Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 418/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2014-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49 ust. 1-3, art. 48 ust. 2-3, art. 59f ust. 1-3
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 12 ust. 3 pkt 4, par. 272 ust. 3, par. 232 ust. 4-5
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 września 2014r. sprawy ze skargi S. P. i P. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2014r. znak: [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 31 marca 2014 r. znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), po rozpatrzeniu zażalenia A. i K. małż. W. oraz odrębnego zażalenia P. P., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 10 lutego 2014 r., którym postanowiono ustalić A. i K. małż. W., jako inwestorom, opłatę legalizacyjną w sprawie samowolnej budowy budynku gospodarczo-garażowego na działce nr ewid. 163/3 przy ul. K. 141 w K. - w wysokości 25.000zł.

W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.

W piśmie z dnia 15.07.2010r. P. P. poinformował PINB o wykonywaniu przez sąsiadów, A. i K. małż. W., fundamentów betonowych w środku drewnianej stodoły i wznoszeniu tam nowego budynku, w odległości 30 cm od granicy działki. W toku kontroli przeprowadzonej w dniu 11.08.2010r., organ nadzoru budowlanego stwierdził wykonanie na w/w działce nr ew. 163/3, ścian murowanych z pustaka gazobetonowego o grubości 24 cm z otworem drzwiowym i bramą. Na ścianach wykonano wieniec, a wewnątrz obiektu posadzkę betonową. Realizowany budynek miał kształt litery "L", w kierunku wschód-zachód dłuższa ściana miała wymiar 5,50 m, a krótsza – 3,24 m, natomiast w kierunku północ-południe dłuższa ściana miała wymiar 5,80 m, a krótsza – 4,50 m. Ustalono, że granica zachodnia działki nr 163/3 z działką P. P. nr 163/4 przebiega w linii łamanej. Wznoszony budynek jest także usytuowany w granicy z działką nr 163/4, od strony południowej, ale na krótkim odcinku około 1,05 m.

Inwestorzy A. i K. małż. W. realizowali przedmiotowy budynek w oparciu o dokonane w dniu 1 czerwca 2010 r. zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie budynku gospodarczego obejmującego wymianę dachu z płyt eternitowo-wapiennych na blachodachówkę, częściową wymianę krokwi, bez zmiany parametrów i wysokości, wymianę ścian drewnianych na ściany trwałe (z pustaka), wymurowanie ściany przeciwpożarowej od strony sąsiada, wstawienie nowych drzwi, wzmocnienie starej wylewki betonowej oraz otynkowanie ścian. Organ administracji architektoniczno-budowlanej przyjął powyższe zgłoszenie bez sprzeciwu.

Postanowieniem z dnia 20.08.2010r. wydanym w trybie art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, PINB wstrzymał ww. roboty budowlane, po czym decyzją z dnia 11.10.2010r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał inwestorom zaniechanie dalszych robót budowlanych. Powyższa decyzja została uchylona w trybie odwoławczym przez WINB, decyzją z dnia 15.12.2010r., w której wskazano, że inwestorzy nie wykonali remontu starej stodoły lecz realizują samowolną budowę nowego budynku bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

W dniu 28.04.2011r. PINB, przeprowadził kolejne oględziny, w toku których stwierdzono, że nowe ściany mają wysokość 2,60 m, zostały wykonane na fundamencie z gazobetonu grubości 24 cm i zakończone wieńcem żelbetowym. Ściana od strony południowej na części długości i ściana od strony zachodniej na całej długości wykonane są, jako ściany pełne, od strony zachodniej z ścianach wykonano otwór drzwiowy i otwór na bramę garażową. Wewnątrz budynku wykonano wylewkę betonową. Realizowany obiekt miał kształt litery "L", w kierunku wschód-zachód o wymiarze około 6 m, a w kierunku północ-południe – około 5,56 m.

