno - wychowawcze i kulturalne. Prezes Spółdzielni wskazał, że prace w ramach przedmiotowej inwestycji prowadzone były na części działki, która nosiła wówczas nr [...]. Prace wykonywane były na zlecenie i koszt Spółdzielni Mieszkaniowej w Ś. w związku z budową osiedla mieszkaniowego pn. "[...]. Inwestorem zastępczym Spółdzielni Mieszkaniowej był Zakład Projektowania i Usług Inwestycyjnych [...]" L., który nadzorował i rozliczał inwestycję. Prezes Spółdzielni podkreślił także fakt rozpoczęcia prac związanych z budową pawilonu handlowo - usługowego wraz z jego otoczeniem (drogami, chodnikami, zielenią osiedlową) w 1976 r. lub 1977 r. i ich zakończenia już w 1978 r., wskazując przy tym na protokół odbioru z dnia [...] czerwca 1978 r. Do pisma Spółdzielni Mieszkaniowej w Ś. zostały dołączone dokumenty związane z realizacją przedmiotowej inwestycji, w tym odpis decyzji Urzędu Powiatowego w L. zatwierdzającej plan realizacyjny ogólny zagospodarowania terenu inwestycji, zagospodarowanie terenu działki budowlanej, usytuowanie obiektu budowlanego, aneks do planu szczegółowego zagospodarowania osiedla II zadanie wraz ze szkicami koncepcyjnymi poszczególnych obiektów budowlanych projektowanych indywidualnie. Do decyzji dołączony został Opis Techniczny Aneksu do projektu technicznego pawilonu wielofunkcyjnego [...] w Ś., z którego m.in. wynika, że pawilon wielofunkcyjny był przewidziany do realizacji w latach 1975-1976. Pawilon miał przejąć obsługę mieszkańców osiedla [...] oraz terenów przyległych do niego. W Opisie Technicznym w pkt. 1.4. zatytułowanym - Teren inwestycji - zawarto opis lokalizacyjny pawilonu, który usytuowano na przecięciu się dwóch ciągów komunikacyjnych miasta - ulicy [...] (obecnie Al. [...]) będącej drogą wjazdową do Ś. od południa i ciągu pieszego biegnącego w pasie zieleni. Od strony wschodniej granice terenu wyznaczała istniejąca zabudowa jednorodzinna, a od południa pawilon miał sąsiadować z projektowaną zabudową mieszkaniową punktową. W pkt. 1.5. Opisu Technicznego zatytułowanym - Zasada lokalizacji pawilonu - widnieje zapis, że "opracowany obszar określony jako zadanie III przedsięwzięcia inwestycyjnego, przestrzennie powiązany jest z zespołem budynków punktowych stanowiących zabudowę narożnika ulic: [...] i [...]. W dalszej części pkt. 1.5. wskazano, że przed pawilonem od strony północnej zaprojektowano parking na 30 stanowisk. W pkt. 1.8 - Komunikacja - zaprojektowano połączenie komunikacyjne pawilonu w nawiązaniu do ulic osiedlowych. Główny wjazd na osiedle i do pawilonu wykonano od ulicy [...].

Na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym kopii planu szczegółowego zagospodarowania terenu inwestycji II zaewidencjonowanego w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ś. pod nr [...] oraz wyjaśnień dokumentacji przesłanej przez Prezesa Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej w Ś., Starosta Ś. ustalił, że cel wywłaszczenia na wnioskowanej do zwrotu działce został zrealizowany. Modyfikacje wynikające z przyjęcia aneksu do ZTE II-go zadania inwestycyjnego na osiedlu mieszkaniowym [...]" tj. zaprojektowanie parkingu na 30 stanowisk, a nie na 40 nie wpływają na fakt zrealizowania przedmiotowej inwestycji na przedmiotowym terenie, a sam pawilon handlowy, jak i związany z nim parking są przestrzennie powiązane z zespołem budynków osiedla mieszkaniowego i zarówno pawilon, jak i związany z nim parking obsługują mieszkańców osiedla mieszkaniowego oraz terenów przyległych do niego. W ocenie Starosty, celu wywłaszczenia nieruchomości pod budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci, na przykład budynków handlowych czy usługowych. O. obejmuje nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom, w związku z czym za niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców, uważa się pawilony handlowe, usługowe, parkingi, ciągi piesze, zieleń osiedlową, instalacje podziemne, takie jak np. linie komunikacyjne, kabel elektryczny, czy instalacje gazowe i sanitarne.

