Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2117/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną uchwałę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 lit c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 65 ust. 1, art. 66 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2008 r. sprawy ze skargi S. W. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2006 r. bez numeru w przedmiocie wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. stwierdza, że uchylona uchwała nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 listopada 2007 r. wydanym w sprawie II GSK 196/07 uchylił zaskarżony przez S. W. skargą kasacyjną wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. VI SA/Wa 1588/06 wydany na skutek skargi na uchwałę Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2006 r. (bez numeru) odmawiającą wpisu na listę adwokatów, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie .

Za podstawę faktyczną powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny przyjął następujące okoliczności:

Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt VI 1588/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. W. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2006 r. w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów.

S. W. zdał we wrześniu 2005 r. egzamin sędziowski w Sądzie Apelacyjnym w B. i w dniu 20 października tegoż roku złożył wniosek o wpis na listę adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej w B.

Okręgowa Rada Adwokacka w B. uchwałą z dnia [...] marca 2006 r. podjętą na podstawie art. 65 ust, 1 w związku z art. 68 ust 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058,. z późn. zm.), dalej ustawa - Prawo o adwokaturze odmówiła wpisania S. W. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w B.

W uzasadnieniu stwierdziła, iż z akt osobowych zainteresowanego wynika, że w trakcie aplikacji uzyskał on z kolokwium ocenę ogólną dostateczną i z taką samą oceną złożył egzamin sędziowski. W ocenie Okręgowej Rady Adwokackiej w B. uzyskane przez zainteresowanego wyniki w czasie kolokwiów i egzaminu sędziowskiego, jak też treść prac egzaminacyjnych świadczą, iż kandydat nie posiadł w stopniu należytym umiejętności udzielania pomocy prawnej. Oceniając przebieg aplikacji oraz dotychczasowej praktyki zawodowej zainteresowanego uznała, że zainteresowany nie spełnia wymogów z art. 65 ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze w zakresie prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.

Od powyższej uchwały S. W. złożył odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wnosząc o jej uchylenie i wpisanie go na listę adwokatów Izby Adwokackiej w B.

Podniósł, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały opiera się na twierdzeniu, że zdanie egzaminu sędziowskiego z oceną dostateczną oznacza, że nie posiadł w stopniu należytym umiejętności udzielania pomocy prawnej. Tymczasem ustawa - Prawo o adwokaturze nie uzależnia wpisu na listę adwokatów od stopnia uzyskanego z egzaminu sędziowskiego, a wyniki egzaminu nie mają znaczenia dla ustalenia, iż kandydat na adwokata daje rękojmię prawidłowego wykonywania tego zawodu. Takie stanowisko, zdaniem skarżącego, narusza art. 65 ust. 1 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze i jest całkowicie chybione. Nie znajduje ono podstawy w przepisach prawa i jest sprzeczne z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, że rękojmia należytego wykonywania zawodu należy do pojęć mieszczących się w kategoriach etyczno - moralnej postawy ocenianego kandydata, nie jego kwalifikacji zawodowych. Na poparcie tego stanowiska przytoczył tezy orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w wyrokach z dnia: 26 marca 1990 r. sygn. akt IV SA 87/90, 29 stycznia 1997 r. sygn. akt II SA 3093/95 oraz 18 sierpnia 1994 r. sygn. akt II SA 860/93.

Uchwałą z dnia [...] czerwca 2006 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w B. wskazując, że w toku postępowania międzyinstancyjnego doszło do zmiany stanu prawnego, którą organ drugiej instancji jest zobowiązany uwzględnić przy rozpatrywaniu odwołania. Mianowicie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 (OTK-A 2006/4/45) został uznany za niekonstytucyjny m. in. przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, w zakresie w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym. W ocenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej zakres doświadczenia zawodowego nie pozwala przyjąć, że jest on należycie przygotowany do wykonywania zawodu adwokata, a zatem do jego sytuacji odnoszą się bezpośrednio skutki powyższego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Utrata mocy obowiązującej art. 66 ust 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze w ocenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej powoduje, że wniosek S. W. musiał być rozstrzygnięty negatywnie, jako nie znajdujący oparcia w aktualnym stanie prawnym.

