Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 706/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 19 § 4, art. 22 § 2, art. 27 § 1 pkt 9 , art. 32, atrt. 33, art. 34 § 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Referent Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi H. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej (dalej DIS) po rozpatrzeniu zażalenia H. J. (dalej: zobowiązana, skarżąca) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. (dalej: Dyrektor Oddziału ZUS) z dnia [...] nr [...] wydane w przedmiocie uznania za bezzasadne zgłoszonych zarzutów i odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu wskazał, że Dyrektor Oddziału ZUS Inspektorat w R. P. wystawił [...] na zobowiązaną tytuły wykonawcze o numerach [...] i [...], obejmujące nienależnie pobrane świadczenie za okres od października 2008 r. do lutego 2009 r., wynikające z decyzji ZUS z dnia [...] nr [...] w łącznej wysokości należności głównej 21.478,86 zł.

W celu wyegzekwowania tej należności, ZUS dokonał zawiadomieniami z dnia [....] o numerach [...] i [...] zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę w A K. Z., Sz. [...]. Ww. zawiadomienia o zajęciu zostały doręczone pracodawcy w dniu [...]. Natomiast odpis ww. zawiadomień o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały zobowiązanej doręczone w dniu [...].

Pismem z dnia 16 maja 2012 r., zobowiązana wniosła na podstawie art. 33 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. dalej: "u.p.e.a.") zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ. Ponadto wskazała, że tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W uzasadnieniu wyjaśniła, że Dyrektor Oddziału ZUS nie może prowadzić postępowania egzekucyjnego ponieważ do chwili obecnej nie zostało opublikowane zarządzenie Prezesa ZUS określające zakres kompetencji Dyrektorów Oddziałów ZUS, a wobec powyższego działania podjęte w stosunku do niej są pozbawione podstawy prawnej. Ponadto podniosła, że osoba podpisana w imieniu wierzyciela nie posiada uprawnień do działania w jego imieniu. W związku ze wskazanymi uchybieniami wniosła o umorzenie wszczętego postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Oddziału ZUS postanowieniem z dnia [...] uznał zgłoszone zarzuty za bezzasadne i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W zażaleniu na postanowienie zobowiązana żądała jego uchylenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu podnosiła, że zostało ono wydane w R. P., podczas gdy ZUS ma siedzibę w L. Kwestionując upoważnienie pracownika ZUS – E. C. do wystawienia tytułów wykonawczych stwierdziła, że nie spełnia ono wymogów z art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej "K.p.a."), bowiem nie zawiera okresu na jaki zostało wydane oraz zakresu czynności jakie obejmuje. Podnosiła także, że zastępca Dyrektora ZUS D. M. podpisując postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów nie przedstawił pełnomocnictwa do wykonywania kompetencji organu egzekucyjnego. Ponadto sentencja postanowienia ZUS nie wskazuje jednoznacznie, czy stanowi ono rozstrzygnięcie w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów czy postanowienie organu egzekucyjnego. Dodała, że ZUS nie może prowadzić postępowania egzekucyjnego jako organ egzekucyjny. Odwołała się przy tym do art. 6 K.p.a, zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa oraz art. 7 Konstytucji RP, który stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Wskazała, że naruszenie zasady legalności powoduje wadliwość decyzji administracyjnej w stopniu obligującym właściwe organy administracji publicznej do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Rozpatrując zażalenie DIS stwierdził, że stosownie do art. 27 § 1 pkt 9 w związku z art. 32 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Stosownie natomiast do art. 33 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, obowiązku o charakterze pieniężnym, może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5)

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a., przy egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.).

