Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 1083/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2004-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 612  Sprawy geodezji i kartografii
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Powołane przepisy: article: art. 20
journal: Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086
law: Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 24 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: par. 46 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Teza: Zmiany w ewidencji gruntów nie służą nabyciu tytułu własności do nieruchomości a stanowią odzwierciedlenie już uzyskanego tytułu własności, wynikającego z prawomocnych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, orzeczeń sądowych itp.

TEZY

Zmiany w ewidencji gruntów nie służą nabyciu tytułu własności do nieruchomości a stanowią odzwierciedlenie już uzyskanego tytułu własności, wynikającego z prawomocnych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, orzeczeń sądowych itp.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA S. Prutis, Sędziowie NSA A. Sobolewska-Nazarczyk, D. Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant E. Trzeciak, po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2004 roku sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów oddala skargę.-


UZASADNIENIE

Po rozpoznaniu wniosku J. C. działającego przez pełnomocnika- żonę D. C. Starosta Powiatowy w B. decyzją nr [...] z dnia [...].05.2003 r. orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów obrębu R., gm. Z. w odniesieniu do działki nr [...], polegającej na wykazaniu jako jej właścicieli: J. C. s. K. i M. w udziale -, D. L. A. c. K. i M. w udziale - oraz Gminy Z. w udziale 2/4.

W uzasadnieniu wskazano następujące okoliczności:

Na mocy aktu własności ziemi nr. [...] z dnia [...].06.1974 roku M. i K. C. oraz S. i K. N. stali się współwłaścicielami w udziałach po - działki nr [...] o pow. 0,40 ha położonej we wsi R. W końcu 1976 na wniosek M. i K. C. Naczelnik Miasta i Gminy w Z. decyzją z dnia [...].10.1976 roku nr [...] przejął na własność Skarbu Państwa należące do nich gospodarstwo rolne. Jednak w decyzji tej pominięty został udział w działce nr [...], który faktycznie nie został przejęty na rzecz Skarbu Państwa. Następnie w roku 1977 decyzją nr [...] z dnia [...].02.1977 r. przejęte zostało na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwo należące do S. i K. N., w tym udział - w działce nr [...]. Niemniej jednak w operacie ewidencji gruntów na Skarb Państwa zapisano całą działkę nr [...], która w wyniku odnowienia operatu ewidencji gruntów w roku 1977 oznaczona została numerem [...].

Następnie decyzją "komunalizacyjną" Wojewody B. z dnia [...].04.1992 r. nr [...] stwierdzono nabycie przez Gminę Z. prawa własności przedmiotowej działki ( w całości).

Na wniosek J. C. Burmistrz Miasta i Gminy Z. decyzją z dnia [...].07.1996 r. nr [...] stwierdził na podstawie art. 6 ustawy z dnia 24.02.1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników... prawo własności w - wyżej wymienionego do działki [...] o pow. 0,1399 ha, którą to działkę wydzielono w wyniku podziału działki nr [...] jako grunt pod zabudowaniami. J. C. z mocy postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po M. i K. C. oraz aktu notarialnego darowizny z dnia [...].01.1996 r. został uznany

za legitymowanego do ubiegania się o nabycie prawa własności gruntu pod budynkami.

Ta decyzja następnie ( na wniosek w/w) została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją SKO z dnia [...].09.2002 r. nr [...], bowiem SKO stwierdziło nieważność decyzji z [...].07.1996 r. Zaś Minister Spraw Wewnętrznych decyzją nr [...] z dnia [...].03.2002 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody B. z dnia [...].04.1992 r. w części dotyczącej stwierdzenia nabycia własności przez Gminę Z. udziału - w prawie własności do działki nr [...] ( wskazano, że Skarb Państwa nabył wyłącznie udział - małż. N., natomiast udział małż. C. nie został mu przekazany).

Na podstawie zmian, które wynikały z ostatnio powołanych dwóch decyzji oraz postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po M. i K. C.- Starosta Pow. w B. dokonał zmian w ewidencji gruntu w wyniku rozpatrzenia wniosku J.C.

Odnośnie działki nr [...] prawo własności małż. J. i D. C. nabyli od Gminy Z. dwoma aktami notarialnymi) - organ decyzyjny wskazał na brak podstaw do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów wobec ważności aktów notarialnych, jak i treści wpisu w księdze wieczystej.

W odwołaniu od powyższej decyzji Starosty z dnia [...].05.2003 r. D. C. - pełnomocnik J. C. domagała się jej uchylenia, bowiem "skoro MSWiA w Warszawie decyzją [...] stwierdziło nieważność decyzji Woj. B. z dn. [...].04.1992 r. nr [...], stwierdzającej nabycie przez Gminę Z. prawa własności nieruchomości położonej w obrębie wsi R., oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz. [...] (0,40), w części dotyczącej stwierdzenia nabycia - udziału w prawie własności do w/w działki, to organ prowadzący obecnie ewidencję gruntów i budynków, tj. Starosta B., powinien przenieść tytuł własności dz. [...] o pow. 1399m2 na spadkobierców po K. i M. C." Odwołująca się wskazywała na "celowe pozbawienie teściów prawa własności działki nr [...]" kończąc wnioski odwołania żądaniem zwrotu działki nr [...] o pow. 0,1399 ha oraz odszkodowania za 574 m2 ( różnica do połowy powierzchni działki nr [...]).

