Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 35/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 6
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi K. P. i S. P. na uchwałę Rady Miejskiej w R. z dnia 24 lutego 2011 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.


UZASADNIENIE

K. P. i S. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Nr VI/56/2011 Rady Miejskiej z dnia 24 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta dla terenu znajdującego się pomiędzy ulicami [..] w części obejmującej § 6 ust. 8 karty terenu nr 8.

Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj.: Dz.U. Nr 80, poz. 717) w zw. z art. 64 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 1 Konstytucji RP polegające na ograniczeniu prawa własności skarżących oraz uchwalenie planu miejscowego z pominięciem wymogów ładu przestrzennego. W oparciu o powyższe wniesiono o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnili, że są właścicielami nieruchomości położonej w R. przy ul. S. stanowiącej działkę nr [..], położonej na obszarze objętym przedmiotowym planem w części stanowiącej kartę terenu

nr 3 (oznaczonej 12.M), która bezpośrednio sąsiaduje z zaskarżoną kartą terenu

nr 8, oznaczoną symbolem 30.MW. Przeznaczenie tego terenu, zgodnie z planem z dnia 29 stycznia 2004 r., Nr XIX/205/2004, na mieszkalnictwo jednorodzinne w zabudowie wolnostojącej, bliźniaczej lub w formie małych domów mieszkalnych, zawierających nie więcej niż 4 mieszkania, z dopuszczeniem obiektów nieuciążliwych usług osiedlowych, stanowiących uzupełnienie funkcji mieszkaniowej, zostało zmienione kwestionowaną uchwałą poprzez ustalenie dla karty terenu

nr 8 przeznaczenia MW – teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z dopuszczeniem usług nieuciążliwych z zakazem budowy nowych budynków mieszkalnych z wyjątkiem terenu obejmującego działki nr [..]-[..] obr. [..], oraz terenu obejmującego działkę nr [..] obr. [..] i nr [..] obr. [..], gdzie dopuszcza się zabudowę jednorodzinną. Według skarżących tak ustalone przeznaczenie terenu objętego kartą nr 8 nie spełnia warunków ładu przestrzennego, nie uwzględnia interesu publicznego oraz narusza prawo własności skarżących, co powoduje w konsekwencji naruszenie ich interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W tym zakresie wskazali, że dotychczas na wskazanym terenie, podobnie jak i na terenie sąsiadującym, dominowała zabudowa jednorodzinna, a w ogóle nie było zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. W ocenie skarżących zmienione przeznaczenie terenu zburzy ład przestrzenny i przyczyni się do chaosu architektonicznego, a także wpłynie na zmianę charakteru zajmowanego przez skarżących terenu i sposobu ich korzystania z nieruchomości. Przewidziana w zmienionym planie zabudowa wielorodzinna sąsiadująca z ich zabudową jednorodzinną, ograniczy uprawnienia właścicielskie skarżących wyrażone w art. 140 Kodeksu cywilnego, albowiem przyczyni się do zwiększenia poziomu hałasu na ich nieruchomości, poziomu zanieczyszczeń powietrza oraz ograniczy dostęp światła dziennego do ich działki. Plan w takim kształcie stanowi, według skarżących, zarzewie konfliktów sąsiedzkich i spowoduje zmniejszenie atrakcyjności rynkowej nieruchomości skarżących, co wpłynie na obniżenie jej wartości rynkowej przy sprzedaży.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej odrzucenie z powodu braku wykazania przez skarżących, że doszło do naruszenia ich interesu prawnego lub uprawnienia zaskarżoną uchwałą. Na wypadek nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi Rada wniosła o jej oddalenie wyjaśniając, że kwestionowana zmiana planu została przyjęta po prawidłowo przeprowadzonej procedurze, w zgodzie z polityką przestrzenną miasta R. wyrażoną w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta R.

Odnosząc się do zarzutów skargi Rada wskazała, że załączona do zaskarżonej uchwały analiza stanu zagospodarowania, jak i aktualne zagospodarowanie i zabudowa nieruchomości położonych w obszarze kontrolowanego planu wykazują, iż teren objęty planem rozwijał się harmonijnie, a większość działek wchodząca w skład tego obszaru została zabudowana zgodnie z jego ustaleniami. Organ stwierdził także, że Rada Miejska, w związku z rozwojem miasta, ma prawo do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś kwestionowana w niniejszym postępowaniu zmiana w żadnym stopniu nie naruszyła prawa własności skarżących – nie ograniczono w żaden sposób korzystania przez nich z nieruchomości.

