Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 400/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1c, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 138, art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2015 r. sprawy ze skargi Z. Ł. i B. A. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z [...] października 2014 r. – zaskarżoną skargami przez B. A. i Z. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – uchylił decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] lipca 2013 r. i orzekł co do istoty, tj.: 1) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z [...] października 1962 r., Nr [...] (zwanej dalej: "decyzją z 1962 r.) i zatwierdzonego nią orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...] sierpnia 1961 r., Nr [...], którym wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości o powierzchni [...] m2, położonej w C., przy ul. [...], zapisanej w ks. wiecz. [...] rep. hip. i [...] K.W., stanowiącej przed wywłaszczeniem własność I. L., M. L., M. L. i J. L. oraz ustalono odszkodowanie w wysokości [...] zł (zwanego dalej: "orzeczeniem z 1961 r.") - w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości o powierzchni [...] m2, objętej zaświadczeniem lokalizacyjnym nr [...] z [...] czerwca 1952 r. wydanym przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. i wnioskiem Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w S. z [...] grudnia 1953 r., przedstawionej na mapie sytuacyjnej załączonej do ww wniosku z [...] grudnia 1953 r. oraz na mapie stanowiącej załącznik nr 10 do opinii geodety uprawnionego E. R. z [...] maja 2011 r., wchodzącej obecnie w skład działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...], obręb [...], jedn. ew. M. C.;

2) stwierdził nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z [...] października 1962 r. i orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...] sierpnia 1961 r. - w części dotyczącej wywłaszczenia części obecnej działki nr [...], obręb [...], jedn. ew. M. C., odpowiadającej części działki nr [...], położonej poza granicami ww nieruchomości o powierzchni [...] m²;

3) stwierdził nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z [...] października 1962 r. i orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...] sierpnia 1961 r. - w części dotyczącej przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość o powierzchni [...] m2.

Stan sprawy przedstawia się następująco: Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. orzeczeniem z [...] sierpnia 1961 r. wywłaszczyło na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości o powierzchni [...] m2, położonej w C., przy ul. [...], zapisanej w ks. wiecz. [...] rep. hip. i [...] K.W., stanowiącej przed wywłaszczeniem własność I. L., M. L., M. L. i J. L. i ustaliło odszkodowanie w wysokości [...] zł.

Od orzeczenia z 1961 r. odwołali się: I. L., M. L., M. L., J. L., T. L. M. L. i B. L.

Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych decyzją z [...] października 1962 r. "orzekła odwołania nie uwzględnić i zaskarżoną decyzję zatwierdzić". J. L. pismem z [...] maja 1998 r. wniósł o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1961 r.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] maja 2000r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z 1962 r. i orzeczenia z 1961 r. Minister Transportu i Budownictwa decyzją z [...] listopada 2005 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2000 r.

J. L. wniósł skargę na decyzję z [...] listopada 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 stycznia 2008 r. (sygn. akt I SA/Wa 409/07) uchylił decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z [...] listopada 2005 r. i decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] maja 2000 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, iż istotne dla sprawy kwestie nie zostały przez organ nadzoru dostatecznie zbadane. Na podstawie zgromadzonych dotychczas materiałów dowodowych nie ma możliwości stwierdzenia, tak jak zrobił to organ nadzoru w rozpatrywanej sprawie, że kwestionowane postępowanie wywłaszczeniowe zostało przeprowadzone zgodnie z treścią art. 1, art. 4, art. 5, art. art. 7, art. 8, art. 17, art. 18 i art. 33 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r., Nr 4, poz. 31). Wobec stwierdzenia, że kontrolowane postępowanie nie wyjaśniło szeregu wątpliwości, Sąd uznał, że zapadłe decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd zauważył, że z analizy akt administracyjnych wynika brak w przedmiotowych aktach: opinii Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. o niezbędności przedmiotowej nieruchomości dla realizacji narodowego planu gospodarczego; dokumentów potwierdzających fakt, że Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w C. była wykonawcą narodowych planów gospodarczych; jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że wnioskodawca wywłaszczenia uzyskał zezwolenie na nabycie spornej nieruchomości wydawane przez Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i posiadał zabezpieczone na ten cel środki finansowe; wniosku wywłaszczeniowego oraz planu sytuacyjnego będącego integralną częścią wniosku o wywłaszczenie nieruchomości; postanowienia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego; jakichkolwiek dokumentów dotyczących prowadzenia ze współwłaścicielami nieruchomości rokowań w celu dobrowolnego odstąpienia przedmiotowej nieruchomości i ich zakresu. Zdaniem Sądu brak powyższych dokumentów powoduje, że nie sposób określić na jaki cel została wywłaszczona przedmiotowa nieruchomość. Sama decyzja o wywłaszczeniu odwołuje się bowiem jedynie do "niezbędności dla realizacji narodowych planów gospodarczych". Tymczasem zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 pkt 6 dekretu ubiegający się o zezwolenie na nabycie nieruchomości miał obowiązek w złożonym wniosku wskazać m. in. cel nabycia nieruchomości. Cel wywłaszczenia, określony choćby w sposób ogólny, wynikać musiał też z samego wniosku o dokonanie wywłaszczenia (art. 17 ust. 1 pkt 5 dekretu). Cel ten musi więc wynikać ze znajdujących się w aktach wywłaszczeniowych dokumentów i nie może być obecnie przez organ nadzoru domniemywany.

Nadto, Sąd podkreślił, że organ nadzoru w żaden sposób nie zbadał, podnoszonej w sprawie już od dnia złożenia odwołania od orzeczenia wywłaszczeniowego istotnej, bezpośrednio rzutującej na ocenę prawidłowości ustalenia przez organ wywłaszczeniowy kręgu stron postępowania wywłaszczeniowego, kwestii prawidłowego, dokładnego i jednoznacznego ustalenia, które działki, o jakich konkretnie numerach i powierzchniach oraz czyją będące własnością, zostały ostatecznie wywłaszczone orzeczeniem z 1961 r. Z akt sprawy wynika, że w tej kwestii istnieją duże rozbieżności, które nie zostały wyjaśnione przed wydaniem kwestionowanych decyzji organu nadzoru.

Ostatecznie Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru powinien zebrać i przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą na właściwą ocenę zasadności nie tylko wniosku skarżącego, lecz pozwolą odpowiedzieć na pytanie, czy kwestionowane postępowanie wywłaszczeniowe nie jest dotknięte chociażby jedną z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Niezbędne są dalsze poszukiwania dokumentacji, która zgodnie z przepisami dekretu winna zostać zgromadzona przed wydaniem decyzji o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości, która mogłaby pozwolić na określenie celu wywłaszczenia oraz pomóc w ustaleniu faktów związanych z prowadzeniem (lub jego brakiem) rokowań o dobrowolne odsprzedanie nieruchomości ze wszystkimi współwłaścicielami. Nadto konieczne jest przeprowadzenie synchronizacji geodezyjnej, która pozwoli ustalić, które działki (o jakich numerach) weszły w skład wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni [...] m², w jakich księgach wieczystych były one zapisane (czy tylko w księdze o numerze hipotecznym [...], czy również w księgach hipotecznych o numerach [...] i [...]), a w efekcie jakie nieruchomości weszły w skład działki oznaczanej później numerem [...]o powierzchni [...] m². Dopiero po dokonaniu tych ustaleń organ stwierdzi, czy w postępowaniu wywłaszczeniowym organy ustaliły właściwy krąg stron, a co za tym idzie, czy prawidłowo przeprowadzone zostało także postępowanie odszkodowawcze. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] lipca 2013 r.: 1) stwierdził nieważność decyzji z 1962 r. i orzeczenia z 1961 r. - w części dotyczącej wywłaszczenia obecnej działki nr [...], położonej w C., obręb [...]; 2) stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji z 1962 r. i orzeczenia z 1961 r. - w części dotyczącej wywłaszczenia obecnej działki nr [...], położonej w C., obręb [...];

3) stwierdził nieważność decyzji z 1962 r. i orzeczenia z 1961 r. - w części dotyczącej odszkodowania przyznanego z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru podał, że rozstrzygnięcie wydał przy uwzględnieniu oceny prawnej zawartej w wydanym w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 stycznia 2008 r. (sygn. akt I SA/Wa 409/07). W wykonaniu wytycznych Sądu organ przeprowadził dodatkowe poszukiwania akt archiwalnych dotyczących przedmiotowego wywłaszczenia. W ramach tych poszukiwań organ wystąpił do Archiwum Urzędu Miasta C., Archiwum Akt Nowych, [...] Urzędu Wojewódzkiego w K., odnajdując jedynie szczątkowe dokumenty. Ponadto zgodnie ze wskazaniem Sądu, organ uzyskał z akt sprawy prowadzonej przed Sądem Okręgowym w C. pod sygnaturą [...]opinię biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografii mgr inż. M. P.

