Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 436/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 147 par. 1, art. 200, art. 205 par. 1, art. 53 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1515
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art. 80 ust. 1, art. 161 ust. 1, art. 95 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 613
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r.- Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity
article: art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 6 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 778
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 125, art. 126
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2016r. sprawy ze skargi [...] na uchwałę Rady Gminy Morawica z dnia 30 września 2014r. nr XLV/425/14 w przedmiocie Zmiany nr 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Morawica część I I. stwierdza nieważność § 10 ust. 2 pkt 7 oraz § 17 ust. 5 zaskarżonej uchwały w zakresie, w jakim wyklucza dokumentowanie złóż kopalin na działce nr [...]; II. oddala skargę w pozostałej części; III. zasądza od Gminy Morawica na rzecz [...] kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 30.09.2014r. Rada Gminy Morawica, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8.03.1990r. o samorządzie gminnym oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i uchwały Nr XXXVI/334/2009 z dnia 9.12.2009r. w sprawie przystąpienia do Zmiany nr 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Morawica oraz uchwały Nr XL/366/14 Rady Gminy Morawica z dnia 6.03.2014r., po stwierdzeniu, że Zmiana nr 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Morawica nie narusza ustaleń Studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Morawica przyjętego uchwałą Nr V/49/2000 Rady Gminy Morawica z dnia 14.10.2000r. wraz ze Zmianą nr 1 przyjętą uchwałą Nr V/66/03 z dnia 5.09.2003r., Zmianą nr 2 przyjętą uchwałą Nr IX/83/07 z dnia 28.06.2007r. oraz Zmianą Nr 3 uchwaloną uchwałą Nr XXI/164/12 z dnia 18.05.2012r. - podjęła uchwałę Nr XLV/425/14 w sprawie Zmiany nr 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Morawica część I.

Pismem z dnia 15.02.2016r. (data wpływu do organu 17.02.2016r.) D. O. wezwał Radę Gminy Morawica do usunięcia naruszenia prawa wywołanego wskazaną uchwałą w części dotyczącej:

- zmiany przeznaczenia zagospodarowania jego działki nr A, położonej w Woli Morawickiej z kategorii R/PG (potencjalne tereny eksploatacji powierzchniowej) na R (rolnicze);

- § 10 ust. 2 pkt 7 wykluczającego eksploatację i dokumentowanie złóż kopalin poza terenami zabudowy techniczno- produkcyjnej w strefie II *PG i *P1/PG;

- § 17 ust. 3 dotyczącego dopuszczenia eksploatacji udokumentowanych złóż kopalin położonych jedynie na terenach zabudowy techniczno –produkcyjnej oznaczonych *PG i *P1/PG;

- § 17 ust. 5 uchwały dotyczącego wykluczenia dokumentowania złóż poza terenami oznaczonymi *PG i *P1/PG .

Rada Gminy Morawica nie odniosła się wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Skargę na powyższą uchwałę, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8.03.1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 1515) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach D. O. w części dotyczącej działki nr A położonej w Woli Morawickiej w zakresie zmiany przeznaczenia zagospodarowania z kategorii R/PG (potencjalne tereny eksploatacji powierzchniowej) na R (rolnicze) kwestionując:

- § 70 ust. 1 w zakresie, w jakim obejmuje działkę nr A i zmienia jej przeznaczenie z kategorii R/PG (potencjalne tereny eksploatacji powierzchniowej) na R (rolnicze);

- § 10 ust. 2 pkt 7, który wyklucza eksploatację i dokumentowanie złóż kopalin poza terenami zabudowy techniczno-produkcyjnej w strefie II oznaczonej *PG i *P1/PG,

- § 17 ust. 3, który dopuszcza eksploatację udokumentowanych złóż kopalin położonych jedynie w terenach zabudowy techniczno-produkcyjnej oznaczonych *PG i *P1/PG,

- § 17 ust. 5, który wyklucza dokumentowanie złóż poza terenami oznaczonymi *PG i *P1/PG.

Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ustanowienie w uchwale nieracjonalnych i nieuzasadnionych ograniczeń prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr A,

2. art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieuwzględnienie przez Gminę w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym prawa własności, w szczególności uprawnienia właściciela do korzystania z rzeczy i realizacji związanych z nią zamierzeń inwestycyjnych,

3. art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zakwestionowana uchwała bez żadnego uzasadnienia zmienia przeznaczenie jego działki w taki sposób, że w ogóle nie będzie można na niej rozpocząć działalności wydobywczej – pomimo, że w oparciu o dotychczasowy stan prawny tej nieruchomości potencjalny inwestor uzyskał koncesję na dokładne rozpoznanie położonego na niej złoża kopaliny. W uchwale doszło bowiem do zmiany kategorii przeznaczenia działki z R/PG (potencjalne tereny eksploatacji powierzchniowej) na R (rolnicze) – pomimo że we wcześniejszej uchwale nr VII/38/06 przewidziane zostały postanowienia, które miały na celu ochronę złoża kopaliny znajdującej się na jego działce, położonej pomiędzy czynnymi zakładami górniczymi. Zdaniem skarżącego, niedopuszczalne jest wprowadzone uchwałą ograniczenie w postaci zakazu poszukiwania i eksploatacji kopalin na działkach leżących poza obszarem *PG i *P1/PG (a więc także na działce nr A), gdyż nie wywiedziono skutecznie interesu publicznego, przemawiającego za przyjęciem takiego rozwiązania. Końcowo skarżący wskazał, że jako właściciel działki nr A posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały – który negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawiając go dotychczasowych uprawnień do zagospodarowania działki na cele związane z przyszłą eksploatacją kopaliny.

Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej działki nr A w zakresie zmiany przeznaczenia zagospodarowania z kategorii R/PG (potencjalne tereny eksploatacji powierzchniowej) na R (rolnicza) oraz zasądzenie od organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ potwierdził, że działka skarżącego o powierzchni 36,8 ha znajduje się na obszarze objętym Zmianą nr 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dalej m.p.z.p., podkreślając że zaskarżona uchwała została podjęta po przeprowadzeniu procedury planistycznej, uzyskaniu stosownych uzgodnień z Geologiem Wojewódzkim, Geologiem Powiatowym oraz Dyrektorem Okręgowego Urzędu Górniczego. Projekt uchwały był trzykrotnie wykładany do publicznego wglądu, a skarżący nie zgłaszał wówczas uwag i wniosków. Zdaniem organu, po stronie skarżącego brak jest legitymacji do wniesienia skargi, gdyż nie wykazał związku między zaskarżoną uchwałą a jego własną indywidualną sytuacją prawną. Wykazanie takiego związku wymagało stwierdzenia, że wprowadzone do m.p.z.p. zmiany skutkowały zniesieniem, ograniczeniem lub uniemożliwieniem wykonywania praw właścicielskich skarżącego. Tymczasem, zdaniem organu, stan taki nie zaistniał, gdyż zarówno przed zmianą, jak i po zmianie m.p.z.p. działka nr A może być użytkowana w ten sam sposób – czyli rolniczo. Niedopuszczalne jest powoływanie się przez skarżącego na potencjalne zdarzenia przyszłe, czyli wykorzystywanie działki w formach przewidzianych dla przeznaczenia uzupełniającego. W szczególności rozpoznanie w przyszłości złóż kopalin nie uzasadnia dokonywania w tekście m.p.z.p. wpisów o potencjalnej eksploatacji kopalin. Okoliczność, że przedsiębiorstwo [...] uzyskało na podstawie decyzji z dnia 25.09.2014r. zatwierdzenie projektu robót geologicznych na poszukiwanie i rozpoznanie zasobów złóż oraz na określenie warunków hydrologicznych w celu odwodnienia złoża wapieni jurajskich Wola Morawicka I nie oznacza, że zaskarżoną uchwałą naruszono interes prawny lub uprawnienie D. O. Zatwierdzenie projektu robót geologicznych daje podstawę ww. Spółce na poszukiwanie i rozpoznanie zasobów złóż na działce skarżącego, a w dalszej perspektywie możliwość opracowania dokumentacji geologicznej. Natomiast w świetle art. 95 ust. 1 i 2 aktualnie obowiązującej ustawy Prawo geologiczne i górnicze organ planistyczny jest zobowiązany wprowadzić udokumentowane złoże do studium i m.p.z.p. w terminie 2 lat od dnia zatwierdzenia dokumentacji geologicznej. Zmiany wprowadza się na podstawie dokumentacji geologicznej, o której mowa w art. 88 ust. 2 pkt. 1 - 3 ustawy. Tymczasem w dacie uchwalenia zaskarżonej uchwały taka dokumentacja nie została sporządzona. W związku z tym, organ planistyczny nie miał podstaw do naniesienia w m.p.z.p. danych o istnieniu złoża na terenie działki skarżącego i nie mógł akceptować poprzedniego opisu w m.p.z.p. – który nie odpowiadał rzeczywistemu stanowi prawnemu tj. możliwości potencjalnej eksploatacji nieudokumentowanych złóż. Natomiast udokumentowanie złóż kopalin na działce nr A będzie wiązało się w przyszłości z obowiązkiem zapewnienia ich ochrony na podstawie art. 125 - 126 ustawy Prawo ochrony środowiska. W przypadku zatem udokumentowania złoża Gmina będzie zobowiązana do jego ujawnienia w studium i m.p.z.p. i jednocześnie takiego zagospodarowania terenu, które będą służyć jego ochronie – choć niekoniecznie jego eksploatacji. Przeznaczenie podstawowe przedmiotowej działki na cele rolnicze nie stoi w sprzeczności z takim potencjalnym obowiązkiem ochrony złoża. Ponadto w świetle przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze nawet udokumentowanie złoża kopalin nie nakłada automatycznie na gminę obowiązku ukształtowania m.p.z.p. w sposób umożliwiający jego eksploatację. Rozstrzygnięcie o przeznaczeniu nieruchomości na cele związane z wydobywaniem kopaliny pozostawiono bowiem uznaniu organu planistycznego. Końcowo wyjaśniono, że Gmina Morawica posiada obecnie na swoim terenie 6 czynnych kopalni (3 kamienia i 3 piasku) oraz około 30 udokumentowanych złóż surowców mineralnych i nie jest możliwe przeznaczenie wszystkich tych terenów na cele eksploatacji złóż, zwłaszcza że nasycenie terenów przeznaczonych do eksploatacji jest, zdaniem Gminy, maksymalne. Natomiast racjonalna gospodarka licznymi zasobami kopalin, o której mowa w art. 125-126 ustawy Prawo ochrony środowiska nie uzasadnia przeznaczenia wszystkich złóż do eksploatacji. Ponadto organ planistyczny musi brać pod uwagę uciążliwości związane z funkcjonowaniem kopalni dla mieszkańców. W związku z tym w § 10 ust. 2 pkt 7 i § 17 ust. 5 oraz w § 17 ust. 3 zaskarżonej uchwały wyraźnie wskazano ograniczenia i wykluczenie eksploatacji i dokumentowania złóż poza strefą II oznaczonej symbolami *PG i *P1/PG. Taka treść zapisów uchwały miała na celu uprzedzenie potencjalnych inwestorów o polityce planistycznej gminy.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi organ wyjaśnił, że w ramach władztwa planistycznego Gmina ma obowiązek kształtować i prowadzić politykę przestrzenną z uwzględnieniem interesu ogólnospołecznego, zaś zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP wykonywanie praw własności może podlegać ograniczeniom. Na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, ale w granicach określonych przez ustawę zgodnie z warunkami określonymi w m.p.z.p. Określenie sposobu korzystania z nieruchomości w m.p.z.p. jest wyrazem dopuszczalnej przez prawo ingerencji w prawo własności. W związku z tym, wbrew zarzutom skarżącego, zakwestionowana uchwała nie narusza art. 140 Kodeksu cywilnego. W szczególności nieuzasadnione jest stanowisko, iż postanowienia m.p.z.p. uniemożliwiają stronie korzystanie z przysługujących jej praw własności do działki. Natomiast Rada Gminy miała obowiązek zapewnienia ładu przestrzennego na obszarze objętym zmianą m.p.z.p., przez który należy rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które utworzy harmonijną całość oraz uwzględni uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, kulturowe, środowiskowe, kompozycyjno-estetyczne (art. 1 ust. 2 u.p.z.p.).

Ograniczenia zawarte w § 10 ust. 2 pkt 7, § 17 ust. 3 i ust. 5 zaskarżonej uchwały, dotyczące wykluczenia eksploatacji i dokumentowania złóż poza terenami oznaczonych symbolami *PG i *P1/PG są efektem decyzji organu planistycznego o braku możliwości wprowadzania nowych terenów pod eksploatację złóż. Powyższe ustalenia są zgodne ze strategią Gminy Morawica, która jako gmina podmiejska musi zadbać o równowagę zagospodarowania przestrzennego w zakresie funkcji mieszkaniowej i gospodarczej. Ponadto obszar Gminy Morawica jest objęty różnymi formami ochrony przyrody, a działka skarżącego jest położona w Chmielnicko -Szydłowskim Obszarze Chronionego Krajobrazu.

