Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 666/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 131 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2; art. 132 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 i pkt 3;
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 7; art. 77 par 1; art. 80;
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 164 w związku z art. 131 ust. 2 pkt 1, art. 132 ust. 1 pkt 2, art. 132 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 oraz art. 131 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. dalej p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. po rozpoznaniu wniosku "P. " w W. S.A. z siedzibą w W. (skarżącej w niniejszej sprawie) o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "1906 Lubelski Spirytus Rektyfikowany" R-[...] udzielonego na rzecz W. Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w L. (obecnie S. SA z siedzibą w L. - dalej uprawniony) wniosek oddalił.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] lutego 2007 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek P. S.A. w W. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "1906 Lubelski Spirytus Rektyfikowany" R-[...], udzielonego na rzecz W. Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w L.

Znak ten został zgłoszony do ochrony dnia 7 grudnia 2004 r. i przeznaczony jest do oznaczania towarów w klasie 33, tj. spirytusu rektyfikowanego.

W uzasadnieniu interesu prawnego wnioskodawca podniósł, że posiada zarejestrowane na swoją rzecz znaki towarowe R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...] oraz R-[...], które tak samo jak sporny znak towarowy zawierają element słowny "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY".

W uzasadnieniu swojego żądania wnioskodawca wskazał, że jest uprawiony do praw ochronnych na znaki towarowe tworzące serię "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" udzielonych pod numerami R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...] oraz R-[...].

Wszystkie ww. znaki przeznaczone są do oznaczania towarów z klasy 33, tj. wyrobów alkoholowych. Wnioskodawca wskazał jednocześnie, że w obowiązującej terminologii technicznej nie występuje pojęcie "spirytus rektyfikowany", natomiast oznaczenie to występuje w zarejestrowanym na jego rzecz znaku towarowym R-63628, który jest powszechnie znany i renomowany. Znak ten został przez wnioskodawcę zakupiony wraz ze swoimi odmianami. Tym samym, zdaniem wnioskodawcy udzielenie prawa ochronnego na sporny znak ma na celu pasożytnicze wykorzystanie renomy znaku przeciwstawionego bowiem włączenie do spornego znaku towarowego używanego przez wnioskodawcę oznaczenia "rektyfikowany" ułatwi uprawnionemu uzyskanie nienależnej korzyści, polegającej na przyciągnięciu w ten sposób klientów, którzy sięgają po znane im i cenione oznaczenia. W ocenie wnioskodawcy działania takie mogą prowadzić do rozwodnienia wcześniejszego znaku i utraty przez to oznaczenie zdolności odróżniającej. Renoma znaku towarowego "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" jest niewątpliwa i wynika z następujących okoliczności - oznaczenie spirytusu butelkowanego znakiem "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" wprowadzono w Polsce najprawdopodobniej w latach 1944 - 1945 w ramach Państwowego Monopolu Spirytusowego.

Powołując się na treść przepisów Rozporządzenia Rady EWG nr 1576/ 89 z dnia 29 maja 1989 r. ustanawiającego ogólne zasady definicji, opisu i reprezentacji napojów spirytusowych oraz polskie normy w zakresie produktów spirytusowych (PN- A-79527;2004 oraz PN-A-79529) wskazał, że w terminologii technicznej utrwaliły się terminy takie jak: destylat pochodzenia rolniczego, alkohol etylowy pochodzenia rolniczego i napój spirytusowy.

Wnioskodawca wskazał również, że podobieństwo słowne znaku towarowego LUBELSKI SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" do znaków towarowych "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" i "POLSKI SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" wynika z podobnych nazw znaków, w których zamieszczone jest także samo słowo "rektyfikowany". Jego zdaniem prawo ochronne na znak towarowy R-[...] powinno być unieważnione, gdyż zostało udzielone z naruszeniem prawa ochronnego na znak towarowy "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" R-[...] i prawa chronionego zgłoszeniem słownego znaku towarowego "Spirytus Rektyfikowany" Z. [...].

W odpowiedzi na wniosek uprawniony podniósł, że wnioskodawca nie wykazał w sposób należyty interesu prawnego w niniejszym postępowaniu. Ponadto wskazał, że przy ocenie zdolności ochronnej przedmiotowego znaku towarowego należy pamiętać, iż jest on przeznaczony do oznaczenia towaru takiego jak spirytus rektyfikowany, a więc sam element słowny "spirytus rektyfikowany" w tym znaku towarowym nie posiada jakiejkolwiek zdolności odróżniającej. Jego zdaniem oznaczenie spirytus rektyfikowany należy do domeny publicznej i jest opisowym oznaczeniem informacyjnym, wskazującym na rodzaj i sposób produkcji oznaczonego towaru. Żaden podmiot nie może uzyskać wyłączności na używanie takiego oznaczenia. W kontekście tego wskazał, że spirytus jest to wysokoprocentowy roztwór wodny alkoholu etylowego, służący głównie do wyrobu napojów alkoholowych. Natomiast spirytus rektyfikowany jest to po prostu spirytus oczyszczony w procesie rektyfikacji.

