Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 123/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6 pkt 8, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 31 poz 266
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia NSA Izabella Kulig – Maciszewska, Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.), Protokolant asystent sędziego Marcin Rączka, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta i Gminy M. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy M. a Prezydentem Miasta Z. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku S. Z. o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy M. jako organ właściwy do rozpoznania przedmiotowego wniosku


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy M. wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2011 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim a Prezydentem Miasta Z., o rozpatrzenie wniosku S. Z. o umieszczenie w domu pomocy społecznej.

Z uzasadnienia wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość wynika, że w dniu [...] maja 2011 r. do Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. wpłynął wniosek S. Z. o skierowanie do domu pomocy społecznej. Następnie zawiadomieniem z dnia 21 czerwca 2011 r. zgodnie z art. 65 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr. 98 poz. 1071 ze zm.) wniosek ten został przesłany wraz z aktami sprawy do MOPS z Z. Kierownik Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. uznał się za organ niewłaściwy do wydania decyzji w sprawie uzasadniając to stwierdzeniem, że miejscem zamieszkania S. Z. jest gmina Z., gdyż jest to miejsce w którym przebywa on z zamiarem stałego pobytu.

W odpowiedzi Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] lipca 2011 r., na wniosek Burmistrza Miasta i Gminy M. dotyczący rozstrzygnięcia sporu o właściwość, organ zaznaczył, że S. Z. nie był nigdy zameldowany na pobyt stały na terenie gminy Z., a aktualnie nie posiada miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93. ze zm.), gdyż schronisko dla bezdomnych, w którym przebywa nie stanowi lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Uznać go w związku z tym należy za osobę bezdomną. Oznacza to, że organem właściwym miejscowo do wydania decyzji w sprawie umieszczenia S. Z. w domu pomocy społecznej jest Burmistrz Miasta i Gminy M., gdyż na terenie Gminy M. wnioskodawca jest zameldowany na pobyt stały pod adresem J. [...] gmina M. od dnia [...] stycznia 1940 r. Znajdujący się pod tym adresem budynek nie nadaje się do zamieszkania, a S. Z. nie zamieszkuje tam od 51 lat. Przeważającą część życia spędził on na terenie C., gdzie był kilkakrotne zameldowany na pobyt czasowy.

Od 2006 r. S. Z. zamieszkuje w Schronisku dla Bezdomnych w Z. przy ul. J[...] gdzie jest też mu przesyłana emerytura wypłacana przez ZUS Oddział z w S. Natomiast nie jest, ani nie był, tam zameldowany na pobyt stały ani czasowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej: "P.p.s.a." sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość powstałe między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, jeżeli odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami jednostek rządowych.

Przez spory, o których mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć sytuacje, w których przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny), względnie dochodzi między tymi organami do sporu negatywnego, tj. każdy z organów uważa się za niewłaściwy.

Z takim właśnie negatywnym sporem o właściwość między dwoma organami samorządu terytorialnego mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem żaden z organów nie uznaje swojej kompetencji do rozpoznania wniosku S. Z. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Właściwość miejscową gminy obowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku świadczenia polegającego na skierowaniu do domu pomocy społecznej, właściwość gminy precyzuje art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez wskazanie, że jest nią organ gminy właściwej dla wnioskodawcy w dniu skierowania do domu pomocy społecznej. Natomiast w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (art. 101 ust. 2).

Stosownie do art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej za osobę bezdomną należy rozumieć osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego pod pojęciem "lokal mieszkalny" należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Z zakresu tego pojęcia ustawodawca wyłączył pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Użycie w powołanym przepisie zwrotu "w szczególności" wskazuje na jedynie przykładowy charakter wyliczenia. Wszystkie zatem pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, nawet te, które w ustawie nie zostały wprost wymienione, nie stanowią lokali mieszkalnych w rozumieniu powołanej ustawy. Należy zatem uznać, że schronisko dla osób bezdomnych nie spełnia ustawowych przesłanek do zaliczenia go do kategorii lokali mieszkalnych.

Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy przyjąć, że S. Z. jest osobą bezdomną, gdyż nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym przeznaczonym na pobyt stały osób w celu zaspokojenia ich potrzeb mieszkaniowych. Przebywa on w Schronisku dla Bezdomnych z Z. przy ul. J[...], którego nie można uznać w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów za lokal mieszkalny.

Ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały S. Z. była miejscowość J. [...] w gminie M., a więc organem właściwym do rozpoznania jego wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, jest Burmistrz Miasta i Gminy M.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażano kilkakrotnie pogląd, że w przypadku osoby bezdomnej powinna ona otrzymać pomoc od gminy, na terenie której jest zameldowana na pobyt stały (por. postanowienia NSA z dnia 9 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OW 8/10, z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt I OW 95/10 czy z dnia 22 lipca 2011 r., sygn. akt I OW 68/11)

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i 15 § 1 ustawy – P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.