Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 377/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Antas, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Z. i Z. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2020r., Nr [...]; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Z. i Z. K. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 52, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333), nałożył na Z. i Z. K. obowiązek doprowadzenia w terminie do dnia 31.03.2021 r. robót budowlanych wykonanych w poziomie piwnicy w lokalu nr 1, znajdującym się w budynku mieszkalnym dwulokalowym na działce nr [...], w [...], do stanu zgodnego z prawem, poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na:

1. wyprowadzeniu kanału wentylacyjnego z pomieszczenia kotłowni po zewnętrznej, północno-wschodniej ścianie budynku ponad dach, w celu zapewnienia właściwego ciągu wentylacji oraz jego ociepleniu wełną mineralną z folią aluminiową o minimalnej grubości 2,0 cm,

2. ustawieniu kotła grzewczego w odległości nie mniejszej niż: 0,70 m - mierząc od tyłu kotła do ściany zachodniej, 1,0 m - mierząc od boku kotła do ściany południowej oraz 2,0 m mierząc od przodu kotła do ściany przeciwległej tj. wschodniej,

3. wykonaniu okrawędziowania stalowym kątownikiem fundamentu betonowego, wystającego ponad posadzkę w pomieszczeniu kotłowni,

4. udrożnieniu kanału spalinowego - dymowego do którego został podłączony kocioł centralnego ogrzewania i przedstawieniu protokołu kominiarskiego, potwierdzającego jego drożność,

5. zamontowaniu drabiny stanowiącej wejście na dach na ścianie północno - wschodniej budynku, w sposób określony w ocenie technicznej oraz aneksie do oceny technicznej sporządzonej przez S. C..

W uzasadnieniu organ podał, że na wniosek M. i K. K. wszczął w dniu [...].01.2015 r. postępowanie w sprawie robót budowlanych wykonanych w poziomie piwnicy w lokalu nr 1, znajdującym się w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości [...].

W toku postępowania postanowieniem z dnia [...].12.2015 r. nałożył na inwestora – Z.i Z. K. obowiązek sporządzenia i przedłożenia oceny technicznej robót budowlanych wykonanych w poziomie piwnicy w lokalu nr 1, budynku mieszkalnego na działce numer [...] w [...].

Ocena techniczna sporządzona została przez S. C., posiadającego przygotowanie zawodowe upoważniające do wykonywania samodzielnej funkcji kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno - budowlanej, obejmujące m.in. kierowanie, nadzorowanie i kontrolowanie budowy i robót, kierowanie i kontrolowanie wytwarzania konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz ocenianie i badanie stanu technicznego w zakresie wszelkich budynków oraz innych budowli o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych (upr. bud. nr GP [...]).

W przedłożonej ocenie technicznej wskazano roboty niezbędne do doprowadzenia lokalu nr 1 do stanu zgodnego z prawem, tj.:

1. Wykonać posadzkę betonową w kotłowni,

2. Wykonać fundament betonowy wystający ponad posadzkę min. 0,05m i okrarwędziować go stalowym kątownikiem,

3. Ustawić kocioł zgodnie z pkt 4 wytycznych (j.w),

4. Wykonać kanał wentylacyjny w kotłowni o przekroju min. 14/14cm, wyprowadzić go w ścianie zewnętrznej i prowadzić po ścianie zewnętrznej budynku ponad dach, w celu właściwego ciągu wentylacji kanał na zewnątrz ocieplić wełną mineralną z folią aluminiową o min. gr 2,0 cm,

