Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1911/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie WSA Jerzy Siegień (spr.) Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant asystent sędziego Marcin Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2007 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie wpisania nieruchomości do rejestru zabytków 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącego W. G. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., na podstawie art. 3 pkt 15, art. 4, art.7 pkt 1, art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, z późn. zm.) wpisał z urzędu do rejestru zabytków województwa [...] otoczenie zespołu zabudowy przy ul [...], stanowiące teren dawnego ogrodu Zakładu [...], w granicach dz. ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], obr. [...], położonych przy ul. [...] w K..

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że działka nr [...], objęta KW nr [...] stanowi współwłasność osób fizycznych: Z. S., P. S., A. G., E. P., i J. T., a działki nr [...], [...],[...] i [...], objęte KW [...], KW [...], KW [...], KW [...] stanowią własność J. M. Artystyczne i historyczne wartości zabytkowej zabudowy przy ul. [...] w K. zadecydowały, że budynki stanowiące dawną własność Zakładu [...] stały się przedmiotem zainteresowania służb konserwatorskich jeszcze w okresie międzywojennym i zostały uznane za godne wpisu do rejestru zabytków już w 1937 r. Przedwojenna decyzja z dnia [...] lutego 1937 r. nr [...] w sprawie uznania za zabytek zaginęła najprawdopodobniej podczas II wojny światowej, utrudniając jednoznaczne określenie przedmiotu, a przede wszystkim zakresu ochrony konserwatorskiej.

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, stosując się do art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zobowiązujący konserwatora zabytków do zapewnienia warunków prawnych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie, podjął czynności wyjaśniające, mające na celu ustalenie stanu faktycznego i obiektywnej prawdy co do granic ochrony konserwatorskiej, zgodnie z przywołaną wyżej decyzją z dnia [...] lutego 1937 r., które w dalszym toku postępowania stały się podstawą do wydania decyzji wpisującej do rejestru zabytków otoczenie zabudowy przy ul. [...]. W trakcie czynności wyjaśniających przeanalizowano zapisy w zachowanych księgach hipotecznych dla przedmiotowych nieruchomości z lat 1937-1940, materiały archiwalne dotyczące fundacji P. M. i działalności Zakładu [...], dokumentację techniczną oraz mapy archiwalne.

Zespół zabudowy przy ul.[...] , położony obecnie w obrębie ulic [...], [...],[...] i [...] leżał na terenie C., wzdłuż drogi prowadzącej do L.. Według planu [...] i map katastralnych w miejscu dzisiejszej zabudowy istniał pierwotnie dom pod nr [...], stanowiący własność niejakiego S. R., a następnie S. Z.. Najstarszy w omawianym zespole zabudowy budynek o aktualnym numerze [...] powstał w II pół. XVIII w. i miał charakter wolnostojącego dworku, zaprojektowanego w rozległym ogrodzie, którego reliktem są działki o aktualnych numerach [...], [...], [...], [...], [...]. Dalsza historia nieruchomości związana jest z fundacją P. M., który w dniu 9 października 1858 r. wszedł w posiadanie gruntów w dzielnicy [...]. W 1885 r. na terenie należącym do zakładu [...] został wzniesiony według projektu B. M. budynek w stylu historyzmu o aktualnym nr [...], a w 1910 r. klasycystyczny, przeszklony pawilonik oranżerii, aktualnie nr [...].

Organ pierwszej instancji podkreślił, że w księdze hipotecznej [...] pod datą 3 września 1937 r., a więc w kilka miesięcy po wydaniu decyzji o wpisie do rejestru zabytków ujawniono ograniczenie w rozporządzaniu zabytkiem, za jaki uznano dom przy ul.[...], znajdujący się na parceli [...]. Przy określeniu przedmiotu wpisu użyto liczby pojedynczej. Zapis ten wielokrotnie powtarza się w wymienionych powyżej księgach hipotecznych, a w [...] jest uszczegółowiony na dz. Nr [...], która została wydzielona po podziale dz. Nr [...]. Na podstawie ksiąg hipotecznych, map archiwalnych i równoważników gruntowych ustalono, że zakres dz. nr [...] odpowiada obecnej parceli [...]. Wobec powyższego można jednoznacznie stwierdzić, że zgodnie z decyzją z dnia [...] lutego 1937 r. za wpisany do rejestru zabytków należy uznać budynek o obecnym nr [...]. Granice ochrony konserwatorskiej wyznaczono na całość parceli [...].

