Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1120/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Inne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 64 par. 2, art. 134, art. 9 zd. 1, art. 8
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Teza: Jedną z podstawowych reguł postępowania administracyjnego jest zasadna informowania, zgodnie z którą organy zobowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków istotnych z punktu widzenia przedmiotu postępowania (art. 9 zd. 1 k.p.a.). Ponadto organ powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie obywateli do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Strona postępowania nie może ponosić negatywnych skutków wynikających z niewiedzy o istniejącym w sprawie stanie faktycznym i prawnym, spowodowanych niezgodnym z prawem działaniem organu administracji publicznej. Jednym ze szczególnych sposobów realizacji wspomnianych zasad jest wezwanie strony do usunięcia w terminie 7 dni braków podania, jeśli nie czyni ono zadość wymaganiom wynikającym z przepisów prawa (art. 64 § 2 k.p.a.), nawet w sytuacji, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika. Chodzi bowiem o ochronę prawa strony postępowania.

TEZY

Jedną z podstawowych reguł postępowania administracyjnego jest zasadna informowania, zgodnie z którą organy zobowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków istotnych z punktu widzenia przedmiotu postępowania (art. 9 zd. 1 k.p.a.). Ponadto organ powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie obywateli do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Strona postępowania nie może ponosić negatywnych skutków wynikających z niewiedzy o istniejącym w sprawie stanie faktycznym i prawnym, spowodowanych niezgodnym z prawem działaniem organu administracji publicznej. Jednym ze szczególnych sposobów realizacji wspomnianych zasad jest wezwanie strony do usunięcia w terminie 7 dni braków podania, jeśli nie czyni ono zadość wymaganiom wynikającym z przepisów prawa (art. 64 § 2 k.p.a.), nawet w sytuacji, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika. Chodzi bowiem o ochronę prawa strony postępowania.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi L. Z. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (w skrócie: [...]WITD) wydał decyzję, którą na podstawie art. 64,

art. 140aa ust. 1 – 3, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, dalej: p.r.d.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 237, dalej: k.p.a.), oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr: [...]z dnia [...] października 2015 r., nałożył na L. Z. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą: [...]w [...] (dalej: strona, skarżąca) karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za stwierdzone naruszenie polegające na braku zezwolenia kategorii VII podczas wykonywania przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu [...] grudnia 2015 r. w imieniu skarżącej [...]. Wraz z odwołaniem złożył do akt kopię pełnomocnictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. udzielonego przez stronę. Kopia pełnomocnictwa miała formę skanu.

Przy piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. [...]WITD przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego (w skrócie: GITD).

Organ drugiej instancji, działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., pismem z dnia [...] marca 2016 r. wezwał wnoszącego odwołanie – [...] (co dopiero wynikało ze zwrotnego poświadczenia odbioru wezwania przez [...]) do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez przedłożenie oryginału lub uwierzytelnionej notarialnie kserokopii pełnomocnictwa udzielonego osobie podpisanej na odwołaniu - [...]do reprezentowania strony w postępowaniu administracyjnym przed GITD.

Organ wskazał, że pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2015 r. było jedynie kopią w formie skanu. Ponadto nie zostało potwierdzone we właściwy sposób. Wezwanie zostało doręczone [...]w dniu [...] marca 2016 r. Organ pouczył [...], iż nieuzupełnienie braku formalnego (nieprzedłożenie oryginału lub potwierdzonej zgodnie z art. 76a § 2 k.p.a. kopii pełnomocnictwa) w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania spowoduje stwierdzenie niedopuszczalności odwołania.

W odpowiedzi w dniu [...] kwietnia 2016 r. do GITD wpłynęło pismo z dnia [...] grudnia 2015 r. zatytułowane "Pełnomocnictwo", które jednakże nie zostało podpisane przez [...].

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r., na podstawie art. 134 k.p.a., GITD stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji [...]WITD z dnia [...] listopada 2015r. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 64 § 2 k.p.a. określającego termin (i to ustawowy), w jakim strona zobowiązana jest uzupełnić braki formalne podania. Przytoczył także treść art. 32, art. 33 1, 2, 3 k.p.a.

Zauważył, że strona do dnia wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania nie uzupełniła braków formalnych odwołania. Dlatego GITD stwierdził niedopuszczalność odwołania strony z uwagi na fakt, iż nie przedstawiono dokumentów potwierdzających, ze odwołanie zostało złożone przez osobę uprawnioną – [...]do jednoosobowego reprezentowania skarżącej.

Organ odwoławczy stwierdził, ze ustanowiony w sprawie pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej przed organem administracji dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. W przedmiotowej sprawie nie zostało przedłożone pełnomocnictwo podpisane przez stronę postępowania, z którego wynikałoby uprawnienie pełnomocnika - [...] do działania w imieniu mocodawcy.

Na powyższe rozstrzygnięcie GITD skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przytoczyła w skardze uzasadnienie organu odwoławczego. Wyjaśniła też, że przesyłając pełnomocnictwo do GITD przez pomyłkę i natłok obowiązków zapomniała ponownie podpisać pełnomocnictwo i przesłać je w oryginale. Zauważyła przy tym, że pełnomocnictwo przesłane do postępowania odwoławczego jest takie samo jako to, które przesłała wraz ze skargą. Tym samym, jej zdaniem, nic ze stanu faktycznego się nie zmieniło.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, bowiem kwestionowane postanowienie wydano z naruszeniem przepisów procesowych i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: p.p.s.a.