Zdaniem Starosty [...] w świetle ustalonego stanu faktycznego i obowiązujących przepisów prawa wykonane z inicjatywy wnioskodawcy opracowanie - Operat Techniczny, zaewidencjonowany w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ś. pod nr [...] wraz z opinią dotyczącą obsługi komunikacyjnej obiektu zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] przy Al. [...], Starosta Ś. uznał za bezprzedmiotowe. Proponowane przez pełnomocnika wnioskodawczyni rozwiązanie polegające na ustanowieniu ewentualnej służebności przechodu i przejazdu na rzecz każdoczesnego właściciela i użytkownika pawilonu handlowego sąsiadującego z działką o nr ewid. [...] zaburzyłoby istniejący układ komunikacyjny. Parking usytuowany na działce nr [...] jest ogólnodostępny, gwarantuje działce o nr ewid. [...] dojazd i miejsce parkingowe bez ustanawiania służebności przechodu i przejazdu i jest niezbędny do obsługi Spółdzielczego Domu Kultury, biblioteki publicznej i innych firm znajdujących się w pawilonie. Podstawą oceny zbędności jest wyłącznie okoliczność faktyczna zrealizowania celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej. Zbędności nieruchomości w omawianym znaczeniu nie można natomiast wyprowadzać ze zdarzeń przyszłych, które nastąpiły po osiągnięciu celu wywłaszczenia. Nie można więc mówić o zbędności na cel wywłaszczenia, gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji wywłaszczeniowej, a dopiero później zmieniono jej przeznaczenie czy w ogóle zaprzestano jej wykorzystywania na cel, na jaki została przejęta. Ogólne określenie celu np. "budowa osiedla mieszkaniowego" stwarza możliwość wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości zarówno pod budowę domów, jak i infrastruktury osiedla jaką stanowią tereny zielone, drogi dojazdowe, place zabaw, centra handlowe i parkingi. Modyfikacja celu wywłaszczenia nie stanowi zmiany charakteru zamierzonej inwestycji, która realizowana jest zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Za zasadne Starosta uznał także stanowisko Burmistrza Miasta Ś., wyrażone w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r., w którym Burmistrz Miasta Ś. argumentuje, że cel wywłaszczenia na przedmiotowym terenie został zrealizowany zgodnie z planem szczegółowym, a istniejący parking został wybudowany jako nierozłączna część osiedla mieszkaniowego i jest niezbędny do obsługi Spółdzielczego Domu Kultury, biblioteki publicznej i innych firm znajdujących się w pawilonie oraz stanowi on dojazd do tego obiektu. Parking ten jest ogólnodostępny i gwarantuje także działce o nr ewid. [...] dojazd i miejsca postojowe bez ustanawiania służebności przechodu i przejazdu.

Wskazując na powyższe ustalenia i oceny prawne, Starosta Ś. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] odmówił M. K. jako następczyni prawnej S. G. zwrotu opisanej nieruchomości.

Odwołanie od decyzji Starosty [...] złożyła M. K.. Wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie o zwrocie przedmiotowej nieruchomości, zarzuciła organowi pierwszej instancji wadliwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, świadczącego - w jej ocenie - o niezrealizowaniu celu wywłaszczenia.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2013 r., którą odmówiono zwrotu ww. części wywłaszczonej nieruchomości.

Powyższa decyzja była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia [...] maja 2014 r., sygn. akt: II SA/Lu [...] uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd nakazał wyjaśnienie, czy prowadzone postępowanie w sprawie zwrotu działki nr [...] dotyczy sprawy już rozstrzygniętej decyzją ostateczną, mając na uwadze znajdującą się w aktach sprawy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2000 r., znak: [...] oraz precyzyjne ustalenie terminu realizacji parkingu na żądanej do zwrotu działce.

Wojewoda, po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, ponownie rozpatrując odwołanie M. K. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...], w której orzeczono o odmowie zwrotu na rzecz M. K., części wywłaszczonej nieruchomości położonej w Ś..

Organ odwoławczy wskazał, że materialno - prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140, oraz art. 137 ust. 1 i ust. 2 powyższej ustawy, zgodnie z którym nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Wojewoda wskazał, że w rozpatrywanej sprawie należało uwzględnić wnioski zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] maja 2014 r., sygn. akt II SA/Lu [...]. Obowiązkiem organu było precyzyjne ustalenie terminu realizacji parkingu na żądanej do zwrotu działce nr ewid.[...] oraz pierwotnego charakteru tego obiektu w oparciu o decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., o zwrocie na rzecz S. G. działki nr [...] wraz z usytuowanym na niej budynkiem oraz ustalenie, czy w jakimkolwiek zakresie kwestia zwrotu dawnej działki nr [...] została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną z dnia [...] września 2000 r., znak: [...]

Organ odwoławczy wskazał, że w tym celu zwrócił się do Starosty [...] o uzupełnienie materiału dowodowego, zgodnie ze wskazaniami Sądu.

W odpowiedzi na powyższe, do akt sprawy włączono ostateczną decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak: [...], decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2000 r., znak: [...], decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2005 r., znak: [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2000 r., znak: [...], protokół wstępnego odbioru budynku - pałacu ślubów w Ś. w zakresie robót budowlanych i wystroju wnętrz z dnia [...] listopada 1982 r., protokół z [...] listopada 1982 r. w sprawie odbioru końcowego remontu obiektu Urzędu Stanu Cywilnego w Ś., kopię mapy zasadniczej terenu z 1982 r., pismo Prezesa Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej wraz z załącznikiem - wpisem w Książce obiektu budowlanego daty odbioru pawilonu usługowo-handlowego oraz pismo Prezesa [...]" L. S.A.