Postanowieniem z dnia 26.05.2011r. PINB, na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 Prawa budowlanego, wstrzymał ww. roboty budowlane realizowane bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia w terminie do 31.11.2011r. zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami planu miejscowego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, zaś w terminie do 31.12.2011r. – 4 egz. projektu budowlanego i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowieniem z dnia 12.12.2011r. PINB zawiesił na wniosek inwestorów postępowanie w niniejszej sprawie, z uwagi na podjęte przez nich starania o uzyskanie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Dostarczona w dniu 12.04.2012r. przez inwestorów decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 15.09.2011r. ustalająca warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji (budowy budynku gospodarczo-garażowego oraz bezodpływowego zbiornika ścieków o poj. do 10 m²) stała się ostateczna w dniu 12.04.2012r.

Postanowieniem z dnia 7.05.2012r. na wniosek inwestorów, PINB podjął zawieszone postępowanie administracyjne. W dniu 12.07.2012r. inwestorzy składają 4 egz. poprawionego projektu budowlanego przedmiotowego budynku. Po dokonaniu jego kontroli, postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2012r., wydanym w trybie art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, organ I instancji nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w złożonym projekcie budowlanym w terminie do 5.10.2012r. Inwestorzy wnieśli o przedłużenie tego terminu do 5.11.2012r. i w tej dacie składają poprawiony projekt budowlany. Następnie PINB, postanowieniem z dnia 19.12. 2012r. wydanym na podstawie art.49 ust.1 i 2 Prawa budowlanego, ustalił inwestorom opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł. Postanowienie powyższe zostało uchylone w trybie zażaleniowym przez WINB postanowieniem z dnia 4.02.2013r., z uwagi na to, że rozwiązania w złożonym przez inwestorów projekcje budowlanym naruszały § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Ponownie procedując, PINB jeszcze trzykrotnie nakładał na inwestorów, w trybie art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym, na mocy postanowień z dnia 21 marca 2013 r., 10 lipca 2013 r. i 7 listopada 2013 r. Inwestorzy za każdym razem wywiązywali się z nałożonego obowiązku, z tym że w przypadku obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia 21 marca 2013 r. przedłożyli poprawiony projekt budowlany po terminie określonym w postanowieniu (31 maja 2013 r.), tj. w dniu 12 czerwca 2013 r. Wcześniej, bo w dniu 13 maja 2013 r. wystąpili o zawieszenie postępowania w związku ze zmianami stanu prawnego nieruchomości, jednak w dniu 23 maja 2013 r. wniosek ten wycofali. Ostatecznie organ I instancji, działając na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 10 lutego 2014 r.

Małżonkowie W. w swoim zażaleniu podnieśli, że opłata legalizacyjna została naliczona, jak dla budynku samowolnie wybudowanego, a nie jak dla budynku remontowanego na podstawie zgłoszenia z dnia 1 czerwca 2010 r. P. P. w swoim zażaleniu podniósł, że w niniejszym postępowaniu inwestorzy przekraczali terminy do składania dokumentacji, co powinno skutkować orzeczeniem rozbiórki. Ponadto realizacja przedmiotowego obiektu wg przedłożonego projektu budowlanego wiązać się będzie z naruszeniem granicy jego nieruchomości.

WINB wyjaśnił, że definicja remontu oznacza wykonywanie robót budowlanych w istniejącym obiekcie budowlanym, który nie może zmienić w sposób istotny wymiarów, a zwłaszcza kształtu. Tymczasem w niniejszej sprawie stara drewniana stodoła została całkowicie rozebrana, po czym przystąpiono do realizacji murowanego budynku garażowo-gospodarczego, mającego ponadto inny kształt i wymiary niż przedstawiony na rysunku stanowiącym załącznik do zgłoszenia remontu. Analiza treści przepisów art. 28 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 wskazuje na konieczność uzyskania dla przedmiotowej inwestycji pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie posiadają. Samowolna realizacja budynku garażowo-gospodarczego stanowi więc podstawę do prowadzenia postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego.

