Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 732/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 72
journal: Dz.U. 2006 nr 104 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
article: art. 10  ust. 4
journal: Dz.U. 2006 nr 216 poz 1584
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Andrzej Góraj Anna Mierzejewska Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi B. S. na orzeczenie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] stycznia 2012 r., 2. zasądza od Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego na rzecz B. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. przełożony dyscyplinarny Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego, na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. Nr 104, poz. 708 ze zm.), po dokonaniu analizy i oceny całokształtu okoliczności i materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym, prowadzonym przeciwko B. S. [...] delegowanemu do pełnienia służby w innej miejscowości wraz z powierzeniem pełnienia obowiązków służbowych na stanowisku [...] , obwinionemu o to, że nie dopełnił obowiązków służbowych, tj. popełnił przewinienia dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej, o których mowa w art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, poprzez:

1. niezłożenie oświadczenia o stanie majątkowym w związku z objęciem, z dniem 1 września 2011 r., stanowiska [...] ,

2. niezłożenie oświadczenia o stanie majątkowym w związku z objęciem, z dniem 15 września 2011 r., stanowiska [...] ,

uznał B. S. winnym zarzucanych mu czynów i wymierzył mu karę nagany.

W uzasadnieniu orzeczenia organ podał, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko B. S., natomiast postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. przełożony dyscyplinarny Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego uzupełnił zarzuty w prowadzonym przeciwko B. S. postępowaniu dyscyplinarnym. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ ustalił, że w zakresie zarzutu określonego w pkt 1 Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] przeniósł B. S. z dniem 1 września 2011 r. na stanowisko służbowe [...] . Z tym też dniem B. S. stawił się do pełnienia służby w Delegaturze CBA w [...] i w tym samym dniu pobrał od Dyrektora Delegatury CBA w [...] druk oświadczenia o stanie majątkowym. Natomiast oświadczenie o stanie majątkowym B. S. złożył w sekretariacie Biura Prawnego CBA w dniu 21 września 2011 r., tj. po zapoznaniu się z zarzutem dyscyplinarnym oraz przesłuchaniu go w charakterze obwinionego.

Odnośnie zarzutu określonego w pkt 2 orzeczenia organ podał, że decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] Szef CBA delegował B.S. z dniem 15 września 2011 r. na okres 6 miesięcy do pełnienia służby w innej miejscowości i z tym dniem na okres 6 miesięcy powierzono mu pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku [...] . B.S. w dniu 16 września 2011 r. stawił się do służby [...] , a w dniu 22 września 2011 r. do Biura Kontroli i Spraw Wewnętrznych wpłynęło oświadczenie o stanie majątkowym B.S., datowane na dzień 15 września 2011 r.

W związku z tym, organ przywołał treść art. 72 ust. 2 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, zgodnie z którym funkcjonariusze obowiązani są do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym. W myśl art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 216, poz. 1584 ze zm.), oświadczenie o stanie majątkowym składa się przed objęciem stanowiska, a następnie co roku do dnia 31 marca, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, a także w dniu opuszczenia stanowiska. Organ wskazał, że z decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r., doręczonej B.S. w tym samym dniu, wynika, że B.S. został z dniem 1 września 2011 r. przeniesiony na stanowisko [...] . Oznacza to, objęcie przez niego stanowiska służbowego nastąpiło w dniu 1 września 2011 r., a ustalony w toku postępowania stan faktyczny wskazuje, że po zapoznaniu się z decyzją personalną, a przed dniem 1 września 2011 r., B.S. nie złożył oświadczenia o stanie majątkowym. Uczynił to dopiero w dniu 21 września 2011 r., tj. po powzięciu przez niego wiedzy, iż w związku z zaniechaniem złożenia oświadczenia toczy się przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne.