Zespół zabudowy przy ul. [...] oraz dz. Nr [...], [...], [...], [...],[...] stanowiące jego otoczenie znajdują się poza układem urbanistycznym [...], wpisanym do rejestru zabytków decyzją z dnia [...] stycznia 1984 r. Jedyna forma ochrony konserwatorskiej przedmiotowego terenu wynika z faktu położenia na terenie miasta uznanego za Pomnik Historii zarządzeniem Prezydenta RP z dnia [...]. Przepis art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wymienia uznanie za pomnik historii jako jedną z form ochrony, jednak zarówno cytowana ustawa jak i obowiązujące prawo budowlane oraz rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich i architektonicznych, a także innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru, nie precyzują zasad jej sprawowania. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, mając na uwadze zapewnienie skutecznej ochrony zabytkowemu zespołowi budynków, podjął zatem postępowanie administracyjne w sprawie wpisu do rejestru zabytków budynku przy ul.[...] , które jest przedmiotem odrębnego postępowania oraz niniejsze postępowanie w sprawie wpisu dz. Nr [...], [...], [...],[...] i [...] jako otoczenia zespołu zabudowy przy ul.[...]. Przedmiotem prowadzonych postępowań nie objęto dz. Nr [...]. Ochrona przedmiotowej działki ze względu na fakt zachowania z pierwotnej, zabytkowej substancji budynku [...] jedynie dwóch ścian i ze względu na trwającą nadbudowę wymaga, zdaniem organu pierwszej instancji, rozważenia i ewentualnie odrębnego postępowania. Wpisem do rejestru zabytków, zgodnie z niniejszym postępowaniem nie objęto także pasa drogowego, jaki stanowi ulica [...]. Pierzeja ulicy, znajdująca się w obrębie miasta uznanego Pomnikiem Historii i jest dostatecznym zabezpieczeniem dla ochrony ekspozycji zabytkowych elewacji budynków nr [...], [...] i [...] od strony ul. [...].

Organ pierwszej instancji podkreślił, że działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] według planu [...] i planu [...] są terenami dawnego ogrodu otaczającego dwór na C. a później Zakład [...]. Na zachowanych archiwalnych planach tej części K. widoczny jest ogród o geometrycznej formie, podzielony alejkami w układzie szachownicowym, obsadzony drzewami. Z zachowanego aktu fundacyjnego [...] [...] , jak i regulaminu zakładu [...] z 1927 r. wynika, że ogród pełnił funkcję użytkową. Wpis do rejestru powyższych działek, zgodnie z art. 3 pkt 15 i art. 9 ust 2 ustawy o ochronie i opiece nad zabytkami, ma służyć wyłącznie ochronie zabytkowych obiektów nr [...] i [...] których bogata forma, detal dekoracji elewacji, czas powstania decydują o niepodważalnych wartościach artystycznych. Zespół zabudowy przy [...], a także jego otoczenie, w powiązaniu z zachowanymi archiwaliami dokumentuje historię Zakładu [...], początki charytatywnej działalności opiekuńczo wychowawczej w K., jak i społeczną działalność wybitnego malarza [...], mając tym samym ogromną wartość historyczną i naukową.