Dalej wskazano, że nieruchomość położoną w C. przy ul. [...] wywłaszczono również pod budownictwo mieszkaniowe, tj. pod budowę osiedla, a więc na cel realizacji narodowych planów gospodarczych. Fakt ten potwierdza operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę do spraw rolnych mgr inż. W. J., który powołał jako przedmiot oszacowania nieruchomość przeznaczoną pod budowę osiedla [...]. Ponadto ubiegającym się o wywłaszczenie była Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w C., a więc państwowa jednostka organizacyjna, powołana do realizacji tego typu inwestycji oraz posiadająca odpowiednie środki na ten cel. Przedsiębiorstwo pod nazwą Dyrekcja Rozbudowy Osiedli Robotniczych w C. zostało utworzone na podstawie zarządzenia Ministra Budownictwa Miast i Osiedli z dnia [...] marca 1954 r. Przedsiębiorstwo było prowadzone w ramach narodowych planów gospodarczych jako przedsiębiorstwo budżetowe, którego ogół dochodów i wydatków objęty był budżetem Państwa i mogła być podmiotem, który mógł ubiegać się o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości, stosownie do art. 2 pkt. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. Organ zauważył, że mimo podjętych poszukiwań nie udało się jednak odnaleźć wydanego w przedmiotowej sprawie zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...].09.1953r. nr [...]. W aktach archiwalnych niniejszej sprawy brak jest także oferty odstąpienia nieruchomości wykonawcy narodowych planów gospodarczych skierowanej do byłych właścicieli. Organ będąc związany wyrokiem z 23 stycznia 2008 r., zgodnie z którym nie można domniemywać, iż strony zostały wezwane do dobrowolnej sprzedaży nieruchomości a ustalenie spełnienia tej przesłanki wywłaszczenia wymaga udowodnienia. Skoro zatem nie odnaleziono oferty a wezwanie właścicieli do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości nie wynika także jednoznacznie z innych znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, to organ stwierdził, że brak było takiego wezwania, co powoduje, iż w sprawie został rażąco naruszony art. 8 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. Rażące naruszył art. 8 dekretu oznacza też brak było podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego. W konsekwencji nie było również podstaw do przyznania odszkodowania. Organ ustalił też, że przedmiotem wywłaszczenia była działka nr [...] o powierzchni [...] m2, zaś wadliwie wskazano, że grunt pochodzi wyłącznie z KW [...], tymczasem pochodził również w części z KW [...], której właścicielami byli T. i I. L. oraz M., M., J., Z. i B. L. Zatem stronami postępowania zakończonego kwestionowanymi aktami administracyjnymi powinni być wszyscy wyżej wskazani w rep. hip. [...] oraz rej. hip. [...] właściciele. Organ wywłaszczający w orzeczeniu z 1961 r. wskazał jako właścicieli nieruchomości I. L., M. L., M. L. i J. L. Zatem hipotecznych właścicieli nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej [...]. Pominięci natomiast zostali pozostali właścicieli również faktycznie wywłaszczonej nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], którzy jednak na etapie postępowania odwoławczego zostali wzięci pod uwagę, bowiem skierowano do nich decyzję z 1962 r., która w obrocie prawnym funkcjonuje jako ostateczna. Pomimo powyższego, brak udziału wszystkich stron w postępowaniu nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności ocenianych decyzji wywłaszczeniowych na podstawie art. 156 § 1 K.p.a., a jedynie stanowi przesłankę do wznowienia postępowania. Wywłaszczona nieruchomość wchodzi obecnie w skład działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...].

Z kolei oceniając skutki prawne wywołane badanymi aktami administracyjnymi Minister ustalił, że działka nr [...], ujawniona w KW [...], stanowi własność Gminy Miasta C. oraz zostało ustanowienie prawo użytkowania wieczystego na rzecz osób fizycznych powiązane z prawem własności lokali znajdujących się w budynku położonym na gruncie. Ustanowienie prawa użytkowania wieczystego połączonego z prawem własności lokali na postawie aktów notarialnych stanowi nieodwracalny skutek prawny. Jednocześnie nie stwierdzono, aby w części dotyczącej przyznania odszkodowania decyzja z 1962 r. i orzeczenie z 1961 r. wywołały nieodwracalne skutki prawne o jakich mowa w art. 156 § 2 K.p.a.

Prezydent Miasta C. (działający jako organ gminy) wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z [...] lipca 2013 r. Do wniosku zostały załączone akta archiwalne dotyczące przedmiotowego wywłaszczenia (1 teczka ozn. [...]). W motywach wniosku wskazano, że z załączonych akt archiwalnych wynika, że właściciele zostali wezwani do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości przed wszczęciem ww postępowania wywłaszczeniowego, zaś przed wezwaniem wykonawca narodowych planów gospodarczych uzyskał zezwolenie Zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie m. in. przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z treścią opinii geodezyjnej z [...] maja 2011 r. sporządzonej przez geodetę uprawnionego E. R. i treścią mapy z [...] czerwca 2014 r., sporządzonej przez ww geodetę, wywłaszczona nieruchomość o powierzchni [...] m2, oznaczona ówcześnie jako działka nr [...], wchodzi w skład obecnych działek nr [...] oraz [...] (przed podziałem: nr [...]). Z treści opinii geodezyjnej wynika ponadto, że wywłaszczenie gruntu o powierzchni [...] m2 objęło nieruchomość rep. hip. [...], stanowiącą własność I. L, M. L., M. L. i J. L. oraz niewskazaną w orzeczeniu nieruchomość rep. hip. [...], której właścicielami byli T. i I. L., M. L., M. L., J. L., Z. L. i B. L. Stronami postępowania nadzorczego są zatem poprzedni właściciele (względnie ich spadkobiercy) wywłaszczonych nieruchomości rep. hip. nr [...] i rep. hip. nr [...], a dalej podmioty, którym obecnie przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] oraz nr [...], położonych na terenie objętym wywłaszczeniem. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z [...] października 2014 r. – wydaną w wyniku rozpoznania wniosku Prezydenta Miasta C. o ponowne rozpatrzenie sprawy – uchylił decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] lipca 2013 r. i orzekł co do istoty w sposób przedstawiony na wstępie uzasadnienia. W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru podał, cytując art. 156 § 1 K.p.a., że stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 K.p.a. Z powyższej przyczyny instytucja ta ma zastosowanie w sprawach, w których w sposób niebudzący wątpliwości wykazano zaistnienie jednej z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Wszelkie wątpliwości dotyczące zgodności z prawem kontrolowanej decyzji należy zatem interpretować na korzyść pozostawienia decyzji ostatecznej w obrocie prawnym celem zagwarantowania bezpieczeństwa obrotu prawnego. Przedmiotem postępowania nadzorczego, prowadzonego w trybie art. 156 K.p.a. jest weryfikacja decyzji ostatecznej przez pryzmat przesłanek wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 K.p.a. Analizując przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6 i 7 Minister wskazał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności kontrolowanych w postępowaniu nadzwyczajnym rozstrzygnięć. Dalej też organ zbadał przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i stwierdził, że decyzja z 1962 r. i orzeczenie z 1961 r. nie zostały wydane bez podstawy prawnej czy z rażącym naruszeniem prawa. Organ wskazał, że przedmiotowe orzeczenie z 1961 r. zostało wydane w trybie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych [(tj. Dz. U. z 1952 r., Nr 4, poz. 31) – zwanego dalej: "dekretem"] - w części dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości. Przepisy dekretu miały zastosowanie również do ustalenia odszkodowania. Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1958 r., Nr 17, poz. 70), postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte po wyzwoleniu, a w dniu wejścia w życie mniejszej ustawy jeszcze nie zakończone miało być prowadzone nadal według dotychczasowych przepisów z odpowiednim zastosowaniem przepisów niniejszej ustawy dotyczących właściwości organów orzekających. Czynności dokonane w dotychczasowym postępowaniu pozostawały w mocy, a odszkodowanie miało być ustalone według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie, jeżeli wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nastąpiło po dniu 1 lipca 1956 r., a dotychczas nie ustalono odszkodowania; w pozostałych przypadkach odszkodowanie ustalano według przepisów dotychczasowych.

