Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 272/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 47 ust. 1 i 5
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 1 pkt 6 w zw. z  par. 13  ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 137 poz 966
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą we [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2014 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej skargę oddala


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Sanitarny zaskarżoną decyzja z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika [...] sp. z o. o. sp. k. z siedzibą we [...] od decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] mocą której - działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1, art. 104 u.b.ż.ż. - ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.) wymierzył ww. Spółce karę pieniężną w wysokości 30 000 zł (trzydziestu tysięcy złotych) – uchylił decyzje organu pierwszej instancji w całości oraz wymierzył [...] sp. z o. o. sp. k. z siedzibą we [...], karę pieniężną w wysokości 15 000 zł (piętnastu tysięcy złotych), za naruszenie przepisów: art. 47 ust. 1 i 5 u.b.ż.ż.; § 2 ust. 1 pkt 6 w zw. z § 13 ust.1, § 2 ust. 1 pkt 5 lit. a, § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. z 2014 r. poz. 774), art. 48 ust. 2 (zdanie pierwsze) u.b.ż.ż. i art. 7 a ust. 2 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. 2011 r., Nr 43, poz. 224 ze zm.), art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.b.ż.ż.

W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Sanitarny wskazał na dotychczasowy przebieg postępowania. I tak organ pierwszej instancji, opisaną powyżej decyzją wymierzył skarżącej spółce karę pieniężną w wysokości 30 000 zł w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami wobec prezentacji na stronie internetowej www. sklep. [...].com.pl, środków spożywczych:1. "[...] - krzem organiczny 1000", "[...] - krzem organiczny 500"; 2. "Ksylitol cukier brzozowy 1 kg", "Ksylitol cukier brzozowy 500 g", "Ksylitol cukier brzozowy 250 g"; 3. "[...] - drażetki z ksylitolem";4. "[...]" - suplement diety 30 szt.

Od tej decyzji odwołanie wniósł pełnomocnik [...] sp. z o. o. sp. k., zarzucając zaskarżonej decyzji: - I. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady umacniania zaufania do działań administracji publicznej i nałożenie kary finansowej mimo uprzedniego potwierdzenia prawidłowości wykonania prezentacji środków spożywczych i odstąpieniu od obciążania kosztami kontroli oraz naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:1. błędną wykładnię art. 46 u.b.ż.ż., poprzez przyjęcie, że zakwestionowane w decyzji oświadczenia o właściwości produktów wprowadzają rażąco konsumenta w błąd, - 2. błędną wykładnię art. 103 ust. 1 w zw. z art. 104 ust. 2 u.b.ż.ż. w zw. z art. 17 ust. 2 zd. 3 rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności w zw. z art. 55 rozporządzenia nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, poprzez nieprawidłowe określenie stopnia zawinienia i stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności Spółki, wielkości produkcji zakładu, a przez to naruszenie zasady proporcjonalności i wymierzenie kary pieniężnej w nadmiernej wysokości, wynoszącej 30 000 zł; - 3. błędną wykładnię § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych, poprzez przyjęcie nieprawidłowości zapisu zawartości opakowań produktów; - 4. błędną wykładnię § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych, poprzez przyjęcie nieprawidłowości oznaczenia producenta lub importera; - 5. błędną wykładnię art. 27 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim oraz art. 48 ust. 2 u.b.ż.ż., przez objęcie zakresem podmiotowym Spółki, dyspozycją tych przepisów.

W opisanym powyżej odwołaniu wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej.

Uzasadniając podjęte, na skutek rozpoznania odwołania, rozstrzygnięcie Główny Inspektor Sanitarny wskazał, że bezsprzeczne jest to, że skarżący dopuścił się uchybień prawa żywnościowego przy prezentacji produktów na stronie internetowej. Podkreślił jednak, że w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ I instancji wskazał: cyt. "strona ponosi odpowiedzialność za nieprawidłowości określone w protokole kontroli sanitarnej nr [...] z dnia [...].07.2013 r.", po czym przytaczając nieprawidłowości wskazuje również inne, które nie zostały zapisane w protokole kontroli z dnia [...] lipca 2013 r. Brak jest w protokole kontroli sanitarnej z dnia [...] lipca 2013 r. zapisu o stwierdzeniu poniżej wskazanych nieprawidłowości, a które organ I instancji wziął pod uwagę przy wymierzaniu kary pieniężnej: podanie na stronie internetowej, przy prezentacji produktu "[...] -krzem organiczny 1000" i "[...] -krzem organiczny 500", następujących informacji: "Co pozbawia nas krzemu? Najaktywniejszymi a zarazem najgroźniejszymi "pożeraczami" krzemu w organizmie człowieka są robaki i grzyby. Rozmnażając się w zastraszającym tempie, okupują niemal wszystkie tkanki ludzkiego organizmu. Robaki - płaskie, obłe i przywry, a także bakterie i grzyby wykorzystują nasze organizmy i krew jako miejsce zamieszkania i źródło pożywienia."; - podanie na stronie internetowej, przy prezentacji produktu "[...]", następujących oświadczeń: "Preparat doustny kolagenu aktywnego biologicznie w postaci liofllizatu, luksusowy suplement diety. To ten "kosmetyk od środka" przeciwdziała procesom starzenia się skóry i organizmu, pomaga na długo zachować ładny wygląd, sprawność i samopoczucie. Procesy starzenia, rozpoczynające się już od około 25 roku życia, nabierają szczególnej intensywności w okresie menopauzy i andropauzy. Ich najbardziej widocznym przejawem jest spowolnienie syntezy kolagenu - najważniejszego białka strukturalnego, tworzącego tkankę łączną i jego rosnący deficyt w organizmie. Objawia się to na zewnątrz pogarszającym się wyglądem, wewnętrznie zaś zaburzeniami funkcji poszczególnych narządów. Kolagen aktywny biologicznie realnie spowalnia, a w pewnej mierze nawet powstrzymuje te procesy. Jest on dostępny na rynku w postaci preparatów kosmetycznych [...]. Opracowując skład kapsułek [...], pragnęliśmy, aby działały dwutorowo: z jednej strony uzupełniały deficyt kolagenu w naszym organizmie, z drugiej strony - zapobiegały jego rozpadowi. Dzięki temu ich skuteczność jest podwójna - zapobiegają szkodom, a jednocześnie naprawiają te już istniejące. Naprawy szkód i realnego cofania wskazówek zegara dokonuje sam kolagen aktywny biologicznie, który dzięki swej niesłychanej przyswajalności uzupełnia niedobory naszego własnego kolagenu. Tę jego rolę wspomaga bioprzyswajalna witamina C, uczestnicząca w syntezie nowych cząsteczek kolagenu w organizmie. Zapobieganie rozpadowi cząstek kolagenu i innym niekorzystnym procesom jest zadaniem licznie obecnych w kapsułkach antyoksydantów: witaminie C towarzyszy witamina E oraz bogate w naturalne przeciwutleniacze algi atlantyckie. Dzięki naturalnym proporcjom składników kapsułki działają " inteligentnie" uzupełniając deficyt kolagenu w organizmie, skutecznie zwalczając wolne rodniki i dostarczając składników odżywczych tam, gdzie są one najbardziej potrzebne. Jednocześnie są "przyjazne" dla organizmu i przyjmowane w zalecanej ilości nie wywołując żadnych niepożądanych skutków ubocznych. Kolagen aktywny biologicznie jest substancją całkowicie dla nas naturalną i każda jego ilość jest dla organizmu pożyteczna, ewentualne nadwyżki stanowią cenny zapas aminokwasów potrzebnych do syntezy ważnych białek. Algi wraz z witaminami są naturalnym rezerwuarem substancji potrzebnych organizmowi do sprawnego funkcjonowania. Ze względu jednak na zalecaną przez medycynę, dzienną dawkę poszczególnych pierwiastków i witamin rekomendujemy stosowanie "kapsułek piękności" [...] tylko w ilości dwóch dziennie. Kolagen aktywny biologicznie. Podstawowe białko budujące organizmy kręgowców, tworzy rusztowanie, na którym osadzają się komórki poszczególnych narządów. Organizm syntetyzuje je sam, jednak wskutek chorób, stresu czy nadmiernego wysiłku, gdy włókna kolagenu ulegają degradacji w przyśpieszonym tempie, mogą występować deficyty kolagenu. Niedobór kolagenu jest bardzo zauważalny wraz z wiekiem, ponieważ produkcja kolagenu przez organizm maleje. Jest to szczególnie odczuwalne poczynając od okresu menopauzy i andropauzy, kiedy nasilają się problemy z urodą i zdrowiem. Stosowany przez nas kolagen aktywny biologicznie jest preparatem unikatowym w skali światowej, zachowującym swą aktywność biologiczną. Może uzupełniać deficyty kolagenu, co skutkuje realną poprawą samopoczucia i wyglądu. W kapsułkach [...] zastosowano kolagen w postaci liofilizatu, uzyskanego przez suszenie sublimacyjne, zachowujące pełnię walorów kolagenu aktywnego biologicznie".