Na rozprawie w dniu [...] października 2008 r. strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie, przy czym wnioskodawca wskazał, iż zachodzi podobieństwo między spornym znakiem, a znakami z tzw. "zielonej serii".

Pismem z [...] listopada 2009 r. wnioskodawca doprecyzował podstawy prawne wniosku, wnosząc ostatecznie o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy na podstawie art. 132 ust. 1 pkt 2, art. 132 ust. 2 pkt 2, art. 132 ust. 2 pkt 3, art. 131 ust. 1 pkt 2, art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p.

Pismem z [...] listopada 2010 r. wnioskodawca wskazał jako przeciwstawienia dla spornego znaku towarowego następujące znaki towarowe R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], IR-[...] oraz CTM-[...].

Decyzją z [...] czerwca 2013 r. Urząd Patentowy RP oddalił ww. wniosek o unieważnienie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawowymi kryteriami oceny podobieństwa towarów (usług) jest rodzaj towaru (usługi) oraz jego przeznaczenie.

Biorąc powyższe pod uwagę organ podkreślił, iż towary bądź usługi tego samego rodzaju mogą występować zarówno w tych samych, jak i w różnych klasach.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że towary, do oznaczania których przeznaczony został sporny znak towarowy "1906 Lubelski Spirytus Rektyfikowany" R-180483 oraz towary, do oznaczania których przeznaczone są przeciwstawione mu znaki towarowe, należą do tej samej klasy towarowej, tj. kl. 33 Międzynarodowej Klasyfikacji Towarów i Usług. Znaki wnoszącego sprzeciw przeznaczone są bowiem do oznaczania następujących towarów z kl. 33:

a. SPIRYTUS REKTYFIKOWANY R-[...] "spirytus rektyfikowany" kl. 33,

b. SPIRYTUS REKTYFIKOWANY R-[...] "napoje alkoholowe" kl. 33,

c. SPIRYTUS REKTYFIKOWANY R-[...] "wyroby alkoholowe" kl. 33

d. SPIRYTUS REKTYFIKOWANY R-[...] "napoje alkoholowe" kl. 33,

e. SPIRYTUS REKTYFIKOWANY R-[...] "napoje alkoholowe" kl. 33,

f. SPIRYTUS REKTYFIKOWANY RECTIFITED SPIRIT R-[...] "napoje alkoholowe" kl. 33,

g. SPIRYTUS REKTYFIKOWANY RECTIFITED SPIRIT R-[...] "napoje alkoholowe" kl. 33,

h. SPIRYTUS REKTYFIKOWANY R-[...] "wyroby alkoholowe, napoje alkoholowe" kl. 33,

i. POLSKI SPIRYTUS REKTYFIKOWANY POLISH RECTIFITED SPIRIT PRODUCE OF POLAND PRODUCTION POLONAISE R-[...] "napoje alkoholowe" kl. 33,

j. SPIRYTUS REKTYFIKOWANY RECTIFIED SPIRIT MS R-[...] "napoje alkoholowe" kl. 33,

k. SPIRYTUS REKTYFIKOWANY RECTIFIED SPIRIT R-[...] "wyroby alkoholowe" kl. 33,

l. SPIRYTUS REKTYFIKOWANY RECTIFITED SPIRIT CTM-[...], "napoje alkoholowe" kl. 33,

m. SPIRYTUS REKTYFIKOWANY RECTIFITED SPIRIT IR-[...], “spirytus" kl. 33.

Tym samym w ocenie organu towary, do oznaczania których przeznaczony został znak sporny, jak i powyższe znaki przeciwstawione są towarami identycznymi, gdyż towary, do oznaczania których przeznaczony jest znak "1906 Lubelski Spirytus Rektyfikowany" R-[...] tj. "spirytus rektyfikowany", zawierają się w bardzo szerokiej kategorii "napoje i wyroby alkoholowe" oraz są identyczne ze "spirytusem rektyfikowanym".

Wobec ustalenia, że towary do oznaczania których przeznaczone są porównywane znaki towarowe są identyczne, należało zdaniem organu przeprowadzić badanie podobieństwa znaków towarowych przez pryzmat postrzegania ich przez zorientowanych odbiorców towarów, do oznaczania których przeznaczone są porównywane znaki. Tymi odbiorcami będą, z uwagi na ograniczenia wiekowe w nabywaniu alkoholów - osoby dorosłe, nabywające alkohol czy spirytus w celu konsumpcji zarówno bezpośredniej, jak i jako dodatku do innych produktów (ciasta, nalewek domowej produkcji, etc). Przy ocenie podobieństwa oznaczeń należało uwzględnić ogólne wrażenie, jakie wywierają one na odbiorcy.

W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie nie pozostawia wątpliwości fakt, że wszystkie znaki towarowe (zarówno sporny, jak i przeciwstawione) zawierają dwa wspólne elementy słowne "SPIRYTUS" oraz "REKTYFIKOWANY". Oba te słowa - spirytus rektyfikowany - stanowią jednak wyłącznie informację o rodzaju towaru i sposobie jego wytworzenia, przez co nie posiadają dostatecznej zdolności odróżniającej w odniesieniu, do towarów do sygnowania których przeznaczone są porównywane znaki. Na potwierdzenie swojego stanowiska przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 553/10.

