Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1443/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 120, 187
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1443/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr), WSA Ewa Michna, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2009r., sprawy ze skargi T. G., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 lipca 2009r Nr [...], w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, ze powyższe decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 2.951zł ( dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt jeden złotych).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 31 marca 2009 roku, nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił wobec T. G. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości w kwocie 17.811,00 zł, w podstawie prawnej powołując art. 207 oraz art. 21 § 3 o.p., a także art. 28 ust. 1- 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm.)

w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 17, poz. 1588).

Organ pierwszej instancji wskazał na sprzedaż lokalu mieszkalnego oraz udziału w lokalu niemieszkalnym, dokonaną przez podatnika w dniu 1 grudnia 2005 roku przed upływem pięciu lat od ich zakupu, zaznaczając, że uzyskana z tego tytułu kwota stanowi przychód zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podlega on opodatkowaniu, chyba że podatnik

w odpowiednim terminie wykorzysta przychód na cele, o jakich mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 ustawy. Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego, T. G. wykorzystał w ten sposób jedynie część kwoty, uzyskanej ze sprzedaży lokali, zatem pozostała część nie podlega zwolnieniu od podatku.

T. G. wniósł w terminie skargę na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Zarzucił naruszenie art. 122 o.p. poprzez zaniechanie zgromadzenia całości materiału dowodowego, art. 124 o.p. poprzez nie wyjaśnienie podatnikowi zasadności przesłanek, którymi organ się kierował, a nadto załączył umowę przeniesienia własności nieruchomości na jego rzecz, dodając, iż jest ona położona na terenie budownictwa osadniczego, zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 30 lipca 2009 roku, znak[...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podniesiono, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa pod względem formalnym i merytorycznym. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący, a podatnik

i jego pełnomocnik mieli możliwość przedłożenia wszelkich dokumentów, mających znaczenie dla sprawy. Organ odwoławczy wskazał też, że zwolnieniem, o jakim mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie są objęte kwoty przychodu, przeznaczone na zakup działki rolnej, zaś jego zdaniem nieruchomość, zakupiona przez T. G., ma taki właśnie charakter,

o czym świadczy zapis w akcie notarialnym o nieskorzystaniu z prawa pierwokupu przez Agencję Nieruchomości Rolnych, a nadto oświadczenie samego podatnika, że nabywana nieruchomość wejdzie w skład gospodarstwa rolnego.

We wniesionej w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Krakowie skardze T. G. domagał się uchylenia oby powyższych decyzji

i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, podnosząc zarzut rażącego naruszenia art. 120- 125 o.p. oraz błędną interpretację przepisów prawa materialnego,

w szczególności art. 21 ust. 1 pkt 32 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skarżący zaznaczył, że w trakcie jego przesłuchania podał, iż nie zostały przedłożone wszystkie dokumenty odnośnie wydatkowania kwoty przychodu,

a zatem organ posiadał informacje o dostępnych dowodach, jednak ich temat nie został podjęty. Zarzucił, że korzystanie z przejściowego źródła finansowania- kredytu bankowego- nie zmienia faktu, że definitywnie na cel zakupu nowej nieruchomości zostaną przeznaczone kwoty, pochodzące ze zbycia poprzedniej. Ustawodawcy nie chodziło o te same, a jedynie takie same środki pieniężne Ponownie zaznaczył, że nabyta przez niego nieruchomość jest przeznaczona na budownictwo osadnicze,

a oświadczenie o wejściu jej w skład gospodarstwa rolnego nie eliminuje możliwości przeznaczenia pod budowę budynku mieszkalnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Powodem uchylenia decyzji jest naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Przedmiotem sporu pomiędzy podatnikiem a organami podatkowymi

w niniejszej sprawie było zagadnienie wypełnienia przesłanek, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" i lit. "e" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych-

w brzmieniu, znajdującym zastosowanie do niniejszej sprawy. Zgodnie z tymi przepisami, wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości, w części wydatkowanej nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie przeznaczonych pod budowę budynku mieszkalnego, a także w części wydatkowanej, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, na spłatę kredytu lub pożyczki, a także odsetek od kredytu lub pożyczki zaciągniętych na cele, o których mowa wyżej, w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym również na spłatę kredytu lub pożyczki oraz odsetek od tego kredytu lub pożyczki zaciągniętych przed dniem uzyskania tych przychodów.

