Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 16/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. f, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 7, art. 8, art. 10, art. 13 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1 pkt 3, par. 1a, art. 161 par. 1 pkt 1 i 3, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 20 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2022 roku sprawy ze skargi M. W. na bezczynność A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 1 grudnia 2021 roku; 3. zasądza od A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na rzecz skarżącego M. W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. dc


UZASADNIENIE

W dniu 3 stycznia 2022 r. M.W. reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (dalej "Spółka A") w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku z 1 grudnia 2021 r. domagając się: pkt 1 - zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku z 1 grudnia 2021 r.; pkt 2 - stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności; pkt 3 - orzeczenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; pkt 4 - zasadzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. reprezentowane przez pełnomocnika będącego radcą prawnym wniosło o: umorzenie postępowania w trybie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z uwagi na brak przedmiotu rozstrzygnięcia co czyni postępowanie w niniejszej sprawie bezprzedmiotowe, ewentualnie o umorzenie postępowania w części obejmującej wniosek skarżącego o nakazanie A rozpoznanie wniosku z 1 grudnia 2021 r.; oddalenie skargi w zakresie wniosku o stwierdzenie dopuszczenia się przez A bezczynności; oddalenie skargi w zakresie wniosku o orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do niniejszej odpowiedzi na fakt przebiegu postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego o udzielnie informacji publicznej.

W uzasadnieniu Spółka A stwierdziła, że w związku wnioskiem skarżącego z 1 grudnia 2021 r., organ 10 grudnia 2021 r. udzielił odpowiedzi wskazując na wyznaczenie opłaty stosownie do art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz wezwał do jej uiszczenia. Następnie 16 grudnia 2021 r. A wystosowała do skarżącego informację, że opłata za udostępnienie informacji nie została dokonana i wezwała do wypowiedzenia się, czy wnioskodawca cofa lub zmienia swój wniosek. W odpowiedzi 17 grudnia 2021 r. skarżący wskazał, że za wykonanie skanów dokumentów nie pobiera się opłaty i ponowił wniosek o udostępnieniu informacji w pierwotnej postaci. W dniu 21 grudnia 2021 r. A wskazała, że z uwagi na zakres żądanych informacji oraz fakt, że ich treść jest sporządzona w formie papierowej udostępnienie dokumentów w formie elektronicznej zgodnie z wnioskiem wymaga przetransponowania ich z formy pisemnej i papierowej na elektroniczną (skany) pliki pdf, a jest to kilkaset stron dokumentów, zatem wymaga to dużego nakładu pracy, stąd zachodzi konieczność poniesienia kosztów tych prac, o czym wnioskodawca został wcześniej powiadomiony. Organ zaproponował także zmianę sposobu udostępnienia informacji, aby nie generować kosztów tj. na wgląd w siedzibie Spółki w dokumenty przez wnioskodawcę pod nadzorem pracownika Spółki oraz zaznaczył, że jeżeli w ciągu 14 dni od niniejszego powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie, która nie będzie wymagała ponoszenia kosztów poprzez wgląd w dokumenty, postępowanie o udostępnienie informacji zostanie umorzone. W dniu 22 grudnia 2021 r. skarżący podtrzymał swój wniosek.