Ponadto organ podał, że z decyzji personalnej z dnia [...] września 2011 r., doręczonej B.S. w dniu 15 września 2011 r., wynika, że B.S. został z dniem 15 września 2011 r., z urzędu, delegowany na okres 6 miesięcy do pełnienia służby w innej miejscowości i z tym dniem powierzono mu pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku: [...] . Prowadzi to do wniosku, że objęcie przez niego stanowiska służbowego nastąpiło w dniu 15 września 2011 r. W tym przypadku doręczenie decyzji nastąpiło w tym samym dniu co formalne objęcie stanowiska, co wykluczało możliwość złożenia oświadczenia o stanie majątkowym przed tą datą. Jednak B.S. nie złożył oświadczenia o stanie majątkowym w dniu, w którym zapoznał się z decyzją personalną. Nie uczynił tego aż do dnia 21 września 2011 r. Złożenie przez B.S. w dniu 21 września 2011 r. oświadczenia o stanie majątkowym nastąpiło zatem dopiero po powzięciu przez niego wiedzy, iż w związku z zaniechaniem złożenia oświadczenia o stanie majątkowym w związku z objęciem przez niego poprzedniego stanowiska służbowego, toczy się przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne. Zdaniem organu, oczywistym jest, iż w zakresie postawionych B.S. zarzutów naruszenia dyscypliny służbowej, nie złożył on oświadczenia o stanie majątkowym przed objęciem stanowiska, wynikającym z daty określonej w decyzji personalnej.

Organ wyjaśnił przy tym, odnosząc się do okresu pełnienia przez B.S. służby jako [...] , że B.S., w dniach 1 i 2 września został wyznaczony przez przełożonego do pełnienia dyżuru domowego. W dniach 5, 7-8 oraz 13 września 2011 r. odbywał wyjazdy służbowe do [...] . Wynika z tego zatem, że B.S. przystąpił do pełnienia obowiązków na stanowisku [...] . W związku z tym organ uznał, że ani przed formalnym, ani przed faktycznym objęciem [...] B.S. nie złożył oświadczenia o swoim stanie majątkowym.

Odnosząc się natomiast do okresu pełnienia służby na stanowisku [...] , organ stwierdził, że najpóźniej w dniu 20 września 2011 r. B.S. przystąpił do pełnienia obowiązków na tym stanowisku, gdyż z tym dniem zostało mu wydane przez przełożonego polecenie służbowe. Zatem z tym dniem, zdaniem organu, nastąpiło faktyczne objęcie przez B.S. stanowiska [...] . Zatem i w tym przypadku, ani przed formalnym, ani też przed faktycznym objęciem stanowiska służbowego, B.S. nie złożył oświadczenia o swoim stanie majątkowym.

Organ przypominał, że podstawowym zadaniem funkcjonariusza CBA jest wykonywanie poleceń służbowych przełożonego. Wykonywanie poleceń przełożonego wiąże się nierozerwalnie z pełnieniem służby na określonym stanowisku służbowym. Fakt wydania przez uprawnionego przełożonego polecenia służbowego funkcjonariuszowi jest zatem okolicznością wystarczającą do przyjęcia, iż adresat owego polecenia objął przewidziane dla niego stanowisko służbowe.

Reasumując, organ stwierdził, że B.S. dwukrotnie przed objęciem stanowiska w miesiącu wrześniu 2011 r. nie złożył w terminie wymaganego oświadczenia o stanie majątkowym, czym naruszył art. 72 ust. 2 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym w związku z art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Organ podkreślił, że jedynie złożenie oświadczenia o stanie majątkowym przed objęciem stanowiska służbowego można uznać za wypełnienie obowiązku, wynikającego z art. 72 ust. 2 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Niezłożenie w terminie ustawowym oświadczenia w związku z objęciem danego stanowiska służbowego stanowi niedopełnienie obowiązków służbowych, a tym samym naruszenie dyscypliny służbowej.

W ocenie przełożonego dyscyplinarnego, B.S. był winny obydwu zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych, w związku z czym wymierzył mu karę nagany, która jest najłagodniejszą karą dyscyplinarną i koresponduje z charakterem popełnionych czynów i stopniem zawinienia.

Od powyższego orzeczenia pełnomocnik B.S. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił w odniesieniu do zarzutu z pkt 1 naruszenie art. 129 ust. 1 ustawy o CBA poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na wydaniu orzeczenia na podstawie częściowo zebranego materiału dowodowego, a nie na podstawie całości tego materiału oraz naruszenie art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne w związku z art. 72 ust. 2 ustawy o CBA poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że objęcie stanowiska w rozumieniu tych przepisów polega na zapoznaniu się funkcjonariusza z decyzją o mianowaniu go na to stanowisko oraz na przyjęciu że funkcjonariusz ma obowiązek złożenia oświadczenia o stanie majątkowym w związku z objęciem stanowiska, podczas gdy jednoznaczna treść przepisu art. 107 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne wskazuje, że funkcjonariusz ma taki obowiązek przed objęciem stanowiska, a nie w związku z jego objęciem.