Na rozprawie sądowej w dniu 29.09.2016r. pełnomocnik skarżącego dodatkowo podniósł, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącego bowiem podjął on działania w postaci zawarcia umowy przedwstępnej sprzedaży tej nieruchomości na rzecz spółki [...], na dowód czego złożył poświadczony za zgodność z oryginałem akt notarialny z dnia 28 lipca 2014r. Zgodnie z tą umową Spółka warunkuje zakup nieruchomości od uzyskania koncesji na wydobycie kopalin, a przy takim planie Spółka koncesji nie uzyska. Ponadto § 17 ust. 5 m.p.z.p. wprowadza zakaz dokumentowania złóż poza terenami oznaczonymi *PG i *P1/PG. Podtrzymał również zarzut dowolności ustalenia przez organ zmiany zagospodarowania działki skarżącego, ponieważ organ nie wykazuje w jakim konkretnie stopniu ta działalność może naruszać zasady takie jak racjonalna gospodarka kopalinami oraz zakaz nadmiernej uciążliwości dla mieszkańców. Poza tym z decyzji Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z dnia 25 września 2014r. wynika, że mimo iż nieruchomość jest położona na terenie Chmielnicko -Szydłowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu nie ma z tego tytułu żadnych zakazów ani ograniczeń wykonywania wierceń. Uchwała Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 23 września 2013r. dotycząca wyznaczenia tego obszaru nie zawiera żadnych ograniczeń w zakresie dokumentowania i eksploatacji złóż. Dodatkowo wniósł o stwierdzenie nieważności § 11 ust. 3 m.p.z.p. w zakresie w jakim nie przewiduje działalności zakładów górniczych poza obszarem wskazanym w tym przepisie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., kontroli sądów administracyjnych podlegają akty prawa miejscowego organów samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Akty prawa miejscowego mogą być zaskarżone na podstawie ustaw ustrojowych, które stanowią lex specialis w stosunku do art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Oznacza to, że zaskarżenie aktów prawa miejscowego może nastąpić m.in. na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.

Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej, gdyż skarga została wniesiona na uchwałę Rady Gminy Morawica w sprawie Zmiany nr 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Morawica w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8.03.1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 1515).

W związku z powyższym, Sąd zobowiązany jest do zbadania na wstępie, czy skarga spełnia wymagania formalne przewidziane tym przepisem (wezwanie do usunięcia zarzucanego naruszenia prawa, termin, charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia), a następnie, gdy wymagania te zostały spełnione, przystępuje do badania legitymacji skarżącego.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, po wcześniejszym bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia.

Dokonując wskazanej analizy Sąd uznał, iż przedmiotowa skarga jest dopuszczalna w świetle przesłanek z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Po pierwsze, została wniesiona po wezwaniu do usunięcia naruszenia interesu prawnego skarżącego.

Po drugie, z zachowaniem terminu, o jakim mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a.

Po trzecie, dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej, jaką jest uchwalenie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które należy traktować jako władczą wypowiedź organu administracji w sprawie należącej do zakresu jego zadań publicznych.

Jak wynika z akt sprawy niniejszej, organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa, w związku z tym terminem, w jakim skarżący powinien był wnieść skargę do sądu był termin sześćdziesięciodniowy, liczony od dnia wniesienia przez niego do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, co miało miejsce w dniu 17.02.2016r. Skarga została zatem wniesiona w terminie.

Należy także uznać, że skarżący ma interes prawny we wniesieniu skargi na uchwałę w sprawie Zmiany Nr 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Morawica, gdyż nieruchomość, stanowiące jego własność, oznaczona jako działka nr A położona jest na terenie objętym tym planem.

Mając na uwadze treść przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stwierdzić należy, że podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego musi mieć w złożeniu takiej skargi nie tylko interes prawny, rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem, lecz nadto ten interes prawny lub uprawnienie musi być naruszony taką uchwałą. Ponadto, mając na względzie kryterium sądowej kontroli, jakim jest zgodność z prawem przedmiotu zaskarżenia, zaznaczyć należy, iż obowiązek sądu administracyjnego uwzględnienia skargi na akt prawa miejscowego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie uprawnienia, w ramach którego rada gminy przyznaje prawa i nakłada obowiązki na określone podmioty. Nie można utożsamiać naruszenia interesu prawnego z naruszeniem obiektywnego porządku prawnego.