S. W., zgodnie z pouczeniem, złożył odwołanie od powyższej uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej do Ministra Sprawiedliwości wnosząc o jej uchylenie jak i poprzedzającej ją uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w B. i wpisanie go na listę adwokatów Izby Adwokackiej w B.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że niezgodność z Konstytucją RP przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze ma charakter względny i dotyczy tylko i wyłącznie takich sytuacji, w których osoba wskazana w tym przepisie nie wykaże się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym. W jego ocenie stanowisko samorządu adwokackiego jest nieuprawnione. W myśl powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze nie utracił całkowicie mocy obowiązującej. Ponadto stanowisko to pozostaje w sprzeczności z ideą, którą kierował się Trybunał wydając powyższy wyrok. Trybunał Konstytucyjny nie zamknął dostępu do zawodu adwokata osobom bez aplikacji adwokackiej i egzaminu adwokackiego, a jedynie wskazał, że przepływ z jednego do drugiego zawodu prawniczego nie może następować automatycznie, a powinien dokonywać się po przeprowadzeniu odpowiedniej procedury weryfikacyjnej, która powinna być przeprowadzona z poszanowaniem konstytucyjnej zasady wolności wyboru i wykonywania zawodu przy jednoczesnym uwzględnieniu zasady równości i równego traktowania.

Skarżący zarzucił, że brak jasno sprecyzowanych reguł postępowania kwalifikacyjnego w przedmiocie wpisu na listę adwokatów nie sprzyjał zasadzie pogłębiania zaufania do państwa i tworzonego przez to państwo prawa (art. 2 Konstytucji RP). Jego zdaniem brak przejrzystych reguł, którymi kierowało się Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej podejmując zaskarżoną uchwałę godzi w wyrażoną w art. 65 Konstytucji RP zasadę wolności wyboru i wykonywania zawodu. Podniósł, że komisje kwalifikacyjne winny dokonywać oceny kandydatów na adwokatów w oparciu tylko i wyłącznie o przesłanki wskazane w art. 65 ustawy - Prawo o adwokaturze, kierując się przy tym bogatym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] Minister Sprawiedliwości stwierdził niedopuszczalność odwołania powołując się na treść art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361). Stwierdził, że od ostatecznej decyzji odmawiającej wpisu na listę adwokatów zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego.

Na wniosek skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1588/07, przywrócił S. W. termin do złożenia skargi na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2006 r.

Autor skargi wskazywał, że niezgodność z Konstytucją przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze ma charakter względny, nie utracił całkowicie mocy obowiązującej i dotyczy tylko takich sytuacji, w których osoba wskazana w tym przepisie nie wykaże się odpowiednią praktyką prawniczą. Zatem osoba, która legitymuje się egzaminem sędziowskim i wykaże się odpowiednią praktyka prawniczą może ubiegać się w oparciu o tę normę o wpis na listę adwokatów.

Podkreślił, że przebieg postępowania w przedmiocie jego wpisu daleki był od standardów konstytucyjnych, na które wskazywał Trybunał Konstytucyjny, a zarzuty dotyczące rażących naruszeń prawa i dowody zawarte w odwołaniu zostały pominięte milczeniem przez organ odwoławczy. Organ nie zajął stanowiska co do wskazanej przez niego posiadanej praktyki zawodowej, ani nie wskazał ile lat ma świadczyć pomoc prawną, aby legitymować się odpowiednia praktyką prawniczą. Brak jasno sprecyzowanych reguł postępowania kwalifikacyjnego nie sprzyja zasadzie pogłębiania zaufania obywatela do państwa i tworzonego prawa (art. 2 Konstytucji RP). Brak jasnych i przejrzystych reguł, którymi kierowała się NRA przy podjęciu uchwały godzi z kolei w zasadę wyrażoną w art. 65 Konstytucji, zgodnie z którą każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu.

Skarżący wskazał zatem, że komisje kwalifikacyjne powinny kierować się tylko i wyłącznie przesłankami określonymi w art. 65 ustawy Prawo o adwokaturze kierując się przy tym bogatym dorobkiem orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzucił, ze postępowanie kwalifikacyjne w przedmiocie wpisu toczyło się prawie pół roku z pogwałceniem szeregu przepisów proceduralnych: art. 68 ust. 5 ustawy korporacyjnej, art. 7, 8, 12 i 36 k.p.a. oraz z naruszeniem konstytucyjnej równości wobec prawa, na co wskazywał w odwołaniu od uchwały ORA w B., jednakże te zarzuty nie były przedmiotem analizy organu odwoławczego. Z kolei uchwale Prezydium NRA zarzucił sprzeczność z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP oraz zasadą równego traktowania poprzez różnicowanie osób po aplikacji sądowej i adwokackiej, poprzez wymaganie od tych pierwszych " należytego przygotowania do zawodu adwokata" mimo braku jasnych kryteriów oceny tego wymogu i trudnych do zweryfikowania reguł. NRA nie wzięła także pod uwagę zasady ochrony praw nabytych, bowiem organ rozpoznający sprawę powinien wziąć pod uwagę stan prawny z daty złożenia wniosku jeżeli był bardziej korzystny dla kandydata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając wyrokiem z dnia 25 stycznia 2007 r. skargę S. W. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2006 r. wskazał, że Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej pełniło w rozpatrywanej sprawie rolę organu administracji drugiej instancji. Stwierdził, że organ odwoławczy jako organ o charakterze reformacyjnym ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Jest to obowiązek bezwzględny, od którego nie zwalnia organu odwoławczego nawet zawiniona zwłoka organu drugiej instancji w rozpatrzeniu sprawy w ustawowym terminie.

Zdaniem Sądu I instancji Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej trafnie odwołało się do powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w którym jednoznaczne stwierdzono, że art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką, w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji. Sąd I instancji uznał, że w sytuacji, gdy kandydat nie posiadł w stopniu należytym umiejętności udzielania pomocy prawnej, to w istocie nie wykazał się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, a więc jego wpis na listę adwokatów byłby niezgodny z obwiązującymi przepisami.

Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną opierając ją na obu ustawowych podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., tj. na naruszeniu prawa materialnego i procesowego zarzucając, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem:

1. art. 106 § 3 i § 5 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 233 k.p.c. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153. poz, 1269). dalej p.u.s.a. poprzez niewłaściwą realizację funkcji kontrolnej. Sąd pominął wszystkie dowody zgłoszone przez skarżącego w toku postępowania o wpis na listę adwokatów dotyczące rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata oraz potwierdzające praktykę skarżącego w zawodzie prawniczym. Sąd ani słowem nie odniósł się do tych dowodów w swoim uzasadnieniu do wyroku, a więc nienależycie przedstawił stan sprawy. W szczególności nie wyprowadził prawidłowych wniosków ze złożonego przez skarżącego na rozprawie sądowej dowodu z dokumentu w postaci uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. z [...] czerwca 2006 r. o wpisaniu skarżącego na listę radców prawnych, która to uchwała jest potwierdzeniem wcześniej złożonych przez skarżącego dokumentów przed organami samorządu adwokackiego, że jest osobą dającą rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata oraz legitymuje się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym,