Dalej A wskazało, że jako Spółka, w której Gmina Ł. posiada 100 % udziałów jest podmiotem prowadzącym przede wszystkim działalność w zakresie budownictwa społecznego oraz zarządzania majątkiem Wspólnot Mieszkaniowych. A zatrudnia 35 pracowników z czego 4 pracowników przebywa na urlopach wychowawczych. Faktycznie zatem prace wykonuje 31 osób obsługując przyszłe i bieżące procesy inwestycji budowlanych oraz wykonując czynności zarządzania 76 budynkami mieszkaniowymi, biurowym, parkingiem z powierzchnią garażową. Udzielanie informacji publicznej jest dodatkowym, nie przewidzianym w budżecie A kosztem pracy pracowników obciążonych innymi zadaniami wchodzącymi w zakres ich obowiązków. Z uwagi na trwający okres pandemii oraz zwiększenie w obecnym okresie zagrożenia zakażeniem COVID - 19 nastąpiła zmiana organizacji czasu i formy pracy w A co powoduje, że wykonanie prac związanych z koniecznością fizycznej obecności w siedzibie A jest znacznie utrudnione i wykonanie ich jest wydłużone. W okresie od 22 grudnia 2021 r. do 24 stycznia 2022r. pracownicy rotacyjnie przebywali poza siedzibą A na pracy zdalnej. W tym okresie pracę zdalną wykonywało 14 pracowników, a ponadto z uwagi na fakt, że dzień 25 grudnia 2021 r. był dniem świątecznym przypadającym w sobotę to pracodawca był zobowiązany w okresie do końca grudnia 2021 r. udzielić każdemu z pracowników dnia wolnego i to niezależnie od zwykłych urlopów, które są normą w okresie przedświątecznym. A pismem z 25 stycznia 2022 r. powołując się na art. 15zzzzzn1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych udzieliła skarżącemu żądanych informacji poprzez przesłanie w formie elektronicznej i korespondencji pisemnej odpowiedzi wraz z wykonanymi skanami dokumentów. Spółka wezwała jednocześnie stronę do zapłaty kwoty 100 zł z tytułu kosztów wykonanych prac z przesłaniem stosownej kalkulacji. Wniosek o udzielenie informacji publicznej został zrealizowany, co czyni zasadnym umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku. Nie można uznać, że w sprawie zachodziła bezczynność organu, ponieważ na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności można mówić wtedy, gdy podmiot zobowiązany do jej udzielenia pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy w formie i terminach określonych w tej ustawie. Spółka stwierdziła, że ostateczny ustawowy 2-miesięczny termin jeszcze nie upłynął w dniu złożenia niniejszej odpowiedzi na skargę, a A w żadnym razie nie dopuściło się zwłoki, przez którą rozumie się zawinione opóźnienie w załatwieniu wniosku. W sprawie jedynym uchybieniem wynikłym z przyczyn niezależnych od A spowodowanym brakami kadrowymi, wynikłymi z obecnej sytuacji pandemicznej (na dziś szczytowa fala pandemii, szacowana poziomem zakażenia - powyżej 50 tys. dziennie), nie pozwalającymi na przygotowanie kompleksowej odpowiedzi na wniosek, był brak niezwłocznego powiadomienia wnioskodawcy na podstawie art. 15zzzzzn1 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o zawieszeniu terminu udzielenia odpowiedzi na 30 dni, który to termin z uwagi na zawieszenie upłynie 7 lutego 2022 r. (zawieszenie od 24 grudnia 2021 r. do 24 stycznia 2022 r., ponowny bieg terminu od 24 stycznia 2022 do 7 lutego 2022 r.) ewentualnie o jego przedłużeniu do 2 miesięcy zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., który to termin w dniu składania odpowiedzi na skargę jeszcze nie upłynął, co w żadnym razie nie wypełnia przesłanek bezczynności. Ponadto pozbawiony podstaw faktycznych i prawnych jest wniosek skarżącego o orzeczenie przez Sąd, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W dniu wniesienia skargi bezczynność A zaważywszy na dwumiesięczny termin ustawowy jeszcze nie istnieje, po wtóre A udzielił odpowiedzi na wszystkie pisma skarżącego i załatwił sprawę w najszybszym możliwym terminie, nieprzekraczającym 2 miesięcy, mimo istniejących obiektywnie niezależnych przeszkód. Ponadto nieznaczne opóźnienie usprawiedliwione okolicznościami obiektywnymi zważywszy na zakres żądanych dokumentów i informacji z całą pewnością nie spowodowało żadnych negatywnych skutków w indywidulanej sytuacji skarżącego czy też dotkliwych skutków społecznych. Skarżący, który niejako zawodowo zajmuje się udzielaniem pomocy w występowaniu z wnioskami o udzielenie informacji publicznej w ramach B (vide: strona internetowa [...].pl) winien mieć świadomość trudnej sytuacji społecznej w kraju z uwagi na okres zwiększonego ryzyka pandemicznego.