Wojewoda P. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...].07.2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty B.

Wyłożył przepisy dotyczące wpisów w ewidencji gruntów podkreślając,

że z urzędu wprowadzono zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych. Analizując historię zmian prawnych dotyczących działki nr [...] oraz wydzielonej z niej działki

[...]- podzielił ustalenia i ocenę organu I instancji. Skonstatował, że żądanie przeniesienia tytułu własności do całej działki nr [...] o pow. 0,1399 ha nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego. Pouczył, że pozostałe kwestie podniesione w odwołaniu mogą być rozpatrywane

w odrębnych postępowaniach przed właściwymi organami oraz przed sądem powszechnym.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła D. C.- pełnomocnik J. C. Podnosiła te same okoliczności co wcześniej w odwołaniu, podkreślając złą wolę pracowników urzędu gminy, którzy wiedzieli o niezgodności stanu faktycznego z wykazanym w ewidencji gruntów, a nie informowali o tym zainteresowanych. Znaczna cześć skargi obejmowała opis konfliktu z gminą w sprawie budowy wodociągu.

Odpowiadając na skargę Wojewoda P. wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej. Podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W tym miejscu należy zauważyć, że w związku z treścią art. 1 do 3 oraz

art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

( Dz. U. nr 153, poz. 1271) z uwagi na datę rozpoznania skargi właściwym pozostał wojewódzki sąd administracyjny jako sąd administracyjny pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Przedmiotem postępowania w sprawie niniejszej było wprowadzenie zmian

w ewidencji gruntów.

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17.05.1989 r.- Prawo geodezyjne

i kartograficzne ( Dz. U. nr 100 z 2000 r. poz 1086 ze zm.)- ewidencja gruntów i budynków

to jednolity dla kraju zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami

i lokalami.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 cyt. ustawy-ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

1) gruntów- ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty,

2) budynków- ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych,

3) lokali- ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

W/g ust. 2 - w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:

1) właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych- inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części,

2) miejsce zamieszkania lub siedzibę osób wymienionych w pkt 1,

3) informacje o wpisaniu do rejestru zabytków,

4) wartość nieruchomości.

Jak wynika z powyższego zmiany w ewidencji gruntów nie służą uzyskaniu tytułu własności do nieruchomości, a tego oczekuje skarżący działający poprzez swego pełnomocnika D. C. Stanowią odzwierciedlenie uzyskanego tytułu własności. Jak wynika z treści § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29.03.2001 r. ( Dz. U. nr 38, poz. 454) w ewidencji gruntów wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych i aktów normatywnych.

Zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca Starosty B. te zasady uwzględniają.

Nie ulega wątpliwości, że działka nr [...] położona w R. początkowo nosiła nr [...], miała pow. 0,40 ha i w ewidencji gruntów była zapisana pod poz. [...] w

na M. i K. C. oraz w - na K. i S. N. ( akt własności ziemi nr [...] z dnia [...].06.1974 r.). Nie ulega wątpliwości, że małżonkowie N. przekazując gospodarstwo rolne na rzecz Skarbu Państwa w zamian za rentę ( dnia 3.02.1977 r.) przekazali także udział - w działce nr [...] ( późniejszy nr [...]).

Także poza sporem pozostaje fakt przekazania gospodarstwa rolnego za rentę przez małż. C. decyzją z dnia [...].10.1976r., ale ogólnej pow. 5,08 ha, tj. bez udziału - w działce nr [...] ([...]) na której znajdowały się ich zabudowania ( w stosunku do tej decyzji Wojewoda P. decyzją z dnia [...].07.2002 r. stwierdził wydanie z naruszeniem prawa nie mogąc stwierdzić nieważności z mocy art. 156 § 2 kpa, co Sąd stwierdził z urzędu na podstawie materiału dowodowego w sprawie SA/Bk 975/03). Mimo nieprzekazania przez M. i K. małż. C. udziału w działce nr [...], błędnie w ewidencji gruntów "wpisano" całą działkę na rzecz Skarbu Państwa, zmieniając jej nr na [...].