Na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że działka skarżących w całości znajduje się na terenie 12M i że jest oznaczona numerem [..], a w wezwaniu i skardze omyłkowo została określona jako działka nr [..], a prawidłowo wskazano adres i numer księgi wieczystej.

Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 1402/17, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 731/15, którym odrzucono skargę K. P. i S. P. na uchwałę Nr VI/56/2011 Rady Miejskiej z dnia 24 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. dla terenu znajdującego się pomiędzy ulicami [..].

W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny za nieprawidłowe uznał stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku legitymacji skarżących do wystąpienia ze skargą w niniejszej sprawie. Zaskarżona uchwała ma bowiem przez sąsiedztwo terenów przewidzianych pod zabudowę wielorodzinną i usługi realny wymiar wykonywania prawa własności przez właścicieli oddziaływujących na siebie nieruchomości. Zdaniem NSA, jeśli dochodzi do uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego, który daje właścicielowi nieruchomości sąsiedniej (znajdującej się w sferze oddziaływania) w stosunku do nieruchomości objętych skarżonym planem w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., możliwości szerszego wykonywania swego prawa własności, to ma to wpływ na zakres wykonywania własności przez skarżących, gdyż tym samym muszą oni więcej znosić. NSA wskazał, że rozważając przy ponownym rozpoznaniu sprawy kwestię zgodności z prawem zaskarżonego aktu prawa miejscowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku winien w szczególności rozważyć, także w kontekście przeznaczenia na określony cel całego terenu, na którym położona jest działka skarżących, czy w danej sytuacji doszło do przekroczenia władztwa planistycznego czy też takie nadużycie nie zaistniało.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2017r., poz. 2188) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Zakres tej kontroli obejmuje również orzekanie, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Kryterium legalności uchwały rady gminy stanowi jej zgodność z prawem, czyli z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi oraz z powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2003 r., sygn. akt P 9/02, publ. OTK-A 2003/9/100).

Przedmiotem zaskarżenia objęto uchwałę Nr VI/56/2011 Rady Miejskiej z dnia 24 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. dla terenu znajdującego się pomiędzy ulicami [..]. Skarżący zakwestionowali uchwałę o zmianie planu w części obejmującej § 6 ust. 8, karta terenu nr 8. Skarżący zarzucają, że wskutek wprowadzenia na obszarze objętym kartą terenu nr 8 przeznaczenia terenu pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, jako właściciele nieruchomości stanowiącej działkę o nr [..], objętą postanowieniami planu, tj. kartą terenu nr 3, sąsiadującą z terenami objętymi kartą terenu nr 8, zostaną ograniczeni w swoich uprawnieniach właścicielskich wyrażonych w art. 140 k.c. Z uwagi bowiem na możliwość zabudowy nieruchomości sąsiednich zabudową wielorodzinną, zachodzi realne niebezpieczeństwo zwiększenia poziomu hałasu i zanieczyszczenia powietrza na nieruchomości skarżących oraz ograniczenia dostępu światła dziennego do tej nieruchomości. Nadto, wskazali, że kwestionowany sposób zagospodarowania terenu nie spełnia wymogów ładu przestrzennego, nie uwzględnia interesu publicznego.

Rozpoznawana skarga została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.), zwanej dalej u.s.g., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2 (ustawy o samorządzie gminnym – przypis Sądu), art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zastosowanie zatem przepisów p.p.s.a. sprzed wskazanej wyżej nowelizacji uzasadnione było faktem, że kwestionowana uchwała podjęta została w dniu 24 lutego 2011 r.

Konsekwentnie, oceniając termin wniesienia skargi Sąd, kierował się treścią art. 53 § 2 p.p.s.a., w brzmieniu sprzed nowelizacji, który stanowił wówczas, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Skargę do sądu administracyjnego na uchwałę podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej wnosi się zatem najpóźniej z upływem sześćdziesiątego dnia, licząc od daty wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jeżeli odpowiedź na to wezwanie nie została udzielona przez organ tej jednostki samorządu terytorialnego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07, ONSAiWSA z 2007 r. Nr 3, poz. 60). W rozpatrywanej sprawie organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wniesione przez skarżących w dniu 26 września 2016 r., zatem termin do wniesienia skargi liczony od dnia wezwania do usunięcia naruszenia prawa został zachowany.