Przedmiotem oceny Sądu w sprawie niniejszej była legalność uchwały Rady Gminy Morawica Nr XLV/425/14 w sprawie Zmiany nr 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Morawica część I - w części dotyczącej działki skarżącego oznaczonej nr A, położonej w Woli Morawickiej w zakresie zmiany przeznaczenia zagospodarowania z kategorii R/PG (potencjalne tereny eksploatacji powierzchniowej) na R (rolnicze).

Skarżący zakwestionował: § 10 ust. 2 pkt 7, § 11 ust. 3, § 17 ust. 3, § 17 ust. 5 oraz § 70 ust. 1 uchwały w zakresie, w jakim obejmuje działkę nr A i zmienia jej przeznaczenie z kategorii R/PG (potencjalne tereny eksploatacji powierzchniowej) na R (rolnicze).

Zgodnie z:

- § 10 ust. 2 pkt 7 uchwały, na całym obszarze objętym zmianą planu ustala się ograniczenia w użytkowaniu terenów - wyklucza się eksploatacje i dokumentowanie złóż kopalin poza terenami zabudowy techniczno-produkcyjnej w strefie II oznaczonej *PG i *P1/PG;

- § 11 ust. 3 uchwały, na terenach oznaczonych symbolem identyfikacyjnym U8-eo.PG,U78-eo.PG, w Woli Morawickiej, w granicach terenu górniczego Wola Morawicka I oraz zaznaczonych na rysunku planu, dopuszcza się działalność w ramach zakładów górniczych na warunkach określonych w koncesji;

- § 17 ust. 3 uchwały, dopuszcza się eksploatację udokumentowanych złóż kopalin położonych jedynie w terenach zabudowy techniczno-produkcyjnej oznaczonych *PG i *P1/PG;

- § 17 ust. 5 uchwały, wyklucza się dokumentowanie złóż poza terenami oznaczonymi *PG i *P1/PG;

- § 70 ust. 1 uchwały, dla terenów oznaczonych na rysunku zmiany planu symbolem identyfikacyjnym *R- ustala się:

1) przeznaczenie podstawowe – tereny rolnicze,

2) przeznaczenie uzupełniające – zabudowa zagrodowa dla gospodarstw rolnych o powierzchni powyżej 4 ha użytków rolnych w granicach gminy Morawica oraz budynki gospodarskie i inwentarskie poza zabudową zagrodową, zieleń śródpolna, drogi dojazdowe do pól, urządzenia infrastruktury technicznej, usługi agroturystyczne w zabudowie zagrodowej;

3) zasady zagospodarowania terenów:

a) zakaz zabudowy, w tym zagrodowej, na terenach *R położonych w terenach udokumentowanych złóż kopalin, obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, obszarach zagrożonych zalewaniem oraz rezerw terenowych dla rozwoju układu komunikacyjnych i infrastruktury technicznej i w obszarach zakazu zabudowy mieszkaniowej i usług publicznych w rejonie lotniska;

b) dopuszcza się lokalizację zabudowy zagrodowej oraz budynków gospodarskich i inwentarskich związanych z produkcją rolną w terenach *R poza obszarami wymienionych w lit. a),

c) dla zabudowy zagrodowej i budynków gospodarskich i inwentarskich dopuszczonej do realizacji na terenach *R obowiązują zasady określone w § 69,

d) dopuszcza się przebudowę, rozbudowę, nadbudowę istniejących budynków,

e) wymóg realizacji zieleni wysokiej i niskiej w formie ogrodów przydomowych lub zieleni urządzonej,

f) dopuszcza się budowę urządzeń infrastruktury technicznej,

g) dopuszcza się budowę, remonty, rozbudowę, przebudowę urządzeń infrastruktury technicznej, dróg, parkingów również przycmentarnych i przykościelnych.

Jest bezsporne, że przed zmianą m.p.z.p. działka skarżącego została w 2006r. zakwalifikowana jako należąca do kategorii potencjalnych terenów eksploatacji powierzchniowej. Po zmianie m.p.z.p. dokonanego zaskarżoną uchwałą, działka skarżącego zmieniła przeznaczenie zagospodarowania z R/PG (potencjalne tereny eksploatacji powierzchniowej) na R ( rolnicze).