Główny Inspektor Sanitarny podkreślił, że wprawdzie informacje o powyższej treści zamieszczone były na stronie internetowej w dniu kontroli przeprowadzonej [...] lipca 2013 r., to jednak nie uznano ich wówczas za nieprawidłowe. Zapisane zostały natomiast w protokole inne informacje/oświadczenia dotyczące kwestionowanych produktów, które w ocenie przedstawiciela Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we [...] były niezgodne z prawem żywnościowym. Kontrola sprawdzająca, przeprowadzona w dniu [...] lipca 2013 r. celem weryfikacji, czy stwierdzone podczas poprzedniej kontroli nieprawidłowości zostały usunięte, nie wykazała żadnych naruszeń przepisów prawa żywnościowego, a informacje i oświadczenia dotyczące kwestionowanych produktów, które zostały poprawione, uznano za właściwe. Kolejna kontrola została przeprowadzona w dniach [...] -[...] listopada 2013 r., na skutek pisma Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2013 r. Dopiero w wyniku tej kontroli, uznano powyżej zacytowane zapisy za nieprawidłowe.

Zdaniem Głównego Inspektora Sanitarnego, w świetle powyższych ustaleń, organ I instancji wymierzył karę pieniężną, za nieprawidłowości stwierdzone nie tylko podczas kontroli w dniu [...] lipca 2013 r., ale również podczas kontroli przeprowadzonej w dniach [...] -[...] listopada 2013 r. Obciążył Spółkę karą pieniężną, również za treści dotyczące prezentacji produktów, które uzyskały akceptację przedstawiciela Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we [...], co zostało stwierdzone w protokole kontroli sprawdzającej z dnia [...] lipca 2013 r., a następnie podczas kolejnej kontroli (przeprowadzonej w dniach [...] -[...] listopada 2013 r.) - uznane za niepoprawne. Organ stwierdził, że takie działanie nie może uzyskać aprobaty. Skarżąca spółka nie może ponosić konsekwencji tego, że organ dokonał błędnej oceny treści zamieszczonych na stronie internetowej przy prezentacji i reklamie produktów. Sam organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji słusznie wskazał, że błędem było potwierdzenie wykonania prawidłowej prezentacji środków spożywczych na stronie internetowej, bowiem w dalszym ciągu informacje zawarte na ww. stronie internetowej były nieprawidłowe w zakresie prezentacji, reklamy i promocji produktów, co zostało odnotowane w protokole z dnia [...] listopada 2013 r. (str. 6 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Niemniej jednak organ popełnił błąd wymieniając wśród niepoprawnych informacji, za które wymierzył karę pieniężną, te które nie zostały wpisane w protokole kontroli z dnia [...] lipca 2013 roku.

Reasumując, Główny Inspektor Sanitarny wskazał, że w niniejszej sprawie, organ I instancji zobowiązany był do dokonania ustaleń w zakresie nieprawidłowości w prezentacji i reklamie produktów, wyłącznie na podstawie protokołu kontroli sanitarnej nr [...], przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2013 r., w siedzibie [...] sp. z o. o. sp. k. we [...].

Przechodząc do analizy tego materiału dowodowego, Główny Inspektor Sanitarny stwierdził, że skarżąca spółka naruszyła art. 47 ust. 1 i 5 u.b.ż.ż., bowiem przy prezentacji na stronie internetowej, produktów: "[...] - krzem organiczny 1000", "[...] - krzem organiczny 500", nie zamieścił określenia "suplement diety". Organ I instancji dokonując kwalifikacji powyższej nieprawidłowość, wskazał następujące przepisy: art. 27 ust. 4, art. 47 ust. 1 i 5 u.b.ż.ż., § 5 pkt 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (Dz. U. 2014 r., poz. 453 ze zm.). Czyniąc rozważania w zakresie naruszenia art. 27 ust. 4 u.b.ż.ż., Organ pominął stanowisko Komisji Europejskiej w związku ze sprawą EU-Pilot 5251/13/ENTR, której przedmiotem była skarga dotycząca ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia z dnia 25 sierpnia 2006 r. w brzemieniu ustalonym z dnia 8 stycznia 2010 r., w której jednym z zarzutów skargi było określenie w art. 27 ust. 4 u.b.ż.ż. przepisów technicznych, w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, dotyczących umieszczenia określenia "suplement diety" w bezpośrednim sąsiedztwie danego znaku towarowego lub nazwy handlowej, o których należało powiadomić Komisję Europejską przed ich przyjęciem. Komisja Europejska, wskazała, iż "(...) wymóg aby określenie "suplement diety" było zamieszczane w bezpośrednim sąsiedztwie danego znaku towarowego lub nazwy handlowej, ustanowiony w art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, powinien być zgłoszony na mocy dyrektywy 98/34/WE (...)". Dalej Komisja wskazała, że "niewywiązanie się z obowiązku zgłoszenia na podstawie dyrektywy 98/34/WE stanowi istotne uchybienie proceduralne w procesie przyjmowania danych przepisów technicznych, powodujące bezskuteczność tych przepisów i niemożność egzekwowania ich wobec jednostek". W związku z powyższym, zasadne jest wyeliminowanie art. 27 ust. 4 u.b.ż.ż., z podstawy prawnej omawianego naruszenia, nie doszło bowiem do jego naruszenia.

Wystarczające jest - wskazanie w kwalifikacji prawnej stwierdzonego uchybienia - art. 47 ust. 1 i 5 u.b.ż.ż., który wskazuje jednoznacznie, że nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów, powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów. Nazwa, pod którą środek spożywczy jest wprowadzany do obrotu, nie może być zastąpiony znakiem towarowym, nazwą marki lub nazwą handlową (wymyśloną).

Z dołączonych do akt sprawy opakowań i ulotek produktów "[...] - krzem organiczny 1000", "[...] - krzem organiczny 500", wynika, iż należy on do kategorii suplementów diety, w związku z czym umieszczenie jedynie nazwy produktu przy jego prezentacji i reklamie, z pomięciem określenia "suplement diety", jest postępowaniem sprzecznym z art. 47 ust. 1 i 5 u.b.ż.ż.

Zdaniem Organu odwoławczego, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny błędnie uznał, że niepodanie na stronie internetowej informacji, że ww. produkty są "suplementami diety" - poza wyżej wskazanymi przepisami - stanowi również naruszenie § 5 pkt 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (Dz. U. 2014 r., poz. 453 ze zm.). Ten ostatni przepis wskazuje bowiem, że suplementy diety wprowadzone do obrotu znakuje się umieszczając na opakowaniu informację "suplement diety", zatem reguluje wyraźnie kwestie związane ze znakowaniem opakowania produktu, a jak wynika z protokołu kontroli nieprawidłowości dotyczyły znakowania produktu podczas prezentacji na stronie internetowej. W związku z powyższym należy wyeliminować z podstawy prawnej stwierdzonych naruszeń § 5 pkt 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 roku w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety.

Główny Inspektor Sanitarny, kontynuując uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia wskazał następnie, że organ I instancji prawidłowo przyjął, iż zastosowanie zapisów:- "Pojemność 500 g" i "Pojemność 1000 g" - przy prezentacji produktów: "[...] - krzem organiczny 1000", "[...] - krzem organiczny 500";- "Pojemność 1 kg", "Pojemność 500 g", "Pojemność 250 g" - przy prezentacji produktów: "Ksylitol cukier brzozowy 1 kg", "Ksylitol cukier brzozowy 500 g", "Ksylitol cukier brzozowy 250 g"; - " Waga netto przy prezentacji produktu "[...]" - stanowi naruszenie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. 2014 r., poz. 774 j.t.).

