Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1035/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1, art. 315
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 10, art. 11
journal: Dz.U. 1993 nr 26 poz 117
law: Ustawa.z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości - tekst jednolity
article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia NSA Jan Bała Sędzia del. WSA Gabriela Jyż Protokolant Paulina Piasecka po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 636/09 w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 636/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę K. N. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek pt. "Urządzenie blokujące dźwignię mechanizmu zmiany biegów"

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia.

Decyzją z [...] kwietnia 2006 r., nr [...] Urząd Patentowy RP oddalił wniosek K. N. o unieważnienie patentu nr PL [...] pt. "Urządzenie blokujące dźwignię mechanizmu zmiany biegów" udzielonego na rzecz Z. N. uznając, że wynalazek spełniał w dacie zgłoszenia wymóg nowości zawarty w art. 10 i 11 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jednolity Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł na powyższą decyzję wnioskodawca K. N.

Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1547/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że Urząd Patentowy naruszył przepisy art. 7, 77 i 80 k.p.a., bowiem nie ocenił w dostateczny sposób zebranego materiału dowodowego, w szczególności sprzecznych zeznań świadków.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, po ponownym rozpoznaniu sprawy, powołując się na art. 10 i 11 ustawy o wynalazczości w związku z art. 315 ust. 1 i 3 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 ze zm. dalej zwaną p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., oddalił wniosek o unieważnienie patentu.

W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że zobowiązał wnioskodawcę do przedstawienia następujących dowodów:

1. dowodu nadania materiałów wraz z załącznikami na konkurs mający miejsce na targach PRAGOALARM/PRAGO SEC99,

2. pisma przewodniego dotyczącego zwrotu w/w materiałów wraz z załącznikami,

3. stosownego dokumentu, z którego jednoznacznie wynika, jakich typów blokad produkcji uprawnionego dotyczyła dokumentacja, w oparciu o którą dokonano oceny rozstrzygnięcia konkursu,

4. podania wszystkich twierdzeń i dodatkowych dowodów na ich poparcie pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania.

Wnioskodawca nie zastosował się do postanowienia organu.

Twierdził on, że rozwiązanie w spornym patencie zostało udostępnione do powszechnej wiadomości pod nazwą M. B. M. w formie pisemnej oraz poprzez wystawienie publiczne na targach PRAGOALARM/PRAGO SEC99 w Pradze. Zarzucał, że również z porównania opisu wcześniejszego czeskiego wzoru użytkowego CZ [...] i spornego wynalazku wynika, iż są to rozwiązania zbieżne tak pod względem konstrukcji jak i działania, a zatem wynalazek objęty spornym patentem nie spełniał w dacie pierwszeństwa wymogu nowości rozwiązania.

Kolegium Odwoławcze oddalając wniosek o unieważnienie patentu podkreśliło, że zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe zawarte w opisie patentowym, które stanowią o istocie wynalazku. Sporny wynalazek dotyczy urządzenia blokującego dźwignię mechanizmu zmiany biegów, która według zastrzeżenia 1 zawiera imak (9) składający się z obejmy (10) w postaci pręta z rowkiem wzdłużnym (11) oraz ucha (8), przy czym osie symetrii otworu ucha (8) i rowka wzdłużnego (11) obejmy (10) są usytuowane w różnych płaszczyznach, ponadto przeciwległy zamkowi (2) koniec trzpienia (3) w pozycji jego maksymalnego wysunięcia z oprawy (1) przechodzi przez ucho (8), zaś według zastrzeżenia (20) przez ściankę obejmy (10) przechodzi co najmniej jeden otworek (12), którego krawędź jest odsunięta od dna rowka wzdłużnego (11) obejmy (10).

W ocenie organu, wnioskodawca nie wykazał, że sporny wynalazek nie spełniał wymogu nowości z art. 10 ustawy o wynalazczości, gdyż przedstawione przez niego dowody nie świadczą o braku nowości rozwiązania. Organ wskazał, że:

1. Trzy fotografie wykonane w Moskwie w 1998 r. przedstawiają ogólny widok urządzenia blokującego dźwignię mechanizmu zmiany biegów, nie pokazują obejmy z rowkiem wzdłużnym;

2. Wzór użytkowy Ru [...] przedstawia zespół blokująco-zwalniający przesuw cięgna zmiany biegów różniący się w istotny sposób od rozwiązania spornego patentu, gdyż rozwiązanie posiada inne usytuowanie poszczególnych środków technicznych np. trzpienia, wspornika czy imaka, na cięgle zmiany biegów usytuowany jest zaczep utwierdzony przez skręcenie z nakładką, a urządzenie nie posiada obejmy w postaci pręta z rowkiem wzdłużnym;