Organ wskazał, że w przypadku, gdy żaden element nie może być uznany za charakterystyczny, należy brać pod uwagę formę prezentacji jako całość. Ewentualne podobieństwo dwóch porównywanych znaków będzie wówczas wynikiem przeważającej sumy elementów podobnych. Ponadto, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym, elementy opisowe stanowiące część złożonego znaku towarowego nie są, co do zasady, postrzegane przez odbiorców jako elementy odróżniające i dominujące w ogólnym wrażeniu wywieranym przez ten znak (zob. wyroki z 6 października w sprawach T - 117/03, T - 118/03, T - 171/03). W przedmiotowej sprawie takimi elementami, o czym była mowa wyżej, są bez wątpienia słowa "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" oraz "LUBELSKI SPIRYTUS REKTYFIKOWANY". Podobnie w znakach przeciwstawionych elementy takie jak: "POLMOS", "RECTIFITED SPIRIT", czy "POLISH RECTIFITED SPIRIT PRODUCE OF POLAND PRODUCTION POLONAISE", gdyż po przetłumaczeniu z języka angielskiego na język polski nie stanowią one nic innego, jak informację dla odbiorcy, że ma do czynienia ze "SPIRYTUSEM REKTYFIKOWANYM" (RECTIFITED SPIRIT) lub z "POLSKIM SPIRYTUSEM REKTYFIKOWANYM PRODUKTEM POLSKIM POLSKIEJ PRODUKCJI" (POLISH RECTIFITED SPIRIT PRODUCE OF POLAND PRODUCTION POLONAISE) pochodzącym z "POLMOSU".

Urząd Patentowy RP mając powyższe ustalenia na uwadze dokonał szczegółowej analizy porównawczej znaku spornego ze znakami przeciwstawionymi w warstwie wizualnej.

Znak sporny to etykieta w kształcie prostokąta, z obwódką, którą stanowią trzy pasy: ciemno zielony, biały i czarny. Na całej powierzchni białego tła znajdują się regularnie i symetrycznie umieszczone napisy "LSR" w kolorze srebrnym, o bardzo charakterystycznej i fantazyjnej czcionce - stylizowanej na ręczne pismo kaligraficzne. W środkowej części etykiety znajduje się wielki napis LUBESLKI SPIRYTUS oraz mniejszy napis REKTYFIKOWANY. Napis jest koloru ciemno - zielonego z cieniem w kolorze czarnym. Nad nim znajduje się napis "1906" umieszczony w kole z czerwonym elementem "wstążki".

Organ uznał, że powyższy znak w warstwie graficznej różni się od znaków towarowych należących do skarżącego tj. R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], CTM-[...] oraz IR-[...].

Znaki te różnią się od znaku spornego całkowicie odmiennym tłem, które w znaku "1906 Lubelski Spirytus Rektyfikowany" stanowią napisy "LSR" wykonane charakterystyczną czcionką stylizowaną na kaligraficzne pismo ręczne, podczas gdy tła znaków R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...] oraz IR-[...] i CTM-[...] składają się z liter "SM" (stylizowanych na specyficzny monogram) o odmiennej grafice i wpisanych w niewystępujące w znaku spornym jasne kwadraty. Kwadraty te są ułożone w odwróconą o 45 stopni szachownicę, zaś ciemne pola szachownicy są w części znaków (np. R-[...]) poprzecinane jasnymi pasami. Występowanie tych pasów w dodatkowy sposób różnicuje tło tych znaków od tła znaku spornego.

Ponadto w znaku R-[...] nie występuje element tła SM (element ten występuje w pozostałych znakach tzw. zielonej serii), co jednak nie wpływa na stwierdzoną różnice pomiędzy tymi znakami oraz znakiem spornym, gdyż szachownica w znaku R-[...] jest wyraźna i zdecydowanie inna od napisów "LSR" stanowiących tło znaku spornego.

Tym samym mamy do czynienia z różną ilością, wielkością oraz charakterystyką "powtarzalnych" elementów tła w znakach tzw. "zielonej serii" w zestawieniu ze znakiem spornym, co jest łatwo dostrzegalne przez potencjalnego odbiorcę.

Organ zwrócił także uwagę, iż znak sporny oraz znaki przeciwstawione z "zielonej serii" mają bardzo podobny - jeśli nie identyczny - kształt całości jako etykiety (z wyjątkiem znaku R-[...], który przedstawia całą butelkę wraz z prostokątną etykietą). Nie może to jednak świadczyć o podobieństwie tych znaków, gdyż każdy "wyrób alkoholowy", "napój alkoholowy" czy "spirytus rektyfikowany" musi posiadać etykietę (naklejaną bądź nadrukowywaną), która zazwyczaj przyjmuje kształt prostokąta.

