Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 124/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 11, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 14, 9, ust. 35 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 80 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 288
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c, art. 134 par. 1 , art. 152, art. 210 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 20
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2010 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2010r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ T. Świstak /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Brychcy


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 24 sierpnia 2009 r. M. G. i A. K. wspólnicy spółki cywilnej "A" wystąpili do Starosty Powiatowego w O. o wydanie pozwolenia na budowę dwóch elektrownii wiatrowych wraz z urządzeniami i linią kablową 15 KV na terenie działek nr ew. gruntów [...],[...],i [...], położonych w miejscowości I., gmina K. G.. Do wniosku załączono m.in. oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], r. (nr [...],) utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy K. G. z dnia [...], r. określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowej inwestycji oraz dokumentację projektową. Pismem z dnia 7 września 2009 r. Starosta O.i zawiadomił strony, ustalone w oparciu o ostateczną decyzję środowiskową Wójta Gminy K.G.z dnia [...],r., o wszczęciu postępowania. Część stron wniosła sprzeciwy, co do planowanej budowy elektrowni wiatrowych, a także skierowano do Starosty protest zbiorowy przeciwko planowanej inwestycji podpisany przez 63 mieszkańców miejscowości I.

Decyzją z dna [...], r. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r, nr 207, poz. 2016 ze zm.) Starosta O. wydał decyzję nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dwóch elektrownii wiatrowych wraz z urządzeniami i linią kablową 15 KV na terenie działek nr ew. gruntów [...],[...],,[...], położonych w miejscowości I., gmina K. G.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. G. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy K. G. nr [...], z dnia [...] działki, na których planowana jest przedmiotowa inwestycja wchodzą w skład terenów oznaczonych w planie symbolem 1RM. Zgodnie z § 70 planu symbolem tym oznaczono "tereny rolne z możliwością realizacji siłowni wiatrowych i jednocześnie z możliwością realizacji nowej zabudowy mieszkaniowej, zagrodowej, rozproszonej warunkowanej posiadaniem na terenie gminy K. G. gospodarstwa rolnego o powierzchni nie mniejszej niż 5 ha." Zgodnie z decyzją środowiskową minimalna odległość od zabudowy mieszkaniowej została ustalona na 150 metrów i jest to strefa oddziaływania rozpatrywana w sprawie. Na przedmiotowym obszarze nie ma budynków mieszkalnych oraz nie obowiązuje specjalna procedura związana z udzieleniem pozwolenia na budowę w tej strefie. Strony nie wykazały również prawa do zabudowy na terenie strefy m.in. przez wykazanie posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 5 ha. Zarzuty utraty wartości nieruchomości dla terenów położonych w sąsiedztwie elektrowni wiatrowych nie mogą być uwzględniane na etapie wydawania pozwolenia na budowę, bowiem taki rodzaj zagospodarowania jest wynikiem wcześniejszych ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego.

Odwołania od powyższej decyzji wniosły G. G. oraz E.J.

G. G. podniosła, iż :

- zgodnie z § 15 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy K. G. maksymalna wysokość dla obiektów budowlanych została ustalona do wysokości 50 metrów, natomiast planowany maszt ma mieć wysokość 50 metrów, do tej wysokości należy doliczyć śmigło, którego średnica ma wynosić 40 metrów;

- inwestycja będzie znajdowała się zbyt blisko pobliskich gospodarstw - ustalona w decyzji środowiskowej odległość 150 metrów jest niewystarczająca, będzie oddziaływać na działki, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie są przeznaczone na budowę elektrowni wiatrowych;

- inwestycja zablokuje możliwość wystąpienia o zmianę planu zagospodarowana sąsiednich działek, staną się one mało atrakcyjne;

- protesty mieszkańców wsi I. świadczą o braku zgody większości mieszkańców na przedmiotową inwestycję.

