Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 162/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: zobowiązano do wydania aktu lub podjęcia czynności
stwierdzono że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 , art. 2 ust. 1 i 2 , art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 149 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2013 r. sprawy ze skargi D.M. na bezczynność A. sp. z o.o. w T. poprzednika prawnego [...] sp. z o.o. w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje A. sp. z o.o. w W. do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w sprawie z wniosku D.M. z dnia 29 sierpnia 2012 r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od [...] sp. z o.o. w W. na rzecz skarżącego D.M. kwotę 357,00 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

D.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność [...]z o.o. w T.

Przedmiotowej spółce skarżący zarzucił bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na jego wniosek z dnia 29 sierpnia 2012 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.)-zwanej dalej ustawą - przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy.

Dokonując uzasadnienia wniesionej skargi, skarżący wskazał na obowiązek stosowania przez skarżoną spółkę, zajmującą się dystrybucją gazu, przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest brzmienie art. 4 ust.1 pkt 5 ustawy, który stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne (...). Skarżący podniósł, że użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe i miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego. Sformułowanie to oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy publicznej i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Skarżący podkreślił, że wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja gazu i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo gazownicze ze względu na znaczenie gazu dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". W świetle powyższych rozważań, żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy gazociągów dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji.

W dalszej kolejności skarżący odniósł się do kwestii dopuszczalności niniejszej skargi w świetle art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) wskazując, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (skarżący wskazał tu na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05) bezczynność zobowiązanego w przedmiocie udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej.

Na końcu skarżący podkreślił, że w wezwaniu z dnia 29 sierpnia 2012 r. wystąpił do [...] zo.o. w T m.in. o udostępnienie, w przypadku ich posiadania, kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy gazociągu.

W odpowiedzi otrzymał pismo z dnia 20 września 2012 r. znak: [...]którym przedsiębiorca przesyłowy wskazał na decyzję z dnia 8 października 1997 r. nr [...] informując, iż decyzję tą wydał Kierownik Urzędu Rejonowego w N.

Skarżący wskazał, że wystosował do przedsiębiorstwa przesyłowego jeszcze jedno pismo, z dnia 5 lutego 2013 r., na które Spółka odpowiedziała pismem z dnia 22 lutego 2013 r. znak: [...] w którym podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i odmówiła udostępnienia informacji publicznych.

Na końcu skarżący podniósł, iż do dnia sporządzenia niniejszej skargi nie otrzymał jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów ani też rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postepowania o udostępnienie informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę następca prawny [...]Spółki Gazowniczej Sp. z o.o. w T. tj. A. sp. z o.o. w W. wniosła o jej oddalenie.

Na wstępie wyjaśniono, iż w dniu 1 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie Wydział XII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego wydał postanowienie o połączeniu spółek [...] Spółki Gazownictwa sp. z o.o. z siedzibą we W. , [...] Spółki Gazownictwa sp. z o.o. z siedzibą w Z. , [...] Spółki Gazownictwa sp. z o.o. z siedzibą w W. , [..]Spółki Gazownictwa sp. z o.o. z siedzibą w T, [...] Spółki Gazownictwa sp. z o.o. z siedzibą w G. oraz [...] Spółki Gazownictwa sp. z o.o. z siedzibą w P. – poprzez przejęcie przez spółkę działającą pod firmą B. sp. z o.o. z siedzibą w W. Skutkiem powyższego postanowienia jest wykreślenie spółek przejmowanych z rejestru przedsiębiorców bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Wskutek zarejestrowanego połączenia spółka przejmująca [...] Sp. z o.o. wstąpiła z dniem połączenia, z mocy prawa, we wszystkie prawa i obowiązki przejmowanych, w tym spółki [...] Spółka Gazownictwa. Sp. z o.o. z siedzibą w T.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów strona przeciwna do skarżącej stwierdziła, że nie zasługują one na uwzględnienie. Przedmiotowa sieć gazowa została wybudowana przez Spółkę na podstawie pozwolenia na budowę przyłącza gazowego, odcinka sieci gazowej oraz wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym z dnia 8 października 1997 roku. Następnie sieć ta przekazana została przez skarżącego "dobrowolnie i nieodpłatnie w formie darowizny", co znajduje potwierdzenie w treści protokołu zdawczo - odbiorczego środka trwałego z dnia 1 października 1998 roku, podpisanego przez D.M. . Zaistniały między stronami spór, którego przedmiotem jest roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości oraz żądanie ustanowienia służebności przesyłu jest więc konsekwencją umowy darowizny, na podstawie której własność sieci gazowej przeszła ze skarżącego na Spółkę dnia 1 października 1998 roku. Zdaniem strony przeciwnej do skarżącej jest to sprawa indywidualna, której nie można kwalifikować jako dotyczącej informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na poparcie powyższego stanowiska wskazano na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 318/11. W wyroku tym Sąd wskazał, że "oczywistym jest, że spraw indywidualnych, wynikających ze sporu na tle zawartego przez strony kontraktu, nie można kwalifikować jako informacji publicznej w rozumieniu art. 1 i 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej i danych dotyczących sytuacji majątkowej kontrahenta żądać w tym trybie". Takim kontraktem niewątpliwie jest w/w umowa darowizny sieci gazowej wraz z przyłączem, zawarta w celu przesyłu paliwa gazowego.