Zdaniem Wojewody bezsporne jest ustalenie, że celem dokonanego decyzją Naczelnika Powiatu w L. z dnia [...] lutego 1975 r. znak: [...] wywłaszczenia nieruchomości będącej wówczas własnością S. G., oznaczonej nr [...] o pow. 17.831 m2, była budowa osiedla mieszkaniowego dla Spółdzielni Mieszkaniowej w Ś. oraz poszerzenie ulic. Wywłaszczenie nastąpiło zgodnie z decyzją o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu spółdzielczego osiedla mieszkaniowego w Ś. L.dz. [...] z dnia [...] czerwca 1972 r., uwzględnionego w zatwierdzonych planach gospodarczych. Decyzją Kierownika Powiatowego Zarządu Gospodarki Terenami w L. z dnia [...] kwietnia 1975 r., znak: [...] oddano w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej w Ś. wywłaszczony teren państwowy pow. 1 ha 78 a 31 m2 oznaczony działką nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że teren oddany w użytkowanie wieczyste został wywłaszczony na rzecz Skarbu Państwa w celu realizacji zaplecza handlowo-usługowego. Decyzją Naczelnika Powiatu w L. z dnia [...] marca 1975 r. zatwierdzony został m.in. plan szczegółowy zagospodarowania terenu pawilonu wielofunkcyjnego w Ś. na osiedlu mieszkaniowym [...]" przy ul. [...] wraz z projektem tego pawilonu - oznaczonego symbolem [...] Obiekt ten miał być zrealizowany w latach 1975 - 1976 i miał służyć mieszkańcom tego osiedla i terenów przyległych pełniąc funkcję handlową, rzemieślniczą, gastronomiczną, społeczno-wychowawczą i kulturalną. Przed pawilonem od strony północnej zaprojektowano parking na 30 stanowisk. Połączenie komunikacyjne pawilonu zaprojektowano w nawiązaniu do ulic osiedlowych. Główny wjazd na osiedle i dojazd do pawilonu wykonano od ulicy [...]. W związku z tym, iż po wywłaszczeniu nieruchomości S. G., nie dokonano rozbiórki jego domu mieszkalnego usytuowanego na niej, zaplanowaną lokalizację pawilonu przesunięto (w granicach wywłaszczonego terenu) w kierunku południowym na miejsce wcześniej zaplanowanego w tym miejscu budynku mieszkalnego (30 - mieszkaniowego).

Organ odwoławczy wskazał, że z wyjaśnień i dokumentów przekazanych przez Spółdzielnię Mieszkaniową w Ś. wynika, że budowa pawilonu handlowo-usługowego wraz z drogami i chodnikami realizowana była na części działki nr [...] dla potrzeb mieszkańców osiedla "[...] oraz terenów przyległych. Prace wykonywane były na zlecenie i koszt Spółdzielni Mieszkaniowej i w ramach budowy osiedla "[...] od 1976 lub 1977 r. Budowa pawilonu wraz z otoczeniem została zakończona z końcem czerwca 1978 r. Z pisma Burmistrza Miasta Ś. z dnia [...] lutego 2013 r. znak: WPN.[...] złożonego w sprawie, wynika także, że na działce będącej przedmiotem postępowania został zaplanowany i wybudowany parking jako nierozłączna część osiedla mieszkaniowego. Parking ten jest ogólnodostępny, co potwierdziły również ustalenia z oględzin nieruchomości, pełniąc jednocześnie funkcję dogi dojazdowej do przyległych obiektów, w tym Spółdzielczego Domu Kultury i biblioteki publicznej.

Zdaniem Wojewody ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji, jednoznacznie świadczą o tym, że na wnioskowanej do zwrotu działce zrealizowany został cel wywłaszczenia określony w sposób ogólny w decyzji wywłaszczeniowej, a następnie sprecyzowany w decyzji Kierownika Powiatowego Zarządu Gospodarki Terenami w L. o oddaniu wywłaszczonej nieruchomości w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej w Ś. i decyzji Naczelnika Powiatu o zatwierdzeniu planu szczegółowego zagospodarowania terenu pawilonu wielofunkcyjnego [...] Na działce tej bowiem miał powstać parking i parking powstał (bez względu na jego wielkość i kształt techniczny). Parking został wybudowany w ciągu 3 lat od chwili wywłaszczenia nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała więc przesłanka zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, o której mowa w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 powyższej ustawy.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, Wojewoda wskazał, że przesłanki zbędności nie może stanowić okoliczność, że parking ten w okresie późniejszym był również wykorzystywany do obsługi instytucji miejskich, tj. Urzędu Stanu Cywilnego, Straży Miejskiej, czy też PZU S.A. mieszczących się w nierozebranym budynku mieszkalnym wywłaszczonego właściciela nieruchomości S. G.. Organ odwoławczy wskazał, że podziela utrwalony pogląd prawny, że o ile cel wywłaszczenia został osiągnięty, to nie istnieje możliwość zwrotu nieruchomości mimo późniejszej zmiany jej przeznaczenia (wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 maja 2010 r. I OSK 941/09, wyrok NSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2008 r. I OSK 180/07 LEX nr 45626, wyrok WSA w Lublinie z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 503/13, wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 623/12). Organ drugiej instancji podkreślił, że stanowisko organu w tym zakresie podzielił orzekający już w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.

