Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 411/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia AVSA Arkadiusz Depot-Mładanowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2004 r. sprawy ze skargi R. i A. małżonków P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 18 grudnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia czynności materialno-technicznej zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje Prezydenta Miasta [...] z dnia 15 listopada 2000 r. nr [...]; II. ustala, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonane; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżących solidarnie kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta [...]decyzją z dnia 15 listopada 2000 r. na podstawie art. 4 7 ust. 2 w związku z art. 11 ust. 1, art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174) unieważnił czynność materialno-techniczną polegającą na zameldowaniu na pobyt stały Państwa R. i A. P. wraz z synem J. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że przy zameldowaniu należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Potwierdzenie uprawnień do przebywania w lokalu musi pochodzić od wszystkich współwłaścicieli niezależnie od tego czy dotyczy to osoby współwłaściciela, czy osoby bliskiej współwłaściciela, czy też innej osoby. Zgody na zameldowanie Państwa P. nie wyrazili M. i A. W. i J. W. Dlatego za zasadne uznano uchylenie czynności rejestrującej zameldowanie.

W odwołaniu od powyższej decyzji R. i A. P. podali, że w chwili dokonywania meldunku spełniali przesłanki do zameldowania, tj. mieszkali w przedmiotowym lokalu, a ich uprawnienia potwierdzone aktem notarialnym nie budziły wątpliwości. Nadto wskazali, iż korzystają z prawa współposiadania rzeczy wspólnej w zakresie dającym się pogodzić z prawami pozostałych współwłaścicieli.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 18 grudnia 2000 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, powołując jako podstawę materialnoprawną przepisy wskazane w decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podał, że R. i A. P. w dniu 3.04.2000 r. zameldowani zostali na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] na podstawie obowiązujących druków meldunkowych "zgłoszenia pobytu stałego" i przedłożonego aktu notarialnego umowy sprzedaży Nr [...] z dnia 3.04.2000 r. Ponieważ z wymienionego aktu notarialnego wynikało, iż Państwo R. i A. P. nabyli udział w przedmiotowej nieruchomości wynoszący [...] części oraz prawo do lokalu nr [...] w którym to uprzednio

zameldowana była sprzedająca Pani B. G. - meldując nie zażądano podpisów pozostałych współwłaścicieli.

W dniu 12.07.2000 r. z wnioskiem o anulowanie zameldowania Państwa P. z lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] zwrócili się współwłaściciele Państwo M. i A. W. W toku prowadzonego postępowania powyższy wniosek poparł również współwłaściciel J. W. Natomiast współwłaścicielka B. W. wyraziła zgodę na zameldowanie Państwa- P. w przedmiotowym lokalu. Z aktualnego odpisu z księgi wieczystej nr [...] wynika, iż współwłaścicielem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] są: J. W., M. W., A. W., B. W. oraz R. i A. P.

W związku z tym, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność, nie ustanowiono w niej odrębnej własności lokali i nie posiada wyznaczonego zgodnie z prawem zarządcy - Państwo P. na przedłożonych organowi I instancji drukach "zgłoszenia pobytu stałego" winni przedstawić potwierdzenie uprawnień do przebywania w lokalu od wszystkich współwłaścicieli.

Zameldowanie (obowiązek meldunków)*) jest co do zasady rejestracją faktu przebywania w określonym lokalu. Fakt ten może (ale nie musi) wiązać się z uprawnieniami do przebywania w lokalu. Różnorakie obowiązki ciążące na organie decydującym o zameldowaniu (art.47 ust.2 ustawy o ewidencji ludności) mają na celu ograniczenie sytuacji, gdy zajęcie lokalu następuje bezprawnie. Dlatego w wyniku nowelizacji ustawy o ewidencji ludności z 1984 r. wprowadzono obowiązek legitymowania się osoby ubiegającej się o zameldowanie "potwierdzeniem" uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Bez tego dokumentu zameldowanie nie może nastąpić, a obowiązkiem organu administracji jest wyjaśnienie wszelkich wątpliwości wynikających w związku z odmową i to zarówno w momencie zgłoszenia meldunkowego, jak i później w drodze decyzji administracyjnej (por. uchwała [...]).

Organ odwoławczy wskazał, iż stwierdzenie nieważności czynności materialno-technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, tj. wtedy, gdy wątpliwości, o których mowa w art.47 ust.2 ustawy o ewidencji ludności, ujawniły się już po dokonanej czynności materialno-technicznej związanej z zarejestrowaniem faktu zameldowania lub wymeldowania (por. wyrok NSA z 9.02.1993 r. SA/Lu 1187/92).

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R.i A. P. domagali się uchylenia decyzji organu II instancji. W uzasadnieniu skarżący podali, że dokonując czynności zameldowania wykazali zgodnie z art. 9 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uprawnienie do zamieszkiwania pod danym adresem, tj. akt własności. Na podstawie art. 47 ust. 2 niniejszej ustawy właściwy organ rozstrzyga czy istnieje po stronie, która złożyła wniosek o zameldowanie na pobyt stały uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Skarżący zgodnie z treścią § 4 aktu notarialnego wstąpili w prawa współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości na mocy umowy zawartej z poprzednią współwłaścicielką B.G.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] w odpowiedzi na skargę wniosło ojej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Jako podstawę prawną decyzji organy obu instancji wskazały poza art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych również jej art. 9 ust. 2, który wymagał przedstawienia przy zameldowaniu na pobyt stały potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie, Kwestia potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu stanowiła wyłączną podstawę rozstrzygnięcia sprawy przez organy administracji publicznej. Zatem przepis art. 9 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy stanowi podstawę prawną decydującą o rozstrzygnięciu sprawy.

Wobec tego rozstrzygając niniejszą sprawę należało mieć na względzie, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. K 20/01 (OTK-A 2002/3/34) uznał, iż art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 i Nr 110, poz. 1189) jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W związku z powyższym uwzględnienia wymagał fakt niekonstytucyjności art. 9 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy. Stosownie bowiem do art. 145a § 1 k.p.a. orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania. Utrata po wydaniu zaskarżonej decyzji, w określonym zakresie, mocy obowiązującej wskazanego przepisu musi być kwalifikowana przez Sąd jako wadliwość, dająca podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Utrata mocy obowiązującej przez art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych skutkuje tym, że kwestia uprawnień do przebywania w lokalu i ich potwierdzenie nie stanowi podstawy decydującej o możliwości unieważnienia czynności materialno-technicznej zameldowania. W przeciwnym razie w dalszym ciągu byłby faktycznie, jako jedna z podstaw prawnych decyzji, stosowany przepis niezgodny z Konstytucją.

Organy obu instancji wydały decyzje w istocie rzeczy wyłącznie w oparciu o przesłankę zameldowania, o której mówił niekonstytucyjny art. 9 ust. 2 ustawy. Stanowi to wadę decyzji, dającą podstawę do wznowienia postępowania (art. 145a § 1 k.p.a.). Wobec tego Sąd na podstawie art. 119 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi był uprawniony do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, a więc na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego (art. 120 cytowanej ustawy).

Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji będzie miał na uwadze, iż kwestia potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie nie ma znaczenia przy ocenie ważności czynności materialno-technicznej zameldowania.

Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. \ 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.