Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 699/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant referent – stażysta Aleksandra Pietruczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M. B.-N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 17 ust. 1-1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 114), § 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r., poz. 3), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), odmówił M. B.-N. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym bratem I. B.

Orzekający organ ustalił, że wnioskodawczyni jest siostrą I. B., a więc osobą spokrewnioną w stopniu drugim w linii bocznej. I. B. orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności nr [...] r. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności do 30.11.2018 r.; z treści tego orzeczenia wynika, iż niepełnosprawność powstała przed 16 rokiem życia, co oznacza, iż spełnione są warunki zawarte w art. 17 ust. 1b ustawy.

Matka wnioskodawczyni oraz I. B. jest osobą legitymującą się na stałe orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nr [...]r.). Ponadto jest osobą częściowo ubezwłasnowolnioną (zaświadczenie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 29.04.1991 r.). Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] rodzicom wnioskodawczyni oraz brata tj. B. B. oraz B. S. została ograniczona władza rodzicielska poprzez ustanowienie rodziny zastępczej.

W oświadczeniu złożonym przez wnioskodawczynię w dniu 11.12.2014 r. zainteresowana stwierdziła, iż nie jest jej znane miejsce pobytu ojca, jak również nie posiada informacji dotyczących pozbawienia go władzy rodzicielskiej. Ponieważ kwestie te posiadają fundamentalne znaczenie dla rozpatrzenia złożonego wniosku, organ we własnym zakresie podjął czynności związane z ich wyjaśnieniem, występując do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z prośbą o udzielenie informacji umożliwiających zajęcie stanowiska w sprawie ustalenia uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na powyższe dnia 12.02.2015 r. ww. jednostka przesłała pismo o treści: "(...) Pan B. S., zam. [...], oświadczył, iż nie posiada wiedzy, aby kiedykolwiek był pozbawiony władzy rodzicielskiej oraz, że nigdy nie ubiegał się o ustalenie mu grupy inwalidzkiej". Powyższe zdaniem organu wskazywało, iż żyje osoba zobowiązana do alimentacji w stopniu pierwszym, a jej obowiązek alimentacyjny wyprzedza zgodnie z art. 129 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny zainteresowanej względem brata. Zważywszy na fakt, iż ojciec I. B. nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, jak również nie posiada wiedzy na okoliczności pozbawienia go władzy rodzicielskiej, to on w pierwszej kolejności w świetle prawa obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym względem syna.

Z uwagi na powyższe organ stwierdził, iż ojciec I. B. żyje i nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, w związku z tym nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 17 ust 1-1b ustawy o świadczeniach rodzinnych niezbędne do przyznania siostrze wnioskowanego świadczenia.

W odwołaniu od decyzji M. B.-N. zarzuciła, iż organ nie wziął pod uwagę, że w wyroku orzekającym rozwód jej rodziców, została orzeczona eksmisja B. S. Faktycznie zaś B. S. nie mieszka z odwołującą się i jej bratem znacznie wcześniej, niż orzeczono rozwód, bo co najmniej od okresu orzeczenia ograniczenia władzy rodzicielskiej w 1990 r. i faktycznie od tego okresu nie sprawował nad nimi władzy rodzicielskiej, ani się nimi nie interesował.

Zdaniem strony faktem jest, że przepis na podstawie którego podjęto decyzję, wskazuje na pozbawienie praw rodzicielskich, jako podstawę podjęcia decyzji w omawianym przypadku, lecz w polskim ustawodawstwie brak jest takiego pojęcia jak pozbawienie praw rodzicielskich, a kodeks rodzinny i opiekuńczy, posługuje się pojęciem władzy rodzicielskiej. Władzy rodzicielskiej można pozbawić jedynie do momentu pełnoletniości, gdyż jak stanowi art. 92 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską. Aktualnie z uwagi na okoliczność, iż brat zainteresowanej skończył 29 lat, wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej B. S. byłby w jej ocenie bezprzedmiotowy, gdyż de facto nie ma on już prawa sprawować władzy rodzicielskiej, a zatem uznać należałoby, że jest pozbawiony praw rodzicielskich z mocy prawa.

Ponadto zdaniem odwołującej się, B. S. nie nadaje się do sprawowania opieki nad jej chorym bratem, gdyż był osobą nadużywającą alkoholu i zapewne nic w tym zakresie się nie zmieniło, natomiast organ oparł się jedynie na deklaracji B. S., że nie ubiegał się o ustalenie władzy rodzicielskiej, ani nie posiada wiedzy o pozbawieniu praw rodzicielskich. Zatem organ oparł się na oświadczeniu o braku wiedzy B. S., co do pozbawienia go praw rodzicielskich, choć faktycznie zgodnie z obowiązującymi przepisami, praw rodzicielskich pozbawić nie można, a można jedynie zawiesić, ograniczyć lub pozbawić władzy rodzicielskiej, co w przypadku osoby pełnoletniej, jak jej brat, nie jest już możliwe.

Zainteresowana wniosła zatem o zmianę decyzji, uwzględniając w szczególności: brak możliwości wykonywania przez B. S. władzy rodzicielskiej z uwagi na wiek jej brata, orzeczenie o jej ograniczeniu przez Sąd i jej faktycznego nie wykonywania do czasu osiągnięcia pełnoletności przez jej brata.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium wskazało, iż organ I instancji analizując akta sprawy ustalił, że matka M. B.-N. i I. B. – B. B. żyje i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w związku z powyższym nie może sprawować opieki nad synem I. Natomiast ojciec – B. S. żyje i nie posiada żadnego orzeczenia o niepełnosprawności. Organ chcąc wnikliwie przeanalizować wszystkie warunki umożliwiające ewentualne przyznanie świadczenia wnioskodawczyni starał się również ustalić, czy ojciec I. B. kiedykolwiek został pozbawiony władzy rodzicielskiej nad synem, jednakże okazało się, że zarówno B. S. jak i wnioskodawczyni zaprzeczyli by został on kiedykolwiek pozbawiony władzy rodzicielskiej (orzeczono w stosunku do niego jedynie ograniczenie władzy rodzicielskiej)

W wyniku przeprowadzonego postępowania zdaniem organu odwoławczego okazało się, że żyje ojciec osoby wymagającej opieki, który nie został pozbawiony praw rodzicielskich i który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, dlatego brak było podstaw do przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego na brata w świetle obowiązujących przepisów.

W skardze do sądu, M. B.-N., decyzji organu odwoławczego zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 17 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez błędne przyjęcie, że pozbawienie praw rodzicielskich jest tożsame z pojęciem pozbawienia władzy rodzicielskiej i tym samym uznanie przez organ, że ojciec pełnoletniej (29 letniej) osoby wymagającej opieki, faktycznie niesprawujący opieki nad osobą tego wymagającą od 1990 r., mający ograniczoną władzę rodzicielską, a także wobec którego Sąd orzekający rozwód zarządził eksmisję ze wspólnego mieszkania, może nabyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli nie został pozbawiony praw rodzicielskich, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego artykułu nie daje podstaw do takiej interpretacji, a formalnie, nie istnieje w polskim porządku prawnym możliwość pozbawienia praw rodzicielskich, a jedynie możliwość pozbawienia władzy rodzicielskiej i to jedynie w okresie jej sprawowania, a więc do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności,

2. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy wniosek o świadczenie pielęgnacyjne złożyła tylko i wyłącznie siostra osoby wymagającej opieki, a zastosowanie przepisu i dokonanie jego wykładni poprzez uznanie, że skoro w przypadku zbiegu uprawnienia do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, przyznaje się tylko jedno świadczenie pielęgnacyjne, osobie, która pierwsza złożyła wniosek, to tym bardziej należałoby przyznać świadczenie osobie uprawnionej, która jako jedyna wniosek złożyła,

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i zaniechaniu zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego na okoliczność możności wykonywania przez ojca opieki nad wymagającym opieki w sytuacji, gdy ten nadużywa alkoholu, nie ma warunków do sprawowania opieki, a także posiada zadłużenie alimentacyjne wobec wierzycieli tj. skarżącej, jej matki oraz wymagającego opieki w kwocie 53.285,43 zł - należność główna oraz 51.606,13 zł odsetek i zaniechanie zbadania indywidualnej sytuacji skarżącej w tym zakresie.

Biorąc powyższe pod uwagę, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych oraz dopuszczenie w postępowaniu dowodu z treści pisma z dnia [...] r. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] na okoliczność wysokości zadłużenia alimentacyjnego B. S. - ojca osoby wymagającej opieki.

Uzasadniając podniesione zarzuty skarżąca podniosła, że Kodeks rodzinny i opiekuńczy, posługuje się pojęciem władzy rodzicielskiej, a nie praw rodzicielskich. Władzy rodzicielskiej można pozbawić jedynie do momentu pełnoletniości, gdyż jak stanowi art. 92 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską. Aktualnie z uwagi na to, że osoba wymagająca opieki ma skończone 29 lat, wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej B. S. w jej ocenie byłby bezprzedmiotowy, gdyż nie ma on już prawa sprawować władzy rodzicielskiej, a skoro ojciec nie może już sprawować władzy rodzicielskiej, zatem należałoby uznać, że jest również pozbawiony praw rodzicielskich z mocy samego prawa.

Ponadto skarżąca zwróciła uwagę, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie posługuje się kodeksowym pojęciem władzy rodzicielskiej, a ustawodawca użył w niej sformułowania prawa rodzicielskie i z tego powodu strona nie powinna ponosić ujemnych następstw w zakresie swoich praw, a wynikających z użycia w ustawie o świadczeniach rodzinnych definicji nie używanej w innym akcie prawnym. Dlatego, zdaniem strony skarżącej, organ powinien uznać, że już ograniczenie władzy rodzicielskiej orzeczone przez Sąd Rodzinny wobec ojca osoby wymagającej opieki, powinno czynić zadość uznaniu, że faktycznie nastąpiło pozbawienie praw rodzicielskich. Jednocześnie pojęcie praw rodzicielskich uznać należałoby za pojęcie węższe, aniżeli władza rodzicielska, w której zakres wchodzą zarówno prawa jak i obowiązki.

Dodatkowo zdaniem skarżącej organ winien wziąć pod uwagę, że B. S. od co najmniej 1990 r. faktycznie nie sprawuje władzy rodzicielskiej, nie mieszka ze skarżącą, ani jej bratem od czasu rozwodu w 1995 r., a sąd usankcjonował ten stan, orzekając o jego eksmisji, a także ograniczając jego władzę rodzicielską i oddając skarżącą wraz z bratem pod opiekę rodziny zastępczej tj. babci i dziadka - rodziców matki skarżącej, w której przebywali do osiągnięcia pełnoletności.

Strona podkreśliła, że B. S. w ogóle się nie interesował swoim synem przez te wszystkie lata, nie płacił też dobrowolnie alimentów, a zadłużenie alimentacyjne wobec wierzycieli wynosi 53.285,43 zł - należność główna oraz 51.606,13 zł odsetki. Ponadto wskazała, że B. S. nie nadaje się do sprawowania opieki na chorym bratem skarżącej, gdyż był osobą nadużywającą alkoholu, a także nie ma warunków do sprawowania opieki, lecz pomimo tego organ oparł się jedynie na deklaracji B. S., że nie ubiegał się o ustalenie mu grupy inwalidzkiej, ani że nie posiada wiedzy o pozbawieniu go władzy rodzicielskiej.

Ponadto skarżąca zwróciła uwagę, że skoro ustawodawca uznał, że w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, przysługującego więcej niż jednej osobie sprawującej opiekę nad osobą lub osobami wymagającymi opieki przyznaje się tylko jedno świadczenie pielęgnacyjne osobie, która pierwsza złożyła wniosek, to skoro ojciec w ogóle tej opieki nie sprawuje i nie składał wniosku, a wniosek złożyła jedynie skarżąca, świadczenie należałby przyznać skarżącej.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U.z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.

Oceniając wg tych zasad analizowane postępowanie administracyjne oraz wydane w jego wyniku rozstrzygniecie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.

Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – pomimo jego złożoności, nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania.

Istotą sporu było rozstrzygnięcie, czy w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych osobie, którą obciąża obowiązek alimentacyjny w dalszej kolejności, względem pełnoletniego członka rodziny, legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, i która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. w sytuacji gdy jedno z rodziców – matka - żyje i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w związku z powyższym nie może sprawować opieki nad synem I., natomiast ojciec - B. S. żyje i nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, a orzeczono w stosunku do niego jedynie ograniczenie władzy rodzicielskiej.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 114), w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 1548), zmieniającą tę ustawę.

W wyniku powołanej nowelizacji doszło też do istotnej zmiany kryteriów przyznawania dotychczasowego świadczenia pielęgnacyjnego w stosunku do stanu prawnego, który obowiązywał do dnia 31 grudnia 2012 r. Dodatkowo nowe brzmienie przepisów art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy porządkuje grupy osób uprawnionych do świadczenia.

W świetle art. 17 ust. 1 powołanej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1. matce albo ojcu,

2. opiekunowi faktycznemu dziecka,

3. osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2013 r. poz. 135 ze zm.),

4. innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Natomiast w art. 17 ust. 1a ustawy wskazano, że osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

• rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

• nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

• nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Stosownie zaś do art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Nadto z mocy art. 23 i 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego także małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy oraz przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Natomiast zgodnie z art. 617 § 1 k.r.o., krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej. Krewnymi w linii bocznej są osoby, które pochodzą od wspólnego przodka, a nie są krewnymi w linii prostej. Tak więc krewnymi w linii prostej są zstępni i wstępni, zstępnym jest: syn, wnuk a wstępnym: ojciec i dziadek, rodzeństwem zaś osoby mające choćby jednego wspólnego przodka.

Art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 1a u.ś.r. w konfrontacji z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jednoznacznie wskazuje katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji, w określonej kolejności. W ocenie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonej w uchwale I OPS 5/13, treść omawianych przepisów u.ś.r. jest jasna, a ustalenie z nich normy prawnej nie wymaga szczególnych zabiegów interpretacyjnych i jest możliwe przy zastosowaniu wyłącznie wykładni gramatycznej.

Jak słusznie ustaliły orzekające w sprawie organy matka wnioskodawczyni i I. B. żyje i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w związku z czym nie może sprawować opieki nad synem. Natomiast ojciec B. S. żyje i nie posiada żadnego orzeczenia o niepełnosprawności, jak również nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej nad synem, a orzeczono w stosunku do niego jedynie ograniczenie władzy rodzicielskiej. W takiej sytuacji – skoro żyje ojciec osoby wymagającej opieki, który nie został pozbawiony praw rodzicielskich i który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, brak było podstaw do przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad bratem w rozumieniu cyt. wyżej przepisów.

Abstrahując od istniejącego dysonansu terminologicznego w rozpatrywanych przepisach odwołujących się do pojęcia "pozbawienia praw rodzicielskich" funkcjonującego także w przepisach prawa karnego, nawet pozbawienie władzy rodzicielskiej nie oznacza pozbawienia praw i obowiązków nie wchodzących w zakres władzy rodzicielskiej; tym samym nie zostaje zniesiony obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka, mogą po nim dziedziczyć i np. mają prawo do kontaktowania się z nim. Oznacza to, że uzyskanie pełnoletniości przez uprawnionego do alimentacji nie ma bezpośredniego wpływu na zakres tego obowiązku. Jednak z mocy przepisu szczególnego – art. 17 ust. 1a ustawy, pozbawienie praw rodzicielskich rodziców wpływa na ustalenie przesłanek do nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 4 tego przepisu, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie wobec ustalenia, że żyje ojciec osoby wymagającej opieki, który nie został pozbawiony praw rodzicielskich i który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, dlatego też brak było podstaw do przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad bratem.

Odnosząc się zaś do podnoszonego zarzutu zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, przysługującego więcej niż jednej osobie sprawującej opiekę nad osobą lub osobami wymagającymi opieki, kiedy to przyznaje się tylko jedno świadczenie pielęgnacyjne osobie, która pierwsza złożyła wniosek, zwrócić należy uwagę, że zbieg uprawnień następuje wtedy, gdy jednocześnie w danej sprawie jest kilku uprawnionych do określonego świadczenia, podczas gdy w niniejszej sprawie jasno występuje określona przepisem kolejność uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, uwarunkowana określonymi okolicznościami stanu faktycznego.

Nie można wobec tego wynikających z norm ustawowych praw i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawego odczytywać wbrew woli ustawodawcy, gdyż godziłoby to w Konstytucyjnie określone zasady legalizmu i praworządności. Normując prawo do przedmiotowej pomocy ustawodawca wprowadził wymogi podmiotowe i przedmiotowe określając ich ramy i granice w przywołanych powyżej przepisach. Organ zatem nie może stosować jakichkolwiek przesłanek pozaprawnych rozstrzygając daną sprawę administracyjną.

Na marginesie podkreślenia wymaga także, że środki finansowe będące przedmiotem sporu pochodzą ze środków publicznych a zatem nie może budzić wątpliwości, że sposób ich wykorzystania musi być pod szczególną kontrolą, a wydatkowanie ich podlega rygorom wydatkowania środków budżetowych. W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że przekazane środki nie tracą swego publicznoprawnego charakteru (np. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2002 r., sygn. akt FPS 6/02, publ. ONSA 2003/1, poz. 8). Sąd zwraca uwagę, że ustawodawca zarówno w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej: "u.f.p."), jak i w ustawie z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (tekst. jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 168 ze zm., dalej "u.d.f.p.") w sposób jednoznaczny unormował zasady gospodarowania środkami publicznymi, wskazując, że prawidłowość gospodarowania nimi podlega ochronie określonej m.in. regulacjami normującymi odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Tym samym organy orzekające nie mogły zadośćuczynić żądaniu strony skarżącej, gdyż zobowiązane są działać przede wszystkim na podstawie obowiązujących w dacie orzekania przepisów prawa, o czym stanowi art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. Tylko łączne spełnienie wyszczególnionych przez ustawodawcę, a szeroko wskazanych powyżej warunków pozwalałoby na pozytywne załatwienie przedmiotowego wniosku.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał – jak wykazano wyżej – że organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa.

Tym samym, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.