W piśmie z dnia 29 sierpnia 2012 roku Skarżący wystąpił wobec Uczestnika z roszczeniem o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w kwocie 11250,00 zł oraz z żądaniem ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem w wysokości 18 750,00 zł. Z treści tego pisma wynika również, że żądanie udostępnienia wszelkich decyzji związanych z budową sieci gazowej związane jest z dochodzeniem powyższych roszczeń przez skarżącego, który zamierza wykorzystać te dokumenty w toku postępowań cywilnych wszczętych na podstawie art. 225 kc oraz 3052 § 2 kc. Niniejsza sprawa nie jest więc sprawą publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak twierdzi skarżący, ale sprawą indywidualną, prywatną o charakterze cywilnoprawnym, która winna zostać rozstrzygnięta przez właściwe sądy powszechne. W takiej sytuacji skarżący może uzyskać dostęp do żądanych dokumentów na podstawie art. 187 § 2 pkt 3 i 4 k.p.c., zgodnie z którym w pozwie można wnioskować o zobowiązanie pozwanego do dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu lub zażądać na rozprawę dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich.

W dalszej części odpowiedzi na skargę Spółka zwróciła uwagę, że Skarżący był stroną (wnioskodawcą) postępowania przed Urzędem Rejonowym w N. znak: [...] , w toku którego wydane zostało dnia 8 października 1997 r. pozwolenie na budowę przyłącza gazowego, odcinka sieci gazowej oraz wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym, tj. urządzeń służących do przesyłu paliwa gazowego, które obecnie znajdują się na nieruchomości skarżącego. Jako strona ww. postępowania skarżący powinien otrzymać egzemplarz tego pozwolenia na budowę. Co więcej skarżący jako strona ww. postępowania, może w pierwszej kolejności domagać się udostępnienia decyzji związanych z budową sieci gazowej położonej na swojej nieruchomości, od właściwego urzędu, który takie decyzje wydawał, w trybie określonym w kodeksie postępowania administracyjnego.

Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 ustawy "przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi".

W świetle powyższego zdaniem strony przeciwnej do skarżącej należy zatem stwierdzić, że od daty wydania decyzji pozwolenia na budowę z dnia 8 października 1997 r. skarżący dysponował i dysponuje możliwością uzyskania odpisu tej decyzji w innym trybie niż przewidziany w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W rezultacie sam fakt, że skarżący dotychczas nie skorzystał z możliwości uzyskania odpisu decyzji we wskazanym wyżej trybie nie może przesądzać o pojawieniu się po stronie Spółki obowiązku wynikającego z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Z ostrożności procesowej Spółka podniosła, że na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd powyższych zarzutów, w ocenie Spółki informacja udzielona skarżącemu przez Spółkę w pismach z dnia 20 września 2012 r. oraz z dnia 22 lutego 2013 r. spełnia wszelkie wymogi udzielenia informacji publicznej, wskazane w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. W pismach tych Spółka wskazała bowiem skarżącemu nie tylko rodzaj sieci gazowej przebiegającej przez jego nieruchomość, ale również wyjaśniła podstawę prawną budowy tej sieci, opisując stosowne pozwolenie, podając jego numer, datę wydania, organ wydający decyzję oraz podmiot, który wystąpił z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę. Co więcej, w piśmie z dnia 22 lutego 2013 roku niemal dokładnie zacytowano treść decyzji z dnia 8 października 2013 roku. Zdaniem Spółki, prawo do informacji publicznej nie jest tożsame z żądaniem kserokopii (odpisów) dokumentów stanowiących taką informację.