Organ II instancji wyjaśnił, że przedmiotowy obiekt należy wg załącznika ustawy Prawo budowlane, do kategorii III obejmującej budynki gospodarcze i garaże do dwóch stanowisk włącznie. Kwota opłaty legalizacyjnej stanowi zaś stosownie do art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59f ust. 1 i 2 Prawa budowlanego podwyższony pięćdziesięciokrotnie iloczyn stawki opłaty (500 zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (1) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (1). Jednocześnie inwestorzy dostarczyli żądane dokumenty, projekt jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi (§ 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych) oraz decyzją o warunkach zabudowy. Południowo-zachodnia ściana budynku o długości 5,35 m usytuowana jest w granicy działki i posiada od strony granicy ścianę oddzielenia pożarowego odporności ogniowej REI 60 wysuniętą o 30 cm ponad niepalne pokrycie dachu z blachy dachówkowej i o 30 cm poza lico ściany północno-zachodniej. Południowo-wschodnia ściana budynku o długości 6 m usytuowania jest na części długości wynoszącej 1,13 m w granicy działki i na tym odcinku posiada od strony granicy ścianę oddzielenia pożarowego odporności ogniowej REI 60 wysuniętą o 30 cm ponad niepalne pokrycie dachu z blachy dachówkowej.

Organ wyjaśnił, że fakt spóźnionego o kilka dni przedłożenia przez inwestorów żądanych dokumentów nie mógł stanowić podstawy do orzeczenia rozbiórki, skoro projekt budowlany jednak został złożony. Termin złożenia projektu został bowiem określony przez organ, a nie wynikał bezpośrednio z przepisu prawa. Zarzut przekroczenia granicy nieruchomości organ uznał niezrozumiały, skoro w pierwszym piśmie P. P. wskazywał na realizację murów wewnątrz stodoły, która zapewne znajdowała się w granicy działki.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli S. P. i P. P. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, podnieśli zarzuty naruszenia przepisu art. 48 ust. 1 i 4 oraz art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, w sytuacji gdy poprawiony projekt budowlany został złożony po wyznaczonym przez organ terminie, a także art. 49 ust. 1 i 2 poprzez błędne przyjęcie, że przedłożony projekt budowlany jest kompletny. Dodatkowo skarżący zarzucili organowi naruszenie prawa materialnego, tj. § 13 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w sytuacji gdy jedna ze ścian budynku ma długość 6 m, a także § 272 ust. 3 w zw. z § 232 ust. 4 i 5 w/w rozporządzenia, ponieważ ściana budynku od strony sąsiedniej nie spełnia wymagań dla ściany oddzielenia pożarowego i nie będzie można jej doprowadzić do stanu zgodnego z przepisami bez naruszenia granicy.

W uzasadnieniu skargi wskazano m.in. na przekroczenie przez inwestorów terminu przedłożenia poprawionego projektu budowlanego określonego w postanowieniu z dnia 21 marca 2013 r. na 31 maja 2013 r. Wykonanie obowiązku nastąpiło bowiem dopiero w dniu 12 czerwca 2013 r. Po bezskutecznym upływie terminu określonego w ww. postanowieniu organ powinien orzec rozbiórkę, stosownie do treści art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego. Ponadto zdaniem skarżących niewykonanie lub wadliwe wykonanie obowiązku usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym oznacza, że przedłożony projekt nie spełnia wymagań określonych w art. 34 Prawa budowlanego oraz rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Zdaniem skarżących nie można czerpać korzyści i pozytywnych skutków prawnych z przekroczenia terminów zarówno wynikających z przepisów prawa, jak i wyznaczanych przez organ. Przepis art. 49 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy zostały spełnione przesłanki z art. 48 ust. 2-5 Prawa budowlanego. Podnieśli, że ściana południowo-wschodnia ma długość 6 m, a zatem o 50 cm przekracza dopuszczalną długość wynikającą z § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazali ponadto, że istniejąca ściana oddzielenia pożarowego nie spełnia wymogów określonych w § 272 ust. 3 i § 232 ust. 4 i 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) i nie będzie można jej doprowadzić do stanu zgodnego z przepisami bez naruszenia granicy.

