Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 571/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 136 ust 3 i 137
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie : NSA Anna Szkodzińska WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 8 marca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej Gminy Miejskiej K. kwotę 680 zł ( słownie: sześć osiemdziesiąt złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 17 czerwca 1998 r. A. C. działający w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik Z. C., J. J., M. P., C. T., C. T., J. T., J. T., E. M., A. B., T. T., D. D., A. L., A. S. i S. L., tj. następców prawnych po F. T., wystąpił do Urzędu Wojewódzkiego w K. z wnioskiem o zwrot parcel: l. kat. [...] b. gm. kat. C.. We wniosku wskazał, że działki te zostały wywłaszczone orzeczeniem województwa z dnia 26 października 1929 r. nr [...] [...], na cele budowy lotniska [...]

W dacie wywłaszczenia nieruchomości I. kat. [...] kat. [...] stanowiły własność F. T., natomiast nieruchomość [...] stanowiła własność W. T..

Poprzednia właścicielka wywłaszczonej nieruchomości F. T. zmarła.

Postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. - N. H. w K. z dnia 27 listopada 1997 r. sygn. akt I Ns [...] spadek po F. T. nabyli: Z. C., J. J., M. P., J. T., C. T., S. T. po 3/21 cz. oraz J. J. T., J. A. T., E. W. M. po 1/21 cz.

Postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. - N. H. w K. z dnia 5 listopada 2002 r. sygn. akt I Ns [...] spadek po Z. A. C. nabyli: A. J. C. w 5047/10000 cz., W. B. C. 3663/10000 cz. oraz Z. W. i W. P. każde po 645/10000 cz.

Postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w K. z dnia 31 marca 1980 r. sygn. akt [...] spadek po S. T. nabyli: T. M. T. i A. J. B. po 1/2 cz.

Postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w K. z dnia 29 września 1993 r. sygn. akt I Ns [...] spadek po J. T. nabyły: Z. T., A. L. oraz D. D. każda po 1/3 cz.

Postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w K. z dnia 6 kwietnia 1993 r. sygn. akt [...] spadek po Z. T. nabyli: D. D. w 2/4 cz. oraz A. S. z d. L. i S. L. po 1/4 cz.

Postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w K. z dnia 24 stycznia 2001 r. sygn. akt. I Ns [...] spadek po T. M. T. nabyli: E. T. oraz B. Z. po 1/2 cz.

Postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w K., Wydział I Cywilny z dnia 26.05.2010 r. sygn akt I Ns [...] spadek po E. M. nabyli: S. M., P. M. i W. M., każdy po 1/3 cz.

Postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w K. Wydział I Cywilny z dnia 09.07.2009 r. sygn. akt. [...] spadek po A. J. C. nabyli: M. P. C. i D. P. C. każdy po 1/2 cz.

Na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia 20.05.2015 r. rep. A Nr [...] spadek po J. J. zmarłej 01.05.2015 r. nabyły córki: E. M. oraz D. W. G. po 1/2 części.

Na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia 01.09.2015 r. rep. A Nr [...] spadek po E. M. zmarłej 19.08.2015 r. nabyli: K. R. z d. M., P. M. i P. M., każde po 1/3 części.

Mając na uwadze treść wyżej przywołanych dokumentów, uprawnionymi do wystąpienia z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości są obecnie: D. C., M. C., W. C., A. B., D. D., K. R., P. M., P. M., A. L., S. L., S. M., P. M., W. M., M. P., W. P., A. S., C. T., E. T., J. T., J. T., Z. W. i B. Z..

Do wniosku złożonego w dniu 17.06.1998 r. przez A. C. (działającego również jako pełnomocnik: M. P., C. T., J. T., J. T., A. B., T. T., D. D., A. L., A. S. i S. L.) dołączyli: w dniu 25.03.2014 r. Z. W., W. M., P. M., S. M. i W. P., w dniu 26.03.2014 r. W. C., D. C. i M. C., w dniu 27.03.2014 r. E. T. i B. Z., w dniu 10.06.2015 r. D. G. oraz w dniu 25.09.2015 r. K. R., P. M. i P. M..

Tym samym wszystkie uprawnione osoby przyłączyły się do wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości.

Prowadzący postępowanie Prezydent Miasta K. na podstawie mapy stanu prawnego wykonanej przez geodetę uprawnionego B. H.-Z., ustalił, iż:

- parcela katastralna I. kat. [...] gm. kat. C. stanowiła części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] pół. w obr. [...] m. K.,

- parcela I[...] b. gm. kat. C. stanowiła działkę nr [...] oraz części działek: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] pół. w obr. [...] m. K..

Kolejno na podstawie mapy stanu prawnego wykonanej przez geodetę uprawnionego M. Ś. w 2005 r. ustalono, iż parcele: I. kat. [...] i I. kat. [...] (powstałe w wyniku podziału parceli I. kat. [...] stanowią działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz części działek: nr [...] i nr [...] wszystkie położone w obr. [...] m. K..

Planem podziału nr [...] działka nr [...] podzieliła się na działki: nr [...], nr [...] i nr [...], natomiast działka nr [...] podzieliła się na działki: nr [...], nr [...] i nr [...]. Planem podziału nr [...] działka nr [...] podzieliła się na działki od nr [...] do nr [...], natomiast działka nr [...] podzieliła się na działki od nr [...] do nr [...]. Planem podziału nr [...] z dnia 19.09.2000 r. działka nr [...] podzieliła się na działki: nr [...] i nr [...].

Nieruchomość odpowiadająca wywłaszczonej parceli I. kat[...] b. gm. kat. C. stanowi przedmiot odrębnego postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta K..

Ponadto Prezydent Miasta K. ustalił, że:

- działki: nr [...]. nr [...], nr [...] i nr [...] objęte [...] stanowią własność Gminy K.,

- działki: nr [...]. nr [...] i nr [...] objęte [...] stanowią własność Gminy K.,

- działka nr [...] objęta [...] stanowi własność Gminy K.,

- części działek: nr [...] objęta [...], nr [...] i nr [...] objęte [...] nr [...] objęta [...] w granicach parceli I. [...] gm. kat. C. stanowią własność Gminy K.,

- część działki nr [...] objęta [...], w granicach parceli I. kat[...] b. gm. kat. C. stanowi własność Gminy K.,

- część działki nr [...] objęta [...] i nr [...] objęta [...], w granicach parceli I. kat. [...] b. gm. kat. C. stanowi własność Gminy K.,

- działka nr [...] objęta [...] stanowi własność Gminy K. i pozostaje w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]".

Na podstawie dokumentacji do celów prawnych - kompilacji mapy katastralnej z mapą ewidencyjną i mapą sytuacyjno - wysokościową - wykonanej na zlecenie organu w dniu 24.11.2014 r. przez geodetę uprawnionego A. G. ustalono, iż:

- parcela I. kat[...] b. gm. kat. C. wchodzi w skład działek ewidencyjnych: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] pół. w obr. [...] m. K.,

- parcela I. kat. [...] b. gm. kat. C. wchodzi w skład działki ewidencyjnej nr [...] i części działki nr [...] pół. w obr. 7 [...] m. K..

Powyższe opracowanie przyjęto do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 28.11.2014 r. za nr [...]

Na podstawie porównania powyższej dokumentacji z planem sytuacyjnym podziału parcel w gminie kat. C.y sporządzonym w skali 1 :2880 ustalono, iż w skład parceli I. kat. [...] b. gm. kat. C. weszła cała działka nr [...] oraz dodatkowo działka nr [...] pół. w obr. [...] m. K. - parcela I. kat. [...] sięgała bowiem od strony północnej aż do wąskiej parceli nr [...], stanowiącej prawdopodobnie drogę.

Na podstawie projektu podziału nr [...] z dnia 12 grudnia 2012 r. działka nr [...] w całości odpowiadająca wywłaszczonej parceli I. kat[...] gm. kat. C. podzieliła się na działki: nr [...] i nr [...] obr. 7 [...] m. K.. Powyższy podział stanowi załącznik nr [...] do decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nr [...]/2013 z dnia 20.12.2013 r. znak sprawy [...] Działka nr [...] wskazana jest jako "pod obiekt".

Natomiast planem podziału z dnia 01.06.2016 r. wykonanym na zlecenie organu geodeta uprawniony mgr inż. M. K. dokonał podziału działki nr [...] na działki: nr [...] i nr [...]. Powyższy podział przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem [...] w dniu 22.06.2016 r. W sprawozdaniu technicznym zawartym w powyższym operacie pomiarowym wskazano, iż: "nowo wydzielona działka nr [...], która odpowiada części parceli I. [...] b. gm. kat. C. jest przeznaczona do zwrotu".

