Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 359/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 153, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 23 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Protokolant: stażysta Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi S. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W. z dnia 20 grudnia 2011 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ostrowie Wielkopolskim na rzecz skarżącego kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 7 września 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W. odmówił S. C. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, kosztów upomnień oraz odsetek za zwłokę za okres od 01/1996 do 09/1998 w łącznej kwocie [...] zł, w tym:

- składek na ubezpieczenia społeczne w kwocie [...] zł,

- składek na Fundusz Pracy w kwocie [...] zł,

- składek na FGŚP w kwocie [...] zł,

- kosztów upomnień w kwocie [...] zł,

- odsetek za zwłokę naliczonych na dzień złożenia wniosku o umorzenie, tj. 27.07.2004 r. w kwocie [...] zł.

Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes ZUS decyzją z dnia 27 grudnia 2004 r. utrzymał powyższą decyzję w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 984/05 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Prezesa ZUS z dnia 27 grudnia 2004 r., jako wydanej przez niewłaściwy organ.

Następnie sprawa została przekazana do rozpatrzenia Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2005 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej przekazał sprawę Prezesowi ZUS, jako organowi właściwemu.

Decyzją z dnia 27 lutego 2006 r. Prezes ZUS utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, a decyzją z dnia 4 maja 2006 r. Prezes ZUS uchylił własną decyzję z dnia 27 lutego 2006 r. Następnie decyzją z dnia 4 września 2006 r. Prezes ZUS utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 407/07 uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS z dnia 4 września 2006 r. oraz decyzję Prezesa ZUS z dnia 4 maja 2006 r. Z kolei wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 427/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS z dnia 27 lutego 2006 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził w szczególności, że w dacie wydania decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, tj. dnia 27 lutego 2006 r. część zobowiązań skarżącego, konkretnie zobowiązania za styczeń 1996 r. uległy już przedawnieniu na skutek upływu 10 lat od daty ich wymagalności. Ustalenie wysokości zadłużenia, co do którego rozpoznawany jest wniosek o umorzenie jest istotnym elementem stanu faktycznego i jego nieprawidłowe ustalenie stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał przy tym, że przedawnienie należności nie jest podstawą do ich umorzenia, ponieważ umorzyć można tylko te należności, które istnieją. Postępowanie w przedmiocie umorzenia należności, które uległy przedawnieniu winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Jednocześnie Sąd uznał za nieuzasadniony zarzut wystąpienia po stronie skarżącego całkowitej nieściągalności, ponieważ istnieje możliwość prowadzenia egzekucji z renty małżonki dłużnika. Ponadto Sąd zaznaczył, że nawet w przypadku całkowitej nieściągalności zadłużenia ZUS ma możliwość, a nie obowiązek umorzenia zadłużenia.

W trakcie postępowania wyjaśniającego Zakład wydał decyzję z dnia 14 lipca 2008 r. określającą wysokość należności z tytułu składek na:

- ubezpieczenia społeczne, FP i FGŚP wynikające z obowiązkowego ubezpieczenia zatrudnionych pracowników powstałych na koncie płatnika w okresie od 12/1996 r. do 01/1998 r., od 04/1998 r. do 08/1998 r. w kwocie [...] zł oraz należności pochodnych (odsetek za zwłokę wymagalnych do dnia wpływu wniosku o układ ratalny, tj. 24.07.2007 r. w kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę powstałych z tytułu opłacenia rat po terminie, naliczonych zgodnie z § 4 pkt 4 umowy z dnia 10.10.2007 r. o rozłożeniu należności na raty, które na dzień wydania niniejszej decyzji wynoszą [...] zł),

- ubezpieczenia społeczne, FP i FGŚP wynikające z obowiązkowego ubezpieczenia zatrudnionych na umowę agencyjną pracowników, powstałych na koncie płatnika w okresie od 09/1996 r. do 11/1996 r. w kwocie [...] zł oraz należności pochodnych - odsetek za zwłokę wymagalnych do dnia wpływu wniosku o układ ratalny, tj. 24.07.2007 r. w kwocie [...] zł.

Postanowieniem z dnia 8 października 2008 r. zawieszono postępowanie z wniosku o umorzenie zaległych składek z uwagi na toczące się postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązań z tytułu składek.