Natomiast w odniesieniu do zarzutu przedstawionego w pkt 2 orzeczenia, pełnomocnik B.S. zarzucił naruszenie art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne w zw. z art. 72 ust. 2 ustawy o CBA poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że funkcjonariusz CBA ma obowiązek złożenia oświadczenia o stanie majątkowym w związku z objęciem stanowiska, podczas gdy jednoznaczna treść przepisu art. 107 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne wskazuje, że funkcjonariusz ma taki obowiązek przed objęciem stanowiska, a nie w związku z jego objęciem oraz że objęcie stanowiska w rozumieniu tych przepisów oznacza otrzymanie przez funkcjonariusza decyzji o mianowaniu go na takie stanowisko.

Ponadto pełnomocnik B.S. zarzucił pominięcie przy wykładni pojęcia "objęcie stanowiska" kwestii zapoznania funkcjonariusza z zakresem jego obowiązków na danym stanowisku, błędne ustalenie, że B.S. w ogóle objął stanowisko [...] .

Dodatkowo pełnomocnik B.S. podniósł, że uzasadnienie orzeczenia nie spełnia wymagań, jakim powinno ono odpowiadać, poprzez wewnętrzną sprzeczność, a nadto braki polegające na niewskazaniu, które fakty Szef CBA uznał za udowodnione, a których nie i na jakich oparł się w tej mierze dowodach oraz że orzeczenie zostało wydane przez obecnego Szefa CBA – P. W., w sytuacji gdy jego dotyczył wniosek o wyłączenie, złożony w dniu 19 stycznia 2012 r., który to wniosek został rozpoznany negatywnie przez P. W., mimo, że stosownie do art. 24 § 3 k.p.a. to nie Minister P.W. powinien rozpatrywać wniosek o wyłączenie, ale jego bezpośredni przełożony, czyli Prezes Rady Ministrów, uchybienie to polega na wydaniu orzeczenia przez Ministra P. W.

W związku z powyższym, pełnomocnik B.S. wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uniewinnienie B.S. od popełnienia zarzucanych mu czynów.

W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik B.S. podniósł, że Szef CBA wszczął postępowanie o czyny, które nie mogą stanowić przewinień dyscyplinarnych, gdyż takich prawo nie przewiduje. Wskazał, że z art. 72 ust. 2 ustawy o CBA wynika, że w stosunku do funkcjonariuszy mają zastosowanie ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, wynikające z ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Przepis art. 10 ust. 4 tej ustawy stanowi, że oświadczenia składa się kierownikowi jednostki przed objęciem stanowiska, a nie w trakcie obejmowania stanowiska czy po jego objęciu, czy w związku z jego objęciem. Zatem postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte w odniesieniu do czynów, które nie mogą stanowić przewinienia dyscyplinarnego z uwagi na to, że takiego wymogu nie zna ustawa.

Ponadto pełnomocnik B.S. podał, ze w dniu 1 września 2011 r. B.S. został skierowany na badania lekarskie, które miała przeprowadzić komisja lekarska w celu ustalenia czy jest on zdolny do pełnienia służby na stanowisku, na które został mianowany. Orzeczenie to, zdaniem pełnomocnika B.S., ma istotne znaczenie z tych względów, gdyż przed wydaniem orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia służby B.S. nie powinien obejmować stanowiska, na które został mianowany w dniu 1 września 2011 r. Bowiem po to został skierowany na badania, aby ustalić, czy może objąć stanowisko. Ponadto zwrócił uwagę, że świadek J. W. zeznał w dniu 25 października 2011 r., że nie dopuścił B.S. do służby w dniu 1 września 2011 r. ze względu na brak orzeczenia lekarskiego, stwierdzającego zdolność do służby na stanowisku operacyjno - śledczym. Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że B.S. nie został przedstawiony zakres obowiązków.