5. Udrożnić kanał spalinowy - dymowy, do którego został podłączony kocioł c.o.

6. W posadzce kotłowni wykonać wypust podłogowy podłączony do kanalizacji sanitarnej poprzez studzienkę schładzającą,

7. Wyposażyć kotłownię w metalowe pojemniki na popiół i żużel oraz opróżniać je codziennie w sezonie grzewczym.

8. Przebudować komin nad dachem - zły stan techniczny.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].11.2016 r. na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane nakazał Z. i Z. K. usunięcie nieprawidłowości w poziomie piwnicy w lokalu nr 1 poprzez wykonanie robót określonych w ocenie technicznej.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...].01.2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wskazał, m.in., że nakazanie inwestorom - usunięcia nieprawidłowości w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego było niewłaściwe, odpowiada to bowiem regulacji z art. 51 ust. 1 pkt 2, 3 Prawa budowlanego. PINB zobowiązany został do zastosowania właściwego trybu postępowania, dokonania oględzin celem ustalenia aktualnego stanu faktycznego obiektu. Organ II instancji stwierdził też, że stan zgodności z prawem oznacza stan zgodny z przepisami Prawa budowlanego i przepisami wykonawczymi do ustawy, a w pojęciu tym nie mieści się obowiązek "wyposażenia kotłowni w metalowe pojemniki na popiół i żużel oraz opróżnianie ich codziennie w sezonie grzewczym.

W dniu [...].04.2017 r. organ przeprowadził czynności kontrolne, w wyniku których ustalił, że w lokalu mieszkalnym nr 1 w poziomie piwnicy w pomieszczeniu kotłowni znajduje się kocioł na paliwo stałe, który nie był użytkowany. Podłączony był do kanału spalinowego komina dwukanałowego zlokalizowanego we wschodniej części budynku mieszkalnego. W kominie dwukanałowym do którego podłączony jest kocioł znajdują się m.in.: drzwiczki rewizyjne do czyszczenia kanału spalinowego oraz kratka wentylacyjna wykonana w drugim kanale komina o funkcji wentylacyjnej.

Kanał wentylacyjny z kratką w pomieszczeniu kotłowni posiada otwór wentylacyjny w pomieszczeniu pokoju w poziomie parteru lokalu nr 1, to jest ten sam kanał wentylacyjny i posiada dwa otwory wentylacyjne. W trakcie kontroli zaobserwowano zatkany - zadeklowany kanał wentylacyjny w stropie znajdującym się nad poziomem parteru. Stwierdzono brak rury stalowej wyprowadzonej z pomieszczenia kotłowni od strony wschodniej, poprzez otwór wybity w fundamencie.

Otwór wybity w fundamencie po zdemontowanej rurze stalowej jest zadeklowany kubłem z tworzywa sztucznego. W pomieszczeniu kotłowni od strony północnej wykonany jest kanał nawiewny typu "Z" z kształtowników stalowych. W pomieszczeniu łazienki znajdującym się w poziomie parteru stwierdzono kratkę wentylacyjną oraz podłączenie okapu kuchennego w poziomie parteru do drugiego komina zlokalizowanego w środkowej części budynku za pomocą rury spiro. Stwierdzono ubytki i zmurszenia dwukanałowego komina zlokalizowanego od strony wschodniej budynku.

Z. K. oświadczył, że "(...) pozostawiony otwór wentylacyjny w pomieszczeniu pokoju nie został zamurowany w celu stwierdzenia przez PINB [...] zatkania w poziomie stropu kanału wentylacyjnego nad parterem, przez p. M. i K. K., którzy jednocześnie przyczynili się do pozbawienia drożności przewodów spalinowego i wentylacyjnego komina znajdującego się we wschodniej części budynku mieszkalnego oraz zlikwidowania wejścia na dach przez wyłaz dachowy. Lokal nr 1 jest ogrzewany za pomocą pieca CO zainstalowanego w pomieszczeniu kotłowni. Do drugiego komina, który zlokalizowany jest w środkowej części budynku mieszkalnego wykorzystywane są przez nas dwa otwory wentylacyjne: kratka wentylacyjna w łazience - 1 kanał i okap kuchenny w kuchni - 1 kanał".