W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, powołując się na wyrok NSA w sprawie II OSK 308/07, że termin, o którym mowa w art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego ma charakter instrukcyjny, co oznacza, że może być przedłużany, skracany i zawieszany przez organ, jeżeli istnieją ku temu powody.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów, organ wyjaśnił, że ściana południowo-wschodnia istotnie ma długość 6 m, ale z całej tej długości w granicy usytuowany jest jedynie odcinek o długości 1,13 m, ponieważ linia granicy skręca następnie pod kątem prostym i oddala się od ściany budynku w kierunku prostopadłym do tej ściany. Przepis § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) należy zdaniem organu interpretować w ten sposób, że daje on możliwość umieszczenia bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej garażu o wysokości do 3 m na długości nie większej niż 5,5 m.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi jest wydane na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm. , dalej jako Prawo budowlane) postanowienie ustalające opłatę z tytułu legalizacji samowolnej budowy budynku garażowo-gospodarczego. Postanowienie takie jest częścią i etapem postępowania zmierzającego do zalegalizowania samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części. Postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej musi być poprzedzone wstrzymaniem robót budowlanych, nałożeniem na inwestora obowiązku przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o jakich mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 prawa budowlanego oraz wywiązaniem się przez inwestora z tych obowiązków. Przedłożenie przy tym w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów, traktuje się jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego). Skorzystanie przy tym przez inwestora z możliwości legalizacji nie jest jego obowiązkiem, ale prawem, w związku z czym od jego woli zależy, czy złoży wymagane dokumenty, a następnie uiści ustaloną opłatę legalizacyjną, czy też samodzielnie dokona rozbiórki samowoli.

Postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej nie kończy procesu legalizacji. W razie bowiem stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w art. 49 ust. 1 (tj. dotyczących zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz wykonania projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane), właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję rozbiórkową, o której mowa w art. 48 ust. 1. Decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej (art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego). W razie natomiast spełnienia wskazanych wyżej wymagań, określonych w art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ wydaje decyzję:

1) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót;

2) o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona.

Wydanie takiej decyzji kończy postępowanie legalizacyjne.

W toku postępowania legalizacyjnego, w którym wydane zostało zaskarżone postanowienie, nie było wątpliwe ani sporne, że budowa przedmiotowego budynku garażowo-gospodarczego została dokonana samowolnie. Ponieważ inwestorzy wybudowali przedmiotowy budynek bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, należało w tej sprawie rozważyć zastosowanie procedury legalizacyjnej uregulowanej w art. 48 i art. 49 Prawa budowlanego, co zasadnie uczyniły organy nadzoru budowlanego.

Z akt sprawy wynika, że po uchyleniu przez organ odwoławczy w dniu 4 lutego 2013r. pierwszego postanowienia PINB z dnia 19 grudnia 2012r. o nałożeniu na inwestorów opłaty legalizacyjnej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, organ I instancji procedując ponownie w sprawie legalizacji przedmiotowego budynku, na podstawie z art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, jeszcze trzy razy nakładał na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości, w wyznaczonym terminie, w składanym przez inwestorów projekcie budowlanym – w dniu 21 marca 2013 r., 10 lipca 2013 r. i 7 listopada 2013 r. Inwestorzy za każdym razem w wyznaczonym terminie, wykonywali nałożone na nich obowiązki, z wyjątkiem obowiązku usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym nałożonego postanowieniem z dnia 21 marca 2013 r. Termin określony w tym postanowieniu upływał z dniem 31 maja 2013 r., tymczasem poprawiony projekt budowlany złożony został w dniu 12 czerwca 2013 r.