Dekret regulował tryb wywłaszczenia nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych. Ową "niezbędność" nieruchomości do realizacji narodowych planów gospodarczych potwierdzało wydanie przez Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zezwolenia na nabycie nieruchomości w trybie art. 5 ust. 1 dekretu. Przepis ten stanowił, iż zezwolenia na nabycie nieruchomości udzielał Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na wniosek wykonawcy narodowych planów gospodarczych - na podstawie opinii prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej - jeżeli uznał, że nieruchomość była niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz że przewidziane były środki na jej nabycie. Z akt archiwalnych nadesłanych przez Prezydenta Miasta C. przy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] sierpnia 2013 r. wynika, że Zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego wydał zezwolenie z [...] września 1953 r. nr [...] na nabycie m. in. nieruchomości o powierzchni [...] m², która stanowiła części nieruchomości rep. hip. nr [...] oraz rep. hip. nr [...], zezwalając jednocześnie na dokonanie zbiorowego wezwania wszystkich właścicieli nieruchomości objętych inwestycją, zgodnie z § 4 ust. 5 zarządzenia Przewodniczącego PKPG z dnia [...] listopada 1949 r. Nie doszło zatem do naruszenia przepisu art. 5 ust. 1 dekretu - w zakresie ww nieruchomości o powierzchni [...] m².

Zgodnie z art. 8 dekretu, po uzyskaniu zezwolenia na nabycie nieruchomości inwestor (wykonawca narodowych planów gospodarczych) obowiązany był wezwać właściciela nieruchomości do dobrowolnego jej odstąpienia za cenę określoną zgodnie z art. 28 dekretu. Powyższa czynność była o tyle istotna, że jej dokonanie skutkowało wyczerpaniem możliwości dobrowolnego nabycia nieruchomości na drodze cywilnoprawnej. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 4 dekretu, jeżeli w terminie 15 -dniowym od doręczenia wezwania, o którym mowa w ust. 1, lub dokonania obwieszczenia, o którym mowa w ust. 3, nie została zawarta umowa sprzedaży albo zamiany lub umowa przedwstępna w przedmiocie sprzedaży lub zamiany nieruchomości, wówczas wykonawca planu mógł nabyć niezbędną dla realizacji nieruchomość w drodze wywłaszczenia. W warunkach przedmiotowej sprawy doszło do prawidłowego wezwania właścicieli przedmiotowych nieruchomości o powierzchni [...] m2 w drodze obwieszczenia - pismem Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w S. z [...] października 1953 r. nr [...]. Jak bowiem wyżej wskazano, inwestor uzyskał zezwolenie na zbiorowe wezwanie właścicieli nieruchomości położonych na terenie objętym wywłaszczeniem. Rażącego naruszenia prawa nie pociągało za sobą niewskazanie konkretnej ceny w wezwaniu do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości. Zastosowany przez podmiot ubiegający się o wywłaszczenie wzór wezwania do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości był zgodny z przepisami zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 17 listopada 1949 r. (M.P. Nr A-89, poz. 1084), wydanego na podstawie art. 7 ust. 3 dekretu przed nowelizacją. Załącznik do powyższego zarządzenia nie zawiera wykropkowanego miejsca na konkretną cenę, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, iż zostanie ona ustalona na podstawie art. 28 dekretu. Zastosowanie się do ww wzoru wezwania nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Organ podzielił w tym zakresie pogląd wyrażony w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 2/08. Zgodnie z tezą drugą uchwały, "określenie ceny w wezwaniu, o którym mowa w art. 8 ust. 1 powołanego dekretu, poprzez odesłanie do art. 28 tego dekretu, nie stanowiło naruszenia art. 8 ust. 1 dekretu, uzasadniającego z tego tylko powodu stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości". Nie doszło więc do rażącego naruszenia art. 8 ust. 1 dekretu - w odniesieniu do ww nieruchomości o powierzchni [...] m2, albowiem wezwano właścicieli przedmiotowych nieruchomości rep. hip. nr [...] oraz rep. hip. nr [...] do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości.

