Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1769/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 10 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Mirosława Pindelska Protokolant: starszy asystent sędziego Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J.F. i L.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1084/11 w sprawie ze skargi J.F. i L.F. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku likwidacji otworów okiennych 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia [...] września 2010 r., nr [...], 3. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie solidarnie na rzecz J.F. i L.F. kwotę 1190 (tysiąc sto dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 lutego 2012 r., VII SA/Wa 1084/11, oddalił skargę J. F. i L. F. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku likwidacji otworów okiennych.

W uzasadnieniu wyroku wskazano następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Warszawie wszczął, na wniosek Hali [...] [...] Sp. komandytowa, postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wykonanych 15 i 18 okien w ścianie budynku przy ul. [...] 16 w Warszawie w granicy z działką nr 8 i nr 40 z obrębu nr 5-05-05.

W odpowiedzi na prośbę o przesłanie dokumentacji projektowej budynku przy ul. [...] 16 oraz zapytanie, czy dokonano zgłoszenia zamiaru wybicia przedmiotowych okien, Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy Śródmieście poinformował, iż w zasobach archiwum nie odnaleziono dokumentacji budowlanej budynku przy ul. [...] 16 oraz że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wydawał pozwolenia na wykonanie ww. okien. W dniu 7 września 2009 r. przedstawiciel PINB przeprowadził oględziny w przedmiotowej sprawie i potwierdził, iż w ścianie będącej w ostrej granicy znajdują się okna o różnej wielkości i w zróżnicowanym układzie. Strony nie potrafiły sprecyzować terminu ich powstania oraz nie przedłożyły dokumentów potwierdzających legalność ich wykonania.

W dniu 11 września 2009 r. poinformowano strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie samowolnie wykonanych 18 okien w ścianie budynku przy ul. [...] 16 w granicy z działką nr 40 z obrębu 5-05-05 w Warszawie i w dniu [...] września 2009 r. decyzją nr [...] nałożono na Wspólnotę Mieszkaniową [...] 16 KW I i KW II obowiązek likwidacji samowolnie wykonanych 18 okien w zachodniej ścianie budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] 16 w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się decyzji.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 28 stycznia 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję PINB z dnia [...] września 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, iż PINB powinien wyjaśnić, w jakich pomieszczeniach znajdują się przedmiotowe okna, w szczególności, czy występują w pomieszczeniach mieszkalnych, czy w częściach wspólnych. W drugim przypadku słusznym byłoby nałożenie obowiązków na Wspólnoty, natomiast w pozostałych częściach na inwestora, właściciela lub zarządcę.

W sprawie dotyczącej budynku przy ul. [...] 16 w Warszawie wydany został wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 672/09. Z oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku wynika, że "wyjaśnienie kwestii położenia okien ma priorytetowe znaczenie dla ustalenia osoby zobowiązanej do ich likwidacji, albowiem odpowiedzialność wspólnoty może dotyczyć części wspólnych budynku, tj. okien w pomieszczeniach niesłużących do wyłącznego użytku właściciela (np. klatka schodowa)".

W związku z powyższym organ I instancji wezwał obecnych właścicieli lokali, w których wybito otwory okienne, do złożenia wyjaśnień w tej sprawie. Ponadto w dniu 11 maja 2010 r. odbyła się wizja w lokalach nr 1, 1 a, 3a, 5, 5a, lok. 11/11 a (2 okna), 25a, 13, 13a (2 okna), 15 (2 okna), 17 (2 okna), 23, 39 (2 okna), 37 (2 okna), 33 (2 okna), 31, w których potwierdzono występowanie samowolnie wykonanych okien. Pozostałe lokale nie zostały udostępnione. Podczas wizji przedstawiciel organu nadzoru budowlanego usiłował ustalić inwestorów wykonanych robót budowlanych, polegających na wybiciu okien, jednak "według oświadczenia mieszkańców budynku, w tym lokali udostępnionych do oględzin oraz administratora budynku, okna w ww. lokalach zostały wybudowane przez ich poprzednich najemców lub w przypadku lokalu nr 37 – poprzedniego właściciela i nie są w stanie określić terminu ich budowy". W trakcie dokonanych oględzin stwierdzono, iż wszystkie wykonane okna, będące przedmiotem postępowania, znajdują się w lokalach mieszkalnych lub użytkowych, brak jest natomiast okien w częściach wspólnych, co w związku z przytoczoną wyżej regulacją prawną zwalnia wspólnotę od odpowiedzialności za, pozostające w sprzeczności z Prawem budowlanym, samowolnie wykonane okna w ścianie znajdującej się w ostrej granicy z działkami nr 8 i 40 w obrębie 5-05-05 w Warszawie.

