Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1245/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 1, art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1221
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
article: art. 274b § 1, art. 120, art. 121, art. 124, art. 191, art. 217 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca) asesor WSA Konrad Aromiński, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za sierpień 2017 r. uchyla zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] marca 2019 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: Naczelnik US lub organ pierwszej instancji) z [...] grudnia 2018 r. nr [...], w przedmiocie przedłużenia do [...] czerwca 2019 r. terminu zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym wykazanej w kwocie 140.000,00 zł w deklaracji VAT-7 za sierpień 2017 r., na rzecz F. sp. z o. o.

z siedzibą w W. (dalej: strona, spółka lub skarżąca).

Dyrektor IAS w uzasadnieniu powyższego postanowienia ustalił, co następuje:

W Urzędzie Skarbowym W. strona [...] września 2017 r. złożyła deklarację podatkową VAT-7 za sierpień 2017 r. z wykazaną kwotą podatku od towarów i usług w wysokości 140.000,00 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni w trybie art. 87 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm., dalej: ustawa o VAT).

Naczelnik US w toku prowadzonych czynności sprawdzających postanowieniem z [...] listopada 2017 r. przedłużył termin dokonania zwrotu podatku wykazanego w deklaracji podatkowej VAT-7 za sierpień 2017 r. w powyższej wysokości, do 31 stycznia 2018 r.

Wobec strony [...] listopada 2017 r. została wszczęta kontrola podatkowa, między innymi, w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku VAT za czerwiec i sierpień 2017 r. i sprawdzenia kwoty podatku naliczonego do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe za pierwszy kwartał 2017 r., kwiecień- maj i lipiec

2017 r. Jednocześnie postanowieniem z [...] listopada 2017 r. Naczelnik US przedłużył termin dokonania zwrotu za sierpień 2017 do 30 marca 2018 r. Kolejnym postanowieniem, z [...] marca 2018 r., organ pierwszej instancji przedłużył termin dokonania zwrotu podatku wykazanego w deklaracji VAT-7 za sierpień 2017 r., do 29 czerwca 2018 r.

Następnie postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. Naczelnik US przedłużył termin dokonania zwrotu podatku wykazanego w deklaracji VAT-7 za powyższy okres w wysokości 140.000,00 zł do 31 grudnia 2018 r. Kolejnym postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. Naczelnik US przedłużył termin dokonania zwrotu podatku wykazanego w deklaracji VAT-7 za powyższy okres w wysokości 140.000,00 zł do 28 czerwca

2019 r.

Powołanym na wstępie postanowieniem z [...] marca 2019 r., Dyrektor IAS utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy ustalił, że skarżąca złożyła deklarację podatkową VAT-7 za sierpień 2017 r. z zadeklarowaną kwotą do zwrotu w wysokości 140.000,00 zł. w terminie 60 dni, w której to deklaracji wykazano:

– dostawę towarów oraz świadczenie usług na terenie kraju opodatkowane stawką 5% w kwocie netto 75.469,00 zł oraz podatek należny w wysokości 3.773,00 zł;

– dostawę towarów oraz świadczenie usług na terenie kraju opodatkowane stawką 7/8% w kwocie netto 418.353,00 zł oraz podatek należny w wysokości 33.468,00 zł;

– dostawę towarów oraz świadczenie usług na terenie kraju opodatkowane stawką 22/23% w kwocie netto 2.645.656,00 zł oraz podatek należny w wysokości 608.501,00 zł:

– wewnątrzwspólnotową dostawę towarów w kwocie 838.054,00 zł:

– nabycie towarów i usług pozostałych w kwocie netto 3.709.991,00 zł oraz podatek naliczony w wysokości 764.811,00 zł;

– kwotę nadwyżki z poprzedniej deklaracji w wysokości 38.093,00 zł.