Stosownie do art. 17 ust. 1 dekretu wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następowało na wniosek ubiegającego się o wywłaszczenie. Wniosek należało złożyć do prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Do wniosku należało załączyć (art. 17 ust. 3 dekretu): 1) zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego; 2) dowód wezwania właściciela stosownie do art. 8; 3) plan sytuacyjny nieruchomości z oznaczeniem granic powierzchni przeznaczonej do wywłaszczenia; 4) poświadczony odpis z księgi wieczystej, stwierdzający prawo własności nieruchomości, albo - jeżeli nieruchomość nie miała urządzonej księgi wieczystej lub księga wieczysta zaginęła - odpis dokumentu ze zbioru dokumentów, stwierdzającego prawo własności nieruchomości, poświadczony przez właściwy sąd powiatowy z zaznaczeniem, że stwierdza on prawo własności nieruchomości według stanu zbioru dokumentów na dzień wydania odpisu; 5) jeżeli nieruchomość nie miała urządzonej księgi wieczystej i nie był dla niej prowadzony zbiór dokumentów - zaświadczenie właściwego sądu powiatowego, stwierdzające tę okoliczność. W przedmiotowej sprawie pismem z [...] grudnia 1953 r. nr [...] wniosek o wywłaszczenie złożyła Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w S. Do wniosku załączono wszystkie wymagane dokumenty, w tym: zezwolenie Zastępcy Przewodniczącego PKPG z [...] września 1953 r. nr [...], plan sytuacyjny obejmujący m. in. przedmiotową nieruchomość o powierzchni [...] m², obwieszczenie o wezwaniu właścicieli do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości. Zdaniem organu nadzoru nie budzi wątpliwości, iż nie doszło do naruszenia art. 17 ust. 3 dekretu w zakresie wywłaszczenia ww nieruchomości o pow. [...] m². Stosownie do art. 18 ust. 1 dekretu, prezydium wojewódzkiej rady narodowej zawiadamiało właściciela nieruchomości o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Odpis zawiadomienia wywieszano na tablicy ogłoszeń właściwej gminnej (miejskiej) rady narodowej. W przypadku, gdy postępowanie wywłaszczeniowe, wszczęte na podstawie jednego wniosku, dotyczyło większej liczby właścicieli, zawiadomienia mogły być dokonane za pomocą obwieszczeń wywieszonych na tablicach ogłoszeń prezydiów właściwych gminnych (miejskich) rad narodowych. W tym samym trybie zawiadomić należało właściciela nieruchomości, którego miejsce zamieszkania nie było znane (art. 18 ust. 2 dekretu). Zgodnie z art. 20 ust. 1 dekretu, po upływie czternastodniowego terminu na zgłoszenie wniosków i sprzeciwów prezydium wojewódzkiej rady narodowej wyznaczało rozprawę. O miejscu i terminie rozprawy prezydium wojewódzkiej rady narodowej zawiadamiało co najmniej na 7 dni naprzód wykonawcę narodowych planów gospodarczych, który zgłosił wniosek o wywłaszczenie, właściciela nieruchomości oraz inne osoby zainteresowane, o których powzięło wiadomość ze zgłoszonych wniosków lub sprzeciwów albo z urzędu (art. 20 ust. 2 dekretu). Z akt archiwalnych nadesłanych przez Prezydenta Miasta C. wynika, iż obwieszczeniem z [...] kwietnia 1954 r. nr [...] zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, w tym właścicieli przedmiotowej nieruchomości o powierzchni [...] m2. Następnie obwieszczeniem z [...] kwietnia 1955 r. nr [...] zawiadomiono strony o terminie rozprawy wywłaszczeniowej i odszkodowawczej. Nie doszło zatem do naruszenia przepisu art. 18 ust. 1 dekretu ani art. 20 ust. 1 dekretu. Zgodnie z art. 21 ust. 1 dekretu, po przeprowadzeniu rozprawy prezydium wojewódzkiej rady narodowej orzekało o wywłaszczeniu albo odmawiało wywłaszczenia, jeżeli odpadły powody stanowiące podstawę do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Orzeczenie powinno w szczególności zawierać (art. 21 ust. 2 dekretu): 1) ustalenie przedmiotu i rozmiaru wywłaszczenia; 2) wskazanie, na czyją rzecz wywłaszczenie nastąpiło; 3) jeżeli wpłynęły wnioski lub sprzeciwy - uzasadnienie ich przyjęcia lub odrzucenia. Bez wątpienia przedmiotowe orzeczenie z 1961 r. zawiera wszystkie ww wymienione elementy, albowiem określono w nim przedmiot wywłaszczenia przez precyzyjne oznaczenie nieruchomości podlegającej wywłaszczeniu; wskazano, że wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa. W sprawie została przeprowadzona rozprawa wywłaszczeniowa w dniu [...] maja 1955 r., na którą nie stawili się, pomimo prawidłowego zawiadomienia, właściciele przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] m2. Wcześniej zaś, w dniach [...] października 1953 r. przeprowadzono rozprawę "ustaleniową", podczas której dokonano opisów nieruchomości objętych wnioskiem wywłaszczeniowym, w tym m. in. nieruchomość rep. hip. nr [...] o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rep. hip. nr [...] o powierzchni [...] m². Nie doszło zatem do naruszenia art. 21 ust. 1 ani ust. 2 dekretu. W przedmiotowym orzeczeniu z 1961 r. wskazano działkę nr [...] o powierzchni [...] m² - jako nieruchomość podlegającą wywłaszczeniu. Niemniej organ zauważył, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż były podstawy do wywłaszczenia jedynie nieruchomości o powierzchni [...] m² , ozn. rep. hip. nr [...] i rep. hip. nr [...], albowiem tylko taki teren został objęty wyżej wymienionym wnioskiem wywłaszczeniowym z 16 grudnia 1953 r. i mapą sytuacyjną do niego załączoną. Wywłaszczenie zaś pozostałej części działki nr [...] (wskazanej w orzeczeniu) nastąpiło pomimo braku wniosku podmiotu realizującego narodowe plany gospodarcze, a więc z rażącym naruszeniem art. 17 ust. 1 dekretu, który stanowił, iż wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następuje na wniosek ubiegającego się o wywłaszczenie. Powyższą konstatację potwierdza treść akt archiwalnych, w których brakuje jakiejkolwiek wzmianki o złożeniu drugiego wniosku lub o uzupełnieniu ww wniosku z 16 grudnia 1953 r. przez powiększenie obszaru objętego wywłaszczeniem. Również z odwołania właścicieli nieruchomości rep. hip. nr [...] i rep. hip. nr [...] z [...] sierpnia 1961 r., złożonego od orzeczenia z 1961 r. wynika, że część nieruchomości została objęta orzeczeniem wywłaszczeniowym pomimo nieprzeprowadzenia postępowania w odniesieniu do tego dodatkowego obszaru. Świadczy o tym następujący fragment: "[...] Nie wzięto pod uwagę wywłaszczenia drugiego dodatkowego, dokonanego w czasie późniejszym, a podciągnięto ten fakt pod pierwsze zajęcie ziemi. Właściwie nie było to wywłaszczenie nawet wszczęte, a po prostu zajęcie terenu bez wezwania do pertraktacji dobrowolnej odstąpienia w powołaniu się jedynie na PKPG i konieczność wejścia dla wykonania planów Narodów." Powyższe stwierdzenia są spójne ze zgromadzonym materiałem dowodowym, z którego wynika, że zostało wydane w odniesieniu do wywłaszczonych nieruchomości drugie zezwolenie Zastępcy Przewodniczącego PKPG (z [...] marca 1954 r. nr [...]) dotyczące części nieruchomości rep. hip. nr [...] o powierzchni [...] m. Nie znajduje zaś odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym teza, jakoby doszło do złożenia drugiego wniosku wywłaszczeniowego lub uzupełnienia złożonego wniosku, poprzedzonego skierowaniem stosownego wezwania do właścicieli nieruchomości w trybie art. 8 ust 1 dekretu. W aktach sprawy brak również dokumentu, z którego wynikałoby, iż to poprzedni właściciele żądali wywłaszczenia pozostałej części nieruchomości. Wywłaszczenie dokonane przedmiotowym orzeczeniem z 1961 r., utrzymanym decyzją z 1962 r., należy zatem uznać za prawidłowe jedynie w odniesieniu do nieruchomości o powierzchni [...] m2, objętej zaświadczeniem lokalizacyjnym nr [...] z [...] czerwca 1952 r. nr [...], wydanym przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. oraz wnioskiem Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w S. z [...] grudnia 1953 r. nr [...], przedstawionej na mapie sytuacyjnej załączonej do ww wniosku z [...] grudnia 1953 r. oraz na mapie stanowiącej załącznik nr 10 do opinii geodety uprawnionego E. R. z [...] maja 2011 r. nr [...], wchodzącej obecnie w skład działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...], obręb [...], jedn. ew. M. C.

W odniesieniu zaś do pozostałej części przedmiotu wywłaszczenia organ wskazał, że należało uznać, iż wywłaszczenie nastąpiło z rażącym naruszeniem ówcześnie obowiązującego prawa. Zgodnie jednak z art. 156 § 2 K.p.a., nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W części dotyczącej części obecnej działki nr [...], leżącej poza granicami ww terenu o powierzchni [...] m2, czyli w części dotyczącej powierzchni [...] m², stanowiącej własność Miasta C., nie zaszły nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 156 § 2 K.p.a., bowiem nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], której część leży poza ww obszarem o powierzchni [...] m, stanowi obecnie własność Miasta C., które nabyło ją w drodze komunalizacji mienia Skarbu Państwa na podstawie decyzji o stwierdzeniu nabycia własności z [...] września 1996 r. nr [...]. Skoro zaś nie doszło do umownego rozporządzenia własnością ww nieruchomości ani też nie wystąpiło żadne inne zdarzenie czyniące niedopuszczalnym uchylenie skutków przedmiotowych decyzji wywłaszczeniowych, to zasadne było stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia z 1961 r. i decyzji z 1962 r. w części dotyczącej wywłaszczenia ww terenu.