Na poparcie powyższego stanowiska wskazano m.in. na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Lu 78/10, Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 16 lipca 2010 r. o sygn. akt II SA/Wa 466/10. Dodatkowo strona przeciwna do skarżącej podniosła, iż poinformowała skarżącego o możliwości osobistego zapoznania się z posiadanymi dokumentami. W ocenie więc spółki, z uwagi na fakt, iż informacja przekazana skarżącemu, spełnia przesłanki udzielenia informacji publicznej, wskazane w ustawie o dostępie do informacji publicznej, to nawet przyjmując, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia (jak utrzymuje skarżący) z informacją publiczną w rozumieniu przepisów tej ustawy, zarzuty zawarte w niniejszej skardze nie mogą zasługiwać na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że jak wynika z załączonego do akt niniejszej sprawy odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] z dnia 1 lipca 2013 r. następcą prawnym [...]Spółki Gazowniczej Sp. z o.o. w T. jest [...] Sp. z o.o. w W. natomiast jak wynika z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] z dnia 23 września 2013 r. następcą prawnym [...]Sp. z o.o. w W. jest na chwilę wyrokowania w niniejszej sprawie [...] Spółka Gazownictwa sp. z o.o. w W.

Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 poz. 270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę między innymi w zakresie orzekania w sprawach skarg na bezczynność.

Przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność.

Zgodnie z utrwalonym i jednolitym poglądem orzecznictwa i doktryny dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 LEX nr 236545; wszystkie powołane w treści uzasadnienia orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń: cbois.nsa.gov.pl).

Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd uznał za dopuszczalną.

Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ.

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2012 r. zatytułowanym "Wezwanie do podjęcia negocjacji w celu zawarcia umowy w przedmiocie ustanowienia służebności przesyłu wraz z wezwaniem do zapłaty" skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego M.N. wezwał [...] sp. z o.o. w T. do podjęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu gazu oraz za bezumowne korzystanie przez Spółkę z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] gmina N. , na której posadowione są urządzenia gazowe.

Skarżący we wniosku podniósł, że ww. nieruchomość nie została wywłaszczona na potrzeby budowy instalacji gazociągowych, jak też w żaden inny sposób nie zostało ograniczone ich prawo własności do tej nieruchomości ani też nie zawierał on też żadnych umów w przedmiocie korzystania z nieruchomości. W końcowej części wniosku skarżący zwrócił się, w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit a ustawy o udostępnienie wszelkich ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy urządzeń usytuowanych na działce skarżącego.

W odpowiedzi udzielonej na powyższy wniosek pismem datowanym na dzień 20 września 2012 r. [...] Sp. z o.o. w T. wyraziła wolę podjęcia rozmów w celu uregulowania stanu prawnego gazociągu przebiegającego przez działkę skarżącego, a także wyjaśniła, że sieć gazowa średniego ciśnienia przechodząca przez przedmiotową działkę nr [...] została wybudowana na podstawie decyzji z dnia 8 października 1997 r. nr: [...] wydanej na wniosek D.M. . Gazociąg ten został następnie bezpłatnie przekazany przez D.M. poprzednikowi prawnemu spółki w zarząd i użytkowanie "dobrowolnie i nieodpłatnie w formie darowizny", zgodnie z protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia 1 października 1998r., podpisanym przez D.M. . W tej sytuacji żądanie zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości nie znajduje uzasadnienia. W dalszej części pisma Spółka odniosła się do propozycji ustanowienia służebności przesyłu.

W kolejnym piśmie skierowanym do [...] Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. datowanym na dzień 5 lutego 2013 r., skarżący ponownie wezwał Spółkę do przekazania kserokopii decyzji administracyjnych i innych stosowanych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy gazociągu stanowiącego własność [...] Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. w T. , a posadowionego na nieruchomości należącej do skarżącego.

W odpowiedzi na powyższe pismo, [...] Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. w T. pismem datowanym na 22 lutego 2013 r. stwierdziła, iż art. 4 ustawy w przedmiotowej sprawie nie może znaleźć zastosowania. W tym zakresie spółka powołała się na wyrok WSA w Warszawie sygn. akt II SAB/Wa 318/11. Równocześnie jednak strona przeciwna do skarżącej w celu polubownego zakończenia powstałego sporu wskazała w przedmiotowym piśmie, iż jest w posiadaniu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia 8 października 1997 r. znak: [...] i zacytowała treść ww. decyzji. Na końcu spółka poinformowała o możliwości osobistego zapoznania się z dokumentami w jej siedzibie.