Zdaniem Wojewody na zasadność odmowy zwrotu nie wpływa też interpretacja motywu rozwiązania umowy o oddaniu Spółdzielni Mieszkaniowej w Ś. w użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiącej (po skomunalizowaniu) własność G. Ś., oznaczonej działką nr [...] o pow. 2.703 m2, z której wydzielono w 2006 r. działkę nr [...], wchodzącą w obszar wywłaszczonej nieruchomości, wskazanego w decyzji Zarządu Miasta Ś. z dnia [...] listopada 1997 r. znak: [...], tj. związanie tej działki z działalnością urzędu miejskiego, a nie z budownictwem mieszkaniowym. W okresie po wywłaszczeniu, tj. od 1975 r. do 1978 r. części działki nr [...], oznaczona aktualnie numerem [...], została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, tj. pod parking osiedlowy i późniejsza zmiana charakteru tego parkingu nie może mieć już wpływu na odmowę jej zwrotu. Ponadto, w decyzji przedmiotowej jest mowa o zbędności działki nr [...] na cele budownictwa mieszkaniowego z uwagi na znajdujący się na niej budynek zaadaptowany na potrzeby USC Urzędu Miejskiego w Ś.. W takiej też części, tj. części uniemożliwiającej budownictwo mieszkaniowe, została ta działka zwrócona poprzedniemu właścicielowi jako wydzielona jej część w postaci działki nr [...] wraz z usytuowanym na niej budynkiem pełniącym od lat 80-tych XX w. funkcje miejskie. W pozostałej zaś części, oznaczonej działką nr [...], działka będąca do 1997 r. przedmiotem użytkowania wieczystego Spółdzielni Mieszkaniowej, była i nadal jest wykorzystywana jako parking, do lat 80-tych jako osiedlowy funkcjonalnie związany z pawilonem usługowo - handlowym zrealizowanym w ramach osiedla mieszkaniowego "[...], a później jako ogólnodostępny, służący ogółowi mieszkańców.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Wojewoda wskazał, że niezasadny jest zarzut zbędności działki nr [...] na cel wywłaszczenia, oparty na własnej interpretacji zapisów ww. decyzji Zarządu Miasta Ś. o niezrealizowaniu na całej działce oznaczonej dawnym nr [...] celów mieszkaniowych. Nieznaczne zmodyfikowanie projektu realizacyjnego budowy parkingu w stosunku do pierwotnie zakładanego, polegające na zmianie układu przestrzennego miejsc parkingowych na skutek nierozebrania po wywłaszczeniu budynku mieszkalnego wywłaszczonego S. G., nie zmieniło w żaden sposób funkcji tego terenu i nie uczyniło go zbędnym dla wywłaszczenia w rozumieniu przepisu art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odnosząc się do przedłożonego przez wnioskodawczynię w dniu [...] września 2012 r. operatu technicznego sporządzonego przez uprawnionego geodetę K. D. wraz z wykazem zmian gruntowych zaprojektowanego podziału działki o nr ewid. [...] i opinii nt. możliwości obsługi komunikacyjnej obiektu zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], opracowanej przez [...] Pracownia Architektoniczna Sp. z o.o. w L., tj. dokumentów wykonanych z inicjatywy i na koszt wnioskodawczyni, organ podtrzymał wyrażoną we wcześniejszej decyzji ocenę, że są one nieprzydatne w rozpatrywanej sprawie. Ewentualny zwrot wywłaszczonej nieruchomości zależy wyłącznie od wystąpienia przesłanki pozytywnej w postaci jej zbędności na cel wywłaszczenia, przy jednoczesnym braku przesłanki negatywnej, którą może stanowić np. okoliczność, że w chwili rozstrzygania sprawy nieruchomość nie stanowi już własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Nadto przedłożony dowód należy ocenić jako dowód z dokumentu prywatnego. Organ odwoławczy podkreślił, że kpa nie zawiera wprawdzie przepisów o dokumentach prywatnych, to jednak przyjąć trzeba, iż dokument taki stanowi w postępowaniu administracyjnym (podobnie jak w postępowaniu cywilnym) dowód tego, że osoba, która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokumenty prywatne stanowią zatem jedynie zupełny dowód na to, że zawarte w nich oświadczenia pochodzą od wystawcy, lecz nie przesądzają o zgodności zawartych w nich twierdzeń ze stanem faktycznym.