Dalej organ wskazał, że w przedmiotowym orzeczeniu z 1954 r. ustalono wysokość odszkodowania w kwocie [...] zł i przyznano je na rzecz I. L., M. L., M. L. i J. L. Stosownie do art. 33 ust. 1 dekretu, wniosek o ustalenie odszkodowania każda ze stron mogła złożyć do prezydium wojewódzkiej rady narodowej po zgłoszeniu wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Wykonawca narodowych planów gospodarczych mógł zgłosić wniosek o ustalenie odszkodowania równocześnie z wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. W myśl zaś art. 33 ust. 6 dekretu, jeżeli wniosek o ustalenie odszkodowania zgłoszony został przed wydaniem orzeczenia o wywłaszczeniu, a orzeczenie o wywłaszczeniu miało zapaść w wyniku rozprawy - w wyniku tej samej rozprawy mogło zapaść orzeczenie o ustaleniu odszkodowania. W zawiadomieniach o miejscu i terminie rozprawy należało uprzedzić, że przedmiotem rozprawy będzie również wniosek o ustalenie odszkodowania. W analizowanej sprawie wniosek o ustalenie odszkodowania złożyli współwłaściciele przedmiotowych nieruchomości podczas rozprawy "ustaleniowej", przeprowadzonej w dniach [...] października 1953 r., z której protokół został sporządzony w dniu [...] października 1953 r. Nie doszło zatem do naruszenia art. 33 ust. 6 dekretu. Należy zauważyć, że odszkodowanie przyznane zostało za nieruchomości rep. hip. nr [...] oraz rep. hip. nr [...], które miały rozbieżne stany prawne. Wywłaszczana nieruchomość rep. hip. nr [...] o powierzchni [...] m², stanowiła własność I. L., M. L., M. L. i j. L., zaś nieruchomość rep. hip. nr [...] stanowiła własność T. L., Z. L., B. L., I. L., M. L., M. L. i J. L. Powyższy stan prawny został zobrazowany w protokole z rozprawy "ustaleniowej", sporządzonym w dniu [...] października 1953 r., wchodzącym w skład akt archiwalnych nadesłanych przez Prezydenta Miasta C. Z powyższego wynika, że organ pierwszej instancji miał wiedzę o ww różnicach w stanie prawnym nieruchomości objętych przedmiotowym wywłaszczeniem, lecz nie uwzględnił ich w orzeczeniu wywłaszczeniowo -odszkodowawczym z [...] sierpnia 1961 r., ustalając odszkodowanie w całości na rzecz właścicieli nieruchomości rep. hip. nr [...]. Odszkodowanie stanowi środek służący naprawieniu szkody powstałej na skutek wywłaszczenia. Z szeregu przepisów dekretu (m. in. art. 30 ust. 3 dekretu) wynika, że odszkodowanie przysługiwało "wywłaszczonemu", a więc podmiotowi, któremu odjęto prawo własności nieruchomości. Fakt pominięcia w postępowaniu podmiotów, którym przysługiwało prawo rzeczowe do wywłaszczonej nieruchomości stanowi jedynie przesłankę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.). W przypadku przyznania odszkodowania z pominięciem niektórych (albo wszystkich) podmiotów uprawnionych do jego otrzymania, nie zachodzi rażące naruszenie prawa, albowiem z treści art. 26 ust. 4 dekretu wynika, że ustalenie tytułu własności nieruchomości, dokonane w postępowaniu wywłaszczeniowym, nie pozbawiało osób trzecich, roszczących prawo do nieruchomości, prawa dochodzenia w postępowaniu sądowym roszczeń odszkodowawczych w stosunku do osób, uznanych za właścicieli w postępowaniu wywłaszczeniowym. Oznacza to, że istniała możliwość dochodzenia przez osoby pominięte w ww orzeczeniu, tj. przez T. L., B. L. i Z. L., odszkodowania od podmiotów, którym odszkodowanie za przedmiotowe nieruchomości zostało przyznane — stosownie do ich udziałów w prawie własności nieruchomości rep. hip. nr [...]. Niemniej pominięcie w postępowaniu dowodów i informacji o różnych udziałach w prawie własności nieruchomości objętej dwoma księgami wieczystymi powodowało przyznanie odszkodowania poszczególnym osobom w nieprawidłowych częściach, a tym samym rażąco naruszało prawo.

Również, według organu przyznanie odszkodowania za nieruchomości o powierzchni [...] m² - przy niedopuszczalności wywłaszczenia nieruchomości nieobjętej przedmiotowym wnioskiem wywłaszczeniowym z [...] grudnia 1953 r. - nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Jest bowiem w oczywisty sposób niezgodne z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa przyznanie odszkodowania za nieruchomość, która nie mogła podlegać wywłaszczeniu. Z powyższego wywodu wynika, że przyznanie odszkodowania za nieruchomość o powierzchni [...] m2 było niedopuszczalne w części dotyczącej części obecnej działki nr [...], leżącej poza granicami terenu o powierzchni [...] m2, objętego wnioskiem wywłaszczeniowym z [...] grudnia 1953 r. nr [...], stanowiącej własność Miasta C., albowiem w odniesieniu do tego terenu zasadne jest stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia z 1961 r. oraz decyzji z 1962 r. Skoro zaś rozstrzygnięcie w zakresie odszkodowania ma charakter niepodzielny, to nie było możliwe stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia z 1961 r. oraz decyzji z 1962 r. w zakresie części rozstrzygnięcia odszkodowawczego.

B. A. i Z. L. wniosły na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] października 2014 r. skargi.

Z. L. w skardze zaoponowała przeciwko uchyleniu decyzji z [...] lipca 2013 r., poprzedzającej zaskarżoną decyzję. Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem Ministra, że doszło do prawidłowego zawiadomienia właścicieli w postępowaniu wywłaszczeniowym. Ona, jej ojciec T. L. i siostra B. A. z domu L., nie zostali wezwani do odstąpienia nieruchomości, jak również nie byli ujęci w obwieszczeniu o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Nigdzie nie było powiadomienia, że właściciele z rep. hip nr [...] przy ul. [...] ([...]), tj. I. L., M. L., M. L., J. L., Z. L., B. L. (obecnie A.) i T. L. zostali wezwani oraz powiadomieni w prawidłowy sposób. Nie doszło do prawidłowego wezwania w drodze obwieszczenia z [...] października 1953 r. pismem Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych, gdyż w punkcie 7 wezwano współwłaścicieli małżonków I. z nieruchomości rep. hip [...] o powierzchni [...] m² przy ul. [...] (wpisano nieprawidłowe nazwisko oraz powierzchnię działki większą niż była w rep. hipotecznym). Również w obwieszczeniu o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z [...] kwietnia 1954 r. wszczęło postępowanie wywłaszczeniowe wobec współwłaścicieli rep. hip [...]małżonków I. i T. L., M. L., M. L. i J. L. Zdaniem skarżącej, skoro nie doszło do wezwania wszystkich właścicieli wywłaszczonego gruntu, to oznacza, że rażąco naruszono art. 8 ust. 1 i art 18 ust. 1 dekretu.

Druga rzecz poruszona przez skarżącą to kwestia odszkodowania. Skarżąca podkreśliła, że właściciele nieruchomości rep. hip [...] nigdy nie otrzymali odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, a wywłaszczenie nie zostało wpisane do księgi wieczystej rep. hip [...] prowadzonej dla tej nieruchomości. Mylne jest stwierdzenie, że wywłaszczenie miało miejsce z dwóch działek. Właściciele działki rep. hip [...] przypuszczając, że zostali pominięci przy wywłaszczeniu odwołali się do Komisji Odwoławczej, niemniej ich odwołanie nie zostało uwzględnione. Zatem Minister powinien uznać rozstrzygnięcia wywłaszczeniowe za bezwzględnie nieważne.

