Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 551/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1,  art. 6,  art. 4 ust. 1, 3,  art. 13 ust. 1, 2,  art. 14 ust. 1, 2
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung, Danuta Kania (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Dyrektora Instytutu Techniki Budowlanej z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. G. Spółka z o.o. z siedzibą w [...] zwróciła się do Instytutu Techniki Budowlanej z siedzibą w [...], w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.", o przesłanie drogą elektroniczną na wskazany adres e-mail bądź faksem informacji, czy Instytut czerpie pożytki z urządzenia [...] będącego przedmiotem dostawy w projekcie realizowanym w ramach umowy z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] wraz z aneksami? W jakiej wysokości są to pożytki?

Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. Instytut Techniki Budowlanej poinformował, że żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i nie ma do niej zastosowania ww. ustawa.

Wskazano, że dostawa urządzenia [...] w ramach umowy nr [...] (której przedmiotem były zaprojektowanie, dostawa i uruchomienie stanowisk badawczych - pieców - na potrzeby Laboratorium Badań [...] w [...]), była finansowana ze środków własnych Instytutu bez zaangażowania środków publicznych, w szczególności pochodzących z dotacji, subwencji, funduszy unijnych, itp. Fakt ten potwierdziła m.in. kontrola przeprowadzona przez Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, która miała miejsce w okresie kwiecień - maj 2013 r. Z tego właśnie względu nie jest możliwe udzielenie odpowiedzi na ww. pytania, gdyż wniosek nie podlega rozpoznaniu na gruncie u.d.i.p.

Niezależnie od powyższego poinformowano "w trybie zwykłym", że dotychczas na urządzeniu [...] nie były przeprowadzane żadne badania komercyjne. Z uwagi na fakt, iż urządzenie [...] zostało odebrane w dniu [...] kwietnia 2014 r., Instytut testuje możliwości ww. urządzenia. Zaznaczono, że działalność prowadzona przez Instytut sprowadza się głównie do prowadzenia badań naukowych i nie jest obecnie możliwe określenie, jakie pożytki Instytut będzie czerpać z tego tytułu.

Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. G. Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Instytutu Techniki Budowlanej, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p., poprzez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r.

Skarżąca Spółka wniosła o: (1) zobowiązanie Instytutu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, (2) zobowiązanie Instytutu Techniki Budowlanej do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, (3) zasądzenie kosztów postępowania.

W motywach skargi skarżąca wskazała, iż pismem z dnia [...] lipca 2014 r. Instytut udzielił wymijającej odpowiedzi na ww. wniosek, iż nie prowadzi na urządzeniu [...] badań komercyjnych. Odpowiedź ta nie jest wystarczająca, ponieważ Instytut oprócz dopuszczonej ustawą działalności komercyjnej, prowadzi przede wszystkim działalność statutową, czyli podstawową (np. certyfikacyjną, opracowywania opinii i analiz wyrobów budowlanych, itd.). Odpowiedź ta nie jest zatem pełna i nie odpowiada zakresowi wnioskowanej informacji publicznej.

Nadto skarżąca zaznaczyła, że pismo Instytutu nie wyczerpuje znamion odmowy udostępnienia informacji publicznej w formie decyzji administracyjnej. Świadczy o tym m.in. informacyjny charakter pisma, jego treść oraz brak prawidłowego oznaczenia strony zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: "k.p.a.".

Skarżąca zakwestionowała stanowisko Instytutu, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej. Wskazała, iż Instytut Techniki Budowlanej w [...] działa na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2010 r. Nr 96, poz. 618 ze zm.) i jest państwową osobą prawną, tj. jest państwową jednostką organizacyjną wyposażoną w osobowość prawną, która uzyskała część mienia państwowego. Instytut wykonuje zadania (funkcje) publiczne opisane w ww. ustawie oraz Statucie zgodnie z zapotrzebowaniem społecznym (§ 10 Statutu). Zdaniem skarżącej, wszelkie informacje dotyczące funkcjonowania państwowych osób prawnych, w tym gospodarowania majątkiem Skarbu Państwa, a także wykonywania zadań publicznych są informacjami publicznymi (art. 1 ust. 1 oraz art. 6 u.d.i.p.), do których udostępniania Instytut jest zobowiązany zgodnie m.in. z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Instytutu Techniki Budowlanej wniósł o oddalenie skargi w całości oraz o zasądzenie na rzecz podmiotu zobowiązanego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca Spółka kwestionuje w istocie samą treść udostępnionych jej w trybie pozaustawowym informacji, które otrzymała w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. Zaznaczył, iż Dyrektor Instytutu nie pozostaje w stanie bezczynności, zaś skarżąca Spółka - będąca już w posiadaniu informacji, o które wnioskowała, nie ma interesu prawnego we wniesieniu niniejszej skargi.