Podsumowując Wojewoda wskazał, że ponownie przeprowadzona analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji odpowiada prawu i powinno być utrzymane w mocy.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. K.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zwłaszcza niewystarczające zebranie materiału dowodowego;

2. naruszenie art. 8 kpa stanowiącego, że organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie obywateli do organów władzy publicznej poprzez naruszenie zasady obiektywnej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy i oparcie wyłącznie na oświadczeniach uczestników postępowania zainteresowanych negatywnym rozstrzygnięciem sprawy;

3. naruszenie art. 12 § 1 kpa nakazujące organom administracyjnym działać wnikliwie poprzez wyciąganie przez Wojewodę z zebranego materiału dowodowego wniosków nieuprawnionych z punktu widzenia logiki;

4. naruszenie art. 80 kpa poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w oparciu o wyłącznie oświadczenie jednej ze stron postępowania oraz pominięcie istotnych okoliczności wynikających z dokumentów archiwalnych zgromadzonych w postepowaniu dowodowym;

5. naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez niewystarczające odniesienie się do dowodów przytaczanych w odwołaniu do Wojewody, w tym całkowite zignorowanie części wskazanych przez wnioskodawczynię dokumentów oraz niewskazanie logicznej przyczyny dla której pominięto je przy ocenie istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;

6. naruszenie art. 153 ppsa poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego toku postępowania sformułowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia [...] maja 2014 r., sygn. akt II SA/Lu [...];

7. naruszenie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości pomimo jej zbędności na cel wywłaszczenia.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] jako naruszających prawo oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła stan faktyczny i prawny sprawy, rozwijając wskazane zarzuty. Podkreśliła, że Wojewoda winien ustalić w sposób bezsporny kiedy został wybudowany parking na działce nr [...], czy parking ten wybudowano w trakcie budowy osiedla mieszkaniowego jako parking obsługujący przyległy do osiedla pawilon handlowy, czy też jako parking obsługujący stający na działce nr [...] budynek mieszkalny zaadoptowany w 1982 r. na cele Urzędu Miejskiego w Ś. (USC), a także czy pawilon handlowy wraz z obsługującymi go parkingami i dojazdami stanowił realizację celu wywłaszczenia to jest budowy osiedla mieszkaniowego.

Zdaniem skarżącej w postępowaniu uzupełniającym przeprowadzonym na zlecenie Wojewody przez Starostę [...] ograniczono się jedynie do wystosowania pism do [...] S.A. i Starostwa Powiatowego w L. żądając tylko projektu technicznego pawilonu handlowego. Organy administracyjne nie zwróciły się do Starostwa Powiatowego w L. o informację lub projekt techniczny przebudowy domu S. G. na USC, nie wystąpiły do żadnego organu z zapytaniem o dokumenty dotyczące budowy parkingu na działce [...], nie wystąpiły do Archiwum Państwowego w L. z wnioskiem o udzielenie informacji czy w zasobach Archiwum znajduje się dokumentacja dotycząca budowy pawilonu handlowego lub parkingu. Porównanie materiału dowodowego wg stanu na dzień [...] maja 2014 r. ze stanem na dzień [...] lutego 2015 r. oraz decyzji Wojewody z dnia [...] sierpnia 2013 r. dowodzi, że organ administracji w całości nie wykonał zaleceń Sądu. Ani nie ustalił terminu realizacji parkingu, ani też nie ustalił pierwotnego charakteru tego obiektu.

W ocenie skarżącej Wojewoda nie zbadał zasadniczego zagadnienia czy nieusunięcie się S. G. z wywłaszczonego osiedla spowodowało niezrealizowanie parkingu w trakcie budowy pawilonu handlowego czy nie. Jeszcze w 1980 r. rodzina S. G. łącznie ze skarżącą mieszkała w wywłaszczonym domu pod adresem K. . Gdyby rzeczywiście działka [...], której część wnioskowana jest aktualnie do zwrotu była niezbędna do obsługi parkingowej pawilonu handlowego i parking by faktycznie istniał, to w 1982 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa w Ś. będąca wieczystym użytkownikiem tej nieruchomości nie zgodziłaby się na to by oddać własny parking niezbędny do obsługi pawilonu handlowego na cele okołomiejskie, a ponadto nie wystąpiłaby w 1997 r. o rozwiązanie umowy wieczystego użytkowania z powodu niezwiązania tego terenu z osiedlem mieszkaniowym. Funkcja pawilonu handlowego usytuowanego na działce [...] było nie osiedlowa, ale ogólnomiejska. Położenie pawilonu nie w środku osiedla, a na jego skraju przesądza o tym, że był ukierunkowany nie tylko na obsługę mieszkańców osiedla, ale i otaczających terenów.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna.