W tym stanie rzeczy pismem z dnia 24.03.2006 r. nr [...] Prezydent Miasta K. powołując się na przepisy art. 24 § 1 pkt 1 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwrócił się do Wojewody z prośbą o rozważenie możliwości wyznaczenia innego organu do załatwienia przedmiotowej sprawy.

Wojewoda postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2006 r. nr [...], działając na podstawie art. 26 § 2 w związku z art. 26 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 póz. 1071 z 2000 roku z późn. zm.), wyznaczył Starostę K. do załatwienia sprawy zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...]. nr [...], nr [...], nr [...]. nr [...]. nr [...]. nr [...] i nr [...] oraz części działek: nr [...]. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] pół. w obr. [...] m. K..

W toku postępowania zostały wydane następujące decyzje Starosty [...]:

- z dnia 20.03.2015 r. znak [...] (dotycząca działek: nr [...] i nr [...]), uchylona w całości decyzją Wojewody z dnia 14.04.2016 r. znak [...],

- z dnia 25.03.2015 r. znak [...] (dotycząca działek: nr [...], nr [...], nr [...], [...] i nr [...]), uchylona w części dot. działki nr [...] decyzją Wojewody z dnia 22.06.2016 r. znak [...],

- z dnia 28.01.2016 r. znak [...] (dotycząca działek: nr [...], nr [...] i nr [...]) - decyzja ostateczna,

- z dnia 26.11.2015 r. znak [...] (dotycząca działek: nr [...], nr [...] i nr [...]), utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia 01.07.2016 r. znak [...]

Po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Starosta [...] decyzją z dnia 20 września 2016 r. znak: [...] na podstawie art. 5 ust. 4, art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 138, art. 139 i art. 140 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. póz. 1774 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) oraz art. 11d ust. 9 i 10 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. póz. 2031 ze zm.) orzekł o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]), nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]), nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]), nr [...], nr [...] pół. w obr. [...] m. K., w granicach części wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa parcel katastralnych: I. [...]. gm. kat. C. oraz o rozliczeniach z tym związanych (pkt 2 i 3 decyzji) oraz o odmowie zwrotu nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]) objętej księgą wieczystą nr KR l [...], pół. w obr. [...] m. K., w granicach parceli katastralnej L. kat. [...], b. gm. [...], na rzecz: M. C., D. C., W. C., Z. W., W. P., K. R., P. M., P. M., D. G., M. P., D. D., A. S., S. L., A. L., C. T., E. T., B. Z., A. B., J. T., J. T., S. M., P. M. i W. M. (pkt 4 decyzji).

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że podstawą do rozpatrzenia wniosku jest art. 136 ust. 3 u.g.n., który legitymację procesową w sprawach żądania zwrotu wywłaszczonych nieruchomości przyznaje nie tylko poprzednim właścicielom, ale także ich następcom prawnym.

Organ wskazał, że do sprawy przystąpiły wszystkie osoby legitymowane oraz stwierdził fakt wywłaszczenia na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1878 r. o wywłaszczeniu w celu budowania i utrzymania w ruchu kolei żelaznych (Dz. U. P. austr. Nr 30).

Starosta [...] podniósł w dalszej kolejności, że w oparciu o szeroko zakrojone postępowanie dowodowe, w trakcie którego uzyskano m.in. dane archiwalne, liczne monografie, opracowania, pisma innych podmiotów ustalono, iż na przedmiotowym terenie w terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie były prowadzone żadne prace związane z realizacją celu wywłaszczenia, określonego jako rozszerzenie lotniska wojskowego. Nie było to możliwe z uwagi, iż na przedmiotowej nieruchomości zrealizowano inny cel w postaci lotniska cywilnego.

Prawomocnym/orzeczeniem Województwa K. z dnia 26 października 1929 r. nr [...] wywłaszczono na cele rozszerzenia lotniska wojskowego w gm. kat. [...] m.in. parcele: 1. kat. [...] o pow. 0,6211 ha i 1. kat. [...] o pow. 0,1158 ha, objęte Iwh 635, b. gm. kat. [...] stanowiące własność [...] z M. T. w całości. W trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego nie udało się odnaleźć wskazanego orzeczenia, dlatego fakt wywłaszczenia został ustalony w oparciu o znajdujący się w aktach sprawy odpis wniosku Prokuratorii Generalnej Rz. P. w K. Wydział I Administracyjny [...] z dnia 10 grudnia 1930 r. do Sądu Powiatowego w K. "o oznaczenie odszkodowania za wywłaszczone grunta": "Prawomocnymi orzeczeniami Województwa z dnia 26.10.1929 r.L. [...] (wszystkie z jednej i tej samej daty i liczby) wywłaszczono na cele rozszerzenia lotniska wojskowego w gm. kat. [...] cały kompleks gruntów. W szczególności wywłaszczono (...) z realności objętej Iwh [...] stanowiącej własność [...] z M. T., z parceli grunt. 1[...] przestrzeń o powierzchni 62 a 11 m zaś z parceli gruntowej [...] przestrzeń o powierzchni 6 a 97 m (...) " Ponadto ze zbiorów Archiwum Państwowego w K. pozyskano dokument oznaczony jako "Podział parcel gruntowych wywłaszczonych pod rozszerzenie lotniska wojskowego w gminie katastralnej [...] wydany przez Urząd Katastralny w K. dnia 11 maja 1933 r., w którym widnieje wpis: [...] o powierzchni 62 a 11 m2, w Iwh 635 pgr 1 kat. 573 dzieli się na [...] i [...] i wydziela się pgr 1. kat. [...] o powierzchni 6 a 15 m ". Potwierdzeniem powyższego wywłaszczenia jest również dokument oznaczony jako "Pokwitowanie pełnomocników właścicieli gruntów wywłaszczonych pod lotnisko wojskowe w C. wypłaty wynagrodzenia (...) za wymienione w niniejszym kwicie powierzchnie gruntowe zajęte przez Skarb Państwa" z dnia 19.04.1934 r. W pozycji nr [...] powyższego dokumentu wyszczególniona jest [...] z M. T.. Wyciąg z księgi gruntowej "wykaz hipoteczn. [...] również potwierdza, iż wywłaszczenie m. in. parcel: 1[...] (rola) i 1. kat. [...] (rola z pastwiskiem) nastąpiło powyższym orzeczeniem. Pozyskano również uwierzytelnioną kserokopię działu A - oznaczenie nieruchomości i działu B - własność, z zamkniętego [...] b. gm. kat. C.. W powyższym Iwh wpisano:-23 kwietnia 1930 r. Na podstawie orzeczenia Województwa K. z dnia 26.10.1929 r. L [...] - notuje się, że z pgr 574 wywłaszczono przestrzeń 62 a 11 m2 na rozszerzenie lotniska 2 p. lotniczego, -21 grudnia 1933 r. na podstawie pełnomocnictwa z daty K. 8 lutego 1933 r. i poświadczenia Urzędu Katastralnego z 11 maja 1933 notuje się podział pgr[...] na [...] i [...], -13 marca 1934. Wydziela się pgr 1. kat. 574 i [...] i do [...] przenosi. Parcele objęte powyższym Iwh [...] od dnia 9 kwietnia 1927 r. stanowiły własność [...] z M. T.. Ustalono w oparciu o dokumenty, w skład jakich działek ewidencyjnych wchodzą uprzednie parcele katastralne, o które chodzi w sprawie, co organ szczegółowo wyjaśnił.

Wywłaszczenie powyższym orzeczeniem z 1929r. nastąpiło na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1878 r. o wywłaszczeniu w celu budowania i utrzymania w ruchu kolei żelaznych (Dz. U. P. austr. Nr 30).

Konkretny cel jaki miał być zrealizowany na przedmiotowej nieruchomości ustalono na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu oraz dokumentu "Podział parcel gruntowych" - jako rozszerzenie lotniska wojskowego. Na podstawie "Monografii Cywilnego Portu Lotniczego [...]" opracowania wykonanego w Zakładzie Geografii Ekonomicznej w K. w lipcu 1962 r. przez M. M. ustalono poniższe informacje.

Władze polskie objęły lotnisko w [...]h w dniu 31 października 1918 r. i zorganizowały na nim ośrodek szkoleniowy. W roku 1921 został zorganizowany na lotnisku w [...] pułk lotniczy, który stacjonował tu aż do wybuchu II wojny światowej. W roku 1923 powstaje na wojskowym lotnisku w [...] trzeci w [...], po W. i L., cywilny port lotniczy. Dotychczasowe lotnisko wyłącznie wojskowe, stało się obiektem wojskowo - cywilnym.

Od 1 stycznia 1929 roku w wyniku scentralizowania komunikacji lotniczej w [...], użytkownikiem cywilnego portu lotniczego stało się państwowo-samorządowe przedsiębiorstwo: "[...] [...]\ które prowadziło komunikację lotniczą do wybuchu II wojny światowej.