Wyrokiem z dnia 4 listopada 2008 r. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie od powyższej decyzji z dnia 14 lipca 2008 r., a Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 28 lipca 2009 r. oddalił apelację. Postanowieniem z dnia 5 marca 2010 r. ZUS podjął zawieszone postępowanie.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia 12 października 2010 r. ZUS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 7 września 2004 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] zł., w tym:

- składek na ubezpieczenia społeczne za okres 05/1997-01/1998, 04/1998-09/1998 w kwocie [...] zł,

- składek na Fundusz Pracy za okres 05/1997-01/1998, 04/1998-09/1998 w kwocie [...] zł,

- składek na FGŚP za okres 05/1997-01/1998, 04/1998-09/1998 w kwocie [...] zł,

- odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 27.07.2004 r. w kwocie [...] zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2011 r. w sprawie sygn. akt III SA/Po 48/11 wydanym na skutek skargi wniesionej przez S. C., uchylił wskazaną wyżej decyzje z dnia 12 października 2010 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ rentowy nie dokonał w niniejszej sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych, których zasadniczym elementem jest ustalenie wysokości istniejącego zadłużenia z tytułu zaległych składek, a jednocześnie nie zastosował się do wskazań zawartych w wiążącym wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2008 r., co stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa oraz art. 153 p.p.s.a., które niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Jak zauważył Sąd w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 14 kwietnia 2008 r. WSA w Warszawie wskazał na konieczność prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, którego elementem jest ustalenie wysokości zadłużenia, co do którego rozpoznawany jest wniosek o umorzenie zaległych składek. Stwierdził przy tym jednoznacznie, że zobowiązania za styczeń 1996 r. uległy przedawnieniu już na dzień wydania zaskarżonej decyzji z dnia 27 lutego 2006 r.

W związku z powyższym, Sąd zobowiązał organ rentowy, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej kolejności dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie stanu istniejących zaległości z tytułu składek ze szczególnym uwzględnieniem przedawnienia należności za poszczególne okresy, a także dobrowolnej spłaty części zadłużenia stosownie do decyzji z 2007 r. o rozłożeniu należności na raty. Dopiero w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu zadłużenia organ rentowy winien przeanalizować ustaloną aktualną sytuację osobistą i materialną skarżącego z punktu widzenia przesłanek umorzenia. Natomiast w odniesieniu do zaległych należności, które wygasły na skutek przedawnienia bądź dobrowolnej zapłaty organ winien umorzyć postępowanie. Sąd podkreślił, że całościowe rozstrzygnięcie obejmujące wszystkie należności objęte wnioskiem o umorzenie i decyzją ZUS z 7.09.2004 r. winno przy tym znaleźć wyraz w sentencji decyzji, a wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej tego rozstrzygnięcia, a więc wyczerpujące ustalenia faktyczne w zakresie aktualnego stanu zadłużenia oraz sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego oraz ich ocena prawna z punktu widzenia przesłanek umorzenia - w uzasadnieniu decyzji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 20 grudnia 2011 r., nr [...] w punkcie 1, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze w części dotyczącej składek za okres 01/1996 – 06/1997 z uwagi na uregulowanie w trakcie postępowań odwoławczych należności w drodze egzekucji lub spłacenia w układzie ratalnym. W punkcie 2 decyzji organ, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy część zaskarżonej decyzji z dnia 7 września 2004 r., nr [...] odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy, FGŚP oraz odsetek za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł. w tym:

- składek na ubezpieczenie społeczne za okres: 06/1997-01/1998, 04/1998-09/1998 - w kwocie [...] zł.;

- składek na Fundusz Pracy za okres: 06/1997-01/1998, 04/1998-09/1998 – w kwocie [...] zł.;

- składek na FGŚP za okres: 06/1997-01/1998, 04/1998-09/1998 – kwocie [...] zł.