W trakcie postępowania ustalono, iż właścicielem większości lokali, w których znajdują się przedmiotowe okna, jest Spółka [...] [...] Sp. z o.o., natomiast dwa lokale – nr 11/11 a i 37 zostały wyodrębnione i są własnością odpowiednio J. i L. F. oraz Biura Obsługi [...] Sp. z o.o. W dniu 1 czerwca 2010 r. poinformowano strony o toczącym się postępowaniu w sprawie samowolnie wykonanych okien w ścianie budynku przy ul. [...] 16 w granicy z działką nr 8 i 40 z obrębu 5-05-05 przy ul. [...] 14 w Warszawie.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] września 2010 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), nałożył na J. F. i L. F. obowiązek likwidacji w zakreślonym terminie samowolnie wykonanych 2 okien w ścianie budynku przy ul. [...] 16 w Warszawie w granicy z działką nr 8 i 40 z obr. 5-05-05, w lokalu nr 11/11 a.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołań J. i L. F. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej "[...] 16" KW I w Warszawie i [...] – Serwis Nieruchomości Sp. z o.o. w Warszawie utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2010 r.

Zdaniem organu odwoławczego bezspornym w sprawie jest, iż osoby, które dopuściły się samowoli budowlanej nie posiadają obecnie żadnego tytułu prawnego do nieruchomości i w żaden sposób z niej nie korzystają. Okoliczność ta uzasadnia nałożenie obowiązku wynikającego z art. 52 Prawa budowlanego na obecnego właściciela lokalu mieszkalnego, w którym okna zostały zrealizowane.

J. F. i L. F. w skardze na powyższą decyzję zarzucili organowi II instancji oparcie rozstrzygnięcia o dowody znajdujące się w aktach innego postępowania administracyjnego, do którego skarżący nie mieli dostępu, a tym samym nie mogli podnosić żadnych zarzutów i zajmować stanowiska odnośnie ich treści i ewentualnej przydatności dla rozstrzygnięcia; niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy poprzez nieuzasadnione pominięcie wniosków dowodowych sugerowanych przez skarżących w odwołaniu od decyzji PINB, co z kolei doprowadziło do rozstrzygnięcia, którego treść jest – zdaniem skarżących nieprawidłowa; pominięcie w rozstrzygnięciu możliwości istnienia odstępstw od obowiązku stosowania przepisów zakazujących sytuowanie otworów okiennych w ostrej granicy z działką sąsiednią; błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, iż okna w lokalu nr 11/11a zostały wybite w ostrej granicy z nieruchomością należącą do "Hala [...]" [...] sp.k. (dz. nr ew. 8 i 40 z obrębu 5-05-05); niewzięcie pod uwagę społecznego aspektu sprawy oraz skutków wydania zaskarżonych decyzji prowadzących do utraty przez pomieszczenia, w których są wybite sporne okna, charakteru pomieszczeń mieszkalnych z uwagi na utratę dopływu światła dziennego.

W skardze podniesiono, że sporne okna w lokalach 11/11a wbrew twierdzeniom organów nie są wybite w ostrej granicy z działką gruntu należącą do "Hala [...]" [...] sp.k. lecz wychodzą na wewnętrzny dziedziniec (podwórko) nieruchomości należącej do Wspólnoty Mieszkaniowej [...] 14 w Warszawie. Zdaniem skarżących jest to o tyle istotne, że teren ten nie będzie podlegał zabudowie, która jest planowana przez "Hala [...]" [...] sp.k. i w żaden sposób nie narusza interesów właścicieli sąsiedniej nieruchomości. W tym zakresie w obu nieruchomościach zostałby zachowany status quo.