E.J. podniosła iż,

- planowane elektrownie wiatrowe mają powstać w odległość 200 metrów od zabudowań mieszkalnych, co biorąc pod uwagę wysokość masztów (50 metrów) i długość śmigieł (20 metrów) jest odległością niewystarczającą;

- brak przeciwwskazań do budowy elektrowni w innym miejscy, mniej uciążliwym dla sąsiednich gospodarstw;

- inwestycja wpłynie negatywnie na rozwój gospodarstwa odwołującej się oraz obniży wartość jej nieruchomości;

- cień elektrowni padający na jej działkę rolną nr 99/2 będzie hamował wegetację roślin i pozbawiał ją części plonu;

- jej działka nr 102 ma charakter siedliskowy i jest oznaczona w księdze wieczystej jako działka budowlana, postawienie elektrowni uniemożliwi posadowienie na niej budynku, a ponadto posiada gospodarstwo o powierzchni 8,5 ha o czym wiedziano zarówno w Urzędzie Gminy w K.G.jak i w Starostwie Powiatowym w O.;

- nie została w 2004 r. powiadomiona o przekształceniu jej gruntów pod budowę elektrowni wiatrowych;

- hałas i lokalizacja elektrowni będzie uciążliwe i sąsiedztwo to będzie ją przytłaczało;

- postępowanie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia nie zostało zakończone - toczy się postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty O. W uzasadnieniu organ II instancji podkreślił, iż zgodnie z § 70 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. G. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy K. G. nr [...] z dnia [...] r. na terenach oznaczonych symbolem 1 RM, podstawowe przeznaczenie terenu to "tereny rolne", na których umożliwia się realizację siłowni wiatrowych. Ponadto w § 15 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego prawodawca ustalił maksymalną wysokość obiektów budowlanych i konstrukcji na 50 metrów. Organ odwoławczy przyznał, iż w planowanej inwestycji wysokość wieży z cokołem wynosi 48,00 metrów nad poziomem terenu, natomiast całkowita wysokość elektrowni (łącznie z śmigłem) wynosi 70,15 metrów. Powołał się jednocześnie na opinię autora miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. G. - mgr arch. inż. T. B., która w przedłożonym piśmie stwierdziła, iż jeżeli plan miejscowy dopuszcza na jakimś terenie lokalizację elektrowni wiatrowych to zapis § 15 pkt 3 należy odnosić jedynie do stałej konstrukcji elektrowni wiatrowej, zaś śmigło jest elementem ruchomym i może w zależności od położenia dawać zmienną wysokość, a poza tym nie jest elementem konstrukcji w rozumieniu prawa budowlanego. Wojewoda zaznaczył, że na etapie badania dopuszczalności wydania decyzji zezwalającej na budowę obiektu budowlanego, organy nie rozstrzygają kwestii związanych z pogorszeniem zasad korzystania z działek sąsiednich, względem inwestycji, oraz jej wpływu na środowisko. Organy administracji architektoniczno-budowlane badają jedynie zgodność projektu budowlanego z zapisami ostatecznej decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania, której celem jest wskazanie wymogów, polegających na zminimalizowaniu negatywnych oddziaływań. Odnosząc się do zarzutu ewentualnego zacienienia sąsiednich nieruchomości Wojewoda wyjaśnił, iż przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (Dz. U. nr 75 poz. 690 z zm.) dotyczące zacienienia odnoszą się jedynie do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i nie mają zastosowania do zacienienia gruntów rolnych. Wskazał również, iż przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jak i o pozwoleniu na budowę bierze się pod uwagę aktualny stan zagospodarowania sąsiednich nieruchomości, a organy nie mają możliwości uzależniania realizacji inwestycji od zdarzeń przyszłych np. planów wystąpienia o zmianę planu zagospodarowania tych nieruchomości. Ponadto aktualny plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje na omawianym terenie realizację elektrowni wiatrowych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję wniosła E. J. Zarzuciła naruszenie postanowień miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego Gminy K.G. zatwierdzonego uchwalą Rady Gminy K.G. nr [...] z dnia [...] r., w którym określono, iż maksymalna wysokość budowli stawianych na działkach oznaczonych symbolem 1RM wynosi 50 metrów. Natomiast planowane elektrownie mają mieć wysokość 70,15 metrów (wysokość masztu z pionowo wzniesionym śmigłem). Zdaniem skarżącej stwierdzenie Wojewody, poparte opinią mgr inż. arch. T. B., iż śmigło nie jest elementem konstrukcji w rozumieniu prawa budowlanego jest niezgodne z zasadami i wymogami zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Podkreśliła, iż w dni wietrzne poruszające się śmigło będzie znajdować się na wysokości od 48 do 70,15 metrów, a w dni bezwietrzne, które często występują w tym rejonie, niepracujące śmigło będzie ustanowione pionowo. Skarżąca podniosła zarzut, iż w czasie wydawania kolejnych decyzji organy nie wzięły pod uwagę kontrowersji jakie powstały wśród okolicznych mieszkańców oraz okoliczności jak bardzo uciążliwe będzie dla nich sąsiedztwo elektrowni wiatrowej.