Organ uznał także, iż kolorystyka znaku spornego jest różna od kolorystyki znaków przeciwstawionych, gdyż obwódka znaku spornego składa się z trzech pasów: ciemno zielonego, białego i czarnego, także napis LUBELSKI SPIRYTUS REKTYFIKOWANY został wykonany w kolorze ciemnej zieleni z czarnym cieniem podczas, gdy zarówno napisy, jak i obwódki znaków przeciwstawionych z tzw. "zielonej serii" są utrzymane w kolorze jasnej zieleni. Organ wskazał, że znak R-[...] utrzymany jest w kolorystyce czarno-szarej, jednak jego grafika jest różna od grafiki spornego znaku. Cechą odróżniającą te znaki jest przede wszystkim jednak tło, co sprawia, iż jako całość są tak różne, że nie rodzi się miedzy nimi ryzyko skojarzenia. Poza powyższym sporny znak towarowy zawiera - nie występujący w znakach przeciwstawionych - napis "1906" w charakterystycznym okręgu koloru zielonego z przecinającą ją pionową czerwoną "wstążką". Fakt ten organ uznał za powodujący, że nie zachodzi podobieństwo między porównywanymi oznaczeniami w warstwie wizualnej.

W ocenie Urzędu Patentowego RP napis "LUBELSKI SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" w znaku spornym, jak i "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" oraz inne elementy słowne w znakach przeciwstawionych są zapisem opisowych elementów, dokonanym zwykłą, nieodróżniającą i niewyszukaną czcionką, przez co nie nadają porównywanym znakom cech charakterystycznych czy odróżniających.

Uznanie braku podobieństwa w warstwie graficznej, pomiędzy znakiem spornym, a znakami tzw. "zielonej serii" rzutuje także na brak podobieństwa z pozostałymi znakami przeciwstawionymi, gdyż ich grafika jest całkowicie odmienna i/lub utrzymana w odmiennych kolorach od znaków z tzw. "zielonej serii".

W ocenie organu znak SPIRYTUS REKTYFIKOWANY R-[...] (znak przeciwstawiony) nie jest utrzymany w zielonej kolorystyce (podobnie jak sporny), jednakże stwierdzone powyżej różnice w grafice między znakiem spornym, a przeciwstawionym R-[...], powodują, że znaki te wywołują odmienne ogólne wrażenie, a tym samym nie są do siebie podobne.

Z tego samego powodu organ uznał także brak podobieństwa spornego znaku do znaku "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY RECTIFIED SPIRIT" R-[...], gdyż mimo jasno-zielonych napisów "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY RECTIFIED SPIRIT" oraz pozostałych elementach identycznych ze znakiem R-[...], jest on utrzymany w żółtej kolorystyce.

Odnośnie pozostałych przeciwstawionych znaków organ wskazał, że składają się one z wykonanych zwykłą, nieszeryfową czcionką napisów "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" (R-[...] i R-[...]), w niebieskim i granatowym kolorze lub "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY RECTIFIED SPIRIT" (R-[...] i R-[...]) w kolorach czerwonym i czarnym. Tym samym znaki te różnią się w takim stopniu, że każdy z nich z osobna, postrzegany jako całość, wywiera odmienne wrażenie i w ocenie organu nie rodzi skojarzenia ze spornym znakiem towarowym "1906 Lubelski Spirytus Rektyfikowany" R–[...].

Organ odnosząc się do ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd podkreślił, że ryzyko to zachodzi tylko i wyłącznie w przypadku wystąpienia kumulatywnie dwóch przesłanek: identyczności lub podobieństwa towarów oraz identyczności lub podobieństwa samych znaków. W przedmiotowej sprawie znaki towarowe nie są podobne, a tym samym mimo identyczności towarów nie zachodzi ryzyko wprowadzenia w błąd potencjalnych odbiorców.

Znaki przeciwstawione różnią się w takim stopniu, że każdy z nich z osobna postrzegany jako całość, wywiera odmienne wrażenie i nie rodzi skojarzenia ze spornym znakiem towarowym "1906 Lubelski Spirytus Rektyfikowany" R-[...]. Brak podobieństwa, o którym mowa w art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p., jest następstwem tego, że w znaku spornym oraz znakach przeciwstawionych tworzących tzw. "zieloną serię", mamy do czynienia z różną ilością, wielkością oraz charakterystyką "powtarzalnych" elementów tła, co jest łatwo dostrzegalne. Pozostałe znaki przeciwstawione składają się natomiast ze zwykłych napisów "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" (R-[...] i R-[...]) w niebieskim i granatowym kolorze lub "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY RECTIFIED SPIRIT" (R-[...] i R-[...]) w kolorach czerwonym i czarnym, więc tym bardziej nie są podobne do znaku spornego. Tym samym zarzut naruszenia przepisu art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p., należało w ocenie organu uznać za nietrafny, podobnie jak zarzut naruszenia art. 132 ust. 1 pkt 2 p.w.p.

Organ ponadto podniósł, że zgodnie z ustaleniami oznaczenie "spirytus rektyfikowany" należy do tzw. domeny publicznej. Tym samym uprawnionemu nie można zarzucić zgłoszenia cudzego oznaczenia skoro elementy słowne "spirytus rektyfikowany" mogą być swobodnie wykorzystywane przez wszystkie podmioty posiadające odpowiednie koncesje do oznaczania wyrobu w postaci "spirytusu" uzyskanego w procesie "rektyfikacji", przy czym znak sporny oraz znaki przeciwstawione wnoszącego sprzeciw różnią się istotnie także w warstwie graficznej.