Przedmiotem oceny jest postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania wydane na podstawie art. 134 k.p.a. z powodu, zdaniem organu odwoławczego, nieprzedłożenia przez wnoszącego odwołanie pełnomocnika właściwego dokumentu pełnomocnictwa, gdyż niepodpisanego przez mocodawczynię (skarżącą), z którego wynikałoby umocowanie [...] do reprezentowania strony w postępowaniu przed Głównym Inspektorem Transportu Drogowego. Zgodzić się należy z ustaleniem organu odwoławczego, że istotnie pełnomocnictwa o wyżej wskazanych cechach w aktach administracyjnych brak. Zostało ono dołączone dopiero do skargi do WSA. Do odwołania dołączono pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2015 r., ale w formie nieprzewidzianej przez przepisy k.p.a., tj. w formie skanu. Następnie po wezwaniu przez GITD pismem z dnia [...]marca 2016 r., skierowanym do [...], skarżąca w wyznaczonym terminie nadesłała pełnomocnictwo dla [...], również z dnia [...] grudnia 2015 r. o treści tożsamej, jak w skanie, z tym że niepodpisane przez nią, a opatrzone jedynie pieczątką firmy skarżącej. Okoliczność ta, zdaniem GITD, oznaczała, że nie zostały uzupełnione braki formalne przez wnoszącego odwołanie w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a., co skutkowało stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania na mocy art. 134 k.p.a.

Opisany sposób działania organu odwoławczego w zaistniałej sytuacji faktycznie ograniczył prawo strony do obrony jej interesu prawnego.

Jedną z podstawowych reguł postępowania administracyjnego jest zasada informowania, zgodnie z którą organy zobowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków istotnych z punktu widzenia przedmiotu postępowania (art. 9 zd. 1 k.p.a.). Ponadto organ powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie obywateli do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Strona postępowania nie może ponosić negatywnych skutków wynikających z niewiedzy o istniejącym w sprawie stanie faktycznym i prawym, spowodowanych niezgodnym z prawem działaniem organu administracji publicznej.

Jednym ze szczegółowych sposobów realizacji wspomnianych zasad jest wezwanie strony do usunięcia w terminie 7 dni braków podania, jeśli nie czyni ono zadość wymaganiom wynikającym z przepisów prawa (art. 64 § 2 k.p.a.), nawet w sytuacji, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika. Chodzi bowiem o ochronę prawa strony postępowania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w przypadku pisma składanego w postępowaniu administracyjnym przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika - jeśli taki dokument nie jest złożony lub budzi wątpliwości organu - powinien on wezwać pełnomocnika do złożenia właściwego dokumentu pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Jeśli natomiast osoba wskazana jako pełnomocnik nie może pełnić tej roli, organ powinien wezwać stronę do podpisania odwołania pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1586/13, Lex nr 1657723)

Podpisanie określonego środka prawnego przez osobę, która nie może z przyczyn formalnych być pełnomocnikiem, jest brakiem formalnym, który powinien podlegać usunięciu przez wezwanie strony do jego podpisania, również w trybie art. 64 § 2 k.p.a.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że udzielenie pełnomocnictwa jest czynnością o charakterze cywilnoprawnym, zatem ma do niej odpowiednie zastosowanie przepis art. 103 § 1 Kodeksu cywilnego regulujący instytucję rzekomego pełnomocnika (falsus procurator) tj. podmiotu, który działa za stronę nie posiadając pełnomocnictwa, ale którego czynność strona może potwierdzić nadając jej walor ważności (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 560/11). Zatem potwierdzenie przez stronę skarżącą w sprawie niniejszej czynności wniesienia odwołania przez [...] (dokonane przed Głównym Inspektorem Transportu Drogowego) mogłoby sprawić, że wywoływałaby ona właściwe jej skutki prawne (obowiązek organu merytorycznego rozpoznania odwołania). Takiej okazji jednak w sprawie niniejszej skarżąca nie miała, bowiem organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność środka zaskarżenia nie dając jej szans na wypowiedzenie się co do istnienia umocowania.

Reasumując stwierdzić należy, że kwestionowane postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania było przedwczesne, bowiem zastosowano art. 134 k.p.a., nie umożliwiając stronie uzupełnienia braków złożonego środka zaskarżenia w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Stanowi to o naruszeniu art. 8, 9, 134 i 64 § 2 k.p.a., które niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż strona już w skardze, bez wzywania jej przez organ, uzupełniła braki.

W postępowaniu prowadzonym po niniejszym wyroku Główny Inspektor Transportu Drogowego ponownie oceni – wobec dysponowania trzema drukami tego samego pełnomocnictwa – czy występują w omawianym zakresie braki formalne odwołania i czy występuje konieczność formalnego wezwania skarżącej o uzupełnienie braków odwołania bądź potwierdzenia przez stronę dokonanej przez pełnomocnika czynności.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.