Potrzeba uzyskania stanowiska wierzyciela przed rozpatrzeniem przez organ egzekucyjny zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji nie występuje, w sytuacji gdy egzekucja została wszczęta z urzędu przez organ egzekucyjny będący zarazem wierzycielem na podstawie wystawionych przez siebie tytułów wykonawczych, a więc przez jeden i ten sam podmiot. Przyjmowanie stanowiska odmiennego, wskazywać musiałoby na to, że ustawodawca jest nieracjonalny, skoro temu samemu podmiotowi w tej samej kwestii nakazuje wypowiadać się dwukrotnie, przyjmując przy tym zasadę, że jako organ egzekucyjny podmiot ten związany jest swoją wypowiedzią wyrażoną w odpowiedniej formie w roli wierzyciela i że każde z tych stanowisk, wyrażone przez ten sam podmiot występujący w różnej roli, podlega odrębnej kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej (por. uchwała NSA z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06 oraz wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2005 r. sygn. akt FSK 2677/04 oraz z dnia 25 czerwca 2007 r. sygn. akt I FSK 115/06, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Uwzględniając stanowisko NSA zawarte w przywołanych wyrokach DIS wskazał, że zaskarżone postanowienie ZUS jest rozstrzygnięciem organu egzekucyjnego, a nie stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. W ocenie DIS rozstrzygnięcie takie jest prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do przedstawionych przez zobowiązaną zarzutów DIS stwierdził, że zgodnie z art. 19 § 4 u.p.e.a., dyrektor oddziału ZUS jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i pochodne od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Uprawnienie takie wynika z mocy ustawy, bez potrzeby wydawania w tym zakresie odrębnego zarządzenia, a zatem nie może być mowy o naruszeniu art. 6 K.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

DIS wskazał również, że z zarządzenia Nr 10 Prezesa ZUS z dnia 6 marca 2008 r. w sprawie terenowych jednostek organizacyjnych ZUS wynika, że Dyrektorowi Oddziału ZUS w L. podlega Inspektorat w R. P. Oznacza to, że Dyrektor Oddziału ZUS w L. Inspektorat w R. P. jest organem uprawnionym do prowadzenia wobec zobowiązanej egzekucji na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

Za niezasługujący na uwzględnienie DIS uznał również zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, tytuł wykonawczy zawiera:

1) oznaczenie wierzyciela;

2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację;

3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek;

4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;

5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;

6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;

7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela;

8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu;

9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;

10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej;

11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.

Tytuły wykonawcze o numerach [...] i [...] zostały sporządzone według załącznika nr 5 i 4 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. Nr 137 poz. 1541 ze zm.) oraz zawierają treść wynikającą z art. 27 u.p.e.a.

Odnosząc się do kwestii braku upoważnienia dla pracownika ZUS do podpisywania tytułów wykonawczych w imieniu wierzyciela należy wyjaśnić, że zgodnie art. 74 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego na wniosek Prezesa Zakładu, zaopiniowany przez Radę Nadzorczą Zakładu, nadaje w drodze rozporządzenia statut ZUS, w którym określa w szczególności:

1) strukturę organizacyjną Zakładu oraz zakres rzeczowy działania centrali i terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu,

2) tryb funkcjonowania i kompetencje organów Zakładu.

Stosownie do § 2 ust. 2 pkt 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 13 stycznia 2011 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2011 r. Nr 18 poz. 93, dalej: "rozporządzenie z 13 stycznia 2011 r."), Prezes Zakładu może upoważnić pracowników Zakładu do wydawania decyzji w określonych przez niego sprawach.

Jak wynika z upoważnienia Prezesa ZUS z dnia 7 maja 2010 r. Nr 389/2010/W, dostępnego w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej www.zus.pl, E. C. została upoważniona do reprezentowania ZUS jako wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego, zgodnie z zakresem zadań i czynności powierzonych na zajmowanym stanowisku. Natomiast do zakresu powierzonych jej obowiązków należy m.in. wystawianie tytułów wykonawczych.

Ww. upoważnienie wbrew twierdzeniom zobowiązanej odpowiada wymogom określonym w art. 268a K.p.a, zgodnie z którym organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Upoważnienie zostało bowiem sporządzone w formie pisemnej, określa zakres spraw, do których upoważniony jest pracownik oraz pouczenie, że wygasa z dniem ustania stosunku pracy, a także z dniem odwołania lub zmiany upoważnienia.