Wyjaśniając motywy wyroku rozstrzygającego niniejszą sprawę należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż w sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który prawomocnym wyrokiem z dnia [...] maja 2014 r., sygn. akt. II SA/Lu [...] uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku Sąd zawarł ocenę prawną i wskazania dla organu administracji publicznej co do dalszego postępowania.

Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.

Przez ocenę prawną, o której stanowi art. 153 powyższej ustawy, należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy i może ona dotyczyć zarówno stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji (wyrok WSA w Warszawie z [...] listopada 2006 r., I SA/Wa [...], LEX nr 320090).

W uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia [...] maja 2014 r., sygn. akt. II SA/Lu [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, że "(...) przy ponownym rozpatrywaniu sprawy obowiązkiem organu odwoławczego będzie ustalenie terminu realizacji parkingu na żądanej do zwrotu działce nr [...] oraz pierwotny charakter tego obiektu, tj. czy został on zrealizowany w ramach budowy osiedla mieszkaniowego i na jego potrzeby, czy też ramach inwestycji funkcjonalnie z osiedlem niezwiązanej. Organ ustali również, czy w jakimkolwiek zakresie, istotnym dla niniejszej sprawy, kwestia zwrotu dawnej działki nr [...] została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną, mając na uwadze fakt wydania dołączonej do akt sprawy decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2000 r., nr [...]"

W pierwszej kolejności należy dokonać ustalenia czy kwestia zwrotu dawnej działki nr [...] została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną ponieważ ma to najistotniejsze znaczenie z punktu widzenia ważności procedowania w sprawie.

Decyzją Naczelnika Powiatu w L. z dnia [...] lutego 1975 r., znak: [...] wywłaszczona została nieruchomość o powierzchni 17.831 m2, składająca się z działki oznaczonej nr [...] położonej w Ś. stanowiąca własność S. G.. Decyzją z dnia [...] września 2000 r. Starosta Ś. odmówił zwrotu na rzecz S. G. części nieruchomości o pow. 7 arów położonej w Ś. przy ul. [...] - Al. [...], stanowiącej wg załącznika graficznego część działki ewidencyjnej oznaczonej nr [...], która została przejęta na własność Skarbu Państwa na podstawie powyżej opisanej decyzji z dnia [...] lutego 1975 r. Co do pozostałej części nieruchomość nr [...] wskutek ograniczenia wniosku umorzył postępowanie.

Jednakże Wojewoda decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji w części dotyczącej odmowy zwrotu nieruchomości o powierzchni ok. 7 arów, położonej w Ś. przy ul. [...] - Al. [...], stanowiącej wg załącznika graficznego część działki ewidencyjnej oznaczonej nr [...]. Odmówił stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej umorzenia postępowania.

Jednocześnie decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] orzeczono o zwrocie na rzecz S. G. nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. 829 m2, która została przejęta na własność Skarbu Państwa na podstawie powyżej opisanej decyzji z dnia [...] lutego 1975 r.

Dla uprządkowania sprawy wskazać należy, że decyzją Burmistrza Miasta Ś. z dnia [...] października 2006 r. zatwierdzono projekt podziału nieruchomości położnej w Ś. przy ul. [...] oznaczonej nr [...] o pow. 0,2703 ha w następujący sposób: działka nr [...] o pow. 0,0829 ha oraz działka nr [...] o pow. 0,1874 ha (będąca przedmiotem obecnego postępowania).

Powyższe wskazuje, że kwestia dotycząca zwrotu lub odmowy zwrotu nieruchomości dotycząca działki nr [...] o pow. 0,1874 ha (będącej przedmiotem obecnego postępowania) nie została rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją administracyjną.

Zasady zwrotu wywłaszczonych nieruchomości zostały przez ustawodawcę umieszczone w rozdziale 6 Działu III ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. - ugn).

W myśl art. 136 ust. 3 ugn poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczaniu. Zgodnie zaś z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ugn nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczaniu jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczaniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Z powyższej regulacji wynika zatem, że podstawą uzyskania zwrotu nieruchomości przez jej dawnego właściciela (jego spadkobierców) jest ustalenie, że inwestycji, która legła u podstaw wywłaszczenia, nie rozpoczęto w ciągu siedmiu lat od wywłaszczenia, bądź wprawdzie zaczęto ją realizować, ale nie została ona ukończona pomimo upływu lat 10 od wywłaszczenia.