Nadto organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca złożył wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy, podczas gdy w innej wystąpił ze sprzeciwem wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Wystąpienie z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego implikuje zaś konieczność wykazania po stronie wnioskodawcy interesu prawnego. Poza powyższym w niniejszej sprawie wnioskodawca wskazał także częściowo odmienną podstawę prawną wniosku powołując art. 131 ust. 1 pkt 2 p.w.p. Tym samym niniejsza sprawa o unieważnienie znaku towarowego "1906 Lubelski Spirytus Rektyfikowany" nie jest sprawą tożsamą ze sprawą wszczętą na skutek sprzeciwu, a to powoduje, że organ był zobligowany do rozpoznania sprawy niniejszej w zakresie wszystkich podniesionych przez wnioskodawcę zarzutów. Zgodnie bowiem z treścią art. 255 ust. 4 p.w.p. rozpatruje sprawę w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. W sprawie niniejszej wnioskodawca jako podstawę prawną wniosku wskazał art. 164 w zw. z art. 131 ust. 2 pkt 1, art. 132 ust. 1 pkt 2, art. 132 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 oraz art. 131 ust. 1 pkt 2 p.w.p.

Mając powyższe na uwadze Urząd Patentowy RP uznał, że wnioskodawca nie wykazał, aby sporny znak towarowy nie spełniał ustawowych przesłanek do uzyskania prawa określonych w art. 132 ust. 2 pkt 2, art. 132 ust. 2 pkt 3, art. 132 ust. 1 pkt 2, art. 131 ust. 2 pkt 1, 131 ust. 1 pkt 2 p.w.p., a tym samym brak było podstaw do unieważnienia prawa ochronnego na ten znak towarowy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wnosząc o uchylenie powyższej decyzji z [...] czerwca 2013 r. zarzuciła jej:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a. art. 132 ust. 2 pkt 3 i art. 132 ust. 1 pkt 2 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na całkowicie dowolnym i sprzecznym z ugruntowanym orzecznictwem przedmiotu uznaniu, iż renoma i powszechna znajomość znaków towarowych skarżącej pozostaje bez wpływu na ocenę podobieństwa jej znaków towarowych do spornego znaku towarowego , podczas gdy w przypadku znaków renomowanych i powszechnie znanych już wywołanie u danego kręgu odbiorców wystąpienia pewnego związku pomiędzy znakiem późniejszym a znakami renomowanymi/powszechnie znanymi wystarczy do stwierdzenia podobieństwa między nimi;

b. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na pominięciu przy ocenie porównania spornych znaków takich okoliczności, jak wysoka zdolność odróżniająca wcześniejszych znaków skarżącej, przynależność do rodziny znaków, identyczność towarów z klasy 33 oraz identyczność grup odbiorców i oparciu oceny jedynie o porównanie podobieństwa spornych znaków towarowych;

c. art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu braku złej wiary uprawnionego w postępowaniu o zgłoszenie spornego znaku towarowego

2. naruszenie przepisów postępowania, a zwłaszcza art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p., poprzez brak całościowej i dokładnej oceny zaistniałego stanu faktycznego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca ponowiła argumentację prezentowaną na etapie postępowania administracyjnego i powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz orzecznictwo europejskie podkreśliła, że organ nie odniósł się do renomy znaku, ani nie skonfrontował jej z kryteriami oceny tego podobieństwa. Dodatkowo podniosła, iż przeprowadzone na jej zlecenie badania opinii publicznej, dotyczące znajomości i renomy marki "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" wskazywały, iż marka "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" uzyskała najlepszy wynik, jeśli chodzi o znajomość spontaniczną znajdujących się na rynku marek produktów alkoholowych, czego organ nie wziął pod uwagę przy ocenie znaku. Nie jest zatem bez znaczenia fakt, iż respondenci pytani o znajomość na rynku marek spirytusu wymienili na pierwszym miejscu markę "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY", a dopiero na drugim miejscu wymienili tak powszechnie znaną i renomowaną markę, jaką jest znak towarowy POLMOS.

Skarżąca dodała, iż sporny znak towarowy wykazuje daleko idące podobieństwo do znaku towarowego "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" R-[...] oraz pozostałych znaków leżących u podstaw unieważnienia spornego znaku. Uprawniony wyraźnie nawiązuje w swoim znaku do określeń charakterystycznych dla skarżącej i od wielu lat przez nią stosowanych. Tym samym chce zwabić potencjalnego klienta, który jest przekonany, iż kupuje produkt występujący na rynku od wielu lat, pochodzący od producenta powiązanego gospodarczo ze skarżącą.

Urząd Patentowy RP podtrzymał w odpowiedzi na skargę w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze podkreślił, iż w niniejszej sprawie zajął bardzo obszerne i szczegółowe stanowisko w zakresie "dlaczego porównywane znaki są niepodobne", dlatego kwestia renomy nie była przedmiotem analizy z punktu widzenia ekonomiki procesowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd podziela stanowisko organu, że skarżąca wykazała swój interes prawny we wszczęciu niniejszego postępowania, do czego jako strona wnioskująca o unieważnienie był zobowiązany na mocy art. 164 p.w.p.