Dyrektor IAS wskazał, że Naczelnik US, w związku z wszczętą [...] listopada 2017 r. wobec strony kontrolą podatkową, pismami z [...] listopada 2017 r., z [...] grudnia 2017 r., z [...] grudnia 2017 r. i z [...] stycznia 2018 r. wezwał skarżącą do stawienia się w siedzibie Urzędu Skarbowego w celu złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów. Strona nie przedłożyła dokumentacji potwierdzającej dokonanie zawartych transakcji, ani nie stawiała się na powyższe wezwania. Dopiero [...] lutego 2018 r. i [...] marca 2018 r., strona zaczęła przedstawiać dokumenty wskazane w wezwaniach. Spółka udostępniła części kopii dokumentów objętych kontrolą podatkową.

Dyrektor IAS akceptując zasadność przedłużenia terminu analizowanego zwrotu dokonanego na podstawie postanowienia Naczelnika US z [...] grudnia 2018 r., wskazał na następujące okoliczności uzasadniające dalszą weryfikacje rozliczenia strony:

– wykazanie w deklaracji przez stronę, m.in., transakcji WDT, które przy spełnieniu warunków przewidzianych w art. 42 ust. 1 ustawy o VAT, dają uprawnienie do zastosowania stawki podatku VAT 0% czyli stawki preferencyjnej,

– wezwanie kontrahenta skarżącej do złożenia stosownych dokumentów,

– kwota do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikała, m.in., z kwoty nadwyżki z poprzednich okresów rozliczeniowych.

– wobec głównego dostawcy towarów do strony prowadzone jest przez Prokuraturę Okręgową w W. śledztwo w zakresie podejrzenia popełnienia przestępstwa;

– wobec głównego dostawcy spółki prowadzona była kontrola celno – skarbowa;

– w toku kontroli podatkowej wystąpiono z wnioskami do organów podatkowych właściwych dla kontrahentów o wystanie wniosków SCAC oraz przeprowadzenie czynności sprawdzających i przesłuchań świadków, a do dnia wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu organ podatkowy nie otrzymał odpowiedzi na przedmiotowe wnioski.

Ostatecznie Dyrektor IAS, mając na uwadze przepis art. 87 ust. 2b ustawy o VAT, uznał działania organu pierwszej instancji w zakresie kolejnego przedłużenia terminu zwrotu za uzasadnione. W ocenie tego organu, w sprawie zasadnym jest ustalenie, czy dostawa towaru na rzecz skarżącej, którego sprzedaż została wykazana na kolejnym etapie transakcji, miała rzeczywisty charakter. Weryfikacja zwrotu jest niezbędna do ustalenia zgodności oraz poprawności danych zawartych w deklaracji VAT-7 za sierpień 2017 r. W związku z tym zaszła konieczność dodatkowej weryfikacji poprawności odliczenia podatku naliczonego przez kontrolowaną stronę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora IAS z [...] marca 2019 r. oraz o umorzenie postępowania i dokonanie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1. art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT poprzez niezastosowanie przysługującego stronie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego;

2. art. 87 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT w zw. z art. 274b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa), poprzez bezpodstawne przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za badany okres, pomimo braku istnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających zastosowanie przedłużenia, podczas gdy tylko w przypadku istnienia dowodów materialnych na istnienie wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu organ może korzystać z tego uprawnienia;

3. art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej poprzez lakoniczne uzasadnienie skarżonego postanowienia i brak wskazania przesłanek, które dawałyby podstawę do przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Spór w sprawie sprowadza się do oceny zasadności przedłużenia 60-dniowego terminu do dokonania zwrotu różnicy podatku VAT w wysokości 140.000,00 zł wykazanej w deklaracji VAT-7 za sierpień 2017 r., dokonanego postanowieniem Naczelnika US z [...] grudnia 2018 r. Podstawę prawną tego postanowienia stanowił, między innymi, art. 87 ust. 2 ustawy o VAT i art. 274b § 1 Ordynacji podatkowej.

Powyższe postanowienie zostało stronie doręczone stronie 26 grudnia 2018 r., natomiast poprzednim postanowieniem o przedłużeniu terminu zwrotu za badany okres z [...] czerwca 2018 r., termin ten przedłużono do 31 grudnia 2018 r.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.