Organ pierwszej instancji odwołał się ponadto do opinii dr hab. inż. mgr Z. M. i wytycznych konserwatorskich zawartych w opracowaniu "Katalog [...] w posesji przy ul. [...] " mgr J. W. i prof. dr hab. J. B. z 1990 r. stwierdzając, że zakres ochrony powinien obejmować układ całości obiektu zgodnie z jego granicami historycznymi. Wpis działki [...] umożliwia pełną ekspozycję zachodniej, bogato rzeźbionej elewacji budynku nr [...] jedynej obecnie dostępnej elewacji bocznej dawnego dworku [...]. Wpis dz. Nr [...], [...] , [...] i [...] jest uzasadniony historycznie. Stanowią one relikt dawnego ogrodu śródblokowego. Według zachowanych planów archiwalnych i ikonografii C. i [...] P. stanowiły praktycznie do II pół XIX w. w dużym stopniu tereny o charakterze ogrodniczym z niewielką ilością zabudowy. Ochrona działek na zapleczu zespołu zabudowy przy ul. [...] jest zatem, jak podkreślił organ pierwszej instancji, uzasadniona również z uwagi na zachowanie ciągłości rozwojowej struktury urbanistycznej tej części miasta stanowiącej niegdyś jego obrzeża.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] września 2006 r., po rozpatrzeniu odwołań J. T., P. i Z. S. oraz J. M. od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] lipca 2006 r. wpisującej do rejestru zabytków województwa [...] otoczenia zespołu zabudowy przy ul.[...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2005 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że zarówno J. T., jak i Z. S. będący współwłaścicielami działki [...] podnoszą w swoich odwołaniach, że do czasu doręczenia zaskarżonej decyzji nie brali udziału w toczącym się postępowaniu, nie byli poinformowani o nim, ani nie zostali wezwani do zapoznania się z aktami sprawy i do zajęcia stanowiska w sprawie. Ponadto wszyscy skarżący w swoich odwołaniach zakwestionowali zasadność rozstrzygnięcia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. obejmującego ochroną konserwatorską dz. ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], obr. [...], jako otoczenia zespołu zabudowy przy ul. [...] w K..

W odniesieniu do powyższych argumentów organ drugiej instancji stwierdził, że do odwołujących się zostało skierowane zawiadomienie z dnia 12 czerwca 2006 r. o dokonaniu zmiany proponowanych granic ochrony konserwatorskiej otoczenia zespołu zabudowy przy ul. [...] w K. i określeniu ich na działki: [...], [...], [...], [...],[...]. Zawiadomienia zostały doręczone P. i Z. S. w dniu 5 lipca 2006 r. oraz J. T. w dniu 22 czerwca 2006 r. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że nie byli oni zawiadomieni o toczącym się postępowaniu.

Z akt sprawy nie wynika natomiast, zdaniem organu drugiej instancji, że organ orzekający w pierwszej instancji zapewnił stronom postępowania czynny w nim udział, do czego był zobowiązany przepisem art. 10 § 1 k.p.a. W aktach sprawy brak jest bowiem protokołu oględzin przedmiotowych nieruchomości.

Ponadto Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ustalił, że w księdze rejestru zabytków pod numerem [...] został wpisany dworek składający się z dwóch budynków piętrowych (jeden z nich z XVIII w. o stylowej fasadzie kryty dachem łamanym) połączonych pawilonem parterowym z trójkątnym przyczółkiem na osi, o fasadzie klasycystycznej z 1848 r., o układzie wnętrz dwutraktowym. Natomiast w księdze wieczystej (wykazie hipotecznym) [...], pod numerem sprawy – [...] z datą [...] lipca 1937 r. zapisano: "Notuje się ograniczenie w rozporządzaniu zabytkiem, za jaki uznano dom przy ul. [...] znajdujący się na parceli [...]". Z akt sprawy wynika, że wymieniona w [...] parcela [...], to obecna nieruchomość przy ul.[...].

W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego, istotną wadą zaskarżonej decyzji jest wskazanie w jej sentencji zespołu zabudowy przy ul. [...] jako zabytku, względem którego wyznaczono otoczenie w granicach dz. ew. nr [...], [...], [...],[...],[...]. Za wpisany do rejestru zabytków należy uznać wyłącznie budynek przy ul.[...]. Brak jest natomiast podstaw do wpisu do rejestru otoczenia zespołu zabudowy, tj. również budynków o numerach [...] i [...], które do tego rejestru nie zostały wpisane. Stanowi to naruszenie art. 9 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym do rejestru może być wpisane jedynie otoczenie zabytku wpisanego do rejestru zabytków.

W związku z powyższym organ drugiej instancji uznał, że w tym zakresie konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości, w celu

dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2006 r. złożył W. G., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do rozpoznania przez organ drugiej instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 9 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez niewłaściwe uznanie, że w stanie faktycznym występującym w przedmiotowej sprawie wyrażona w tym przepisie norma nie znajduje zastosowania oraz naruszenie przepisu art. 77 § k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości.