Ponadto pełnomocnik B.S. nie zgodził się z przyjętym przez organ rozumieniem pojęć mianowania na stanowisko i objęcia stanowiska. W ocenie pełnomocnika, pojęć tych nie należy utożsamiać, gdyż nie oznaczają one tych samych zdarzeń, bowiem są one rozłączne. Mianowanie funkcjonariusza wynika z decyzji Szefa CBA o mianowaniu, a skutki prawne tego zdarzenia, polegające wyłącznie na samym mianowaniu, a nie na objęciu, następują po zapoznaniu się przez funkcjonariusza z tą decyzją lub po momencie, kiedy mógł się z nią zapoznać. Zdaniem pełnomocnika B.S., nie można interpretować pojęcia "objęcie stanowiska" w oderwaniu od zapoznania funkcjonariusza z zakresem obowiązków. Inne kryteria nie wydają się być dostatecznie precyzyjne i słuszne.

Pełnomocnik B.S. zarzucił organowi, że w uzasadnieniu swojego orzeczenia Szef CBA nigdzie nie określił tego, co rozumie przez objęcie stanowiska w sensie formalnym ani jak rozumie objęcie stanowiska w sensie faktycznym, mimo że rozróżnia pojęcie objęcia stanowiska w takich znaczeniach. Nigdzie też Szef CBA nie stwierdza, jaki dzień przyjmuje jako dzień rozpoczęcia służby w sensie faktycznym, na jakich opiera się w tej mierze dowodach. Nie wiadomo też, czy ostatecznie Szef CBA przyjmuje, że objęcie stanowiska w rozumieniu art. 107 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne jest objęciem stanowiska w sensie formalnym, czy faktycznym. W związku z tym pełnomocnik B.S. podniósł, że w zaskarżonym orzeczeniu brak jest rzeczy podstawowych, tj. czy przyjmuje, że objęcie stanowiska w rozumieniu art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne jest objęciem stanowiska w sensie formalnym, czy faktycznym, kiedy w myśl przyjętego rozumienia pojęcia obwiniony objął stanowisko, na jakiej podstawie Szef CBA uważa, że objęcie stanowiska nastąpiło w danym dniu, a nie w innym.

W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., wydanym na podstawie art. 133 ust. 4 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, utrzymał w mocy orzeczenie nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r.

W uzasadnieniu organ podniósł, że fakt skierowania B.S. nie świadczy o tym, że B.S. nie był zdolny do pełnienia służby na stanowisku [...] . Z karty skierowania wynika, że funkcjonariusz przewidziany był do wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych. Do zadań [...] należy wykonywanie czynności operacyjno- rozpoznawczych i dochodzeniowo-śledczych, co zdaniem organu, nie oznacza to, że zadania te mają być wykonywane osobiście przez [...]. I w tym kontekście istotna jest zdolność funkcjonariusza do wykonywania funkcji kierowniczych, którą B.S. posiadał. Organ stwierdził przy tym, że fakt nieposiadania przez B.S. w dniu 1 września 2011 r. orzeczenia o zdolności do wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych nie świadczyło o tym, że nie był on zdolny do objęcia stanowiska, na które został wyznaczony.

Organ nie zgodził się z twierdzeniem, że w orzeczeniu nr [...] dokonano błędnej wykładni art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne w związku z art. 72 ust. 2 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Podkreślił, że z uzasadnienia orzeczenia nie wynika, iż objęcie stanowiska polega na zapoznaniu się funkcjonariusza z decyzją o mianowaniu go na te stanowisko. Z decyzji tej wynika, że przeniesienie B.S. na stanowisko służbowe [...] nastąpiło z dniem 1 września 2011 r. i ta data została uznana za datę objęcia przez B.S. stanowiska służbowego. Za datę objęcia stanowiska uznano więc datę zamieszczoną w decyzji personalnej, od której funkcjonariusz rozpoczął pełnienie służby na nowym stanowisku. Organ wyjaśnił, że objęcie stanowiska służbowego wynika z decyzji organu właściwego do mianowania funkcjonariuszy na stanowiska służbowe i nie jest możliwe, aby funkcjonariusz zanegował tę decyzję poprzez samowolne nieobjęcie stanowiska służbowego. W przeciwnym razie należałoby uznać obowiązek składania oświadczeń o stanie majątkowym za fikcyjny, gdyż oznaczałoby to, że funkcjonariusz może sam wyznaczyć sobie termin złożenia tego oświadczenia.

Zdaniem Szefa CBA, za datę objęcia stanowiska należy uznać dzień 1 września 2011 r., która to data wynika z decyzji personalnej nr [...] .

Organ, odnosząc się do zarzutu obowiązku funkcjonariusza do złożenia oświadczenia o stanie majątkowym przed objęciem stanowiska, a nie w związku z jego objęciem, podkreślił, że B.S. został obwiniony o to, że nie złożył oświadczenia o stanie majątkowym w związku z objęciem, z dniem 1 września 2011 r., określonego stanowiska służbowego. Organ wskazał przy tym, że z art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne wynika, że istnieją trzy sytuacje, które wywołują obowiązek złożenia przez osobę pełniącą funkcje publiczne oświadczenia o stanie majątkowym. Jedną z tych sytuacji jest objęcie stanowiska, drugą - pozostawanie na stanowisku w dniu 31 grudnia roku następnego i kolejnych lat po objęciu stanowiska, a trzecią - opuszczenie stanowiska. Wskazując sytuacje generujące obowiązek złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, przepis ten ustanawia również terminy, w jakich należy dopełnić tego obowiązku. W pierwszym przypadku jest to termin "przed objęciem stanowiska", w drugim "do dnia 31 marca", a w trzecim "w dniu opuszczenia stanowiska". Zatem w przypadku objęcia stanowiska ustawa wprowadza zasadę, zgodnie z którą każdy, kto ma objąć stanowisko, do którego zastosowanie mają jej przepisy, ma obowiązek złożyć oświadczenie o stanie majątkowym. Natomiast gdy chodzi o termin złożenia oświadczenia majątkowego, został on określony jako "przed objęciem stanowiska", co należy rozumieć, że złożenie oświadczenia majątkowego powinno nastąpić wcześniej niż objęcie stanowiska. Wyznaczenie B.S. do pełnienia służby od dnia 1 września 2011 r. na wskazanym stanowisku spowodowało powstanie obowiązku złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, jak również rozpoczął bieg termin do złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, który to termin upłynął z chwilą objęcia stanowiska.

Organ, odnosząc się do wykładni pojęcia "objęcia stanowiska" z kwestią zapoznania się z zakresem obowiązków, wskazał, że do sporządzania zakresu obowiązków i odpowiedzialności funkcjonariuszy i pracowników CBA uprawnieni są przełożeni. Szef CBA na podstawie art. 54 ust. 1 dokonuje mianowania funkcjonariuszy na stanowiska służbowe. Podniósł, że sporządzenie dla funkcjonariusza pisemnego zakresu obowiązków i odpowiedzialności nie wyznacza momentu objęcia stanowiska służbowego. Wskazał, że sporządzenie zakresu obowiązków i odpowiedzialności funkcjonariusza nastąpić musi po objęciu stanowiska przez funkcjonariusza, gdyż dopiero wtedy aktualizuje się właściwość przełożonego do dokonania tej czynności. Otrzymanie zakresu obowiązków stanowi bowiem konsekwencję objęcia stanowiska. Organ podkreślił, że obowiązki funkcjonariusza CBA wynikają co do zasady bezpośrednio z przepisów ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, a pisemne zakresy obowiązków i odpowiedzialności stanowią jedynie ich konkretyzację, mają charakter informacyjny dla funkcjonariusza. W ocenie organu, przekazanie funkcjonariuszowi pisemnego zakresu obowiązków i odpowiedzialności należy traktować jako potwierdzenie faktu objęcia danego stanowiska i jego następstwo, nie stanowi ono natomiast zdarzenia rozpoczynającego pełnienie służby na tym stanowisku.

Odnosząc się natomiast do zarzutu niedopełnienia obowiązków służbowych, tj. niezłożenia oświadczenia o stanie majątkowym w związku z objęciem z dniem 15 września 2011 r. stanowiska [...] , organ wskazał, że decydujące znaczenie przy ocenie tego, kiedy nastąpiło objęcie stanowiska służbowego przez B.S. ma data zamieszczona w decyzji personalnej. Szef CBA decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] wyznaczył jako początkową datę powierzenia obowiązków na [...] dzień 15 września 2011 r. Ponieważ jednak decyzja z dnia [...] września 2011 r. została doręczona w dniu 15 września 2011 r. to w tym konkretnym przypadku objęcie stanowiska nastąpiło w momencie, w którym B.S. otrzymał decyzję. Skoro objęcie stanowiska nastąpiło w ciągu dnia, to za dopełnienie obowiązku, wynikającego z art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, należy uznać złożenie oświadczenia o stanie majątkowym w tym samym dniu, w którym nastąpiło objęcie stanowiska. Jednak w dniu 15 września 2011 r. B.S. oświadczenia o stanie majątkowym nie złożył.

W ocenie Szefa CBA uzasadnienie orzeczenia z dnia [...] stycznia 2012 r. w sposób wystarczający wskazuje przesłanki, na podstawie których B.S. został uznany winnym zarzucanych mu czynów, tj. zawiera opis ustalonego stanu faktycznego i podstawy prawne wydanego rozstrzygnięcia, a to oznacza, że orzeczenie posiada wymagane przez przepis art. 129 ust. 2 pkt 6 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym uzasadnienie faktyczne i prawne.

Ponadto organ nie zgodził się z twierdzeniem, że wniosek o wyłączenie przełożonego dyscyplinarnego powinien rozpatrywać Prezes Rady Ministrów. Wskazał, że ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym w sposób wyczerpujący reguluje kwestię wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym. Zatem brak jest podstaw, by w postępowaniu dyscyplinarnym stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że Prezes Rady Ministrów jest bezpośrednim przełożonym Szefa CBA w strukturze organu administracji publicznej, lecz organem wyższego stopnia, o którym mowa w art. 26 § 2 k.p.a.

Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi B.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając mu

1. naruszenie art. 129 ust. 1 ustawy o CBA poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że Szef CBA nie odniósł się w uzasadnieniu do całego materiału dowodowego,

2. błędną wykładnię art. 10 ust. 4 o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne poprzez przyjęcie, że data określona w decyzji jako data, z którą funkcjonariusz jest mianowany na dane stanowisko jest tożsama z datą objęcia przez tego funkcjonariusza stanowiska,

3. naruszenie art. 120 ust. 5 pkt 4 ustawy o CBA poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na wadliwym opisie przewinień dyscyplinarnych zarzucanych skarżącemu i ich kwalifikacji prawnych, polegające na opisie przewinień w sposób niezgodny z przepisem art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne,

4. naruszenie art. 126 ust. 2 ustawy o CBA poprzez jego niezastosowanie w sprawie, polegające na uznaniu skarżącego winnym popełnienia czynu, którego popełnienie zarzucił Szef CBA w postanowieniu o uzupełnieniu zarzutów z dnia [...] listopada 2011 r., wbrew temu, iż Szef CBA dopuścił możliwość, że skarżącemu przełożony dyscyplinarny wydał polecenie wykonania określonego zadania w dniu 21 września 2011 r., czyli w dniu, w którym skarżący złożył oświadczenie o stanie majątkowym,

5. naruszenie art. 424 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, przejawiające się w sporządzeniu uzasadnienia w sposób niespełniający wymagań określonych w tym przepisie, który powinien być zastosowany przez analogię,

6. naruszenie art. 24 § 1 k.p.a. poprzez wydanie orzeczenia przez Ministra P. W., który sam rozpoznał wcześniej wniosek skarżącego o wyłączenie go od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym.

Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i zasadzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że jego zdaniem data, w której funkcjonariusz obejmuje stanowisko nie może być rozumiana jako data wskazana w decyzji o mianowaniu na dane stanowisko, gdyż decyzje personalne Szefa CBA o mianowaniu na dane stanowisko nie określały chwili, w której miało nastąpić objęcie stanowiska, ale wskazywały wyłącznie dzień. W związku z tym, na podstawie określenia czasu objęcia stanowiska wskazanego w decyzji nie można określić, czy funkcjonariusz, który złożył oświadczenie o stanie majątkowym w dniu odpowiadającym dniowi, który jest wymieniony jako dzień objęcia stanowiska złożył je w terminie ustawowym, czy po tym terminie. Wskazał, że w odniesieniu do objęcia stanowiska, termin do złożenia oświadczenia mija nie z końcem dnia poprzedzającego objęcie stanowiska, ale z chwilą objęcia stanowiska. Ustawodawcy chodzi bowiem o moment, w którym faktycznie funkcjonariusz obejmuje stanowisko, a nie dzień wskazany jako dzień objęcia stanowiska w decyzji personalnej.

