Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 153/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak Asesor WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy R-145993 oddala skargę


UZASADNIENIE

Dnia 27 lutego 2004 roku belgijska firma M. z siedzibą w [...] złożyła w Urzędzie Patentowym RP sprzeciw wobec decyzji Urzędu z dnia [...] maja 2003 roku o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy JAVEL o nr R-145993 na rzecz A.S. JAVEL POLSKA z [...] Znak ten przeznaczony jest do oznaczania towarów z klasy 3 i 5, a mianowicie: środków do bielenia, preparatów do czyszczenia, środków czyszczących i dezynfekujących do celów higienicznych. Obecnie uprawnionym do znaku jest W. W. J. JAVEL POLSKA.

Sprzeciwiający podniósł, iż przedmiotowy znak nie spełnia ustawowych warunków wymaganych do uzyskania prawa ochronnego, a jego rejestracja została dokonana z naruszeniem art. 129 ust. 2 pkt 2 oraz art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej. Nie posiada, bowiem zdolności odróżniającej, gdyż jest nazwą rodzajową. Ponadto został zgłoszony w złej wierze.

Z definicji wyrazu "javel" zaczerpniętej z Wielkiego Słownika Francusko – Polskiego wydawnictwa Wiedzy Powszechnej z 1980 roku wynika, iż wyraz ten jest tłumaczony jako "woda z Javel", "woda chlorowana", "chlorek do bielizny", co oznacza, że nazwy "eau javel" i "javel" są określeniami tożsamymi Zważywszy na definicje hasła oraz znajomość języka francuskiego na obszarze polskim, wykaz towarów, dla których przeznaczony jest przedmiotowy znak, nie jest możliwe oddzielenie, przynajmniej pojęciowe, znaku od towaru, który oznacza.

Swój interes prawny sprzeciwiający uzasadnił uzyskaniem przez uprawnionego prawa wyłącznego do nazwy rodzajowej, do której prawo powinni mieć wszyscy uczestnicy obrotu gospodarczego. Sam sprzeciwiający zajmuje się produkcją i dystrybucją tożsamych towarów wskazanych w wykazie do spornego znaku.

W przedmiocie zarzutu naruszenia art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy p.w.p. sprzeciwiający podniósł, że uprawniony zgłaszając sporny znak był świadomy, iż nazwa "javel" jest nazwą rodzajową. A. S. JAVEL POLSKA, jako małżonka W. J. – wieloletniego współpracownika wnioskodawcy i podmiotów z nim związanych w Polsce, w chwili zgłoszenia znaku była w pełni świadoma, że oznaczenie to było, od co najmniej 1992 roku używane przez wnioskodawcę jako nazwa rodzajowa jego produktów.

Uprawniony ze znaku JAVEL uznał zarzuty sprzeciwiającego za bezzasadne. Wskazał, iż słowo "javel" nie jest nazwą rodzajową, lecz nazwą handlową funkcjonującą na polskim rynku od lat dziewięćdziesiątych. Nazwą rodzajową jest natomiast "eau de javel" i to tylko na terenie Francji. Towary uprawnionego nie zawierają podchlorynu sodowego (eau javel) lecz inną substancję chemiczną. Potwierdzeniem stanowiska uprawnionego jest rejestracja znaku towarowego Javel 2000, we francuskim Urzędzie Patentowym. Słowo "javel" nigdy nie weszło w Polsce do języka potocznego i nie znalazło się w słowniku języka potocznego. Określenie pochodzi z języka francuskiego, który nie jest dostatecznie znany w Polsce. Fantazyjnego charakteru znaku dowodzi przykład firmy polskiej o nazwie Javel będącej producentem sprzętu elektrycznego. Zarzut braku zdolności odróżniającej nie jest zatem trafny.

Uprawniony podniósł, iż zgłoszenie przedmiotowego znaku zostało dokonane w dobrej wierze, gdyż Javel Polska w dniu zgłoszenia korzystała już z praw ochronnych na znaki towarowe "Javel-in" oraz "Javel 2000". Oświadczył, że małżonek A. S. – J., właściciela firmy Javel Polska nie był wieloletnim współpracownikiem wnioskodawcy. Współpraca W. J. z firmą Y. SA, producenta eau javel miała miejsce w 2000 roku. Właścicielem tej firmy jest obecnie wnioskodawca.