Odnosząc się do kwestii pełnomocnictwa dla D. M. do podpisania postanowienia z dnia [...] DIS wyjaśnił, że w myśl art. 124 § 1 K.p.a postanowienie powinno zawierać m.in. podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Przepis ten nie nakłada na osobę podpisującą rozstrzygnięcie z upoważnienia organu administracji publicznej obowiązku przedstawienia pełnomocnictwa do działania w jego imieniu. Niemniej jednak w nadesłanych przez ZUS Oddział w L. aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia 5 marca 2008 r. udzielone przez Dyrektora A. P., D. M. Zastępcy Dyrektora ds. dochodów, obejmujące wykonywanie kompetencji organu egzekucyjnego, o którym mowa w art. 19 § 4 u.p.e.a.

Odnosząc się do pozostałych wątpliwości zobowiązanej związanych z właściwością miejscową organu I instancji DIS wyjaśnił, że zgodnie z § 8 ust. 1 załącznika do rozporządzenia z dnia 13 stycznia 2011 r., terenowymi jednostkami organizacyjnymi ZUS są oddziały oraz podlegające im inspektoraty i biura terenowe. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało sporządzone przez Inspektorat ZUS w R. P., a podpisane przez Dyrektora Oddziału ZUS w L. zgodnie z dyspozycją art. 19 § 4 u.p.e.a. W związku z tym prawidłowe jest wskazanie miejsca wydania rozstrzygnięcia – R. P. i oznaczenie organu wydającego.

Na powyższe postanowienie zobowiązana złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o jego uchylenie w całości i stwierdzenie, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu zarzuciła, że DIS swoim rozstrzygnięciem naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 K.p.a., ograniczając się w zaskarżonym postanowieniu wyłącznie do powołania przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie oraz ogólnego stwierdzenia, że zgłaszane zarzuty uznaje za niezasadne. Zaskarżone postanowienie nie czyni zatem zadość wymogom uzasadnienia postanowienia stawianym przez art. 107 § 3 w związku z art. 126 K.p.a. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała wyrok SN z dnia 5 stycznia 2011 r. sygn. akt: III SK 34/20, oraz WSA w Poznaniu z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt. SA/Po 304/10.

Ponadto podniosła, że z informacji zamieszczonych na wskazanej przez DIS stronie internetowej www.zus.pl wynika, że upoważnienie D. M. skończyło się z końcem 2010 r. i dotyczyło jedynie uprawnień wierzyciela, a nie organu egzekucyjnego. Ponadto powołane zarządzenie nr 10 Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 marca 2008r oraz zmieniające je zarządzenie nr 37 z 24 czerwca 2011 r., nie zostały opublikowane, co stanowi naruszenie art. 6 K.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP. Na zakończenie skarżąca podkreśliła, że podnoszone przez nią zarzuty nie dotyczą merytorycznej treści tytułów wykonawczych, ale uprawnień osób, które je wystawiły.

W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Na wstępie odnieść się należy do zarzutu wydania zaskarżonego postanowienia z rażącym naruszeniem prawa, gdyż jego uwzględnienie musiałoby skutkować wyeliminowaniem zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego z powodu jego nieważności art. 145 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 126 i art. 156 K.p.a.

Zarzut rażącego naruszenia prawa mógłby być skutecznie postawiony, gdyby postępowanie organu lub istota załatwienia sprawy nie odpowiadały nakazom wynikającym z przepisów prawa lub łamały nakazy w nim ustanowione, zaś wadliwa treść rozstrzygnięcia byłaby wynikiem uchybienia tym przepisom.

Naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność postanowienia, gdy ma charakter rażący, tzn. gdy postanowienie wydane zostało wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem, albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść rozstrzygnięcia pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Nie chodzi bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok z dnia 19 sierpnia 2010 r. II FSK 612/09, LEX nr 745766)

Tak rozumianego "rażącego naruszenia prawa", sąd w sprawie niniejszej nie stwierdził.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie DIS z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wydane w przedmiocie uznania zgłoszonych przez skarżącą zarzutów za bezzasadne i odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Stosownie do art. 27 § 1 pkt 9 w związku z art. 32 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Według art. 33 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze pieniężnym może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) (...);

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

W myśl art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przy egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Zgodnie zaś z art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny (...) wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej za prawidłowe należy uznać postępowanie prowadzone przez organy obu instancji w związku z rozpatrzeniem zarzutów wniesionych przez zobowiązaną pismem z dnia 16 maja 2012 r., odnoszących się do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9) oraz niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 (art. 33 pkt 10) w związku z podpisaniem ich przez osobę nieuprawnioną.

W pierwszym rzędzie za zgodne z prawem należy uznać kwestionowane w skardze działanie organu polegające na zawarciu w rozstrzygnięciu dotyczącym rozpatrzenia zarzutów również stanowiska wierzyciela. Prawidłowe było w tym zakresie odwołanie się do ugruntowanego w orzecznictwie poglądu, że potrzeba uzyskania odrębnego stanowiska wierzyciela przed rozpatrzeniem przez organ egzekucyjny zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji nie występuje, w sytuacji gdy egzekucja została wszczęta z urzędu przez organ egzekucyjny, będący zarazem wierzycielem na podstawie wystawionych przez siebie tytułów wykonawczych, a więc przez jeden i ten sam podmiot. Oznacza to, iż nie zachodzą podstawy prawne do oddzielnego wypowiadania się przez ten sam podmiot o zasadności zgłoszonego zarzutu - najpierw jako wierzyciel i oddzielnie - jako organ egzekucyjny. (por. uchwała NSA z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06 oraz wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2005 r. sygn. akt FSK 2677/04 oraz z dnia 25 czerwca 2007 r. sygn. akt I FSK 115/06, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Bez wątpienia w sprawie niniejszej mamy do czynienia z taką fuzją kompetencji, gdyż z art. 19 § 4 u.p.e.a. wynika, że dyrektor oddziału ZUS jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Nie budzi również wątpliwości, że ten sam organ jest wierzycielem z tytułu egzekwowanej należności (decyzja z dnia [...] zobowiązująca skarżącą do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego za okres od 25 października 2008 r. do 18 lutego 2009 r.)

Za zgodne z prawem należy również uznać stanowisko organu w zakresie rozpatrzenia zarzutów związanych z prawidłowością upoważnienia udzielonego osobie wystawiającej tytuły wykonawcze stanowiące podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej, a także upoważnienia do wydania w pierwszej instancji rozstrzygnięcia w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów przez nią zgłoszonych.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do upoważnienia do podpisania w imieniu wierzyciela tytułów wykonawczych należy wskazać, że zgodnie art. 74 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego na wniosek Prezesa Zakładu, zaopiniowany przez Radę Nadzorczą Zakładu, nadaje w drodze rozporządzenia statut ZUS, w którym określa w szczególności:

1) strukturę organizacyjną Zakładu oraz zakres rzeczowy działania centrali i terenowych

jednostek organizacyjnych Zakładu,

2) tryb funkcjonowania i kompetencje organów Zakładu.

Stosownie do § 2 ust. 2 pkt 2 załącznika do rozporządzenia z dnia 13 stycznia 2011 r., Prezes Zakładu może upoważnić pracowników Zakładu do wydawania decyzji w określonych przez niego sprawach.

Jak wynika z dostępnego w Biuletynie Informacji Publicznej (www.zus.pl/bip) oraz znajdującego się w aktach sprawy (k.14) upoważnienia Prezesa ZUS z dnia 7 maja 2010 r. nr 389/2010/W, E. C. została upoważniona do reprezentowania ZUS jako wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego, zgodnie z zakresem zadań i czynności powierzonych na zajmowanym stanowisku. Ze znajdującej się również w aktach sprawy "Karty zakresu obowiązków i odpowiedzialności oraz uprawnień pracownika" (k.15) wynika natomiast, że do zakresu obowiazków E. C. należy m.in. wystawianie tytułów wykonawczych.