Odnosząc się do zarzutu odwołania, że błędem organu I instancji było zastosowanie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r., bowiem cyt.: "nie znajduje odpowiedniego stosowania do prezentacji lub reklamy środka spożywczego", Główny Inspektor Sanitarny podkreślił że ogólny obowiązek oznakowywania wprowadzanych na rynek środków spożywczych, wprowadza art. 45 ust. 1 u.b.ż.ż., natomiast rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych, reguluje szczegółowy zakres informacji podawanych w oznakowaniu opakowanych środków spożywczych i środków spożywczych bez opakowań przeznaczonych bezpośrednio dla konsumenta finalnego lub do zakładów żywienia zbiorowego oraz sposób znakowania tych środków spożywczych. Przepis § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia, wymienia obowiązkowe informacje, które musi zawierać w oznakowaniu każdy opakowany środek spożywczy. Mówiąc o oznakowaniu, należy sięgnąć do art. 45 ust. 2 u.b.ż.ż., który precyzuje pojęcie oznakowywania środka spożywczego. Z zestawienia elementów wchodzących w zakres tego pojęcia, wnosić można, że oznakowanie: - obejmuje swoim zakresem zarówno informacje dotyczące samego towaru (jego właściwości), jak i informacje dotyczące przedsiębiorcy - producenta, sprzedawcy, importera; obejmuje informacje kierowane zarówno do konsumenta finalnego, jak i innych przedsiębiorców (wskazuje na to włączenie w zakres oznakowania także dokumentów handlowych odnoszących się do produktu); obejmuje informacje zarówno obligatoryjne środka, jak i dobrowolne; obejmuje komunikaty zarówno o charakterze informacyjnym, jak i o charakterze promocyjno- marketingowym (vide: Komentarz do art. 45 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, A. Szymecka- Wesołowska, stan prawny 2012.12.31).

Główny Inspektor Sanitarny stwierdził, że bez wątpienia prezentacja produktu na stronie internetowej, zawiera komunikaty informacyjne o charakterze promocyjno-marketingowym, wobec czego również w nich winny zostać zamieszczone obligatoryjne informacje, o których mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych.

Następnie organ drugiej instancji, przechodząc do analizy zapisów dotyczących zawartości netto, przy prezentacji kwestionowanych produktów wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych, opakowany środek spożywczy znakuje się, podając zawartość netto lub liczbę sztuk opakowanego środka spożywczego jednak organ I instancji pominął zasadnicze przepisy ww. rozporządzenia, które dookreślają w jakich jednostkach podaje się zawartość netto.

I tak w myśl § 13 ust. 1 wyżej cytowanego rozporządzenia, w oznakowaniu opakowanego środka spożywczego zawartość netto tego środka spożywczego podaje się: 1) w jednostkach objętości - w przypadku środków spożywczych w postaci płynnej; 2) w jednostkach masy - w przypadku środków spożywczych innych niż określone w pkt 1.

Zdaniem organu drugiej instancji, uwzględniając powyższe przepisy, należy stwierdzić, że w przypadku produktów: "Ksylitol cukier brzozowy 1 kg", "Ksylitol cukier brzozowy 500 g", "Ksylitol cukier brzozowy 250 g" oraz "[...]", zawartość netto winna zostać podana w jednostkach masy, natomiast w przypadku produktów: "[...] - krzem organiczny 1000" i "[...] — krzem organiczny 500", z uwagi na fakt, iż mają one postać płynną - zawartość netto winna zostać podana w jednostkach objętości. Tym samym, chybione są zarzuty z pkt II 3 odwołania, a niewskazanie zawartości netto w ww. sposób, w tym przypadku, narusza poza przepisem § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. również § 13 ust. 1 tegoż rozporządzenia.

Ponadto, organ stwierdził, że przy prezentacji, na stronie internetowej, produktów: "[...] - krzem organiczny 1000", "[...] - krzem organiczny 500", "Ksylitol cukier brzozowy 1 kg", "Ksylitol cukier brzozowy 500 g", "Ksylitol cukier brzozowy 250 g", nie podano również informacji o producencie lub importerze. W związku z tym słusznie uznał organ I instancji, że stanowi to naruszenie § 2 ust. 1 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych. Treść ww. przepisów wskazuje jednoznacznie, że przy oznakowaniu opakowanego środka spożywczego, wśród niezbędnych informacji należy umieszczać dane pozwalające na zidentyfikowanie producenta produktu. Podanie samej nazwy producenta, zdaniem organu odwoławczego, nie pozwala na jego identyfikację, a tym samym stanowi to naruszenie obowiązków wynikających z prawa żywnościowego.

Główny Inspektor Sanitarny wskazał także na kolejną nieprawidłowość stwierdzoną w protokole kontroli z dnia [...] lipca 2013 r., tj. brak wskazania w opisie produktu "[...] - drażetki z ksylitolem", składu drażetek. Zauważył ponadto, że w odwołaniu nie formułuje się zarzutów wobec ustaleń organu I instancji, w tym zakresie.

Organ stwierdził, że obowiązek wskazany w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych - jak już wcześniej zostało wskazane - należy do obowiązków obligatoryjnych. Przepis ten wskazuje jednoznacznie, iż opakowany środek spożywczy znakuje się podając informacje dotyczące składników występujących w środku spożywczym. Tym samym, nie wskazując podczas prezentacji na stronie internetowej składu drażetek "[...]" - naruszono wyżej wskazane przepisy rozporządzenia.

Kolejną nieprawidłowością stwierdzoną podczas kontroli w dniu [...] lipca 2013 r. jest to, które wiąże się z uchybieniem art. 27 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim oraz art. 48 ust. 2 u.b.ż.ż. - w składzie produktów: "[...] - krzem organiczny 1000" i "[...] - krzem organiczny 500", część składników nie została podana w języku polskim.

W ocenie organu odwoławczego faktem bezspornym jest, że powyższe uchybienie stanowi naruszenie prawa żywnościowego. Wymóg oznakowywania środków spożywczych wprowadzanych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w języku polskim, wprowadza art. 48 ust. 2 u.b.ż.ż., stanowi pewne utrudnienie w przypadku zagranicznej żywności, której oznakowanie musi być przetłumaczone jednak jest uzasadniony potrzebą ochrony konsumenta i zapewniania mu informacji o produkcie w sposób dla niego zrozumiały. Możliwe jest także oznakowanie jednocześnie w języku polskim i innym języku (art. 48 ust. 2 zdanie drugie). Wyjątek od powyższej zasady przewidziany został w art. 48 ust. 3 u.b.ż.ż., jedynie dla produktów przeznaczonych do wywozu, w przypadku których dopuszczalne jest oznakowywanie wyłącznie w innym języku, (vide: Komentarz do art. 48 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, A. Szymecka - Wesolowska, stan prawny 31 grudnia 2012 r.).

Dokonując kwalifikacji prawnej przedmiotowego naruszenia, Główny Inspektor Sanitarny stwierdził, że miał na uwadze treść art. 45 ust. 2 u.b.ż.ż., który precyzuje co należy rozumieć pod pojęciem oznakowywania środków spożywczych. W tym kontekście nietrafne jest twierdzenie odwołania, iż art. 48 ust. 2 u.b.ż.ż. ma zastosowanie do oznakowania produktów, nie zaś do reklamy i prezentacji. Słusznie natomiast zauważono, że organ I instancji dokonał błędnej interpretacji art. 27 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim. Błędem organu I instancji było uznanie, że stwierdzona nieprawidłowość - poza art. 48 ust. 2 u.b.ż.ż. - stanowi również naruszenie art. 27 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim. Wskazane przez organ I instancji przepisy stanowią o posługiwaniu się językiem polskim jako urzędowym, nie odnoszą się do obowiązku używania języka polskiego w obrocie z udziałem konsumentów. Obowiązek znakowania środków spożywczych, wprowadzanych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w języku polskim, wynika nie tylko z przepisów ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, lecz również z ogólnego obowiązku używania języka polskiego w obrocie z udziałem konsumentów, co dotyczy w szczególności nazewnictwa towarów i usług oraz ostrzeżeń i informacji dla konsumentów, informacji o właściwościach towaru, o czym stanowi art. 7 i 7a ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim. Jak wynika z art. 7a ust. 2 tej ustawy, wymagane przez inne ustawy obcojęzyczne opisy towarów, ostrzeżenia, informacje dla konsumentów muszą być jednocześnie sporządzone w polskiej wersji językowej, (vide: Komentarz do art. 48 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, A. Szymecka - Wesolowska, stan prawny 2012.12.31). Niewskazanie na stronie internetowej, podczas prezentacji produktów: "[...] - krzem organiczny 1000" i "[...] - krzem organiczny 500", części składników w języku polskim, stanowi naruszenie art. 48 ust. 2 (zdanie pierwsze) u.b.ż.ż. i art. 7a ust. 2 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim.