Podkreślił, iż dostawa urządzenia [...] w ramach umowy nr [...] zawartej ze skarżącą była finansowana ze środków własnych Instytutu - bez zaangażowania środków publicznych. Wniosek skarżącej nie jest zatem wnioskiem o udzielenie informacji publicznej i nie podlega przepisom u.d.i.p.

Wskazał również, że Instytut działając jako przedsiębiorca - jest uczestnikiem rynku i w warunkach konkurencyjności ma prawo do ochrony informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy. Informacja o zawartych umowach dotyczących przeprowadzania komercyjnych badań na przedmiotowych urządzeniach stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Podsumowując wskazał, iż Instytut jest zobowiązany do udzielania informacji publicznej z uwagi na treść art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., wyłącznie w zakresie, w jakim wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. W niniejszej sprawie z uwagi na fakt, iż zakup urządzenia nastąpił ze środków własnych Instytutu i jest związany z prowadzeniem działalności komercyjnej, niezwiązanej z wykonywaniem zadań publicznych, ww. przesłanki nie zostały spełnione.

Niezależnie od powyższego organ wskazał, iż skoro nie prowadził badań komercyjnych na dostarczonych urządzeniach, to nie osiągnął żadnych pożytków, o które pyta się skarżąca. Przyjmując zatem nawet teoretyczne założenie, że żądana informacja jest informacją publiczną, Instytut nie mógł jej przekazać, ponieważ jej nie posiada.

W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2014 r. skarżąca Spółka podtrzymała stanowisko, że odpowiedź organu na wniosek z dnia [...] lipca 2014 r. nie odpowiada zakresowi wnioskowanej informacji publicznej, jest niejasna i wymijająca z tego mianowicie powodu, że Instytut oprócz działalności komercyjnej dopuszczonej ustawą o instytutach badawczych prowadzi działalność statutową (niekomercyjną), z której również czerpie pożytki. Ponownie wskazała, iż wszelkie informacje dotyczące wykorzystania aktywów składających się na mienie Instytutu stanowią informację publiczną.

Zaznaczyła, że Instytut nie wykazał, iż wnioskowana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy.

Podniosła również, iż nie sposób zaakceptować stanowiska, że Instytut nie posiada wnioskowanej informacji. Powinien on bowiem posiadać wiedzę, czy prowadzi z wykorzystaniem urządzenia [...]działalność, z której czerpie pożytki. Pożytki te muszą być ewidencjonowane jako usługi, ewentualnie jako - powiększające aktywa - wartości niematerialne i prawne.

W piśmie procesowym z dnia [...] września 2014 r. Dyrektor Instytutu wskazał, iż na pytanie postawione przez skarżącą we wniosku Instytut zmuszony był udzielić odpowiedzi negatywnej z uwagi na to, że nie prowadził badań przynoszących pożytki na urządzeniu objętym wnioskiem. Jednocześnie stwierdził, że wnioskowana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, gdyż dotyczy badań naukowych prowadzonych przez Instytut, które z racji swojego charakteru są poufne. Wskazał również, że Instytut nie posiada wnioskowanej informacji, zaś odnosząc się do twierdzenia skarżącego o ewidencjonowaniu pożytków zauważył, że nie każde badanie naukowe prowadzi do powstania wartości niematerialnych i prawnych, nadających się do publicznego wykorzystania. Nadto podtrzymał stanowisko, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.