Zdaniem skarżącego pogląd, że do rejestru zabytków wpisany jest wyłącznie budynek przy ul. [...] jest nieuprawniony i sprzeczny z treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Jak bowiem wynika z przywołanego w decyzji opisu zabytku oznaczonego w rejestrze zabytków nr [...], w jego skład wchodzi: dworek składający się z "dwóch budynków piętrowych połączonych pawilonem parterowym z trójkątnym przyczółkiem". W rzeczywistości więc do księgi pod numerem [...] są wpisane trzy połączone ze sobą budynki - dwa budynki piętrowe oraz łączący je pawilon. W tej sytuacji jest rzeczą niemożliwą, aby pod numerem [...] na ulicy [...], jak uznał Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, znajdował się zabytek składający się z trzech budynków.

Zabytek wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...] składa się zatem z piętrowego budynku z XVIII w. o stylowej fasadzie krytego dachem łamanym - ul.[...], parterowego pawilonu z trójkątnym przyczółkiem - ul. [...] oraz z drugiego budynku piętrowego - ul. [...] (z którego pozostała wyłącznie fasada). Wniosek taki wynika wprost z ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności z opinii biegłego prof. dr hab. Z. M..

Zupełnie bezzasadne jest, zdaniem skarżącego, w tym zakresie wywodzenie jakichkolwiek wniosków z treści wpisu w wykazie hipotecznym [...]. Z żadnego przepisu prawa obowiązującego w 1937 r. nie wynikało bowiem jakiekolwiek ograniczenie w rozporządzaniu zabytkiem. Skoro zatem wpis taki znalazł się w [...] to wywodzenie z jego treści zakresu ochrony konserwatorskiej jest bezpodstawne. Wnioskowanie takie byłoby dopuszczalne tylko w takiej sytuacji gdyby z wpisem do rejestru zabytków łączył się obligatoryjny wpis ograniczenia w rozporządzaniu tym zabytkiem. A nawet w takim przypadku byłoby wnioskowanie wątpliwe, albowiem niejednokrotnie zdarzało się, że decyzja o wpisie do rejestru zabytków po prostu nie była doręczana sądowi wieczysto-księgowemu.

Skarżący zauważył również, że drugim argumentem, na podstawie którego Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił zaskarżoną decyzję, było niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu poprzez brak protokołu oględzin przedmiotowej nieruchomości. Uzasadnienie w tym zakresie jest jednak nieprecyzyjne, albowiem nie wiadomo czy organ drugiej instancji uważa, że nie przeprowadzono dowodu z oględzin, czy też uważa, że z przeprowadzenia tego dowodu nie sporządzono protokołu. Niezależnie jednak od nieścisłości uzasadnienia bezpodstawnym jest przekonanie, że dowód taki jest potrzebny. Skarżący podniósł, że to nie to nie widok przedmiotowych nieruchomości stanowi podstawę do ich zaliczenia do otoczenia zabytku, ale historyczne zaszłości powodujące, że tak jak w przeszłości nieruchomości te tworzyły z budynkami jeden kompleks.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę wniesioną w rozpatrywanej sprawie należy uwzględnić, bowiem organ drugiej instancji naruszył przepisy postępowania ze skutkiem mogącym mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy.

Możliwość czysto kasacyjnego załatwienia sprawy traktowana jest przez kodeks postępowania administracyjnego jako wyjątkowa. Strona ma bowiem prawo oczekiwać i żądać, aby zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz z zasadą dwuinstancyjności (art. 9 k.p.a.), w wyniku wniesionego odwołania sprawa została powtórnie rozpatrzona i zapadło w niej merytoryczne rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy w następstwie wniesionego odwołania przejmuje kompetencje do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy, powinien zatem dążyć do ustalenia stanu rzeczywistego sprawy, a mając wątpliwości co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia, przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe (art. 136 k.p.a.). Tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, jest on obowiązany wykazać, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w granicach wyznaczonych przez art. 136 k.p.a., nie jest możliwe do rozstrzygnięcia sprawy.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylając decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2006 r. nie odniósł się w ogóle do przesłanek zawartych w art. 138 § 2 k.p.a. Jako uzasadnienie uchylenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji organ odwoławczy powołał się na fakt, iż za wpisany do rejestru zabytków można uznać wyłącznie budynek przy ul.[...]. Brak jest natomiast podstaw do wpisu do rejestru otoczenia zespołu zabudowy, tj. również budynków o numerach [...] i [...], które do tego rejestru nie zostały wpisane. Nawet gdyby uznać powyższy pogląd za zasadny, co nie znajduje jednak jednoznacznego potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, to fakt ten i tak nie mógłby stanowić podstawy do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Jeżeli bowiem organ odwoławczy przyjął, że budynki o numerach [...] i [...] nie są wpisane do rejestru zabytków, to w konsekwencji powinien uznać, iż prowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie w sprawie wpisania do rejestru zabytków otoczenia tych budynków jest bezprzedmiotowe, a zatem powinno zostać w tym zakresie po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji umorzone.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wykazał się przy tym daleko idącą niekonsekwencją, bowiem w poprzedniej swojej decyzji kasacyjnej z dnia [...] maja 2005 r., na podstawie tego samego materiału dowodowego, doszedł do wniosków całkowicie odmiennych stwierdzając, że " ... we wpisie do rejestru zabytków wymienionego wyżej zespołu z dnia [...].02.1937 r. dokładnie określono granice wpisu, jako całość budynku. Oznacza to, że omawiany zespół zabudowy składający się z trzech budynków przy ul. [...] wpisany został do rejestru zabytków w granicach ścian zewnętrznych.".