Główny Inspektor Sanitarny wskazał także na kolejne stwierdzone w protokole kontroli z dnia [...] lipca 2013 r., naruszenie prawa żywnościowego, które polegało na tym, że na stronie internetowej przy prezentacji produktów:

1. "[...] - krzem organiczny 1000", i "[...] - krzem organiczny 500" - użyto sformułowania: "Leczniczo. W zależności od przypadku i schorzenia 3 x 10 ml (łyżka stołowa) dziennie"; - podano oświadczenia zdrowotne o następującej treści: "Niwelowania skutków niezdrowego trybu życia (przewlekłego stresu, złego sposobu odżywiania, zatrucia toksynami środowiskowymi itd.); Oczyszczania organizmu, wzmacniania go (Krzem powoduje powrót sił witalnych); Zapobiegania rozwijaniu się schorzeń kostno-stawowych, stymulowania odbudowy struktury beleczkowej tkanki kostnej przez co wydatnie hamuje rozwój osteoporozy a w miejscach złamań i niedozrostów aktywuje ich pełną mineralizację; Wzmacniania zdolności obronnej organizmu przeciw zakażeniom; Zapobiegania przedwczesnemu starzeniu się skóry; Pomocy w długotrwałym leczeniu wszystkich chorób (lepszego przyswajania przyjmowanych leków); Oddziaływania na skórę (pośredni wpływ na nawilżenie skóry, warunkowanie prawidłowej syntezy kolagenu, działanie przeciw grzybicze, aktywność przeciwzapalna, działanie przeciwtrądzikowe); Wzmocnienia paznokci, przyspieszania porostu włosów oraz w dużym stopniu zapobiegania ich wypadaniu; Likwidowania bólu w stawach poprzez wzmożoną odbudowę chrząstki stawowej i utrzymuje na odpowiednim poziomie płyn w stawach; Stosowanie codzienne płynu wpływa znacząco na odbudowę struktury i kształtu tkanki łącznej, dając niezwykłe efekty odmładzające i przeciwzmarszczkowe, widoczne po dobrej kondycji skóry, włosów i paznokci".

2. "Ksylitol cukier brązowy 1 kg", "Ksylitol cukier brązowy 500g" oraz "Ksylitol cukier brązowy 250 g":- użyto sformułowania: " KSYLITOL- Słodycz dla Zdrowia "- podano oświadczenia o następującej treści: "wykazuje działanie bakteriobójcze, ogranicza rozwój grzybicy i drożdżaków (np. przy kandydozie); wskazany przy osteoporozie, ułatwia mineralizację, np. przyswajanie wapnia przez kości; zalecany przy próchnic zębów i chorobach dziąseł; wzmacnia układ immunologiczny; polecany dla osób odchudzających się, dostarcza organizmowi o 40% mniej kalorii niż cukier, zmniejsza łaknienie na słodycze; szczególnie zalecany dla diabetyków (posiada indeks glikemiczny IG czternastokrotnie niższy niż cukier!), dla osób z zakłóconą tolerancją glukozy, z insulino odpornością; wskazany przy "suchości w ustach", "zajadach" w kącikach ust; wspomaga regenerację górnych dróg oddechowych (nieżyt nosa, infekcje gardła i zatok); wspomaga regenerację przy zapaleniu ucha środkowego oraz bakteryjnym zapaleniu płuc i oskrzeli u chorych na mukowiscydozę; działa korzystnie przy nadkwasocie żołądka, alergii i astmie; likwiduje niemiły zapach z ust; skuteczny przy zatwardzeniach.; - przy prezentacji produktu "[...] - drażetki z ksylitolem" wskazano na efekt działania: "hamują rozwój bakterii, grzybów, drożdżaków; ułatwiają wchłanianie witamin i minerałów; odkwaszają organizm; wzmacniają system immunologiczny i autoimmunologiczny".

3. "[...]":- użyto sformułowań: "Kolagen aktywny biologicznie oraz dopełniające recepturę witamina C i algi atlantyckie dopełniają wzajemnie swe działanie i synergicznie potęgują jego korzystne skutki, zapewniając zarazem cenne składniki odżywcze, niezbędne do podtrzymania urody i zdrowia", "Zaleca się je nie tylko osobom w okresie przekwitania oraz starszym, ale i tym, u których deficyt kolagenu wystąpił wskutek chorób, urazów mechanicznych, dużego wysiłku fizycznego bądź też nadmiernego narażenia na czynniki powodujące rozpad cząsteczek kolagenu, jak promieniowanie UV, stres, szybkie tempo życia etc." - podano następujące oświadczenia: dla Witaminy C: "Niezbędna w syntezie kolagenu w organizmie i ochronie jego włókien. Jest silnym, skutecznym antyoksydantem, dzięki czemu jej dostateczna ilość w diecie chroni organizm przed skutkami działania szkodliwych cząsteczek uszkadzających tkanki. W ten sposób witamina C przeciwdziała procesom starzenia się, a także nowotworom. Pobudza układ odpornościowy. Jest niezbędna do sprawnego funkcjonowania układu krwionośnego i serca, wątroby i układu nerwowego, zwłaszcza w warunkach stresu, przeciwdziała procesom starzenia się skóry i organizmu, pomaga długo zachować ładny wygląd, sprawność oraz dobre samopoczucie "; dla Witaminy E: "Spełnia przede wszystkim funkcję anty oksydacyjną, zapobiega tworzeniu się toksycznych substancji i uczestniczy w procesach odtruwania, zmniejszając ryzyko nowotworów. Jako jedna z "witamin młodości", uczestniczy w syntezie kolagenu, jest więc nieodzowna dla ładnego wyglądu skóry. Przeciwdziała chorobom układu krążenia, zaćmie, przykrym objawom menopauzy i bezpłodności u mężczyzn. Ceniona w terapii takich dolegliwości jak trądzik, plamy starcze, wypadanie włosów. Rezultaty: Spełnia przede wszystkim funkcję anty oksydacyjną, zapobiega tworzeniu się toksycznych substancji i uczestniczy w procesach odtruwania, zmniejszając ryzyko nowotworów. Jako jedna z "witamin młodości", uczestniczy w syntezie kolagenu, jest więc nieodzowna dla ładnego wyglądu skóry. Przeciwdziała chorobom układu krążenia, zaćmie, przykrym objawom menopauzy i bezpłodności u mężczyzn. Ceniona w terapii takich dolegliwości jak trądzik, plamy starcze, wypadanie włosów"; "(...) Bogaty w witaminy A, C, E, B i K, z których pierwsze trzy to silne antyoksydanty, podobnie jak zawarte w nim flawonoidy, polifenole i karoten. Witaminy C i E oraz aminokwasy egzogenne, niewytwarzane przez nasz organizm, sprzyjają procesom syntezy kolagenu w organizmie i przeciwdziałają niszczeniu jego włókien".

W ocenie organu odwoławczego, zawarcie słów: "leczniczo" oraz "schorzenia" - w opisie sposobu użycia produktów: "[...] - krzem organiczny 1000", i "[...] - krzem organiczny 500", oraz przy opisie produktu Ksylitol słów: "Słodycz dla Zdrowia", wzbudzają przekonanie, że produkty posiadają właściwości lecznicze. Ponadto użycie w oświadczeniach, przy opisie produktów o nazwie "[...] - krzem organiczny", sformułowań, że: produkt zapobiega rozwijaniu się schorzeń kostno-stawowych, jest pomocny w długotrwałym leczeniu wszystkich chorób. Likwidowania bólu w stawach, a także przywołanie, w przypadku oświadczeń przy opisie produktów o nazwie "Ksylitol", niektórych nazw chorób, tj. wspomaga regenerację górnych dróg oddechowych (nieżyt nosa, infekcje gardła i zatok); wspomaga regenerację przy zapaleniu ucha środkowego oraz bakteryjnym zapaleniu płuc i oskrzeli u chorych na mukowiscydozę; działa korzystnie przy nadkwasocie żołądka, alergii i astmie, bez wątpienia kojarzą się ze stanem chorobowym, sugerują, że produkt będzie pomocny przy tego typu chorobach, a tym samym, wzbudza przekonanie, że produkt posiada właściwości lecznicze. Również w przypadku produktu "[...]", wskazanie, że zawiera on cenne składniki odżywcze, niezbędne do podtrzymania zdrowia, zalecanie stosowania produktu po przebytych chorobach powodujących deficyt kolagenu, a także wskazanie, że witamina C zapobiega nowotworom, bezsprzecznie przypisują produktowi właściwości zapobiegania chorobom.

Główny Inspektor Sanitarny stwierdził, że określenia zastosowane przy prezentacji produktów, bezsprzecznie wykraczają poza definicję środka spożywczego poprzez przypisywanie mu właściwości leczniczych. Tymczasem, zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości "z produktem leczniczym mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy produkt ten posiada właściwości terapeutyczne czy diagnostyczne, ale również wtedy, gdy produkt posiada takie właściwości w niewystarczającym stopniu, bądź nie posiada ich w ogóle, ale został on przedstawiony w sposób, który sugeruje średnio poinformowanemu konsumentowi, że produkt te właściwości posiada" (vide: wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21 marca 1991 r. w sprawie C-369/8 Jean-Marie Delattre, ECR 1991 s. 1-01487, pkt 40). Powyższe stanowisko związane jest z funkcjonowaniem zarówno w prawodawstwie europejskim, jak i polskim definicji produktu leczniczego, która stanowi, iż "produktem leczniczym jest substancja lub mieszanina substancji, przedstawiana jako posiadająca właściwości zapobiegania lub leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierząt" (art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne, (Dz. U. z 2008 r., Nr 45, poz. 271, ze zm.). Przywołana definicja ma związek z koncepcją definiowania produktu leczniczego "według prezentacji" oraz "według funkcji". Potwierdza to orzecznictwo sądowo administracyjne (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2203/08).