Przedłożono aneks do oceny technicznej stanu technicznego budynku mieszkalnego dwulokalowego w zakresie lokalu nr 1, sporządzonej przez S.C. Z treści aneksu wynikało, że "(...) stan techniczny części komina nad dachem jest zły i należy go przebudować (...). "

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne (znak PINB [...]) w sprawie stanu technicznego dwukanałowego komina zlokalizowanego w odległości ok. 3,35 m od północno - wschodniej ściany zewnętrznej budynku, który stanowi wspólną część lokali mieszkalnych nr 1 i nr 2. Organ stwierdził, iż wyjaśnienie kwestii dotyczących stanu technicznego przedmiotowego komina pozwoli na dokończenie postępowania w sprawie lokalu nr 1.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].08.2017 r., Nr [...] nakazał Z. i Z.K. oraz M. i K. K. usunięcie nieprawidłowości w dwukanałowym kominie zlokalizowanym w odległości ok. 3,35 m, od północno-wschodniej ściany budynku polegających na:

- rozbiórce komina do poziomu kalenicy dachu i wymurowaniu komina z cegły pełnej o wysokości min. 60 cm powyżej poziomu kalenicy oraz

- wykonaniu obróbki blacharskiej komina.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził wykonanie przez zobowiązanych obowiązku nałożonego ww. decyzją z dnia [...].08.2017 r.

W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych [...].07.2020 r. ustalono, iż w pomieszczeniu kotłowni znajdującym się w poziomie piwnicy w lokalu nr 1, wykonana została posadzka betonowa i fundament betonowy wystający ponad posadzkę na wysokość od 0,20 m do 0,25 m, bez okrawędziowania go stalowym kątownikiem. Kocioł na paliwo stałe o mocy nominalnej 13 kW ustawiony był w ten sposób, że odległość: tyłu kotła od ściany wynosi od 0,29 m do 0,36 m, boku kotła od ściany południowej kotłowni - od 0,17 m do 0,22 m, przodu kotła od ściany przeciwległej - od 2,00 m do 2,04 m. Od strony wschodniej w ścianie zewnętrznej kotłowni wykonano otwór o średnicy 0,20 m. bez kanału wyprowadzonego po ścianie zewnętrznej budynku ponad dach. W posadzce kotłowni wykonany jest wpust podłogowy o średnicy 0,40 m. Pomieszczenie kotłowni wyposażone jest w metalowe pojemniki na popiół i żużel. Komin ponad dachem jest w odpowiednim stanie technicznym, wyposażony w dwie sztuki wyczystek w poziomie piwnicy.

Oceniając zgromadzony materiał dowodowy organ powiatowy wskazał, że z oceny technicznej sporządzonej przez S. C. wynika, iż: " (...) odległość kotła od przegród pomieszczenia kotłowni powinna umożliwić swobodny dostęp do kotła w czasie czyszczenia i konserwacji. Odległość tyłu kotła od ściany nie powinna być mniejsza niż 0,7 m, boku kotła od ściany nie mniejsza niż 1,0 m, natomiast przodu kotła od ściany przeciwległej nie mniejsza niż 2,0 m. "; "(...) Na podstawie wizji lokalnej w przedmiotowym lokalu i wywiadu z właścicielem lokalu, zgodnie z ogólnymi zasadami wiedzy budowlanej jak i przepisami stwierdza się roboty budowlane do wykonania w zakresie warunków dla kotłowni do 25 kW i przewodów kominowych: 1. Wykonać posadzkę betonową w kotłowni 2. Wykonać fundament betonowy wystający ponad posadzkę min 0,05 m i okrawędziować go stalowym kątownikiem. 3. Ustawić kocioł zgodnie z pkt 4 wytycznych (jw.). 4. Wykonać kanał wentylacyjny w kotłowni o przekroju min. 14/14cm, wyprowadzić go w ścianie zewnętrznej i prowadzić po ścianie zewnętrznej budynku ponad dach, w celu właściwego ciągu wentylacji kanał na zewnątrz ocieplić wełną mineralną z folią aluminiową min gr. 2,0 cm (rys. na zdjęciu w załączniku) 5. Udrożnić kanał spalinowy - dymowy, do którego został podłączony kocioł c.o. 6. W posadzce kotłowni wykonać wpust podłogowy podłączony do kanalizacji sanitarnej poprzez studzienkę schładzającą. 7. Wyposażyć kotłownię w metalowe pojemniki na popiół i żużel oraz opróżniać je codziennie w sezonie grzewczym. 8. Przebudować komin nad dachem - zły stan techniczny ".

W aneksie do oceny technicznej stwierdzono: " (...) 5. Przebudować komin nad dachem - zły stan techniczny, należy rozebrać istniejącą część komina ponad dachem, wymurować min. z cegły pełnej czerwonej komin nad dachem, wykonać obróbki blacharskie komina. Komin od strony elewacji północno - wschodniej - dwukanałowy. 6. Zamontować drabinę na dach po ścianie budynku - elewacja północno - wschodnia (...) ".

Z treści oceny technicznej oraz aneksu wynikało, że pomieszczenie kotłowni lokalu nr 1, nie spełnia warunków określonych w § 136 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065) oraz normy PN-87/B-02411 "Kotłownie wbudowane na paliwo stałe". Pomieszczenie to może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa mienia oraz życia i zdrowia ludzi przebywających w nim.

Oględziny z [...].07.2020 r. potwierdziły, iż w kotłowni została wykonana posadzka betonowa wraz z fundamentem wystającym ponad posadzkę na wysokość wynoszącą od 0,20 m do 0,25 m (zgodnie z oceną techniczną fundament betonowy miał wystawać ponad posadzkę na wysokość min. 0,05 m i zostać okrawędziowany stalowym kątownikiem). Fundament betonowy nie został okrawędziowany stalowym kątownikiem. Kocioł na paliwo stałe o mocy nominalnej 13 kW ustawiony w ten sposób, że odległość tyłu kotła od ściany wynosi od 0,29 m do 0,36 m, boku kotła od ściany południowej - od 0,17 m do 0,22 m, przodu kotła od ściany przeciwległej - od 2,00 m do 2,04 m (zgodnie z oceną techniczną odległość tyłu kotła od ściany nie powinna być mniejsza niż 0,7 m, boku kotła od ściany nie mniejsza niż 1,0 m, natomiast przodu kotła od ściany przeciwległej nie mniejsza niż 2,0 m).

Od strony wschodniej kotłowni wykonano otwór 20 cm bez kanału wyprowadzonego po ścianie zewnętrznej budynku ponad dach. W ocenie technicznej wskazano, iż należy wykonać kanał wentylacyjny o przekroju min 14/14 cm, wyprowadzić go w ścianie zewnętrznej i prowadzić po ścianie zewnętrznej budynku ponad dach, w celu zapewnienia właściwego ciągu wentylacji, kanał na zewnątrz ocieplić wełną mineralną z folią aluminiową o minimalnej grubości 2,0 cm.

Skoro roboty w pomieszczeniu kotłowni określone w ocenie technicznej, polegające na wykonaniu posadzki betonowej wraz z fundamentem betonowym, wystającym ponad posadzkę oraz wpustu podłogowego podłączonego do kanalizacji sanitarnej poprzez studzienkę schładzającą zostały wykonane, to organ nadzoru budowlanego odstąpił od ich nałożenia.

Przebudowa dwukanałowego komina od strony północno - wschodniej została rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym prowadzonym pod znakiem PINB [...].

Fundament betonowy wystający ponad posadzkę w pomieszczeniu kotłowni nie został okrawędziowany stalowym kątownikiem, a kocioł grzewczy nie został ustawiony zgodnie z oceną techniczną. Kanał wentylacyjny z pomieszczenia kotłowni nie został wyprowadzony po ścianie zewnętrznej budynku ponad dach. Na ścianie północno - wschodniej budynku nie została zamontowana drabina na dach.

Właściciele lokalu nr 1, nie przedłożyli protokołu, potwierdzającego drożność kanału spalinowego - dymowego, do którego podłączony został kocioł grzewczy.

W odniesieniu do twierdzenia Z. i Z. [...], że kotłownia została dopuszczona do użytkowania (zaświadczenie z dnia [...].12.1989 roku) i od 1989 roku spełnia wymogi dopuszczające do zastosowania gazu ziemnego lub innych paliw, organ stwierdził, że z powoływanej decyzji z dnia [...].12.1989 r. wynika, iż Kierownik Wydziału Gospodarki Komunalnej, Przestrzennej i Budownictwa udzielił K. K. pozwolenia na użytkowanie pomieszczenia kotłowni z zainstalowanym piecem centralnego ogrzewania opalanego na paliwo gazowe.

Obecnie w kotłowni zainstalowany jest kocioł na paliwo stałe o mocy 13kW. Zmiana rodzaju paliwa, wiązała się z dostosowaniem pomieszczenia do zgodności z obowiązującymi przepisami. Pomieszczenie kotłowni nie spełnia wymogów określonych w przepisach Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065) oraz w normie PN-87/B-02411 "Kotłownie wbudowane na paliwo stałe".

Z. i Z. K. wnieśli odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...].08.2020r.

Podnieśli w nim, że wykonanie kanału wentylacyjnego po zewnętrznej stronie budynku, biegnącego i przytwierdzonego do budynku w częściach których nie są właścicielem budynku jest nie wykonalne. Istnieje natomiast możliwość wykonania kanału wentylacyjnego przeprowadzonego rurą po stropie piwnicy i podłączenie go pod drugi większy komin, który jak twierdzi właściciel lokalu nr 2 jest przez niego nie używany.

W odniesieniu do obowiązku odpowiedniego ustawienia kotła na paliwo stałe, to brak było podstaw prawnych do określenia takich wymogów. Kocioł w lokalu nr 1 zawsze był ustawiony w rogu kotłowni tj. bok kotła usytuowany był przy ścianie południowej, a tył przy ścianie zachodniej. Wykonanie okrawędzenia stalowym kątownikiem nie jest konieczne, ponieważ fundament znajdujący się pod piecem, nie jest uszkodzony i nie jest wykonany z materiału palnego. Nakazano udrożnić kanał który jest czynny. Właz dachowy istnieje - był wykonany w czasie budowy budynku i został odnowiony w trakcie przeróbek dokonanych przez K. i M. K..

W uzupełnieniu odwołania wskazano, że w lokalu nr 1 nikt nie mieszka i jest on przewidziany do kapitalnego remontu. Skarżący chcą ubiegać się o dofinansowanie z programu czyste powietrze i wymienić piec z paliwa stałego na paliwo gazowe.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia[...] grudnia 2020 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.) po rozpoznaniu odwołania Z. i Z. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].08.2020 r - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że przedłożona ocena techniczna z września 2016 r. sporządzona przez S.C. (upr. bud. nr [...] ) oraz aneks do jej z maja 2017 r. potwierdzają realizację robót budowlanych wykonanych w piwnicy lokalu nr 1, w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz w sposób niezgodny z warunkami wynikającymi z § 136 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także z Polską Normą PN-87/B- 02411.

Obowiązek dostosowania pomieszczeń, w których instalowane są kotły na paliwo stałe o mocy cieplnej nominalnej do 25 kW, oraz pomieszczeń składu paliwa do wymogów określonych w Polskiej Normie dotyczącej kotłowni wbudowanych na paliwo stałe wynika z pkt 2 § 136 warunków technicznych. Dodatkowo w pkt 11 § 136 wskazano na konieczność zapewnienia właściwej wentylacji kotłowni. W ocenie technicznej wymieniono szereg prac, po wykonaniu których "budynek będzie nadawał się do użytkowania, nie zagrozi również bezpieczeństwu ludzi w nim zamieszkałych" oraz "spełni warunki użytkowania, a w szczególności wymagania bezpieczeństwa przeciwpożarowego, bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania oraz nie spowoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz nie pogorszy warunków zdrowotnych, użytkowych dla otoczenia, spełni odpowiednie warunki użytkowe".

Zakres robót budowlanych nałożonych w pkt 1-5 decyzji odpowiada wytycznym do zrealizowania wymienionym w ocenie technicznej. Organ powiatowy uwzględnił w tym zakresie zmianę stanu faktycznego, a także okoliczność zakończenia odrębnego postępowania prowadzonego w sprawie komina zlokalizowanego od północno - wschodniej strony budynku.

Z tego względu odstąpiono od nakładania obowiązku wykonania posadzki betonowej w pomieszczeniu kotłowni wraz z fundamentem betonowym wystającym ponad posadzkę oraz wpustu podłogowego podłączonego do kanalizacji sanitarnej poprzez studzienkę schładzającą, a także rozbiórki komina do poziomu kalenicy dachu i wymurowaniu go od nowa.

Pozostały zakres prac wynikających z oceny technicznej nie został wykonany tj. fundament betonowy wystający ponad posadzkę w pomieszczeniu kotłowni nie został okrawędziowany stalowym kątownikiem, kocioł grzewczy nie został ustawiony zgodnie z wytycznymi opracowania, kanał wentylacyjny z pomieszczenia kotłowni nie został wyprowadzony po ścianie zewnętrznej budynku ponad dach, nie przedłożono protokołu kominiarskiego potwierdzającego drożność kanału spalinowego - dymowego, do którego podłączony został kocioł grzewczy, a także nie zamontowano drabiny stanowiącej wejście na dach na ścianie północno - wschodniej budynku. Wykonanie tych prac pozwoli na bezpieczne użytkowanie budynku oraz doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami. W odniesieniu do obowiązku montażu drabiny prowadzącej na dach, [...]WINB wskazał, na przepis § 308 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie:

Wbrew twierdzeniom skarżących budynek nie został wyposażony w klapy wyłazowe lub drzwi prowadzące z klatki schodowej na dach o parametrach wskazanych w § 308 pkt 3 rozporządzenia. Dlatego autor oceny technicznej zalecił zamontowanie drabiny prowadzącej bezpośrednio na dach, która ma zapewnić dostęp do komina oraz kanału wentylacyjnego wyprowadzonego z pomieszczenia kotłowni.

W ocenie [...]WINB organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Jeśli strona nie zgadza się ze stwierdzeniami zawartymi w załączonej do akt ocenie technicznej, powinna zlecić opracowanie dokumentacji, która podważyłaby stwierdzenia zawarte w istniejącej ocenie technicznej.

Wymogi dotyczące usytuowania kotłów na paliwo stałe zawarte są w Polskiej Normie PN-87/B-02411. Drożność kanału spalinowego - dymowego nie może wynikać wyłącznie z oświadczenia strony, ale musi być poparta odpowiednim protokołem kominiarskim.

Z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] Wydział Cywilny z dnia [...].09.2013 r. sygn. akt [...] wynika, że skarżący posiadają prawo do wspólnych części budynku mieszkalnego tj. elewacji po której należy wyprowadzić kanał wentylacyjny oraz zamontować drabinę prowadząca na dach. Z decyzji z dnia [...].12.1989 r., wynika, iż udzielono pozwolenia na użytkowanie pomieszczenia kotłowni z zainstalowanym piecem centralnego ogrzewania na paliwo gazowe. Obecnie w pomieszczeniu kotłowni zamontowany jest kocioł na paliwo stałe. Deklaracje w zakresie przyszłych robót mają charakter hipotetyczny i nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania.

Z. i Z.K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2020 r., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] i umorzenia postępowania.

W uzasadnieniu skargi podnieśli, że przedmiotowe postępowanie trwa prawie 6 lat. Zostało wszczęte na wniosek M. i K. K. i dotyczyło "robót budowlanych prowadzonych przy budynku jednorodzinnym". Postępowanie nie powinno dotyczyć robót wykonanych na podstawie projektu budowlanego, dlatego ocena techniczna mogła dotyczyć tylko samowolnie wykonanych robót. Skarżący kwestionowali prawidłowość sporządzonej oceny technicznej oraz bezstronność organu nadzoru budowlanego. Podnosili, że ocena techniczna podlegała również weryfikacji i mogła być odrzucona jako nieprzydatna.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skarga była zasadna.

Kwestionowanym rozstrzygnięciem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakładającą na skarżących Z. i Z. K. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, obowiązek doprowadzenia robót budowlanych wykonanych w piwnicy lokalu nr 1, do stanu zgodnego z prawem, poprzez wykonanie określonych robót budowlanych.

Już na wstępie stwierdzić należy, że w ocenie Sądu uzasadniony był zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. (mimo, że wprost w skardze nie wskazanych) - przez niedostateczne wyjaśnienie sprawy, a co za tym idzie, co najmniej przedwczesne zastosowanie określonych przepisów prawa budowlanego i sformułowanych w decyzji obowiązków.

Z sentencji zaskarżonych decyzji wynika, że sprawa dotyczyła robót budowlanych wykonanych w poziomie piwnicy w lokalu nr 1, budynku mieszkalnego na działce nr [...] w [...] . W ocenie organu materiał dowodowy potwierdzał zasadność prowadzenia postępowania w oparciu o art. 50-51 Prawa budowlanego.

Jednak zdaniem Sądu przedmiotowe postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego, a zwłaszcza kończące je rozstrzygnięcie było adekwatne bardziej dla trybu z art. 66 Prawa budowlanego, związanego z dążeniem organu do usunięcia nieprawidłowego stanu technicznego obiektu, który to tryb (co trzeba podkreślić) zakwestionowany został przez organ odwoławczy w decyzji kasatoryjnej z dnia [...] stycznia 2017r. Organ odwoławczy słusznie w decyzji tej wskazał, że nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości dotyczyć powinien robót budowlanych (a nie stanu technicznego budynku).

Choć organ I instancji zgodził się z taką oceną sprawy, to jednak przy ponownym jej rozpoznaniu, jako podstawę swojego rozstrzygnięcia, nadal uważał i ostatecznie przyjął za wiążącą - ocenę techniczną S. C., sporządzoną w postępowaniu zakończonym decyzją wydaną na podstawie art. 66 Prawa budowlanego.

Tymczasem ocena ta odnosiła się do daleko większego zakresu rozpoznania, bez uwzględnienia faktu, że organ wszczął i prowadził postępowanie w sprawie robót budowlanych wykonanych w poziomie piwnicy lokalu nr 1, w budynku mieszkalnym dwulokalowym na działce nr [...], w [...].

Z materiału dowodowego wynikało, że roboty te polegały na tym, iż skarżący w fundamencie budynku od strony wschodniej (w kotłowni własnego lokalu nr 1) wybili otwór i wyprowadzili na zewnątrz rurę stalową o średnicy Ø 18, na odległość 37 cm poza lico ściany, na wysokości 67 cm od poziomu terenu. Wewnątrz budynku rura ta podłączona została do przewodu spalinowego w kominie, do którego podłączony był kocioł na paliwo stałe.

Znamienne jest, że biegły S. C. już w określeniu przedmiotu sporządzanej przez siebie oceny technicznej wskazał, iż dotyczy ona spełnienia wymagań w zakresie bezpieczeństwa użytkowania oraz warunków użytkowych zaopatrzenia w energię cieplną z uwzględnieniem rozdziałów 4 i 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065).

Biegły w ogóle nie opisał robót będących przedmiotem sprawy, ani nie odnosił się do relacji między wykonaniem w fundamencie od strony wschodniej rury stalowej Ø 18 oraz funkcji jaką ona spełniała, a wskazanymi do wykonania obowiązkami, które w jego opinii miały doprowadzić obiekt do zgodności z prawem.