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji nie wskazał dlaczego jako rozstrzygające przyjął dane zawarte w księdze wieczystej (wykazie hipotecznym) [...] , pod numerem sprawy – [...] z dnia [...] lipca 1937 r., a nie w księdze rejestru zabytków pod numerem [...], gdzie jest mowa o wpisaniu do rejestru zabytków dworku składającego się z dwóch budynków piętrowych połączonych pawilonem parterowym z trójkątnym przyczółkiem na osi, o fasadzie klasycystycznej z 1848 r., a więc o budynkach nr [...]. Organ odwoławczy nie odniósł się również do znajdującej się w aktach opinii konserwatorskiej rzeczoznawcy Ministra Kultury z dnia 11 marca 2005 r., sporządzonej przez K. K. na zlecenie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz Wojewódzkiego Oddziału Służby Ochrony Zabytków w K., w przedmiocie granic wpisu do rejestru zabytków zespołu zabudowy przy ul. [...] w K.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie odniósł się ponadto do dokonanej przez organ pierwszej instancji oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz do zawartych w odwołaniu zarzutów J.M. i przedłożonej przez niego przy piśmie z dnia 7 sierpnia 2006 r. obszernego materiału dokumentacyjnego. Pominął całkowicie, że kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie ma definicja otoczenia zabytku, zawarta w art. 3 pkt 15 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, z późn. zm.), zgodnie z którą otoczenie to teren wokół zabytku wyznaczony w decyzji o wpisie tego terenu do rejestru zabytków w celu ochrony wartości widowiskowych zabytku oraz jego ochrony przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych. Błędny jest zatem argument skarżącego wskazujący, że otoczenie zabytku może być wpisane do rejestru zabytków z uwagi na posiadanie przez to otoczenie wartości zabytkowych.

Zauważyć należy jednak, że dokonanie przez Sąd pełnej oceny prawnej w powyższym zakresie nie jest możliwe, z uwagi na niezałączenie do akt sprawy wypisu z księgi wieczystej (wykazu hipotecznego) [...] oraz wypisu z księgi rejestru zabytków nr [...], a także brak w aktach opinii biegłego prof. dr hab. Z. M., na którą powoływał się organ pierwszej instancji. Nie sposób również, z uwagi na jego ogólnikowość, odnieść się do ustalenia organu odwoławczego, dotyczącego niezapewnienia stronom postępowania czynnego w nim udziału, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., wynikającej z braku w aktach sprawy protokołu oględzin przedmiotowych nieruchomości.

W świetle powyższych okoliczności zasadny jest zarzut strony skarżącej naruszenia przez organ drugiej instancji art. 7, 77 § 1, 107 § 3, 136 i 138 § 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy obowiązkiem organu drugiej instancji będzie w pierwszej kolejności uzupełnienie niekompletnych akt, a następnie, na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny prawnej, ustalenie czy dokonana przez organ pierwszej instancji w tym zakresie ocena jest zgodna z przepisami prawa, a także czy sporne w przedmiotowej sprawie okoliczności zostały w sposób wyczerpujący wyjaśnione i nie wymagają uzupełniającego postępowania dowodowego. Dopiero na tej podstawie możliwe będzie podjęcie przez organ drugiej instancji stosownego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.