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] października 2005 roku nr [...], na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., nr 119, poz. 1117 ze zm.) unieważnił prawo ochronne na znak towarowy JAVEL o numerze R – 145993 udzielone na rzecz JAVEL POLSKA W. W. J.

Rozstrzygnięcie Urzędu Patentowego zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:

W pierwszej kolejności Urząd Patentowy podkreślił, iż zgodnie z art. 246 ustawy Prawo własności przemysłowej sprzeciw jest powszechnym środkiem prawnym służącym każdej osobie, która nie musi wykazywać interesu prawnego we wszczęciu tego postępowania.

Przechodząc do merytorycznej zasadności sprzeciwu Kolegium Orzekające uznało, że zachodzą przesłanki uzasadniające unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy, albowiem rejestracja znaku towarowego Javel o numerze R – 14 5993 została dokonana z naruszeniem art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej.

Zdaniem Kolegium Orzekającego przedmiotowy znak towarowy JAVEL nie ma dostatecznych znamion odróżniających, gdyż stanowi określenie wskazujące na rodzaj towaru. Określenie "eau de javel" stanowi nazwę rodzajową. Stwierdzają to zarówno uprawniony ze spornego znaku jak i wnioskodawca. "Eau de javel", zgodnie z definicją zaczerpniętą ze słownika Francusko – Polskiego, to "woda z Javel", "woda chlorowana", "chlorek do bielizny". Określenia te występują także w innych słownikach wskazanych przez uprawnionego, a mianowicie: w Encyklopedii Techniki i Chemii oraz Encyklopedii Powszechnej. Twierdzenie, że oznaczenie JAVEL nie ma charakteru opisowego pomimo niekwestionowania określenia "eau de javel" jako nazwy rodzajowej jest, w ocenie Kolegium, nieprawdziwe. Pozbawienie (czy opuszczenie), w przedmiotowym oznaczeniu, określenia "eau de" znaczącego tyle, co "woda" lub "woda z" nie nadaje temu oznaczeniu fantazyjnego charakteru, które umożliwiałoby odróżnienie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa. W ten sam sposób nie mają charakteru fantazyjnego określenia "utleniona" lub "kolońska", gdyż pomimo braku określenia "woda" oznaczenia te nadal będą uniemożliwiały identyfikacje przedsiębiorcy z uwagi na ich opisowy charakter. Dokonane przez rzecznika patentowego "badania czystości ochronnej znaku towarowego" nie dotyczyły znaku javel, lecz znaku EAU DE JAVEL OXENA. Nadto dotyczyło ono poszukiwań znaków identycznych lub podobnych, a nie samej zdolności rejestrowej znaku. Badanie to potwierdza natomiast tożsamość określeń eau de Javel oraz Javel, gdyż jak stwierdza badający: "człon eau de Javel lub Javel stanowi nazwę rodzajową roztworu znaną ze Słownika Chemicznego WP, Warszawa, 1982 r. s. 636 oraz Encyklopedii Techniki – Chemia WNTT, Warszawa, 1965 r." Oznacza to, że wspomniane określenia znane były w Polsce na długo przed rozpoczęciem działalności gospodarczej przez uprawnionego. Brak powyższego hasła w słowniku języka polskiego nie oznacza, że nie mamy do czynienia z nazwą rodzajową. Szereg specjalistycznych haseł znajduje się bowiem jedynie w słownikach tematycznych. Również brak powszechnej znajomości hasła eau de javel nie przekreśla jego charakteru. Jest oczywiste, że różnorakie określenia specjalistyczne znane są jedynie przedstawicielom danej branży. Istotnie uprawniony dokonał popularyzacji określenia "javel" czy "eau de javel" w Polsce. Trudno jednak uznać, iż określenia te, zwłaszcza wobec przedstawionych dowodów, w ogóle nie były znane w Polsce. Określenia "javel" jak i "eau de javel" pochodzą z języka francuskiego. Mając na uwadze definicje słownikowe, zostały one zaadoptowane do języka polskiego. Twierdzenie o małej znajomości języka francuskiego na terenie Polski ma znaczenie drugorzędne, aczkolwiek, zdaniem kolegium, i to twierdzenie uprawnionego jest mylne. Przeciętny konsument z uwagi na popularność francuskich towarów w Polsce, zwłaszcza kosmetyków, czy kosmetyków z oznaczeniami francuskimi bez trudu rozumie oznaczenia typu: eau de cologne, czy eau de toilette. Sam wyraz "javel", z uwagi na specjalistyczne przeznaczenie znany będzie oczywiście innemu kręgowi odbiorców. Zasadę, że terminy obcojęzyczne zasadniczo podlegają tym samym regułom, co oznaczenia krajowe należy stosować mając na uwadze procesy związane z postępującą internacjonalizacją społeczeństwa, w szczególności procesy globalizacji gospodarki, rozwój międzynarodowej turystyki i nowe technologie w zakresie komunikacji. Powyższe znajduje tym większe uzasadnienie im większa jest bliskość kraju pochodzenia określonej nazwy z rynkiem krajowym, wynikająca z uwarunkowań historycznych, trwałości obrotu, częstotliwości wzajemnych kontaktów czy intensywnej popularyzacji rozmaitych nazw w obrocie.