Z kolei B. A. w skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając skargę, podniosła że z akt przekazanych Ministrowi przez Prezydenta Miasta C. wynika, iż obwieszczenie Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w S. jest obarczone rażącym błędem, bowiem nie uwzględnia w swojej treści osoby skarżącej jako jednego z właścicieli. W obwieszczeniu tym nie ma wymienionej B. L., ani nie ma wymienionej księgi wieczystej rep. hip. [...] dotyczącej nieruchomości położonej przy ul. [...] (dawna ul. [...]) w C. Oznacza to, że skarżąca nie została wezwana ww obwieszczeniem do dobrowolnego odstąpienia części swojej nieruchomości. Dokumentacja zgromadzona w ww aktach archiwalnych nie dotyczy skarżącej, nie otrzymała należnego odszkodowania, pozbawiono ją czynnego udziału w postępowaniu. Skarżąca podkreśliła, że jej prawo własności do nieruchomości przy ul. [...] w C. było i jest bezsporne, zostało ujawnione w księdze wieczystej rep. hip. [...] już w czasie II wojny światowej i niezmiennie jest wpisane do dnia dzisiejszego. W chwili wywłaszczania również figurowała w księdze wieczystej rep. hip. [...]. Faktu tego nie uwzględniono w kwestionowanym postępowaniu wywłaszczeniowym. W tych warunkach uważa, że rażąco naruszono art. 8 dekretu. Dalej skarżąca zauważyła, że analogicznie do powyższego nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego oraz terminie rozprawy wywłaszczeniowej i odszkodowawczej. Efektem tego jest orzeczenie z 1961 r. wydane z rażącym naruszeniem prawa, bowiem również to orzeczenie w swej treści nie uwzględniało B. H. L. (obecnie [...]), Z. M. L. i T. L.

Jednocześnie skarżąca zauważyła, że przytoczony przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 26 ust. 4 dekretu dotyczył wyłącznie sytuacji, w której zmienił się właściciel lub wpisy w II dziale księgi wieczystej były poddane pod wątpliwość. Niedorzecznym jest więc sugerowanie przez Ministra, że przeoczenia urzędnicze polegające na pominięciu skarżącej, powinna prostować w postępowaniu sądowym. Ostatecznie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na stronie 14, w wierszu od 3 do 6 od góry, Minister sam przyznał, że pominięcie dowodów i informacji o stanie prawnym wywłaszczanych nieruchomości spowodowało rażące naruszenie prawa. Niemniej, w związku z tym organ nie podjął adekwatnych działań naprawczych. Dalej skarżąca uważa, że w postępowaniu wywłaszczeniowym naruszony został art. 21 ust. 2 pkt 1 dekretu, bowiem działka nr [...]wskazana na opisie i mapie wywłaszczeniowej nr [...] z [...] lutego 1961 r. błędnie łączy ze sobą dwie sąsiadujące nieruchomości, które nigdy nie były scalane. Według skarżącej przedmiot wywłaszczenia został źle określony, a skarżąca nigdy nie została wywłaszczona. Dodatkowo skarżąca zauważyła, że opinia geodezyjno-prawna, powoływana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, sporządzona na zlecenie Ministra przez geodetę uprawnionego E. R. powinna być sprostowana, bowiem na str. 1 i na str. 4 wpisano numer księgi wieczystej [...], zamiast nr KW rep. hip. [...]. Szczegółowy opis ww nieruchomości został zawarty w opinii biegłego sądowego M. P. z [...] lutego 2004 r.

Minister Infrastruktury i Rozwoju – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi, tym samym podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] października 2014 r. narusza prawo w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Tym samym – w wyniku analizy akt sprawy i treści wyżej wymienionych decyzji – Sąd stwierdził naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 8, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a nadto i naruszenie art. 153 P.p.s.a.

Po pierwsze, należy podkreślić, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż przedmiotem postępowania nadzwyczajnego była kontrola prawidłowości aktu administracyjnego, wydanego w postępowaniu zwykłym, w tym wypadku decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia z [...] października 1962 r. utrzymującej w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...] sierpnia 1961 r. o wywłaszczeniu na rzecz Państwa części nieruchomości o powierzchni [...] m² położonej w C. przy ul. [...] zapisanej w księdze wieczystej [...] rep. hip. i [...] K.W. i ustaleniu odszkodowania z tytułu przedmiotowego wywłaszczenia – korzystającej z przymiotu ostateczności.

Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 K.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Przy tym należy pamiętać, iż ich zaistnienie ocenia się według stanu faktycznego oraz prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania kwestionowanej decyzji i nie może być domniemywane. Po drugie zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja są wynikiem ponownego rozpatrzenia sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 409/07. Wyrokiem tym uchylono decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z [...] listopada 2005 r. i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miasta z [...] maja 2000 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1962 r. utrzymującej w mocy orzeczenie z 1961 r. Okoliczność ta oznacza, że organy administracji rozpoznające sprawę po wyroku uchylającym ww decyzje - stosownie do art. 153 P.p.s.a. – były związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tymże orzeczeniu Sądu Administracyjnego. Związanie to odnosi się także do Sądu orzekającego obecnie w sprawie.

Sąd ówcześnie orzekający stwierdził, że: 1) w aktach administracyjnych sprawy brak określonych dokumentów, co powoduje, że nie sposób określić, na jaki cel została wywłaszczona przedmiotowa nieruchomość (tymczasem zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 pkt 6 dekretu ubiegający się o zezwolenie na nabycie nieruchomości miał obowiązek w złożonym wniosku wskazać m. in. cel nabycia nieruchomości i cel wywłaszczenia, określony choćby w sposób ogólny, wynikać musiał też z samego wniosku o dokonanie wywłaszczenia - art. 17 ust. 1 pkt 5 dekretu). Cel ten musi więc wynikać ze znajdujących się w aktach wywłaszczeniowych dokumentów i nie może być obecnie przez organ nadzoru domniemywany; 2) art. 8 ust. 1 dekretu stanowił, że wykonawca narodowych planów gospodarczych, który uzyskał zezwolenie, przewidziane w art. 5 dekretu, obowiązany był wezwać właściciela nieruchomości, niezbędnej dla realizacji planu, by odstąpił mu tę nieruchomość za cenę określoną na podstawie art. 28 dekretu przez wykonawcę, a zatwierdzoną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej. W tej kwestii nie można uznać za prawidłowe ustaleń organu opierających się jedynie na treści kwestionowanej decyzji wywłaszczeniowej, ustalenia istotnych okoliczności faktycznych na domniemaniu, które nie zostało uwiarygodnione;

3) organ nadzoru w żaden sposób nie zbadał, podnoszonej w sprawie już od dnia złożenia odwołania od orzeczenia wywłaszczeniowego, niezwykle istotnej - bo rzutującej na ocenę prawidłowości ustalenia przez organ wywłaszczeniowy kręgu stron postępowania wywłaszczeniowego - kwestii prawidłowego, dokładnego i jednoznacznego ustalenia, które działki, o jakich konkretnie numerach i powierzchniach oraz czyją będące własnością, zostały ostatecznie wywłaszczone orzeczeniem 1961 r. Z akt sprawy wynika, że w tej kwestii istnieją duże rozbieżności, które nie zostały wyjaśnione przed wydaniem kwestionowanych decyzji organu nadzoru; 4) z treści znajdujących się w aktach wywłaszczeniowych wypisów z protokołów rozpraw wynika, że w niniejszej sprawie wydane były dwa zezwolenia na zajęcie wydane przez Przewodniczącego P.K.P.G.: z [...] września 1953 r., nr [...] i z [...] marca 1954 r. nr [...] (wypis z dnia [...] kwietnia 1954 r.); 5) z akt sprawy wynika, że te istotne dla sprawy kwestie nie zostały przez organ nadzoru dostatecznie zbadane. Na podstawie zaś zgromadzonych dotychczas materiałów dowodowych nie ma możliwości stwierdzenia, tak jak zrobił to organ nadzoru w rozpatrywanej sprawie, że kwestionowane postępowanie wywłaszczeniowe zostało przeprowadzone zgodnie z treścią art. 1, art. 4, art. 5, art. 7, art. 8, art. 17, art. 18 i art. 33 dekretu. Wyjaśnienie podniesionych wątpliwości było elementem niezbędnym do dokonania oceny prawidłowości wszczęcia i przeprowadzenia kwestionowanego postępowania. Tymczasem nie poczyniono ustaleń odnośnie występowania przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a., przez co nie wyjaśniono dokładnie sprawy i nie rozpatrzono całego materiału dowodowego. Oznacza to, że zapadłe decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 § 1 i 80 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

6) przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru powinien zebrać i przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą na właściwą ocenę zasadności nie tylko wniosku skarżącego, lecz pozwolą odpowiedzieć na pytanie, czy kwestionowane postępowanie wywłaszczeniowe nie jest dotknięte chociażby jedną z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Niezbędne są dalsze poszukiwania dokumentacji, która zgodnie z przepisami dekretu winna zostać zgromadzona przed wydaniem decyzji o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości, która mogłaby pozwolić na określenie celu wywłaszczenia i pomóc w ustaleniu faktów związanych z prowadzeniem (lub jego brakiem) rokowań o dobrowolne odsprzedanie nieruchomości ze wszystkimi współwłaścicielami. Nadto konieczne jest przeprowadzenie synchronizacji geodezyjnej, która pozwoli ustalić, które działki (o jakich numerach) weszły w skład wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni [...] m², w jakich księgach wieczystych były one zapisane (czy tylko w księdze o numerze hipotecznym [...], czy również w księgach hipotecznych o numerach [...] i [...]), a w efekcie jakie nieruchomości weszły w skład działki oznaczanej później numerem [...] o powierzchni [...] m². Dopiero po dokonaniu tych ustaleń organ stwierdzi, czy w postępowaniu wywłaszczeniowym organy ustaliły właściwy krąg stron, a co za tym idzie, czy prawidłowo przeprowadzone zostało także postępowanie odszkodowawcze.

Po trzecie kontrolą pod względem zgodności z prawem objęto decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] października 2014 r., jako wydaną w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Decyzją tą uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] lipca 2013 r. w całości i w tym zakresie orzeczono co do istoty sprawy, m. in. odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji z 1962 r. i orzeczenia 1961 r. - w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości o powierzchni [...] m2, wchodzącej obecnie w skład działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...], obręb [...], jedn. ew. M. C.

Po czwarte akta postępowania administracyjnego, w tym wywłaszczeniowego i odszkodowawczego, po wyroku Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2008 r., zostały uzupełnione, w szczególności nastąpiło to na etapie rozpoznawania przez organ nadzoru wniosku Prezydenta Miasta C. o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] sierpnia 2013 r.

Z kolei wracając już do istoty postępowania nieważnościowego podkreślenia wymaga fakt, że z przedstawionego stanu sprawy, akt sprawy i treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ nadzoru dokonał oceny decyzji z 1962 r. utrzymującej w mocy orzeczenie z 1961 r. w aspekcie wszystkich przesłanek nieważnościowych unormowanych w art. 156 § 1 K.p.a., w tym w szczególności jednej z przesłanek z punktu 2, mianowicie "rażącego naruszenia prawa". I tak ocenę sprawy w aspekcie zaistnienia podstaw nieważnościowych z pkt 1, 3 – 7 § 1 art. 156 K.p.a. Sąd uznał za prawidłową. Natomiast ocenę sprawy w aspekcie niezaistnienia czy zaistnienia podstawy z pkt 2 § 1 art. 156 K.p.a., czyli wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, Sąd w omówionym poniżej zakresie uznał za przedwczesną.

Z brzemienia normy art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wynika, iż nie każde naruszenie prawa pociąga za sobą nieważność decyzji, ale tylko przypadki oczywistego i ciężkiego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi zatem w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (wyrok NSA 21.08.2001 r., sygn. akt II SA 1726/00, Lex 51233). Dlatego też, w tezie wyroku NSA z 12.12.1988 r. (II SA 981/88, ONSA 1988, z. 2, poz. 96) zasadnie stwierdzono, że "naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa". Przepisami prawa materialnego, na podstawie których wydano kontrolowane w postępowaniu nieważnościowym akty były regulacje dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (t.j. Dz. U. z 1952 r., Nr 4, poz. 31) i art. 48 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 18, poz. 94), co zostało już podkreślone w uprzednio wydanym przez Sąd Administracyjny wyroku z 23 stycznia 2008 r. Zasady i szczegółowe warunki nabywania i przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych regulował art. 1 i art. 2 oraz dział III zatytułowany "Nabywanie nieruchomości od osób nie będących wykonawcami narodowych planów gospodarczych" dekretu. Obowiązkiem organu nadzoru przy ponownym rozpoznawaniu sprawy - zgodnie z oceną wynikającą z wyroku z 23 stycznia 2008 r. - było wykazanie, że kwestionowane postępowanie wywłaszczeniowe i odszkodowawcze zostało przeprowadzone w szczególności zgodnie z treścią art. 1, art. 4, art. 5, art. 7, art. 8, art. 17, art. 18 i art. 33 dekretu, w kontekście rażącego ich naruszenia. Przy czym ustalenie spełnienia wymogów wynikających z przywołanych przepisów dekretu organ nadzoru miał udowodnić, nie zaś oprzeć na domniemaniach. Mając za podstawę powyższe regulacje dekretu i ustalenia dokonanych przez Ministra pod względem zgodności z tymi regulacjami czy ich naruszenia w stopniu rażącym oraz ocenę prawną i wskazania wynikające z uprzednio wydanego w sprawie wyroku, a nadto treść skarg, Sąd stwierdził:

- po pierwsze, że organ nadzoru nie wypowiedział się w ogóle w przedmiocie celu na jaki została wywłaszczona sporna nieruchomość, o którym stanowiły art. 7 ust. 2 pkt 6 i art. 17 ust. 1 pkt 5 dekretu i czego wymagał Sąd w wyroku z 23 stycznia 2008 r.;

- po drugie, że zgodnie z art. 1 dekretu, nieruchomości lub ich części niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych mogły być przejmowane, nabywane, zbywane i przekazywane zgodnie z przepisami tego dekretu. Prawo przejmowania, nabywania, zbywania i przekazywania nieruchomości w trybie przedmiotowego dekretu – według art. 2 dekretu - służyło wykonawcom narodowych planów gospodarczych, wymienionych w tej regulacji. Jeżeli wykonawcy planów nie mogli uzyskać nieruchomości w trybie określonym w art. 3, wówczas – stosownie do art. 4 ust. 1 dekretu - uprawnieni byli do nabycia nieruchomości, bez których plan nie mógł być wykonany, od osób fizycznych i prawnych, nie wymienionych w art. 2. W myśl art. 5 ust. 1 dekretu, zezwolenia na nabycie nieruchomości udzielał Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na wniosek wykonawcy narodowych planów gospodarczych - na podstawie opinii prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej - jeżeli uznał, że nieruchomość jest niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz że przewidziane będą środki na jej nabycie. I tak ze zgromadzonego materiału sprawy wynika, że zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w dniu [...] września 1953 r. wydał zezwolenie (znak [...]), w którym zezwolił Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w S., jako wykonawcy narodowych planów gospodarczych na nabycie pod budowę Osiedli mieszkaniowych nieruchomości położonych w C. oznaczonych na załączonym planie sytuacyjnym linią koloru czerwonego oraz liczbami I i II o łącznej powierzchni [...] ha [...] a [...] m². Równocześnie zezwolił na dokonanie zbiorowego wezwania wszystkich właścicieli omawianych nieruchomości zgodnie z § 4 ust. 5 zarządzenia Przewodniczącego PKPG z dnia [...] listopada 1949 r. Tymczasem organ nadzoru wskazał, że z zezwolenia z [...] września 1953 r. wynika, że było to "zezwolenie na nabycie m. in. nieruchomości o powierzchni [...] m², która – jak wynika z akt sprawy – stanowiła część nieruchomości rep. hip. nr [...] i rep. hip. nr [...]". Przedstawione ustalenie organu wymaga udowodnienia, czyli poparcia stosownym materiałem dowodowym. Inaczej ujmując wykazania, na podstawie którego zapisu zezwolenia, jego załącznika, czy innego dokumentu postępowania wywłaszczeniowego - organ uznał, że przedmiotowe zezwolenie było zezwoleniem na nabycie wskazanej powierzchni nieruchomości i konkretnie, z których "akt sprawy" wynika, że nieruchomość ta stanowiła część nieruchomości rep. hip. nr [...] i rep. hip. nr [...];