Jak słusznie wskazuje Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji "interes prawny w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy może zostać wywiedziony przez wnioskodawcę z prawa ochronnego, które uzyskał z wcześniejszym pierwszeństwem na znak towarowy. Z przepisu art. 153 ust. 1 p.w.p. wynika bowiem jednoznacznie, że jest to prawo do wyłącznego używania znaku towarowego. Wyłączność ta może zostać naruszona w związku z uzyskaniem przez inny podmiot prawa ochronnego na znak towarowy, który jest identyczny lub podobny do znaku wnioskodawcy i może wprowadzić odbiorców w błąd".

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 października 2008 r., sygn. akt II GSK 385/08, odwołując się do przepisów kształtujących swobodę działalności gospodarczej stwierdził m.in. tam gdzie prawo ochronne na znak towarowy zostało udzielone z naruszeniem ustawowych warunków, przedsiębiorca ma interes prawny w wystąpieniu z wnioskiem o unieważnienie tego prawa na podstawie wskazanych przez siebie przesłanek, których trafność zostaje oceniana w stosownym postępowaniu.

W niniejszej sprawie, ostatecznie po doprecyzowaniu podstaw prawnych wniosku, w piśmie z [...] listopada 2009 r., wnioskodawca (P.) wniósł o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy słowno-graficzny "1906 Lubelski Spirytus Rektyfikowany" R –[...] na podstawie art. 132 ust. 1 pkt 2, art. 132 ust. 2 pkt 2, art. 132 ust. 2 pkt 3, art. 131 ust. 1 pkt 2 oraz art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p.

Dla spornego znaku towarowego wnioskodawca przeciwstawił następujące znaki towarowe R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], R-[...], IR-[...] oraz CTM-[...]. Wskazał przy tym, że znak R–[...] jest znakiem renomowanym i powszechnie znanym.

1. Gdy chodzi o przepis art. 131 ust. 1 pkt 2 p.w.p., zgodnie z którym nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które są sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami, należy stwierdzić, że w skardze nie podniesiono zarzutu naruszenia tego przepisu. Jednakże nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Sąd przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji także w aspekcie powyższego przepisu jako, że również ten przepis stanowił podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu, trafne jest stanowisko organu, że przedmiotowy znak nie realizuje dyspozycji ww. przepisu, albowiem nie zawiera ani wulgarnej ani obraźliwej treści (zarówno forma przedstawieniowa znaku jak i jego elementy podmiotowe). Wypada podkreślić, że dla celów oceny, czy znak towarowy jest sprzeczny z porządkiem publicznym lub przyjętymi dobrymi obyczajami należy dokonać analizy samego znaku towarowego tj. oznaczenia w związku z towarami lub usługami, dla których ten znak został zarejestrowany (v. wyrok w sprawie T-224/01 Durferrit).

2. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 132 ust. 2 pkt 3 oraz art. 132 ust. 1 pkt 2 p.w.p. poprzez uznanie przez Urząd Patentowy RP, iż renoma i powszechna znajomość jej znaków towarowych pozostaje bez wpływu na ocenę podobieństwa tych znaków do spornego znaku towarowego.

Odnosząc się do tej argumentacji na wstępie należy przypomnieć, że powszechna znajomość znaku towarowego stanowi przeszkodę rejestracji znaku identycznego lub podobnego dla towarów/usług identycznych lub podobnych (art. 132 ust. 1 pkt 2 p.w.p.). Przy czym zauważenia wymaga, iż polska ustawa p.w.p. wychodzi w zakresie ochrony znaku powszechnie znanego poza minimum konwencyjne, gdyż wykracza poza tradycyjne granice zasady specjalizacji (podobieństwa towarów/usług).

Znak powszechnie znany, który jednocześnie cieszy się renomą, jest bowiem chroniony także poza granicami specjalizacji (v. art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p.).

Należy przy tym podkreślić, że nie można stosować wykładni rozszerzającej przepisu art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p.

Przepis ten stanowi: "Nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do renomowanego znaku towarowego zarejestrowanego lub zgłoszonego z wcześniejszym pierwszeństwem do rejestracji (o ile znak taki zostanie zarejestrowany) na rzecz innej osoby dla jakichkolwiek towarów, jeżeli mogłoby to przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego. Przepis ten stosuje się odpowiednio do znaku powszechnie znanego."

Jak z powyższego wynika, w przytoczonym przepisie art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. posłużono się sformułowaniem "zarejestrowany lub zgłoszony z wcześniejszym pierwszeństwem do rejestracji (o ile znak taki zostanie zarejestrowany)", a więc przepis ten odnosi się do wcześniejszych znaków towarowych (renomowanego lub powszechnie znanego) tylko wówczas, gdy znaki te były przedmiotem rejestracji.