Natomiast w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, ustawodawca przewidział możliwość przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Zgodnie z tym przepisem, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego.

Z powyższej regulacji prawnej, normującej kwestię zwrotu podatku VAT, płyną dwa wnioski. Po pierwsze zasadność wykazanego przez podatnika w ramach samoobliczenia podatku zwrotu podatku VAT powinna być weryfikowana przez organ co do zasady. Po drugie zaś, wtedy gdy w ramach tej pierwotnej weryfikacji organ dojdzie do przekonania, że poprawność żądania podatnika budzi wątpliwości wszczyna procedurę przedłużenia terminu do zwrotu VAT (tak wyrok WSA w Łodzi z 20 lipca 2017 r., I SA/Łd 534/17, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu).

Stosownie do art. art. 274 b § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli przeprowadzenie czynności sprawdzających zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu podatku wynikającego z odrębnych przepisów, organ podatkowy może postanowić o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia czynności sprawdzających w związku z art. 277 tej ustawy. Przepisy art. 274-276 stosuje się odpowiednio w przypadku złożenia deklaracji lub wniosku w sprawie zwrotu podatku.

Wskazać należy, że doktryna i judykatura są zgodne co do tego, że dodatkowe weryfikowanie zasadności zwrotu jest, jako odstępstwo od zasady neutralności VAT, dopuszczalne wówczas, gdy zachodzą istotne (uzasadnione) wątpliwości co do zasadności tego zwrotu (A. Bartosiewicz, Komentarz do art. 87 ust. 2, WK 2016 i powołany tam wyrok WSA w Białymstoku z 16 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Bk 217/14; także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 października 2008 roku, sygn. akt K 16/07, OTK-A 2008, nr 8, poz. 136).

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest także pogląd, że organ podatkowy podejmując decyzję o tym czy zasadność zwrotu podatku rzeczywiście wymaga dodatkowego zweryfikowania w ramach jednej z procedur wskazanych w art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, musi opierać się na odpowiednich przesłankach wynikających ze stanu faktycznego danej sprawy. Organ podatkowy decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu. Chodzi natomiast o wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (wyrok NSA z 5 lipca 2016 r., sygn. akt I FSK 20139/15).

Orzecznictwo sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywało na wymóg sporządzenia należytego uzasadnienia postanowienia przedłużającego termin zwrotu. I tak, np. WSA w Białymstoku w wyroku z 16 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Bk 217/14 wyjaśnił, że organ podatkowy powinien wskazać na powód przedłużenia terminu zwrotu i przedstawić stronie istniejące w tym przedmiocie wątpliwości. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację z czego wynika powód zakwestionowania zasadności zwrotu podatku i potrzeba dodatkowej weryfikacji transakcji.

Sąd orzekający w sprawie w całości podziela powyższej powołane orzeczenia sądów i stanowisko doktryny, przyjmując je za własne.

Podkreślić w sprawie należy, że decydując o przedłużeniu terminu zwrotu VAT, organ podatkowy każdorazowo ma obowiązek wskazać nie tylko jakie okoliczności za tym przemawiają, lecz także dlaczego uważa, że te okoliczności uzasadniają przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT. Tak więc, postanowienie przedłużające termin wnioskowanego przez skarżącą zwrotu, powinno wskazywać konkretne przyczyny dokonania dodatkowej weryfikacji zasadności tego zwrotu i je uzasadniać. Powodem niedokonania zwrotu nie może być tylko sam fakt wydania postanowienia i powołanie się na ogólne powody dalszej weryfikacji, zwłaszcza gdy te same ogólnie jedynie nakreślone przyczyny stanowią podstawę kolejnego przedłużenia terminu dokonania zwrotu za dany okres. Taka sytuacja w ocenie sądu zaistniała w tej sprawie. Takie postępowanie narusza podstawowe zasady procedury podatkowej wyrażone w art. 120, art. 121 i art. 124 Ordynacji podatkowej, czyli odpowiednio zasady: działania organu na podstawie przepisów prawa, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów oraz wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy.