Główny Inspektor Sanitarny podzielił stanowisko organu I instancji, który uznał za niedozwolone wskazane wyżej oświadczenia zdrowotne. W przypadku produktów [...] - krzem organiczny 1000", i "[...] - krzem organiczny 500", brak jest dowodów naukowych, na to, że krzem posiada właściwości podane w oświadczeniach, co uchybia art. 6 i 5 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności. Zgodnie z art. 6 wskazanego rozporządzenia: oświadczenia żywieniowe i zdrowotne muszą się opierać na ogólnie przyjętych dowodach naukowych i być nimi potwierdzone - podmiot działający na rynku spożywczym, który zamieszcza oświadczenie żywieniowe lub zdrowotne, uzasadnia zastosowanie tego oświadczenia - właściwe organy Państwa Członkowskiego mogą zobowiązać podmiot działający na rynku spożywczym lub osobę, która wprowadza produkt na rynek, do przedstawienia wszystkich istotnych elementów i danych, które potwierdzają zgodność z niniejszym rozporządzeniem. Natomiast w myśl art. 5 ww. rozporządzenia stosowanie oświadczeń żywieniowych lub zdrowotnych jest dozwolone jedynie w przypadkach, gdy spełnione są następujące warunki: na podstawie ogólnie uznanych dowodów naukowych potwierdzone zostało, że obecność lub brak, albo też obniżona zawartość w danej żywności lub kategorii żywności składnika odżywczego lub innej substancji, do której odnosi się oświadczenie, ma korzystne działanie odżywcze lub fizjologiczne; zgodności ze szczegółowymi warunkami, odpowiednio dla oświadczeń żywieniowych (określonymi w rozdziale III rozporządzenia) i zdrowotnych (określonymi w rozdziale IV rozporządzenia).

Zdaniem Głównego Inspektora Sanitarnego, przypadku produktów o nazwie "Ksylitol" i "[...]", użyto oświadczeń niezgodnych z rozporządzeniem Komisji (UE) NR 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiającym wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci, tj. oświadczeń o których mowa w art. 13 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 roku. W wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia (UE) NR 432/2012, znajdują się dozwolone oświadczenia dotyczące Ksylitolu, Witaminy C i E, odmienne od tych, które zostały wskazane w okolicznościach niniejszej sprawy.

Organ wskazał, że jak wynika z art. 10 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. oświadczenia zdrowotne są zabronione o ile nie figurują w wykazie dozwolonych oświadczeń. Podkreślić należy, że w myśl ogólnej zasady dotyczącej wszystkich oświadczeń zdrowotnych, wyrażonej w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006, oświadczenia żywieniowe i zdrowotne mogą być stosowane przy etykietowaniu, prezentacji i reklamie żywności wprowadzanej na rynek we Wspólnocie jedynie w przypadku, gdy są one zgodne z przepisami tegoż rozporządzenia. Zatem, zastosowane w niniejszym przypadku oświadczenia, nie są zgodne z przepisami cytowanego rozporządzenia.

Główny Inspektor Sanitarny stwierdził, że poprzez zamieszczenie przy prezentacji produktów na stronie internetowej, oświadczeń zdrowotnych i żywieniowych niezgodnych z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r., nadto zawierających treści przypisujące środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia, doszło do naruszenia art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.b.ż.ż. W myśl powyższych przepisów oznakowanie środka spożywczego nie może przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 4 i art. 33 ust. 4, oraz zawierać oświadczeń żywieniowych lub zdrowotnych niezgodnych z przepisami rozporządzenia nr 1924/2006. Natomiast w art. 46 u.b.ż.ż. ust. 2 przewidziano zastosowanie ust. 1 do reklamy oraz do prezentacji środków spożywczych, w tym w szczególności w odniesieniu do ich kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu prezentacji oraz otoczenia, w jakim są prezentowane.

W ocenie organu drugiej instancji, nietrafny jest zarzut, że organ I instancji winien dokonywać oceny oświadczeń zamieszczonych przy prezentacji produktów na stronie internetowej, przez pryzmat funkcjonującego w obrocie modelu przeciętnego konsumenta. Nie można zgodzić się z tezą, jakoby istniał obowiązek odczytywania treści oświadczeń w kontekście wypracowanego przez Trybunał Sprawiedliwości UE modelu przeciętnego konsumenta. Oświadczenia zdrowotne i żywieniowe zamieszczane w opisie środków spożywczych, powinny spełniać wymogi rozporządzenia nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności, o czym stanowi art. 3 ww. rozporządzenia. Tym samym zamieszczane przy prezentacji i reklamie oświadczenia zdrowotne należy, przede wszystkim oceniać w oparciu o przepisy wskazanego wyżej rozporządzenia, nie zaś w kontekście wypracowanego przez Unię Europejską modelu konsumenta.

Organ wskazał natomiast, że słusznie podniesiono w odwołaniu, iż organ I instancji nie uzasadnił, swojego stanowiska o "rażącym naruszeniu art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.b.ż.ż.". Rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które jest oczywiste, bezsporne, mające niewątpliwy charakter, jest to naruszenie dające się łatwo stwierdzić. O takim naruszeniu można mówić w niniejszej sprawie. Ocena tego w jakim stopniu normy prawa żywnościowego zostały naruszone, winna zostać dokonana na etapie miarkowania kary, bowiem ustalając jej wysokość, Organ jest zobligowany ocenić m.in. stopnień szkodliwości czynu, który jest pochodną zakresu naruszenia (o czym poniżej). Na etapie badania czy doszło do naruszenia prawa, czy dany stan faktyczny należy podporządkować pod określoną normę prawa żywnościowego wystarczające jest samo stwierdzenie, że doszło do naruszenia prawa.

Główny Inspektor Sanitarny podniósł, że w odwołaniu wskazano na działania w dobrej wierze oraz to, że informacje zamieszczone w opisie produktu na stronie internetowej zostały jedynie powielone. Podkreślił, że w świetle art. 17 w zw. z art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L 31z 1.02.2002, str. 1 ze zm.) całkowitą odpowiedzialność za jakość zdrowotną środka spożywczego wprowadzanego do obrotu oraz treść informacji umieszczonych na jego opakowaniu lub w prezentacji i reklamie, ponosi podmiot działający na rynku spożywczym. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie takim podmiotem jest odwołująca się spółka, wprowadzająca kwestionowany produkt do obrotu za pośrednictwem internetu, zatem była odpowiedzialna za reklamę i prezentacje tego produktu.

Reasumując rozważania w zakresie stwierdzonych naruszeń prawa żywnościowego, Główny Inspektor Sanitarny wskazał, że spółka swoim zachowaniem wypełniła dyspozycję art. 103 ust. 1 pkt 1 u.b.ż.ż., w myśl którego nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji, określonych w art. 27 ust. 4, art. 33 ust. 3 i 4 oraz art. 45-49, a także wymagań w tym zakresie określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 3, art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 26 ust. 1 pkt 4, art. 27 ust. 6 pkt 2, art. 39 pkt 3, art. 44 pkt 2, art. 50 ust. 1 i art. 51, sankcjonowane jest karą pieniężną. Odpowiedzialność uregulowana w art. 103 ust. 1 pkt 1 u.b.ż.ż. ma obiektywny charakter. Ustawodawca poprzez przepis art. 103 ust. 1 u.b.ż.ż. obliguje organ do nałożenia kary, w każdym przypadku ustalenia, że doszło do naruszenia wymagań określonych w wymienionym artykule. Treść powyższego przepisu, poparta jednoznacznym orzecznictwem sądów, nie pozostawia zatem wątpliwości, iż odpowiedzialność ponoszona na podstawie tego przepisu wypływa z samego faktu naruszenia przepisów prawa (ma obiektywny charakter). W przypadku odpowiedzialności administracyjnej nie obwiązuje bowiem zasada odpowiedzialności na zasadzie winy - wystarczy samo naruszenie normy sankcjonowanej, co stanowi tzw. koncepcję winy obiektywnej (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 stycznia 2007 r., P 19/06, OTK-A 2007, nr 1, poz. 2, oraz wyrok SN z dnia 25 kwietnia 2007 r., III SK1/07).