Odpowiadając na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 5 lipca 2010 r., A. K. oraz M. G. przyłączyli się do stanowiska Wojewody Wielkopolskiego wyrażonego w odpowiedzi na skargę wraz z wnioskiem o jej oddalenie.

Występujący na rozprawie pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze.

Obecny na rozprawie w dniu 16 lipca 2010 r. M. G. wskazał, iż w dniu 26 czerwca 2009 r. weszła w życie dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE w sprawie promowania stosowanie energii ze źródeł odnawialnych zmieniająca i w następstwie uchylająca dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE. Nowe przepisy traktują elektrownie wiatrowe jako inwestycje celu użytku publicznego, co oznacza, że zbędnym będzie badanie ich zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych.

Odnosząc się do argumentacji podniesionej w skardze zauważyć bowiem należy, iż choć uzasadnienie stanowiska organu administracji co do zgodności przedmiotowej inwestycji z § 15 ust. 3 uchwały Rady Gminy K. G. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. G. uznać należy za niespełniające wymagań określonych przepisami k.p.a., w tym w szczególności art. 6 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., albowiem nie zawiera ono wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa ograniczając się miast tego jedynie do powołania się na dokument prywatny (za jaki uznać należy oświadczenie T. B. z dnia 16 marca 2009 r. wydane dla wójta Gminy K.G. ), to jednak samo stanowisko organu uznać należy za zgodne z prawem.

W pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż przedmiotowy § 15 ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi, iż plan ustala maksymalną wysokość obiektów budowlanych i konstrukcji na 50 metrów.

Pojęcie obiektu budowlanego zdefiniowane jest w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zgodnie z którym przez obiekt budowlanym rozumieć należy budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami lub obiekt małej architektury.

Z zawartych w art. 3 ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane definicji budynku, budowli i obiektu małej architektury wynika, iż przedmiotowa inwestycja nie może zostać zaliczona do kategorii budynków bądź obiektów małej architektury i w świetle definicji ustawowej stanowiącej, że budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, musi być uznana za budowlę.

Przypisy prawa budowlanego nie zawierają natomiast definicji legalnej pojęcia konstrukcji, a co za tym idzie dokonując w tym zakresie wykładni analizowanego przepisu prawa miejscowego sięgnąć należy wprost do wykładni językowej, pozwalającej na przyjęcie, iż konstrukcja to układ elementów jakiejś całości, sposób ich powiązania, budowa struktura, względnie rzecz skonstruowana, zbudowana (zobacz Uniwersalny słownik języka polskiego PWN, pod red. prof. S. Dubisza, Warszawa 2006, s. 216). Co za tym idzie na gruncie prawa budowlanego konstrukcja będzie stanowiła element obiektu budowlanego, a co za tym idzie umieszczenie w analizowanym przepisie określającym maksymalna wysokość obiektów budowlanych również konstrukcji uznać należy za typowy przykład ius superfluum, albowiem brak w hipotezie tego przepisu odniesienia do konstrukcji nie miałby żadnego wpływu na jego wykładnię.