Jednak w tym przypadku, wbrew twierdzeniom skarżących, organ zasadnie uznał, że mimo przekroczenia ww. terminu nie było podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki, ponieważ projekt budowlany po usunięciu wskazanych przez organ nadzoru budowlanego nieprawidłowości został złożony, tym samym inwestorzy wykonali obowiązek nałożony na nich w postanowieniu. W ocenie Sądu można w realiach tej sprawy wyrazić pogląd, że kolejne zobowiązywanie inwestorów do usuwania wad projektu budowlanego było spowodowane niedostateczną kontrolą tego dokumentu przez organ I instancji, czym nie można obciążać inwestorów. Trudno bowiem przyjąć, że np. podnoszona w postanowieniu z dnia 7 .11. 2013r. nieprawidłowość projektu budowlanego w postaci przekroczenia granicy nieruchomości inwestorów przez projektowaną część konstrukcji dachu na przedmiotowym obiekcie, nie mogła być zauważona przez organ I instancji przy wcześniejszej kontroli składanego przez inwestorów projektu budowlanego. Niedostateczna kontrola przez organ nadzoru budowlanego i kolejne wykazywanie wad nieskomplikowanego przecież projektu budowlanego, co w konsekwencji skutkowało nakładaniem w drodze postanowienia na inwestorów obowiązku usuwania tych nieprawidłowości doprowadziło do przedłużenia postępowania legalizacyjnego, które nie powinno trwać zbyt długo.

Podkreślić jednak należy, odnosząc się do zarzutów skargi, że przepisy ustawy Prawa budowlane z 1994 r. choć są w istocie przepisami prawa materialnego, to nie wszystkie terminy w nich zawarte są terminami prawa materialnego. Terminy prawa materialnego to te, które wynikają z przepisu prawa i zakreślają pewien okres czasu na dokonanie określonej czynności, z upływem, którego ustawa wiąże określone skutki. Termin wynikający z ust. 3 art. 48 Prawa budowlanego jest terminem procesowym wyznaczanym przez organ. Jego niedotrzymanie może rodzić konsekwencje wynikające z ust. 4 omawianego przepisu, jednak nic nie stoi na przeszkodzie temu, aby organ administracji przedłużył termin, po zbadaniu wniosku inwestora w tym zakresie.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że termin, o jakim mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, który organ wyznacza do wykonania nałożonych obowiązków, jest terminem instrukcyjnym. Może więc być przedłużany, skracany i zawieszany przez organ, jeżeli są ku temu powody (por. wyroki NSA: z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 308/07, z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. II OSK 169/10).

Organ trafnie więc stwierdził, że sam fakt spóźnionego o kilkanaście dni przedłożenia przez inwestorów żądanych dokumentów nie mógł stanowić podstawy do orzeczenia rozbiórki, skoro poprawiony projekt budowlany został jednak złożony zanim organ podjął jakiekolwiek czynności w sprawie. Termin złożenia projektu został określony przez organ, a nie wynikał bezpośrednio z przepisu prawa.

W ocenie Sądu, orzeczenie przez organ nadzoru budowlanego rozbiórki obiektu budowlanego w sytuacji, gdy inwestor wykonał zobowiązanie wynikające z postanowienia wydanego w trybie art. art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego z opóźnieniem, ale organ dysponuje już zgodnym z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami techniczno-budowlanymi projektem budowlanym, raziłoby nadmiernym rygoryzmem. Prawdą jest, że postępowanie legalizacyjne w tej sprawie, licząc od jego ponownego prowadzenia po uchyleniu przez organ II instancji postanowienia z dnia 19 grudnia 2012r. o nałożeniu opłaty legalizacyjnej, nie powinno trwać tak długo ( od lutego 2013r.)m. Jednak w realiach rozpoznawanej sprawy, w sytuacji gdy skarżący podjęli kroki do legalizacji samowoli budowlanej, a organ słusznie ocenił, że możliwe jest doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem (art.48 ust.2 Prawa budowlanego) - nie było podstaw prawnych do orzeczenia rozbiórki z powodu uchybienia instrukcyjnemu terminowi do złożenia projektu budowlanego.

