Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 357/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 i 4
journal: Dz.U. 2020 poz 170
law: Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników - t.j.
article: art. 150 par. 1-4
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent Sędzia WSA Agnieszka Olesińska (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2020r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia oraz zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. prowadzi z majątku M. T. (Skarżący) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2014 r. do marca 2014 r. i od maja 2014 r. do grudnia 2014 r. Należności wymienione w tytułach wykonawczych wynikają z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za ww. okresy rozliczeniowe. Celem wyegzekwowania należności Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. zawiadomieniem z dnia [...] r. dokonał zajęcia rachunku bankowego Skarżącego w [...] S.A. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostało skutecznie doręczone w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych podnosząc następujące zarzuty:

- prowadzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuły wykonawcze, które zostały wystawione bez podstawy prawnej, albowiem decyzja z dnia [...] r. wskazana w części E. poz. 3-5 nie istnieje i nie występuje w obrocie prawnym z uwagi na brak jej skutecznego doręczenia zarówno w sposób bezpośredni, jak i zastępczy,

- prowadzenie postępowania egzekucyjnego na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (wierzyciela), który świadomie wprowadził organ egzekucyjny w błąd, co do istnienia obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych,

- prowadzenie postępowania egzekucyjnego w warunkach nieistniejącego obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych, z uwagi na brak doręczenia decyzji podatkowej określającej zobowiązanie podatkowe,

- prowadzenie postępowania egzekucyjnego z naruszeniem zasady praworządności określonej w art. 6 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego przez działanie obu organów (organu egzekucyjnego i wierzyciela) nie na podstawie przepisów prawa i w oparciu o nieistniejące akty administracyjne.

Zdaniem Skarżącego organ powinien umorzyć prowadzone postępowanie egzekucyjne w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2, 4 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący równocześnie wniósł o natychmiastowe zaprzestanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i zawieszenie egzekucji administracyjnej do czasu rozpatrzenia złożonego wniosku.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił umorzenia oraz odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r.

Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej przytoczył art. 59 § 1 i art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.) i stwierdził, że nie znalazł podstaw do zakwestionowania zaskarżonego postanowienia.

Organ wskazał, że istotą sporu w tej sprawie jest skuteczność doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r., która wskazana została w tytułach wykonawczych jako podstawa prawna określonego tym orzeczeniem obowiązku, bowiem od prawidłowego rozstrzygnięcia tej kwestii uzależnione jest stwierdzenie, czy w sprawie zaistniała przesłanka w postaci nieistnienia obowiązku, na którą Skarżący się powołuje wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Organ wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. przesłano za pośrednictwem poczty na adres wskazany przez Skarżącego jako adres zamieszkania, tj. [...] G. ul. [...]. Przesyłkę zawierającą decyzję awizowano w dniach [...] r. i [...] r. Wobec niepodjęcia jej w terminie przesyłka została zwrócona do Urzędu Skarbowego w G.. Decyzję uznano za doręczoną z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu liczonego od daty pierwszego awizowania przesyłki, a więc zgodnie z art. 150 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. W tej sytuacji uznać trzeba, że doręczenie było skuteczne i nastąpiło [...] r.

Odnosząc się do argumentacji, że decyzja podatkowa powinna być skierowana na adres: [...] G. ul. [...] organ zauważył, iż z załączonego do zażalenia wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) wynika, iż adres ten został zgłoszony jako stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. nie został jednak poinformowany o tym, aby adres ten traktować jako adres do doręczeń. Organ podkreślił, że informacja o konieczności zawiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu zawarta była w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania podatkowego. Postanowienie to, adresowane na ul. [...] w G., odebrał Skarżący osobiście w dniu [...] r.

Wobec powyższego organ stwierdził, że decyzja została doręczona prawidłowo, a zatem weszła do obrotu prawnego i może stanowić podstawę prawną obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych. Skoro tytuły wykonawcze zawierają podstawę prawną obowiązku i wszystkie inne elementy, o których mowa w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wszczęcie i prowadzenie w oparciu o te tytuły egzekucji jest zgodne z prawem.

Dyrektor uznał, że obowiązek objęty tytułami wykonawczymi istnieje i jest wymagalny, co oznacza, że nie zachodzi przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na którą wskazano we wniosku z dnia [...] r.

W wyniku dokonanej analizy akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że nie wystąpiła żadna z przesłanek, o których mowa w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W sprawie nie nastąpiło wstrzymanie wykonania ani odroczenie terminu wykonania obowiązku. Nie była też w tym czasie rozłożona na raty spłata należności z tytułu podatku od towarów i usług. Obowiązek podatkowy wynika z decyzji z dnia [...] r., która po uzyskaniu przymiotu ostateczności stanowiła podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych. Nie wystąpiły także pozostałe przesłanki wymienione przez ustawodawcę w przywołanym art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 56 § 1 pkt 5 cyt. ustawy zawieszenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić również w innych okolicznościach, niż wskazane w art. 56 § 1 pkt 1-4 pod warunkiem, że wynika to z przepisów o charakterze ustawowym. Sytuacje takie może przewidywać zarówno ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i ustawy szczególne, a takie sytuacje w tej sprawie nie wystąpiły. Organ stwierdził zatem, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie wystąpiły żadne okoliczności, o których mowa w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uzasadniające zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i stwierdzenie co do istoty sprawy, że decyzja podatkowa z dnia [...] r. nie występuje w obrocie prawnym. Zarzucił naruszenie:

- art. 27 § 1 pkt 3 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez prowadzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuły wykonawcze, które zostały wystawione bez podstawy prawnej, albowiem decyzja z dnia [...] r. wskazana w części E. Poz.3-5 nie istnieje i nie występuje w obrocie prawnym z uwagi na brak jej skutecznego doręczenia podatnikowi zarówno w sposób bezpośredni jak i zastępczy,

- art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez prowadzenie postępowania egzekucyjnego wskutek wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (wierzyciela), który świadomie wprowadził organ egzekucyjny w

błąd co do istnienia obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych,

- art. 212 ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania egzekucyjnego w warunkach nieistniejącego obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych z uwagi na brak doręczonej decyzji podatkowej określającej zobowiązanie podatkowe,

- prowadzenie postępowania egzekucyjnego z naruszeniem zasady praworządności określonej w art. 6 Kpa przez działanie obu organów nie na podstawie przepisów prawa i w oparciu o nieistniejące akty administracyjne,

- art. 59 § 1 pkt 9 ordynacji podatkowej i procedowanie sprawy w postępowaniu zażaleniowym pomimo przedawnienia zobowiązania podatkowego objętego tytułami wykonawczymi co organ nadzoru w trybie art. 23 § 1 ustawy egzekucyjnej powinien brać pod uwagę z urzędu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie – w myśl art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku niestwierdzenia takich wad, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. została skutecznie doręczona, ponieważ od jej prawidłowego doręczenia uzależniona jest przesłanka nieistnienia obowiązku, na którą Skarżący się powołuje wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W przypadku doręczenia decyzji podatkowych zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.). Zgodnie z art. 148 § 1 tej ustawy pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. W przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma – sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy – gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano, jako adres do doręczeń (art. 149). Zgodnie natomiast z art. 150 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany wart. 148 § 1 lub art. 149:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczenia pisma przez operatora pocztowego,

2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) – w przypadku doręczenia pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inna upoważnioną osobę.

Stosownie do art. 150 § 2 powołanej ustawy, zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub miejsca wskazanego, jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Przepis art. 150 § 3 stanowi natomiast, że w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. W przypadku niepodjęcia pisma doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4).

W niniejszej sprawie decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. przesłano za pośrednictwem poczty na adres podany przez Skarżącego jako adres zamieszkania, tj. [...] G. ul. [...]. Zgodnie bowiem z brzmieniem powołanego wyżej art. 148 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Taki adres był również wskazany na załączonym do akt wydruku z bazy [...] zawierającym dane identyfikacyjne i adresowe Skarżącego. Przesyłkę zawierającą decyzję awizowano w dniach [...] r. i [...] r. Wobec niepodjęcia jej w terminie przesyłka została zwrócona do Urzędu Skarbowego w G.. Decyzję uznano za doręczoną z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu liczonego od daty pierwszego awizowania przesyłki, a więc zgodnie z art. 150 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. W tej sytuacji organ poprawnie uznał, że doręczenie nastąpiło [...] r.

Odnosząc się do argumentacji, że decyzja podatkowa powinna być skierowana na adres: [...] G. ul. [...] Sąd zauważa, iż z przedłożonego przez Skarżącego wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) wynikało, że adres ten został zgłoszony, jako stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. nie został jednak poinformowany o tym, aby adres ten traktować jako adres do doręczeń. Sąd podkreśla, iż osoby prowadzące działalność gospodarczą mają obowiązek informować urząd skarbowy o zmianie swoich danych adresowych, o czym stanowi art. 9 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2020 r. poz. 170). Przedsiębiorcy podlegający wpisowi do CEIDG mają obowiązek zgłaszać organowi dokonane zmiany w powyższym zakresie. Dokonanie aktualizacji danych ewidencyjnych w CEIDG nie stanowi jednak realizacji obowiązku poinformowania organu podatkowego o zmianie adresu na potrzeby postępowania podatkowego. Zgodnie bowiem z treścią art. 146 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w trakcie postępowania podatkowego podatnik jest zobligowany zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu. Zmianę adresu należy zgłosić w ramach i na potrzeby konkretnej sprawy. W niniejszej sprawie nie dopełniono tego obowiązku. Podkreślić także trzeba, że informacja o konieczności zawiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu zawarta była w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania podatkowego. Postanowienie to adresowane na ul. [...] w G. Skarżący odebrał osobiście w dniu [...] r. Przedmiotowa decyzja została więc doręczona prawidłowo, weszła zatem do obrotu prawnego i może stanowić podstawę prawną obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych.

Skoro tytuły wykonawcze zawierają podstawę prawną obowiązku i wszystkie inne elementy, o których mowa w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wszczęcie i prowadzenie w oparciu o te tytuły egzekucji jest zgodne z prawem, a zastosowane w toku egzekucji środki egzekucyjne doprowadziły do przerwania biegu terminu przedawnienia.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że obowiązek objęty tytułami wykonawczymi istnieje i jest wymagalny, co oznacza, że nie zachodzi przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na którą powołuje się Skarżący.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiła także żadna z przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, o które wnioskował Skarżący. Brak okoliczności wskazanych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji spowodował, że żądanie Skarżącego w tym zakresie również nie mogło zostać uwzględnione.

Zarzuty skargi nie potwierdziły się, a Sąd, nie będąc związany ich granicami nie dopatrzył się żadnych innych podstaw do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.