Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 417/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 252 par. 1, art. 255
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 23, art. 27
journal: Dz.U. 2012 poz 788
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 24 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 lipca 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 527/13 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]; [...] w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 9 lipca 2013 r., po rozpoznaniu sprzeciwu J. Z. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r. J. Z. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem i synem, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Jednocześnie wskazała, że jej mąż posiada dom [...], nieruchomość rolną [...] oraz samochód marki [...]. W rubryce 10 wniosku wskazała, że uzyskuje miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.500 zł, zaś jej mąż z tego samego tytułu uzyskuje miesięczny dochód w wysokości około 4.000 zł. Wnioskodawczyni podniosła nadto, iż od czerwca 2003 r. pozostaje z mężem w rozdzielności majątkowej.

W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem z 1 marca 2013 r. wezwano ją do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. skarżąca wskazała, iż z uwagi na to, że posiada rozdzielność majątkową z mężem, odmówił on udzielenia jej informacji na temat posiadanych rachunków bankowych, oszczędności pieniężnych czy lokat. Oświadczyła nadto, iż mąż ponosi wszelkie wydatki związane z posiadanym domem, jak opłaty za wodę, gaz czy energię elektryczną. Wnioskodawczyni poinformowała, iż utrzymuje siebie i syna z wynagrodzenia za pracę, ponosi opłaty za telefon (150 zł miesięcznie) oraz spłaca kredyt gotówkowy (miesięczna rata 400 zł). Do pisma skarżąca dołączyła akt notarialny z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr Repertorium [...] stanowiący umowę majątkową małżeńską oraz zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego na łączną kwotę 10.996.634,40 zł.

Rozpoznając powyższy wniosek referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w W. postanowieniem z dnia 9 maja 2013 r. odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia zwrócił uwagę, iż skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ponadto, odnosząc się do odmowy podania informacji obrazujących stan majątkowy przez współmałżonka skarżącej wskazał, że okoliczność ta nie może prowadzić do przyjęcia, że ocena wniosku przeprowadzona będzie z wyłączeniem możliwości majątkowych współmałżonka. Referendarz zwrócił nadto uwagę, iż wnioskodawczyni nie wykonała należycie zarządzenia z dnia 1 marca 2013 r., w którym została wezwana m.in. do złożenia wyciągów z rachunków bankowych posiadanych przez nią samą oraz osoby, z którymi prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżąca nie złożyła również oświadczenia o tym, czy ona sama posiada rachunek bankowy bądź oszczędności pieniężne zgromadzone w inny sposób.

Pismem z [...] czerwca 2013 r. skarżąca wniosła sprzeciw na powyższe postanowienie podnosząc, iż nie jest w stanie ponieść ciężaru kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Stanowisko to uzasadniła brakiem jakiegokolwiek majątku czy oszczędności, niskimi zarobkami w zestawieniu z dużymi wydatkami związanymi z użytkowaniem telefonu, spłacaniem kredytu gotówkowego pożytkowanego na bieżące potrzeby oraz z dużymi wydatkami związanymi z wychowaniem i bieżącym utrzymaniem małoletniego dziecka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 9 lipca 2013 r. odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Sąd wskazał, że stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. Sąd zaznaczył, że prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy strona ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd podkreślił ponadto, że instytucja prawa pomocy powinna być stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie Sąd podkreślił, że to na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej ją do skorzystania z tego prawa.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącej złożonym na urzędowym formularzu PPF z [...] grudnia 2012 r., było niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) i niezbędne okazało się wezwanie skarżącej do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej. Skarżąca wezwana została m.in. do złożenia wyciągów i wykazów z posiadanych przez nią i osoby, z którymi prowadzi gospodarstwo domowe rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Jak wskazał Sąd, pomimo powyższego wezwania skarżąca nie nadesłała żadnych dodatkowych dokumentów i nie udzieliła dodatkowych informacji, czy posiada rachunek bankowy bądź oszczędności pieniężne zgromadzone w inny sposób. Te okoliczności- w ocenie Sądu- uniemożliwiają porównanie wysokości obciążeń finansowych z jakimi powinna się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W związku z powyższym Sąd uznał oświadczenie skarżącej za nierzetelne, budzące wątpliwości i niewiarygodne oraz wskazał, że nie jest w stanie na jego podstawie dokonać właściwej oceny sytuacji materialnej w jakiej znajduje się skarżąca.