Ogólny postęp w rozwoju konstrukcji lotniczych przejawiający się w budowie coraz większych, cięższych i szybszych samolotów, wymusił rozszerzenie pola wzlotów i rozbudowy naziemnych urządzeń portowych.

W roku 1927 powiększono obszar lotniska o 100 ha. Rozszerzenie pola wzlotów nastąpiło w wyniku częściowego wyrównania terenu oraz wykupienia od okolicznych rolników pól uprawnych leżących na południowy - wschód od granic dotychczasowego lotniska. Przez powiększenie granic lotniska, pole wzlotów uzyskało dodatkowe dwa kierunki do startów i lądowań, a mianowicie N - S. Poprzedni natomiast kierunek WNW i ESE został wydłużony o około 300m.

Ministerstwo Komunikacji po uzgodnieniu planu z władzami wojskowymi, przystąpiło w roku 1929 do budowy na nowonabytych polach w C. - nowoczesnego portu lotniczego. Jesienią 1931 roku cywilny dworzec lotniczy przeniesiony został z [...] do nowego obiektu w C.. Podstawowym budynkiem portowym był nowoczesny żelbetowy hangar o wymiarach 53 na 37 m. Przed nim znajdowała się płyta betonowa o szer. 40 m. służąca do manewrowania płatowcami a także pełniąca rolę peronu dla podróżnych. Znaczny ruch lotniczy w pobliżu betonowej płyty hangarowej zniszczył w krótkim czasie nawierzchnię darniową pola wzlotów i powodował w okresie nasilenia opadów atmosferycznych rozmoknięcie podłoża. Aby temu zaradzić, zbudowano "drogę kołowania" o długości ok. 380 m i szer. 7 m. od płyty hangarowej w kierunku WNW. Port lotniczy otrzymał również połączenie z linią kolejową dzięki wybudowaniu bocznicy dla dowozu paliwa (benzyny, olejów i węgla) ze stacji C.. Rozbudowano także łączność radiową oraz wyposażono lotnisko w stację goniometryczną, która pozwalała na korzystanie samolotom komunikacyjnym z lotniska nawet w trudnych warunkach atmosferycznych. W dniu 1 września 1939 r. port lotniczy w wyniku agresji Niemiec hitlerowskich na Polskę, przerwał swą normalną pracę eksploatacyjną.

Na mapie nr [...] stanowiącej załącznik do "Monografii" M. M. opisanej jako: "Położenie cywilnego portu lotniczego [...]" zaznaczono wyraźnie granice lotniska, dworzec lotniczy oraz drogę łączącą miasto z lotniskiem. Na powyższej mapie zaznaczono również bocznicę kolejową stanowiącą dojazd do nowego dworca lotniczego. Wskazane połączenie kolejowe jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania nowo utworzonego cywilnego dworca lotniczego w południowo - wschodniej części lotniska.

Na podstawie porównania kompilacji map przedstawiającej wywłaszczone parcele katastralne oraz opracowania M. M. ustalono, iż działki: nr [...] i nr [...] oraz część działki nr [...] pół. w obr. [...] m. K., w granicach parceli [...] gm. kat. C. znajdowały się na terenie wskazanej powyżej bocznicy kolejowej, natomiast działki: nr [...], nr [...] i nr [...] pół. w obr. [...] m. K., w granicach parceli [...] b. gm. kat. C. znajdowały się na niezabudowanym terenie powyżej wskazanej powyżej bocznicy kolejowej obok budynku dworca lotniczego.

Z Atlasu Lotnisk [...]", publikacji wydanej w 1933 r. wynika, że lotnisko [...] miało nie tyle charakter wspólny (wojskowo-cywilny), ile przede wszystkim charakter cywilny.

W piśmie z dnia 02.08.2001 r. Dyrektor Muzeum Lotnictwa [...] w K. wskazał, iż: "Muzeum nie posiada precyzyjnych planów własnościowych ani dokumentów wykupu gruntów — zwłaszcza w zakresie południowo - wschodniej granicy przedwojennego lotniska. Pragniemy podkreślić, iż była to strefa rozwojowa pola wzlotów i do ostatnich dni II Rzeczypospolitej trwały postępowania wywłaszczeniowe w tej strefie (...). Centralną pozycję we wskazanym obszarze zajmował cywilny port lotniczy. Na wykup ziemi i inwestycje łożyło Ministerstwo Komunikacji, nie zaś Min. Spraw Wojsk. Zespół cywilnego portu lotniczego K. ok. roku 1932 połączony był jedynie wąską drogą kołowania z właściwym polem wzlotów. Do 1939 roku okoliczne tereny zostały jednak dokupione, co przesunęło granicę lotniska na wschód." W powyższym piśmie dokonano również przybliżonej interpretacji użytkowania lotniczego do roku 1939 działek. Ponadto podkreślono, iż: "zarówno działki faktycznie wywłaszczone, jak i dopiero oczekujące na wywłaszczenie w roku 1939 traktowane były jako jedna całość pod względem funkcjonalnym. Lotnicza eksploatacja wyprzedzała wykup gruntów, te z kolei poprzedzały nieraz wieloletnie dzierżawy". W powyższym piśmie wskazano, iż działka nr [...] (z podziału której powstały działki: nr [...] i nr [...]) stanowiła "część poludniowo-zachodnia zapewne w obszarze portu już od 1931 r", działka nr [...] (z podziału której powstały działki: nr [...] i nr [...]) stanowiła "pas przyłączy komunikacyjnych portu (droga, bocznica kolejowa, pasy zieleni)", działka nr [...] "po za obszarem portu lub w strefie granicznej w 1939 r." natomiast działka nr [...] (z podziału której w części powstała działka nr [...] a później działki: nr [...] i nr [...]) stanowiła zasadniczą działkę portu, od 1931 w użytkowaniu".

Wedle organu, z Centralnego Archiwum Wojskowego w dniu 08.04.2016 r. pozyskano dokumentację, która potwierdziła dotychczasowe ustalenia.

Pozyskana dokumentacja potwierdza fakt wywłaszczania etapami od 1929 r. do 1939 r. znacznego obszaru gruntów na cele rozbudowy lotniska oraz wieloletnie negocjacje o wysokości i czasie wypłaty odszkodowań za wywłaszczone tereny. Pozyskana dokumentacja potwierdza również zajęcie terenów w południowo - wschodniej części lotniska przez Ministerstwo Komunikacji pod rozbudowę cywilnego portu lotniczego.

Z porównania powyższej mapy z aktualną mapą ewidencyjną wynika, iż działki objęte niniejszą decyzją zagospodarowane były jako teren lotniska [...] w latach 1931-1939.

Dla potrzeb prowadzonego postępowania w drodze oględzin ustalono aktualne zagospodarowanie działek oraz pozyskano również informację na temat obciążeń przedmiotowych działek prawami obligacyjnymi bądź rzeczowymi na rzecz osób trzecich. Dodatkowo przeprowadzono postępowanie wyjaśniające w zakresie posiadania przez podmioty zarządzające sieciami infrastruktury miejskiej swoich sieci lub urządzeń na przedmiotowej nieruchomości. Powyższe informacje wskazują, że zrealizowane na działkach: nr [...], nr [...] oraz części działki nr [...] inwestycje w postaci sieci ciepłowniczej i telekomunikacyjnej datowane są na lata znacznie późniejsze i nie maja związku z celem wywłaszczenia. Jak wynika bowiem z wszelkiej dostępnej dokumentacji Lotnisko w [...] zostało zlikwidowane w 1963 r.

Natomiast dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy znaczenie ma wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt. II SA/Kr 1118/08 dotyczący analogicznej sprawy. Wyrok ten zapadł w sprawie dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] pół. w obr. [...] m. K., w granicach parceli 1. kat. [...] b. gm. kat. C.. Zarówno parcela [...] jak i będące przedmiotem niniejszego postępowania parcele: 1. kat. [...] i [...] b. gm. kat. C. zostały wywłaszczone tym samym orzeczeniem Województwa K. z dnia 26 października 1929 r. nr [...] i położone były w niewielkiej odległości od siebie.

W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd odniósł się do ustalenia celu wywłaszczenia przez organ prowadzący postępowanie. Sąd wskazał iż: "Nie ma tożsamości między wywłaszczeniem terenu na cele lotniska wojskowego, a wywłaszczeniem na cele lotniska cywilnego lub na cele cywilne istniejącego lotniska". Argumentując powyższe twierdzenie Sąd stwierdził, iż przepisy wskazane jako podstawa wywłaszczenia nie zawierały przeszkód wywłaszczenia na cele lotniska cywilnego jako arterii komunikacyjnej z urządzeniami pomocniczymi bądź urządzeniami przeznaczonymi do użytku publicznego. Należy zatem przyjąć, że gdyby w październiku 1929 r. zamierzano wywłaszczyć na cele budowy części cywilnej lotniska (lub lotnisko cywilne), to znalazłoby zastosowanie takie właśnie rozstrzygnięcie w orzeczeniu o wywłaszczeniu. Zaznaczyć należy także, iż z dniem 18 maja 1928 r. (17 miesięcy przed wydaniem orzeczenia o wywłaszczeniu) weszło w życie rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 marca 1928 r. o prawie lotniczem (Dz. U. z 1928 r. Nr 31, póz. 294), które w art. 23 przewidywało możliwość wywłaszczenia terenu pod budowę lub powiększenie lotniska. Lotnisko wojskowe nie było zaś tożsamym z lotniskiem cywilnym i wynikało to wprost z obowiązujących wówczas przepisów. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministrów: Komunikacji i Spraw Wojskowych wydane w porozumieniu z Ministrami: Skarbu, Spraw Wewnętrznych, Spraw Zagranicznych oraz Przemysłu i Handlu z dnia 25 kwietnia 1929 r. o szlakach powietrznych, wyznaczonych do lotu ponad obszarem państwa oraz o lotniskach otwartych dla żeglugi powietrznej zagranicznej i krajowej (Monitor [...] z 1929 r. nr [...], póz. [...] lotniskiem paszportowo-celnym (cywilnym) otwartym dla żeglugi powietrznej krajowej i zagranicznej bez zastrzeżeń było lotnisko w K. (jako jedno z pięciu takich lotnisk w Polsce). Stosownie do § 5 rozporządzenia Ministra Komunikacji z 15 lutego 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrami Spraw Wojskowych i Spraw Wewnętrznych, co do § 6 pkt l lit. a, § 17 pkt 2, § 66 lit. b i c w porozumieniu z Ministrem Skarbu, a co do § 6 pkt l lit. b i § 17 pkt 2 również w porozumieniu z Ministrem Opieki Społecznej, wreszcie co do § 66 lit. c w porozumieniu z Ministrami Spraw Zagranicznych oraz Przemysłu i Handlu - o podziale lotnisk na kategorie oraz o warunkach zakładania, urządzania i korzystania z lotnisk oraz urządzeń pomocniczych (Dz. U. z 1934 r. Nr 18, póz. 142) dzielono lotniska na wojskowe, cywilne i wspólne (wojskowo- cywilne). Mając na uwadze wskazane przepisy lotnisko [...] miało charakter lotniska cywilnego. Za monografią M. Sąd na podstawie informacji o przeniesieniu cywilnego dworca lotniczego pod koniec 1931 roku a także dołączonych do opracowania map wskazał na cywilny charakter lotniska w jego południowo-wschodniej części. Nie można zatem uznać, że rozszerzenie lotniska służyło celom wojskowym i w ten sposób zrealizowano cel wywłaszczenia.

Przedstawione powyżej stanowisko Sądu a także materiały i dowody zgromadzone w postępowaniu wskazują, iż na przedmiotowym terenie w terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie były prowadzone żadne prace związane z realizacją celu wywłaszczenia, określonego jako rozszerzenie lotniska wojskowego. Nie było to możliwe z uwagi, iż na przedmiotowej nieruchomości zrealizowano inny cel w postaci lotniska cywilnego. Wobec powyższego zawnioskowaną do zwrotu nieruchomość oznaczoną jako działki: nr [...], nr [...] i nr [...] pół. w obr. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli [...] kat. [...] b. gm. kat. C. oraz działki: nr [...], nr [...] i nr [...] pół. w obr. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli [...] gm. kat. C. należy uznać za zbędną na cel wywłaszczenia określony w prawomocnym orzeczeniu Województwa K. z dnia 26 października 1929 r. nr [...], w rozumieniu przepisu art. 137 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Natomiast stwierdzić należy, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi nie jest możliwy zwrot nieruchomości objętej ostateczną decyzją w sprawie ustalenia lokalizacji drogi, nawet jeśli okazała się zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec powyższego należało orzec o odmowie zwrotu działki nr [...] pół. w obr. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli 1. kat. [...] b. gm. kat. C., na rzecz wnioskodawców mimo braku realizacji celu wywłaszczenia na nieruchomości. W uzasadnieniu zawarto też kwestie związane z waloryzacja zwracanego odszkodowania.

Odwołanie od ww. decyzji złożyła Gmina K., reprezentowana przez Prezydenta Miasta K., która wskazała, iż wywłaszczenia dokonały władze wojskowe, które też poniosły jego koszty, co więcej, co wynika z dowodów uzyskanych w trakcie postępowania, wywłaszczenia dokonane zostało na cele wojskowego [...]. Podniosła, że lotnisko cywilne powstało w ramach infrastruktury lotniska wojskowego i po uzgodnieniu tej decyzji z władzami wojskowymi. Zwraca uwagę na fakt, iż aż do roku 1955 obiekt używany był przez wojsko. Zarzuciła organowi I instancji niedokonanie wszechstronnej analizy archiwalnych dokumentów, z których, w jej ocenie, wynika, iż nie doszło do niezrealizowania celu wywłaszczenia, gdyż na skutek rozbudowy lotniska wojskowego i niejako wchłonięcia przez nie sąsiednich obiektów lotniska cywilnego, dotychczasowe lotnisko wyłącznie wojskowe, stało się obiektem wojskowo-cywilnym. W opinii Gminy fakt przeznaczenia lotniska ma w sprawie znaczenie drugorzędne, liczy się wyłącznie utworzenie na wywłaszczonych parcelach lotniska. Powołała się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (sygn. akt II SA/Kr 270/08 z 14 października 2008 r. i sygn. akt II SA/Kr 978/08 z 20 listopada 2011 r.), w których ww. sąd stwierdził, że przedmiotowy teren był niezbędny dla poszerzenia przestrzeni lotniska wojskowego oraz że budowa lotniska cywilnego nastąpiła w ramach infrastruktury lotniska wojskowego i po uzgodnieniu tej inwestycji z odpowiednimi władzami wojskowymi jak również, iż "materiały zgromadzone w tej sprawie pokazują, że pod względem rodzajowym nie nastąpiło odstąpienie od zamierzonego celu wywłaszczenia. Ma to przesądzać o zrealizowaniu celu wywłaszczenia ergo wadliwości decyzji Starosty [...].

Wojewoda decyzją z 8 marca 2017 r. znak: [...] [...], na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. z 2016 r., póz. 2147 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z 20 września 2016 r.

Organ odwoławczy podzielił całkowicie stanowisko organu I instancji co do braku realizacji celu wywłaszczenia. Jak stwierdził, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego: funkcjonujący do momentu wybuchu II wojny światowej port lotniczy [...] był w istocie lotniskiem cywilnym, a tym samym nie można uznać go za realizację celu wywłaszczenia dokonanego orzeczeniem Województwa K. z 26 października 1929 r. znak [...], tj. poszerzenie lotniska wojskowego w C.. Powołał się nie tylko na dowody w postaci monografii, ale również, w ślad za Starostą K., na wyrok tut. Sądu (sygn. akt II SA/Kr [...]) zapadły w zbieżnym stanie faktycznym, dotyczył bowiem zwrotu nieruchomości wywłaszczonych na cele lotniska wojskowego w C. orzeczeniem województwa z dnia 26 października 1929 r. nr [...]. Organ odwoławczy powołał się na zawarte w wyroku stwierdzenie, iż "nie ma tożsamości między wywłaszczeniem terenu na cele lotniska wojskowego, a wywłaszczeniem na cele lotniska cywilnego lub na cele cywilne istniejącego lotniska". W dalszej kolejności Wojewoda wskazał, iż nie można uznać takiej zmiany przeznaczenia lotniska jako "dopuszczalnej modyfikacji", na którą powołuje się odwołująca, ponadto wywłaszczane parcele znalazły się w części cywilnej tegoż lotniska. To z kolei przemawia za uznaniem spełnienia wszelkich przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości przewidzianych w powoływanej ustawie.

Z kolei notatka służbowa Głównego Inspektora Lotnictwa z 1963 r. wskazuje, iż lotnisko [...] pełniło funkcję zarówno lotniska wojskowego, jak i cywilnego, natomiast, jak ustalono, przedmiotowa nieruchomość znalazła się właśnie w części lotniska cywilnego. Należy jednocześnie zauważyć, iż na zasadność powyższego stwierdzenia zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia nie ma wpływu wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wspomnianego wyroku z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11. Skoro bowiem w przedmiotowej sprawie w ogóle nie można mówić o zrealizowaniu celu wywłaszczenia określonego jako "poszerzenie lotniska wojskowego", gdyż funkcjonujące na tym obszarze lotnisko miało charakter cywilny, to wykładnia przesłanek zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, zaprezentowana w tym orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, pozostaje bez wpływu na uznanie przedmiotowej nieruchomości za zbędną na cel jej wywłaszczenia.

Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła Gmina Miejska K. – dalej skarżąca. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i nieuzasadnione przyjęcie, iż na nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia,

2. naruszenie prawa materialnego, tj, art.136 ust. 3 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do wydania orzeczenia o zwrocie nieruchomości.

W związku z powyższym, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] w całości.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zarzuciła organom obu instancji, iż nie rozważyły w stopniu wystarczającym możliwości modyfikacji przeznaczenia nieruchomości, przywołując przy tym uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego (III CZP 11/87), gdzie uznano, że należy odróżnić zmianę celu wywłaszczenia od modyfikacji tego celu. W ślad za uchwałą skarżąca twierdzi, iż zmiana to jakościowa zmiana inwestycji określonej w decyzji wywłaszczeniowej, natomiast modyfikacja nie będzie powodować przeobrażenia charakteru inwestycji. Wobec powyższego stwierdziła, iż cel inwestycji został zrealizowany, gdyż chodziło w nim głównie o budowę lotniska, kwestia przeznaczenia którego na cele wojskowe lub cywilne nie ma w sprawie znaczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być zasadna.

Na wstępie stwierdzić trzeba, że w decyzjach organów obu instancji przewija się odniesienie do wyroku WSA w Krakowie z dnia 23 stycznia 2009r. sygn. akt II SA/Kr 1118/08. Jest to o tyle zrozumiałe, że wyrok ten dotyczył także zwrotu nieruchomości będących częścią dawnego kompleksu lotniska "[...] Do wyroku tego odwoływano się też w sprawach dotyczących tego samego zagadnienia ( choć różnych działek) w sprawach II SA/Kr 875/15, II SA/Kr 104/16, II SA/Kr 33/17, oraz II SA/Kr 1210/16, podobnie rozstrzyganych. Należy więc wskazać, że Sąd w składzie obecnie rozpoznającym sprawę podziela poglądy i oceny prawne wyrażone w przedmiotowym wyroku II SA/Kr 1118/08 zarówno co do prawidłowego określenia celu wywłaszczenia wynikającego z zebranych dowodów w sposób pośredni ( sama decyzja o wywłaszczeniu się nie zachowała), jak i co do wskazania, że w świetle prawa obowiązującego w II Rzeczypospolitej lotnisko wojskowe nie było tożsame z lotniskiem cywilnym. Natomiast w ocenie Sądu nie można podzielić zapatrywania stanowiącego wynik przesłanek ustalonych przez Sąd w omawianej sprawie II SA/Kr 1118/08, a dotyczących konsekwencji wskazania, że lotnisko "[...] miało w swej południowo – wschodniej, rozbudowywanej części, charakter cywilny. Z tą kwestią jest związana kolejna obserwacja dokonana już w sprawie niniejszej; mianowicie, ustalenia organów co do charakteru lotniska są dosyć nieprzejrzyste, a nawet po części sprzeczne z tym, co wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału. Organy powołują się na "Monografię" M. M. z lipca 1962, z której wynika, że lotnisko [...] powstało jako lotnisko wojskowe, używane pierwotnie przez austriackie władze wojskowe, a następnie, po odzyskaniu niepodległości w 1918r. przez polski pułk lotniczy, który stacjonował tam aż do wybuchu II wojny światowej. Na podstawie tej monografii ustalono w sprawie, że w roku 1923 na wojskowym lotnisku powstaje cywilny port lotniczy i dotychczasowy obiekt wojskowy staje się obiektem cywilno – wojskowym. Od tej pory następuje stopniowe powiększanie i rozbudowa lotniska dla celów cywilnych, co jest związane ze wzrostem potrzeb komunikacji cywilnej. [...] z uzyskanego dotychczas w tej sprawie materiału dowodowego nie wynika, w ocenie tut. Sądu, że kiedykolwiek nastąpił wyraźny podział lotniska na dwie niezależne części ( łącznie z oddzielnym pasem do startów i lądowań), jak również, że tego rodzaju obiekt cywilny zyskał niezależność od władz wojskowych. Przeciwnie, z prezentowanej Monografii wynika, że od momentu ulokowania w ramach lotniska wojskowego portu cywilnego, lotnisko miało charakter cywilno – wojskowy; było wspólnym obiektem, a jedynie pewne elementy zabudowy zostały przeznaczone stricte dla cywilnego pasażerskiego ruchu lotniczego ( jak dworzec lotniczy w postaci nowoczesnego żelbetowego hangaru). Jeśli zatem jest mowa o rozbudowie lotniska w drugiej połowie lat 20-stych, to dotyczy to rozbudowy lotniska dla potrzeb cywilnych, ale cały czas jest to ten sam obiekt.

Należy też dostrzec, że zgodnie ze zgromadzoną dokumentacją, lotnisko jako takie było przez cały czas do wybuchu II wojny światowej w zarządzie władz wojskowych, niezależnie od cywilnych przedsiębiorstw będących użytkownikami, jak PLL-LOT. W oparciu o materiały zgromadzone w aktach nie można bowiem jednoznacznie podzielić poglądu zaprezentowanego w piśmie z dnia 2.08.2001r. przez Dyrektora Muzeum Lotnictwa [...] w K. /k.0179 akt adm. I instancji/, gdzie wskazano, że "Centralną pozycję we wskazanym obszarze zajmował cywilny port lotniczy. Na wykup ziemi i inwestycja łożyło Ministerstwo Komunikacji, nie zaś Ministerstwo Spraw Wojskowych". Ten pogląd zacytował w uzasadnieniu decyzji organ I instancji. Tymczasem nie dokonano krytycznej oceny tego twierdzenia w aspekcie treści dokumentów zgromadzonych w aktach /k. 0181/. Chodzi tutaj o korespondencję władz wojskowych między sobą, a także z Izbą Skarbową w K., z której wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że nabywanie terenów w drodze wywłaszczeń w latach 1929-1935 następowało przez władze wojskowe, a nie cywilne. Co więcej, w piśmie Dowództwa Wojskowego Okręgu Korpusu nr V w Krakowie do Szefa Departamentu Budownictwa Ministerstwa Spraw Wojskowych z dnia 29 marca 1934r. w sprawie wypłaty należności za grunta zajęte pod lotnisko, gdzie ewidentnie mowa jest o regulowaniu należności przez wojsko, w końcowej części wskazano: "sprawa przekazania części lotniska organom Ministerstwa Komunikacji na cele cywilnego portu lotniczego zostanie załatwiona oddzielnie w dniach najbliższych". Wynikałoby z tego, w ocenie Sądu, że w latach 1927-1935, w tym w roku przedmiotowego wywłaszczenia, a więc 1929 – zapłaty za wywłaszczenia dokonywało wojsko, mimo że rozbudowy dokonywano na potrzeby portu cywilnego. Nie wiadomo następnie, czy kiedykolwiek doszło do przekazania części lotniska Ministerstwu Komunikacji i na jakich warunkach. Tak czy inaczej, wynikałoby z powyższego, że tak w dacie wywłaszczenia przedmiotowych terenów, jak i latach późniejszych, lotnisko jako całość pozostawało w rękach wojska; także regulacji odszkodowań dokonywano ze środków pozostających w dyspozycji sił zbrojnych.

Te elementy stanu faktycznego sprawy nie zostały w sposób wystarczająco precyzyjny wyjaśnione i ustalone przez organy. Skoncentrowano się bowiem na przedstawieniu pokrótce treści wspomnianej "Monografii" oraz następnie dowodów dotyczących podziału działek, spadkobierców wywłaszczonych właścicieli i stanu obecnego. Historycznie zaś poprzestano na zreferowaniu ustaleń pod kątem wskazań wyroku II SA/Kr 1118/08. Tymczasem stan faktyczny, jak to już wspomniano, nasuwa wątpliwości co do rzeczywistego charakteru i funkcji lotniska [...] a przede wszystkim tego, czy można mówić o odrębnych, oddzielnie funkcjonujących częściach, cywilnej i woskowej, jako o de facto i de iure różnych lotniskach. Warto zauważyć, że Wojewoda powołuje w swej decyzji notatkę służbową Głównego Inspektora Lotnictwa z 1963r., która ma wskazywać, że lotnisko pełniło funkcje zarówno lotniska wojskowego, jak i cywilnego. Niezależnie od tego, że Sąd nie odnalazł tej notatki w aktach sprawy, zatem powołano się na dowód, którego brak - z zapisu Wojewody o jej treści wynika, że lotnisko miało podwójny charakter. Fakt zaś, że rozbudowywano część zasadniczo cywilną, wydaje się oczywisty z uwagi na okoliczności historyczne, a mianowicie fakt, że rozwój lotniska przypadł na czas pokoju i budowy II Rzeczypospolitej, a co za tym idzie, rozwoju ruchu pasażerskiego.