3. Czeski wzór użytkowy CZ [...] zawiera trzpień, który bezpośrednio nie blokuje dźwigni zmiany biegów, lecz przechodzi przez ucho imaka mocowanego na elemencie łączącym dźwignię zmiany biegów ze skrzynią biegów. W rozwiązaniu tym imak wykonany jest w jednej całości i aby go zamontować na łącznik dźwigni ze skrzynią biegów, łącznik ten należy wymontować przynajmniej z jednej strony i dopiero osadzić na nim imak. Imaka tego typu nie można zastosować przy linkowych mechanizmach zewnętrznych zmiany biegów, ponieważ końcówki linek mają większą średnicę od samej linki – zamontowanie imaka jest więc niemożliwe. Urządzenie nie zawiera obejmy z rowkiem wzdłużnym, w którym znajduje się linka łącząca drążek zmiany biegów ze skrzynią biegów;

4. Materiały wystawy w Pradze w kwietniu 1999 r. PRAGOALARM/PRAGO SEC99 nie mogą stanowić o braku nowości rozwiązania, ponieważ wnioskodawca nie przedstawił dowodów stwierdzających ujawnienie rozwiązania na tych targach, do czego był zobowiązany postanowieniem z [...] grudnia 2007 r. Przedstawione materiały różnią się w istotny sposób od konstrukcji urządzenia blokującego spornego wynalazku, zaś załączniki 2, 4, 5 przedstawiają ogólny widok korpusu urządzenia blokującego oraz wyrywkowe przekroje poprzeczne imaka mocującego linkę łączącą drążek zmiany biegów ze skrzynią biegów. Z samych przekrojów nie można określić kształtu obejmy ani usytuowania ucha mocującego.

5. Zeznania świadków P. S. i I. Ż. są sprzeczne. Świadek P. S. stwierdził, że nagrodzone na targach w kwietniu 1999 r. rozwiązanie było wyposażone w imak z wyfrezowanym rowkiem wzdłużnym i było dostępne na stanowisku targowym dla każdego uczestnika. Takie urządzenie było mu też znane od 1998 r., kiedy był pracownikiem firmy K. Świadek I. Ż. powiedział, że w okresie jego pracy w firmie K. do września 1999 r. nie spotkał się z zamkiem dźwigni zmiany biegów, który byłby wyposażony w element z rowkiem. Nagrodzone rozwiązanie otrzymało nagrodę za nowatorskie usytuowanie korpusu wewnątrz karoserii samochodu. Informacje, że na wystawie w Pradze były przedstawione wyłącznie korpusy blokad oraz sposób i miejsce ich mocowania potwierdził w oświadczeniu Z. S., który był również pracownikiem firmy K. do września 1999 r. i brał udział wystawie w Pradze.

W tej sytuacji organ uznał za niewiarygodne zeznania świadka P. S. co do ujawnienia rozwiązania stanowiącego sporny wynalazek na targach PRAGOALARM w Pradze w kwietniu 1999 r., albowiem materiały z tej wystawy nie potwierdzają faktu ujawnienia spornego wynalazku, jak też spójne są w tej kwestii zeznania świadków I. Ż. i Z. S. W ocenie UP, dowody świadczące o ujawnieniu na wystawach publicznych rozwiązań objętych prawami wyłącznymi powinny być potwierdzone przez organizatorów wystawy i w sposób niebudzacy wątpliwości ujawniać chronione rozwiązanie, a takie dokumenty nie zostały przedłożone pomimo zobowiązania wnioskodawcy do ich zaprezentowania.

Według organu, wnioskodawca nie udowodnił, że nie zostały spełnione wymagane warunki do uzyskania patentu, albowiem nowość rozwiązania może być zakwestionowana, jeżeli występuje identyczność wskazanego przeciwstawienia z rozwiązaniem, które jest przedmiotem zgłoszenia. Organ powołał się także na opinię Stowarzyszenia Rzeczoznawców, która potwierdza, że rozwiązanie według patentu nr PL [...] w dacie zgłoszenia było rozwiązaniem nowym względem dotychczas stosowanych, nowatorskim i cechowało się prostotą rozwiązania, bardzo dużą niezawodnością i skutecznością zabezpieczenia samochodu przed kradzieżą i wywołało duże zaskoczenie u ludzi zajmujących się problematyką zabezpieczeń.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniósł na powyższą decyzję K. N. Zarzucił naruszenie art. 10 p.w.p., gdyż rozwiązanie nie było nowe. Większość cech znamiennych spornego patentu zdaniem skarżącego jest przedstawiona w czeskim wzorze użytkowym, a różnice mają charakter nieistotny. Rozwiązanie z patentu było ujawnione na targach w Pradze. Organ naruszył zasady postępowania dowodowego.