Odnosząc się natomiast do przedstawionej przez skarżącą umowy rozdzielności majątkowej Sąd wyjaśnił, że w związku z tym, że małżonkowie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe istotne znaczenie ma wysokość dochodów uzyskiwana przez oboje małżonków bez względu na rodzaj ustroju majątkowego, obowiązujący między nimi. Sąd wskazał ponadto, że przy badaniu przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 788 ze zm., dalej: k.r.o.) małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie przez małżonków w rozdzielności majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 7/04). W związku z powyższym, Sąd wskazał, że z istoty obowiązku wzajemnej pomocy małżonków wynika, że prawo pomocy nie może być przyznane jednemu z małżonków, jeżeli dochody drugiego małżonka pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W konsekwencji- w ocenie Sądu- odmowa udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące stanu majątkowego posiadania małżonka wnioskodawczyni, jak również jego wydatków związanych z niezbędnym utrzymaniem, biorąc pod uwagę to, że posiada on stałe źródło dochodów (około 4.000 zł miesięcznie) oraz majątek o znacznej wartości (nieruchomości, samochód), wpływa negatywnie na ocenę czy spełnione zostały ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.

Ponadto Sąd zaznaczył, że zadłużenie skarżącej wynikające z zaciągniętego przez nią kredytu nie może stanowić dla Sądu rozpoznającego prawo pomocy argumentu przemawiającego za uwzględnieniem wniosku. Jak wskazał Sąd, takiego zobowiązania pieniężnego nie można zaliczyć do wydatków priorytetowych w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, a ponadto posiadanie przez skarżącą zobowiązania kredytowego nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów postępowania.

Także dołączone do wniosku i sprzeciwu zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, stanowiącego wynagrodzenie, nie stanowią wystarczającej podstawy do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy.

J. Z. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając mu:

1. błędy w ustaleniach faktycznych, które miały wpływ na treść wydanego w sprawie postanowienia poprzez:

- błędne przyjęcie, iż skarżąca nie wypełniła obowiązku udzielenia dodatkowych informacji czy posiada rachunek bankowy bądź oszczędności pieniężne zgromadzone w inny sposób, w sytuacji, gdy skarżąca wskazywała, iż nie posiada jakiegokolwiek majątku czy oszczędności, zaś w treści sprzeciwu wskazała wprost, że nie posiada jakichkolwiek rachunków bankowych, oszczędności czy lokat,

- błędne przyjęcie, iż przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowo-majątkowa nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych, w sytuacji gdy skarżąca nie posiada jakiegokolwiek majątku, oszczędności (w tym również na rachunku bankowym), a co więcej z jednej strony osiąga niskie zarobki, a z drugiej strony posiada duże wydatki związane z utrzymaniem siebie, małoletniego dziecka, jak również spłatą kredytu zaciągniętego na bieżące, najpilniejsze potrzeby oraz rachunków telefonicznych, a nadto Dyrektor Izby Celnej w P. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej w W. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną J. Z. na łączną kwotę 5.431.354,00 zł,

- błędne ustalenie, iż skarżąca nie przedstawiła w sposób wyczerpujący swojej sytuacji finansowo-majątkowej, w sytuacji, gdy w istocie skarżąca przekazała wszelkie niezbędne informacje potrzebne do ustalenia jej sytuacji finansowo-majątkowej,

- błędne ustalenie, iż skarżąca prowadzi ze swoim małżonkiem wspólne gospodarstwo domowe, w sytuacji, gdy w istocie skarżąca jedynie z uwagi na swoją fatalną sytuację finansową zamieszkuje wspólnie z małżonkiem, a nadto małżonkowie nie zarządzają wspólnym majątkiem czy budżetem, tym samym brak jest przesłanek do przyjęcia, że takowe wspólne gospodarstwo domowe faktycznie jest prowadzone przez skarżącą i jej małżonka,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez naruszenie przepisów:

- art. 23 k.r.o. poprzez przyjęcie, że z faktu wspólnego zamieszkiwania skarżącej z małżonkiem wynika obowiązek ponoszenia przez małżonka skarżącej ciężarów związanych z uiszczeniem kosztów sądowych w postępowaniu w przedmiocie zaległości podatkowych J. Z. w podatku akcyzowym, w sytuacji gdy wskazany wyżej przepis prawa stanowi, że wzajemna pomoc obejmuje wyłącznie współdziałanie na rzecz dobra rodziny, z którym to dobrem nie mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy i postępowania w przedmiocie podatku akcyzowego dotyczącego wyłącznie J. Z.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Uregulowana w art. 243 - 263 p.p.s.a. instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony, a jej celem jest umożliwienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu wyrażonego w art. 45 Konstytucji RP. W związku z tym, że przyznanie prawa pomocy pokrywane jest ze środków budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno występować jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnie trudną sytuacją majątkową skarżącego. Chodzi bowiem o taką sytuację, gdy wnioskodawca z przyczyn losowych rzeczywiście nie posiada żadnych lub dostatecznych środków na opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a tym samym nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. W pierwszej kolejności wnioskodawca winien sam podjąć próbę zabezpieczenia stosownych środków, czyli właściwie zaplanować wydatki i poczynić oszczędności do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.

Jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub gdy budzi ono wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Zatem strona ma inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem.

W rozpoznawanej sprawie, zarządzeniem z dnia 1 marca 2013 r., J. Z. została wezwana do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. Skarżąca nie zastosowała się jednak w sposób prawidłowy do treści wezwania i nie przedstawiła m.in. informacji o rachunkach bankowych, lokatach i oszczędnościach osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz dokumentów potwierdzających sytuację majątkową tych osób (tj. w szczególności wyciągów i wykazów z posiadanych przez małżonka skarżacej rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy). W związku z powyższym niemożliwe było ustalenie czy poniesienie przez skarżącą kosztów postępowania sądowego wiązałoby się z powstaniem uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny.

Wbrew zarzutom zawartym w zażaleniu, dla oceny spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, istotny był nie tylko stan oszczędności oraz informacja o posiadanych przez skarżącą rachunkach bankowych lub ich braku (który zadeklarowała w sprzeciwie), ale także informacja o rachunkach bankowych posiadanych przez osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym oraz wysokości posiadanych przez te osoby oszczędności. Prawo pomocy nie może być przyznane jednemu z małżonków w sytuacji, gdy sytuacja majątkowa drugiego z małżonków nie została sądowi przedstawiona. W przypadku osób będących w związku małżeńskim, powyższej oceny dokonuje się zawsze z uwzględnieniem sytuacji majątkowej współmałżonka (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt I GZ 270/10). W sytuacji, gdy skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, nie można badając jej sytuację materialną ograniczać się jedynie do oceny sytuacji majątkowej i dochodów samej skarżącej. Należy wówczas uwzględnić sytuację majątkową i dochody wszystkich domowników prowadzących wspólne gospodarstwo domowe.