- odsetki za zwłokę liczone na dzień 27.07.2004 r. – [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ubezpieczony prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług murarsko - dekarskich w okresie od 01.04.1989r. do 24.05.1999r., która figurowała w ewidencji działalności prowadzonej przez Prezydenta Miasta. Obecnie wnioskodawca pobiera świadczenie emerytalne w kwocie [...] zł. brutto miesięcznie. Ponadto z tytułu wynagrodzenia za pracę w Zakładzie Budowlanym Spółka Jawna S. i J. P. uzyskuje dochód w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Ubezpieczony prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, która pobiera świadczenie emerytalne w kwocie [...] zł. brutto miesięcznie. Z żoną mieszka w mieszkaniu pasierbicy B. R., która pracuje i mieszka w H. Miesięczne koszty utrzymania wnioskodawca określił na kwotę ok. [...] zł. plus [...] zł. na opał w sezonie grzewczym. Zobowiązany choruje na głuchotę i kamienie żółciowe. Małżonka choruje na reumatyzm oraz na nerw trójdzielny twarzy. Miesięczne koszty leczenia wynoszą ok. [...]zł. Ubezpieczony nie korzysta z jakiejkolwiek pomocy z ośrodka pomocy społecznej. Nie posiada żadnych ruchomości o wartości egzekucyjnej. Nie posiada nieruchomości. W dniu 13.06.2005r. wnioskodawca w drodze umowy darowizny przeniósł prawo własności nieruchomości KW [...] i KW [...] na rzecz pasierbicy B. R. Jednak wyrokiem z dnia 09.03.2007r. Sąd Rejonowy uznał za bezskuteczną czynność prawną umowy darowizny. Sąd uznał, iż czynność została dokonana z pokrzywdzeniem powoda Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ubezpieczony spłaca należności składkowe w układzie ratalnym w kwocie ok. [...] zł. miesięcznie. Układ jest realizowany prawidłowo.

Na skutek przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Zakład uznał, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 07.04.2011r. część należności będąca przedmiotem postępowania została uregulowana i nie może być przedmiotem postępowania odwoławczego. W związku z tym, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 k.p.a., organ umorzył postępowanie odwoławcze w zakresie składek za okres 01/1996r.- 06/1997r. z uwagi na to, iż należności w trakcie postępowań odwoławczych zostały uregulowane w drodze egzekucji lub spłacone w układzie ratalnym. Zakład stwierdził jednak, że należności objęte wnioskiem w żadnym zakresie nie uległy przedawnieniu. Organ w dniu 14.07.2008r. wydał bowiem decyzję nr [...] określającą wysokość zadłużenia, od której Sąd Okręgowy oddalił odwołanie wnioskodawcy, a następnie Sąd Apelacyjny apelację. W związku z powyższym organ stwierdził, że żądanie strony o zwrot nadpłaconych składek w następstwie ich przedawnienia i ratalnej spłaty jest bezprzedmiotowe.

Rozpatrując przesłanki umorzenia należności składkowych wskazane w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka całkowitej nieściągalności. Zakład wskazał bowiem, że wnioskodawca uzyskuje dochód z tytułu świadczenia emerytalnego oraz z tytułu wynagrodzenia za pracę. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, która pobiera świadczenie emerytalne. Wobec zobowiązanego zostało przeprowadzone skuteczne postępowanie w przedmiocie unieważnienia czynności prawnej w postaci darowizny nieruchomości KW [...] i KW [...]. ubezpieczony spłaca na bieżąco należności składkowe w układzie ratalnym. Na podstawie powyższego stanu faktycznego Zakład zauważył dodatkowo, że w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zobowiązany nie wykazał materiału dowodowego, który mógłby wpłynąć na zmianę stanowiska w zakresie umorzenia zadłużenia. Stwierdził zatem, że sytuacja finansowa rodziny wnioskodawcy pozwala na spłatę zadłużenia składkowego w drodze udzielonej ulgi.

Zdaniem Zakładu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie przemawia również za umorzeniem należności składkowych na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki socjalnej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej. Organ wskazał bowiem, że sytuacja finansowa wnioskodawcy jest stabilna. Uzyskuje on dochód z tytułu emerytury oraz wynagrodzenia za pracę, małżonka uzyskuje emeryturę. Zobowiązany spłaca regularnie należności składkowe. W przypadku braku spłaty zadłużenia Zakład ma możliwość dochodzenia należności ze świadczenia ubezpieczonego oraz majątku nieruchomego, który przeniósł on w drodze darowizny na pasierbicę. Organ zauważył ponadto, iż spłata należności w drodze udzielonej ulgi nie wpływa negatywnie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych przez rodzinę wnioskodawcy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. C., reprezentowany przez adwokata, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu rentowego kosztów procesu.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.art. 35 ust. 4 zd. 2 oraz art. 36 ustawy z 25 listopada 1986r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych w zw. z art.109 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych polegającym na wadliwym ustaleniu, że składki za 96r. - 98r. nie uległy przedawnieniu, podczas gdy treść przepisu art. 35 ustawy z 25 listopada 1986r wyraźnie wskazuje, że maksymalnie termin przedawnienia wynosi 10 lat, co przemawia za przyjęciem, że wskazane składki bez względu na dalsze przerywanie biegu terminu przedawnienia uległy przedawnieniu;