W piśmie procesowym z dnia [...] września 2014 r. skarżąca Spółka podtrzymała stanowisko, iż otrzymana w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. informacja jest niepełna i wymijająca oraz nie wyczerpuje zakresu wniosku. Wskazała, iż twierdzenia organu, że nie posiada on żądanej informacji są oczywiście błędne. Ewentualność, że organ nie uzyskuje przychodów i nie powiększa aktywów z wykorzystaniem urządzenia [...] nie jest "nieposiadaniem informacji", ale jedną z możliwych odpowiedzi na wniosek z dnia [...] lipca 2014 r.

Zdaniem skarżącej stanowisko organu, iż nie prowadzi za pomocą ww. urządzenia zadań statutowych jest nieprawdziwe, bowiem urządzenie zostało zakupione przede wszystkim w celu certyfikacji wyrobów budowlanych. Jeżeli natomiast jest zgodne z prawdą, to skarżąca taką informację powinna uzyskać w odpowiedzi na ww. wniosek. Tymczasem skarżąca została jedynie poinformowana, że Instytut nie prowadzi działań komercyjnych, co nie wyczerpuje zakresu wniosku. Skarżąca zaznaczyła, że ww. wniosek nie został rozpatrzony w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zaś stanowisko organu zmierza do mataczenia w sprawie oraz uniknięcia odpowiedzi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W sprawie niniejszej z uwagi na przedmiot zaskarżenia należy mieć na uwadze przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1 - 2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.

W ocenie Sądu, skarga na bezczynność Dyrektora Instytutu Techniki Budowlanej w kontrolowanej sprawie nie jest zasadna, bowiem organ w dacie wniesienia skargi nie pozostawał w stanie bezczynności wobec wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2014 r.

Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n. wraz z powołanym orzecznictwem).

Zgodnie z § 1 pkt 1 Statutu Instytutu Techniki Budowlanej stanowiącego załącznik do Zarządzenia Nr 17 Ministra Infrastruktury z dnia 13 kwietnia 2011 r. w sprawie zatwierdzenia Statutu, Instytut Techniki Budowlanej działa m.in. na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. Nr 96, poz. 618 ze zm.). W myśl art. 1 ust. 1 ww. ustawy instytutem badawczym w rozumieniu ustawy jest państwowa jednostka organizacyjna, wyodrębniona pod względem prawnym, organizacyjnym i ekonomiczno-finansowym, która prowadzi badania naukowe i prace rozwojowe ukierunkowane na ich wdrożenie i zastosowanie w praktyce. Instytut nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego (ust. 2). Do podstawowej działalności instytutu należy: prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych, przystosowywanie wyników badań naukowych i prac rozwojowych do potrzeb praktyki, wdrażanie wyników badań naukowych i prac rozwojowych (art. 2 ust. 1 ustawy). W związku z prowadzoną działalnością instytut może: upowszechniać wyniki badań naukowych i prac rozwojowych, wykonywać badania i analizy oraz opracowywać opinie i ekspertyzy w zakresie prowadzonych badań naukowych i prac rozwojowych, opracowywać oceny dotyczące stanu i rozwoju poszczególnych dziedzin nauki i techniki oraz sektorów gospodarki, które wykorzystują wyniki badań naukowych i prac rozwojowych oraz w zakresie wykorzystywania w kraju osiągnięć światowej nauki i techniki, prowadzić działalność normalizacyjną, certyfikacyjną i aprobacyjną, prowadzić i rozwijać bazy danych związane z przedmiotem działania instytutu, prowadzić działalność w zakresie informacji naukowej, technicznej i ekonomicznej, wynalazczości oraz ochrony własności przemysłowej i intelektualnej, a także wspierającej innowacyjność przedsiębiorstw, wytwarzać w związku z prowadzonymi badaniami naukowymi i pracami rozwojowymi aparaturę, urządzenia, materiały i inne wyroby oraz prowadzić walidację metod badawczych, pomiarowych oraz kalibrację aparatury, prowadzić działalność wydawniczą związaną z prowadzonymi badaniami naukowymi i pracami rozwojowymi (art. 2 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy Minister nadzorujący wyposaża instytut w środki niezbędne do prowadzenia działalności określonej w akcie o utworzeniu instytutu. W myśl art. 16 ustawy mienie instytutu obejmuje własność i inne prawa majątkowe (ust. 1). Organ wskazany w akcie o utworzeniu instytutu wyposaża tworzony instytut w nieruchomości Skarbu Państwa (ust. 2). Gospodarowanie mieniem instytutu odbywa się zgodnie z zasadami legalności, rzetelności, celowości, gospodarności i oszczędności (ust. 4). Organami instytutu są dyrektor, który reprezentuje instytut, oraz rada naukowa (art. 23 i 24 ust. 1 pkt 5). Oceny poziomu naukowego instytutu i jakości prowadzonych w nim badań naukowych i prac rozwojowych oraz zgodności działania instytutu z zadaniami określonymi w art. 2 ust. 1 i 2 dokonuje minister właściwy do spraw nauki (art. 34 ust. 1). Minister nadzorujący sprawuje nadzór nad zgodnością działań instytutu z przepisami prawa i statutem, realizacją przez instytut podstawowych zadań instytutu określonych w art. 2 ust. 1 oraz prawidłowością wydatkowania środków publicznych (art. 35 ust. 1).

