Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 658/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] r. nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Wójt Gminy R., działając na podstawie art. 5, art. 17, art. 24 oraz art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 139 poz. 992 z późn. zm.) przyznał J.W. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad ojcem.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ powołał się na brzmienie przepisu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie dokonując analizy stanu faktycznego sprawy.

Kolejną decyzją, z dnia [...]r. nr [...], Wójt Gminy R., powołując w podstawie prawnej decyzji art. 3 pkt 11. art. 17 i art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych uchylił z dniem 1 października 2011 r. swoją decyzję z dnia [...]r.

W uzasadnieniu powołano się na treść art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych wywodząc, iż sformułowana tam została przesłanka przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego, a jest nią faktyczna możliwość sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Brak faktycznej możliwości sprawowania opieki skutkuje przejściem uprawnienia na inne osoby. Okolicznością wyłączająca możliwość należytego wykonywania opieki są studia w systemie dziennym. J.W. jest studentką studiów stacjonarnych Uniwersytetu [...], a zatem nie jest możliwy, bez szkody dla interesów osoby wymagającej opieki, jej udział w zajęciach. Organ powołał się na zapis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako na fundamentalny wymóg rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, stanowiący przesłankę przyznania uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego. Do nabycia uprawnienia doświadczenia pielęgnacyjnego, jako niezbędną, uznał Wójt rezygnację z wszelkiej aktywności zawodowej, a więc zaniechanie koncentrowania aktywności w obszarach niezwiązanych z opieką nad osobą tego wymagającą. Edukacja na poziomie wyższym w trybie stacjonarnym powoduje zaangażowanie opiekuna w obszarach niezwiązanych z opieką na poziomie tożsamym z aktywnością na płaszczyźnie zawodowej. Ponieważ ustawodawca nie dopuszcza możliwości pozostawania opiekuna w jakimkolwiek stosunku zatrudnienia, toteż analogicznie bez znaczenia jest intensywność zajęć na studiach stacjonarnych czy rezygnacja z uczestnictwa w tych zajęciach.

Podjęcie przez stronę studiów w systemie stacjonarnym stanowi, według organu, zmianę sytuacji rodzinnej w zakresie istotnych dla przyznanych świadczeń okoliczności faktycznych. Zmiana ta uzasadnia zatem uchylenie decyzji przyznającej stronie świadczenie pielęgnacyjne.

Wskutek wniesienia odwołania od opisanej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. rozpatrzyło sprawę decyzją z dnia [...]r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a, uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji przekazując sprawę do jej ponownego rozpoznania. W ocenie Kolegium uchylona decyzja zapadła przedwcześnie, gdyż organ nie przeprowadził stosownego wywiadu pozwalającego na ustalenie warunków do uzyskania świadczenia przez odwołującą

W toku ponownego postępowania organ odebrał od strony oświadczenia, w których zapewniła, iż jest w stanie wykonywać należycie opiekę nad jej ojcem, gdyż system jej studiów pozwala na indywidualny plan zajęć. Jej obecność w K. wymagana jest zasadniczo tylko w środy. Przyznała, iż pozbawienie jej świadczenia pielęgnacyjnego zmusiło ją do podjęcia pracy dorywczej. Podała nazwiska świadków, którzy mieli potwierdzić fakt sprawowania przez nią opieki nad ojcem. Złożyła nadto pismo Zastępcy Dyrektora do spraw dydaktyki Instytutu [...] Uniwersytetu [...], w którym potwierdzono, iż obecność studenta na wykładach nie jest obowiązkowa, natomiast ilość godzin ćwiczeń wymagających obecności studentki wynosi 210 godzin w roku. Zaznaczono, iż J.W., jako studentka drugiego roku, uzyskała średnią 4,38 i otrzymuje stypendium JM Rektora [...].

Organ przesłuchał dwóch z pośród wskazanych przez stronę świadków. Z zeznań A.M. wynikało, że J.W. opiekuje się ojcem i każdy wolny od studiów moment spędza razem z nim. Przebywa z nim około 4 dni w tygodniu.

Drugi świadek, sąsiadka strony zeznała, że J.W. przebywa w domu kilka razy w miesiącu, bo tyle razy ją widuje.

Po uzupełnieniu materiału dowodowego organ wydał decyzję z dnia [...]r. Nr [...], którą uchylono przyznane pierwotnie J.W. świadczenie pielęgnacyjne począwszy od dnia 1 października 2011r.

W motywach decyzji, ponad przywołanie brzmienia art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz dokonanie analizy jej art. 17 ust. 1a u, organ powołał się na stanowisko sądów administracyjnych zajęte w wyrokach wydanych na tle art. 7 i art. 77 k.p.a.