Uznanie przedmiotowej inwestycji za budowlę każę stosować do niej regulację zawartą w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym to przepisem w jego aktualnym brzmieniu przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Z przepisu powyższego wynika zdaniem Sądu jednoznacznie, iż elektrownia wiatrowa jako całość nie jest budowlą, lecz tylko urządzeniem technicznym, a jako budowlę należy traktować jedynie części budowlane elektrowni jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową, czyli wyłącznie fundament i maszt.

Za przyjęciem, iż elektrownie wiatrowe jako całość nie są budowlami przemawia w pierwszym rzędzie to, iż nie zostały w sposób wyraźny wymienione w przywołanym powyżej art., 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Przepis ten do budowli zalicza bowiem lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe, lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, czy pomniki. Jak z powyższego wynika elektrownie wiatrowe nie tylko nie są wymienione w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, lecz pozbawione są cech zbliżonych do budowli wymienionych w tym przepisie. W związku tym nie mogą być one uznane za budowle. Po drugie, przepis art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wskazuje, że urządzenie techniczne stanowi budowlę tylko wówczas, gdy jest urządzeniem wolno stojącym. Natomiast siłownia (elektrownia) wiatrowa jako całość nie stanowi budowli. Ustawodawca rozróżnia bowiem części budowlane urządzeń technicznych od samych urządzeń, uznając za budowlę jedynie pierwsze z nich. Po trzecie, takie urządzenia, jak generator, rotor z gondolą, wirnik, generator, skrzynia biegów, komputer sterujący, transformator, rozdzielnia energetyczna, instalacja alarmowa zdalnego sterowania, nie są częściami budowlanymi urządzeń technicznych elektrowni wiatrowych. Są odrębnymi pod względem technicznym częściami przedmiotów składających się na całość użytkową w zakresie urządzeń wytwórczych energii elektrycznej, a nie budowli. Urządzenia te bez uszczerbku dla budowli można wymieniać na inne, zamieniać, zmieniać ich parametry techniczne, wymontowywać i zastępować innymi urządzeniami prądotwórczymi bez zmiany całości użytkowej budowli, która pozostaje ta sama. Po czwarte, elektrownia wiatrowa nie jest również urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. W zakres pojęcia budowli nie wchodzą bowiem urządzenia techniczne, które się w nim znajdują. Nie są one budowlą, gdyż nie są związane z obiektem budowlanym zapewniającym możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Nie można ich bowiem porównać do przyłączy, przejazdów, ogrodzenia, lub innych urządzeń budowlanych wymienionych w tym przepisie. Nie są więc urządzeniami budowlanymi elementy techniczne służące bezpośrednio wytwarzaniu energii elektrycznej, takie jak zespoły wiatrowe, czyli generator (turbina), rotor z gondolą, wirnik, skrzynia biegów, a także komputer sterujący, transformator, rozdzielnia energetyczna, czy instalacja alarmowa zdalnego sterowania. Jak z powyższego wynika elektrownie wiatrowe umieszczone na wieży lub maszcie, bądź stalowym słupie wspartym na fundamencie i powiązane z innymi częściami budowlanymi urządzeń technicznych oraz urządzeniami budowlanymi nie mają nic wspólnego z zapewnieniem możliwości użytkowania tego rodzaju budowli zgodnie z przeznaczeniem. W istocie to elektrownie wiatrowe są głównym urządzeniem, w którym dla prawidłowego funkcjonowania niezbędna jest odpowiednia konstrukcja wieży, masztu, słupa stalowego i innych obiektów budowlanych, a także części budowlanych urządzeń technicznych i urządzeń budowlanych. Wieża, maszt, czy słup stalowy jest jednym z elementów potrzebnych do wytwarzania energii elektrycznej za pomocą elektrowni wiatrowych i ich turbin, lecz podobnie, jak inne budowle nie pełni w tym urządzeniu roli zasadniczej. Do budowli nie należą zatem urządzenia służące wytwarzaniu energii elektrycznej.