Zgodnie z § 5 Statutu Instytut Techniki Budowlanej posiada osobowość prawną. Nadzór nad Instytutem sprawuje minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej (§ 7). Instytut prowadzi działalność naukową i techniczną w dziedzinie budownictwa i w dziedzinach pokrewnych, zarówno w kraju, jak i za granicą (§ 8). Zgodnie z treścią § 9 podstawowym przedmiotem działania Instytutu jest prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych służących:

- zapewnieniu należytej jakości techniczno-użytkowej obiektów budowlanych i ochronie interesów ich użytkowników z uwagi na: bezpieczeństwo konstrukcji, bezpieczeństwo pożarowe, bezpieczeństwo i dogodność użytkowania, ochronę przed hałasem i drganiami, racjonalizację użytkowania energii i wody, trwałość, w tym ochronę przed wilgocią oraz korozją chemiczną i biologiczną, podłoże budowlane, środowisko, w tym oddziaływanie materiałów na zdrowie oraz warunki sanitarne (...),

- inspirowaniu i tworzeniu warunków do powstawania efektywnych rozwiązań materiałowo-konstrukcyjnych, metod wykonywania robót budowlanych oraz diagnostyki, w tym monitoringu obiektów budowlanych,

- opracowywaniu nowych i doskonaleniu metod badań oraz tworzeniu naukowych podstaw i kryteriów wyrobów i obiektów budowlanych,

- utrzymaniu i modernizacji obiektów budowlanych,

- opracowywaniu projektów krajowych i wspólnotowych przepisów budowlanych,

- normalizacji, a także działalności aprobacyjnej, certyfikacyjnej i ekspertyzom technicznym (...).

Przepis § 10 stanowi, że Instytut realizuje swe zadania zgodnie z zapotrzebowaniem społecznym oraz posiadanymi środkami finansowymi i technicznymi.

Analiza powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że Instytut Techniki Budowlanej w [...] jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Dyrektor Instytutu Techniki Budowlanej - jako podmiot reprezentujący państwową jednostkę organizacyjną jest zatem - na zasadzie ww. przepisu - podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

W niniejszej sprawie spełniony został również zakres przedmiotowy u.d.i.p., bowiem żądane przez skarżącą Spółkę informacje mają charakter informacji publicznej w rozumieniu powołanej ustawy.

Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Podkreślić przy tym należy, że informacja publiczna musi dotyczyć sfery istniejących faktów i danych, nie zaś niezmaterializowanych w jakiejkolwiek postaci zamierzeń podejmowania określonych działań i może pochodzić od dowolnych podmiotów, jeżeli dotyczy "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Warto w tym miejscu przytoczyć wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2013 r. o sygn. akt P 25/12 (publ.: OTK-A-2013/8/122), w którym stwierdzono, iż w doktrynie i orzecznictwie pojęcie informacji publicznej i pojęcie sprawy publicznej jest rozumiane szeroko. Polega ono na ustaleniu nie tylko na podstawie art. 1 ust. 1 u.d.i.p., ale także, a nawet przede wszystkim na podstawie art. 61 Konstytucji. Skoro prawo do informacji publicznej ma charakter konstytucyjny, to ustawy je dookreślające powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki powinny być rozumiane wąsko. Wymienione przepisy są podstawą przyjęcia, że informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o przedmiocie ich działalności i kompetencjach (lit. c) oraz o majątku, którym dysponują (lit. f). W związku z powyższym uznać należało, że informacja objęta wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r. (o udzielenie informacji czy Instytut czerpie pożytki z urządzenia [...] będącego przedmiotem dostawy w projekcie realizowanym w ramach umowy z dnia [...] marca 2010 r. oraz w jakiej wysokości są to pożytki?) posiada walor informacji publicznej. Jest to bowiem informacja dotycząca działalności Instytutu (działalności państwowej jednostki organizacyjnej posiadającej osobowość prawną) oraz informacja o majątku, jakim Instytut dysponuje.

Stosownie do art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku.

Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną i następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób i w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób i w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).

Dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom przewidzianym w art. 5 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Nadto, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Zatem w sytuacji uznania przez organ, że udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej nie jest możliwe z powodu zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., powinien odmówić udostępnienia informacji. Odmowa ta - stosownie do art. 16 i art. 17 u.d.i.p. - winna przyjąć procesową formę decyzji administracyjnej.

Jeżeli natomiast organ nie dysponuje żądaną informacją publiczną winien pisemnie poinformować o tym wnioskodawcę mając na względzie, że taka informacja nie wymaga formy decyzji administracyjnej.

Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy wskazać należy, że pismem z dnia [...] lipca 2014 r., a więc w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., który w okolicznościach niniejszej sprawy upływał z dniem [...] lipca 2014 r., Instytut Techniki Budowlanej udzielił skarżącej Spółce pisemnej odpowiedzi na ww. wniosek. Z treści tego pisma wynika wprawdzie, że organ - błędnie, o czym była mowa powyżej - uznał, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Jednakże udzielona skarżącej odpowiedź, zamieszczona w dalszej części pisma, wskazuje w ocenie Sądu, że organ w istocie prawidłowo zrealizował obowiązek informacyjny wobec wnioskodawcy. Wyjaśnił mianowicie, że na urządzeniu [...] nie były prowadzone żadne badania komercyjne. Poinformował nadto, że z uwagi na fakt, iż [...] zostało odebrane w dniu [...] kwietnia 2014 r., Instytut testuje możliwości ww. urządzenia. Wskazał również, że działalność Instytutu sprowadza się do prowadzenia badań naukowych i obecnie nie jest możliwe określenie, jakie pożytki z tego tytułu Instytut będzie czerpać.

Zauważyć należy, że pytanie zawarte we wniosku dotyczyło faktu czerpania pożytków z ww. urządzenia oraz ich wysokości. Zostało zatem prawidłowo zrozumiane przez organ jako dotyczące wymiernych, materialnych korzyści (dochodów) płynących z używania tego urządzenia, nie zaś jakichś bliżej nieokreślonych pożytków naukowych, czy też wartości niematerialnych i prawnych, o których skarżąca Spółka nadmienia w pismach procesowych z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz z dnia [...] września 2014 r. W konsekwencji, nie sposób uznać, że Instytut udzielił odpowiedzi niepełnej czy wymijającej, co zarzuca skarżąca. Treść udzielonej odpowiedzi wskazuje jednoznacznie, że Instytut nie prowadził dotychczas badań, które przynosiłyby pożytki materialne (dochody). Aktualnie Instytut testuje przedmiotowe urządzenie, nie jest też w stanie określić jakie pożytki będzie czerpać z tego urządzenia w przyszłości. Jest to, w ocenie Sądu, odpowiedź pełna i wyczerpująca zakres przedmiotowy wniosku.