W rozpatrywanej sprawie kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia żądania w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości ma to, jaki był cel wywłaszczenia, w jaki sposób przedmiotowa działka miała służyć realizacji tego celu i czy cel wywłaszczenia został kiedykolwiek na tej działce zrealizowany. Ustalenia dokonane przez Starostę [...] na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji:

- decyzja Naczelnika Powiatowego w L. z dnia [...] listopada 1974 r. zatwierdzająca plan realizacyjny ogólny zagospodarowania terenu inwestycji wydany w oparciu o zatwierdzony plan ogólny osiedla mieszkaniowego "[...] z dnia [...] czerwca 1972 r. Z opisu technicznego aneksu do projektu technicznego pawilonu wielofunkcyjnego wynika, że przedmiotem opracowania jest wydzielone zadania inwestycyjne – pawilon wielofunkcyjny, przewidywany do realizacji w latach 1975 - 1976. Pawilon przejmie obsługę mieszkańców osiedla "[...] oraz terenów przyległych do niego. Przed pawilonem od strony północnej zaprojektowano parking na 30 stanowisk, a połączenie komunikacyjne pawilonu zaprojektowano w nawiązaniu do ulic osiedlowych;

- decyzja Powiatowego Zarządu Gospodarki Terenami z dnia [...] kwietnia 1975 r. w sprawie przekazania na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej w Ś. w użytkowanie wieczyste na okres 99 lat terenu o powierzchni 1 ha 78 a 31 m2 położonego w Ś., oznaczonego Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że teren wywłaszczony został na rzecz Skarbu Państwa w calu realizacji zaplecza handlowo – usługowego, a Spółdzielnia zobowiązana została do rozpoczęcia i zakończenia budowy zgodnie ze spisem zadań inwestycyjnych.

Na podstawie powyższych dokumentów można bezspornie ustalić, jaki był cel wywłaszczenia - budowa pawilonu wielofunkcyjnego wraz z infrastrukturą niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania obiektu, m.in. parkingu.

Odnosząc się argumentacji skarżącej, że potwierdzeniem, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany jest decyzja Wojewody z dnia [...] września 1996 r. stwierdzająca, że z dniem [...] maja 1990 r. gmina M. Ś. nabyła z mocy prawa, nieodpłatnie własność nieruchomości gruntowej, położonej w obrębie nr [...] Ś., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka o numerze [...] o łącznej powierzchni 2703 m2 to wskazać należy, że późniejsze rozporządzenie nieruchomością mające miejsce już po zrealizowaniu celu wywłaszczenia, nie ma znaczenia dla sprawy zwrotu nieruchomości (wyroki NSA: z dnia 20 lutego 2001r., sygn. akt I SA 2139/99, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych oraz z dnia 23 grudnia 1999 r., IV SA 2140/97, Lex 48695, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 marca 2004 r., SA/Bk 461/03, Lex 173689). Nie można bowiem mówić o zbędności na cel wywłaszczenia, gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji, a później dokonano rozporządzania nią. Ponadto należy podnieść, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2012r., sygn. akt P 12/11 orzekła, że art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim nie uznaje za zbędną nieruchomość, na której w terminach wskazanych w tym przepisie zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a następnie nieruchomość tę przeznaczono na realizację innego celu, nie jest niezgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał wskazał, że nie można mówić o zbędności nieruchomości i obowiązku jej zwrotu, jeśli nieruchomość została prawidłowo wykorzystana zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu, a następnie tej realizacji zaprzestano lub nieruchomość przeznaczono na inne cele, włączając w to rozporządzenia tą nieruchomość na rzecz osób trzecich (sprzedaż, oddanie w użytkowanie wieczyste, oddanie w użytkowanie, dzierżawę lub w trwały zarząd).

Konstrukcja przesłanki materialnoprawnej przyjęta w art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesądza, że do oceny zbędności nie można stosować zdarzeń przyszłych po realizacji celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu, a podstawą tej oceny jest wyłącznie okoliczność faktycznego zrealizowania celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Nie jest zatem dopuszczalna wykładnia, która wyprowadza zbędność nieruchomości ze zdarzeń przyszłych, które nastąpiły po zrealizowaniu celu wywłaszczenia (por. wyrok NSA z dnia [...] stycznia 2010r., sygn. akt I OSK [...], publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W powyższym kontekście konieczna jest również analiza treści decyzji Zarządu Miasta Ś. z dnia [...] listopada 1997 r. orzekająca o rozwiązaniu umowy Rep. A Nr [...] z dnia [...] marca 1977 r. o oddaniu Spółdzielni Mieszkaniowej w Ś. w użytkowanie wieczyste gruntu stanowiącego własność G. Ś., w części dotyczącej działki nr [...] o powierzchni 2703 m2 położonej w Ś. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że część działki [...] wraz ze znajdującym się na niej budynkiem Urzędu Stanu Cywilnego w Ś., związana została z działalności urzędu, a nie z budownictwem mieszkaniowym. Konsekwencją powyższego stwierdzenia było wydanie przez Starostę [...] decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. orzekającej o zwrocie na rzecz S. G. nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. 829 m2, która została przejęta na własność Skarbu Państwa na podstawie powyżej opisanej decyzji z dnia [...] lutego 1975 r. Podkreślić należy jednocześnie, co ważne jest w kontekście niniejszej sprawy, iż w uzasadnieniu decyzji Zarządu Miasta Ś. z dnia [...] listopada 1997 r. wskazano, że pozostały teren Spółdzielnia Mieszkaniowa w Ś. zagospodarowała zgodnie z jego przeznaczeniem.