Kolegium nie podzieliło poglądu uprawnionego, który z faktu rejestracji znaku JAVEL 2000 na rzecz V. we francuskim Urzędzie Patentowym wywodzi uznanie wyrazu "javel" jako oznaczenie nadające się do odróżnienia towarów różnych uczestników obrotu gospodarczego. Znak JAVEL 2000 zawiera jeszcze inny element słowny. Nie jest to element wskazujący na jakąkolwiek cechę towaru. W polskim Urzędzie Patentowym uprawniony korzysta z prawa ochronnego udzielonego na ten sam znak JAVEL 2000. Prawo nie budziło dotychczas zastrzeżeń uczestników obrotu gospodarczego w aspekcie zdolności odróżniającej znaku składającego się zarówno z elementów opisowych jak i fantazyjnych.

Twierdzenia uprawnionego, że hasło "Javel" nie jest kojarzone jako nazwa rodzajowa także z tego powodu, że jedna z polskich firm nosi właśnie taką nazwę i zajmuje się produkcją osprzętu elektrycznego nie stanowi, zdaniem Kolegium, dowodu na nienaruszenie art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy p.w.p.. Świadczy jedynie o znikomej znajomości haseł specjalistycznych, w tym chemicznych, przez przeciętnego konsumenta, który nie ma do czynienia z określona branżą. Sam uprawniony twierdzi, że towary opatrzone określeniem "eau de Javel" oraz "Javel" przeznaczone są dla specjalistycznego odbiorcy i nie można ich znaleźć w typowych punktach sprzedaży dostępnych dla wszystkich konsumentów.

Rozpatrując sprawę, Kolegium oceniło także, czy przedmiotowy znak towarowy może odróżnić konkretne, wskazane w wykazie towary, dla których jest przeznaczony. Dokonując stosownej oceny uwzględnia się wyłącznie wykaz towarów i usług będący elementem decyzji na mocy której uprawniony nabywa prawo ochronne. Nie budzi wątpliwości, że towary wykazane w wykazie tj. środki do bielenia, preparaty do czyszczenia, środki czyszczące i dezynfekujące dla celów higienicznych mogą pokrywać się z nazwą substancji chemicznej lub zawierać taką substancję jako jedna z kilku środków chemicznych stosowanych w celu otrzymania powyższego środka lub preparatu.

W konkluzji Kolegium Orzekające stwierdziło, że oznaczenia JAVEL jest pozbawione znamion indywidualizacyjych, chociażby w postaci grafiki, która pozwalałaby klientom odróżnić towar na rynku. Zakaz udzielania praw ochronnych na tego typu oznaczenia jest uzasadniony tym, że każdy podmiot uprawniony jest do zamieszczania informacji o towarach znajdujących się w obrocie gospodarczym. Przyznanie praw ochronnych na takie oznaczenie naruszałoby prawa innych podmiotów gospodarczych o tożsamym zakresie działalności i uniemożliwiło prawidłowe funkcjonowanie rynku.

Kolegium Orzekające stwierdzając naruszenie art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. uznało, że zgodnie z istniejącym orzecznictwem sądowym zbędne jest dokonywanie ustaleń w zakresie naruszenia art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. Skoro bowiem sporne oznaczenie nie mogło zostać zarejestrowane z powodu braku dostatecznych znamion odróżniających, rozpatrywanie pozostałych przesłanek stało się bezcelowe.

Skargę na decyzje Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2005 roku złożył W. J. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Javel Polska wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 169 w związku z art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku. Zdaniem skarżącego decyzja Urzędu Patentowego zapadła w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny oraz z naruszeniem art. 129 ust. 2 pkt ustawy p.w.p. Analiza akt sprawy pozwala stwierdzić, iż wnioskodawca nie udowodnił, aby znak towarowy Javel w dacie 28 stycznia 2002 roku na rynku polskim służył do wskazywania towarów dla oznaczenia których jest przeznaczony. Nie wykazał także, że w powyższej dacie przeciętny odbiorca w Polsce pod terminem Javel rozumiał środki czyszczące, środki do bielenia oraz środki czyszczące i dezynfekujące do celów higienicznych. Ustalenia organu administracji publicznej w tym zakresie są więc dowolne i poczynione sprzecznie z zasadami postępowania administracyjnego.

Uprawdopodobnionym zostało, że termin "eau de javel" jest rodzajowym określeniem podchlorynu potasowego we Francji, ale z tego faktu nie wynika ani rodzajowość oznaczenia "eau de javel" w Polsce, ani tym bardziej rodzajowość oznaczenia "javel" w naszym kraju. Okoliczność rodzajowości jakiegokolwiek oznaczenia we Francji pozostaje zupełnie nie relewantna dla oceny zdolności odróżniającej tego oznaczenia na rynku polskim. Ocena zdolności odróżniającej oznaczenia, w tym ocena, czy może ono na danym rynku stanowić podstawę odróżnienia danego towaru od innych towarów, winna uwzględniać realia konkretnego rynku, a w szczególności język i terminy na nim funkcjonujące.

Znak towarowy "Javel" nie zawiera żadnych elementów, które pozwalałyby przeciętnemu odbiorcy uznać, iż jest to wyraz pochodzący z języka francuskiego. W szczególności w znaku tym brak jest charakterystycznych dla języka francuskiego elementów pisowni, które mogłyby wskazywać na francuskojęzyczną etymologię tego oznaczenia. Nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym żadne specyficzne uwarunkowania rynku chemii gospodarczej, które uzasadniałyby przypuszczenie, że produkty czyszczące i dezynfekujące są tak samo kojarzone z Francją jak wina i kosmetyki.

Urząd Patentowy nie wskazuje również, jakiemu to kręgowi odbiorców wyraz "javel" jest (będzie znany). Z żadnego dowodu zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby słowo będące znakiem towarowym ma jakiekolwiek znaczenie w języku polskim w szczególności, że jego zakres znaczeniowy pozostaje w jakimkolwiek związku z towarami, w wykazie towarowym przedmiotowego znaku. W aktach sprawy brak jest dokumentów świadczących o rodzajowym charakterze znaku towarowego JAVEL w Polsce, w dniu, od którego znak ten korzysta z ochrony przewidzianej przepisami p.w.p. Urząd Patentowy w sposób dowolny ustalił, że przeciętny odbiorca zna dobrze język francuski oraz że ma świadomość istnienia w branżowych słownikach wyrażeń typu "eau de javel", "woda z javelle", woda Javella". Istnieją bowiem znaki, które pomimo definicji słownikowych posiadają zdolność odróżniania towarów, dla których są przeznaczone.

Abstrahując od faktu, że oznaczenie JAVEL nie jest w języku polskim nośnikiem informacji rodzajowych, zaznaczyć należy, iż prawo ochronne na ten słowny znak w żaden sposób nie ogranicza praw innych podmiotów do informowania odbiorców o cechach swoich towarów. Nie istnieje zatem niebezpieczeństwo zakazania innym uczestnikom obrotu zamieszczania informacji o swych towarach.

Urząd Patentowy oparł swoją decyzję o rozmaite wydruki i kopie etykiet. Materiał dowodowy został w znacznej części sporządzony w języku francuskim. Tymczasem językiem urzędowym na terenie RP jest język polski. Zatem dokumenty stanowiące materiał dowodowy winny zostać przetłumaczone na język polski. Wobec braku tłumaczeń nie powinny być brane pod uwagę przez Urząd Patentowy.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie. W jego ocenie brak jest postaw do stwierdzenia, że Urząd Patentowy naruszył obowiązujące prawo.

Uczestnik postępowania Spółka M. z Belgii wnosiła o oddalenie skargi. Zdaniem uczestnika postępowania podniesione w skardze zarzuty nie znajdują żadnego uzasadnienia. Decyzja Urzędu Patentowego zawiera wszystkie elementy przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnia podstawę prawną, wskazuje fakty i dowody stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Zatem brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1270 z późniejszymi zmianami/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, tak materialnego jak i procesowego, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W zaskarżonej decyzji nastąpiło szczegółowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Organ przedstawił także argumentację na poparcie zajętego stanowiska. Materiał dowodowy został przez organ zgromadzony i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym Urząd Patentowy zastosował właściwe prawo materialne. Wskazał i przytoczył obowiązujące przepisy dotyczące unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy. Ustalony stan faktyczny odniósł do normy prawa materialnego, a mianowicie art. 129 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2000 roku ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., nr 119, poz. 1117 ze zm.).

W przedmiotowej sprawie podstawowym zagadnieniem była ocena zdolności rejestrowej spornego znaku słownego JAVEL (R-145931), na który udzielono prawo ochronne na rzecz JAVEL POLSKA W. W. J.

Zgodnie bowiem z treścią art. 129 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2000 roku ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., nr 119, poz. 1117 ze zm.) nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które:

1) nie mogą być znakiem towarowym;

2) nie mają dostatecznych znamion odróżniających.

Z zastrzeżeniem art. 130 nie mają dostatecznych znamion odróżniających oznaczenia, które:

1) nie nadają się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone;

2) składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności;

3) weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych.

Powodem wydania decyzji o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy JAVEL była konstatacja Urzędu Patentowego, iż przedmiotowe oznaczenie nie ma dostatecznych znamion odróżniających, albowiem wskazuje na rodzaj towaru lub jego właściwość. Jest pozbawione znamion indywidualizacyjnych, które pozwoliłyby klientom rozróżnić towar na rynku.

Z tym stwierdzeniem Urzędu Patentowego należy się zgodzić.

Nie jest sporne, że określenie "eau de javel" pochodzi z języka francuskiego i oznacza woda z Javel. Jest to nazwa preparatu chemicznego zawierającego podchloryn sodu. W tłumaczeniu słownikowym na język polski oznacza chlor gospodarczy, wodę chlorowaną czy też wybielacz. Określenie "javel" jest krótszą formą "eau de javel". Często bowiem skraca się nazwy dłuższe i skomplikowane. Pominięcie słów "eau de", co znaczy "woda z", nie pozbawia znaczenia słowa "javel". Wobec tego, że wyróżniającym słowem jest "javel" w dalszym ciągu będzie oznaczało ten sam wytwór, a więc produkt do dezynsekcji i wybielania. Tożsamość obu wyrazów wykazał Urząd Patentowy w obszernym uzasadnieniu z powołaniem materiału dowodowego. Nie budzi ona wątpliwości sądu, albowiem jest logiczna i przekonywująca, znajdująca uzasadnienie w aktach postępowania administracyjnego, w szczególności w wydrukach stron internetowych wskazujących na tożsamość oznaczeń javel i eau de javel, kopii etykiet środków wybielających i dezynfekujących, zawierające oznaczenie javel jako oznaczenie ich składnika świadczącego o właściwości produktów, artykule z czasopisma "Wprost", z którego wynika, iż javel to oznaczenie substancji chemicznej, wydruku strony z Międzynarodowej Klasyfikacji Towarów i usług, gdzie eau de javel występuje jako sklasyfikowany towar, opinii rzecznika patentowego z 2000 roku, z której wynika, że eau de javel i javel to nazwy tożsame, rodzajowe, występujące w literaturze fachowej – Słowniku Chemicznym z 1982 roku oraz Encyklopedii Techniki – Chemia z 1965 roku.

Istotnie niektóre wydruki czy etykiety nie zostały przetłumaczone na język polski. Jest to niewątpliwie uchybienie Urzędu Patentowego, niemające jednak wpływu na wynik sprawy. Nie budzi bowiem wątpliwości, w materiałach nieprzetłumaczonych, o jakie słowo w nich chodzi. Mimo braku tłumaczenia, w sposób wystarczający identyfikują one słowo javel, jego znaczenie w aspekcie rodzaju towaru. Ta okoliczność wespół z materiałem dowodowym przetłumaczonym w sposób wystarczający dowodzi stanowiska Urzędu Patentowego.