W tej sprawie skarżąca wywodziła, że przeciwstawiony zarejestrowany znak towarowy nr R-[...] jest znakiem powszechnie znanym i renomowanym. Odnosząc się do powyższej argumentacji należy podkreślić w pierwszej kolejności, że ww. znak jest znakiem słowno-graficznym, a nie słownym. Jedynym wspólnym elementem porównywanych znaków - spornego i przeciwstawionego, jest słowny element tych znaków "spirytus rektyfikowany", który nie może stanowić elementu odróżniającego, gdyż słowa te stanowią wyłącznie informację o rodzaju towaru i sposobie jego wytworzenia, przez co nie posiadają dostatecznej zdolności odróżniającej w odniesieniu do towarów do sygnowania, których przeznaczone są porównywane znaki, jak słusznie podniósł organ. Krąg odbiorców nie będzie co do zasady postrzegał elementu opisowego lub nieznacznie odróżniającego stanowiącego część złożonego znaku towarowego, jako elementu odróżniającego i dominującego w ramach wywieranego przez ten znak całościowego wrażenia (zob. wyrok w sprawie ECHINACID, pkt 54 i przytoczone tam orzecznictwo). Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 553/10 wypowiedział się kategorycznie: "Brak podstaw, by długotrwałe używanie i renomę przypisać oznaczeniu "spirytus rektyfikowany" oderwanemu od innych elementów znaku słowno - graficznego odpowiadającego etykietce na butelkę. Znak towarowy stanowi niepodzielną całość. Używanie znaku słowno-graficznego nie oznacza, że w świadomości konsumenta powstają asocjacje pomiędzy elementem słownym, a konkretnym przedsiębiorcą. (...) W sytuacji gdy chodzi o oznaczenie słowne stanowiące element renomowanego zarejestrowanego znaku słowno-graficznego musiałoby dojść do wyjątkowych zjawisk, w wyniku których samo oznaczenie słowne byłoby źródłem określonych asocjacji a rejestracja znaku wyłączałaby możność określania rodzaju i sposobu wytwarzania takiego samego towaru przez innych przedsiębiorców. W niniejszej sprawie brak podstaw do przyjęcia, że takie wyjątkowe zjawiska wystąpiły, zwłaszcza jeśli zważyć, że oznaczenie słowne bezspornie było używane również przez innych przedsiębiorców".

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie skarżąca formułując swoją argumentację dotyczącą renomy i powszechnej znajomości znaku w dalszym ciągu wydaje się zbytnio akcentować, że powyższe przymioty ma oznaczenie składające się ze słów "spirytus rektyfikowany", podczas gdy - jak już wyżej wskazano, znak towarowy nr R-63628 jest znakiem słowno-graficznym, a stronie nigdy nie przysługiwało prawo z rejestracji do oznaczenia słownego "spirytus rektyfikowany". Faktem jest, że oceniając, czy sporna rejestracja narusza art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. w pierwszej kolejności należy ustalić czy wcześniejszy znak towarowy (w tym przypadku znak R-63628) jest znakiem renomowanym, a dopiero potem badać podobieństwo oznaczeń w rozumieniu tego przepisu to jednak na gruncie niniejszej sprawy należy uznać, że organ nie popełnił błędu wskazując, że warunkiem niezbędnym wypełnienia powyższej normy prawnej jest ustalenie podobieństwa samych znaków.

Renoma, czy powszechna znajomość znaku, sama w sobie bowiem nie stwarza ryzyka wprowadzenia w błąd, w sytuacji, gdy całościowe wrażenie wywierane przez zgłoszony znak towarowy znacznie się różni od wrażenia wywieranego przez znak wcześniejszy. Sam wysoce odróżniający charakter wcześniejszego oznaczenia wynikający z jego renomy/powszechnej znajomości wśród odbiorców na rynku nie może prowadzić do obalenia twierdzenia, zgodnie z którym ryzyko wprowadzenia w błąd w rozpoznawanej sprawie nie istnieje wobec braku podobieństwa spornych oznaczeń.

Powyższe wynika z faktu, że "renoma" pozwala na ochronę znaku poza podobieństwem towarów, a nie podobieństwem oznaczeń.

Z tego samego powodu należy uznać za prawidłowy pogląd organu, że niezasadny jest zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 132 ust. 1 pkt 2 p.w.p., w myśl którego nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli znak ten jest identyczny lub podobny do znaku, który przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego, był powszechnie znany i używany jako znak towarowy dla towarów pochodzących od innej osoby. Także i w tym przypadku koniecznym warunkiem, bez spełnienia którego przepis nie może być zastosowany, jest podobieństwo samych znaków towarowy, które w rozpatrywanej sprawie nie zostało stwierdzone.

3. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na pominięciu przy ocenie porównania spornych znaków takich okoliczności, jak wysoka zdolność odróżniająca jej wcześniejszych znaków, przynależność do rodziny znaków, identyczność towarów z klasy 33 oraz identyczność grup odbiorców i oparciu oceny jedynie o porównanie podobieństwa spornych znaków towarowych.

W myśl powyższego przepisu nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy jeżeli jest on identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawo ochronne z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

W ocenie Sądu również powyższy zarzut należy uznać za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.

Według Sądu organ prawidłowo dokonał oceny podobieństwa o jakim mowa w tym przepisie (zarówno towarów jak i samych oznaczeń). Bezsporne jest, że towary do oznaczania których są przeznaczone znak sporny i przeciwstawione są towarami identycznymi.