Kwestią kluczową w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy żądane przez skarżących informacje mają charakter informacji publicznej, jak również, czy skarżona spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznych.

Wyjaśnić należy, że przedmiotem rozstrzygnięć sądów administracyjnych była już kwestia statusu prawnego m.in. przedsiębiorstw energetycznych czy też operatorów telekomunikacyjnych w kontekście ustaleń, czy przedsiębiorstwa takie są podmiotami obowiązanymi do udzielania informacji publicznej. Przeważająca część orzecznictwa wypowiedziała się za potraktowaniem wskazanych podmiotów, jako zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r. sygn. I OSK 851/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Kr 208/12). W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej jest także [...] Sp. z o.o. w W.

Z treści art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli.

W powołanym wyżej orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej będzie przedsiębiorstwo energetyczne. Pogląd ten uzasadniony był faktem, iż - zarówno dystrybucja energii elektrycznej jak również inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistnianie dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP - są "zadaniami publicznymi", o których mówi powołany wyżej przepis. Ta zaś okoliczność, nakłada na przedsiębiorstwo energetyczne obowiązek udzielenia informacji dotyczącej sfery związanej z wykonywaniem przez to przedsiębiorstwo zadań publicznych. Zaprezentowany pogląd, odnieść należy także do przedsiębiorstwa, którego przedmiotem działalności jest m.in. obrót i dystrybucja paliw gazowych i płynnych.

W uchwale z dnia 14 kwietnia 2005 r. sygn. akt I OPS 1/05 podjętej w składzie 7 sędziów Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż wykonywanie zadań publicznych przez konkretny podmiot powinno co prawda wynikać z wyraźnych unormowań ustawowych lub rozstrzygnięć opartych na unormowaniach ustawowych, które powierzają (zlecają) określone zadania publiczne sprecyzowanym podmiotom, jednak nie można z góry wykluczyć wykonywania zadań publicznych przez pewne podmioty, które nie mają wyraźnego umocowania w przepisach prawa.

Działalność skarżonej spółki obejmuje m.in. poszukiwania i eksploatację złóż gazu ziemnego i ropy naftowej oraz import, magazynowanie, obrót i dystrybucję paliw gazowych i płynnych. Zgodnie z definicją celu publicznego zawartą w art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102 poz. 651 ze zm.), celami publicznymi są: budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

W ocenie Sądu, z uwagi na wagę i zakres zadań wykonywanych przez skarżoną spółką, a przede wszystkim obowiązki tego podmiotu jako operatora systemu dystrybucyjnego gazu, a także mając na uwadze brzmienie powołanego wyżej art. 6 pkt 2 ustawy, przedsiębiorstwo to należy zaliczyć do przedsiębiorstw użyteczności publicznej, wykonujących zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Tym samym uznać należy, że wbrew stanowisku Spółki w wyrażonemu w piśmie z dnia 22 lutego 2013 r., iż w niniejszej sprawie art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania – [...] Sp. z o.o. w W. jako podmiot wykonujący zadania publiczne - podlega regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Za błędne należy także uznać stanowisko Spółki zawarte w odpowiedzi na skargę, gdzie Spółka stwierdziła, iż przedmiotowa sprawa jest sprawą indywidualną, której nie można kwalifikować jako dotyczącej informacji publicznej. Podkreślić należy, iż we wniosku z dnia 29 sierpnia 2012 r. skarżący zwrócił się nie tylko o podjęcie negocjacji w celu ustanowienia służebności przesyłu na swojej nieruchomości, lecz także o udostępnienie wszelkich dokumentów związanych z budową i posadowieniem urządzeń przesyłowych usytuowanych na działce skarżącego. Dla Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę to właśnie kwestia udostępnienia żądnych dokumentów jest przedmiotem kontroli. Na uwzględnienie nie zasługuje również argument Spółki (podniesiony w odpowiedzi na skargę), iż żądanie udostępnienia dokumentów związane jest z dochodzeniem roszczeń przez skarżącego, który zamierza wykorzystać uzyskane dane w postępowaniu cywilnym. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 ustawy od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Tym samym stwierdzić należy, iż o tym, czy dany dokument urzędowy ma charakter informacji publicznej nie decyduje cel, w jakim wnioskodawca chce go uzyskać.