Z bezspornych w sprawie okoliczności, powołanych przez organ pierwszej instancji wynikało, że Naczelnik US w sprawie tej już kilkukrotnie przedłużał termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2017 r., wydając kolejno:

1. postanowienie z [...] listopada 2017 r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku do 31 stycznia 2018 r.,

2. postanowienie z [...] listopada 2017 r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku do 30 marca 2018 r.,

3. postanowienie z [...] marca 2018 r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku do 29 czerwca 2018 r.,

4. postanowienie z [...] czerwca 2018 r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku do 31 grudnia 2018 r.

5. zaskarżone w tej sprawie postanowienie z [...] grudnia 2018 r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku do 28 czerwca 2019 r.

Podkreślić należy, że powodem niedokonania zwrotu nie mogą być przytaczane w każdym kolejnym postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu za sierpień 2017 r. te same okoliczności dotyczące konieczność "prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy", bez wskazania o jakie konkretnie okoliczności - i to okoliczności budzące wątpliwości – chodzi. Chodzi o to, że organ podatkowy przedłużając termin zwrotu różnicy podatku, każdorazowo jest zobowiązany wskazać na powód takiego postanowienia i przedstawić stronie powody przedłużenia terminu, odnosząc się do konkretnych okoliczności stanu faktycznego sprawy i to istniejących na dany moment prowadzenia postępowania, w tym przypadku kontroli podatkowej. Organ zobowiązany jest każdorazowo przedstawić istniejące wątpliwości powodujące konieczność dalszej weryfikacji rozliczenia za dany okres.

Oceniając uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, należy stwierdzić, że nie wynika z niego, jakie konkretnie okoliczności uzasadniały kolejne przedłużenie terminu zwrotu za sierpień 2017 r. Postanowienia organów obu instancji nie wskazują na uzasadnione wątpliwości w zakresie transakcji skarżącej, które istniałyby [...] grudnia 2018 r., a zatem w dacie, kiedy organ pierwszej instancji postanowił o kolejnym przedłużeniu terminu zwrotu za powyższy okres. Organy podatkowe nie wyjaśniły dlaczego uznały, że takie wątpliwości wystąpiły. Postanowienie Naczelnika US z [...] grudnia 2018 r. i zaskarżone postanowienie zawiera informacje o tym, że:

– wobec głównego dostawcy towarów (przy czym nie wskazano nawet nazwy tego kontrahenta) prowadzone jest przez Prokuraturę Okręgową w W. śledztwo w zakresie podejrzenia popełnienia przestępstwa;

– wobec głównego dostawcy prowadzona jest (lub też była, co stwierdził organ odwoławczy na stronie 8 zaskarżonego postanowienia) kontrola celno – skarbowa;

– w toku kontroli podatkowej wystąpiono z wnioskami do organów podatkowych właściwych dla kontrahentów o wystanie wniosków SCAC oraz przeprowadzenie czynności sprawdzających i przesłuchań świadków, a do dnia wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu organ podatkowy nie otrzymał odpowiedzi na przedmiotowe wnioski;

Problem w tym, że żadna z tych okoliczności nie odnosi się konkretnie do wątpliwości związanych z żądanym zwrotem podatku za badany okres wprost. Innymi słowy, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie odnosi się do przyczyny dalszej weryfikacji, istniejącej na [...] grudnia 2018 r. Sąd badający legalność zaskarżonego postanowienia, tak jak i strona nie ma wiedzy, w jakim zakresie i dlaczego rozliczenia skarżącej budzą nadal wątpliwości organów podatkowych.