2) naruszenie przepisów postępowania tj.:;

a) przepisu art. 153 p.p.s.a. polegającego na pominięciu przez organ rentowy oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2008r., V SA/Wa 427/08 uchylającego w tym postępowaniu decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 27 lutego 2006r., oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 07 kwietnia 2011 r., III SA/Po 48/11 uchylającego decyzję Prezesa ZUS z dnia 12 października 2010r., wyrażającego się tym, że w dacie wydawania już decyzji z 27.02.2006r., oraz decyzji z 12.10.2010r., część zobowiązań uległa przedawnieniu na skutek upływu 10 lat od daty ich wymagalności zgodnie z powołanym przepisem art. 35 ust. 4 zd. 2 ustawy z 25.11.1986r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, co sprowadza się do przyjęcia, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji objęte należności z tytułu składek za okres od. 05/1997 do 09/1998 uległy już przedawnieniu, a postępowanie z uwagi na fakt przedawnienia stało się bezprzedmiotowe;

b) przepisów art. 7, art. 77 kpa, polegających na przeprowadzeniu postępowania bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, polegającego na nieuwzględnienie i nie odniesienie się do złożonego jako dowód w sprawie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kaliszu o umorzeniu należności podatkowych z uwagi na fakt przedawnienia ich za okres zbliżony co do należności z tytułu składek;

c) przepisu art.105 § 1 kpa polegającego na wydaniu jednej decyzji rozstrzygającej o częściowym umorzeniu postępowania (pkt 1 sentencji orzeczenia) i rozstrzygającym co do istoty (pkt 2 sentencji orzeczenia), podczas gdy, zgodnie z przywołanym przepisem, w przypadku umorzenia części postępowania wydaje się dwie decyzje co do umorzenia postępowania i drugą co do istoty, które pod względem procesowym muszą być odrębnie potraktowane co do ich zaskarżenia;

d) przepisu art. 107§ 1 i 3 kpa polegającego na wadliwym przyjęciu w pkt 1 sentencji orzeczenia, że składki za okres od 01/1996r., do 06/1997 zostały spłacone w układzie ratalnym lub uregulowane w drodze egzekucji, co ma przemawiać za umorzeniem postępowania, podczas gdy należności o których tu mowa łącznie z odsetkami o których organ nie rozstrzyga, uległy przedawnieniu, co ma usprawiedliwiać umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w oparciu o przepis art.105 § 1 kpa;

d) przepisów art.12 § 1 kpa w zw. z art. 35 kpa polegające na bezpodstawnym przedłużaniu postępowania administracyjnego i nie załatwieniu sprawy w terminie, przez co doszło do wadliwego przyjęcia, że składki za okres od 01/1996 do 06/1997, zostały uregulowane w drodze egzekucji lub spłacone w układzie ratalnym, podczas gdy prowadzone przedmiotowe postępowanie o umorzenie mogło zostać zakończone jeszcze przed 2007r., tj. przed podpisaniem układu ratalnego przez skarżącego choć ten fakt jest obojętny na wynik rozstrzygnięcia jeśli przyjmie się, że składka za 01/1996r., jak i następne uległy przedawnieniu.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Decyzje wydawane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w przedmiotowej sprawie były już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W wyroku z dnia 14 kwietnia 2008 r. WSA w Warszawie wskazał na konieczność prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, którego istotnym elementem jest ustalenie wysokości zadłużenia, co do którego rozpoznawany jest wniosek o umorzenie zaległych składek. Z kolei w wyroku z dnia 7 kwietnia 2011 r. WSA w Poznaniu stwierdził, że organ rentowy nie wykonał wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie, gdyż ponownie nieprawidłowo ustalił wysokość istniejących zaległości z tytułu składek.