Sąd podzielił pogląd organów podatkowych w tej części, w jakiej uznają one, że zwolnienie, wynikające z przytoczonego przepisu, nie obejmuje przeznaczenia kwoty, uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości, na zakup działki rolnej. Niemniej jednak w niniejszej sprawie nie sposób przyjąć- jak uczyniły to organy- że działka, zakupiona przez skarżącego, ma charakter nieruchomości o przeznaczeniu rolnym. W orzecznictwie słusznie przyjmuje się, że ocena, czy konkretny grunt może być uznany za przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową, musi być dokonana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 2 października 2007 roku, sygn. akt I SA/Gl 260/07, Lex nr 368355), a zatem z uwzględnieniem przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś w jego braku- decyzji o warunkach zabudowy. Co prawda w toku postępowania podatnik powoływał się na studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, nie będące aktem prawa miejscowego, niemniej jednak organy podatkowe- zgodnie z art. 120 o.p.- są obowiązane z urzędu uwzględniać stan prawny, przy czym trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP źródłem prawa powszechnie obowiązującego na danym obszarze są akty prawa miejscowego. Brak wskazania przez podatnika właściwego aktu, a mianowicie uchwały Nr XI/80/07 Rady Gminy L. z dnia 2 sierpnia 2007 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. (Dz. Urz. Woj. Małop. Nr 699, poz. 4610) nie zwalnia organów od uwzględnienia zapisów tego planu, są one bowiem przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Zgodnie z § 95 ww. planu miejscowego, wszedł on

w życie w dniu 2 września 2007 roku, a zatem przed nabyciem przez T.G. nieruchomości w miejscowości C. Pominięcie w rozważaniach prawnych norm prawa miejscowego stanowi naruszenie art. 120 o.p., mające wpływ na wynik sprawy- ponieważ organy podatkowe, nie uwzględniwszy przepisów planu, bezpodstawnie i przedwcześnie uznały, że nieruchomość nabyta przez podatnika ma charakter rolny.

Sąd dopatrzył się także dalszych uchybień proceduralnych, które mogły

w istotny sposób wpłynąć na wynik kontrolowanego postępowania podatkowego. Postępowanie wyjaśniające przed organami podatkowymi winno być prowadzone zgodnie z zasadą prawdy materialnej- zgodnie z art. 122 o.p. organy podatkowe mają podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jako dowód należy – w myśl art. 180 § 1 o.p. – dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne

z prawem, a z art. 187 § 1 o.p., stanowiącego, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy wynika wyraźnie, że to na prowadzących postępowanie organach, a nie na podatniku, spoczywa ciężar dowodu i wykazania wszystkich okoliczności, istotnych dla rozstrzygnięcia. Stąd też nie można zaakceptować sytuacji, w której podatnik podczas przesłuchania podaje, że nie wszystkie dokumenty, dotyczące wydatkowania kwoty przychodu zostały przedłożone, a nadto na pytanie, czy dokumenty takie posiada, odpowiada twierdząco, natomiast organ podatkowy nie podejmuje żadnych działań, zmierzających do pozyskania tychże dokumentów, nie wskazuje nawet podatnikowi potrzeby ich przedłożenia. Zaniechanie to stanowi naruszenie norm art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 o.p.

Powyższe uchybienia przesądziły, że skarga okazała się skuteczna i musiała prowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak również rozstrzygnięcia Naczelnik Urzędu Skarbowego. W toku ponownego rozpatrywania sprawy organy podatkowe będą zobligowane do uwzględnienia przeznaczenia nieruchomości, nabytej przez podatnika, wynikającego z przepisów prawa miejscowego. Prowadzone postępowanie winno także toczyć się zgodnie z wszystkimi wymogami, wynikającymi z przepisów procesowych,

a w szczególności niezbędne jest uwzględnienie, że to na organach podatkowych spoczywa obowiązek gromadzenia materiału dowodowego, nie mogą one zatem pomijać twierdzeń podatnika o posiadanych przez niego, istotnych dla sprawy dokumentach.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi trzeba zaznaczyć, że istotnie, jak twierdzi skarżący, dla skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, brak jest obowiązku ścisłego przyporządkowania indywidualnie oznaczonych środków pieniężnych, czyli operowania tymi samymi banknotami czy monetami (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu z dnia 12 marca 2008 roku, sygn. akt I SA/Wr 1524/07, Lex nr 468803), niemniej jednak orzecznictwo sądowe stoi na stanowisku, że finansowanie wydatków mieszkaniowych ze środków, pochodzących z kredytu, nie jest tożsame z wydatkowaniem przychodu ze sprzedaży nieruchomości, wobec braku tożsamości źródła przychodów w zakresie zwolnienia i wydatkowania przychodów (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 12 lutego 2008 roku, sygn. akt I SA/Kr 151/07, Lex nr 468795).

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 135 p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a.,

o kosztach postępowania rozstrzygając w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.