Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 428/96
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1997-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1 pkt 26
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Zwolnienie od cła przywozowego z jakiegokolwiek punktu art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, nie jest pozostawione uznaniu administracyjnemu.

TEZY

Zwolnienie od cła przywozowego z jakiegokolwiek punktu art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, nie jest pozostawione uznaniu administracyjnemu.


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł, a także poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w G., w części dotyczącej wymiaru cła.


UZASADNIENIE

Podstawę tego wyrokowego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne:

Decyzją, będącą przedmiotem zaskarżenia, Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w G. zawartą w jednolitym dokumencie administracyjnym SAD z dnia 7 czerwca 1995 r., dopuszczającą do obrotu na polskim obszarze zakupiony w Niemczech przez Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy w O. aparat do znieczulania operacyjnego marki Siemens oraz wymierzającą należności celne i opłatę manipulacyjną. Organ odwoławczy odmowę uwzględnienia odwołania Szpitala argumentował brakiem podstaw do zastosowania w sprawie art. 14 ust. 1 pkt 26 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm. obowiązującego do dnia 31 grudnia 1997 r./. Nie kwestionował przy tym, iż importer jest jednostką budżetową oraz tego, że przedmiotowa aparatura przeznaczona była do statutowej działalności Szpitala. Stwierdził jednakże, iż sprowadzonej z Niemiec aparaturze nie można przypisać przymiotu "rzeczy otrzymanej bezpłatnie", skoro była ona przedmiotem udokumentowanej umowy sprzedaży, a kupującym Szpital. W ocenie Prezesa GUC okoliczność, skąd pochodziły środki na zapłatę ceny, była nieistotną dla rozstrzygnięcia sprawy. Stąd też eksponowany przez Szpital w odwołaniu fakt, że środki na zakup aparatury pochodziły z dotacji, jaką Szpital uzyskał od Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej, uznano za bezprzedmiotowy.

Skargę do Sądu Administracyjnego oparto na zarzucie naruszenia art. 14 ust. 1 pkt 26 Prawa celnego, przez błędną jego wykładnię. Skoro bowiem - zdaniem skarżącego - nabycie aparatury nastąpiło nie ze środków skarżącej jednostki budżetowej, ale ze środków otrzymanych z zagranicznej fundacji i to z zastrzeżeniem nie tylko celu wydatkowania /aparatura medyczna/, ale i miejsca zakupu /w Niemczech/, to w istocie zakupiony w tak określonych ramach przedmiot odprawy celnej stanowił rzecz otrzymaną bezpłatnie. W odpowiedzi na skargę Prezes GUC, powtarzając argumentację jaka legła u podstaw zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednakże skargę za uzasadnioną, czyniąc w tym względzie następujące rozważania.

Zwolnienie od cła przywozowego z jakiegokolwiek punktu art. 14 ust. 1 Prawa celnego, nie jest pozostawione uznaniu administracyjnemu. W związku z tym należy zwrócić uwagę organom celnym, że zakres statutowej działalności Szpitala, cel jakiemu ma służyć sprowadzona z zagranicy aparatura i powszechnie znana sytuacja jednostek budżetowych służby zdrowia, winny skłaniać do szczególnej wnikliwości przy wykładni art. 14 ust. 1 pkt 26 Prawa celnego.

Stojąc więc na gruncie racjonalnego działania ustawodawcy przyjąć należy, że nie przypadkiem użył on słów "otrzymane bezpłatnie", zamiast "darowane". Odwoływanie się do instytucji darowizny, uregulowanej w kodeksie cywilnym /art. 888 - 902/, mogłoby bowiem ograniczać praktyczne funkcjonowanie przepisu jedynie do stanów, w jakich przedmiotem importu byłaby rzecz bezpośrednio darowana, a nie jej surogat. Istotę omawianej regulacji widzieć zatem trzeba w bezpłatnym przysporzeniu po stronie jednostki budżetowej, tzn. w nabyciu nie z własnych środków, lecz środków otrzymanych nieekwiwalentnie.

Skoro taki stan rzeczy został w sprawie wykazany, a przy tym zaistniały i pozostały przesłanki warunkujące zastosowanie dobrodziejstwa określonego w art. 14 ust. 1 pkt 26 Prawa celnego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł, a wraz z nią także decyzji organu pierwszej instancji.