Wyrokiem z dnia 30 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego z [...] stycznia 2009 r. nie narusza przepisów prawa. Urząd podjął wszelkie kroki, niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Temu celowi służyło postanowienie zobowiązujące wnioskodawcę do przedstawienia określonych dowodów mających istotne znaczenie w sprawie. Organ rozpatrzył cały zebrany materiał dowodowy, przeanalizował wszelkie przedłożone przez wnioskodawcę materiały, przesłuchał zgłoszonych świadków, wysłuchał strony. Zaskarżona decyzja została obszernie i z należytą starannością uzasadniona. Uzasadnienie decyzji zawiera wskazanie faktów, które Urząd uznał za udowodnione, wskazanie dowodów, na których oparł wydaną decyzję oraz uzasadnienie prawne.

Sąd wskazał, że z zaleceń zawartych w uzasadnieniu pierwszego wyroku sądowego nie wynikał obowiązek przeprowadzenia konfrontacji świadków, lecz tylko obowiązek oceny ich zeznań, co organ uczynił, zgodnie z zasadą wynikającą z art. 80 k.p.a.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawidłowo zastosował prawo materialne – art. 10 ustawy o wynalazczości. Jako trafne Sąd pierwszej instancji ocenił stanowisko organu, że wnioskodawca nie udowodnił, iż nie zostały spełnione wymagane warunki do uzyskania patentu. Zarzut braku nowości może być skutecznie postawiony, jeżeli występuje identyczność wskazanego przeciwstawienia z rozwiązaniem badanym. Każda odmienność występująca w porównywanych rozwiązaniach powoduje wątpliwość, co do słuszności zarzutu w oparciu o tę przesłankę zdolności patentowej. Przeciwstawiony opis wzoru czeskiego nr [...] nie zawiera znamiennej cechy spornego wynalazku, a mianowicie obejmy z rowkiem wzdłużnym, w którym znajduje się linka łącząca drążek zmiany biegów ze skrzynią biegów. Jest to bardzo istotna różnica. Imak według wzoru czeskiego nie daje się zastosować przy linkowych mechanizmach zewnętrznych zmiany biegów, ponieważ końcówki jego mają większą średnicę od samej linki – zamocowanie imaka jest niemożliwe. Takiej funkcji, będącej wynikiem przedmiotowego rozwiązania, wzór czeski nie realizuje. Sąd podkreślił, że nowość rozwiązania potwierdziła opinia Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego z [...] września 2005 r. Opinia ta nie była kwestionowana przez wnioskodawcę, a wnioskowi uprawnionego o powołanie opinii biegłego wnioskodawca nie oponował.

Sąd wskazał, że skarżący nie przedstawił dowodów stwierdzających ujawnienie rozwiązania na targach PRAGOALARM w Pradze w 1999 r. ani dowodu na wiarygodność złożonych materiałów, do czego został zobowiązany przez organ. Przedstawione przez niego materiały różniły się w sposób istotny od konstrukcji spornego rozwiązania urządzenia blokującego. Na podstawie widoku ogólnego korpusu urządzenia blokującego oraz wyrywkowych przekroi poprzecznych nie można określić kształtu obejmy ani usytuowania ucha mocującego, nie jest możliwa fizyczna realizacja wynalazku według patentu PL [...], a tym samym jego zastosowanie. Złożone materiały potwierdzają oświadczenie Z. S., iż na wystawie w 1999 r. przedstawiane były wyłącznie korpusy blokad oraz sposób i miejsce ich umocowania, a nie zaś rozwiązanie.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, skarżący nie udowodnił, że nie został spełniony wymóg nowości, która może być zakwestionowana, jeżeli występuje identyczność wskazanego przeciwstawienia z rozwiązaniem, które było przedmiotem zgłoszenia.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył wnioskodawca K. N.

Zaskarżył wyrok w całości. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Kasator zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.