Sąd wyraźnie wskazał organowi, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej kolejności winien więc dokonać prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie stanu istniejących zaległości z tytułu składek ze szczególnym uwzględnieniem przedawnienia należności za poszczególne okresy, a także dobrowolnej spłaty części zadłużenia stosownie do decyzji z 2007 r. o rozłożeniu należności na raty. Dopiero w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu zadłużenia organ rentowy winien przeanalizować ustaloną aktualną sytuację osobistą i materialną skarżącego z punktu widzenia przesłanek umorzenia. Natomiast w odniesieniu do zaległych należności, które wygasły na skutek przedawnienia bądź dobrowolnej zapłaty organ winien umorzyć postępowanie. Całościowe rozstrzygnięcie obejmujące wszystkie należności objęte wnioskiem o umorzenie i decyzją ZUS z 7.09.2004 r. winno przy tym znaleźć wyraz w sentencji decyzji, a wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej tego rozstrzygnięcia, a więc wyczerpujące ustalenia faktyczne w zakresie aktualnego stanu zadłużenia oraz sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego oraz ich ocena prawna z punktu widzenia przesłanek umorzenia - w uzasadnieniu decyzji.

Stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Zarówno sąd, rozpoznając sprawę ponownie, jak i organ administracji obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji ze względu na naruszenie przepisów procesowych, w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Od tej oceny zarówno organ administracji, jak i sąd może odstąpić jedynie w przypadku zmiany stanu faktycznego sprawy. W toku bowiem ponownego rozpoznania sprawy organ administracji może uwzględnić nowe fakty i dowody, których strona nie mogła powołać w toku poprzedniego postępowania lub jeśli potrzeba ich powołania wynikła później (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r., II GSK 240/06, publ. zbiór Lex 325365).

W sytuacji zatem, gdy tak jak w przedmiotowej sprawie, w wyniku wyroku sądu administracyjnego sprawa jest przedmiotem kolejnego rozpoznania przez organ, ma on obowiązek uwzględnić zarówno ocenę prawną dokonaną przez sąd, jak i wskazania co do czynności, jakie powinny być podjęte przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Nowa decyzja wydana w sprawie, która nie uwzględnia oceny prawnej lub wskazań co do dalszego postępowania narusza art. 153 p.p.s.a.

Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie, ponieważ decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 grudnia 2011 r. nie uwzględnia wiążących organ wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2011 r.

W szczególności, organ uznając, że należności objęte wnioskiem w żadnym razie nie uległy przedawnieniu nie uwzględnił stanowiska Sądu, z którego wyraźnie wynikało, że już w wyroku z dnia 14 kwietnia 2008 r. WSA w Warszawie w sposób jednoznaczny stwierdził, że część zobowiązań skarżącego, konkretnie za styczeń 1996 r. uległo przedawnieniu już na dzień wydania decyzji z dnia 27 lutego 2006 r. Ogólne stwierdzenie, że należności w trakcie postępowań odwoławczych zostały uregulowane w drodze egzekucji lub spłacone w układzie ratalnym, co skutkowało umorzeniem postępowania, w żadnym wypadku nie uwzględnia konkretnych wytycznych, jakie zawarł w ww. wyroku Sąd, nakazując organowi, by dokonał ustaleń w zakresie stanu istniejących zaległości z tytułu składek z uwzględnieniem przedawnienia należności za poszczególne okresy, a także dobrowolnej spłaty części zadłużenia stosowanie do decyzji z 2007r. o rozłożeniu należności na raty. Powoduje również, że decyzja organu w tym zakresie, nie poddaje się kontroli Sądu.

Ponadto, jak wynika z ww. wyroku, bez prawidłowo ustalonego stanu zadłużenia, nie jest możliwa ocena sytuacji osobistej i materialnej skarżącego z punktu widzenia przesłanek umorzenia.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni poczynione wyżej rozważania, które stanowią jednocześnie wskazania do dalszego postępowania.

Wobec powyższego, Sąd uznając, że organ nie uwzględnił wytycznych zawartych w wyroku wydanym w sprawie III SA/Po 260/11 z dnia 6 lipca 2011 r., czym naruszył art. 153 p.p.s.a., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. Nr 270) uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach sądowych sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.