Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 2132/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i zobowiązano organ do rozpoznnaia wniosku
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2, art. 188
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2016r. sygn. akt IV SAB/Wa 135/16 o odrzuceniu skargi M.M. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie wydania postanowienia o odrzuceniu odwołania postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. zobowiązać Ministra Sprawiedliwości do rozpoznania wniosku M.M. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem tego organu z dnia 25 listopada 2014 r., w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M.M. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie wydania postanowienia o odrzuceniu odwołania.

W uzasadnieniu Sąd wskazał: Postanowieniem z dnia 25 listopada 2014 r. Minister Sprawiedliwości, rozpoznał wniosek Departamentu Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych Ameryki o wydanie obywatela polskiego M. M. i działając na podstawie art. 1 i 4 ust. 1 umowy miedzy Rzeczypospolita Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o ekstradycji z dnia 10 lipca 1996 r. oraz art. 603 § 5 k.p.k. wydał M. M. organom wymiaru sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych Ameryki w celu przeprowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo opisane w tym postanowieniu. M. M. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, zakończonej postanowieniem z dnia 25 listopada 2014 r. Pismem z dnia 29 stycznia 2015 r. Minister Sprawiedliwości poinformował skarżącego, że od postanowienia w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku o ekstradycję nie przysługuje odwołanie ani wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. M. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo z dnia 29 stycznia 2015 r., twierdząc, że jest postanowieniem o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1152/15, podtrzymanym przez Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie z dnia 30 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1808/15) odrzucił skargę, uznając, iż została wniesiona na pismo informujące o tym, że od postanowienia Ministra w sprawie ekstradycji nie przysługuje środek odwoławczy. Sądy administracyjne obu instancji uznały, iż skarga na pismo informujące o braku środków odwoławczych od postanowienia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 listopada 2014 r. jest niedopuszczalna. Postanowienie w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku o ekstradycję jest ostateczne i nie przysługuje na nie środek odwoławczy. W związku z tym, w razie złożenia odwołania, Minister Sprawiedliwości nie ma obowiązku wydawać postanowienia o odrzuceniu odwołania, a to oznacza, że skarga na bezczynność w przedmiocie wydania postanowienia o odrzuceniu odwołania jest niedopuszczalna.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł M. M., prawidłowo reprezentowany, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Postanowieniu zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego, a to art. 4 i 25 umowy międzynarodowej między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o ekstradycji z 10 lipca 1996 r. przez jego niewłaściwe zastosowanie (zaniechanie zastosowania) i przyjęcie, że postępowanie przed Ministrem Sprawiedliwości w przedmiocie wydania osoby Stanom Zjednoczonym Ameryki jest regulowane przez przepisy postępowania karnego w sytuacji gdy norma kompetencyjna i przesłanki wydania tej decyzji określone są w przywołanych wyżej przepisach umowy międzynarodowej i Kodeks postępowania karnego je co najwyżej rozwija;

2) naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść orzeczenia, a to art. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że postępowanie przed Ministrem Sprawiedliwości w przedmiocie wydania osoby Stanom Zjednoczonym Ameryki nie jest postępowaniem administracyjnym i nie podlega kontroli sądów administracyjnych podczas gdy jest to decyzja rozstrzygająca o określonej sprawie indywidualnego podmiotu;

i w rezultacie:

3) naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść orzeczenia, a to art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi w sytuacji gdy nie istnieją ku temu podstawy gdyż sprawa wydania osoby Stanom Zjednoczonym Ameryki stanowi sprawę administracyjną podlegającą kontroli sądów administracyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

M. M. wniósł skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości polegającą na odmowie wydania postanowienia o odrzuceniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy – zakwalifikowane przez Wojewódzki Sąd jako "odrzucenie odwołania" – zakończonej postanowieniem tego organu 25 listopada 2014 r. o ekstradycji skarżącego do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, odrzucając skargę na bezczynność, stwierdził, iż kwestia, że w sprawie o ekstradycję rozstrzygnięcie ministra jest ostateczne i nie przysługuje od niego środek odwoławczy została już rozstrzygnięta orzeczeniami Wojewódzkiego Sądu z 27 kwietnia 2015 r. i Naczelnego Sądu z 30 lipca 2015 r. Jednak przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego tymi orzeczeniami było pismo Ministra Sprawiedliwości z 29 stycznia 2015 r. stwierdzające, że od postanowienia o ekstradycji nie służy środek odwoławczy i to pismo zostało uznane przez Naczelny Sąd jako niemieszczące się w katalogu ustalonym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718), "p.p.s.a.", wobec niezawarcia w nim władczego rozstrzygnięcia co do sytuacji prawnej skarżącego, a jedynie mające charakter informacyjny, a tym samym nie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Rozstrzygnięcia te nie odnosiły się zatem do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, zakończonej orzeczeniem Ministra o ekstradycji, były wydane w innym przedmiocie aniżeli niniejsza sprawa. Ta bowiem dotyczy bezczynności Ministra Sprawiedliwości w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Minister Sprawiedliwości, jako organ wskazany w art. 603 § 5 k.p.k., rozpoznał wniosek o ekstradycję, wydając orzeczenie. Od tego orzeczenia strona wniosła środek odwoławczy, według niej służący jej od rozstrzygnięcia organu administracji. Organ administracji w takiej sytuacji powinien działać w formie prawem przewidzianej, wskazanej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Ten akt bowiem reguluje zasady postępowania w przypadku wydawania rozstrzygnięcia przez organy administracji. W przypadku wniesienia przez stronę środka odwoławczego, a takim jest wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przepisy k.p.a. przewidują różne formy jego załatwienia, w zależności od tego czy środek taki służy czy też nie. Pisma procesowego strony organ nie może pozostawić w próżni nie udzielając na nie odpowiedzi w formie prawnej. Tak zaś uczynił Minister Sprawiedliwości.

Wobec tego należało uznać, że pozostaje bezczynny w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem z 25 listopada 2014 r. o stwierdzenie o ekstradycji skarżącego.

W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 188 p.p.s.a.