Sąd kontrolując niniejszą sprawę działał w warunkach związania, stosowanie do art. 190 p.p.s.a., postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2017 r., II OSK 1402/17, w którym Sąd ten uchylając postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 15 marca 2017 r., II SA/Gd 731/16, odrzucające skargę skarżących, przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. NSA stwierdził bowiem, że skarżący wykazali naruszenie ich interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.g.n. i wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd Wojewódzki rozważy, w kontekście przeznaczenia na określony cel całego terenu, na którym położona jest działka skarżących, czy w tej sytuacji doszło do przekroczenia władztwa planistycznego czy też nadużycie takie nie zaistniało.

W konsekwencji, Sąd związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdził, że skarżący posiadają interes prawny legitymujący ich do kwestionowania postanowień planu, albowiem sąsiedztwo terenów przewidzianych pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną i usługi ma realny wpływ na wykonywanie ich prawa własności

Skarżący są bowiem właścicielami działki nr [..] (jak wyjaśniono w toku postępowania sądowoadministracyjnego, prostując omyłkowo wskazany numer działki [..]), która objęta jest postanowieniami § 6 ust. 3, karta terenu nr 3, kwestionowanego planu, i sąsiaduje bezpośrednio z jednostką planistyczną nr 30.MW, objętą § 6 ust. 8, karta terenu nr 8, dla której w planie przewidziano przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z dopuszczeniem usług nieuciążliwych.

Przechodząc do rozpoznania skargi w pierwszej kolejności przywołać należy przepis art. 3 ust. 1 z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r., nr 80, poz. 717 ze zm.), zwanej dalej u.p.z.p., w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania kwestionowanej uchwały o planie, kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy. Oznacza to, że gminie przysługuje prawo do władczego przeznaczania terenu pod określone funkcje i ustalania zasad zagospodarowania terenu, określone w doktrynie jako "władztwo planistyczne".

Stosownie do art. 4 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, którego postanowienia, w myśl dyspozycji art. 6 ust. 1 u.p.z.p. kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. W konsekwencji jest ono ograniczone przepisami prawa, w tym normą z art. 6 u.p.z.p. oraz szczegółowymi przepisami, w tym Konstytucji RP, chroniącymi prawo własności. Zakres ochrony prawa własności nie jest jednak bezwzględny a gmina kształtując i prowadząc politykę przestrzenną na swoim terenie musi uwzględniać nie tylko prawo własności, ale również wymagania ładu przestrzennego i potrzeby interesu publicznego. Ustalenia w zakresie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu powinny być zatem wynikiem wyważenia interesu publicznego i prywatnego, potrzeb i możliwości, które decydują o konkretnych rozwiązaniach.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że uwzględnienie prawa własności nieruchomości nie oznacza zakazu ograniczania tego prawa, gdy weźmie się pod uwagę treść art. 6 u.p.z.p. W wyroku z dnia 29 listopada 2017 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 976/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że regulacja art. 6 u.p.z.p. wyklucza z pewnością dopuszczalność ingerencji w istotę prawa własności, a także nieuzasadnione z punktu widzenia interesu publicznego ograniczenie tego prawa w drodze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (LEX nr 2424178). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że do naruszenia istoty prawa własności dochodzi w sytuacji, gdy niemożliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy albo wszystkich uprawnień składających się na możliwość rozporządzania rzeczą albo wszystkich uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy i rozporządzania nią (por.: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 maja 1999 r., SK 9/98, publ. OTK z 1999 r. Nr 4, poz. 78, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 1999 r., P 2/98, publ. OTK z 1999, Nr 1, poz. 2). Pozbawienie właściciela części - nawet znacznej - atrybutów korzystania lub (i) rozporządzania rzeczą - nie musi więc oznaczać ingerencji w istotę jego prawa własności.

Skarżący są właścicielami działki o nr [..] położonej w R. i objętej w kwestionowanym planie jednostką nr 12.M., kartą terenu nr 3, dla której przewidziano przeznaczenie terenu – M – pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z dopuszczeniem budynków do czterech mieszkań oraz usług nieuciążliwych jako funkcji towarzyszącej, w tym przedszkole w jednostce 12.M (działka nr [..]). W pkt 8.1 karty terenu nr 3 wskazując parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy, przewidziano wysokość zabudowy, dla zabudowy o funkcji wiodącej: 2-3 kondygnacje nadziemne, w tym kondygnację poddaszową; wysokość zabudowy do 12 m.