I. Powołując się na art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wskazał na naruszenie prawa procesowego polegające na:

1. naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji błędnych ustaleń faktycznych, że sporny wynalazek pt. "Urządzenie blokujące dźwignię mechanizmu zmiany biegów" posiadał w dniu jego zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP tj. 20 października 1999 r. przymiot "nowości", o którym mowa w art. 10 ustawy o wynalazczości, pomimo wcześniejszego "udostępnienia do wiadomości powszechnej" dnia 14.08.1997 r. wzoru użytkowego nr [...] pt "System zamykania przy blokowaniu dźwigni zmiany biegów samochodu";

2. naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez

niewyczerpujące rozpatrzenie sprawy i pominięcie zarzutów i argumentów skarżącego dotyczących nieposiadania przez sporny wynalazek "przymiotu nowości", skutkiem czego był brak stwierdzenia wymaganej "kwalifikowanej, czyli

istotnej różnicy" w stosunku do przeciwstawionego wzoru użytkowego nr [...];

3. naruszeniu art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji wydania przez Urząd Patentowy RP decyzji z naruszeniem:

- art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 256 p.w.p. - tj. zasady prawdy obiektywnej, zasady uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz naruszenie zasad postępowania dowodowego - poprzez utrzymanie w mocy

patentu przyznanego z naruszeniem prawa oraz zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w sposób pozwalający na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne ustalenia faktyczne, co miało wpływ na wynik postępowania;

- art. 80 k.p.a. tj. zasady swobodnej oceny dowodów - poprzez oparcie się na nieprzekonywujących podstawach i jednoczesnym braku uzasadnienia zasadności ich przyjęcia w sprawie, co miało wpływ na wynik postępowania;

- art. 8, 11 oraz 107 § 3 k.p.a. tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasady przekonywania oraz właściwego uzasadnienia decyzji administracyjnej - poprzez utrzymanie w mocy patentu przyznanego z naruszeniem prawa, a jednocześnie ograniczającego swobodę działania innych uczestników obrotu gospodarczego, brak wyjaśnienia przyczyn oddalenia części zarzutów podnoszonych we wniosku o unieważnienie oraz niewłaściwe uzasadnienie wydanej decyzji, co miało wpływ na wynik postępowania;

4. naruszeniu art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji wydania przez Urząd Patentowy RP decyzji z naruszeniem art. 10 ustawy o wynalazczości.

II. Powołując się na art. 174 pkt 1 p.p.s.a. kasator zarzucił naruszenie prawa materialnego tj.

1. przepisu art. 10 ustawy o wynalazczości w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p. - poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że "nowość rozwiązania może być zakwestionowana, jeżeli występuje identyczność wskazanego przeciwstawienia z rozwiązaniem, które było przedmiotem zgłoszenia";

2. naruszeniu przepisu art. 10 ustawy o wynalazczości, poprzez jego wadliwe zastosowanie.

W uzasadnieniu kasator wskazał, że fundamentalnym dowodem przemawiającym za unieważnieniem spornego patentu jest złożony przez skarżącego opis upublicznionego wcześniej czeskiego wzoru użytkowego nr [...] zgłoszonego w dniu 14 sierpnia 1997 r. pod nazwą "System zamykania przy blokowaniu dźwigni zmiany biegów samochodu". Urząd Patentowy i Sąd powołują się na znaczenie wystąpienia "rowka wzdłużnego", ale nie przedstawiają kompleksowej analizy wszystkich kluczowych elementów przeciwstawionych rozwiązań, w tym treści opisów czy zastrzeżeń patentowych, których analiza i porównanie uzasadniałyby przyjęcie tezy o braku nowości. Zdaniem kasatora, rozwiązania polskie i czeskie posiadają wiele wspólnych cech, zaś występujące w polskim rozwiązaniu różnice mają charakter nieistotny. Urząd nie rozważył tych kwestii należycie, co doprowadziło do błędnych ustaleń, zaakceptowanych następnie przez Sąd.

Sąd dokonał błędnej wykładni i błędnie zastosował art. 10 ustawy o wynalazczości uznając, że zarzut braku nowości może być skutecznie postawiony, kiedy rozwiązanie przeciwstawione jest identyczne z rozwiązaniem badanym. Opis upublicznionego wcześniej czeskiego wzoru użytkowego wskazuje, że wzór ten posiadał wszystkie istotne cechy spornego wynalazku, zaś sporny wynalazek nie posiadał cech świadczących o istotnej różnicy w stosunku do rozwiązania czeskiego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania uprawniony z patentu Z. N. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od kasatora na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania sądowego. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, poza nieważnością postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi, wyznacza strona przez wskazanie podstaw kasacyjnych. Zarzuty kasacyjne odnoszą się zawsze do wadliwego działania sądu pierwszej instancji i skierowane są przeciwko zaskarżonemu wyrokowi sądu, a jedynie pośrednio przeciwko decyzji administracyjnej.