2. art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze poprzez jego, niewłaściwe zastosowanie, będące następstwem błędnych ustaleń faktycznych co do posiadanego przez skarżącego doświadczenia w zawodzie prawniczym i art. 65 ust. 1 tej ustawy przez błędną jego wykładnię, albowiem oddalając skargę Sąd powielił w tym zakresie błędną wykładnię dokonaną przez organy samorządu adwokackiego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną wskazał, że z treści uzasadnienia wyroku powinno wynikać, że sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze, konfrontując je z ustaleniami organu i materiałami dowodowymi sprawy. Sąd kontrolując zaskarżony akt nie może przyjmować bezkrytycznie ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym, jeżeli są one podważane przez skarżącego. Wszelkie wątpliwości ujawnione na etapie postępowania muszą być w uzasadnieniu wyroku jednoznacznie zinterpretowane z powołaniem się na konkretne przepisy prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada tym wymaganiom. Stwierdził, że sąd I instancji orzekając, że wpis skarżącego na listę adwokatów byłby niezgodny z prawem, w istocie ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że skarżący nie posiadł w stopniu należytym umiejętności udzielania pomocy prawnej oraz że nie wykazał się odpowiednią praktyką w zawodzi prawniczym. Negatywnie oceniając spełnienie tych przesłanek przez skarżącego, Sąd I instancji nie dokonał analizy wszystkich zarzutów podniesionych w skardze w tym zakresie oraz nie ocenił dowodów powołanych przez skarżącego na ich uzasadnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej powołało się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 (OTK-A 2006/4/45), mocą którego został uznany za niekonstytucyjny przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze stanowiący podstawę wniosku skarżącego o wpis na listę adwokatów. Wskazując na ten wyrok w zasadzie w jednym zdaniu oceniło, że zakres doświadczenia zawodowego kandydata (skarżącego) nie pozwala na przyjęcie, że jest on należycie przygotowany do wykonywania zawodu adwokata nie ustosunkowując się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu i dowodów powołanych przez skarżącego na ich uzasadnienie w tym zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze. Zarzucił, że mimo tak lakonicznego uzasadnienia tej uchwały Sąd I instancji nie ocenił, czy postępowanie odwoławcze przed Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej spełniło wymóg ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy wpisu skarżącego na listę adwokatów z uwzględnieniem wszystkich przesłanek określonych w art. 65 ust. 1 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze.

Niezależnie od powyższego wskazał na fakt, że Sąd I instancji dopuścił na rozprawie dowód z dokumentu urzędowego w postaci zaświadczenia Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. stwierdzający, że skarżący został wpisany na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w B., jednakże dowód ten pominął przy przedstawianiu stanu sprawy w uzasadnieniu wyroku, a następnie nie dokonał żadnej oceny znaczenia tego dowodu dla wyniku sprawy, co stanowiło naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.

Uznał, że wskazane uchybienia przepisów postępowania czynią uzasadnionym zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nienależyte skontrolowanie przez Sąd I instancji zgodności zaskarżonej uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu niewłaściwego realizowania przez Sąd I instancji funkcji kontrolnej wskutek uznania, że uchybienie terminowi do podjęcia uchwały w sprawie wpisu na listę adwokatów (art. 68 ust. 5 ustawy - Prawo o adwokaturze) nie miało wpływu na wynik sprawy. Uznał za prawidłowe przyjęcie przez Sąd I instancji, że Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej jako organ odwoławczy o charakterze reformacyjnym miało obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po podjęciu uchwały przez organ I Instancji. Pogląd ten uznał za utrwalony w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 7 lipca 1988 r., IV SA 451/99 - KPA z orzecznictwem NSA, SN i TK, Warszawa 1995, s. 281) oraz w piśmiennictwie (B.Adamiak/J.Borkowski,Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H-Beck, Warszawa 1996, s. 580). Stąd uchybienie terminowi do podjęcia uchwały przez Okręgową Radę Adwokacką w B. nie uzasadniało zastosowania przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku o wpis na listę adwokatów.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wobec ustalenia, że stan faktyczny stanowiący podstawę wydania zaskarżonego wyroku nie został ustalony w sposób prawidłowy, wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie mógł dokonać oceny zasadności podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego niewłaściwego zastosowania w sprawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze. Błędne ustalenia faktyczne sądu I instancji nie mogą być bowiem kwestionowane zarzutem naruszenia prawa materialnego.