Odnosząc się w tym miejscu do stanowiska zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę, iż skarżący był stroną postępowania administracyjnego prowadzonego przed Urzędem Rejonowym w N, które zakończone zostało wydaniem decyzji z dnia 8 października 1997 r. znak: [...]o pozwoleniu na budowę przyłącza gazowego, a zatem skarżący może domagać się w pierwszej kolejności udostępnienia decyzji od ww. Urzędu w trybie art. 73 k.p.a. – stwierdzić należy, iż jest to pogląd który, w ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie.

Z normy zawartej w art. 1 ust. 2 ustawy wynika, iż przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że przepisy ustawy o dostępie do informacji będą miały zastosowanie we wszystkich tych przypadkach, w których ustawa ta nie jest sprzeczna z przepisami szczególnymi. Ustawodawca wyraźnie wyłączył zatem zastosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w odniesieniu do przypadków, gdy inne ustawy odmiennie określają zasady i tryb dostępu do informacji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, wyrażony w związku z dostępem do dokumentów zawartych w aktach postępowania administracyjnego, zgodnie z którym "trybów unormowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz w Kodeksie postępowania administracyjnego nie można utożsamiać. Nie jest wyłączone uzyskanie, na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, dostępu do dokumentów zawartych w aktach postępowania administracyjnego, gdyż stanowią one informację publiczną, jako odnoszące się do działań podmiotów publicznych. Dostęp do akt postępowania administracyjnego, na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, ograniczony jest jednak do podmiotów niebędących stronami postępowania administracyjnego. Dostęp do akt postępowania administracyjnego dla stron tego postępowania reguluje przepis art. 73 k.p.a. W tym zakresie, z mocy art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wyłączone jest stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej" (por. NSA w wyroku z 18 września 2008 r. I OSK 194/08, oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2012r. sygn. akt II SA/Wa 2004/11- orzeczenia dostępne na stronie internetowej cbois.nsa.gov.pl).

W myśl art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. W realiach niniejszej sprawy prawo uzyskania stosownych odpisów z akt sprawy administracyjnej jakie zapewnia ww. przepis D.M. jako stronie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia 8 października 1997 r. znak: [...] nie wyłącza jego uprawnienia wystąpienia z wnioskiem w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej o udostępnienie odpisów przedmiotowych dokumentów do innego podmiotu ( o ile ten jest podmiotem objętym jej regulacją ) niż będący dysponentem akt organ administracyjny. W przedmiotowej sprawie [...] Sp. z o.o. w W. ( podobnie z resztą jak wcześniej wymienieni wyżej jej poprzednicy prawni) jako podmiot wykonujący zadania publiczne - podlega regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić zatem należy, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie miałaby zastosowania w sytuacji gdyby strona postepowania administracyjnego wystąpiła w trybie tej ustawy do organu administracyjnego o uzyskanie informacji publicznej pochodzącej z akt postępowania administracyjnego, w którym przysługiwał lub przysługuje jej status strony. Wówczas z uwagi na regulację wspomnianego art. art. 1 ust. 2 ustawy jej dostęp do akt administracyjnych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej były wyłączony, a jej dostęp do dokumentacji, a tym samym informacji zalegających w aktach sprawy regulowałby przepis art. 73 § 1 k.p.a. .

Odnosząc się od kwestii, czy żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy i podlega udostępnieniu na określonych w niej zasadach. Udostępnieniu podlegają zwłaszcza informacje wymienione w art. 6 ustawy. Zaznaczyć należy, że katalog informacji wymienionych w art. 6 ustawy nie ma charakteru katalogu zamkniętego, lecz stanowi jedynie przykładowe wyliczenie źródeł i rodzajów informacji. Ponadto zgodnie z art. 2 ustawy każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 ustawy, prawo dostępu do informacji publicznej (ust. 1). Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu faktycznego lub prawnego (ust. 2).

Za utrwalony w orzecznictwie uznaje się pogląd, w myśl którego informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt l OSK 123/06). Nie ulega wątpliwości, że decyzje i dokumenty dotyczące budowy infrastruktury gazowej są dokumentami, w których posiadaniu pozostaje inwestor, a jeżeli inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to i decyzje te i dokumenty służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty, są dokumentami, do których dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej jeżeli znajdują się one w posiadaniu organu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 545/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt. II SA/Go 595/07).