Z kolei zestawienie wyrazów "Spirytus Rektyfikowany" nie ma zdolności odróżniającej i nie można na podstawie występowania tych pojęć w spornych znakach oraz znakach przeciwstawionych, uznać ich podobieństwa. Przedmiotową kwestię rozstrzygnął dwukrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 185/08 oraz w wyroku z 18 maja 2011 r., sygn. akt ll GSK 553/10.

Podobnie należy ocenić zestawienie słów "Lubelski Spirytus Rektyfikowany".

Bez wątpienia elementy występujące w znakach przeciwstawionych takie jak: "POLMOS", "RECTIFITED SPIRIT", czy "POLISH RECTIFITED SPIRIT PRODUCE OF POLAND PRODUCTION POLONAISE" również są nieodróżniające, ponieważ po przetłumaczeniu z języka angielskiego na język polski nie stanowią one nic innego, jak informację dla odbiorcy, że ma do czynienia ze "SPIRYTUSEM REKTYFIKOWANYM" (RECTIFITED SPIRIT) lub z "POLSKIM SPIRYTUSEM REKTYFIKOWANYM PRODUKTEM POLSKIM POLSKIEJ PRODUKCJI" (POLISH RECTIFITED SPIRIT PRODUCE OF POLAND PRODUCTION POLONAISE) pochodzącym z "POLMOSU".

Uwzględniając powyższe organ prawidłowo uczynił dokonując szczegółowej analizy znaków w warstwie wizualnej. Drobiazgowa argumentacja organu w tym zakresie znalazła odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, dlatego nie ma potrzeby przytaczania jej w tym miejscu.

W ocenie Sądu wyprowadzony przez Urząd Patentowy RP wniosek o braku podobieństwa w warstwie wizualnej, graficznej pomiędzy znakami: spornym i przeciwstawionym, jest prawidłowy. Zdaniem Sądu skarżąca nie podważyła skutecznie powyższych ustaleń organu. Natomiast odwoływanie się przez skarżącą i eksponowanie kwestii istnienia "rodziny znaków", z powołaniem się na słowne określenia "spirytus rektyfikowany", nie mogą odnieść pożądanego przez nią rezultatu, gdyż z "serią" lub "rodziną" znaków mamy do czynienia w szczególności wówczas, gdy wcześniejsze znaki towarowe zawierają w całości ten sam element odróżniający z dodatkiem elementu graficznego lub słownego, który pozwala na ich odróżnienie lub też gdy znaki te charakteryzuje powtórzenie w nich tego samego przedrostka lub przyrostka występującego w znaku pierwotnym (v. wyrok w sprawie Bainbridge pkt 123).

Z powyższych względów podkreślanie znaczenia nieodróżniających elementów słownych nie jest prawidłowe.

W tej sprawie organ słusznie wywiódł, że "mamy do czynienia z różną ilością, wielkością oraz charakterystyką "powtarzalnych" elementów tła w znakach tzw. "zielonej serii" w zestawieniu ze znakiem spornym, co jest łatwo dostrzegalne przez potencjalnego odbiorcę", a także prawidłowo wskazał: Uznanie braku podobieństwa w warstwie graficznej, pomiędzy znakiem spornym, a znakami tzw. "zielonej serii" rzutuje także na brak podobieństwa z pozostałymi znakami przeciwstawionymi, gdyż ich grafika jest całkowicie odmienna i/lub utrzymana w odmiennych kolorach od znaków z tzw. "zielonej serii".

Podsumowując Urząd Patentowy RP zasadnie przyjął, że znaki przeciwstawione różnią się w takim stopniu, że każdy z nich, z osobna postrzegany jako całość, wywiera odmienne wrażenie i nie rodzi skojarzenia ze znakiem towarowym "1906 Lubelski Spirytus Rektyfikowany" R – [...].

4. W skardze zarzucono naruszenie art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu braku złej wiary Uczestnika postępowania w zgłoszeniu znaku towarowego LUBELSKI SPIRYTUS REKTYFIKOWANY (R-[...]).

W ocenie Sądu powyższy zarzut również nie zasługuje na uwzględnienie.

W tej sprawie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 185/08 stwierdzając, że: "Spirytus Rektyfikowany" nie stanowi nazwy fantazyjnej dla produktu pozyskanego w danym procesie, a jedynie określa rodzaj tego produkt wynikającego z rektyfikacji. W związku z tym użycie tej nazwy w innym znaku nie może być oceniane jako użycie części znaku w złej wierze, niezgodnie z prawem, czy zasadami współżycia społecznego". Sformułowanie "Spirytus Rektyfikowany" z racji swego opisowego charakteru należy do domeny publicznej, przez co może być wykorzystywane przez inne podmioty na rynku. Jest to natomiast jedyny wspólny element porównywanych w niniejszej sprawie znaków słowno-graficznych. Brak podobieństwa innych słownych elementów jak i grafiki porównywanych znaków, sprawia, że nie można mówić o złej wierze w zgłoszeniu spornego znaku towarowego w celu uzyskania ochrony.

5. Sąd nie stwierdza naruszenia przez Urząd Patentowy RP przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Urząd Patentowy RP prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał jego oceny.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.