W obecnym stanie prawnym, ustawodawca kładzie bowiem nacisk na stworzenie inwestorom wzniesionego samowolnie obiektu budowlanego, warunków do jego legalizacji. Dlatego w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wówczas, gdy nie ma prawnych możliwości legalizacji samowoli budowlanej (por. wyroki NSA: z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. II OSK 1879/07; z dnia z 23 lutego 2011 r., sygn. II OSK 348/10). , z dnia z dnia 26 lutego 2013 r. sygn..akt OSK 2016/11, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przechodząc do dokonanej przez organ oceny zgodności z prawem złożonego projektu budowalnego przedmiotowego budynku, to wbrew twierdzeniom skarżących ma rację organ nadzoru budowlanego, że przedłożony projekt budowlany nie narusza regulacji zawartej w § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Sąd podziela interpretację tego unormowania zaprezentowaną przez organ odwoławczy, zgodnie z którą wskazany przepis daje możliwość umieszczenia bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej garażu o wysokości do 3 m na długości nie większej niż 5,5 m. Jak wynika z projektu budowlanego – projektu zagospodarowania terenu - ściana południowo-wschodnia przedmiotowego budynku o długości 6 m jedynie na odcinku 1,13 m znajduje się w granicy z działką nr 163/4, ponieważ linia granicy skręca następnie pod kątem prostym (w kierunku południowym) i oddala się od ściany budynku inwestorów w kierunku prostopadłym do tej ściany. Zarówno ściana południowo-wschodnia, jak i ściana południowo-zachodnia usytuowane w granicy działki inwestorów, posiadają ścianę oddzielenia pożarowego odporności ogniowej REI 60. Tym samym spełnione zostały wymogi określone w § 272 ust. 3 i § 232 ust. 4 i 5 cyt. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa własności poprzez naruszenie granicy w razie doprowadzenia ściany oddzielenia pożarowego do stanu zgodnego z przepisami. Z projektu budowlanego wynika bowiem, że inwestycja prowadzona będzie w granicach działki inwestorów i w żadnym razie nie narusza własności nieruchomości skarżących. Obowiązkiem inwestorów będzie taka realizacja przedmiotowej inwestycji , aby budynek był wzniesiony w granicach ich działki.

Przedłożony w niniejszej sprawie projekt budowlany obejmujący budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce nr 163/3, spełnia wymogi określone w art. 49 ust. 1 pkt 1-3 Prawa budowlanego, ponieważ zachowuje zgodność z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy z dnia 15 września 2011 r., jest kompletny, a także zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, został sporządzony i sprawdzony przez projektantów posiadających wymagane uprawnienia budowlane i legitymujących się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o wpisaniu na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Zakres badania projektu budowlanego na podstawie art.49 ust.1 Prawa budowlanego następuje w aspekcie funkcji obiektu określonego w projekcie budowlanym. Jeśli funkcja jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów techniczno –budowlanych, to organ ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Taki stan rzeczy zaistniał w rozpoznawanej spawie.

W konsekwencji organ przystąpił do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej i zgodnie z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w drodze postanowienia ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej. Opłata ta została obliczona prawidłowo, zgodnie z art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59f ust. 1 - 3 powołanej ustawy. Z przepisów tych wynika, że opłata legalizacyjna stanowi iloczyn stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu budowlanego. W okolicznościach sprawy wysokość opłaty legalizacyjnej wynosi 25.000 zł, co wynika z prawidłowego określenia przez organy: wysokości stawki opłaty na 500 zł, współczynnika kategorii obiektu budowlanego wynoszącego 1,0 współczynnika wielkości obiektu określonego na 1,0 oraz wynikającego z art. 49 ust. 2 tej ustawy pięćdziesięciokrotnego podwyższenia podstawowej stawki opłaty legalizacyjnej. Podkreślić należy, że ustalenie opłaty legalizacyjnej nie jest uzależnione od uznania organu nadzoru budowlanego. W razie zaistnienia przesłanek określonych w przepisach prawa budowlanego, organ ten ma obowiązek podjęcia rozstrzygnięcia w tym zakresie. warunkiem wymierzenia opłaty legalizacyjnej jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego popełnienia samowoli budowlanej i ustalenie, że samowola ta może być zalegalizowana, a podmiot, który ją popełnił wykonał nałożone na niego przez organ obowiązki określone w art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego. Z takim stanem rzeczy mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.

Z powyższych względów, podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, brak jest także okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.