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd obowiązany był ocenić, czy Spółka załatwiła wniosek skarżącego w sposób odpowiadający przepisom ustawy.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż w piśmie datowanym na 22 lutego 2013 r. skierowanym do skarżącego Spółka zacytowała treść decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia 8 października 1997 r. Przedstawienie treści decyzji w taki sposób nie można uznać za prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.

Jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 maja 2011 r. sygn. akt II SAB/Wa 19/11 skoro ustawodawca przyznał wnioskodawcy uprawnienie do wskazania formy w jakiej ma nastąpić udostępnienie informacji, a także określenie zakresu, w jakim ma nastąpić udostępnienie, to organ winien to uprawnienie respektować. W przeciwnym razie naraża się na zarzut bezczynności.

W rozpoznawanej sprawie skarżący w swoim pisemnym wniosku z dnia 29 sierpnia 2012 r. zwrócił się do poprzednika prawnego [...] sp. z o.o. w W. , w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit a ustawy o udostępnienie wszelkich ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy urządzeń usytuowanych na działce skarżącego. Z treści tak sformułowanego wniosku jednoznacznie wynika, iż skarżący nie wnosił o poinformowanie go on treści ww. dokumentów, lecz o ich udostępnienie. Z uwagi na fakt, iż jego pierwotny wniosek nie został rozpoznany skarżący w piśmie z dnia 5 lutego 2013 r. wzywając spółkę ponownie do udostępnienia żądanych informacji, wskazał, iż zwraca się o przekazanie kserokopii decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy gazociągu. Tym samym stwierdzić należy, iż żądanie skarżącego nie zostało zrealizowane. Poinformowanie go przez Spółkę przy piśmie z dnia 22 lutego 2013r. o treści decyzji, nie jest bowiem równoznaczne z udostępnieniem kopii samego dokumentu i realizacją jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej .

W tym miejscu należy zauważyć, iż w wyroku z dnia z dnia 7 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 620/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, że nie jest możliwe narzucenie stronie formy realizacji jej prawa do informacji publicznej, gdyż to ona powinna wskazać formę jej udostępnienia. Za błędny należy więc uznać pogląd Spółki, iż udostępnienie informacji publicznej nastąpiło w przedmiotowej sprawie poprzez poinformowanie skarżącego o treści decyzji. Podobnie poinformowanie skarżącego o możliwości osobistego zapoznania się z posiadanymi dokumentami, pozostaje bez znaczenia dla kwestii realizacji prawa skarżącego do udostępnienia żądanych przez niego dokumentów poprzez uzyskanie ich kserokopii.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie Spółka ani nie udostępniła skarżącemu żądanych dokumentów, ani nie wydała decyzji o odmowie ich udostępnienia. Z akt sprawy wynika natomiast, iż strona przeciwna do skarżącej jest dysponentem informacji publicznej objętej wnioskiem skarżącego z dnia 29 sierpnia 2012 r. Brak podjęcia przez Spółkę którejkolwiek z tych czynności, pomimo upływu 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy czynił zatem koniecznym uwzględnienie wniesionej skargi.

Z uwagi na powyższe Sąd w pkt I wyroku zobowiązał Spółkę do wydania w terminie 14 dni aktu administracyjnego lub podjęcia czynności w sprawie z wniosku D.M. z dnia 29 sierpnia 2012 r.

Stwierdzając w pkt II wyroku, że zaistniała w rozpoznawanej sprawie bezczynność nie miała charakter rażącego naruszenia prawa, Sąd miał na uwadze przede wszystkim to, iż jak wynika z akt sprawy skarżona spółka bezzwłocznie odpowiadała na pisma skarżącego. Ponadto stwierdzając, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, Sąd wziął pod uwagę również i to, że naruszenie określane jako rażące musi mieć charakter oczywisty i nie może wynikać z różnych interpretacji przepisów prawa. Tymczasem kwestia zakwalifikowania skarżonej spółki jako podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej nie wynika wprost z przepisów prawa i może wywoływać rozbieżności.

O kosztach orzeczono w pkt III wyroku na mocy art. 200 p.p.s.a, i art.205 § 2 p.p.s.a.