- po trzecie stosownie do art. 8 ust. 1 dekretu, wykonawca narodowych planów gospodarczych, który uzyskał zezwolenie, przewidziane w art. 5, obowiązany był wezwać właściciela nieruchomości, niezbędnej dla realizacji planu, by odstąpił mu tę nieruchomość za cenę, określoną na podstawie art. 28 przez wykonawcę, a zatwierdzoną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Zatwierdzając cenę, prezydium wojewódzkiej rady narodowej ustali jednocześnie warunki zapłaty. Cenę zatwierdza i ustala warunki zapłaty władza naczelna w przypadkach, kiedy sama jest nabywcą nieruchomości. Tryb wzywania ustalał Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. W przypadku, gdy zezwolenie na nabycie (art. 5) obejmowało większą liczbę nieruchomości, położonych na terenie jednej gminy (miasta), jak również w przypadkach, kiedy miejsce zamieszkania właściciela nie było znane, Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego mógł ustalić, że wezwanie będzie dokonane za pomocą obwieszczeń publicznych we właściwej gminie (mieście) (art. 8 ust. 3 dekretu). Z akt sprawy wynika, że obwieszczeniem Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w S. z [...] października 1953 r. (znak P7/2237/1001/53) opartym na zezwoleniu z 23 października 1953 r. zawiadomiono m. in. obywateli będących współwłaścicielami: małż. I. T. i I. z M., I. M., I. M. i I. J., niepodzielnie nieruchomości zapisanej pod nr rep. hip. [...] o pow. [...] m² położonej w C. przy ul. [...]. Na podstawie przytoczonej przez Sąd treści obwieszczenia organ stwierdził, że w warunkach przedmiotowej sprawy doszło do prawidłowego wezwania właścicieli nieruchomości o powierzchni [...] m2 w drodze obwieszczenia. Zdaniem organu nie doszło do rażącego naruszenia art. 8 ust. 1 dekretu - w odniesieniu do ww nieruchomości o powierzchni [...] m2, albowiem wezwano właścicieli przedmiotowych nieruchomości rep. hip. nr [...] oraz rep. hip. nr [...] do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości. Tymczasem, chociażby z punktu 7 i punktu 8 protokołu rozprawy ustaleniowej odbytej w dniach [...] października 1953 r. sporządzonego w dniu [...] października 1953 r., w Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w C., w przedmiocie dokonania ustaleń niezbędnych dla określenia odszkodowania za nieruchomości i plony zajmowane na rzecz Skarbu Państwa – Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w C. – wynika, że "część nieruchomości oznaczonej na załączonym planie Nr [...] przy ul. [...] o pow. [...] m² oznaczonej Nr hip. [...] stanowi własność: 1. L. I., 2. L. M., 3. L. M., 4. L. J.", a "część nieruchomości oznaczonej na załączonym planie Nr [...] przy ul. [...] o pow. [...] m² oznaczonej Nr hip. [...] stanowi własność: 1. L. T., 2. L. Z., 3. L. B., 4. L. I., 5. L. M., 6. L. M., 7. L. J.". Zatem wyjaśnienia wymaga na czym Minister oparł się stwierdzając, że doszło do prawidłowego wezwania (wszystkich) właścicieli nieruchomości do dobrowolnego jej odstąpienia, tym samym nie doszło do rażącego naruszenia omawianej normy dekretu. Przy czym oczywiste jest, że błąd w pisowni nazwiska właścicieli ("I.", "I.", "I.") był zwykłą omyłką pisarską. Dodatkowo skarżące zauważyły, że nie były zawiadamiane o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego oraz terminie rozprawy wywłaszczeniowej i odszkodowawczej (obwieszczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z [...] kwietnia 1954 r., Nr [...] zawiadamiające o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego na rzecz Państwa – Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w S. i obwieszczenie z [...] kwietnia 1955 r., Nr [...] o terminie rozprawy wywłaszczeniowej i odszkodowaczej). Zaś orzeczenie z 1961 r. nie uwzględnia skarżących i T. L. Niemniej, według Sądu merytorycznym rozpatrzeniem pochodzącego m. in. i od skarżących odwołania potwierdzono ich przymiot strony. Natomiast kwestią do oceny jest zachowanie wobec skarżących procedury postępowania wywłaszczeniowego i odszkodowawczego, ściśle określonej dekretem, której w sposób dogłębny organ dokona przy ponownym rozpoznawaniu sprawy; - po czwarte organ nadzoru w swoich rozważaniach zawartych w zaskarżonej decyzji w ogóle nie zawarł analizy, której próbował dokonać organ w decyzji [...] lipca 2013 r. uchylonej kontrolowaną obecnie decyzją z [...] października 2014 r. – stosując się do wytycznych Sądu zawartych w wyroku z 23 stycznia 2008 r. - i która miała być przedmiotem synchronizacji geodezyjnej pozwalającej ustalić dokładnie przedmiot postępowania wywłaszczeniowego z odniesieniem do stanu aktualnego. W ocenie Sądu za prawidłowe należało uznać ustalenie Ministra, że w orzeczeniu z 1961 r. chodziło o działkę nr [...] o powierzchni [...] m² - jako nieruchomość podlegającą wywłaszczeniu. Natomiast dalsze ustalenia organu co do tego, że były podstawy do wywłaszczenia nieruchomości o powierzchni [...] m² ozn. rep. hip. nr [...] i rep. hip. nr [...], albowiem tylko taki teren został objęty wnioskiem wywłaszczeniowym z 16 grudnia 1953 r. i mapą sytuacyjną do niego załączoną, będą wymagały ponownego odniesienia się, po wyjaśnieniu kwestii podniesionych we wcześniejszych rozważaniach Sądu. Wszystko to dowodzi, że bez wyjaśnienia wyczerpującego i wszechstronnego sprawy, w tym podniesionych jeszcze kwestii, nie sposób postawić jednoznacznej tezy, że kontrolowane w trybie nadzoru postępowanie wywłaszczeniowe oraz odszkodowawcze i będące jego wynikiem decyzja z 1962 r. i orzeczenie z 1961 r. nie są dotknięte w całości kwalifikowaną wadą w postaci rażącego naruszenia przepisów wówczas zastosowanych. Wobec możliwości wpływu powyższych ustaleń na zakres rozstrzygnięcia zasadne było uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Ponownie rozpatrując sprawę Minister Infrastruktury i Rozwoju będzie miał na względzie wskazówki co do dalszego postępowania zawarte w niniejszym orzeczeniu, a nadto i wytyczne sformułowane w wyroku z 23 stycznia 2008 r., do których dotychczas nie zastosował się w pełni. Weźmie też pod uwagę argumentację skarg w przypadku przedstawienia jej przed organem, ustosunkowując się do twierdzeń stron uważanych za istotne dla sposobu załatwienia sprawy. W tym umożliwi stronom skorzystanie z prawa jakie daje art. 10 § 1 K.p.a. i wyda decyzję odpowiadającą treści art. 138 K.p.a. Zaś jej uzasadnienie winno spełniać wymogi określone art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., czyli być tak zredagowane, aby strony mogły zrozumieć i w miarę możności zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.