W świetle powyższego należy uznać, że tytuły wykonawcze o numerach [...] i [...] będące podstawą prowadzenia wobec skarżącej egzekucji zostały wydane przez upoważniony do tego organ.

Odnośnie natomiast upoważnienia do wydania postanowienia o uznaniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne, należy wskazać, że zgodnie z powoływanym już wyżej art. 19 § 4 u.p.e.a. dyrektor oddziału ZUS jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z m.in. z wynagrodzenia za pracę. Natomiast art. 22 § 2 u.p.e.a. stanowi, że właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z kilkoma wyjątkami, które nie mają w niniejszej sprawie zastosowania. Wziąwszy zatem pod uwagę, że dochodzona należność ma charakter pieniężny, a jej egzekucja jest prowadzona z wynagrodzenia za pracę stwierdzić należy, że organem egzekucyjnym miejscowo właściwym ze względu na miejsce zamieszkania zobowiązanej (L.) jest dyrektor oddziału ZUS w L. W świetle znajdującej się w aktach sprawy i poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa udzielonego 5 marca 2008 r. na podstawie art. 268a K.p.a. przez Dyrektora Oddziału ZUS w L. A. P. – zastępcy Dyrektora D. M. do wykonywania zadań organu egzekucyjnego, o którym mowa w art. 19 § 4 u.p.e.a, nie budzi również zastrzeżeń kompetencja D. M. do wydania postanowienia z dnia [...].

Na marginesie jedynie zauważyć należy, że wbrew zawartemu w zaskarżonym postanowieniu stanowisku organu, z zakresu odesłania przewidzianego w art. 126 K.p.a. nie wynika aby do postanowień odpowiednie zastosowanie znajdował przepis art. 107 § 1 K.p.a. określający elementy niezbędne decyzji. Nie ulega natomiast wątpliwości, że koniecznym składnikiem postanowienia jest oznaczenie organu, który je wydał.

Podsumowując w ocenie sądu nie budzi wątpliwości właściwość zarówno rzeczowa jak i miejscowa organu, wydającego postanowienie z dnia [...]. Bez wpływu na taką ocenę pozostaje wskazanie w jego treści R. jako miejsca jego sporządzenia, kwestia ta związana jest z bowiem wewnętrzną organizacją ZUS.

Za niezasługujący na uwzględnienie należy również uznać podnoszony w skardze zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. W ocenie sądu przeprowadzone przez DIS postępowanie miało charakter merytoryczny, a wydane w jego wyniku postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji spełnia wymogi określone w art. 126 w związku z art. 107 § 3 K.p.a. Brak jest również podstaw, aby stwierdzić, że postępowanie przeprowadzone przez DIS w wyniku wniesienia zażalenia ograniczyło się jedynie do rozpatrzenia zawartych w nim zarzutów. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika bowiem, że DIS wydał swoje rozstrzygnięcie w oparciu o prawidłową podstawę prawną adekwatną do ustalonego stanu faktycznego sprawy.

Ponadto, dla zupełności przeprowadzonej w sprawie niniejszej kontroli dodać jedynie należy, że nie znajduje oparcia w przepisach prawa zawarte w sentencji postanowienia pierwszej instancji, utrzymanego następnie w mocy zaskarżonym postanowieniem, rozstrzygnięcie dotyczące odmowy umorzenia postępowania. Podstawy takiego rozstrzygnięcia nie można upatrywać w art. 34 § 4 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Sąd w składzie orzekającym podziela wyrażany w doktrynie i orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym, w przypadku uznania zarzutów za nieuzasadnione zbędne jest wydanie postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny powinien wówczas ograniczyć się do wydania postanowienia o odmowie uwzględnienia zarzutów (patrz P. Przybysz Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz Warszawa 2011 r. str. 187). Powyższe uchybienie nie ma jednak wpływu na wynik sprawy.

Z powyższych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.