Organ podkreślił, że w świetle orzecznictwa w każdym przypadku ustalenia, że doszło do naruszenia przepisów organ jest zobligowany do nałożenia kary administracyjnej. Nie jest zatem możliwe odstąpienie od wymierzenia kary. Natomiast ustalając jej wysokość, Organ jest zobligowany oprzeć się na przesłankach wskazanych w art. 104 ust. 2 u.b.ż.ż. Jednocześnie w świetle art. 17 w zw. z art. 16 rozporządzenia 178/2002 całkowitą odpowiedzialność za jakość zdrowotną środka spożywczego wprowadzanego do obrotu oraz treść informacji umieszczonych na jego opakowaniu lub w prezentacji i reklamie, ponosi podmiot działający na rynku spożywczym. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie takim podmiotem jest odwołująca się spółka.

Główny Inspektor Sanitarny wskazał, że art. 104 ust. 2 u.b.ż.ż. stanowi - przy wymierzaniu wysokości kary należy uwzględnić stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku spożywczym i wielkość produkcji zakładu. Stosownie do art. 17 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności - organ winien kierować się przesłankami, które nakazują aby kara za naruszenie prawa żywnościowego była skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca.

Analizując treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym przesłanek uwzględnianych przy miarkowaniu kary, organ drugiej instancji stwierdził, że nie wszystkie zostały właściwie zrozumiane przez organ I instancji, ponadto uzasadnienie wymiaru kary jest lakoniczne, nie wskazano, w jakim stopniu przywoływane przez niego okoliczności wpłynęły na wymiar wymierzonej kary pieniężnej.

Uzasadniając zakres wymierzonej kary organ wskazał, że przesłanka stopnia szkodliwości czynu jest pochodną zakresu naruszenia. Organ I instancji w zasadzie nie dokonał oceny naruszenia, poprzestał jedynie na wyliczeniu przepisów, którym uchybiono. Tymczasem, przy ocenie zakresu naruszenia należy brać pod uwagę zakres i charakter naruszonych przepisów. W niniejszej sprawie negatywny wpływ na ocenę ma fakt, że spółka dopuściła się naruszenia m.in. przepisu, który ma na celu ochronę konsumenta, tj. art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.b.ż.ż. Uchybienie to należy do jednych z cięższych przewinień w zakresie oznakowania żywności. Nadto, naruszenie miało charakter rażący m. in. z uwagi na fakt, iż spółka jako podmiot działający na rynku środków spożywczych od kilku lat, z pewnością posiadał wiedzę (rozpoczynając działalność powinien zapoznać się z przepisami prawa w tym zakresie), że suplementy diety i inne środki spożywcze nie posiadają właściwości leczniczych, nie są produktami leczniczymi, a mimo to zamieścił oświadczenia sugerujące takie właściwości.

W ocenie Głównego Inspektora Sanitarnego, stopień szkodliwości czynu w niniejszej spawie jest znaczny. Pod uwagę przy tej ocenie należało wziąć przede wszystkim stopień niezgodności z przepisami. Naruszenie norm prawa żywnościowego polegające na niewypełnieniu kilku obowiązków nałożonych tymi przepisami.

Oceniając stopień zawinienia organ wskazał, że odpowiedzialność administracyjna powstaje na zasadzie winy obiektywnej. Mamy tu zatem do czynienia z odpowiedzialnością absolutną, a przesłanka winy subiektywnej ("zawinienia") nie ma znaczenia dla samej możliwości nałożenia kary pieniężnej z art. 103 u.b.ż.ż. Wina subiektywna, czyli zarzucalność czynu, z którym ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia wiąże odpowiedzialność karno-administracyjną, ma jednak istotne znaczenie dla określenia wysokości nakładanej kary. Przez winę subiektywną należy przy tym rozumieć możliwość postawienia sprawcy zarzutu, że popełniając delikt administracyjny, nie zastosował się do normy prawnej, mimo że można było tego od niego wymagać (vide: Komentarz do art. 103 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, M. Syska, stan prawny 2012.12.31). [...] sp. z o. o. sp. k. działa na polskim rynku od 2010 roku, wprowadza do obrotu środki spożywcze, w tym suplementy diety, których jest też producentem, jak w przypadku produktu "[...]" - suplement diety (30 sztuk). Spółka jest zatem podmiotem profesjonalnym, wprowadzającym na rynek środki spożywcze. Tym samym, powinna mieć świadomość istnienia przepisów regulujących kwestie znakowania środków spożywczych - suplementów diety - i wynikających z nich ograniczeń. Nie jest usprawiedliwieniem jej tłumaczenie, że informacje/oświadczenia - zamieszczone na stronie internetowej, przy prezentacji produktów - pochodziły z ulotek uzyskanych od podmiotów odpowiedzialnych tj. produkujących dane produkty. Nieprawidłowe oświadczenia zamieszczone zostały również przy prezentacji produktu "[...]", którego to producentem jest właśnie spółka.

Podkreślił, że zachowanie podmiotu profesjonalnego, podlega wyższym standardom niż podmiotów, które nie posiadają doświadczenia na rynku środków spożywczych. Tym samym należy uznać, że spółka działała umyślnie wprowadzając na polski rynek produkty oznakowane w niepoprawny sposób. Ponadto, na ocenę stopnia zawinienia ma wpływ również całokształt postawy sprawcy w zakresie zachowania niezgodnego z prawem oraz wszystkie okoliczności związane z jego stosunkiem do zachowania stanowiącego podstawę odpowiedzialności. Z uzasadnienia organu I instancji wynika, że wziął pod uwagę przy tej przesłance fakt szybkiego podjęcia przez spółkę działań w celu wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości. Organ nie wskazał jednak, w jaki sposób wpłynęło to na stopnień zawinienia ponadto, dalsza część uzasadnienia w zakresie tej przesłanki tj. "Jednakże w dalszym ciągu prezentacja i reklama suplementów diety na stronie internetowej (...) narusza przepisy obowiązującego prawa żywnościowego" - jest chybiona, bo jak już wcześniej ustalono, spółka nie winna ponosić odpowiedzialności za błędne ustalenia organu. Niemniej szybkie podjęcie działań przez spółkę w celu wyeliminowania nieprawidłowości, bez wątpienia należy ocenić jako okoliczność mającą łagodzący wpływ na wymiar kary.

Główny Inspektor Sanitarny wskazał, że zgodnie z kolejną wytyczną wymiaru kary, tj. dotychczasową działalnością podmiotu działającego na rynku spożywczym, należy odnieść się do wcześniejszej ogólnej postawy podmiotu w zakresie przestrzegania przepisów o bezpieczeństwie żywności i żywienia, wykonywania obowiązków wynikających z jej przepisów, ewentualnych naruszeń oraz stosunku do decyzji wydawanych w tym zakresie przez właściwe organy (vide: Komentarz do art. 103 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, M. Syska, stan prawny 2012.12.31). Wobec AP LTD sp. z o. o. sp. k. nie były uprzednio wydane prawomocne decyzje, nakładające na spółkę kary pieniężne za nieprzestrzeganie wymagań prawa żywnościowego, co bezsprzecznie należy traktować jako okoliczność pozytywnie wpływającą na wysokość wymierzanej kary.

Jak wskazał organ drugiej instancji, ostatnia z dyrektyw związanych z wymiarem kary tj. wielkość produkcji zakładu wskazuje na konieczność powiązania wysokości nakładanej kary pieniężnej z wielkością produkcji zakładu, a zatem ze skalą prowadzonej działalności, a pośrednio także z jego przychodami i możliwościami finansowymi. Biorąc pod uwagę fakt, że spółka działa nie tylko na rynku środków spożywczych, ale również kosmetyków, zajmuje się nie tylko dystrybucją, ale też produkcją, należy uznać, że prowadzi działalność na dużą skalę, tym samym posiada znaczne możliwości finansowe.

Wreszcie miarkując wysokość kary, należy mieć na uwadze granice kary w jakich organ może orzekać. W decyzji organu pierwszej instancji brak jest uzasadnienia w tym zakresie, nie wyjaśniono w jakich granicach organ wymierzał karę.

Główny Inspektor Sanitarny podkreślił, że w art. 103 u.b.ż.ż. wskazano dwie górne granice wymiaru kary. W myśl art. 103 ust. 1 u.b.ż.ż, maksymalna wysokość kary pieniężnej może wynieść trzydziestokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", natomiast zgodnie z art. 103 ust. 2 pkt. 1 wysokość kary pieniężnej może być wymierzona do pięciokrotnej wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego.