Przechodząc do stanu faktycznego sprawy wskazał, iż jego zdaniem po stronie J.W., ze względu na jej studia w systemie stacjonarnym, występują okoliczności wyłączające należyte sprawowanie opieki nad jej ojcem. Zauważono, że student, który osiąga ocenę tak wysoką, jak J.W., musi wykazać się zaangażowaniem w przygotowaniu zajęć. Ponadto strona podejmuje prace dorywcze ze względu na sytuację ekonomiczną. Na podstawie zeznań świadków wywiedziono, że strona zajmuje się ojcem tylko 4 dni w tygodniu, a A.W. ze względu na swój specyficzny charakter, wymaga znacznie większego niż jest to możliwe ze strony jego córki, zaangażowania. Ponadto zauważono, że świadek widuje J.W. tylko kilka razy w miesiącu, a A.W. samodzielnie prowadzącego samochód.

Reasumując, uznano za niewystarczające zapewnienie opieki nad osobą ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, jaką świadczyć może studiująca w K. J.W..

W odwołaniu J.W. zakwestionowała interpretację zeznań przesłuchanych świadków, a także wskazała na błędną ocenę jej możliwości świadczenia opieki nad ojcem z tytułu studiów stacjonarnych. Zauważyła, że organ dysponował jej oświadczeniem i pismem uniwersytetu o ilości wymaganych od niej godzin zajęć na uniwersytecie i mimo tego uznał, że studia w trybie indywidualnym, wymagającej jej zaangażowania jedynie przez 1 do 2 dni w tygodniu stanowią przeszkodę w wykonywaniu opieki. Zaznaczyła, iż dokonany przez nią wybór rodzaju studiów uwarunkowany był właśnie potrzebami ze strony ojca

Wskazała, że podanym przez nią świadkom sugerowano określone odpowiedzi, a niektóre fragmenty ich zeznań błędnie przedstawiono. Trudność w znalezieniu opiekuna dla ojca nie wynika z jego charakteru lecz z przyzwyczajenia do córki, która jest dla niego najbliższą osobą. Także przeinaczono wypowiedź świadka, co do tego, że ojciec strony funkcjonuje przez większość czasu samodzielnie.

Odniosła się też do faktu podjęcia pracy dorywczej, jako instruktor narciarski, stwierdzając, iż było to wynikiem wstrzymania jej uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, a przy tym nieoczekiwane zwiększenie wydatków związanych z koniecznością zakupu opału na zimę.

Zakwestionowała również, by nastąpiła jakakolwiek zmiana w jej sytuacji życiowej, gdyż od początku studiowała w systemie stacjonarnym, nie przerywając ich. O świadczeniu pielęgnacyjnym dowiedziała się będąc na pierwszym roku studiów magisterskich.

Podniosła, iż czuje się dyskryminowana przez organy i nie może zrozumieć z jakich przyczyn przedstawia się jej sprawę niezgodnie z rzeczywistą jej i jej ojca sytuacją.

W ramach postępowania odwoławczego przeprowadzono uzupełniające postępowanie w celu uzyskania materiału dowodowego w drodze wywiadu środowiskowego w trybie art. 23 ust. 3 pkt 4aa ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wniosek ten został przekazany do wykonania Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w R. Ośrodek ten poinformował Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., że rodzina J. i A.W. nie jest objęta pomocą społeczna, zatem nie przeprowadzano w niej przez ostatnie 3 miesiące wywiadu środowiskowego. Natomiast Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych GOPS przeprowadził wywiad pod odpowiedzialnością karną z J.W., także wezwane zostały osoby trzecie celem złożenia oświadczeń na okoliczność sprawowania przez stronę opieki nad jej ojcem, A.W. Oświadczenia te znajdują się w aktach sprawy, a zawarte w nich informacje stanowiły podstawę wydania decyzji organu I instancji

Przesłuchano nadto protokolarnie odwołującą, która opisała szczegółowo na czym polega sprawowana przez nią opieka nad ojcem, wymieniając szereg czynności dnia codziennego. Oświadczyła także, że na zajęcia uniwersyteckie wyjeżdża o 6 rano we wtorek i wraca w środę o godz. 19.00. W pozostałe dni sprawuje osobiście opiekę. Podkreśliła, że stan zdrowia ojca uległ w ostatnim czasie pogorszeniu i jest on skierowany na zabieg chirurgiczny. Stwierdziła, iż nie może podjąć zatrudnienia, gdyż nie pozwala jej na to opieka sprawowana nad ojcem.