W odpowiedzi na skargę Mazowiecki WINB wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku podzielił ocenę organu odwoławczego co do tego, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało prawidłową subsumcją prawa. Zdaniem Sądu organ II instancji trafnie wskazał, że wykonanie spornych otworów okiennych w sposób istotny odbiega od przepisów prawa budowlanego, w tym warunków technicznych, a wobec tego, stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, na inwestora, należało nałożyć stosowny obowiązek w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Sąd wskazał dalej, że zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, właściwy organ w drodze decyzji, nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Wykonanie czynności nakazanych w decyzji wydanej na podstawie art. 51 Prawa budowlanego obciąża inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Kolejność wskazana w tym przepisie nie jest przypadkowa, a decyzje wydawane na podstawie art. 51 Prawa budowlanego winny być kierowane w pierwszej kolejności do inwestora. Nie można jednak orzec o nałożeniu obowiązku adresując go wyłącznie do inwestora, jeżeli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie obowiązku. Jeżeli nie jest możliwe zobowiązanie inwestora, dopiero wówczas, wykonanie obowiązku należy skierować do właściciela obiektu.

Z uwagi na powyższe oraz brak możliwości ustalenia sprawcy wykonania otworów okiennych, czyli właściwego inwestora, w ocenie Sądu pierwszej instancji obowiązek zgodnie z prawem należało nałożyć na aktualnego właściciela tegoż lokalu, tj. J. i L. F.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zatem nałożył, w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 i w zw. z art. 52 Prawa budowlanego, obowiązek likwidacji samowolnie wykonanych okien na aktualnego właściciela lokalu, w którym znajdują się otwory okienne.

Odnosząc się do zarzutu skargi, że sporne okna w lokalu 11/11a wbrew twierdzeniom organów nie są wybite w ostrej granicy z działką gruntu należącą do "Hala [...]" [...] sp.k. lecz wychodzą na wewnętrzny dziedziniec (podwórko) nieruchomości należącej do Wspólnoty Mieszkaniowej [...] 14 w Warszawie Sąd wskazał, że dla sprawy likwidacji okien w przedmiotowym lokalu drugorzędne znaczenie ma kwestia własności gruntu sąsiadującego z budynkiem przy ul. [...] 16. Istotne w tej sprawie jest to, że ściana budynku [...] 16 znajduje się w granicy z inną działką i zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi od daty budowy budynku do chwili obecnej ściana z otworami okiennymi nie mogła znajdować się w granicy. Ponadto pozostawienie samowolnie wykonanych otworów okiennych tylko i wyłącznie z tego punku widzenia, że teren sąsiadujący z budynkiem nie będzie podlegał zabudowie, która jest planowana przez "Hala [...]" [...] sp.k. nie jest możliwe, ponieważ obecny jak i ewentualny przyszły sposób zagospodarowania działki graniczącej z nieruchomością [...] 16 nie został w prawie przewidziany jako uzasadniający tolerowanie czy wręcz sankcjonowanie samowoli budowlanej.

Pozostałe zarzuty skargi Sąd ocenił jako bezzasadne, ponieważ organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i wykazały brak jakiejkolwiek dokumentacji związanej z ewentualnym zgłoszeniem bądź pozwoleniem na budowę oraz, że brak jest możliwości ustalenia sprawcy samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu spornych otworów okiennych. Organy ustaliły właściwe przepisy, na podstawie których nałożono obowiązek, zaś organ odwoławczy rzetelnie ustosunkował się do zarzutów odwołania i prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

L. i J. F. w skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia wnieśli o jego uchylenie w całości i przekazane sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z przepisem art. 145 § 1 ust. 1 lit. c/ p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu (pominięciu) przez WSA w Warszawie stanowiska skarżących wyrażonego w skardze z dnia 17 marca 2011 r. oraz w piśmie z dnia 14 lutego 2012 r., tj. w przedstawionych w tych pismach zarzutach naruszenia przepisów m.in. art. 7, 10 § 1, art. 73, 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz w konsekwencji oddaleniu skargi pomimo przedstawienia zarzutów naruszenia przez Mazowieckiego WINB przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art. 141 § 4 p.p.s.a przez wadliwą konstrukcję uzasadnienia wyroku – w szczególności poprzez brak odniesienia się do zarzutów skarżących w przedmiocie możliwości utworzenia przedmiotowych otworów okiennych przed 1928 r., a także brak wszechstronnej analizy postępowania organu oraz brak odniesienia się do zarzutów wskazanych w skardze i rozwiniętych pismem z dnia 14 lutego 2012 r., co uniemożliwia kontrolę instancyjną wyroku i zbadanie, na jakiej podstawie Sąd oddalił skargę;