Kontrolowana w powyższy sposób skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 p.w.p. patent może być unieważniony na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny i wykaże, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do uzyskania patentu. Zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki do uzyskania patentu są oceniane na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku. Sporny wynalazek został zgłoszony dnia 20 października 1999 r. tj. pod rządami ustawy o wynalazczości. Zgodnie z art. 10 ustawy o wynalazczości opatentowaniu podlegało rozwiązanie o charakterze technicznym nowe, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące nadawać się do stosowania. Zgodnie z art. 11 ustawy o wynalazczości rozwiązanie uważa się za nowe, jeżeli przed datą pierwszeństwa nie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub wystawienie na wystawie publicznej. Dla unieważnienia patentu należy zatem wykazać, że w dacie zgłoszenia brak było przynajmniej jednej z wymienionych przesłanek udzielenia patentu.

Postępowanie w sprawie unieważnienia patentu PL [...] wszczęte zostało po wejściu w życie p.w.p., zatem toczyło się w trybie postępowania spornego. Zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawę w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę, który powinien we wniosku wskazać środki dowodowe na poparcie swego żądania (art. 2551 ust. 5 p.w.p.). Wnioskodawca oparł swoje żądanie na jednej tylko podstawie: zarzucił rozwiązaniu brak nowości. W tej sytuacji powinien wykazać, że opatentowane rozwiązanie przed datą pierwszeństwa (20 października 1999 r.) zostało udostępnione do powszechnej wiadomości w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania.

W skardze kasacyjnej kwestionowane są przede wszystkim, zaakceptowane przez Sąd I instancji, ustalenia organu dotyczące stwierdzenia, że wcześniejszy czeski wzór użytkowy nr [...] nie niweczy cechy nowości rozwiązania objętego spornym patentem.

Kasator kwestionuje te ustalenia powołując się na art. 141 § 4 p.p.s.a., co nie może być skuteczne, gdyż powołany przepis określający wymogi, które musi spełniać uzasadnienie wyroku nie może służyć do kwestionowania ustaleń faktycznych. Zaznaczyć należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. wtedy tylko może uzasadniać uchylenie zaskarżonego wyroku, kiedy wyrok ten na skutek wad uzasadnienia niepoddaje się kontroli. W sprawie niniejszej uzasadnienie wyroku Sądu I instancji, choć bardzo lakoniczne, zawiera wyjaśnienie motywów, którymi kierował się Sąd oddalając skargę. Sąd I instancji wyjaśnił, iż czeski wzór użytkowy nie niweczy przymiotu nowości spornego patentu, ponieważ objęte nim rozwiązanie nie jest identyczne z rozwiązaniem z patentu, w którym istotnym elementem jest obejma z rowkiem wzdłużnym nie występująca w rozwiązaniu czeskim. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest więc usprawiedliwiony.

Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie sprawy. Jak wskazano wyżej Sąd wyjaśnił różnicę między przeciwstawionymi rozwiązaniami, a wyjaśnienie to dotyczyło kwestii najważniejszej, stanowiącej o istocie patentu i miało znaczenie zasadnicze dla treści rozstrzygnięcia organu i wyroku sądowego. Sąd wyjaśnił także przyczyny, dla których targi w Pradze i wystawienie tam urządzenia należącego do uprawnionego nie niweczyło przymiotu nowości rozwiązania z patentu.

Powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 7, 77 § 1 80, 8, 11, 107 § 3 k.p.a. kasator kwestionował wyrok akceptujący oddalenie wniosku o unieważnienie patentu mimo wadliwości postępowania dowodowego i wnikających z tych wadliwości błędnych ustaleń.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko kasatora odnośnie wadliwości postępowania dowodowego i błędnych ustaleń jest nietrafne. W sprawach dotyczących unieważnienia patentu, co do zasady, ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który sam wskazuje przyczyny, dla których żąda unieważnienia oraz dowody na istnienie tych przyczyn. W sprawie niniejszej organ chcąc ustalić prawdę obiektywną zwrócił się o konkretne dowody dotyczące ujawnienia spornego rozwiązania na targach w Pradze, jednak wnioskodawca żądanych dowodów nie przedstawił. Organ trafnie uznał, że nowości rozwiązania mogłoby przeszkadzać udowodnienie ujawnienie go w całości na targach w Pradze w kwietniu 1999 r. Okoliczność ta nie została jednak udowodniona. Przedstawione przez wnioskodawcę materiały nie wykazują ujawnienia omawianej wyżej istotnej cechy spornego rozwiązania, a nagroda na targach w Pradze została przyznana za nowatorskie usytuowanie korpusu wewnątrz karoserii samochodu. W tym stanie rzeczy, wobec nieprzedstawienia przez wnioskodawcę dowodów, których przedłożenie sugerował Urząd Patentowy, nie zostało wykazane, że istota spornego rozwiązania została udostępnione do powszechnej wiadomości na wystawie w Pradze w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania. Akceptacja tego stanowiska organu przez Sąd jest trafna, zaś zarzuty kasacyjne co do wadliwości postępowania dowodowego i błędnych ustaleń są nieusprawiedliwione.

Mając na uwadze powyższe uznać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego są nieusprawiedliwione.

Nie są także usprawiedliwione zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego tj. art. 10 ustawy o wynalazczości poprzez błędne przyjęcie, że przeciwstawione rozwiązanie musi być identyczne. Dla uzasadnienia swego stanowiska kasator przeprowadził analizę obu rozwiązań i skonstatował, że mają one wiele cech wspólnych. Jednocześnie przyznał, że rozwiązanie z patentu posiada rowek wzdłużny, która to cecha w jego ocenie nie jest jednak istotna. Zdaniem kasatora podobieństwo szeregu cech spornego rozwiązania i rozwiązań wcześniejszych niweczy przymiot nowości. Stanowisko to jest błędne.

Oceniając omawiany zarzut wskazać należy, że okoliczność, iż szereg rozwiązań technicznych dotyczących blokady dźwigni mechanizmu zmiany biegów ma wiele cech podobnych, jest oczywista, skoro wszystkie te rozwiązania mają na celu zablokowanie łącznika dźwigni zmiany biegów ze skrzynią biegów i uniemożliwienie zmiany biegów. Realizacja jednakowego celu wielu rozwiązań nie stanowiła jednak przeszkody do przyznania różnych praw ochronnych kolejnym rozwiązaniom nieco inaczej rozwiązującym kształt lub montaż omawianej blokady. Rozwiązanie z patentu różni się od pozostałych cechą pozwalającą na bardzo prosty montaż urządzenia bez rozmontowywania mechanizmu zmiany biegów. Znamienną cechą spornego wynalazku jest obejma z rowkiem wzdłużnym, w którym znajduje się linka łącząca drążek zmiany biegów ze skrzynią biegów. Właśnie ta obejma z rowkiem, powodująca łatwość montażu, różni sporne rozwiązanie od innych przeciwstawionych rozwiązań, a w szczególności od czeskiego wzoru użytkowego. W tym stanie rzeczy tylko wykazanie, że rozwiązanie posiadające tę właśnie cechę było wcześniej podane do powszechnej wiadomości mogłoby niweczyć przymiot nowości. Wszelkie wywody na temat podobieństwa innych cech przeciwstawnych rozwiązań nie mają właściwie znaczenia dla oceny przymiotu nowości spornego rozwiązania, jako całości. Trafny jest pogląd organu i Sądu, że cechę nowości niweczy tylko ujawnienie rozwiązania objętego patentem (lub identycznego) wraz z jego najważniejszą cechą, nie zaś rozwiązań częściowo podobnych, które jednak omawianej cechy nie mają. Podobieństwa cech spornego rozwiązania i cech występujących w innych rozwiązaniach mogłyby być podstawą dla dowodzenia, że sporne rozwiązanie jest oczywiste i nie posiada koniecznego przymiotu nieoczywistości. Jednak wnioskodawca nie opierał żądania na braku cechy nieoczywistości ani też nigdy nie wywodził, że obejma z rowkiem jest cechą oczywistą.

W tym stanie rzeczy wobec nieudowodnienia ujawnienia istoty spornego rozwiązania (blokada w postaci obejmy z rowkiem wzdłużnym) przymiot jego nowości nie został zniweczony, zatem rozstrzygnięcie organu oddalające wniosek o stwierdzenie nieważności było trafne, a wyrok Sądu I instancji oddalający skargę w świetle podniesionych zarzut kasacyjnych nie naruszał prawa.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną.

Sąd nie orzekł o kosztach na rzecz uczestnika postępowania z powodu braku podstawy prawnej do zgłoszenia takiego żądania.