Powyższy pogląd prawny wyrażany jest przy tym w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym w szczególności w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1101/08, z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. II FSK 1184/08, z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. II FSK 202/08 oraz wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 listopada 2007 r., sygn. I SA/Sz 171/07 i z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. I SA/Sz 726/09 - wszystkie publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Należy wreszcie zauważyć, iż w obowiązującym do dnia 25 września 2005 r brzmieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane elektrownie wiatrowe nie były wymienione jako przykładowe urządzenie techniczne, których części mogą być budowlami, a co za tym idzie wprowadzając odpowiednią, omówioną powyżej modyfikację tegoż przepisu racjonalny ustawodawca dał wyraz woli uznania za budowlę (a więc za obiekt budowlany) nie kompletnych elektrowni wiatrowych, lecz jedynie części budowlanych tych urządzeń technicznych. Umieszczenie przez ustawodawcę wprost w analizowanym przepisie jako przykładu budowli "części budowlanej elektrowni wiatrowej" czyni jego intencję, co do zamiaru uznania za budowlę jedynie takiego obiektu, a nie całej elektrowni wiatrowej, jednoznaczną.

Reasumując w ocenie sądu poza sporem jest fakt, że elektrownia (siłownia) wiatrowa jest obiektem przetwarzającym energię wiatru oraz, że składa się ona z fundamentu, masztu, gondoli wraz z generatorem, wirnikiem, skrzynią biegów, komputerem sterującym, transformatorem, rozdzielnią energetyczną, instalacją alarmową i instalacją zdalnego sterowania, to jednak w świetle art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego w aktualnym brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 28 lipca 2005r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 103 poz. 1364) uznać należy, iż elektrownia wiatrowa jako całość nie jest budowlą, tylko urządzeniem technicznym, a jako budowlę należy traktować jedynie części budowlane elektrowni jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową, czyli fundament i maszt i tylko tych elementów dotyczą ograniczenia wprowadzone w § 15 ust. 3 obowiązującego na terenie Gminy K. G. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 13 kwietnia 2004 r., a co za tym idzie wobec ustalenia, iż wysokość masztów przedmiotowej inwestycji wynosić ma 48 metrów, uznać należy, iż udzielenie pozwolenia na budowę nie narusza w tym zakresie prawa miejscowego.

Nie zasługują również na uwzględnienie podnoszone w skardze zarzuty, iż organy administracji nie uwzględniły w procesie wydawania decyzji kontrowersji jakie powstały wśród okolicznych mieszkańców oraz okoliczności jak bardzo uciążliwe będzie dla nich sąsiedztwo elektrowni wiatrowej.

Zauważyć bowiem należy, iż organy administracji działają wyłącznie na podstawie i w granicach prawa i w swoim orzekaniu nie mogą kierować się kryteriami pozaprawnymi na jakie wskazuje skarżąca, w sytuacji gdy żaden przepis prawa budowlanego nie uzależnia dopuszczalności wydania pozwolenia na budowę od uzyskania aprobaty dla zamierzonego przedsięwzięcia inwestycyjnego ze strony wszystkich stron postępowania, czy też wszystkich, bądź większości osób zamieszkałych w pobliżu planowanej inwestycji.

Pomimo bezzasadności argumentacji podniesionej skardze zaskarżona decyzja nie może się ostać jako wydana z naruszeniem prawa.

Zauważyć bowiem trzeba, że stosownie do art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej: p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej, w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni się to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, ale rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to obowiązek wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W pierwszym rzędzie zauważyć należy, że podstawę rozstrzygnięcia organów administracji architektoniczno-budowlanej w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Ustawa ta w art. 35 ust. 1 pkt 1 stanowi, iż przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego między innymi z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Oceniając legalność w sprawie decyzji wydanej Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] r. w oparciu o wyżej powołane przepisy Sąd doszedł do przekonania, iż badanie przez organ II instancji zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, aczkolwiek miało miejsce, to jednak nie było wystarczająco wnikliwe.