Uchwała w sprawie planu miejscowego jak również jego zmiany może być w całości lub części wyeliminowana z obrotu prawnego, jeżeli wraz z naruszeniem interesu prawnego dojdzie do naruszenia norm prawa materialnego albo procesowego.

Naruszenie interesu prawnego skarżącego, które nie jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego, oznacza obowiązek oddalenia skargi. Dochodzi bowiem do naruszenia interesu prawnego w zgodzie z obowiązującym prawem i w granicach przysługującego gminie, a wynikającego z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tzw. władztwa planistycznego, w ramach którego rada gminy ustala w m.p.z.p. przeznaczenie terenów, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określa sposoby i warunki zabudowy terenu.

Nieruchomość skarżącego oznaczona jako działka nr A, znajduje się na terenie objętym planem, co do której została wydana w dniu 25.09.2014r. przez Marszałka Województwa Świętokrzyskiego decyzja zatwierdzająca projekt robót geologicznych na poszukiwanie i rozpoznanie zasobów złoża oraz określenie warunków hydrogeologicznych w celu odwodnienia złoża wapieni jurajskich " Wola Morawicka I" w kat.C1 w miejscowości Wola Morawicka, opracowany w 2014r., obejmujący m.in. wykonanie dokumentacji geologicznej złoża wapieni w kat. C1 oraz dokumentacji określającej warunki hydrogeologiczne w związku z odwodnieniem złoża, a w przypadku uzyskania negatywnych wyników sporządzenia innej dokumentacji geologicznej z realizacji wykonanych badań geologicznych. Podstawę prawną decyzji stanowił m.in. art. 80 ust. 1 i 161 ust. 1 ustawy z dnia 9. 06.2011r. Prawo geologiczne górnicze (t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 613 ze zm.). Warto zauważyć, że jak wynika z uzasadnienia tej decyzji, postanowieniem z dnia 2.09.2014r. Wójt Gminy Morawica wydał pozytywną opinię w zakresie zatwierdzenia projektu robót geologicznych wskazując m.in., że (...) udokumentowanie złoża nie oznacza prawnego obowiązku gminy uwzględnienia jego eksploatacji w planie miejscowym. W końcowej części uzasadnienia decyzji Marszałek Województwa Świętokrzyskiego podkreślił, że postępowanie dotyczyło rozpoznania i ewentualnego udokumentowania złoża, a nie jego eksploatacji w przyszłości.

Zatem w dacie uchwalenia Zmiany nr 3 m.p.z.p. w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja, pozytywnie zaopiniowana przez Wójta Gminy Morawica, zatwierdzająca projekt robót geologicznych (...), obejmujący m.in. wykonanie dokumentacji geologicznej. W związku z powyższym, podjęcie przez Radę Gminy Morawica uchwały w sprawie Zmiany nr 3 m.p.z.p. w zakresie wykluczenia dokumentowania złoża w odniesieniu do działki skarżącego stanowi, w ocenie Sądu, naruszenie interesu prawego skarżącego i przekroczenie władztwa planistycznego gminy. Nie do zaakceptowania z punktu widzenia zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) jest sytuacja, w której organ wykonawczy gminy pozytywnie opiniuje zatwierdzenie projektu robót geologicznych, a następnie organ uchwałodawczy tej gminy wyklucza dokumentowanie złoża w odniesieniu do działki objętej decyzją o zatwierdzeniu projektu robót geologicznych. Brak wskazania jakie cele i motywy legły u podstaw takiego działania organu uchwałodawczego w odniesieniu do działki skarżącego musi zostać uznane za nadużycie władztwa planistycznego gminy przysługującego jej na mocy ustawy o planowaniu i zagospodarowania przestrzennym, co uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały we wskazanej w pkt I sentencji wyroku części.

W pozostałym zakresie skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.