Natomiast kwestionowane postanowienia planu, odnoszące się do terenu sąsiadującego z jednostką nr 12.M, w której znajduje się działka skarżących, stanowią jednostkę planistyczną nr 30.MW, karta terenu nr 8, dla której przewidziano przeznaczenie terenu pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z dopuszczeniem usług nieuciążliwych. Wprowadzono zakaz zabudowy nowych budynków mieszkalnych z wyjątkiem: terenu obejmującego działki nr [..]-[..] obręb [..], terenu obejmującego działkę [..] obręb [..] i działkę [..] obręb [.], gdzie dopuszcza się zabudowę jednorodzinną. Określając parametry i wskaźniki dla kształtowania zabudowy, przewidziano wysokość zabudowy: dla zabudowy o funkcji wiodącej: do 16 m, do 5 kondygnacji nadziemnych; dla działki nr [..], dla dopuszczonej zabudowy jednorodzinnej: 2-3 kondygnacje nadziemne, w tym kondygnacja poddaszowa; wysokość zabudowy do 12 m; dla zabudowy towarzyszącej i usług: zabudowa istniejąca – bez rozbudowy, odtworzeniowa jak w stanie istniejącym, projektowana – 1 kondygnacja w przypadku dachu płaskiego, 2 kondygnacje, w tym poddasze w przypadku dachu spadzistego. W pkt 4.1 karty nr 8 ustalono, że wszelkie działania inwestycyjne należy realizować z poszanowaniem zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego.

Rozpoznając skargę na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sąd administracyjny stosuje przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm.), zwanej dalej u.p.z.p., który stanowi, że istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.

Tryb sporządzania planu miejscowego to sekwencja czynności podejmowanych w toku procedury planistycznej, a zasady sporządzania planu odnoszą się do jego merytorycznej zawartość (przyjętych w nim ustaleń). Istotne naruszenie trybu sporządzania planu następuje, gdy ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono procedury sporządzania aktu planistycznego. Natomiast naruszenie zasad to przyjęcie rozwiązań niezgodnych z normami konstytucyjnymi lub zawartymi w ustawach materialnoprawnych, które to normy wyznaczają granice wykonywania władztwa planistycznego (por. m.in. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2017 r., II SA/Łd 323/17, LEX nr 2394001).

W ocenie Sądu, w odniesieniu do przedmiotowej uchwały w części dotyczącej działki skarżących, kwestionowane przez nich ustalenia planu nie naruszają istoty przysługującego im prawem własności. Treść prawa własności określa art. 140 k.c. stanowiąc, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Do atrybutu korzystania z rzeczy tradycyjnie zalicza się następujące uprawnienia: do posiadania (ius possidendi), do używania rzeczy (ius utendi), do pobierania pożytków i innych przychodów z rzeczy (ius fruendi) i do dyspozycji faktycznych (ius abutendi).

Kwestionowane przez skarżących ustalenia planu, karty terenu nr 8, jednostka nr 30.MW, nie przekreślają możliwości korzystania bądź rozporządzania nieruchomością zgodnie z przysługującym im prawem własności. Mogą jedynie wpływać na sposób jego wykonywania poprzez konieczność znoszenie skutków zwiększonych możliwości inwestycyjnych na nieruchomościach objętych jednostką planistyczną nr 30.MW.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.z.p każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Przywołany przepis trzeba zestawić z art. 140 k.c. oraz 144 k.c., które stanowią, że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Przepis art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p stanowi wyraźną wskazówkę, że właściciel nieruchomości może bronić swego interesu prawnego związanego z własnością tej nieruchomości przy zagospodarowaniu innej nieruchomości innego właściciela. Jeżeli dochodzi do uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego, który daje właścicielowi nieruchomości sąsiedniej (znajdującej się w sferze oddziaływania) w stosunku do nieruchomości skarżących, możliwości szerszego wykonywania swego prawa własności, to ma to wpływ na zakres wykonywania własności przez skarżących, gdyż tym samym muszą oni więcej znosić (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2013 r., II OSK 2479/12, LEX nr 1358506).