Organ zauważył, że nieprawidłowości dotyczyły prezentacji produktów na stronie internetowej, zatem nie sposób wskazać ilości zakwestionowanych produktów, bowiem stwierdzone uchybienia dotyczyły produktów jako całości. Reklama, prezentacja produktów na stronie internetowej nie odwołuje się do konkretnej partii, lecz dotyczy określonego środka spożywczego lub kategorii środków spożywczych w ogólności. W takich przypadkach, przy stwierdzeniu naruszeń, w ogóle nie jest kwestionowana jakaś konkretna ilość środka spożywczego, a zatem niemożliwe staje się określenie wysokości kary na podstawie art. 103 ust. 2 pkt 1 u.b.ż.ż. (vide: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 395/08). Wprawdzie w toku postępowania poczyniono ustalenia w zakresie ilości i wartości wprowadzonych do obrotu kwestionowanych produktów, ale ustalenia te pozostały bez wpływu na wysokość zastosowanej kary, skoro nie zakwestionowano określonej partii środków spożywczych.

W związku ze wskazanymi powyżej okolicznościami sprawy, organ drugiej instancji uznał za zasadne przyjęcie górnej granicy wymiaru kary, określonej w art. 103 ust. 1. u.b.ż.ż. Mając na uwadze, że zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2013 r. (M.P. z dnia 19 lutego 2013 r., poz. 89), przeciętne wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2012 r. wynosiło 3 521,67 złotych, maksymalny wymiar kary możliwy do wymierzenia w niniejszej sprawie, wynosi 105 650,1 złotych.

Uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności, mające wpływ na wymiar kary Główny Inspektor Sanitarny uznał, że kara wymierzona w dolnej granicy ustawowego zagrożenia, tj. w wysokości 15 000 złotych, będzie karą adekwatną do ustalonego zawinienia spółki. Ze względu na funkcje kar pieniężnych (prewencyjną, represyjną i przymuszającą) muszą one jednocześnie być skuteczne, proporcjonalne i wywoływać efekt odstraszania i właśnie takim kryteriom odpowiada kara nałożona na spółek niniejszą decyzją.

Następnie, Główny Inspektor Sanitarny wskazał, że zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Decyzja organu II instancji jest bowiem takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 610/09). Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem, organ II instancji jako organ zobligowany do merytorycznego rozpoznania sprawy musi dokonać własnej jej oceny prawnej (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 22/11). Innymi słowy organ II instancji ma nie tylko ocenić zgodność z prawem postępowania organu I instancji, lecz przede wszystkim jego obowiązkiem jest ponowne rozpatrzenie całej sprawy jakby "od nowa" (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lipca 2007 r. I SA/Wa 769/07). Postępowanie wszczęte na skutek złożenia odwołania ma bowiem charakter reformatoryjny.

Główny Inspektor Sanitarny podkreślił, że rozpatrując odwołanie powinien nie tylko ocenić prawidłowość postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji, ale ponadto wydać kolejne rozstrzygnięcie merytoryczne, co niniejszym uczynił.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła [...] sp. z o.o. sp. k. we [...] zaskarżając pkt 2 decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. wydanej przez Głównego inspektora Sanitarnego w sprawie o znaku : [...].

Skarżąca spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 107 § 1 kpa polegające na niewskazaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uzasadnienia prawnego i faktycznego, w zakresie, w jakim w ocenie organu II instancji oświadczenia podane przy prezentacji i reklamie produktów Skarżącej "rażąco" wprowadzają w błąd, 2) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 kpa, polegające na nieuwzględnieniu przy rozstrzyganiu przez organ II instancji złożonego przez skarżącą odwołania słusznego interesu obywateli poprzez wymierzenie skarżącej kary pieniężnej również w oparciu o przepisy art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 i 5 u.b.ż.ż., których uchylenie zostało uchwalone na mocy ustawy z dnia 7 listopada 2014 r., 3) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 8 kpa tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, polegające na: a) wydaniu decyzji w oparciu o przepisy 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 i 5 u.b.ż.ż., które zgodnie z uchwaloną już wówczas nowelizacją z dnia 7 listopada 2014 r. Ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia z dniem 13 grudnia 2013 r. zostały uchylone, b) wymierzenie skarżącej kary pieniężnej z tytułu naruszenia przepisów u.b.ż.ż., podczas gdy w świetle protokołu kontroli z dnia 30 lipca 2013 r. organ kontrolujący nie dopatrzył się naruszenia przez skarżącą przepisów ww. ustawy, 4) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 2 ust. 1 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych polegające na błędnej wykładni zawartego w ww. przepisie pojęcia "oznaczenie producenta" i nieprawidłowe uznanie - zgodnie z wykładnią rozszerzającą, że podanie nazwy producenta nie spełnia wymogów ww. przepisu, gdyż nie pozwala na jego zindywidualizowanie, 5) naruszenie przepisów postępowania art. 107 § 1 kpa polegające na nieprawidłowym podaniu podstawy prawnej zastosowanego art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 47 ust. 1 i 5, art. 48 ust. 2 art. 103 ust. 1 pkt 1, art. 104 u.b.ż.ż. oraz art. 7a ust. 2 ustawy o języku polskim, poprzez niepowołanie w treści decyzji zmian stanu prawnego w zakresie zastosowanych przepisów, 6) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 107 § 1 kpa polegające na niepodaniu w zaskarżonej decyzji uzasadnienia prawnego - brzmienia zastosowanego art. 7 a ust. 2 Ustawy o języku polskim, 7) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ II instancji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polegające na: a) wydaniu przez organ II instancji decyzji i nałożenia kary pieniężnej w oparciu o protokół kontroli z dnia [...] lipca 2013 r., podczas gdy organ I instancji w zakresie zarzucanego skarżącej naruszenia przepisów dotyczącego oznaczenia produktów oparł się na protokole kontroli z dnia [...] listopada 2013 r. b) zmianę podstawy prawnej w zakresie zarzucanego skarżącej naruszenia przepisów art. 47 ust. 1 i 5 u.b.ż.ż., podczas gdy organ I instancji w zakresie stwierdzonego naruszenia zastosował art. 27 ust. 4 u.b.ż.ż., art. 47 ust. 1 i 5 u.b.ż.ż. oraz § 5 pkt 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety, c) zmianę podstawy prawnej w zakresie zarzucanego skarżącej naruszenia przepisów art. 48 ust. 2 zd. 1 u.b.ż.ż. oraz art. 7a ust. 2 Ustawy o języku polskim, podczas gdy organ I instancji w zakresie stwierdzonego naruszenia zastosował art. 27 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 4 Ustawy o języku polskim oraz art. 48 ust. 2 u.b.ż.ż., d) rozszerzenie przez organ II instancji zastosowanej przez organ I instancji podstawy prawnej w zakresie zarzucanego skarżącej nieprawidłowego oznaczenia przy produktach: "Ksylitol cukier brzozowy 1 kg", "Ksylitol cukier brzozowy 500g", "Ksylitol cukier brzozowy 250 g", poprzez nieprawidłowe użycie zapisu: "pojemność 1 kg", "pojemność 500 g", "pojemność 250 g" 8) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 107 § 1 kpa poprzez brak podania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uzasadnienia prawnego i faktycznego, z powodu którego wskazane przez skarżącą oznaczenie producenta poprzez podanie jego nazwy nie spełnia wymagań § 2 ust. 1 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych 9) naruszenie przepisów art. 104 ust. 2 u.b.ż.ż. polegające na nieuwzględnieniu przy wymierzaniu skarżącej kary pieniężnej stopnia szkodliwości czynu w zakresie stwierdzonych naruszeń art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.b.ż.ż., art. 47 ust. 1 i 5 u.b.ż.ż. oraz art. 48 ust. 2 tejże ustawy, z uwagi m.in. na uchwaloną w dniu wydawania decyzji przez organ odwoławczy nowelizację ww. przepisów, która uchyliła powołane przepisy, z czego należy wyprowadzić wniosek o braku szkodliwości czynu wynikającego z naruszeń uprzednio obowiązujących przepisów oraz nieprawidłowe ustalenie stopnia szkodliwości czynu poprzez przyjęcie, że podane w opisie środków spożywczych oświadczenia nie spełniają wymogów rozporządzenia nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych.

Skarżąca spółka wniosła o: 1) uwzględnienie skargi w ramach samokontroli w całości, a w razie przekazania sprawy do rozpoznania właściwemu sądowi, o: 2) uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie: 3) uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a ponadto:4) rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżącej lub jej pełnomocnika 5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył ,co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd w pełni podziela argumentacje jaką przedstawiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na poparcie trafności podjętego orzeczenia. W ocenie Sadu nie są uzasadnione zarzuty skargi.

I tak, odnosząc się do zarzutów w kolejności w jakiej zostały sformułowane, Sąd stwierdza, że wbrew stanowisku skarżącej spółki w postępowaniu przed organem drugiej instancji nie doszło do naruszenia zasad procesowych wynikających z art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a.