Przepis art. 95 ust. 1 i 2 aktualnie obowiązującej ustawy Prawo geologiczne i górnicze implikuje obowiązek organu planistycznego do wprowadzenia udokumentowanego złoża do studium i m.p.z.p. w terminie 2 lat od dnia zatwierdzenia dokumentacji geologicznej. Zmiany wprowadza się na podstawie dokumentacji geologicznej, o której mowa w art. 88 ust. 2 pkt. 1 - 3 ustawy. Udokumentowanie złóż kopalin na działce skarżącego będzie wiązało się w przyszłości z obowiązkiem zapewnienia ich ochrony na podstawie art. 125 - 126 ustawy Prawo ochrony środowiska. Jak słusznie wskazuje organ w odpowiedzi na skargę, w przypadku udokumentowania złoża Gmina będzie zobowiązana do jego ujawnienia w studium i m.p.z.p. i jednocześnie takiego zagospodarowania terenu, które będą służyć jego ochronie – choć niekoniecznie jego eksploatacji.

W orzecznictwie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24.09.2008r., sygn. akt III SA/Po 348/08) podkreśla się, że ujawnienie złoża w planie nie oznacza obowiązku ukształtowania planu w taki sposób, by umożliwić natychmiastową eksploatację złoża, a jedynie zapewnić ewentualną możliwość jego eksploatacji, gdy taka potrzeba zajdzie. Rozstrzygnięcie tej kwestii ustawodawca pozostawił uznaniu rady gminy.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że na mocy przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organom gminy przysługuje prawo legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności (tzw. władztwo planistyczne). W świetle art. 6 ust. 1 tej ustawy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Oznacza to, że zapisy planu determinują sytuację właściciela nieruchomości m.in. w zakresie jej inwestycyjnego zagospodarowania i sposobu gospodarczego wykorzystania i w ten sposób, pośrednio wpływają także na prowadzenie określonej działalności gospodarczej na terenie tej nieruchomości. Jeżeli wprowadzone zapisami planu zagospodarowania przestrzennego ograniczenia w tym zakresie mają umocowanie w powołanym przepisie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to należy uznać, że do stanowiącego ich konsekwencję ograniczenia wolności działalności gospodarczej dochodzi na podstawie przepisu ustawowego, czyli w sposób dopuszczalny przez Konstytucję RP (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2008r., sygn. akt II OSK 1749/07, z dnia 4 września 2008r., sygn. akt II OSK 133/08, z dnia 20 lipca 2011r. sygn. akt II OSK 902/11).

Sąd podziela pogląd wyrażony przez skarżącego, że gminie nie przysługuje niczym nieograniczone władztwo planistyczne na jej obszarze. Jednak również prawo własności nie może być wykonywane w sposób nieograniczony, musi bowiem uwzględniać przepisy ustaw, zasady współżycia społecznego i społeczno- gospodarcze przeznaczenie rzeczy (art. 21, art. 64 Konstytucji RP).

Z mocy art. 3 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym gminom przysługują szerokie uprawnienia w zakresie ustalania przeznaczenia i zasad gospodarowania terenu, a wyznacznikiem tych granic są obowiązujące ustawy. Wprawdzie w myśl wskazanego w skardze art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym winno być uwzględniane prawo własności, jednak nie oznacza to, że przypisanie określonej funkcji danemu obszarowi dla jego inwestycyjnego zagospodarowania winno uwzględniać bezwzględnie wolę właściciela nieruchomości wchodzącej w skład terenu, dla którego uchwalany jest plan miejscowy (zmiana planu). Zauważyć trzeba, że art. 1 ust. 2 ustawy wymienia szereg przesłanek, które winny być wzięte pod rozwagę w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uszeregowując je w 9 równorzędnych punktach, a nie tylko prawo własności. Natomiast przy wyborze rozwiązań planistycznych nadrzędną jest zasada zapewnienia ładu przestrzennego i zachowania zrównoważonego rozwoju (art. 1 ust. 1) (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010r., sygn. akt 2013/10).

W ocenie Sądu, Rada Gminy Morawica nie nadużyła swoich uprawnień do decydowania o sposobie zagospodarowania terenu. Rolnicze przeznaczenie terenu nie uniemożliwia przeznaczenia tego terenu w przyszłości na wydobycie kopalin, o ile

dojdzie do udokumentowania złoża i jego wprowadzenia do planu.

Należy również zauważyć, że na swoim terenie gmina ma 6 czynnych kopalni oraz około 30 udokumentowanych złóż surowców mineralnych zajmujących znaczne obszary Gminy. Przepis art. 125 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska wskazuje, że złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, zgodnie z zasadami ogólnymi prawa ochrony środowiska. Taki zapis nie uzasadnia jednak przeznaczenia wszystkich złóż do eksploatacji zaraz po fakcie udokumentowania.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 147 §1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku.

Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku wydano na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.