Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 278/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1785
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.
article: art. 194 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 244 § 1, art. 245.
journal: Dz.U. 2018 poz 155
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło, sędzia WSA Beata Jezielska,, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2018r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2016r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

W. P. (dalej jako: skarżący, strona, podatnik) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2016r.

Jak wynika z przekazanych akt sprawy i uzasadnień poddanych kontroli Sądu rozstrzygnięć, podatnik nabył nieruchomość od Gminy "[...]" na podstawie aktu notarialnego z 15 kwietnia 2015r. Rep. A nr "[...]"(k. 4 - 10 akt podatkowych). Następnie złożył w dniu 20 kwietnia 2015r. w Urzędzie Miasta "[...]" deklarację za 2015r. przedstawiając do opodatkowania budynek lub część mieszkalną o powierzchni 103,30 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 89,51 m2 (karta nr 11 - 14). Strona zadeklarowała zwolnienie z opłacania podatku od nieruchomości na podstawie "art. 7.6 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych" (k. 11).

Prezydent "[...]" (dalej Prezydent, organ I instancji) uznał, że strona powołała się na zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, i kolejno wszczynał postępowania w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015r. i 2016r. Pismem z dnia 16 marca 2016r. "[...]" Wojewódzki Konserwator Zabytków (dalej Konserwator Zabytków) wyjaśnił organowi, że posiada delegację prawną do zajmowania stanowiska w sprawach ochrony zabytków (k. 28 akt podatkowych). Dołączył też kopię decyzji z 30 września 1988r. o wpisie ww. budynku do rejestru budynków oraz innych dokumentów (k. 27).

Organ I instancji przeprowadził w dniu 11 maja 2016r. oględziny ww. nieruchomości w celu ustalenia czy budynek w latach 2015 / 2016 był i jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (k. 33 akt podatkowych).

W odpowiedzi na wniosek Prezydenta Konserwator Zabytków pismami z 5 września 2016r. (k. 40) i 24 października 2016r. (k. 64 akt podatkowych w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 279/18) poinformował organ, że wskazywany budynek na dzień sporządzenia pism nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Decyzją z dnia 15 grudnia 2016r. nr "[...]" organ I instancji ustalił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2016r. w kwocie 108 zł (karta nr 49 - 50 akt podatkowych). W wyniku złożonego odwołania decyzją z dnia 7 kwietnia 2017r. (brak decyzji w aktach sprawy) Kolegium uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie z opisem przedstawionym w zaskarżonej obecnie decyzji, w uzasadnieniu decyzji z dnia 7 kwietnia 2017r. stwierdzono, iż organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia czy spełniona została przesłanka zwolnienia z podatku od nieruchomości.

Na wniosek Prezydenta Konserwator Zabytków pismem z 19 lipca 2017r. poinformował organ, że ww. budynek na dzień sporządzenia pisma nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (k. 61 akt podatkowych).

Następnie decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" organ I instancji ustalił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2016r. w kwocie 108 zł, przyjmując jako podstawę opodatkowania budynek lub część mieszkalną o powierzchni 103,30 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 89,51 m2. Jako podstawę prawną powołał art. 21 § 1 pkt 2, art. 47 § 1-2, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2017r., poz. 201 ze zm., dalej O.p.), art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017r. poz. 1785 ze zm., dalej u.p.o.l.), w związku ze stosownymi uchwałami Rady Miasta "[...]" w sprawie stawek podatku od nieruchomości.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezydent podał, że budynek, jak i grunt będący przedmiotem opodatkowania, nie znajdowały się w stanie, który uzasadniałby stwierdzenie, że są one utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Oparł się w tym zakresie na pismach Konserwatora Zabytków z 24 października 2016r. i z 19 lipca 2017r.

W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik wskazał, że budynek wpisany jest do rejestru zabytków, dlatego też naliczenie podatku jest nieuzasadnione. Poinformował, że stan techniczny budynku jest poprawiany po utworzeniu w dniu 30 kwietnia 2015r. Wspólnoty. Ponadto wymienione przez Konserwatora Zabytków zaniedbania dotyczące stanu technicznego budynku powstały, gdy właścicielem budynku była gmina "[...]".

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej Kolegium, SKO, organ II instancji, organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p.