Odnosząc się natomiast do kwestii braku ustaleń dokładnego terminu, w którym sporny teren został zagospodarowany, wyjaśnić trzeba, że w przypadku inwestycji polegającej na budowie osiedla, realizacja takiego przedsięwzięcia może trwać nieraz wiele lat. Z "Książki obiektu budowlanego" wydanej dnia [...] czerwca 1978 r. wynika, że pawilon usługowo – handlowy położony przy ul. [...], którego właścicielem jest Spółdzielnia Mieszkaniowa w Ś. oddany został w użytkowanie w dniu [...] czerwca 1978 r. Powyższe pozostaje w zbiegu ze stanowiskiem Spółdzielni Mieszkaniowej Ś., która w piśmie z dnia [...] stycznia 2011 r., podała iż prace drogowo – chodnikowe oraz związane z zielenią były realizowane w ramach budowy pawilonu handlowo - usługowego zlokalizowanego przy ul. [...] w ramach budowy osiedla mieszkaniowego "[...].

Niezasadne jest na tym etapie sprawy stanowisko skarżącej, kwestionujące wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawarte w wyroku z dnia [...] maja 2014 r., "że o braku realizacji w obrębie działki [...] celu wywłaszczenia nie świadczy okoliczność, iż utworzony na tej działce parking różni się pod względem kształtu i ilości miejsc parkingowych z parkingiem tam pierwotnie zaplanowanym. Istotna w tym zakresie jest bowiem przede wszystkim zgodność charakteru powstałego obiektu z obiektem zaplanowanym, a nie jego ostateczny kształt techniczny, który mógł ulec przekształceniom w toku procesu inwestycyjnego. Przekształcenia takie, o ile nie zmieniają istoty pierwotnie zaplanowanego obiektu, w tym jego podstawowych cech funkcjonalnych, nie mogą samoistnie stanowić o braku zgodności zrealizowanej inwestycji z celem wywłaszczenia". Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] maja 2014 r., sygn. akt II SA/Lu [...] jest prawomocny, a zgodnie z art. 153 ppsa wskazania w nim zawarte wiążą organy i Sąd. W sytuacji gdy skarżąca nie zgadzała się ze stanowiskiem Sądu zawartym w powyższym wyroku miała prawo do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Odnosząc się do dołączonego do akt sprawy zaświadczenia z ksiąg meldunkowych to wskazać należy, że nie ma ono znaczenia dla przedmiotowej sprawy, przede wszystkim dlatego, że dotyczy zameldowania w budynku mieszkalnym znajdującym się na działce, nie objętej niniejszym postępowanie.

Wbrew zarzutom skargi stan faktyczny sprawy w kluczowych dla podjęcia rozstrzygnięcia elementach został należycie wyjaśniony, a poczynione przez organ ustalenia znajdują pokrycie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym, przy ocenie którego nie uchybiono zasadzie swobodnej oceny dowodów. Z tego względu zarzut naruszenia w toku rozpoznawania sprawy art. 7 i 80 kpa nie ma, w ocenie Sądu, usprawiedliwionych podstaw. W podejmowanych przez organy czynnościach oraz wydanych decyzjach nie sposób dopatrzeć się także działań sprzecznych zasadą praworządności (art. 6 kpa). Motywy zaś podjętej decyzji, wyjaśnione zostały w sposób zwięzły i adekwatny do podjętego rozstrzygnięcia, które z kolei zawiera wszystkie niezbędne elementy, o określone w art. 107 § 1 i 3 kpa. Z powyższych względów nie można się również zgodzić że skarżącą, że sposób procedowanie sprawy podważał zaufanie uczestników postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 kpa).

Odnosząc się do zarzutów dotyczących niewystarczającego zebrania materiału dowodowego podnieść należy, że oczywiste, iż - kilkadziesiąt lat po wydaniu decyzji wywłaszczeniowej i realizacji inwestycji, których ocena jest dokonywana w niniejszym postępowaniu - materiał dowodowy, który został zgromadzony w kontrolowanym postępowaniu, może być w znacznej części niekompletny. Jest również powszechnie znany fakt, że na przestrzeni kilkudziesięciu lat następowały zmiany ustrojowe i organizacyjne w organach administracji publicznej, w tym także zmieniały się podmioty odpowiedzialne za przechowywanie akt. Wobec tego rozstrzyganie w takiego rodzaju sprawach stawia organ w sytuacji orzekania na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, przy jednoczesnym braku możliwości uzyskania kopii archiwalnej oryginalnych akt postępowania dotyczącego realizacji inwestycji, choć podkreślić należy, że w niniejszej sprawie większość najważniejszych dokumentów pozwalających organowi na orzekanie była w jego posiadaniu.

Biorąc pod uwagę powyższe i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji.