Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 100/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7  ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. sprawy ze skargi J. Z., A. Z., A. Z., J. S., A. M., P. Z., J. G., A. P., B. S., W. Z., B. M., M. G., A. R., S. Z. i C. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Stan faktyczny

1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. Z. i innych następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], którą, na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, nie uwzględniono wniosku z dnia 14 marca 2003 r., odmawiając przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu tej nieruchomości oznaczonej dawnym numerem hip. [...] powierzchni, stanowiącego część działki nr ewid. [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

2. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że przedmiotowy grunt znajduje się na obszarze objętym dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 1992 r. potwierdził, że grunt ten z dniem 27 maja 1990 r. stał się własnością Dzielnicy Gminy W. Objęcie gruntu w posiadanie Gminy W. nastąpiło w dniu [...] kwietnia 1948 r. na mocy rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji w sprawie obejmowania gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. z 1947 r. Nr 6, poz. 43). Termin do składania wniosków o przyznanie prawa własności czasowej mijał 19 października 1948 r.

Nieruchomość położona przy ul. [...] przed wejściem w życie dekretu była własnością R. Z.

Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] lipca 1952 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej W. nie przyznało dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości i stwierdziło, że wszystkie budynki na nim położone stały się własnością Skarbu Państwa. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że dawny właściciel nie złożył wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu. Odwołanie od tego orzeczenia wniosła K. Z., jednak Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] stycznia 1953 r. nr [...] utrzymało je w mocy.

Orzeczenie to i decyzja organu odwoławczego zostały wyeliminowane z obrotu prawnego decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2002 r. poprzez stwierdzenie ich nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. W uzasadnieniu podkreślono, że decyzje zostały wydane bez wniosku stron, pomimo, że obowiązujące przepisy nie przewidywały możliwości i potrzeby podejmowania decyzji deklaratoryjnych dla potwierdzenia przejęcia na rzecz Państwa znajdujących się na gruncie budynków.

Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2008 r. rozpatrzył wniosek złożony 14 marca 2003 r. przez pełnomocnika następców prawnych dawnych właścicieli odmawiając przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu tej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w postępowaniu odwoławczym decyzję tę utrzymało w mocy, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę i wyrokiem z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1045/08 uchylił decyzje organów obu instancji z powodu pominięcia w postępowaniu S. G. jako jednego z następców prawnych dawnego właściciela oraz niewłaściwego określenia pełnomocników stron. Zalecił także konieczność zbadania rozbieżności pomiędzy zapisem o braku wniosku w rejestrze wpływów a oznaczeniem na planszach będących w dyspozycji MUW w W. Organ I instancji wymienił w 11 punktach wszystkie dokumenty na podstawie których ustalono strony postępowania. Wyjaśnił, że pismami [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. z [...] września 2006 r., oraz z dnia [...] lipca 2007 r. poinformowano o braku w rejestrze wniosków dekretowych zapisu o złożeniu takiego wniosku w odniesieniu do nieruchomości położonej przy ul. [...]. Archiwum Państwowe W. także poinformowało pismem z 30 sierpnia 2007 r., że brak jest dokumentu potwierdzającego fakt złożenia wniosku dekretowego. Z akt sprawy wynika, że wniosek w imieniu dawnego właściciela został złożony przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny, jednak wyłącznie w odniesieniu do nieruchomości sąsiedniej, czyli położonej przy ul. [...]. Organ I instancji wykonał zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w warszawie zamieszczone w wyroku z 6 listopada 2008 r.; ustalił w szczególności, że znajdujące się w zasobach MUW plansze mają charakter tylko pomocniczy i nie są dowodami z uwagi na brak w nich opisu i oznaczeń. Nie wiadomo też w jakim celu i dla kogo zostały sporządzone. Z ustaleń w sprawach analogicznych wynika, że kolorem czerwonym zaznaczano na planszach nieruchomości co do których złożony został wniosek przez dawnych właścicieli, kolorem zaś szarobrązowym zaznaczano nieruchomości co do których wnioski wniósł Okręgowy Urząd Likwidacyjny. Przekreślenia na planszach oznaczały, że wniosek odnośnie prawa do gruntu danej nieruchomości nie został uwzględniony. W przedmiotowej sprawie na białym tle działki hipotecznej o adresie [...] znajduje się przekreślenie czerwoną kredką. W treści uzasadnienia podano kilka przykładów nieruchomości co do których przy takim samym oznaczeniu na planszy wydano orzeczenia odmowne ze względu na brak wniosków. Delegatura BGN w Dzielnicy W. przekazała dokumenty z których wynika, że dawny właściciel nieruchomości nie złożył wniosku dekretowego. Z całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że dawny właściciel nie złożył wniosku na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z 26 października 1945 r. Pełnomocnik następców prawnych dawnego właściciela nieruchomości w dniu 14 marca 2003 r. zwrócił się z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości, jednak nie był to wniosek złożony na podstawie w/w aktu prawnego. Z podanych wyżej przyczyn odmowę przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] uznano za uzasadnioną.

Decyzja stała się przedmiotem odwołania wniesionego pismem z dnia 7 kwietnia 2010 r., w którym zarzucono decyzji z dnia [...] marca 2010 r. naruszenie art. 1 i 7 Konstytucji RP, przepisów prawa materialnego - art. 7 ust. 1 i 2 dekretu przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przepisów prawa procesowego z tych samych powodów, opieszałość w postępowaniu oraz błędy w ustaleniach faktycznych.

3. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że przepisy dekretu, a w szczególności art. 7 ust. 2 miały na celu przyznanie dotychczasowym właścicielom gruntów prawa korzystania z gruntów nieruchomości [...] na zasadach własności czasowej - obecnie użytkowania wieczystego - i nakładały na Gminę obowiązek uwzględnienia zgłoszonych przez nich wniosków, jeżeli korzystanie z gruntów dało się pogodzić z ustaleniami planu zabudowania (obecnie planu zagospodarowania przestrzennego). Warunkiem wszakże koniecznym do skutecznego złożenia wniosku w trybie wskazanym w przepisach dekretu [...] było wniesienie go przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od daty objęcia gruntu w posiadanie gminy W. W niniejszej sprawie jest bezspornym, że wniosek o przyznanie prawa do gruntu nie został złożony w terminie wskazanym w dekrecie. Objęcie gruntu przy ul. [...] w posiadanie Gminy nastąpiło 19 kwietnia 1948 r., co potwierdza treść ogłoszenia zamieszczonego w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. nr [...] z 1948 r., wobec czego wskazany w dekrecie z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy termin do złożenia przez dawnego właściciela nieruchomości wniosku o przyznanie mu prawa własności czasowej do jej gruntu upłynął w dniu 19 października 1948 r.

Organ podniósł, że w myśl § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43) grunty uważano za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego w którym zamieszczono ogłoszenie. Warunkiem skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez gminę W. było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r., wydanym w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę W.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że wniosek w trybie art. 7 dekretu w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości nie został w ogóle złożony a termin do jego złożenia był terminem prawa materialnego a więc prekluzyjnego, którego upłynięcie powodowało wygaśnięcie roszczenia. Termin prawa materialnego (prekluzyjny) nie podlega przywróceniu przez żaden organ administracji ani też sąd. Złożenie przez osobę uprawnioną wniosku dekretowego z uchybieniem wskazanego w tym akcie prawnym terminu było wystarczające do wydania orzeczenia o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu, uniemożliwiając merytoryczne rozpatrzenie sprawy w odniesieniu do zapisów obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Art. 6 kpa stanowi, że organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa. Działanie na podstawie prawa oznacza działanie:

1. na podstawie obowiązującej normy prawnej;

2. prawidłowe ustalenie znaczenia normy prawnej;

3. niewadliwie dokonanej subsumcji;

4. prawidłowe ustalenie następstw prawnych.

W postępowaniu przed organem I instancji zasada praworządności została zachowana, zatem argumentacja odwołania nie mogła zostać uwzględniona w postępowaniu odwoławczym.

Zarzut dotyczący bezczynności organu administracji jest obecnie - po wydaniu decyzji załatwiającej sprawę bezprzedmiotowy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., odpowiadając na inne zarzuty odwołania wyjaśniło, że decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2002 r. uchylono w całości decyzję tego samego organu z dnia [...] lipca 2002 r. i stwierdzono nieważność orzeczenia administracyjnego PRN w W. z dnia [...] lipca 1952 r. i utrzymującej je w mocy decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1953 r. Stwierdzenie nieważności nastąpiło tylko dlatego, że organ (PRN w W.) orzekał z własnej inicjatywy, czyli bez wniosku dawnego właściciela. Było to więc działanie bez podstawy prawnej, spełniające przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i rażąco naruszające art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. W uzasadnieniu decyzji Prezesa UMiRM wyjaśniono, że wbrew zawartemu w orzeczeniu z dnia [...] lipca 1952 r. twierdzeniu przepisy dekretu nie przewidywały dla potwierdzenia przejęcia budynków wydania decyzji deklaratoryjnej. Jako podstawa prawna orzeczenia podane zostały art. 1, 5 ,7 i 8 dekretu a stosownie do treści art. 7 ust. 1 postępowanie w jego trybie mogło zostać wszczęte wyłącznie na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu. Wydanie więc w takim przypadku przez organ administracji decyzji na podstawie art. 7 dekretu "wobec niezłożenia wniosku" należało uznać za rażące naruszenie tego przepisu. W uzasadnieniu decyzji Prezesa UMiRM nie wspomniano o jakimkolwiek wniosku złożonym w trybie przepisów dekretu przez K. Z.. Nie było to nawet możliwe z uwagi na wyżej przytoczoną argumentację. W uzasadnieniu decyzji Prezydenta W. podano, że K. Z. wniosła odwołanie od orzeczenia administracyjnego PRN w W. z dnia [...] lipca 1952 r., co wszak nie jest tożsame ze złożeniem wniosku dekretowego.

Organ podkreślił, że żadne czynności i zabiegi organów administracji nawet najbardziej wnikliwe nie spowodują ujawnienia się wniosku dekretowego, który nie został złożony przez dawnego właściciela. Strony poza oświadczeniem, że wniosek został złożony nie zaoferowały przedłożenia jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego taki fakt - np. kopii wniosku, potwierdzenia uiszczenia opłaty manipulacyjnej. Oświadczenia stron, iż wniosek został złożony bez potwierdzenia tego faktu dowodem są dla niniejszej sprawy bez istotnego znaczenia. Uwzględnienie wniosku dekretowego było możliwe m.in. wtedy, gdy został złożony z zachowaniem wskazanego w dekrecie terminu. Ustalenie czy miało to miejsce nie jest możliwe w przypadku gdy strony składają tylko zapewnienie o jego złożeniu, bez poparcia go dowodami. Organ I instancji wyjaśnił w uzasadnieniu swej decyzji że plansze znajdujące się w dyspozycji MUW mają wyłącznie charakter pomocniczy i nie mogą być pełnowartościowym dowodem w sprawie z uwagi na brak formalnego ich opisu oraz objaśnień, oznaczeń i możliwości ustalenia w jakim celu i na czyje potrzeby zostały stworzone (str. 5 akapit 3 uzasadnienia decyzji).

Przesłanki zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 kpa czy też art. 138 § 2 kpa są w tych przepisach dokładnie określone. Orzeczenie przez organ odwoławczy co do istoty po uprzednim uchyleniu zaskarżonej decyzji byłoby w niniejszej sprawie możliwe tylko wtedy, gdyby ocena zgromadzonego materiału dowodowego dokonana przez organ I instancji była niewłaściwa. Bezsporny brak wniosku dekretowego z całą pewnością stoi na przeszkodzie do uwzględnienia żądania odwołującego się w tym przedmiocie. Uchylenie zaś decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest możliwe tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części a taki stan w tym przypadku nie zaistniał. Podstawowym źródłem informacji o mających znaczenie w sprawie dokumentach są akta własnościowe które nie zawierają ani wniosku dekretowego ani też żadnych innych dowodów które mogłyby potwierdzać fakt jego złożenia. Zeznania J. S., J. Z. czy A. Z. na jakie powołano się w odwołaniu nie mogą tworzyć faktów - mogą mieć jedynie znaczenie pomocnicze. Jak już wyżej stwierdzono, wniosek dekretowy powinien być złożony w zakreślonym w tym akcie prawnym terminie, zatem nie jest możliwe uznanie w tym przedmiocie istnienia tylko domniemania.

II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu

1. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli:[...]; zarzucając naruszenie:

1) art. 1 i art. 7 Konstytucji RP przez działania organu władzy publicznej poza granicami prawa w tej sprawie oraz naruszenie prawa do rzetelnej i sprawiedliwej procedury ze wzglądu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, które mieści się w treści zasady państwa prawnego;

2) przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a zwłaszcza: art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. 45, Nr 50, poz. 279 z późn. zm.);

3) przepisów prawa procesowego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a zwłaszcza:

a) art. 110 kpa ustalający związanie organów władzy publicznej prawomocną decyzją. W zakresie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wbrew ustaleniom prawomocnej decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r. Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w W. prowadził ustalenia stwierdzone tą decyzją, dotyczące złożenia wniosku przez byłych właścicieli o przyznanie im prawa wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości (art. 7 ust. 1 dekretu z 1945 r.);

b) art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 3 kpa przez to, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydając zaskarżoną decyzję rozstrzygnęło w zakresie rozstrzygniętym już w decyzji prawomocnej z dnia [...] grudnia 2002 r. Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast złożenie przez skarżących wniosku o przyznanie im wieczystego użytkowania do przedmiotowej nieruchomości zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z 1945 r. a także w zakresie spełnienia warunków przewidzianych w art. 214 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Treść zaskarżonej decyzji jest jednocześnie sprzeczna z treścią przytoczonych przepisów. Ponadto decyzją tą organ publiczny naruszył art. 75 kpa nie wykorzystując w tym postępowaniu na zasadach poszanowania zasad równości i sprawiedliwości proceduralnej wszystkich możliwości dowodowych. Nie przeprowadził bowiem bezpośredniego przesłuchania świadków, którzy potwierdzają fakt złożenia danych wniosków o przyznanie prawa wieczystego użytkowania a także nie przeprowadził bezpośrednio dowodu z dokumentów [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. W piśmie z dnia [...] września 2006 r. nr [...] (w aktach sprawy). Urząd ten pisze, że w rejestrze złożonych wniosków dowodowych brak jest zapisu dotyczącego złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul [...], natomiast na planszach zaznaczono, że taki wniosek został złożony. Zgodnie z wyrokiem NSA z 3 sierpnia 2000 r. VSA 2182/99 takie praktyki organu administracji są wysoce naganne i stanowią rażące naruszenie prawa.

c) art. 35 § 1, § 2 § i 3 kpa oraz art. 36 kpa przez załatwienie sprawy przez okres ponad 8 lat tj. od dnia 14 marca 2002 r. do 23 listopada 2010 r. Sprawa ta oczywiście nie wymagała takiego okresu prowadzenia. Jest to lekceważenie przez organ publiczny prawa procesowego i interesów strony co w pełni uzasadnia zarzut przewidziany w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

d) art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 10 kpa, art. 11 kpa, art. 12 kpa i art. 16 kpa przez naruszenie zasady praworządności oraz naruszenie zakazu rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść strony, dotyczy to zwłaszcza okoliczności związanej ze złożeniem wniosku przez strony o użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości -

- wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości a także decyzji pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

III. Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1045/08, uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oraz poprzedzającą decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...].

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że skoro kwestia złożenia wniosku dekretowego i data jego złożenia ma fundamentalne znaczenie dla kierunku rozstrzygnięcia, to brak odniesienia się w decyzji do tego dokumentu narusza art. 7, 77, 80, 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, oraz, że organy powołując inne dokumenty, pominęły pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] września 2006 r., a ponadto, że organ I instancji nie objął rozstrzygnięciem jednego ze spadkobierców byłego właściciela, tj. S. G.

3. Zaskarżoną obecnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r. odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości oznaczonej dawnym numerem [...].

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają prawa.

Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, uznając równocześnie, że stan faktyczny sprawy ustalony przez organ nie budzi wątpliwości. Wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1045/08 zostały przez organy obu instancji uwzględnione.

4. Podstawę materialnoprawną decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] marca 2010 r. stanowił art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Należy w tym miejscu podkreślić, że podstawa prawna decyzji organu odwoławczego - w niniejszej sprawie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. - nie może być ograniczona tylko do przepisów kpa, tj. art. 127 § 2 kpa oraz przepisów kompetencyjnych, jak miało to miejsce w zaskarżonej decyzji, lecz musi zawierać przepisy prawa materialnego dotyczące rozstrzyganej sprawy, ponieważ organ drugiej instancji nie tylko kontroluje decyzję organu pierwszej instancji, ale ma obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania (zob. B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 10. wydanie, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2009, s. 414 i nast.). Nie wskazując jako podstawy prawnej również odpowiednich przepisów prawa administracyjnego materialnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. naruszyło tym samym art. 107 § 1 i 3 kpa.

5. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Przepis stanowi, że gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (ust. 2).

Aby zatem gmina mogła wniosek o przyznanie prawa własności czasowej uwzględnić, należało zrealizować obie przesłanki określone w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. - wniosek powinien zostać zgłoszony przez osoby w tym przepisie wymienione, i w terminie tam określonym.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że objęcie przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę W. nastąpiło na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji w sprawie obejmowania gruntów przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43).

Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, grunty uważano za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. Objęcie niniejszego gruntu przez gminę nastąpiło z dniem 19 kwietnia 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr 10 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W., a zatem, zakreślony w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. termin 6 miesięczny do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] - upłynął z dniem 19 października 1948 r.

6. Nieruchomość [...], której dotyczy niniejsze postępowanie, oznaczona była dawnym numerem hip. [...], stanowiła własność R. Z.

Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że w terminie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W., dawny właściciel hipoteczny ani jego następcy prawni – wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przy ul. [...] – nie złożyli. Okoliczność tę potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. z dnia [...] września 2006 r., z dnia [...] lipca 2007 r. jak również informacja z Archiwum Państwowego m. W. z dnia [...] lipca 2007 r.

Podkreślić należy, iż skarżący, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości – nie potwierdzili stosownym dokumentem, że wniosek taki został złożony, a równocześnie z akt sprawy wynika, że co do nieruchomości sąsiedniej o adresie – ul. [...] stanowiącej uprzednio własność również R. Z. – wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny.

7. Prawidłowo organ uznał, że przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W., w szczególności art. 7 ust. 2 tego dekretu, miały na celu przyznanie dotychczasowym właścicielom gruntów prawa korzystania z gruntów nieruchomości [,...] na zasadach własności czasowej - obecnie użytkowania wieczystego - i nakładały na gminę obowiązek uwzględnienia zgłoszonych przez nich wniosków, jeżeli korzystanie z gruntów dało się pogodzić z ustaleniami planu zabudowania (obecnie planu zagospodarowania przestrzennego). Warunkiem jednakże koniecznym do skutecznego złożenia wniosku w trybie wskazanym w przepisach dekretu [...], było wniesienie go przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od daty objęcia gruntu w posiadanie przez gminę W..

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że wniosek o przyznanie prawa do gruntu nie został złożony w terminie wskazanym w dekrecie. W myśl § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43) grunty uważano za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego w którym zamieszczono ogłoszenie. Warunkiem skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez gminę W. było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego W. o którym mowa w § 3 tego rozporządzenia.

Słusznie stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., że termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy był terminem prawa materialnego a więc terminem prekluzyjnym, którego upływ powodował wygaśnięcie roszczenia, ponieważ termin ten nie podlega przywróceniu. Złożenie przez osobę uprawnioną wniosku dekretowego z uchybieniem wskazanego w tym akcie prawnym terminu było wystarczające do wydania orzeczenia o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu, uniemożliwiając merytoryczne rozpatrzenie sprawy w odniesieniu do zapisów obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

8. Odpowiadając na inne zarzuty odwołania, słusznie organ podniósł, że decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. uchylono w całości decyzję tego samego organu z dnia [...] lipca 2002 r. i stwierdzono nieważność orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lipca 1952 r. i utrzymującej je w mocy decyzji z dnia [...] stycznia 1953 r. Stwierdzenie nieważności nastąpiło tylko dlatego, że organ orzekał z własnej inicjatywy, czyli bez wniosku dawnego właściciela. Było to działanie bez podstawy prawnej, spełniające przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i rażąco naruszające art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Organ słusznie podkreślił, że strony poza oświadczeniem, że wniosek dekretowy został złożony - nie wskazały żadnego dowodu potwierdzającego taki fakt - np. kopii wniosku, potwierdzenia uiszczenia opłaty manipulacyjnej. Uwzględnienie wniosku dekretowego było możliwe m.in. wtedy, gdy wniosek został złożony z zachowaniem wskazanego w dekrecie terminu. Ustalenie czy miało to miejsce nie jest możliwe w przypadku, gdy strony składają tylko zapewnienie o jego złożeniu, bez poparcia go dowodami.

Zdaniem Sądu, złożenia wniosku dekretowego w ogóle, jak również, że wniosek taki złożono w terminie – nie można domniemywać.

Organ I instancji wyjaśnił w uzasadnieniu swej decyzji, że plansze znajdujące się w dyspozycji MUW mają wyłącznie charakter pomocniczy i nie mogą być pełnowartościowym dowodem w sprawie z uwagi na brak formalnego ich opisu oraz objaśnień, oznaczeń i możliwości ustalenia w jakim celu i na czyje potrzeby zostały stworzone (str. 5 akapit 3 uzasadnienia decyzji).

9. Jak wskazano wyżej, skarga nie jest zasadna. Niektóre z zarzutów były podnoszone już na wcześniejszym etapie postępowania, i odnosił się do nich zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 listopada 2008 r., jak również w decyzjach organy obu instancji orzekające w sprawie.

Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Nie zostały naruszone zasady ogólne postępowania administracyjnego wskazane w skardze, ani też art. 1 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, w szczególności w zakresie ustaleń faktycznych, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Podkreślić równocześnie należy, iż nie wskazanie podstawy materialnoprawnej decyzji organu odwoławczego, o czym mowa w pkt 4 niniejszego uzasadnienia wyroku, nie ma wpływu na wynik sprawy.

10. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.