W świetle zarzutów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu, a sprowadzających się - poza zastrzeżeniami dotyczącymi wysokości planowanej budowli - do wskazania, iż budowa przedmiotowej elektrowni wiatrowej skutkować będzie w stosunku do należących do niej nieruchomości gruntowych położonych w sąsiedztwie planowanej inwestycji uciążliwościami w postaci hałasu i nadmiernego zacienienia ograniczającego wzrost upraw organ II instancji winien zbadać zgodność projektu budowlanego nie tylko z § 15 ust. 3 § 70 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz nadto z § 12 ust. 1 pkt 8 tegoż aktu prawa miejscowego. Zauważyć bowiem trzeba, iż przepis ten (zamieszony w Rozdziale IV planu zatytułowanym Ustalenia ogólne z zakresu ochrony środowiska) stanowi, iż w całym obszarze plan zakazuje prowadzenia działalności gospodarczej o uciążliwości wykraczającej poza granice działki lub zespołu działek do których inwestor posiada tytuł prawny.

Zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie zawierają zaś w ogóle oceny zgodności zamierzenia inwestycyjnego z § 12 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustanawiającego generalne zakazy dotyczące całego obszaru obowiązywania planu, co wskazuje, iż kwestia ta nie była przedmiotem rozważań organu.

Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Organ musi, zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności prawnych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone nakazy lub zakazy, względnie ograniczają jak w niniejszej sprawie prawa strony. Innymi słowy, strony mają prawo znać kompletne argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organami administracji, jak i przed sądem administracyjnym

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika przy tym, iż stanowiące teren inwestycji działki nr [...]i nr [...] mają szerokość 61,5 metrów, a ich łączna długość w najkrótszym miejscu równa się 557,92 metrów, w najdłuższym natomiast – 571,93 metrów. Jednocześnie ze znajdującej się w aktach administracyjnych I instancji decyzji Wójta Gminy K. G. z dnia [...] r. nr [...] określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację inwestycji wynika, iż odległość elektrowni od najbliższej zabudowy mieszkaniowej powinna wynosić minimum 150 metrów dla zachowania na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową dopuszczalnych poziomów hałasu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120 poz. 826).

Według załącznika do w/w rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. uciążliwości akustyczne dla terenów zabudowy zagrodowej – a takimi w świetle § 70 ust. 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. G. z dnia [...] r. (uchwała Rady Gminy K.G. nr [...]) są zarówno działki inwestora, jak i skarżącej – nie powinny przekraczać 55 dB w okresie 8 najmniej korzystnych godzin następujących po sobie w ciągu dnia i 45 db w okresie 1 najmniej korzystnej godziny w trakcie nocy, przy czym ze wskazanej powyżej decyzji wynika, iż wartości te zostaną zachowane dla odległości minimum 150 metrów od centrum emisji hałasu.

Co za tym idzie o ile bezsporna wydaje się okoliczność, iż promień hałasu ponadnormatywnego nie przekroczy granicy terenu inwestycji na długości wymienionych działek, o tyle szczegółowego zbadania przez organ wymaga, czy uciążliwość ta zawrze się także na ich szerokości i nie będzie wykraczać poza granice działki lub zespołu działek dla których inwestor posiada tytuł prawny.

Analogicznie organ II instancji winien ocenić w kontekście § 12 ust. 1 pkt 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla terenów objętych niniejszym postępowaniem również podnoszony przez skarżącą w odwołaniu zarzut dotyczący zacienienia jej działki, w tym w szczególności ustalić czy ze względu na usytuowanie inwestycji dojdzie do zacienienia nieruchomości sąsiednich, do których inwestor nie posiada tytułu prawnego i czy zacienienie to będzie stanowiło uciążliwość w rozumieniu wyżej przywołanego przepisu, którego to zagadnienia organ odwoławczy nie wyjaśnił w uzasadnieniu swojej decyzji ograniczając się jedynie do stwierdzenia, iż przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania dotyczące zacienienia odnoszą się jedynie do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i nie mają zastosowania do zacienienia gruntów rolnych.