Na podstawie zarządzenia z 8 lutego 2022 r. Sąd w związku z treścią odpowiedzi na skargę, wezwał pełnomocnika organu, w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, do uzupełnienia akt administracyjnych, poprzez przesłanie do Sądu potwierdzenia wykonania powoływanych przez organ czynności z art. 15zzzzzn1 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2021.2095 t.j. z dnia 2021.11.22), w formie tym przepisem przewidzianej.

W odpowiedzi z 22 lutego 2022 r. pełnomocnik Spółki A wyjaśnił, że A nie zamieszczał zawiadomienia, o którym mowa w art. 15 zzzzn1 ust. 2 powołanej przez Sąd ustawy w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie internetowej jako, że zastosował ten przepis odpowiednio w tym indywidulanym przypadku, co wynika z pisma skierowanego do skarżącego z 25 stycznia 2022 r., które znajduje się w aktach administracyjnych przesłanych wraz z odpowiedzią na skargę. W tym przypadku A zastosował pisemne zawiadomienie strony zgodnie z ust. 3 powołanego art. 15 zzzzn1 poprzez pisemne zawiadomienie skarżącego o wstrzymaniu biegu terminu w niniejszej sprawie z uwagi na trwający okres pandemii oraz zwiększenie w tym okresie zagrożenia zakażeniem COVID - 19 co powodowało, że wykonanie prac związanych z koniecznością fizycznej obecności w siedzibie A było w okresie rozpatrywania wniosku skarżącego znacznie utrudnione i wydłużone.

W piśmie procesowym z 26 marca 2022 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że aby rozważać możliwość i prawidłowość zastosowania przepisu art. 15zzzzn1 w/w ustawy konieczne jest, aby organ zawiadomił o jego zastosowaniu. W sprawie bezspornym jest, że organ nie dopełnił tego wymogu, co wprost przyznał w piśmie procesowym z 22 lutego 2022 r. Tym samym przepis art. 15zzzzn1 w tej sprawie nie znalazł zastosowania. Nadto pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę podnosząc, że do skarżącego nie dotarła wiadomość e-mail z 25 stycznia 2022 r. Skarżący nie odnalazł także korespondencji papierowej. Przesłanie informacji w formie papierowej i tak nie stanowiłoby prawidłowej formy załatwienia wniosku, bowiem sposobem załatwienia wniosku, określonym we wniosku przez skarżącego zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. było wysłanie informacji na adres poczty e-mail. Pełnomocnik zwrócił również uwagę, że odpowiedź na skargę datowana jest na 24 stycznia 2022 r., natomiast jako datę pisma, które miało zostać wysłane, wskazano 25 stycznia 2022 r., czyli datę przyszłą. Z tychże względów aktualność zachowują wnioski przedstawione w treści skargi.

W piśmie procesowym z 4 kwietnia 2022 r. pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko zaprezentowane w odpowiedzi na skargę. Dodał przy tym, że w związku z powzięciem informacji, że przesyłka emailowa z 25 stycznia 2022 r. nie dotarła do skarżącego, 30 marca 2022 r. przesłał ponownie żądaną informację publiczną. Czynność ta została wykonana w nieprzekraczającym 2 miesięcy okresie mimo istniejących obiektywnie, niezależnych od A przeszkód.

Wobec treści pisma organu, na podstawie zarządzenia Sędziego z 6 kwietnia 2022 r., pełnomocnik skarżącego został wezwany do wypowiedzenia się, czy skarżący otrzymał informację publiczną przesłaną mu przez organ 30 marca 2022 r. – w terminie 7 dni od dnia otrzymania korespondencji pod rygorem uznania, że informacja publiczna dotarła zgodnie z twierdzeniami organu administracji.