W konsekwencji doszło do ograniczenia przysługującego skarżącym prawa własności w związku ze zwiększeniem możliwości inwestycyjnych na działkach sąsiednich. To nie daje jednak podstaw do automatycznego uwzględnienia skargi, do którego dojść może dopiero wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego bądź uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (norm prawa materialnego). Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie - z mocy art. 4 ust. 1 u.p.z.p. - władztwa planistycznego, w ramach którego rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Wówczas, mimo naruszenia prawem chronionego interesu skarżącego, w szczególności interesu wynikającego z uprawnień właścicielskich, skarga nie podlega uwzględnienia. Do uznania zasadności skargi nie jest więc wystarczające samo naruszenie uprawnień właścicielskich. Rada Miasta ma prawo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przyjmować rozwiązania w granicach przysługującego jej uznania, o ile uznania tego nie nadużywa. Musi przy tym kierować się interesem ogółu mieszkańców gminy, względami celowościowymi i racjonalnymi oraz innymi zasadami określonymi w u.p.z.p.

W związku z powyższym należało rozważyć kwestię ograniczenia w drodze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego prawa własności nieruchomości należących do skarżących oraz zasadności ograniczenia tego prawa z punktu widzenia interesu publicznego. Z tego punktu widzenia należało odnieść się do zasady, jaką ustawodawca nakazuje uwzględniać w procesach planistycznych, tj. do zasady uwzględniania w planowaniu przestrzennym wymagań ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury. Zgodnie z art. 2 pkt 1 u.p.z.p. pod pojęciem ładu przestrzennego należy rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. W istocie zatem przy dokonywanej przez Sąd ocenie sposobu realizowania przez organ władztwa planistycznego, również w kontekście zasady zachowania ładu przestrzennego, podstawowe znaczenie ma przedstawienie przez organ motywów jego działania i podstaw takiej a nie innej ingerencji w prawo własności oraz dokumentacja planistyczna.

Analiza akt sprawy wykazuje, że w procesie planistycznym organ uchwałodawczy skonfrontował i wyważył zbiegające się w sprawie interesy indywidulane i interes publiczny i w wyniku tego procesu prawidłowo ukształtował postanowienia planu, co przesądza o niezasadności zarzutu przekroczenia władztwa planistycznego w zakresie jednostki planistycznej nr 30.MW, poprzez przeznaczenie jej pod wiodącą funkcję zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej o wysokości zabudowy do 16 m – 5 kondygnacji nadziemnych.

Z opisu stanu zabudowy i zagospodarowania nieruchomości położonych w obszarze skarżonego planu, zawartego w uzasadnieniu uchwały o planie oraz w odpowiedzi na skargę wynika, że obszar opracowania planu obejmuje tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, wielorodzinnej, w zarządzie Spółdzielni Mieszkaniowej "[..]" oraz wspólnot mieszkaniowych, a także zabudowy usługowej, położonych we wschodniej części miasta. W krajobrazie wyróżniają się budynki wielorodzinne, szczególnie trzy obiekty XI-kondygnacyjne. Większość zabudowy jednorodzinnej to budynki o wysokości 1,5-2,5 kondygnacji, sporadycznie występują budynki 3-kondygnacyjne z płaskim dachem. Obszar objęty zmianą planu stanowi w większości teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, w tym tereny Spółdzielni Mieszkaniowej "[..]" oraz pojedyncze budynki wielorodzinne powstałe w ostatnich latach na gruntach prywatnych. Teren objęty zmianą planu jest obszarem, którego granice wynikają z układu sąsiadujących planów miejscowych, nie stanowi w związku z tym samodzielnej, wyodrębnionej jednostki urbanistycznej. Stąd, jak wynika z uzasadnienia, koncepcja struktury funkcjonalno – przestrzennej nie może być podporządkowana wizji urbanistycznej tego fragmentu miasta, lecz całości, w skład której wchodzą sąsiadujące plany i ich ustalenia. Rada wskazała, że przyjęta w planie koncepcja sposobu zagospodarowania przestrzennego jest kontynuacją ustaleń planistycznych zawartych w dotychczas obowiązującym planie, wynikiem koncepcji przestrzennej terenów otaczających oraz aktualnych rozwiązań komunikacyjnych. Zwrócić należy uwagę, że w opracowaniu tym podkreślono, że struktura przestrzenna obszaru objętego planem jest w zasadzie ukształtowana, a regulacje planu dotyczą niewielkich możliwości w zakresie uzupełnień zabudowy oraz ewentualnej rozbudowy budynków, co potwierdzają materiały planistyczne, w tym rysunek planu wyraźnie wskazujący, że jednostka nr 30.MW, jedynie w sąsiedztwie jednostki nr 12.M, nie jest zabudowana. Pozostała część strefy nr 30.MW, jest już zagospodarowana mieszkaniowo. Przyjęte nowe rozwiązania polegają na regulacjach przestrzennych w zakresie linii zabudowy i wysokości potencjalnej zabudowy, uzupełniającej dotychczasowe zainwestowanie, zgodnie z ustaleniami przyjętymi w Studium.