Podkreślić należy, że żadne z postanowień – tak Naczelnika US z [...] grudnia 2018 r., jak i zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS, nie wskazują na jakiekolwiek nieprawidłowości po stronie skarżącej, jak również po stronie jej bezpośrednich kontrahentów, w tym głównego dostawcy, który to podmiot nie został nawet wymieniony w zaskarżonym postanowieniu. Ogólne wskazanie przez organy podatkowe, że prowadzone jest przez Prokuraturę Okręgową w W. śledztwo w zakresie podejrzenia popełnienia przestępstwa, czy też fakt prowadzenia wobec głównego dostawcy kontroli celno – skarbowej, ani okoliczność, że kwota do zwrotu wynikała, m. in., z kwoty nadwyżki z poprzednich okresów rozliczeniowych, ani także wystąpienie z wnioskami do organów podatkowych właściwych dla kontrahentów skarżącej o wysłanie wniosków SCAC, nie odpowiada na pytanie, dlaczego zasadność zwrotu podatku VAT na rzecz skarżącej wymaga dalszego badania. Nie udzielono nawet informacji w związku z podejrzeniem jakiego typu przestępstwa wobec kontrahenta strony prowadzone jest postępowanie prokuratorskie. W skardze zarzucono natomiast, że śledztwo prowadzone względem dostawcy dotyczy transakcji z innymi podmiotami, aniżeli skarżąca. Organ odwoławczy nie ustalił nawet na jakim etapie jest śledztwo, na które się powołuje, na jakim etapie jest także kontrola celno - skarbowa wobec kontrahenta strony. Stwierdził natomiast, że kontrola taka była prowadzona, co zdaje się wskazywać, że została już ona zakończona. W sprawie nie ustalono nawet czy ta kontrola została zakończona, a jeżeli tak, z jakim wynikiem i czy może mieć on znaczenie w tej sprawie. Słowem, organy podatkowe nie wskazały, co obecnie składa się na proces "dodatkowego zweryfikowania".

Z przytoczonej przez organy obu instancji argumentacji, zgodnie z którą czynności sprawdzające, a obecnie kontrolne, Naczelnika US zmierzają do zweryfikowania rozliczeń strony, w żaden sposób nie wynikają przyczyny przedłużenia terminu zwrotu dokonanego na podstawie postanowienia z [...] grudnia 2018 r. Organ pierwszej instancji na dzień wydawania powyższego postanowienia nie wskazał na charakter wątpliwości dotyczących żądanego zwrotu podatku, ani nie wskazał na podstawy, dotyczące jakiejkolwiek okoliczności faktycznej, uzasadniające przedłużenie terminu zwrotu. Na te wątpliwości nie wskazał także Dyrektor IAS w zaskarżonym postanowieniu.

Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskazuje zasadniczo na czynności jakie od daty złożenia [...] września 2017 r. deklaracji VAT-7 podjął organ podatkowy pierwszej instancji (czynności te wymieniono powyżej jak i na str. 6 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia), tj. wystosowania wezwań do strony celem złożenia wyjaśnień i dokumentów. Przy czym te czynności dotyczą okresu od listopada 2017 r. do pierwszego kwartału 2018 r. włącznie. Postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podlegające badaniu w tej sprawie zostało wydane zaś [...] grudnia 2018 r. Powyższe okoliczności w żaden sposób nie odnoszą się do podstaw (powodów) uzasadniających dokonanie kolejnego przedłużenia terminu zwrotu dokonanego na mocy postanowienia z [...] grudnia 2018 r. Zauważyć też należy, że przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie nie jest ani przewlekłość postępowania ani bezczynność Naczelnika US w prowadzonej kontroli podatkowej.

W przedmiotowej sprawie skarżąca wnioskowała o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2017 r. w terminie 60 dni, deklarację złożyła [...] września 2017 r. Powtórzyć przy tym należy, że termin zwrotu podatku VAT za powyższy okres był już wcześniej kilkukrotnie przedłużany, co ustalono powyżej.

Zdaniem sądu, zaskarżone postanowienie nie zawiera uzasadnienia co do przyczyn i zasadności przedłużenia postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. terminu zwrotu podatku VAT za sierpień 2017 r. Tym samym uznać należało, że z zaskarżonego postanowienia nie wynikają wątpliwości organu, co do zasadności zwrotu nadwyżki podatku. Organ odwoławczy nie wskazał jaki konkretnie materiał, dotyczący których konkretnie transakcji, wymaga dodatkowej analizy i dlaczego. Z uzasadnienia postanowień organów obu instancji nie wynika nawet, które transakcje skarżącej są obecnie poddane analizie i jakiego towaru dotyczyły.