Odpowiadając na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego poinformował, że skarżący otrzymał żądaną informację publiczną 30 marca 2022 r. wobec czego zasadne jest umorzenie przez Sąd postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 1 grudnia 2022 r. Jednakże skarga pozostaje aktualna w pozostałym zakresie. Konieczne jest stwierdzenie, że doszło do bezczynności i miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych. Z uwagi na zwiększony nakład pracy pełnomocnika, polegający na kierowaniu dodatkowych pism procesowych, związanych z wyżej przywołaną taktyką procesową organu, skarżący wnosi o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 1,5 - krotności stawki minimalnej. Niniejsza sprawa, z uwagi na prezentowaną argumentację organu jest nietypowa w zakresie sporów sądowych ze skarg na bezczynność. Niecodzienną jest sytuacją, aby organ wykorzystywał tak wiele argumentów - bezzasadnych, ale wymagających odniesienia się - aby zwolnić się z zarzutu bezczynności. Zarazem, podjęcie dodatkowych działań przez pełnomocnika skarżącego było konieczne w realiach sprawy, zwłaszcza w sytuacji twierdzenia organu, że udostępnił informację publiczną, choć w istocie tego nie uczynił. Ponadto, stanowiło wykonanie wezwania WSA w Łodzi, którego wydanie przez Sąd także było spowodowane ww. taktyką procesową organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

W pierwszym rzędzie wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn.zm. - w skrócie "p.p.s.a."), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest bezczynność "Spółki A" w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku z 1 grudnia 2021 r. gdzie skarżący domagał się: pkt 1 - zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku z 1 grudnia 2021 r.; pkt 2 - stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności; pkt 3 - orzeczenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; pkt 4 - zasadzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zakres żądania objęty pkt. 1 wniosku obejmował następujące informacje:

1) skanów aktualnych lub ostatnio wykonanych protokołów z kontroli stanu technicznego:

a) instalacji elektrycznej,

b) oświetlenia awaryjnego,

c) oświetlenia ogólnego ,

d) oświetlenia stanowiskowego,

- wskazując, że przedmiotem wniosku jest uzyskanie tych informacji w odniesieniu do wszystkich budynków wykorzystywanych lub administrowanych przez instytucję,

2) skanów dokumentów sprzedaży (faktura, rachunek, itp.) dotyczących przeprowadzonych kontroli, wskazanych w pkt 1 wniosku,

3) informacji o osobie odpowiedzialnej za zlecanie okresowych kontro li, wskazanych w pkt 1 wniosku, wraz ze wskazaniem:

a) pełnionej funkcji,

b) danych kontaktowych, tj. imienia i nazwiska, numeru telefonu i adresu poczty elektronicznej e-mail,

4) w przypadku, gdy instytucja nie jest odpowiedzialna za udzielanie zamówień lub zlecanie okresowych kontroli, wskazanych w pkt 1 wniosku, wniósł o udostępnienie informacji o tym, jaki inny podmiot zleca przedmiotowe kontrole, dotyczące wykorzystywanych budynków.

Problematyka dostępu do informacji publicznej została uregulowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 – dalej w skrócie "u.d.i.p."). W rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p.

Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji, po myśli art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (por. wyrok z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2223/14 – Lex nr 2036020). W jedynym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził zaś, że w u.d.i.p. nie określono zamkniętego katalogu informacji publicznej, ponieważ ustawodawca chciał, aby społeczeństwo posiadało instrument do jak najszerszej kontroli instytucji publicznych. Taki instrument, aby był sprawny, powinien obejmować jak największą liczbę stanów faktycznych. Liczba ta nie może być ograniczona, ponieważ dynamiczny charakter stosunków społeczno-gospodarczych rodzi nowe sytuacje, w których pojawia się aktywność podmiotów publicznych. Ta aktywność w państwie demokratycznym powinna być poddana kontroli społecznej za pośrednictwem narzędzia, jakim jest prawo dostępu do informacji publicznej. Dlatego też uznaje się, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (por. wyrok z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14 – Lex nr 1839074).