Zaznaczyć należy, że zgodnie z § 1 ust. 1 lit. a umowy z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] zawartej pomiędzy Instytutem Techniki Budowlanej a Konsorcjum Firm, w skład którego weszła m.in. G. Spółka z o.o. z siedzibą w [...], jest zaprojektowanie, dostawa i uruchomienie kompletnego stanowiska wraz z osprzętem do badań odporności ogniowej [...] głównie elementów pionowych (...). Z treści samej umowy wynika zatem, że przedmiotowe urządzenie służy do określonych badań. Za niezrozumiałe w tym kontekście uznać należy twierdzenia skarżącej, iż odpowiedź udzielona przez organ w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. jest niepełna z tego mianowicie powodu, że nie uwzględnia głównego celu, dla którego zostało zakupione ww. urządzenie, tj. certyfikacji wyrobów budowlanych.

Wskazać w tym miejscu należy, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej wprowadzają minimum formalizmu w zakresie procedury wnioskowej. Złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie zostało obwarowane żadną szczególną formą lub wymogami formalnymi. Nie jest przy tym wymagana specjalna jego treść, wniosek nie wymaga też uzasadnienia faktycznego i prawnego. Istotne jest natomiast to, aby wnioskodawca w sposób precyzyjny określił zakres żądanych informacji. Nie jest bowiem rzeczą podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej poszukiwanie takiej interpretacji zakresu przedmiotowego wniosku, która miałaby odpowiadać (niewyartykułowanej w treści wniosku) intencji wnioskodawcy. To w interesie wnioskodawcy leży odpowiedni sposób sformułowania żądania, nakierowany na konkretne dane lub fakty posiadające walor informacji publicznej. W niniejszej sprawie organ udzielił odpowiedzi zgodnej z zakresem przedmiotowym wniosku. Jeżeli natomiast skarżąca Spółka domaga się udostępnienia informacji publicznej w innej kwestii, aniżeli objęta wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r., może w dowolnym czasie sformułować nowy wniosek o żądanej przez nią - konkretnej i precyzyjnej treści.

Marginalnie zauważyć również należy, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej nie określono granic korzystania z prawa do informacji. Brak zatem jakichkolwiek ograniczeń zarówno co do liczby, jak i jakości żądanej informacji. Praktycznie wystarczy wskazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej i taka sytuacja sama przez się uzasadnia obowiązek udzielania informacji każdemu podmiotowi, który się o to zwróci. Ten stan rzeczy powoduje, że w praktyce często dochodzi do nadużywania prawa do informacji do realizacji celów, które nie wynikają ani z Konstytucji RP, ani z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej będzie polegało na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągniecia celu innego aniżeli dbałość o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest więc zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych, itp. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków (por. J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 176).

Konkludując Sąd stwierdza, iż skoro Instytut Techniki Budowlanej udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lipca 2014 r. o wskazanej powyżej treści, to brak jest podstaw do uznania, że w dacie wniesienia skargi ([...]lipca 2014 r.) pozostawał on w stanie bezczynności. Organ poinformował bowiem pisemnie skarżącą o braku możliwości udostępnienia wnioskowanej informacji (o pożytkach czerpanych z [...] i ich wysokości), której na dzień udzielenia odpowiedzi nie posiadał. Jak już wyżej zaznaczono, w sytuacji, gdy żądana informacja nie znajduje się w posiadaniu adresata wniosku, powinien on zawiadomić o tym wnioskodawcę pismem, co traktowane jest jako czynność materialno-techniczna. Z akt sprawy wynika, że organ - pomimo błędnego stanowiska co do charakteru żądanych informacji - prawidłowo, w świetle przytoczonych powyżej regulacji ustawy - rozpatrzył ww. wniosek skarżącej Spółki o udostępnienie informacji publicznej.

Z tych względów, skarga na bezczynność Instytutu Techniki Budowlanej podlegała oddaleniu. Zarzuty i wnioski skargi należało bowiem ocenić jako nieuzasadnione.

Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku Instytutu Techniki Budowlanej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wobec dyspozycji art. 200 p.p.s.a, który stanowi, iż zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu od organu wyłącznie w razie uwzględnienia skargi, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.