3. art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a., w związku z art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe wykonanie przez WSA w Warszawie obowiązku zweryfikowania zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem oraz poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez Mazowieckiego WINB ww. przepisów k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie całkowicie uniemożliwiające zajęcie ostatecznego stanowiska w sprawie zarówno przed organem I jak i II Instancji, co z kolei doprowadziło do sytuacji, w której jakiekolwiek twierdzenia nie mogły być podniesione przez skarżących w kolejnych środkach zaskarżenia, tj. w odwołaniu oraz w skardze do WSA;

4. w przypadku nieuznania zarzutu nr 1) zarzucono naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, wskazane przez skarżących zarówno w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jak i piśmie z dnia 14 lutego 2012 roku;

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Zasadne okazały się zarzuty co do naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 151 p.p.s.a. i oddalenia skargi, podczas gdy w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia szeregu przepisów proceduralnych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Analiza akt postępowania potwierdza, że organy obu instancji, wbrew wymogom przepisu art. 10 § 1 k.p.a., nie zapewniły skarżącym udziału w postępowaniu w sposób gwarantujący ochronę ich interesu prawnego.

Niewątpliwie skarżący mieli utrudnioną inicjatywę dowodową skoro akta administracyjne nie zawierają pełnego materiału dowodowego dotyczącego przedmiotu niniejszej sprawy, lecz stanowią zbiór dokumentacji pochodzącej z różnych postępowań.

Skarżący już w odwołaniu zwrócili uwagę na istotne zagadnienie związane z ustaleniem stanu prawnego nieruchomości graniczącej z tą częścią budynku, w której usytuowane są okna należące do lokalu stanowiącego ich własność. Wskazując na niezgodność ustaleń organu pierwszej instancji w tym zakresie, podnieśli jednocześnie argumentację dotyczącą ewentualnej zgody właściciela nieruchomości sąsiedniej na usytuowanie okien w ścianie przedmiotowego lokalu, oraz niezgłaszanie zastrzeżeń aktualnie w tym zakresie.

W szczególności istotne było wskazanie, że obie sąsiednie nieruchomości mogły stanowić w pewnym okresie własność jednego podmiotu.

Zarzuty te nie zostały w żaden sposób zweryfikowane przez organ odwoławczy.

Tymczasem w aktach sprawy brak jest dokumentów dotyczących istotnych w sprawie okoliczności. Mianowicie jak wynika z treści decyzji, na skarżących nałożono obowiązek likwidacji okien w ścianie budynku przy ul. [...] 16 w granicy z działką nr 8 i nr 40 przy czym podano, że postępowanie wszczęte zostało na wniosek "Hali [...]" [...] Sp. Komandytowa.

Z materiału zebranego w aktach wynika, że wymieniona Spółka wystąpiła wcześniej z wnioskiem o likwidację okien w ścianie budynku, położonej w granicy z działkami nr 8 i 9, w związku z planowaną na tym terenie inwestycją w postaci zespołu handlowo-biurowego i parkingu.

Kolejny wniosek z 20 maja 2009 r. dotyczył otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanej w granicy z działką nr 40, stanowiącego nieruchomość położoną przy ul. [...] 14.

Z zawartych w aktach odpisów ksiąg wieczystych oraz innych dokumentów nie wynika komu przysługuje prawo własności do nieruchomości położonej przy ul. [...] 14.

W dwóch raportach z inwentaryzacji okien w budynku przy ul. [...] 16 ujęto mieszkanie nr 11a, jako posiadające okna z ekspozycją na działkę nr 8. Brak w raportach adnotacji co do lokalu nr 11.

Z kolei na rysunku poglądowym uwidocznione są okna wychodzące na podwórko przy ul. [...] 14 (kolor żółty) oraz na teren Hali [...] (kolor różowy).

W żadnym z dokumentów znajdujących się w aktach nie zaznaczono wyraźnie okien przynależnych do lokalu nr 11/11a. Skarżąca na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, po okazaniu jej Rysunku poglądowego i załącznika 4b, wyjaśniła, że okna należące do jej lokalu są oznaczone nr 8 i 9.