Załączono również pisemne zeznanie świadka B.S., która oświadczyła, że zna J.W. od dziecka. Widuje ją w różnych dniach ale nie może powiedzieć ile razy, bo zajmuje się swoimi sprawami. Wie, że J.W. zajmuje się w domu wszystkimi sprawami, a sytuacja finansowa w rodzinie jest trudna.

W następstwie uzupełnienia materiału dowodowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a utrzymało w mocy rozstrzygnięcie I instancji

W uzasadnieniu decyzji zacytowano przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stwierdzając, iż wymienione tam przesłanki są przesłankami kumulatywnymi, co oznacza, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jest uzależnione od łącznego ich wystąpienia. Zdaniem Kolegium odwołująca nie spełnia przesłanki z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż w rozpatrywanej sytuacji nie zachodzi konieczność wykonywania stałej opieki nad A.W. Oświadczyła ona pod odpowiedzialnością karną, że ojciec po domu porusza się samodzielnie, sam wykonuje czynności higieniczno-toaletowe, sam spożywa posiłki. Ona natomiast wykonuje czynności związane z codzienną higieną, pomaga w ubraniu, przygotowaniu posiłków, sprzątaniu, praniu, dokonywaniu zakupów, wyjazdów na wizyty lekarskie, oraz na basen.

Ponad powyższe Kolegium uznało za słuszne stanowisko organu I instancji, co do tego, że występują w sprawie okoliczności wyłączające możliwość należytego sprawowania opieki ze względu na studia stacjonarne odwołującej, na które dojeżdża dwa razy w tygodniu.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J.W. odwołała się do złożonego przez nią organowi aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności A.W. i zawartych tam wskazań dotyczących korzystania ze środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.

Stwierdziła, iż nieznane są jej przyczyny, z jakich Kolegium nie respektuje orzeczenia wydanego przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powołując się na dokonane w sprawie ustalenia wskazał, że strona nie sprawuje faktycznej opieki w sposób ciągły nad chorym ojcem i nie spełnia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1 ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oceniają zgodność działania tych organów z przepisami procedury, prawidłowość zastosowania prawa materialnego, a także słuszność dokonanej w sprawie interpretacji prawa materialnego. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a.

Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji, co do jej zgodności z prawem zarówno materialnym jak i procesowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim zauważyć należy, że treść motywów rozstrzygnięcia organu odwoławczego zasadniczo uniemożliwia kontrolę zajętego przez organ stanowiska. Nie jest jednoznaczne, z jakich powodów uchylono dotychczasowo przyznane skarżącej uprawnienie. Co prawda w odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż to skarżąca nie spełnia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie wskazał jednak której. Co ważniejsze, odpowiedź na skargę, chociaż niewątpliwie posiada charakter pisma procesowego w rozumieniu art. 45 P.p.s.a., jednakże nie można przyjąć, by był to akt, którym organ załatwia sprawę. W formie tej umożliwiono organowi przedstawienie swojego stanowiska, co do zarzutów zgłoszonych w skardze, a pismo to nie podlega zaskarżeniu. Zamieszczenie dopiero w odpowiedzi na skargę wymaganych dla załatwienia sprawy treści nie może natomiast wpływać na ocenę zachowania organu w toku prowadzonego postępowania.

Brak wskazania w sposób jednoznaczny przyczyn, dla których organ uznaje za słuszne podjąć określone rozstrzygnięcie stanowi zdecydowanie naruszenie art. 107 § 1 k.p.a., które może mieć istotny wpływ na ostateczne załatwienie sprawy. Orzeczenie takie nie poddaje się kontroli sądu administracyjnego, uniemożliwia stronie postępowania ustosunkować się do stanowiska strony, a nadto uchybia zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do działania organów administracji publicznej i obowiązkowi wyjaśniania zasadności przesłanek, jakimi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy.

Ponad powyższe, jako słuszny należy uznać postawiony w skardze zarzut bezpodstawnego, odmiennego niż w uprawnionym dokumencie, potraktowania potrzeb zdrowotnych i opiekuńczych A.W., co nastąpiło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Podstawę materialno-prawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Zgodnie z tym aktem prawnym wsparcie w postaci świadczenia pielęgnacyjnego przeznaczone jest dla określonego kręgu podmiotów, który to krąg wyznacza treść art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednocześnie ustawodawca w sposób jednoznaczny określił, iż wymienionym podmiotom przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami - konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Wskazać nadto należy, iż ustawa o świadczeniach rodzinnych zawiera w swojej treści słowniczek pojęć użytych w tym akcie prawnym (art. 3 ustawy). W słowniczku tym znajduje się między innymi zdefiniowane na potrzeby ustawy o świadczeniach rodzinnych pojęcie "umiarkowany stopień niepełnosprawności" i "znaczny stopień niepełnosprawności". Obowiązujące przepisy nie pozwalają zatem ustalać w inny sposób, niż wskazany w treści art. 3 pkt 20 i pkt 21 tego aktu prawnego, wymaganej dla przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego przesłanki niepełnosprawności.