W efekcie, gdyby ustalenia o podwójnym charakterze lotniska się potwierdziły, w ocenie Sądu trudna do obrony jest teza, że rozbudowywano tylko jego część cywilną w oderwaniu niejako od funkcji wojskowej lotniska jako całości. W takim wypadku chodziłoby bowiem o jedno i to samo lotnisko, ale używane i rozbudowywane w czasach pokoju pod kątem potrzeb cywilnych. Ta kwestia wymaga jednoznacznego wyjaśnienia i ustalenia, zaś brak w tym zakresie musi skutkować przyjęciem, że nie zostały wyjaśnione istotne elementy stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. Należy nadto dostrzec, że Sądowi zostały w aktach administracyjnych przedstawione wyłącznie dokumenty w postaci kserokopii, nie uwierzytelnione poprzez poświadczenie "za zgodność", oraz, iż brak niektórych dokumentów, na które się powołuje organ odwoławczy.

Kolejna kwestia dotyczy oceny prawnej przedmiotowego stanu faktycznego z punktu widzenia art. 136 i 137 u.g.n. Teza zaprezentowana przez organy dotyczy tego, że skoro cel wywłaszczenia był określony w akcie wywłaszczającym jako "rozszerzenie lotniska wojskowego", to poszerzenie tego samego lotniska w celu cywilnym nie jest wykorzystaniem wywłaszczonych terenów na cel wywłaszczenia. To zdeterminowało rozstrzygnięcie, mimo niespornych ustaleń, że działki znajdowały się na terenie lotniska i były używane na jego potrzeby. W ocenie Sądu, gdyby się potwierdziło, że lotnisko miało cywilno – wojskowy charakter jako całość i pozostawało w okresie wywłaszczenia i później w zarządzie władz wojskowych (niezależnie od użytkowania go w części przez przedsiębiorstwa i instytucje cywilne) – to już teza o zbędności na cel wywłaszczenia wobec wykorzystania działek dla celów części cywilnej lotniska ( tego samego) wydaje się wątpliwa. Jednakże jeśli nawet ją przyjąć i ściśle odgraniczać sposób wykorzystania lotniska jako cywilnego i wojskowego ( z powodu odrębności przepisów prawnych wówczas obowiązujących dla obu tych obszarów), to w ocenie Sądu, uprawniona jest teza o dopuszczalnej modyfikacji celu wywłaszczenia. Innymi słowy, gdyby przyjąć, że mamy do czynienia z jednym obiektem o charakterze cywilno - wojskowym, ale pozostającym w zarządzie przede wszystkim władz wojskowych, to w sytuacji wywłaszczenia na cele lotniska wojskowego, zaś de facto poszerzania na cele cywilnego ruchu pasażerskiego, można by uznać, że chodzi o ten sam cel, tylko zmodyfikowany. Jest tak zwłaszcza w sytuacji, gdyby okazało się ( co wynika, jak się zdaje, z przedstawionych dokumentów), że realizacją celu wywłaszczenia zawiadywały władze wojskowe, zwłaszcza co do wypłaty odszkodowań. Ten element nie został w sprawie dostatecznie wyjaśniony i naświetlony. Zauważyć przyjdzie, że organ II instancji zagadnieniu temu poświęcił jedno zdanie, z góry zakładając, że zarzut odwołania w tym zakresie jest bezzasadny.

Tymczasem, gdyby przeanalizować rozwiązania prawne i uwarunkowania konstytucyjne dotyczące zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, sytuacja faktyczna niniejszej sprawy, mająca podlegać ponownej analizie organu odwoławczego, już w świetle dotychczas poczynionych ustaleń jawi się jako skomplikowana i nie poddająca się jednoznacznym ocenom w kontekście tzw. "zbędności" na cel wywłaszczenia, o której mowa w art. 137 u.g.n. W ocenie Sądu, niezbędne jest w tym miejscu sięgnięcie do wspomnianych uwarunkowań konstytucyjnych, które były przedmiotem analizy niektórych rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego. Żeby móc analizować przesłankę zbędności, należy rozpocząć od zreasumowania istoty wywłaszczenia, to jest tego, że odejmuje się własność dla realizacji celu publicznego. Podsumowaniem doktryny orzeczniczej TK w kwestii wywłaszczenia był m.in. wyrok o sygn. K 61/07 (z 9 grudnia 2008 r., OTK ZU nr 10/A/2008, poz. 174) o rodzinnych ogrodach działkowych. Trybunał orzekł, że: "wywłaszczenie jest wyjątkową, szczególną formą ingerencji w sferę własności, dopuszczalną w wypadkach, gdy w grę wchodzi cel publiczny. Łączy się ono z ograniczeniem lub odjęciem w całości prawa własności w drodze aktu indywidualnego, dotyczącego konkretnej nieruchomości, na rzecz konkretnego podmiotu. Polega ono na nabyciu przez Państwo własności nieruchomości lub innego prawa do nieruchomości, będącej własnością podmiotu niepaństwowego, w drodze ściśle sformalizowanego postępowania administracyjnego połączonego z jednoczesnym wypłaceniem wywłaszczonemu odszkodowania określonego przez przepisy wywłaszczeniowe. (...) wywłaszczenie powinno być stosowane tylko w sytuacjach koniecznych, uzasadnionych celami publicznymi, których nie można zrealizować za pomocą innych środków prawnych. Cel (interes) publiczny winien być przy tym rozumiany wyłącznie jako dobro ogółu, czyli całego społeczeństwa lub społeczności regionalnej". Natomiast kwestia konstytucyjnego prawa do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości była przedmiotem rozważań TK w kilku orzeczeniach. W wyroku z dnia 23 września 2014 r., sygn.SK 7/13 Trybunał podsumowywał te problematykę jak następuje: "Jak dotąd najobszerniejszą analizę tej problematyki TK przedstawił w wyroku o sygn. SK 22/01 z 24 października 2001 r. (OTK ZU nr 7/2001, poz. 216). Wskazał w nim, że: "Po wejściu w życie Konstytucji z 1997 r. zasadę zwrotu należy traktować jako oczywistą konsekwencję art. 21 ust. 2 Konstytucji, który - dopuszczając wywłaszczenie «jedynie na cele publiczne» - tworzy nierozerwalny związek pomiędzy określeniem tych celów w decyzji o wywłaszczeniu i faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej rzeczy. Trybunał podkreślił w tym orzeczeniu również konieczność szerokiego pojmowania "wywłaszczenia" na gruncie Konstytucji, które wykracza swoim zakresem poza ustawową definicję tej instytucji wynikającą z przepisów u.g.n. Oznacza to, że obowiązek dopuszczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości aktywizuje się w tych wszystkich wypadkach, gdy nie zostanie ona wykorzystana na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia. Trybunał orzekł również w tej sprawie, że tak bezwzględnie pojmowane prawo do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości odnosi się jednak tylko do ustawodawstwa wywłaszczeniowego, które zostaje ustanowione na gruncie obowiązywania obecnej Konstytucji (ewentualnie - biorąc pod uwagę zbieżność treści obecnego art. 21 ust. 2 Konstytucji i art.7 zdanie drugie poprzednio obowiązujących przepisów konstytucyjnych - też na gruncie obowiązywania "nowelizacji grudniowej" z 1989 r.). Nie formułowały go natomiast wcześniejsze przepisy konstytucyjne. Wówczas zasada zwrotu miała jedynie rangę ustawową. W wyroku z 9 grudnia 2008 r. o sygn.SK 43/07 (OTK ZU nr 10/A/2008, poz. 175), Trybunał rozwijając i uzupełniając dotychczasowe tezy podkreślił, że "obowiązująca regulacja konstytucyjna pozostawia ustawodawcy szeroką swobodę normowania zasad zwrotu nieruchomości wywłaszczonych. Obowiązek dopuszczenia w ustawodawstwie zwrotu nieruchomości w określonych sytuacjach nie zawsze musi oznaczać obowiązek dokonania zwrotu. W szczególności nieruchomość wywłaszczona na określony cel publiczny nie musi zostać zwrócona w sytuacji, w której jest ona niezbędna dla realizacji innego celu publicznego, który również uzasadnia wywłaszczenie. Istotne znaczenie dla sposobu ukształtowania prawa do uzyskania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości ma ponadto czynnik czasu i konieczność zapewnienia trwałości ukształtowanych stosunków i sytuacji prawnych. Ustawodawca może określić minimalny okres wykorzystywania nieruchomości na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu, po upływie którego przeznaczenie nieruchomości na inny cel publiczny nie musi pociągać za sobą obowiązku jej zwrotu". Dalej w sprawie Trybunał stwierdzał: "W swojej doktrynie orzeczniczej Trybunał uznaje, że zasada zwrotu nieruchomości obejmuje swym zakresem normatywnym również nieruchomości formalnie prawidłowo wywłaszczone, które bezpośrednio po ich wywłaszczeniu nie zostały przekazane na realizację określonego celu publicznego w sposób przewidziany w Konstytucji lub w ustawie. Chodziło o nieruchomości, które po ich nabyciu w drodze wywłaszczenia nie zostały wykorzystane przez wywłaszczyciela na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zakres normatywny art. 21 ust. 2 Konstytucji "konsumuje się" (por. cz. III, pkt 6.3 i 6.5 uzasadnienia wyroku o sygn. P 12/11) w chwili dokonania celu wywłaszczenia określonego w decyzji wywłaszczeniowej i nie obejmuje dalszych sytuacji powstałych już w trakcie wykorzystywania nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nie można twierdzić o zbędności nieruchomości i obowiązku jej zwrotu, jeśli nieruchomość wywłaszczona prawidłowo, wykorzystana była zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu, a następnie tej realizacji zaprzestano lub nieruchomość przeznaczono na inne cele. Wynika to stąd, iż po zaprzestaniu realizacji dotychczasowego celu wywłaszczenia nie ulega zmianie ocena dokonanego w przeszłości wywłaszczenia jako zgodnego z prawem, a dotychczasowego postępowania z wywłaszczoną nieruchomością jako prawidłowego (por. cz. III, pkt 6.6 uzasadnienia wyroku). W konsekwencji Trybunał stwierdził w tej sprawie, że art. 21 ust. 2 Konstytucji jest nieadekwatnym wzorcem dla kontroli konstytucyjności przepisów o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, na której prawidłowo zrealizowano pierwotny cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Podsumowując dotychczasowe orzecznictwo Trybunału dotyczące konstytucyjnej zasady zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, Trybunał podkreślił, że jest to zasada:

- traktowana jako oczywista konsekwencja zasady zapisanej w art. 21 ust. 2 Konstytucji, która - dopuszczając wywłaszczenie "jedynie na cele publiczne" - tworzy nierozerwalny związek pomiędzy określeniem tych celów w decyzji o wywłaszczeniu a faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej rzeczy;

- mająca zastosowanie wyłącznie wobec nieruchomości, na których nie zrealizowano celu publicznego;

- pozostawiająca ustawodawcy szeroką swobodę normowania zasad zwrotu nieruchomości wywłaszczonych.

"W swoim dotychczasowym orzecznictwie dotyczącym art. 21 ust. 2 Konstytucji Trybunał Konstytucyjny wyprowadzał treść konstytucyjnej zasady zwrotu wywłaszczonych nieruchomości także względem nieruchomości formalnie prawidłowo wywłaszczonych, które bezpośrednio po ich wywłaszczeniu nie zostały przekazane na realizację określonego celu publicznego w sposób przewidziany w Konstytucji lub w ustawie. Chodziło o nieruchomości, które po ich nabyciu w drodze wywłaszczenia nie zostały wykorzystane przez wywłaszczyciela na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (cel określony w przepisach stanowiących podstawę jej nabycia lub przejęcia). Wyprowadzenie konstytucyjnego obowiązku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości z treści art. 21 ust. 2 Konstytucji w związku z art. 21 ust. 1 Konstytucji opierało się na argumencie "wadliwego użycia" nabytej nieruchomości przez wywłaszczyciela, stanowiącego dowód na bezpośrednie naruszenie konstytucyjnych przesłanek dopuszczalności wywłaszczenia ujętych w art. 21 ust. 2 Konstytucji. Skoro istnieje nierozerwalny związek pomiędzy określeniem publicznych celów w decyzji o wywłaszczeniu a faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej nieruchomości bezpośrednio po jej wywłaszczeniu, istnieje także nierozerwalny związek między naruszeniem przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia "jedynie na cele publiczne" a powstaniem obowiązku po stronie organów państwa konstytucyjnego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości" (tak wyrok TK z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn.P 12/11).

Należy jeszcze, dla wskazania esencji rozważanego problemu, przytoczyć pogląd zaprezentowany przez sędziego P. T. w zdaniu odrębnym do wyroku TK w sprawie SK 7/13: "Prawo do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowi ważny instrument służący ochronie przed pozornymi wywłaszczeniami. O pozorności wywłaszczenia można mówić wówczas, gdy odwoływanie się do jego publicznego celu stanowi jedynie pustą deklarację (w rzeczywistości chodzi o zupełnie inny cel lub wywłaszczeniu w ogóle nie przyświeca żaden rzeczywisty cel publiczny). Z tego względu źródłem prawa do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest właśnie art. 21 ust. 2 Konstytucji".

Z tego, co powiedziano wyżej, wynika, że przy rozważaniu uregulowanej w u.g.n. kwestii prawa do zwrotu w świetle unormowań Konstytucji, niezwykle istotnym jest identyfikacja celu wywłaszczenia, ustalenie, czy był to cel publiczny oraz czy został zrealizowany. Z punktu widzenia uregulowań konstytucyjnych nie jest natomiast tak istotnym, czy zrealizowany cel odpowiada w stu procentach celowi określonemu w akcie wywłaszczeniowym, czy też w pewnym ( lecz nie w zasadniczym) zakresie się od niego różni, pozostając dalej celem publicznym. Istotą bowiem konstytucyjnej ochrony wywodzonej z art. 21 ust. 2 Konstytucji jest zapewnienie gwarancji zapobiegających odejmowaniu własności obywatelom w drodze przymusu państwowego dla realizacji innych celów niż publiczne (rozumiane wyłącznie jako dobro ogółu, czyli całego społeczeństwa lub społeczności regionalnej). Na gruncie niniejszej sprawy ta kwestia, w ocenie Sądu, jest kluczowa dla prawidłowego zastosowania przepisów prawa, a to art. 136 i 137 u.g.n. Nie można też abstrahować od tego, że przed wejściem w życie Konstytucji z 1997r., problem zwrotu nieruchomości nie miał rangi zasady konstytucyjnej, tylko zasady ustawowej, co zostało podkreślone w przytoczonym wyżej wyroku TK. Należy także mieć na uwadze przy ocenie niniejszej sprawy perspektywę historyczną dokonanego wywłaszczenia oraz odległość czasową, w jakiej miało to miejsce. Tę perspektywę podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2016 r., I OSK 1966/14, LEX nr 2082489: "W im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności. Inne (wyższe) wymagania dotyczące określoności celu wywłaszczenia będą istnieć na tle aktów wywłaszczeniowych dokonywanych pod rządami obowiązującej Konstytucji RP, zwłaszcza w świetle procesu stałego jej rozwoju i precyzowania norm przez Trybunał Konstytucyjny, a inne (niższe) wymagania należy odnosić do celu wywłaszczenia określanego w aktach z wcześniejszego okresu. Następuje bowiem zasadniczo stały wzrost standardu prawnego i wymagań prawnych - fakt ten musi być uwzględniony przy stosowaniu art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n., gdyż regulacja zawarta w tych przepisach wiąże się z zasady z kwestiami natury historycznej".

Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, w ocenie Sądu ewentualne ustalenie organu, że w momencie wywłaszczenia lotnisko miało charakter dwojaki i pełniło funkcje wojskowo – cywilne i że był to jeden obiekt (ewentualnie z dwoma obok siebie funkcjonującymi częściami, dotychczasową wojskową i rozbudowywaną cywilną) – może wręcz wykluczyć przyjęcie, że poprzez wywłaszczenie faktycznie dla celów rozbudowy części cywilnej, nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. Byłaby to bowiem w istocie sytuacja, gdy następuje rozbudowa lotniska wojskowego w jego części cywilnej. Mowa zatem o rozbudowie w istocie tego samego lotniska, zaś w takim przypadku nie ulegałoby wątpliwości, że obie jego części (cywilna i wojskowa) służyły bez najmniejszej wątpliwości celowi publicznemu. Gdyby zaś z ustaleń organu wyniknęło, że po wywłaszczeniu na cele rozbudowy lotniska wojskowego powstała część cywilna zupełnie odrębna prawnie i funkcjonalnie i na ten cel przeznaczono wywłaszczone nieruchomości, to w przekonaniu Sądu można by mówić o koncepcji przyjmującej możliwość tzw. "dopuszczalnej modyfikacji celu wywłaszczenia". Koncepcja ta, prezentowana przez niektórych autorów (por. T.Woś w: "Wywłaszczanie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości", publ. Lex/el. oraz Piotr Charzewski w: "Przestrzeń i nieruchomości jako przedmiot prawa administracyjnego. Publiczne prawo rzeczowe pod red. Iwony Niżnik – Dobosz, publ. Lex/el.), opiera się m.in. na uchwale składu siedmiu sędziów z 27 stycznia 1988 r., III AZP 11/87, OSN CP 11/1988, poz. 149. Rozważając ten problem Sąd Najwyższy uznał , że należy odróżnić zmianę celu wywłaszczenia od modyfikacji tego celu. Za zmianę celu Sąd uznał jakościową zmianę inwestycji określonej w decyzji wywłaszczeniowej, konkretyzującej cel wywłaszczenia nieruchomości. Modyfikację zaś celu wywłaszczenia pociąga za sobą modyfikacja inwestycji mieszcząca się w celu uzasadniającym wywłaszczenie czyli niezmieniająca jego charakteru. Inaczej mówiąc, nie stanowią jakościowej zmiany celu takie odstępstwa od zamierzonej inwestycji, przy których charakter inwestycji zamierzonej i zrealizowanej pozostaje taki sam. W zgodzie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego o dopuszczalności takich modyfikacji celu wywłaszczenia, które nie zmieniają charakteru realizowanej inwestycji, pozostaje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten przyjmuje, że celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci obiektów handlowo-usługowych oraz urządzeń towarzyszących, jak: ciągi komunikacyjne, parkingi i inne urządzenia , skoro osiedle mieszkaniowe obejmuje nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom (por. przykładowo wyroki NSA w Warszawie: z dnia 20 stycznia 2016 r. I OSK 1186/15, LEX nr 2032698, z dnia 21 kwietnia 2016 r., I OSK 1519/14, LEX nr 2139455). Wyrażono bowiem stanowisko, iż: "W przypadku inwestycji o złożonym, kompleksowym charakterze, których funkcjonowanie związane jest z istnieniem zróżnicowanej zabudowy i funkcji obszarów, realizowanych etapami, możliwe jest dokonywanie zmian w koncepcjach zagospodarowania. Jeżeli zatem wywłaszczenie następuje na jakiś określony złożony cel, to mające miejsce na etapie realizacji zmiany szczegółowego zagospodarowania i nadane funkcje nie świadczą o zbędności terenu dla celu wywłaszczenia" (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2016 r., I OSK 272/15, LEX nr 2232664). W wyroku z dnia 2 czerwca 2016 r. (I OSK 2173/14, LEX nr 2106428 ) NSA wskazał, że " Aby wystąpiła zmiana celu wywłaszczenia musi zaistnieć jakościowa zmiana inwestycji określonej przy wywłaszczeniu, a nie jedynie modyfikacja nie zmieniająca jego charakteru uzasadniającego wywłaszczenie. W przypadku szpitala dla psychicznie chorych i domu pomocy społecznej, taka zmiana funkcji nie występuje. Obie formy dotyczą w zakresie swojego głównego przeznaczenia całodobowej opieki w zakresie usług bytowych i opiekuńczych nad osobami niepełnosprawnymi intelektualnie". "Zmiany celu wywłaszczenia nie oznacza również modyfikacja projektu zagospodarowania terenu polegająca wyłącznie na dostosowaniu go do potrzeb inwestora, np. korekta wielkości działek budowlanych, zmiana sposobu korzystania z obiektu, która nie oznacza zmiany jego funkcji, czy też tymczasowa zmiana przeznaczenia niewielkiej części wywłaszczonej nieruchomości. O zmianie celu można mówić tylko w przypadku, gdy zmiana funkcji wywłaszczonego terenu ma charakter trwały" (por. T. W., op.cit.).

Powracając do hipotetycznie możliwych przyszłych ustaleń faktycznych, gdyby zatem ustalono, że lotnisko w wyodrębnionej funkcjonalnie, organizacyjnie i prawnie części zmieniło charakter z wojskowego na cywilny, to organy winny rozważyć kwestię modyfikacji celu wywłaszczenia. W odniesieniu do problematyki związanej ze zwrotem nieruchomości wywłaszczonych na potrzeby rozbudowy lotniska "[...]" w 1929r. wątpliwości powyższe zostały już podniesione w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 3 lutego 2010r. sygn. akt I OSK 522/09, na gruncie podobnej sprawy, Sąd ten wskazał, że "W przedmiotowej sprawie celem postępowania dowodowego ma być ustalenie, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany. W przypadku, gdyby nie wynikało to wprost ze zgromadzonego materiału dowodowego, organy administracji publicznej powinny uzasadnić, dlaczego ich zdaniem przeznaczenie wywłaszczonej nieruchomości dla potrzeb lotnictwa cywilnego nie oznacza zmiany celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Niezależnie od tego, w sprawie tej NSA podkreślił, że przedkładanie Sądowi Administracyjnemu fragmentów dokumentacji, będącej podstawą decyzji poddanych kontroli sądowoadministracyjnej, uniemożliwia dokonanie kontroli i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. W. zauważyć, że taka sytuacja ma również miejsce w sprawie niniejszej, gdyż przedstawiono tylko kserokopie fragmentów dokumentacji, o czym już była mowa. Natomiast na kanwie również podobnej sprawy dotyczącej zwrotu nieruchomości w obrębie dawnego lotniska [...]" w wyroku z dnia 8 marca 2017r. I OSK [...], NSA zwrócił uwagę na szczególną specyfikę rozpoznawanej sprawy. "Wyraża się ona w tym, iż przedmiotowa sprawa dotyczy wywłaszczenia dokonanego jeszcze w 1929r., a zatem przed niemalże wiekiem. Z uwagi zaś na tak znaczny upływ czasu ( w tym brak samego orzeczenia wywłaszczającego), a także fakt, iż w 1939r. wybuchła II wojna światowa, która z oczywistych względów wpłynęła na sytuacje w Państwie, okoliczności takie, jak cel wywłaszczenia oraz związana z nim jego realizacja, mogą być w tym przypadku ustalane jedynie w oparciu o nieliczne dowody pośrednie. Skutkuje to m. in. tym, że w powołanych wyżej wyrokach cel wywłaszczenia był tak różnie określany. Generalnie wiązał się on z budową (przebudową, poszerzaniem) lotniska, a którego charakter był sporny (wojskowe, cywilne, czy cywilno-wojskowe). Świadczy o tym zresztą treść wytycznych, zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2010 r. (sygn. akt I OSK 522/09), (...) skład obecnie orzekający pragnie podnieść, że z uwagi na bezsporny postęp myśli technologicznej, jaki nastąpił pomiędzy datą wywłaszczenia a czasami obecnymi, nie można takiej samej miary stosować do lotnisk, które powstawały w latach 20-tych i 30-tych ub. wieku, jak do lotnisk budowanych aktualnie. Jest rzeczą oczywistą dla wszystkich, że w tamtym okresie czasu w Polsce zarówno ilość samolotów pasażerskich jak i wojskowych a także ich wymagania techniczne, a co za tym idzie, wymagania dotyczące lotnisk, są nieporównywalne z obecnymi. Z tego powodu, chociaż dawne przepisy prawne – ze względów w pełni zrozumiałych - różnicowały podział na lotniska cywilne i wojskowe, to jednak należy wspomnianą wyżej specyfikę w niniejszej sprawie uwzględnić. Decydujące bowiem w tej sytuacji znaczenie ma w zasadzie jedynie ustalenie, czy doszło do wybudowania (rozbudowania, poszerzenia) lotniska. Okoliczność zaś, kto był jego w danym momencie dysponentem i jaki zakres ta dyspozycja miała – w realiach analizowanego stanu faktycznego - jest rzeczą wtórną. Wskazać w tym miejscu należy, że orzecznictwo sądowoadministracyjne, oceniając zasadność decyzji, wydanych w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, wielokrotnie, a zwłaszcza w ostatnich latach, odwoływało się do pojęcia modyfikacji celu wywłaszczenia, traktując go jako sytuację, w której pierwotny cel wywłaszczenia nie uległ likwidacji a poddano go jedynie pewnej zmianie. Kategoria ta ma z pewnością charakter ocenny, tym niemniej może mieć ona zastosowanie w sytuacjach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza, gdy cel wywłaszczenia dotyczył dużych założeń lub inwestycje były planowane jako wieloletni czy wieloetapowe (vide wyroki NSA z dnia: 18 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1417/13, 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 846/13, 18 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1417/13, 9 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 1281/14 i 20 stycznia 2016 r. I OSK 1186/15 i I OSK 3237/14)".

Mając na uwadze powyższe kwestie dotyczące braków w ustaleniach faktycznych, oraz wskazanych uwarunkowań prawnych, które organ odwoławczy będzie musiał wziąć pod uwagę, należało uchylić zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uzupełni ustalenia stanu faktycznego w oparciu o prawidłowo zgromadzoną dokumentację odnoszącą się do przedmiotowego zagadnienia, oraz orzeknie, biorąc pod uwagę wyrażone powyżej poglądy i oceny prawne.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (DZ.U. 2015.1804). Na kwotę zasądzonych kosztów składają się wpis w kwocie [...]zł, oraz wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego w kwocie [...]zł.