Wskazał, by przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Sąd I instancji zbadał zgodność zaskarżonej uchwały z prawem i ocenił, czy Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej rozpatrzyło merytorycznie i rozstrzygnęło podniesione przez skarżącego zarzuty i powołane dowody na uzasadnienie stanowiska skarżącego, że wykazuje się on odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym (art. 66 ust. i pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm., dalej zwany p.p.s.a.) Sąd, któremu Naczelny Sąd Administracyjny przekazał sprawę związany jest wykładnią prawa w niej dokonaną.

Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonej uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej należy stwierdzić, że skarga zawiera uzasadnione podstawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, wobec zalecenia wydanego w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, by przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Sąd I instancji zbadał zgodność zaskarżonej uchwały z prawem i ocenił, czy Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej rozpatrzyło merytorycznie i rozstrzygnęło podniesione przez skarżącego zarzuty i powołane dowody na uzasadnienie stanowiska skarżącego, że wykazuje się on odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym (art. 66 ust. i pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze) stwierdził, co następuje:

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej rozpoznając merytorycznie odwołanie strony wprawdzie uwzględniło zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po podjęciu uchwały przez organ I instancji, na co zwrócił uwagę NSA, ale nie rozstrzygnęło o podniesionych przez nią zarzutach i powołanych dowodach na uzasadnienie stanowiska, że wykazuje się on odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym (art. 66 ust. i pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze). W jednym zdaniu oceniło, że zakres doświadczenia zawodowego kandydata nie pozwala na przyjęcie, że jest on należycie przygotowany do wykonywania zawodu adwokata mimo, że nie ustosunkowało się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu i dowodów powołanych przez skarżącego na ich uzasadnienie, w tym zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze. Postępowanie odwoławcze przed Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej nie spełniło zatem wymogu ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy wpisu skarżącego na listę adwokatów z uwzględnieniem wszystkich przesłanek określonych w art. 65 ust. 1 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze. Obowiązek ten wynika z art. 138 k.p.a., bowiem istota postępowania w trybie odwoławczym polega na ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dokonanie jego oceny uwzględniając zmiany stanu faktycznego, jeśli zaszły w sprawie na dzień orzekania.

Lakoniczność uzasadnienia uchwały odmawiającej wpisu nie pozwala na kontrolę przez Sąd I instancji prawidłowości zastosowania podstawy materialnoprawnej decyzji. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne utrzymanie zaskarżonej uchwały winny znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu – zgodnie z zasadą wynikającą z art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Z uzasadnienia wynikać ma ocena faktów, prawa i subsumpcji oraz celów i skutków rozstrzygnięcia. Ocenie Sądu I instancji podlega bowiem decyzja jako całość, a więc łącznie z uzasadnieniem.

Wskazane uchybienia przepisów postępowania czynią wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 140 i art. 138 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wobec nienależytego rozpoznania odwołania przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i orzec w sprawie rozstrzygniętej decyzją organu I instancji.

Innymi słowy, postępowaniu przed Prezydium NRA należy zatem zarzucić, iż nie spełniło wymogu ponownego rozpoznania i rozstrzygnięciu sprawy wpisu na listę adwokatów z uwzględnieniem wszystkich przesłanek określonych w art. 65 ust. 1 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze.

Wskutek naruszenia przepisów postępowania, stan faktyczny stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji nie został ustalony w sposób prawidłowy. Mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem Sąd I instancji nie mógł dokonać oceny zasadności podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego niewłaściwego zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego (art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze). Wadliwe ustalenia faktyczne organu II instancji nie mogą być bowiem kwestionowane zarzutem naruszenia prawa materialnego.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ II instancji zbada zarzuty odwołania od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w B. i oceni, czy organ I instancji rozpatrzył merytorycznie powołane dowody i rozstrzygnie podniesione w odwołaniu zarzuty. Wypowie się także co do tych powołanych dowodów, które uzasadniają stanowisko skarżącego, że wykazuje się on odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym (art. 66 ust. i pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze). Uwzględni w tej ocenie aktualny stan faktyczny, a mianowicie, także fakt wpisania skarżącego na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w B.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 lit.c oraz art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.