Wobec tego, ze słowo "javel" oznacza wodę chlorowaną, chlorek czy wybielacz twierdzenie skarżącego, iż oznaczenie JAVEL nie jest nazwą rodzajową jest pozbawione podstaw. Urząd Patentowy, wbrew twierdzeniom skarżącego, dowiódł rodzajowości tego typu oznaczenia. Powołał się na materiał dowodowy dołączony przez wnioskodawcę. Także materiały skarżącego potwierdzają trafność tezy Urzędu. Również praktyka stoi na stanowisku, że nie ma zdolności rejestrowej znak towarowy złożony wyłącznie z oznaczeń ogólnoinformacyjnych używanych zwykle do oznaczenia rodzaju towaru lub usługi, nawet, jeśli te oznaczenia są sformułowane w innym języku niż polski.

Z materiału dowodowego zgromadzonego przez Urząd wynika niezbicie, że słowo "javel" występowało w polskich słownikach, z których korzystali polscy fachowcy jak i inne osoby zainteresowane na długo przed datą zgłoszenia znaku towarowego "JAVEL" R-145993. Występowało w polskich źródłach powszechnie dostępnych, przez co stało się oznaczeniem rodzajowym także w Polsce. Zostało zaadoptowane do języka polskiego.

Przedmiotowy znak jest przeznaczony do oznaczania towarów z klasy 3 i 5, a mianowicie: środków do bielenia, preparatów do czyszczenia, środków czyszczących i dezynfekujących do celów higienicznych. Tego rodzaju produkty przeznaczone są głównie do profesjonalnej higieny w placówkach medycznych, gastronomicznych i zakładach przetwórstwa spożywczego, czy rolnictwie.

Ważne jest także pochodzenie nazwy "eau de Javel", jej historia, odkrycie francuskiego chemika Louisa Bertholeta. Przedmiotowy znak kojarzy się więc nie tylko z nazwą miejscowości, z której się składa, ale przed wszystkim kojarzy się z właściwością tej miejscowości, a więc z produktami objętymi rejestracją R-145993 tj. wodą chlorowaną i jej produkcją.

Z materiału dowodowego zawartego w aktach administracyjnych wynika, że oznaczenie "javel’ wykorzystuje wiele firm występujących na rynku polskim jeszcze przed datą zgłoszenia przedmiotowego znaku, co znacznie poszerza krąg odbiorców i tym samym konsumentów.

Przeciętny konsument jest przecież osobą dojrzałą, należycie poinformowaną, należycie przezorną i ostrożną i nie należy go mylić z konsumentem okazjonalnym, który nie zwraca uwagi na istotne informacje zawarte na produkcie, kieruje się przy wyborze produktu jedynie kolorem lub wzorem jego oznaczenia.

W świetle powyższych rozważań uprawnionym jest twierdzenie, że oznaczenie rodzajowe "javel" znane było i jest nie tylko fachowcom z dziedziny chemii, ale także przeciętnym konsumentom i konkurentom. Tym samym właściwi odbiorcy w państwie polskim, a więc odbiorcy na rynku chemii gospodarczej, są w stanie odczytać właściwe znaczenia słowa "javel".

W świetle powyższych rozważań rozstrzygnięcie Urzędu Patentowego pozostaje też w zgodzie z najnowszym orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2006 roku w sprawie C-421/04 Matratzen Concorde AG przeciwko Germany SA "Matratzen II" zgodnie, z którym nie ma przeszkód rejestracji w państwie jako krajowego znaku towarowego wyrazu zapożyczonego z języka innego państwa, chyba że - jak zastrzegł Trybunał – właściwi odbiorcy w państwie, w którym wniesiono o rejestrację, byliby w stanie odczytać znaczenie tego słowa.

Urząd Patentowy RP udowodnił, iż właściwi odbiorcy w państwie polskim są w stanie odczytać znaczenie słowa "javel".

Podkreślić także należy, iż z uwagi na nazwę rodzajową słowa "javel" w odniesieniu do towarów objętych przedmiotową rejestracją zgłoszenie/rejestracja nie istnieje także w bazie Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego /OHIM/ oraz Biurze Międzynarodowym BIPO i Urzędzie Patentowym Francji, czemu nie zaprzeczył skarżący. Powołał się tylko na zarejestrowany znak "Javel 2000" i "Javel" jako nazwy dla firmy produkującej sprzęt elektryczny. Znak "JAVEL 2000" posiada zdolność odróżniająca, co wykazał Urząd Patentowy w sposób przekonywujący. Odniósł się także do nazwy firmy. Sąd podziela argumentacje organu jago zgodną z zebranym materiałem dowodowym.

Mając powyższe na uwadze i z barku uzasadnionych podstaw sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.