Przepis art. 7 k.p.a. nakazuje organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Zgodnie zaś dyspozycją art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie, jako jeden z elementów decyzji, winno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego. Obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja w pełni odpowiada powyższym kryteriom.

Zdaniem Sądu, organ drugiej instancji prawidłowo omówił instytucję rażącego naruszenia prawa, jako kwalifikowaną formę naruszenia oraz zasadnie stwierdził, że doszło w okolicznościach niniejszej sprawy do rażącego naruszenia prawa – art. 47 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.b.ż.ż. Ponadto, organ słusznie odniósł te ustalenia do aspektów związanych z miarkowaniem kary.

Kara, w ocenie Sądu została prawidłowo miarkowana, a jej wymiar został wyczerpująco uzasadniony. Uwzględniono zarówno stopień szkodliwości czynu - wobec naruszenia kilku przepisów prawa. Wyjaśniono kwestię winy obiektywnej, która spoczywa na podmiocie profesjonalnym, słusznie uznając, że skarżąca spółka ma taki przymiot. Organ uwzględnił także reakcje spółki na stwierdzone naruszenia oraz to, że wcześniej nie była karana w związku z prowadzoną działalnością. Wyjaśnił przesłanki miarkowania kary z możliwej kwoty ponad 105 tys. złotych na kwotę 15 tys. zł. Organ przy miarkowaniu kary ograniczył ją do połowy tej, którą wymierzył organ pierwszej instancji. Uwzględnił zatem fakt częściowego zakwestionowania zakresu uchybień, które przypisał spółce organ pierwszej instancji.

Sąd stwierdza, że nie są zasadne te zarzuty skargi, które zmierzają do zakwestionowania wydania orzeczenia na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Znajomość tej zasady skarżąca spółka wykazuje w uzasadnieniu skargi, oczekując jednak od organu zwłoki w wydaniu decyzji, a po odczekaniu na wejście nowych przepisów rozpoznania sprawy zgodnie z ich porządkiem.

Organy administracji orzekają zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wydawania orzeczenia, stają na straży słusznego interesu obywateli, przestrzegają zasady pogłębiania zaufania. Wbrew stanowisku skarżącej spółki zasady te muszą być przestrzegane nie tylko z punktu widzenia ochrony interesów jednego podmiotu, tu naruszającego przepisy prawa ale także z punktu widzenia interesu społecznego i ochrony innych podmiotów uczestniczących tych relacjach.

Sąd stwierdza, że wbrew zarzutom skargi, w zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji zakres naruszeń prawidłowo odniósł do ustaleń w sprawie wynikających z protokołu czynności jakie miały miejsce w dniu [...] lipca 2013 r., tych ustaleń bowiem nie niweczy efekt kolejnej kontroli, odzwierciedlonej w protokole z dnia [...] lipca 2014 r. Fakt usunięcia stwierdzonych w dniu [...] lipca 2014 r., nieprawidłowości i potwierdzenie ich wynikami kontroli z dnia [...] lipca 2014 r., organ zasadnie odniósł do kwestii miarkowania kary, podkreślając szybką reakcję spółki na stwierdzone naruszenia.

Nie doszło także, wbrew zarzutom skargi do naruszenia prawa wobec odniesienia się w orzeczeniu organu drugiej instancji do naruszeń ujawnionych w protokole z dnia [...] lipca 2014 r., podczas gdy organ pierwszej instancji brał pod uwagę także ustalenia z [...] listopada 2014 r. Organ drugiej instancji uznając orzeczenie szczebla powiatowego za wadliwe uchylił je i orzekł, po ponownym zbadaniu sprawy w jej całokształcie, jak w sentencji w oparciu o ponowne i częściowo odmienne ustalenia. Takim rozpoznaniem sprawy nie naruszył prawa w szczególności nie naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania. Podnoszone zwolnienie spółki od kosztów kontroli z dnia [...] lipca 2014 r., nie pozostaje w żadnym związku z faktem naruszenia prawa i związanego z tym obowiązku organu - wymierzenia kary.

Także nie jest uzasadniony zarzut błędnej interpretacji przez organ drugiej instancji § 2 ust. 1 pkt 5 lit a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r., w sprawie znakowania środków spożywczych.

Przepis stanowił - opakowany środek spożywczy znakuje się, podając, z zastrzeżeniem ust. 2, co najmniej następujące informacje: pkt 5) dane identyfikujące: a) osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która: produkuje lub paczkuje środki spożywcze lub wprowadza środki spożywcze do obrotu, jeżeli działalność w tym zakresie jest zarejestrowana na terytorium któregoś z państw członkowskich Unii Europejskiej lub na terytorium państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), będącego stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, b) miejsce albo źródło pochodzenia, w przypadku gdy brak tej informacji mógłby wprowadzić konsumenta w błąd.

W ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu uznając, że przy oznakowaniu opakowanego środka spożywczego, wśród niezbędnych informacji należy umieszczać dane pozwalające na zidentyfikowanie producenta produktu, a podanie samej jego nazwy nie spełnia tego wymogu. Podkreślmy chodzi o prostą i oczywista dla konsumenta identyfikacje, bowiem skoro ma chronić jego interesy to właśnie takimi cechami powinna się wyróżniać.

Nie ma racji skarżąca spółka, że doszło do nieprawidłowego uznania przez organ odwoławczy, iż działała umyślnie wprowadzając na polski rynek produkty oznakowane w niepoprawny sposób oraz nieprawidłowego przyjęcia przez organ, że bez znaczenia z puntu widzenia stopnia winy jest tłumaczenie skarżącej o podawaniu na stronie internetowej jedynie informacji pochodzących od producentów oferowanych produktów".

Organ zasadnie podniósł w tym kontekście rozważań, że profesjonalny podmiot jakim jest skarżąca spółka musiał mieć świadomie przy prezentacji produktów na stronie internetowej, że nie zamieszcza określonych wymaganych przepisami prawa informacji. W oczywisty sposób skarżąca spółka nie ma podstaw do ochrony w niniejszej sprawie w związku z tym, że jak twierdzi dane czerpała z ulotki, którą uzyskała od podmiotu odpowiedzialnego i mogła oczekiwać, że dane tam umieszczone spełniają wszelkie przewidziane prawem wymogi. Skarżąca spółka jako w pełni profesjonalny i doświadczony na rynku podmiot musiała mieć wiedze co do tego, że za własne publikacje odpowiada bezpośrednio i nie jest istotne skąd czerpała wiedze w tym przedmiocie.

Bez wpływu na sądową ocenę zaskarżonej decyzji pozostaje również zarzut braku wskazania w podstawie prawnej decyzji, dokładnego miejsca publikacji przepisów. Podobnie należy odnieść się do zarzutu braku w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołania brzmienia art. 7a ust. 2 ustawy o języku polskim.

Także nie jest uprawniony zarzut dotyczący podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia oraz naruszenia zasady wynikającej z art. 15 k.p.a.

W niniejszej sprawie organ drugiej instancji, orzekając co do istoty sprawy nie rozstrzygał w oparciu o inny przepis prawa, niż uczynił to organ pierwszej instancji. Wskazać należy, że zarówno decyzja organu pierwszej jak i decyzja organu drugiej instancji zostały wydane na tej samej podstawie prawnej, którą stanowił art. 103 ust 1 pkt 1 oraz art. 104 u.b.ż.ż. Tego faktu nie zmienia to, że jego zastosowanie organ drugiej instancji wywiódł z naruszeń prawa, częściowo prawidłowo wskazanych przez organ pierwszej instancji ale też takich naruszeń, które organ powiązał z inna ustawą np. ustawą o języku polskim - art. 7a ust.2.

Zdaniem Sądu, nie jest uzasadniona w świetle przepisów praw teza skargi, co do obowiązku organu drugiej instancji - uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji oraz wskazania w uzasadnieniu takiego orzeczenia przepisów prawa na podstawie, których powinno dojść do wszczęcia postepowania. Pogląd taki może wynikać li tylko z faktycznego interesu strony do rozpoznania sprawy w nowym porządku prawnym, czemu strona z dużym naciskiem dawała wyraz w prezentowanym przed sądem stanowisku.

Nie jest uprawniony także zarzut braku uzasadnienia dla stwierdzonego naruszenia § 2 ust 1 pkt 6 ww. rozporządzenia. Przepis stanowi - opakowany środek spożywczy znakuje się, podając, z zastrzeżeniem ust. 2, co najmniej następujące informacje: zawartość netto lub liczbę sztuk opakowanego środka spożywczego. Organ dostrzegając naruszenie ww. wymogu wskazał, na prawidłowe ustalenia w tym zakresie poczynione w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)