Również organom umknęła istota sprawy, gdyż nie skoncentrowały się ani na opisie wykonanych przez inwestorów robót polegających na wybiciu w fundamencie od strony wschodniej otworu i wyprowadzeniu w nim rury stalowej stanowiącej element sytemu grzewczego, nie dokonano też ich kwalifikacji prawnej w świetle konkretnego przepisu (jednostki redakcyjnej) art. 50 Prawa budowlanego. Wydaje się, że organy (nie bez własnej winy) wciągnięte zostały w spór o charakterze cywilnoprawnym, mający podłoże w przymusowym i technicznie niedoskonałym wydzieleniu z przedmiotowego budynku dwóch lokali mieszkalnych, co nastąpiło postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].09.2013r., sygn. akt [...]. Z treści pism współwłaścicieli budynku, wynika ewidentnie, iż organy nadzoru budowlanego traktowane są instrumentalnie, jako "sposób" na zwalczanie przeciwnika procesowego.

Przypomnienia zatem wymaga, że w dniu [...].07.2020 r. organ powiatowy przeprowadził po raz kolejny oględziny w wyniku których ustalił, że w kotłowni lokalu nr 1 wykonana została posadzka betonowa i fundament betonowy wystający ponad posadzkę na wysokość ok. 0,20 m do 0,25 m, bez okrawędziowania stalowym kątownikiem. Znajdował się tam wówczas kocioł na paliwo stałe o mocy nominalnej 13kW, który ustawiony był w sposób opisany w protokole. Od strony wschodniej w ścianie zewnętrznej kotłowni istniał otwór o średnicy 0,20 m, bez kanału wyprowadzonego po ścianie zewnętrznej budynku ponad dach. W posadzce kotłowni wykonany był wpust podłogowy o średnicy 0,40 m. Komin ponad dachem był w odpowiednim stanie technicznym.

W tym kontekście jawi się jako oczywiste, że nie wszystkie nakazane inwestorom w decyzji roboty budowlane i czynności, pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowym z zakwestionowanymi przez organ robotami budowlanymi objętymi postępowaniem, a w każdym razie, organ nie wykazał takiego związku. W odniesieniu do wspomnianego przedmiotu sprawy, koniecznym było zweryfikowanie opinii biegłego S. C. Choć organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną treść opinii biegłego, to jego obowiązkiem jest dokonanie oceny tego dowodu, tzn. oceny czy stanowisko biegłego nie pozostaje w sprzeczności z innymi ustaleniami sprawy. Opinia jest dowodem i stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polega ocenie jak każdy dowód. W sytuacji, gdy treść opinii powoduje wątpliwość w zakresie jej adekwatności do przedmiotu sprawy (choćby w części), możliwa jest jej negatywna ocena. Organy obu instancji w sposób bezkrytyczny przyjęły w całości, jako mające zastosowanie, wnioski opinii S. C., w sytuacji gdy jej adekwatność do zakresu przedmiotowej sprawy - w części budzi poważne wątpliwości.

W tym miejscu podkreślić trzeba, że wojewódzki sąd administracyjny nie ma kompetencji do samodzielnego ustalania stanu faktycznego, co oznacza, że na tym etapie nie jest możliwe dokonanie przesądzającej w tym zakresie oceny.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny ustalić aktualny stan faktyczny, gdyż postępowanie trwa od wielu lat, a skarżący sygnalizowali zamiany w tym zakresie, wnioskując o umorzenie postępowania. Nadto należy skonfrontować poczynione ustalenia faktyczne odnosząc je do przedmiotu postępowania (trybu w którym procedował organ) z wnioskami opinii biegłego S. C., którą należy ocenić jako dowód w sprawie. To dopiero pozwoli na wydanie adekwatnego do stanu sprawy rozstrzygnięcia.

Sąd uznał, że z powodu naruszenia przepisów procesowych w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy zasadnym było - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt II wydano na podstawie art. 200 p.p.s.a.