W wyniku postępowania komunalizacyjnego decyzją z dnia [...].04.1992 r.

w stosunku do całej nieruchomości nr [...] stwierdzono nabycie własności przez Gminę Z. Ta decyzja była podstawą kolejnych zmian prawnych dotyczących nieruchomości. W szczególności w dniu [...].07.1996 r. Burmistrz Miasta i Gminy Z. stwierdził na żądanie J. C. bezpłatne nabycie przez tegoż prawa własności do działki nr [...] o pow. 0,1399 ha w - części - wydzielonej z działki nr [...] jako grunt pod budynkami. Działka nr [...] o pow. 0,2547 (stanowiąca pozostałość po wydzieleniu działki nr [...] z działki nr [...]) została sprzedana J. i D. małż. C. aktami notarialnymi z dnia 19.06.2000 r.- udział - oraz z dnia 29.01.1977 r.- udział -.

Na podstawie tych decyzji administracyjnych oraz aktów notarialnych zostały wprowadzone wpisy w ewidencji gruntów: działka nr [...] figurowała na małż. J.

i D. C., zaś nr [...] w - na J. C. i w - na Gminę Z. Jak wyżej podano, na skutek zainicjowania przez skarżącego postępowań o stwierdzenie nieważności ostatecznych decyzji administracyjnych- w dniu [...].09.2002 r. SKO w B. ostatecznie stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Z. z dnia [...].07.1996 r. stwierdzającej nabycie udziału - przez J. C. w działce nr [...]. Stwierdzenie nieważności wyeliminowało z obrotu prawnego tamtą decyzje ex tunc, zatem skutkiem decyzji SKO tytuł własności do całej działki nr [...] "powrócił" do Gminy Z., z mocy decyzji komunalizacyjnej z dnia [...].04.1992 roku.

Z kolei decyzja komunalizacyjna została objęta stwierdzeniem nieważności

w części dot. nabycia przez gminę udziału - w prawie własności do działki nr [...] ( a więc późniejsze nr [...])- z mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...].03.2003 r. Skutek prawny tej decyzji jest taki , że Gminie Z. "pozostało" prawo własności do udziału - w całej nieruchomości nr [...]. W związku z podziałem na dwie działki odnosi się to zarówno do działki nr [...], jak i nr [...]. Winno to znaleźć odbicie w zmianach ewidencji gruntów, z mocy powołanego powyżej § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRR i B z dnia 29.03.2001 r. Ponieważ do działki nr [...] w niezmienionym do chwili obecnej wpisie w księdze wieczystej jako właściciele całej nieruchomości o tym numerze figurują J. i D. C. bowiem akty notarialne nie zostały wzruszone- do czasu wprowadzenia zmian w tytule własności nie mógł zostać zmieniony wpis w ewidencji gruntów, mimo treści decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych także obejmującej tę działkę.

Natomiast dla działki nr [...] o pow. 0,1399 ha skutek prawny decyzji Ministra MSWiA w powiązaniu z wcześniejszym skutkiem decyzji SKO z dnia [...].09.2002 r. jest taki, że udział - w działce o tym numerze ma Gmina Z., zaś pozostały udział - przypada spadkobiercom M. i K. C. Z mocy postanowienia Sądu Rej. w B. z dnia [...].09.1995 r. w spr. II NS [...] spadek ten nabyły dzieci: J. C. i D. L. A. po - każdy. A zatem własność nieruchomości nr [...] przysługuje w - Urzędowi Gminy Z. oraz w - J. C.

i w - D. L. A. Odpowiada temu treść zaskarżonej decyzji, zatem nie można jej zarzucić sprzeczności z prawem.

Dodać trzeba, że co prawda D. L. A. aktem notarialnym rep. [...] z dnia [...].01.1996 r. darowała swój udział w spadku na rzecz brata, ale, jak wynika z treści § 3 i § 1 tego aktu notarialnego, darowizna obejmowała wyłącznie budynki oceniane jako stanowiące odrębny przedmiot własności. Dlatego nie obejmuje ta darowizna gruntów, co skutkowało, że do przedmiotowej działki udziałów małż. C. (M. i K.) nieprzekazany faktycznie nigdy na rzecz Skarbu Państwa "przeszedł" na oboje spadkobierców.

Skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skarga podlegała oddaleniu. Odnośnie pozostałych zarzutów skargi, sprowadzających się do tezy, iżby z winy Gminy Z. skarżący poniósł szkodę i należy mu się udział - w całej działce ( nr [...]

+ nr [...]), a własność działki nr [...] małżonkowie od gminy nabyli odpłatnie, zatem powinien J. C. obecnie "zostać wpisany" do całości działki nr [...] - to trzeba zauważyć, że samych okoliczności, czy zawinienia sąd administracyjny nie może brać za podstawę rozpoznania skargi, bowiem jak na wstępie wskazano- wyłącznym kryterium kontroli zaskarżonej decyzji jest zgodność z prawem. Tak, jak wskazano w zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę- ewentualnych roszczeń skarżący może dochodzić

w stosownych postępowaniach. Przedmiotem niniejszego postępowania było wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów. Odnośnie dokumentów złożonych przed sądem, a wydanych

po wydaniu zaskarżonej decyzji, to nie mogły one wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.

Na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271) orzeczono jak wyżej.