Reasumując, zdaniem skarżącego, objęcie stanowiska należy rozumieć jako faktyczne rozpoczęcie wykonywania czynności w zakresie wynikającym z obowiązków funkcjonariusza na danym stanowisku.

Skarżący, odnosząc się do twierdzenia organu, że uzasadnienie orzeczenia posiada uzasadnienie faktyczne i prawne, podniósł , że w ustawie o CBA, w art. 129 ust. 2 pkt 6, mowa jest tylko o tym, że orzeczenie dyscyplinarne powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, nie wprowadza natomiast żadnych wymogów co do formy i treści tego uzasadnienia. Zatem powinno się w tej mierze sięgnąć do przepisów regulujących najbardziej zbliżoną materię, jakimi są przepisy kodeksu postępowania karnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i formalnym, obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga analizowana według wymienionych wyżej kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy, wskazać należy, że Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 uznał B.S. winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej, o której mowa w art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, poprzez:

1. niezłożenie oświadczenia o stanie majątkowym w związku z objęciem, z dniem 1 września 2011 r., stanowiska [...] ,

2. niezłożenie oświadczenia o stanie majątkowym w związku z objęciem, z dniem 15 września 2011 r., stanowiska [...] i wymierzył mu karę nagany.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że B.S. dwukrotnie przed objęciem stanowiska we wrześniu 2011 r. nie złożył w terminie wymaganego oświadczenia o stanie majątkowym, czym naruszył art. 72 ust. 2 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym w związku z art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Organ podkreślił, że jedynie złożenie oświadczenia o stanie majątkowym przed objęciem stanowiska służbowego można uznać za wypełnienie obowiązku, wynikającego z art. 72 ust. 2 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.

Z takim stanowiskiem organu nie można się zgodzić. Wskazać należy, że zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. Nr 104, poz. 708 ze zm.), funkcjonariuszowi nie wolno pozostawać w stosunku pracy oraz podejmować innego zajęcia zarobkowego poza służbą. Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu w stosunku do funkcjonariuszy mają zastosowanie ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, wynikające z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Zatem funkcjonariusze obowiązani są do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym.

Ustawą, do której odsyła art. 72 ust. 2 ustawy o CBA jest ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 216, poz. 1584 ze zm.), w tym do jej art. 10 ust. 4, zgodnie z którym oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, składa się kierownikowi jednostki (dyrektorowi generalnemu urzędu), z zastrzeżeniem ust. 5 i 6, przed objęciem stanowiska, a następnie co roku do dnia 31 marca, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, a także w dniu opuszczenia stanowiska. Kierownik jednostki (dyrektor generalny urzędu) dokonuje analizy zawartych w oświadczeniu danych.

W rozpoznawanej sprawie organ, wydając orzeczenie dyscyplinarne i uznając skarżącego winnym wskazanych wyżej naruszeń dyscypliny służbowej, uznał, że skarżący druk oświadczenia o stanie majątkowym złożył dopiero w dniu 21 września 2011 r., a zatem zarówno po objęciu stanowiska [...] , jak i po 15 września 2011 r. w związku z objęciem, z dniem 15 września 2011 r., stanowiska [...] . A zatem, że nie dopełnił obowiązku złożenia oświadczenia o stanie majątkowym dwukrotnie w ciągu jednego miesiąca. Uznając skarżącego winnym naruszenia dyscypliny służbowej, dokonał tego w oparciu o interpretację przepisu art. 72 ust. 2 ustawy o CBA w związku z art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, uznając, że funkcjonariusz CBA ma obowiązek składać takie oświadczenie przy każdej zmianie swojego stanowiska służbowego, wynikającego np. z decyzji o mianowaniu na stanowisko służbowe czy też powierzenia mu pełnienia stanowiska służbowego. Organ nie powołał przy tym żadnego przepisu z ustawy o CBA, który normowałby kwestie związane z objęciem stanowiska. Dopiero w odpowiedzi na skargę powołał art. 52 ust. 2 ustawy.

Z taką interpretacją wskazanego wyżej art. 10 ust. 4 w związku z art. 72 ust. 2 ustawy o CBA nie można się zgodzić. Wskazać należy, że z przepisu art. 52 ust. 2 ustawy o CBA nie można wyprowadzić wniosku, że objęcie stanowiska, o którym mowa w art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, związane jest z każdorazową zmianą statusu służbowego funkcjonariusza CBA. Zdaniem Sądu, artykuł 52 ust. 2 ustawy o CBA dotyczy nawiązania po raz pierwszy stosunku służbowego funkcjonariusza CBA, nie zaś kolejnych zmian jego stanowiska.