Nieścisłości w zebranej przez organ dokumentacji nie zostały zweryfikowane ani przez organ odwoławczy, ani Sąd Wojewódzki. W rezultacie zachodzi podstawowa wątpliwość co do prawidłowości samego określenia obowiązku w sentencji decyzji organu pierwszej instancji.

Z treści decyzji nie wynika też, na jakiej podstawie organy obu instancji przyjęły istnienie legitymacji Spółki "Hala [...]" do wystąpienia z wnioskiem o likwidację okien w ścianie budynku położonego w granicy z działką nr 40. Jednocześnie analiza akt prowadzi do wniosku, że postępowanie w tym zakresie przeprowadzone zostało bez ustalenia właściciela działki nr 40 stanowiącej nieruchomość położoną przy ul. [...] 14, a więc podmiotu, którego interesu prawnego niniejsza sprawa bezpośrednio dotyczy. Zaznaczyć należy, że na rozprawie przeprowadzonej w dniu 14 lutego 2012 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym Przewodniczący zwrócił się do strony i pełnomocników o wskazanie lokalizacji przedmiotowych okien, jednak ustaleń tego dotyczących nie odnotowano. W protokole zawarte jest natomiast oświadczenie pełnomocników uczestników, że działka przylegająca bezpośrednio do ściany, w której znajdują się otwory okienne lokalu nr 11/11A nie stanowi własności uczestnika Hali [...], lecz stanowi podwórko i nie jest pewny stan prawny tej części nieruchomości.

W takich okolicznościach sprawy trudno zaakceptować ocenę Sądu Wojewódzkiego co do tego, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, a kwestia własności gruntu sąsiadującego z budynkiem przy ul. [...] 16 miała drugorzędne znaczenie. Wyrażając takie stanowisko Sąd pominął kwestię, że prowadzenie postępowania możliwe było wskutek wniosku osoby uprawnionej, a takiej osoby w odniesieniu do nieruchomości sąsiedniej (działki nr 40) nie ustalono. Natomiast ewentualne wszczęcie postępowania z urzędu wymagało ustalenia kręgu stron, czego w sprawie nie uczyniono. Skutki takiego działania organu należałoby ocenić przez pryzmat przepisów art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.

Ponadto należy stwierdzić, że niemożliwa była ocena merytoryczna stanowiska Sądu Wojewódzkiego co do tego, iż brak ustaleń w omawianym zakresie nie mógł mieć wpływu na wynik sprawy. Skoro skarżący powoływali się na okoliczność wykonania okien za zgodą właściciela sąsiedniej nieruchomości i akceptację tego stanu rzeczy aktualnie, to niewystarczające było ogólnikowe stwierdzenie, że "zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi od daty budowy budynku do chwili obecnej ściana z otworami okiennymi nie mogła znajdować się w granicy". Postawienie przez stronę w odwołaniu, a następnie w skardze zarzutu pominięcia przy rozstrzyganiu sprawy możliwości istnienia odstępstw od zakazu sytuowania otworów okiennych w ostrej granicy z działką sąsiednią – wymagało odniesienia się do konkretnych regulacji w tym przedmiocie. Zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej, że brak w tym zakresie analizy prawnej w decyzji organu odwoławczego, a następnie zaskarżonym wyroku stanowiło naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a.

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu.

Dla porządku zastrzec jednak trzeba, że nietrafna jest argumentacja strony skarżącej co do tego, że obowiązkiem organu administracji było dalsze prowadzenie postępowania w kierunku ustalenia inwestora. Słusznie wskazał bowiem Sąd Wojewódzki, że w aktualnym stanie sprawy było to zbędne, gdyż nałożenie na niego obowiązku likwidacji okien nie byłoby możliwe.

Niezależnie od tego należało przyjąć, że organ w tym zakresie wyczerpał możliwości dowodowe. Z uwagi na konieczność ponownego rozpoznania sprawy obowiązkiem organu będzie zapewnienie stronie przedstawienia w wyznaczonym terminie ewentualnych dowodów co do okoliczności istotnych w sprawie. Ponadto organ nadzoru podejmie czynności procesowe w celu usunięcia uchybień omówionych wyżej.

Rozstrzygnięcia zawarte w sentencji wyroku podjęto zgodnie z art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a.