Znaczny stopień niepełnosprawności oznacza niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach albo posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów.

Na podkreślenie zasługuje, że rozpoznając sprawę w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego organ administracji nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania stopnia niepełnosprawności, a także wskazań wynikających z rozpoznanego przez uprawnionego orzecznika stanu zdrowia. Uprawnienia takie przyznane zostały na mocy art. 6 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. (t.j. Dz. U.z 2011 poz. 127, Nr 721) powiatowym zespołom do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako pierwsza instancja i wojewódzkim zespołom do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako druga instancja.

Orzeczenie Zespołu do Spraw Niepełnosprawności wydane na podstawie przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wiąże organ w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego.

Stwierdzenie, że A.W. nie wymaga opieki osób trzecich, wbrew wskazaniom zamieszczonym w posiadanym przez niego orzeczeniu o niepełnosprawności, pozbawione jest jakichkolwiek racji.

Nie można także zgodzić się z organem, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wyklucza skarżącą z katalogu podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego.

Zważyć przyjdzie, że A.W., jej ojciec, jest niezaprzeczalnie osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami - konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Stan faktyczny sprawy pozwala przyjąć, iż J.W. mogłaby podjąć, obok studiów, zajęcie zarobkowe poprawiające jej sytuację materialną. Zatrudnienia takiego jednak nie podjęła, rezygnując z niego ze względu na konieczność sprawowania opieki nad swoim ojcem. Z akt sprawy niezbicie wynika, że jest ona jedyną osoba, która opiekę tę może sprawować i faktycznie sprawuje, co potwierdzili świadkowie. W istocie, jak wynika z przedstawionych w uzasadnieniu obu decyzji argumentów, organy nie kwestionują faktu wykonywania przez skarżącą czynności opiekuńczych, lecz uznają, że opieka ta musi być wykonywana z większym, niż czyni to skarżąca, zaangażowaniem.

Zauważa się, że w uzasadnieniach wydanych w sprawie rozstrzygnięć używa się pojęć nieostrych, ocennych, takich jak – "należyte sprawowanie opieki", "znacznie większe.... zaangażowanie", "niewystarczająca opieka" . Każde z tych pojęć wymaga szczegółowego doprecyzowania i wyjaśnienia, czym dla organu, w rozpatrywanej, indywidualnej sprawie, byłaby "należyta", czy "wystarczająca" opieka pełniona w stosunku do A.W. Żadna z norm prawnych zawartych w ustawie o świadczeniach rodzinnych nie definiuje pojęcia opieki wymaganej od osoby rezygnującej z pracy zarobkowej w celu jej pełnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w pełni stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, co do tego, że art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie ustanawia wymogów sprawowania w opieki. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, iż wymóg "stałej i długotrwałej opieki" odnosi się wyłącznie do niezbędnej treści ("wskazań") jednego ze sformalizowanych orzeczeń, jakim winna legitymować się osoba wymagająca opieki. Art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie określa natomiast expressis verbis żadnych "standardów" sprawowanej opieki, jako przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia (por. wyrok WSA z 22.02.2012 r., III SA/Kr 777/11, CBOSA). Wymaganie "znacznie większego niż jest to możliwe ze strony jego córki, zaangażowania" "niewystarczające zapewnienie opieki" użyte jako argumenty przemawiające za odmową przyznania stronie świadczenia nie są, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wystarczająco przekonywujące, a co ważniejsze, nie znajdują odzwierciedlenia w aktach sprawy. Poza wręcz gołosłownym twierdzeniem organ nie przedstawił dowodów pozwalających przyjąć, iż sprawowana przez skarżąca opieka budzi faktyczne zastrzeżenia i nie odpowiada medycznym wskazaniom, o których mowa w orzeczeniu o niepełnosprawności. W przypadku wątpliwości, co do zakresu wykonywanych przez skarżąca obowiązków opiekuńczych, obowiązkiem organu było przeprowadzić w tym celu postępowanie dowodowe. Pozwoliłoby to, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb A.W., ocenić zakres niezbędnych dla niego codziennych czynności, a także limitu czasu, jakie czynności te muszą pochłonąć. Organ powinien był ustalić, czy istotnie, przy stanie zdrowia A.W., bez szkody dla niego, może on przebywać przez jedną noc w tygodniu samotnie, a także, czy czas spędzany przez skarżącą poza domem nie powoduje, że istotne cele opieki nie są wypełniane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie aprobuje także wyrażonego przez organy poglądy, co do tego, że bez znaczenia dla sprawy pozostaje intensywność zajęć na studiach stacjonarnych czy rezygnacja z uczestnictwa w tych zajęciach. Zważyć przy tym przyjdzie, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych, ,jako ugruntowany już pogląd przyjąć można, że fakt uczestniczenia w studiach w systemie dziennym, co do zasady nie musi kolidować ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną (por. wyroki WSA w Lublinie w wyroku z dnia 4 listopada 2010 r. II SA/Lu 539/10, w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. IV SA/Po 1206/11, czy z dnia 28 lutego 2013 sygn. IV SA/Po 1214/12 , w Gliwicach z dnia 26 października 2012r. sygn. akt IV SA/Gl 77/12 publ. CBOS)