Podkreślić należy, że przepis art. 72 ust. 2 ustawy o CBA łączy obowiązek składania oświadczeń o stanie majątkowym w odpowiednio wskazanych terminach z faktem bycia funkcjonariuszem CBA. Oznacza to zatem, że "objęcie stanowiska", o którym mowa w art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zestawieniu z art. 72 ust. 2 ustawy o CBA, należy interpretować jako mianowanie funkcjonariusza do służby w CBA. Na ten element zwrócił bowiem obowiązek ustawodawca, wskazując, że to funkcjonariusz ma obowiązek złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 4, który ma zastosowanie do wszystkich funkcjonariuszy CBA, ma on to uczynić przed objęciem stanowiska, a następnie co roku do dnia 31 marca, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, a także w dniu opuszczenia stanowiska. A zatem to nie naczelnik wydziału czy ekspert w dziale prawnym jest zobligowany do złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, obowiązek taki ma przede wszystkim funkcjonariusz CBA. Oznacza to zatem, że w sytuacji, gdy funkcjonariusz jest już w służbie (tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie), to obowiązek złożenia oświadczenia o stanie majątkowym ma on co roku do dnia 31 marca, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, a także w dniu opuszczenia stanowiska, nie zaś przy każdej zmianie stanowiska w służbie.

Wskazać należy, że wprawdzie przepis art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne wydaje się być jasny i niebudzący wątpliwości, jednakże w związku z art. 72 ust. 2 ustawy o CBA należy odstąpić od znaczenia literalnego (potocznego) danego przepisu, gdyż znaczenie to pozostaje w oczywistym konflikcie lub sprzeczności ze znaczeniem innych norm systemu, prowadzi do absurdalnych z punktu widzenia społecznego lub ekonomicznego konsekwencji oraz do rażąco niesprawiedliwych rozstrzygnięć lub pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi normami moralnymi" (por. Wyrok SN z 8 maja 1998 r. (I CKN 664/97, OSNC 1999/1/7)).

W rozpoznawanej sprawie skarżący przyjęty został do służby w 2008 r. i przed przyjęciem zobligowany był do złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, nie oznacza to jednak, że każda zmiana jego sytuacji personalnej obliguje funkcjonariusza do składania kolejnego oświadczenia o stanie majątkowym niezależnie od oświadczenia składanego do dnia 31 marca. Skarżący wstąpił do służby raz, stał się wówczas funkcjonariuszem i nadal nim pozostaje.

Niezależnie od wskazanych wyżej argumentów, świadczących o błędnej wykładni dokonanej przez organ, odnośnie art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, wskazać należy, że Sąd przeanalizował również przepisy dotyczące składania oświadczeń majątkowych przez inne grupy zawodowe. I tak w tej samej ustawie o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne ustawodawca unormował obowiązek składania oświadczeń majątkowych na przykład przez sędziów Sądu Najwyższego, którzy zgodnie z przepisem art. 16 oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, składają przed objęciem stanowiska, a następnie co roku do dnia 31 marca, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, a także w dniu opuszczenia stanowiska sędziego.

Ponadto podobne unormowanie zawarte jest w ustawie o Policji, w art. 62 ust. 2, zgodnie z którym policjant jest obowiązany złożyć oświadczenie o swoim stanie majątkowym, czy też w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, gdzie obowiązek taki nałożony został na oficerów zawodowych.

Biorąc zaś pod uwagę racjonalność ustawodawcy, niezrozumiałym byłoby składanie oświadczeń majątkowych przy każdej zmianie stanowiska jedynie przez funkcjonariuszy CBA, a zwolnienie z takiego obowiązku innych funkcjonariuszy, np. policjantów.

Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie nie doszło, zdaniem Sądu, do naruszenia przez skarżącego dyscypliny służbowej, to niezasadne było ukaranie go przez organ karą nagany w postępowaniu dyscyplinarnym.

Organ ponownie rozpoznając sprawę, winien uwzględnić wykładnię art. 10 ust. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w związku z art. 72 ust. 2 ustawy o CBA, dokonaną w niniejszym wyroku.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł, jak w wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

.