Niezasadny jest zarzut skarżącej dotyczący błędnego ustalenia, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonkiem, w sytuacji, gdy jedynie z uwagi na swoją fatalną sytuację finansową wspólnie z nim zamieszkuje, a ponadto małżonkowie "nie zarządzają wspólnym majątkiem czy budżetem". W odniesieniu do powyższego zarzutu wskazać należy, że przez wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego rozumie się wspólne zamieszkiwanie określonych osób, ale także związane z tym wspólne zaspakajanie potrzeb życiowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 587/09). W tej materii wypowiadał się już Sąd Najwyższy, który w uzasadnieniu do wyroku z dnia 2 lutego 1996 r. (sygn. akt II URN 56/95) wskazał, że cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, nie zarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko to dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzują (por. też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1536/12 oraz z dnia 9 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 2287/12). Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. w wyroku z dnia 21 grudnia 2010 r. (sygn. akt II SA/Lu 664/10) wskazał, że o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego świadczy faktyczne, całkowite ponoszenie kosztów utrzymania mieszkania przez osobę zamieszkującą wspólnie ze skarżącym oraz swobodny dostęp skarżącego do wszystkich urządzeń domowych i całości lokalu mieszkalnego. W konsekwencji, zdaniem Sądu, zasadnym było uwzględnienie dochodów wskazanych, wspólnie zamieszkujących osób przy wyliczaniu kryterium dochodowego pomocy, o którą zabiegał wnioskodawca. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie w pełni podziela argumentację przedstawioną w przywołanych wyrokach.

Ponadto podkreślenia wymaga fakt, że skarżąca mimo ustanowionej rozdzielności majątkowej pozostaje w związku małżeńskim. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 czerwca 2009 r. (sygn. akt I FZ 229/09) rozdzielność majątkowa odnosi się jedynie do majątków małżonków, nie zaś do ich wzajemnych obowiązków. Przepisy prawa rodzinnego nakładają natomiast na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członków ich rodziny. Stosownie do art. 27 k.r.o. małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Natomiast zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Z obowiązku tego nie zwalnia współmałżonka nawet istnienie rozdzielności majątkowej.

W odpowiedzi na zarzut zażalenia dotyczący naruszenia art. 23 k.r.o. poprzez -błędne w ocenie skarżącej- przyjęcie, że z faktu wspólnego jej zamieszkiwania z małżonkiem wynika obowiązek ponoszenia przez małżonka ciężarów związanych z uiszczeniem kosztów sądowych w postępowaniu w przedmiocie jej zaległości podatkowych wskazać należy, że obowiązek pomocy między małżonkami, wynikający z art. 23 k.r.o., obejmuje swym zakresem także pokrywanie kosztów związanych z prowadzonymi procesami sądowymi i zniesienie wspólności ustawowej między małżonkami tego obowiązku nie niweczy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 1967 r., sygn. akt I CZ 37/67). Pomoc w pokryciu kosztów postępowania sądowego jest bowiem formą wskazanego w powyższym przepisie współdziałania na rzecz dobra rodziny. W związku z powyższym, powołanie się skarżącej we wniosku o przyznanie prawa pomocy na rozdzielność majątkową, pozostaje bez znaczenia dla oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowym.

Umowa majątkowa małżeńska nie zwalnia małżonka skarżącej z obowiązku pomocy oraz współdziałania dla dobra rodziny, w tym uczestniczenia w kosztach utrzymania małoletniego syna i w związku z powyższym trudno przypisać skarżącej (jak podnosiła w sprzeciwie i zażaleniu) obowiązek samodzielnego ponoszenia kosztów utrzymania syna. Nadto podkreślenia wymaga fakt zamieszkiwania przez skarżącą w domu stanowiącym własność jej małżonka, który ponosi wszelkie koszty utrzymania tego domu i pokrywa wszelkie wydatki z nim związane. Powyższa okoliczność wpływa korzystnie na sytuację majątkową skarżącej, która nie ponosi z tytułu mieszkania żadnych kosztów.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza sytuacji finansowej skarżącej oraz deklarowane we wniosku o przyznanie prawa pomocy dochody wnioskodawczyni i jej małżonka nie dają podstaw do przyjęcia, że J. Z. nie jest w stanie wygospodarować dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na obecnym etapie postępowania wysokość kosztów sądowych wynosi 500 zł, tytułem wpisu sądowego w rozpoznawanej sprawie. W związku z powyższym przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy mijałoby się z celem tej instytucji, polegającym na udzielaniu przez państwo wsparcia finansowego wyłącznie tym podmiotom, które z przyczyn losowych nie są w stanie ponieść kosztów postępowania przed sądem administracyjnym.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.