Reasumując, Sąd stwierdza, iż kontynuowanie studiów stacjonarnych, nie stanowi przeszkody per se w przyjęciu obowiązków opieki nad osobą niepełnosprawną. Czy studia takie pozostają w istocie w sprzeczności z celami opieki nad osobą niepełnosprawną, o której mowa w treści art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ zobowiązany jest każdorazowo sprawdzić, a swoje wnioski w sposób racjonalny uzasadnić. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, gdy sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną będzie stanowić o konieczności przebywania z tą osobą w sposób permanentny, bez możliwości, nawet chwilowego pozostawienia tej osoby samotnie. W takim wypadku jednak, doświadczenie życiowe nakazuje przyjąć, że nie jest możliwe wykonywanie tej opieki bez pomocy innych osób.

Bez sprawdzenia indywidualnej sytuacji rodziny skarżącej, potrzeb osobistych i stopnia samodzielności ojca skarżącej, organ nie może stwierdzić, czy przedstawiona w dokumentacji sprawy ilość godzin pobytu skarżącej poza domem jest wystarczająca dla wykonania obowiązków opiekuna. Organ odwoławczy podjął próbę uzupełniającego postępowania w formie wywiadu środowiskowego, jednak w istocie dowód ten nie został przeprowadzony. Żadnych ustaleń we wskazanym kierunku nie dokonał. Założono natomiast w sposób teoretyczny, że studia wymagające dwóch dni pobytu poza domem, w dodatku przy tak wysokiej średniej ocenie, jaką uzyskała skarżąca (4.8), uniemożliwia da facto zajęcie się niepełnosprawnym ojcem. W ocenie Sądu stanowisko takie, jest co najmniej przedwczesne.

Nie można też pominąć faktu dotyczącego trybu, w jakim zapadły kontrolowane decyzje. Organ oceniać bowiem powinien sprawę poprzez pryzmat możliwości zastosowania regulacji zawartej w treści art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z brzmieniem tej normy prawnej organ może bez zgody strony zmienić lub uchylić decyzję ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych tylko wtedy, gdy uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Obowiązkiem organu jest zatem wykazanie, że - po pierwsze nastąpiła zmiana stanu faktycznego w stosunku do pierwotnego, pozwalającego przyznać stronie uprawnienia, a nadto - zmiana ta jest istotna z punktu widzenia nabycia tego uprawnienia. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ nie poczynił żadnych kroków mających na celu wyjaśnienie powyższej kwestii.

Dostrzeżone uchybienia prowadzą do wniosku, iż organ dokonał nieuprawnionej, rozszerzającej interpretacji pojęcia "sprawowanie opieki" użytego w treści art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także nie wyjaśnił, z naruszeniem w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, obowiązków określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a. czy charakter opieki sprawowanej przez skarżącą, z punktu widzenia sytuacji A.W., uległ zmianie w stosunku od czasu, w którym organ uznał za stosowne przyznać skarżącej to świadczenie i na czym owe różnice miałyby polegać.

W ponownym postępowaniu, organ ustali, czy ilość godzin zajęć na uniwersytecie, jakie zobowiązana jest odbyć J.W. uległ zmianie od dnia wydania pierwszej decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego, oraz po przeprowadzeniu wywiadu w mieszkaniu strony i jej ojca, ustali czy spełnia ona opiekę w sposób odmienny niż czyniła to w okresie przed wydaniem wskazanej decyzji, a jeśli tak, na czym polega różnica.

Wobec powyższego stało się konieczne uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c", w związku z art. 135 p.p.s.a, jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono po myśli art. 152 p.p.s.a.