Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 77/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2006 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie ustawowego terminu na wydanie decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2005 r. wydaną z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Delegatura w [...] na podstawie art. 158 § 2, art. 157 § 1 i § 2 kpa, po wszczęciu postępowania na wniosek Urzędu Miejskiego w [...] Wydział Urbanistyki i Architektury działającego w imieniu Gminy [...] postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. nakazującej U. i Z. M. dokonanie rozbiórki nieużytkowanych ław i murów fundamentowych oraz słupów żelbetonowych budynku wielorodzinnego znajdującego się na posesji przy ul. [...] w [...] do dnia 15 maja 2005 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji, wniesionego przez Prezydenta Miasta [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa,

uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. i umorzył postępowanie I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 157 § 2 kpa w zw. z art. 28 kpa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności może domagać się jedynie strona postępowania zwykłego lub podmiot, który wykaże, że posiada interes prawny w domaganiu się weryfikacji decyzji.

Składając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. skarżący nie wykazał własnego interesu prawnego, a tym samym nie posiada przymiotu strony na wniosek której mogło zostać wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

W ocenie organu skarżący może wykazać jedynie istnienie interesu faktycznego w stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. Wnika on z toczącego się przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego postępowania dotyczącego odszkodowania dla inwestorów U. i Z. M. w zw. z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2001 r. decyzji Wojewody [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego.

Sygn. akt VII SA/Wa 77/06

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł Prezydent Miasta [...].

Zarzucając decyzji naruszenie art. 28, art. 105 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 2 kpa oraz przepisów art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącego kontrolowana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. wydana została z naruszeniem art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż nie zaistniały przesłanki do nakazania rozbiórki.

W dalszych wywodach skarżący wskazał, iż wbrew stanowisku Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, posiada interes prawny w stwierdzeniu nieważności tej decyzji.

Istnieje bowiem związek o charakterze materialnoprawnym między przepisami, z których inwestorzy wywodzą swoje roszczenia (art. 160 kpa) oraz przepisem art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego.

Wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył także art. 105 kpa, gdyż postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Oceniając w tym aspekcie zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż jest ona zgodna z prawem, w związku z czym wniesiona skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu.

Podkreślić należy, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z wniosku osoby, która podaje się za stronę, nie ma zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 kpa, gdyż zgodnie z art. 157 § 3 kpa organ może odmówić wszczęcia postępowania. Wszczęcie i prowadzenie postępowania zależy zatem od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność. Należy do nich w pierwszej kolejności ustalenie, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu.

Zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązujący, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania.

Szczególnymi cechami interesu prawnego jest po pierwsze bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa materialnego, na której budowlany jest interes prawny. Po drugie, jego realność, co oznacza, że musi on istnieć rzeczywiście w dacie stosowania danej normy prawa. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 1132/00 oraz cytowane tam orzecznictwo i literatura).

Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które mogą stanowić podstawę skierowania żądania podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

W kwestii interesu prawnego Prezydenta Miasta [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nakazującej U. i Z. M. rozbiórkę nieużytkowanych ław fundamentowych oraz słupów żelbetonowych, organy obu instancji zajęły odmienne stanowisko.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po wszczęciu na wniosek Gminy [...] postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r., odmówił stwierdzenia jej nieważności.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego natomiast, działając jako organ odwoławczy, uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i umorzył postępowanie I instancji uznając, iż zostało ono wszczęte na wniosek podmiotu nie będącego stroną.

Ze stanowiskiem takim należy się zgodzić.

Zarówno w piśmie z dnia 24 czerwca 2005 r. Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego w [...], skierowanym w imieniu Gminy [...], stanowiącym wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r., jak i w toku całego dalszego postępowania wnioskodawca nie wykazał konkretnej normy prawa materialnego, z której wywodzi swój interes prawny.

Na marginesie należy wskazać, iż do wniosku o stwierdzenie nieważności nie dołączono stosownego pełnomocnictwa Gminy, dla osoby podpisującej w jej imieniu wniosek o stwierdzenie nieważności.

Podkreślić też należy, iż wbrew twierdzeniom Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji. Z tej przyczyny należy uznać, że z samego faktu, iż skarżący nie był stroną postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r., nie można wywodzić, że nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Nie zmienia to faktu, iż skarżący zobowiązany był wykazać w toku postępowania, iż posiada on indywidualny, konkretny interes prawny, który bezpośrednio jego dotyczy.

Zdaniem Sądu strona skarżąca, nie wykazała w niniejszym postępowaniu, iż posiada interes prawny, albowiem nie wskazała normy prawa, z której wynikałyby bezpośrednio określone prawa lub obowiązki.

Za źródło tego interesu nie może być uznane, jak to wskazano w skardze, postępowanie toczące się przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dotyczące przyznania odszkodowania dla U. i Z. M. w związku z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji Wojewody [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego.

Skarżący wykazał wyłącznie swój ewentualny interes faktyczny, który nie jest tożsamy z interesem prawnym, o którym mowa w przepisie art. 28 kpa.

Nie można też zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż organ bezzasadnie umorzył postępowanie I instancji.

Skoro bowiem w ocenie organu działającego w II instancji nie mogła się ostać decyzja wydana w I instancji z tej przyczyny, że została wydana na wniosek pochodzący od podmiotu niebędącego stroną, a więc musiała być uchylona, organ ten mógł wyłącznie zastosować odpowiednio art. 138 § 1 pkt 2 kpa i wydać decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji zakończonego tą decyzją.

Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).