Przedstawiona argumentacja organu uchwałodawczego gminy, znajdująca odzwierciedlenie w dokumentacji planistycznej, w ocenie Sądu potwierdza, że organ podejmując zaskarżoną uchwałę przyjął optymalne rozwiązania urbanistyczne, które zmierzały do uzupełnienia istniejącej zabudowy i zagospodarowania terenu zgodnie z wdrożoną już całościową koncepcją przestrzenną terenów sąsiednich. Zaplanowana zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna nie stanowi całkowicie nowego zamierzenia urbanistycznego, albowiem teren objęty planem jest już zabudowany w ten sposób na obszarze znajdującym się w zarządzie Spółdzielni Mieszkaniowej "[..]" oraz trzema budynkami wielokondygnacyjnymi. Poza tym różnica w dopuszczalnej wysokości zabudowy pomiędzy strefami nr 12.M, gdzie maksymalnie wysokość zabudowy może wynosić 12 m, a strefą nr 30.MW, gdzie przewidziano maksymalnie wysokość 16 m, stanowi różnicę wysokości odpowiadającą około jednej kondygnacji nadziemnej, co, z punktu widzenia przewidywanych immisji, nie będzie zakłócało korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Nadto, odnosząc się do zarzutów skarżących w zakresie niebezpieczeństwa zwiększenia się poziomu hałasu i zanieczyszczeń w związku z realizacją nowych funkcji na terenie objętym kwestionowaną zmianą planu wyjaśnić należy, że projekt planu w tym zakresie został pozytywnie zaopiniowany przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w toku procedury planistycznej, który sformułował dodatkowo zalecenia związane z ograniczeniem uciążliwości związanych z planowanymi zmianami.

W zaskarżonej uchwale należycie została uzasadniona potrzeba przeznaczenia terenów objętych strefą nr 30.MW pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. Stanowi ona bowiem spójne, z istniejącą koncepcją urbanistyczną, uzupełnienie istniejącej zabudowy i zagospodarowania terenu. Z uzasadnienia uchwały wynika, że organ planistyczny miał na uwadze potrzebę pogodzenia interesu publicznego i interesu prywatnego, co znajduje swoje potwierdzenie w materiałach z prac planistycznych.

W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, by interes skarżących naruszono w sposób niezasadny i nadmierny, z pogwałceniem konstytucyjnej zasady ochrony prawa własności (art. 64 ust. 1 i ust. 3) oraz z przekroczeniem wyznaczonych granic ingerencji władz publicznych w sferę konstytucyjnych wolności i praw (art. 31 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP). Fakt, że zmiana przeznaczenia gruntów w planie objęła strefę nr 30.MW bezpośrednio sąsiadującą ze strefą nr 12.M, w której położona jest działka skarżących, nie wynikał z arbitralnej decyzji gminy, lecz z istniejących okoliczności, uwarunkowań istniejącej zabudowy i zagospodarowania terenu, tworzących przemyślaną koncepcję urbanistyczną tej części miasta, w którą w sposób spójny, wpisały się zmiany kwestionowane przez skarżących. Wprowadzone zmiany pozostają również zgodne ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta R. (uchwała Nr V/39/2011 Rady Miejskiej z dnia 27 stycznia 2011 r.). Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że w projekcie planu doszło do naruszenia interesów skarżących w sposób nieuzasadniony.

Reasumując, Sąd uznał, że zakres ingerencji Rady Miejskiej w prawo własności skarżących w zakresie działki nr [..] nie nosi znamion dowolności i mieści się w granicach wyznaczonych prawem gminy do władczego rozstrzygania o zasadach kształtowania ładu przestrzennego.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.