Przywołany przepis art. w art. 35 ust. 1 pkt 1ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie przewiduje przy tym jakichkolwiek wyjątków od nałożonego na organy administracji architektoniczno-budowlanej obowiązku sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie uzależnia zakresu badania tejże zgodności od zakresu czynności podejmowanych przez inne organy w odrębnych postępowaniach, w tym w szczególności organy działające na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie ( Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z 2008 r. ze zm.), stanowiącego iż właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Stąd też za wadliwy w realiach niniejszej sprawy i w kontekście regulacji zawartych w § 12 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uznać należy pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakoby na etapie badania dopuszczalności wydania decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego organy nie rozstrzygały kwestii związanych z pogorszeniem w następstwie realizacji planowanej inwestycji zasad korzystania z gruntów sąsiednich.

Rozważając przy ponownym rozpoznaniu sprawy powyższe kwestie (to jest emisji hałasu poza granice działki i zacienienia powodowanego poza tymi granicami) organ winien uwzględnić, iż przepis § 12 ust. 1 pkt 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla terenów objętych niniejszym postępowaniem w zdecydowanie bardziej restrykcyjny niż przepisy rangi ustawowej i wydanych na podstawie ustawy rozporządzeń sposób ogranicza lokalizowanie na terenie objętym planem obiektów służących prowadzeniu działalności gospodarczej o uciążliwości wykraczającej poza granicę działki, nie miarkując wielkości dopuszczalnej uciążliwości w zależności od przeznaczenia, czy tez faktycznego sposobu wykorzystywania działek sąsiednich do których inwestor nie ma tytułu prawnego i nie uzależniając zakazu prowadzenia uciążliwej działalności gospodarczej do działek położonych w określonym sąsiedztwie, np. w sąsiedztwie zabudowań przeznaczonych na pobyt ludzi.

Wobec stwierdzonych naruszeń prawa procesowego oraz prawa materialnego polegających na niepoczynieniu przez organy administracji jakichkolwiek ustaleń odnośnie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami § 12 ust. 1 pkt 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego brak było możliwości poczynienia takowych ustaleń przez Sąd, albowiem na obecnym etapie sprawy byłoby to przedwczesne i prowadziłoby do zastąpienia organu administracji przez Sąd w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Rolą sądów administracyjnych jest zaś wyłącznie kontrola organów administracji publicznej, polegająca - między innymi - na stwierdzeniu, czy wydawane przez te organy decyzje lub inne akty są zgodne z prawem. Warunkiem umożliwiającym taką kontrolę jest prawidłowe i kompletne uzasadnienie decyzji, gdyż tylko ono wskazuje na przesłanki, jakimi kierował się organ przy jej wydaniu, którym to wymogom nie sprostało uzasadnienie zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego.

Odnosząc się do argumentów podniesionych na rozprawie przez uczestnika postępowania wskazać natomiast należy, iż Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2009 r., Nr 2009/28/WE w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniająca i w następstwie uchylająca dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE (Dz. U. UE L z dnia 5 czerwca 2009 r.) nie znajdzie bezpośredniego zastosowania w niniejszej sprawie.

Przede wszystkim zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z Artykułem 27 ust. 1 Dyrektywy Nr 2009/28/WE państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne, niezbędne do wykonania Dyrektywy, najpóźniej do dnia 5 grudnia 2010 r., a co za tym idzie termin jej implementacji do prawa krajowego jeszcze nie upłynął.