Orzecznictwo sądowoadministacyjne przyjmuje, że nie mogą być uznane za okoliczności nakazujące dodatkowe weryfikowanie zasadności zwrotu podatku VAT: niezakończenie prowadzonej weryfikacji w ramach przewidzianego trybu, w tym w ramach kontroli podatkowej, wystąpienie do kontrahenta o potwierdzenie dokonanych transakcji, ani nawet oczekiwanie przez organ podatkowy na odpowiedź obcych organów administracji podatkowych, czy też na wyniki kontroli podatkowych prowadzonych wobec kontrahentów strony. Czynności te mogą co prawda wskazywać na szeroko zakrojone postępowanie wyjaśniające lecz, jako takie, nie podważają ani nie poddają w wątpliwość zasadności zwrotu VAT, w tym przypadku zwrotu za sierpień 2017 r. Innymi słowy, zasadność przedłużenia zwrotu musi być wskazana na podstawie konkretnych okoliczności faktycznych danej sprawy, poprzez wskazanie wątpliwości pozostałych do wyjaśnienia każdorazowo przy przedłużaniu terminu zwrotu podatku, a istniejących na dzień przedłużenia terminu zwrotu.

Podkreślić należy, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem samym w sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego (wyroki NSA z 21 maja 2015 r., sygn. akt. I GSK 1469/13, z 8 września 2015 r., sygn. akt I FSK 845/14, z 23 października 2015 r., sygn. akt II FSK 1984/13). Wprawdzie można "rozwlekać" toczące się postępowanie na poszukiwanie kolejnych dowodów, lecz nie to jest celem postępowania dowodowego w postępowaniu podatkowym, które powinno cechować się zarówno przestrzeganiem zasady dążenia do pozyskania prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej), przy jednoczesnym zachowaniu proporcji przestrzegania zasady szybkości i ekonomiczności tegoż postępowania (art. 125 Ordynacji podatkowej), co powinno polegać, między innymi, na koncentracji materiału dowodowego oraz jego ocenie w kontekście analizy przesłanek norm prawa materialnego, które w sprawie znajdują zastosowanie (wyrok WSA w Warszawie z 29 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2890/14, wyrok NSA z 24 maja 2013 r. sygn. akt I FSK 842/12).

Powyżej powołane poglądy sąd orzekający w sprawie przyjmuje za własne.

Brak wskazania przez organ na konkretne okoliczności faktyczne i powołanie się na przedłużające się czynności weryfikujące (tu kontrolne) nie spełnia przesłanki z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w zw. z art. 274b § 1 Ordynacji podatkowej. Stanowi to jednocześnie naruszenie powyższych przepisów, jak również podstawowych zasad procedury podatkowej wyrażonych w art. 120, art. 121, art.122, art. 124 i 191, a także art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Reasumując, w sprawie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów, art. 87 ust. 1 i 2 ustawy o VAT w zw. z art. 274b § 1 Ordynacji podatkowej. Naruszenia przepisów postępowania dotyczyły podstawowych zasad procedury podatkowej wyrażonych w art. 120, art. 121, art.122, art. 124 i 191, oraz art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej. Przepisy te naruszono w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego zaskarżone postanowienie podlegało wyeliminowaniu z obiegu prawnego.

W tym stanie sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018, poz. 1302, dalej p.p.s.a.), orzeczono jak w sentencji wyroku.

Organ odwoławczy ponownie rozpatrujący sprawę będzie miał na uwadze powyższe uwagi sądu, w szczególności w zakresie wymogów uzasadnienia postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku.

Brak rozstrzygnięcia w zakresie kosztów postępowania sądowego wynikał z niezgłoszenia stosownego wniosku, przy czym strona reprezentowana była przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.