Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1463/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Za podstawę do wznowienia postępowania nie można uznać wyroku Sądu Najwyższego, bowiem z utrwalonego już orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż wykładnia przepisu prawa materialnego, dokonana przez Sąd Najwyższy, a także stanowisko zawarte w wyroku NSA nie jest ani nową okolicznością faktyczną, ani nowym dowodem uzasadniającym wznowienie postępowania.

TEZY

Za podstawę do wznowienia postępowania nie można uznać wyroku Sądu Najwyższego, bowiem z utrwalonego już orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż wykładnia przepisu prawa materialnego, dokonana przez Sąd Najwyższy, a także stanowisko zawarte w wyroku NSA nie jest ani nową okolicznością faktyczną, ani nowym dowodem uzasadniającym wznowienie postępowania.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2003 r. sprawy ze skargi Alfredy R. na decyzję Ministra Finansów z dnia 12 stycznia 2001 r. (...) w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia postępowania ostatecznej decyzji o podatek dochodowy od osób fizycznych - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynika, że Izba Skarbowa w W. Ośrodek Zamiejscowy w J. decyzją z dnia 5 października 1999 r. (...) utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w J. z dnia 14 czerwca 1999 r. określającą Alfredzie R. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998 r. na kwotę 3.733,40 zł oraz nadpłatę w podatku w wysokości 142,70 zł, uznano bowiem, że kwota 5.080 zł nie podlega odliczeniu od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem organu podatkowego pierwszej instancji świadczeniom wypłacanym przez podatniczkę na podstawie umów rent nie można przypisać atrybutu ciągłości. W umowach rent zawartych przez stronę zostały bowiem z góry ustalone wartości świadczeń, co wskazuje, że mają one charakter jednorazowy, gdyż ich spełnienie wymaga jednorazowego zachowania się, chociażby miało się na nie składać kilka czynności faktycznych. Strony zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego mogą dowolnie kształtować treść umów cywilnoprawnych, jednakże umowy te nie mogą być wykorzystywane do uchylania się od obowiązku podatkowego albo zmniejszania zobowiązań podatkowych.

Pismem z dnia 14 marca 2000 r. podatniczka wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie określenia należnego podatku dochodowego za 1998 r. zakończonego decyzją ostateczną Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w J. z dnia 5 października 1999 r. W uzasadnieniu wniosku Strona wskazała jako podstawę wznowienia postępowania przepis art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w związku z treścią wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2000 r., która jest całkowicie odmienna niż wskazana w uzasadnieniach decyzji organów podatkowych.

Zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia 12 stycznia 2001 r. (...) Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 2 sierpnia 2000 r. (...) odmawiającą po wznowieniu postępowania uchylenia decyzji ostatecznej wydanej przez Izbę Skarbową w W. Ośrodek Zamiejscowy w J. w dniu 5 października 1999 r. (...) w sprawie określenia wysokości należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. oraz nadpłatę w tym podatku.

W uzasadnieniu decyzji Minister Finansów podtrzymując stanowisko organu pierwszoinstancyjnego stwierdził, że instytucja wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny i jest zasadniczym odstępstwem od przyjętego toku postępowania instancyjnego oraz zasady trwałości decyzji /art. 128 Ordynacji podatkowej/; polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną tylko z tego powodu, że postępowanie poprzedzające tę decyzję było wadliwe. Tak więc ewentualna zmiana decyzji, po wznowieniu postępowania, może być spowodowana jedynie "wadą proceduralną, a nie merytoryczną decyzji. Innymi słowy decyzja - w razie wznowienia postępowania - może być uznana za wadliwą jedynie ze względu na naruszenia przy jej wydawaniu obowiązujących norm prawnych dotyczących postępowania /np. postępowania dowodowego/, enumeratywnie określonych w art. 240 par. 1 Ordynacji podatkowej, a nie ze względu na dokonaną w tej decyzji np. ocenę zebranego materiału dowodowego, czy też interpretację przepisów.

Sprawa podatniczki została zakończona decyzją ostateczną Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w J. z dnia 5 października 1999 r. (...) określającej wysokość należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. oraz nadpłaty w tym podatku.

Zgodnie z zawartym pouczeniem decyzja ta podlegała weryfikacji w trybie skargi do Naczelnego Sądu. Z możliwości tej Strona nie skorzystała.

Z treści pisma skierowanego w dniu 15 marca 2000 r. do Urzędu Skarbowego w J., które zostało odczytane jako wniosek o wznowienie postępowania, wynika że zdaniem podatniczki podstawą do wznowienia postępowania i w konsekwencji uchylenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej jest ujawnienie nowej okoliczności istotnej dla sprawy, którą jest wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2000 r., a więc okoliczność, o której mowa w art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie jednak z brzmieniem tego przepisu zasadniczą cechą ujawnionych nowych okoliczności lub dowodów - dającą podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji ostatecznej - jest to, aby okoliczność ta lub dowody istniały w dniu wydania zaskarżonej decyzji i równocześnie nie były znane organowi, który ją wydał.

Warunków tych nie spełnia dowód wskazany przez Stronę, jako że powołany wyrok Sądu Najwyższego wydany został po dniu wydania decyzji ostatecznej /konkretnie po upływie 4 miesięcy od tej daty/.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżąca opisując dotychczasowy przebieg postępowania podatkowego podniosła, że na podstawie umów rent wypłacała świadczenie rentowe tym samym osobom od kilku lat, ponieważ wymagała tego ich sytuacja życiowa.

Powołując się na treść wyroku Sądu Najwyższego, a także artykuł prawny stwierdziła, że o trwałości renty nie decyduje fakt ustanowienia renty na czas określony lub nieokreślony czy też forma umowy, ale sam fakt ustanowienia, co jest niesporne, gdyż świadczą o tym potwierdzenia odbioru świadczeń.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem rozstrzygnięcia jest kwestia, czy wyrok Sądu Najwyższego może być potraktowany w przedmiotowej sprawie jako "istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję", czyli przesłanka wznowienia, o której stanowi art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

W ocenie Sądu rozstrzygając sprawę na podstawie art. 245 par. 1 pkt 5 organy podatkowe trafnie oceniły, iż nie zachodzi w niniejszej sprawie podstawa wznowienia przewidziana w art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, na którą powołała się strona wnosząc żądanie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wymiarową w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wskazać także należy, iż w zaistniałej sytuacji nie zachodzi również żadna z pozostałych podstaw wznowienia postępowania.

Art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej stanowi, że wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Istota wznowienia postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną i ustaleniu czy w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Za podstawę do wznowienia postępowania nie można uznać wyroku Sądu Najwyższego, na który powołała się Skarżąca, bowiem z utrwalonego już orzecznictwa SN i NSA wynika, iż wykładnia przepisu prawa materialnego, w tym przypadku przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dokonana przez Sąd Najwyższy, a także stanowisko zawarte w wyroku NSA nie jest ani nową okolicznością faktyczną, ani nowym dowodem uzasadniającym wznowienie postępowania.

Mając na uwadze powyższe należało skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oddalić.