Nadto zgodnie z art. 288 zdanie trzecie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 90, poz. 864/2 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.) dyrektywa wiąże każde Państwo Członkowskie, do którego jest kierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków. Wśród celów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2009 r., Nr 2009/28/WE wyodrębnić można cele odnoszące się do problematyki będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, to jest zalecenie zapewnienia by procedura stosowana przez organy administracji odpowiedzialne za nadzór nad autoryzacjami, certyfikację i licencjonowanie elektrowni wykorzystujących odnawialne źródła energii była obiektywna, przejrzysta, niedyskryminująca i proporcjonalna i zapewniała unikanie wszelkich zbędnych obciążeń, które mogłyby wynikać z zaklasyfikowania projektów w zakresie energii odnawialnej jako instalacji stwarzających duże zagrożenie dla zdrowia (pkt 40) oraz zalecenie rozważenia przez właściwe organy możliwości zastąpienia pozwoleń prostym powiadomieniem właściwych organów o instalowaniu małych zdecentralizowanych urządzeń do wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych (pkt 43).

Nadto w art. 13 ust. 1 Dyrektywy wskazano między innymi, iż państwa członkowskie zapewniają, że wszelkie krajowe przepisy dotyczące procedur autoryzacji, certyfikacji i licencjonowania, które są stosowane w elektrowniach wytwarzających energię elektryczną są proporcjonalne i niezbędne. Państwa członkowskie podejmują w szczególności właściwe kroki niezbędne do zapewnienia:

a) z zastrzeżeniem różnic między państwami członkowskimi pod względem struktury administracyjnej i organizacji, wyraźnego określenia i koordynacji obowiązków administracyjnych organów krajowych, regionalnych i lokalnych w zakresie procedur autoryzacji, certyfikacji i licencjonowania, w tym planowania przestrzennego, łącznie z przejrzystymi terminami rozpatrywania wniosków dotyczących planowania i budowy;

c) usprawnienia i przyspieszenia procedur administracyjnych na odpowiednim poziomie administracyjnym;

f) ustanowienia uproszczonych i mniej kłopotliwych procedur autoryzacji, w tym procedury prostego powiadamiania, jeśli pozwalają na to obowiązujące ramy regulacyjne, dla mniejszych projektów oraz w stosownych przypadkach dla zdecentralizowanych urządzeń wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych.

W ust. 4 tego samego artykułu wskazano zaś, że Państwa członkowskie wprowadzają w swoich przepisach i kodeksach prawa budowlanego odpowiednie środki służące zwiększeniu udziału energii ze źródeł odnawialnych w sektorze budownictwa.

Analiza przytoczonych powyżej przepisów, jak i całości treści Dyrektywy, nie daje w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę jakichkolwiek podstaw do wyprowadzenia z nich wniosków analogicznych do przedstawionych na rozprawie przez uczestnika postępowania, w tym w szczególności wniosku, iż przepisy te wyłączają konieczność badanie zgodności zamierzeń inwestycyjnych polegających na budowie elektrowni wiatrowych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Nawet najsłuszniejsze postulaty natury ekologicznej nie mogą bowiem stanowić podstawy rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie, o ile nie mają one swego odbicia w obowiązujących przepisach prawa, w tym przepisach prawa miejscowego regulujących kwestie związane z ładem przestrzennym.

Reasumując Sąd doszedł do przekonania, iż zasadne było, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uwzględnienie skargi. Rozpoznając ponownie odwołanie Skarżącej Wojewoda Wielkopolski powinien uwzględnić poglądy prawne Sądu wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku i w sposób wyczerpujący, uwzględniający wymogi określone w k.p.a., uzasadnić podjętą decyzję.

Uwzględnienie skargi czyniło koniecznym orzeczenie z urzędu o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji (art. 152 p.p.s.a.).

Sąd nie orzekł o kosztach postępowania albowiem strona skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego nie złożyła do chwili zamknięcia rozprawy żądania zwrotu kosztów (art. 210 § 1 p.p.s.a.), przy czym wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu radca prawny nie złożył również wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, wraz z oświadczeniem, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. (§ 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu).

/-/ T. Świstak /-/ A. Łaskarzewska E. Brychcy

Za nieobecnego sędziego korzystającego z urlopu uzasadnienie podpisał sędzia

/-/ A. Łaskarzewska