Zgodnie z brzmieniem art. 7 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8 (pkt 1), udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2) – czyli na wniosek bądź w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych, wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); umieszczania informacji publicznych w centralnym repozytorium (pkt 4).

Według art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Ustawa o dostępie do informacji publicznych wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), wydając decyzję. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek wchodzi w rachubę tylko wówczas, gdy informacja publiczna nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium.

Bezczynność organu na gruncie przepisów u.d.i.p. polega więc na tym, że organ do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji.

Niespornym jest również, że żądane przez skarżącego informacje mają charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a i f u.d.i.p. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych. Informacją publiczną będą zatem nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale także te, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania zadań publicznych. Bez znaczenia jest również i to w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu podmiotu zobowiązanego i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez dany podmiot (organ) i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, informacje takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej.

Jak wynika z akt sprawy wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej opatrzony datą 1 grudnia 2021 r. wpłynął do organu w tym samym dniu a ostatecznie został zrealizowany 30 marca 2022 r. co skarżący potwierdził w toku sprawy sadowej. Powyższe uzasadnia umorzenie przez Sąd postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 1 grudnia 2022 r.

W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że bezczynność miała miejsce bez rażącego charakteru, o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. Rażącym naruszeniem prawa, co podkreślał niejednokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być zatem bardzo znaczne i wskazywać na złą wolę organu lub powodować dolegliwe dla strony skutki. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (vide: wyroki NSA z: 17 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 416/19 – Lex nr 2799010 i 19 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 199/19 – lex nr 2799470). Taka sytuacja na gruncie rozpatrywanej sprawy jednak nie wystąpiła. Co prawda, żądana informacja została udostępniona z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jednak działanie organu nie było celowe, ani zamierzone, a tym samym rażące, nadto zakres informacji był znaczny. Trudno też odmawiać podmiotowi zobowiązanemu do udzielenia informacji publicznej podjęcia polemiki na gruncie obowiązującego prawa, chociażby po przez uznanie, że udzielenie informacji wiązać się będzie z kosztami jej udostępnienia, czy to, że organ ma problemy kadrowe. Zobowiązany podejmował próby wcześniejszego doręczenia oczekiwanych przez skarżącego informacji, a było to już 25 stycznia 2022 roku, jednak okazały się one bezskuteczne.

Aby rozważać możliwość i prawidłowość zastosowania przepisu art. 15zzzzn1 ust. 2 ustawy covidowej konieczne jest, aby organ zawiadomił o jego zastosowaniu. W sprawie bezspornym jest, że organ nie dopełnił tego wymogu, co wprost przyznał w piśmie procesowym z 22 lutego 2022 r. pełnomocnik Spółki A i wyjaśnił, że A nie zamieszczał zawiadomienia, o którym mowa w art. 15 zzzzn1 ust. 2 powołanej ustawy w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie internetowej jako, że zastosował ten przepis odpowiednio w tym indywidulanym przypadku, co wynika z pisma skierowanego do skarżącego z 25 stycznia 2022 r. Tym samym przepis art. 15zzzzn1 ust. 2 w tej sprawie nie znalazł zastosowania co przesądza o zaistnieniu bezczynności.

W punkcie 2 sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Cel skargi na bezczynność, jakim jest zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności został na gruncie rozpatrywanej sprawy zrealizowany.

O kosztach postępowania należnych skarżącemu od "Spółki A" orzeczono w punkcie 3 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 597 zł składa się równowartość uiszczonego wpisu sądowego od skargi 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 480 zł i 17 zł opłaty skarbowej. Sąd nie znalazł podstaw do przyznania podwyższonego o 50 % wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego. Sprawa nie wymagała szczególnego zaangażowania intelektualnego połączonego ze zwiększonym nakładem pracy ze strony pełnomocnika świadczącego obsługę prawną w tematyce zainteresowania działalnością skarżącego.

dc