W uzasadnieniu SKO podało, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. zwolnione od podatku od nieruchomości są grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przesłankami zwolnienia od opodatkowania podatkiem od nieruchomości uregulowanymi w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. są zatem: wpisanie nieruchomości indywidualnie do rejestru zabytków, utrzymanie i konserwacja zgodnie z przepisami o ochronie zabytków (wszelkie prace remontowe, konserwacyjne i pielęgnacyjne odbywają się w uzgodnieniu z konserwatorem zabytków). Z powyższego wyłączono części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że dwie pierwsze ze wskazanych przesłanek omawianego zwolnienia podatkowego to przesłanki pozytywne, których wystąpienie warunkuje uzyskanie prawa do zwolnienia. Trzecia z nich to przesłanka negatywna, a jej zaistnienie przesądza o wyłączeniu z zakresu zwolnienia podatkowego.

Kolegium podkreśliło, że warunkiem koniecznym uzyskania wnioskowanego zwolnienia jest ustalenie stanu nieruchomości w oparciu o materiały przedstawione przez stronę bądź informacje od organu posiadającego wiedzę specjalną w tej dziedzinie. Przy czym spełnienie warunku koniecznego, jakim jest utrzymanie i konserwacja zabytku odpowiednio do wymogów prawa, może być dowiedzione w dowolny, dopuszczalny prawem sposób. Podobnie niespełnienie wskazanego kryterium również powinno być wykazane odpowiednimi dowodami. Niemniej w toku postępowania podatkowego należy wykazać, że przedmiot opodatkowania jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, gdyż brak dowodów dostatecznie potwierdzających istnienie tej, pozytywnie sformułowanej przesłanki, skutkuje brakiem uprawnienia do zwolnienia od podatku. SKO wskazało, że omawiane przepisy o ochronie zabytków to przepisy ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2017r., poz. 2187 ze zm.).

Organ odwoławczy przedstawił treść art. 3 pkt 6, 7 i 8, art. 5, art. 36 ust. 1 pkt 1, art. 36 ust. 8, art. 38 ww. ustawy o ochronie zabytków oraz powołał się na wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 stycznia 2016r., sygn. akt I SA/Łd 471/15. Wskazał, że nie jest sporna kwestia wpisania budynku i gruntu do rejestru zabytków. Kwestią sporną jest natomiast wystąpienie przesłanki utrzymania i konserwacji zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.

W ocenie Kolegium z pism Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 5 września 2016r. i z dnia 19 lipca 2017r. jednoznacznie wynikało, że właściciel budynku nie dopełnił ciążących na nim obowiązków związanych z dysponowaniem zabytkiem, które mieściłyby się w pojęciach utrzymania, zagospodarowania i konserwacji zabytku. Nie była zatem sprawowana prawidłowa opieka nad ww. budynkiem. Tym samym w 2016r. nie wystąpiła druga przesłanka z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (powinno być: art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.) tj. utrzymanie i konserwacja zgodnie z przepisami o ochronie zabytków gruntów i budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków, warunkująca wnioskowane przez podatnika zwolnienie z podatku.

Kolegium podało, że wymóg zwolnienia podatkowego w postaci utrzymania, zagospodarowania i konserwacji zabytku nieruchomego ma charakter bezwzględny i zupełny, nie podlega też stopniowaniu. Oznacza to, że stwierdzenie uchybienia obowiązkom dysponenta zabytku w powyższym zakresie, określonym w przepisach o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wyklucza uznanie spełnienia warunku zwolnienia nawet wtedy, gdy równocześnie dysponent ów wykonuje pewne (inne) czynności, które mogą być objęte pojęciem "opieki nad zabytkiem" w rozumieniu art. 5 przedmiotowej ustawy.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, że to Gmina "[...]" odpowiada za zaniedbania dotyczące stanu technicznego opodatkowanego budynku SKO wskazało, iż nie ma znaczenia kto odpowiada za wymienione przez Konserwatora naruszenia w utrzymaniu opodatkowanego budynku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 listopada 2016r. sygn. akt I SA/Kr 1034/16 to, że podatnik nabył nieruchomość w stanie gorszym od poprzedniego nie implikuje automatycznie zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona wniosła o uchylenie w całości decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta. Zarzuciła naruszenie:

1. art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie, na skutek błędnych ustaleń faktycznych, polegających na bezzasadnym przyjęciu, że sporna nieruchomość, wpisana indywidualnie do rejestru zabytków, nie jest zagospodarowana, utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków;

2. art. 122 w związku z art. 187 § (nie podano numeru paragrafu) w zw. z art. 191 O.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. poprzez:

- zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym przede wszystkim nieustalenie zakresu wszystkich prac remontowych, jakie zostały wykonane po utworzeniu w dniu 30 kwietnia 2015r. Wspólnoty, oraz

- błędną, nielogiczną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wobec przyjęcia, że skarżący nie wypełnił drugiej z przesłanek warunkujących zwolnienie od podatku, tj. utrzymania i konserwacji obiektu zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że skarżący dokonał już szeregu prac remontowych, zmierzających do utrzymania nieruchomości w stanie zgodnym z przepisami prawa.

Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentów na okoliczność prac remontowych jakie zostały wykonane na terenie nieruchomości po utworzeniu w 2015r. Wspólnoty Mieszkaniowej, jak również na okoliczność niepodjęcia wszelkich niezbędnych działań przez organy obu instancji, w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Są to kopie:

1. umowy o roboty budowlane zawartej w dniu 3 listopada 2015r. w "[...]", wraz z aneksem nr 1 oraz fakturą nr "[...]" (faktury nie dołączono),

2. umowy o roboty budowlane zawartej w dniu 21 lipca 2016r. w "[...]", wraz z fakturą nr "[...]",

3. umowy z dnia 12 czerwca 2017r.,

4. uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej nr "[...]" z dnia 12 marca 2018r., wraz załącznikiem nr 1,

5. informacji z dnia 19 kwietnia 2018r. dot. realizacji prac konserwatorskich, wraz z załącznikiem.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że podatnik od chwili objęcia we władanie nieruchomości od Gminy "[...]" dąży do poprawy jej stanu technicznego. Każde działania, które dotychczas podejmował skarżący, wydatkując środki, którymi dysponował, zmierzały do zachowania stanu zabytku i utrzymywania go zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Jednakże uzyskanie pozwoleń (wojewódzkiego konserwatora zabytków, jak też pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, zmiany przeznaczenia zabytku), jest procesem długotrwałym, stąd też niemożliwe jest wykonanie wszystkich koniecznych prac w tak krótkim okresie, w jakim życzyłby sobie tego organ podatkowy. Natomiast jeżeli skarżący zdecydowałby się wykonać jakiekolwiek prace, bez uzyskania stosownych pozwoleń, organ podatkowy również uznałby, że obiekt nie jest utrzymany w stanie zgodnym z przepisami prawa, albowiem wszelkie prace remontowe, konserwacyjne i pielęgnacyjne powinny odbywać się w uzgodnieniu z konserwatorem zabytków.

Ponadto opisano w skardze zakres prac podjętych od 2015r., wpływających na poprawę stanu technicznego budynku i dziedzińca. Podniesiono, że nie sposób wymagać od skarżącego, ażeby od razu dysponował znacznymi zasobami finansowymi, które umożliwiłyby mu doprowadzenie nieruchomości do stanu zgodnego z prawem w przeciągu zaledwie 2-3 lat. Nadto wobec ogromu wymaganych prac nie jest możliwe wykonanie wszystkich prac w trybie natychmiastowym, jest to proces znacznie rozciągnięty w czasie. Co więcej, od momentu utworzenia Wspólnoty w 2015r., decyzje o podjęciu i zakresie robót naprawczych, są decyzjami wspólnymi, nie należą jedynie do gestii skarżącego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 26 lipca 2018r. Sąd postanowił:

- na podstawie art. 109 ustawy "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" oddalić wniosek skarżącego o odroczenie rozprawy,

- na podstawie art. 111 § 2 powyższej ustawy połączyć sprawy o sygnaturach akt I SA/Ol 278/18, I SA/Ol 279/18 do wspólnego rozpoznania, odrębnego rozstrzygnięcia.

Skarżący podał, że stan opisanego w skardze budynku uległ poprawie, przeprowadzane są systematyczne remonty. Podniósł, że wspólnota przedmiotowego budynku narażona jest na uciążliwe działania jednego z sąsiadów.

Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 w zw. § 5 ustawy "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" oddalić wniosek dowodowy zawarty w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302) - zwanej dalej "p.p.s.a." - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarżący powoływał się na zwolnienie z przepisu art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości: grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Opinia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków korzysta w waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W toku postępowania podatkowego nie jest możliwe zakwestionowanie takiego dokumentu. Strona skarżąca nie może kwestionować stanowiska tego organu w postępowaniu podatkowym. A zatem składane wnioski dowodowe, które zmierzają do podważenia treści tej opinii są bezprzedmiotowe. Taka konkluzja wynika z treści art. 194 § 3 O.p. "Przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach".

Czy nieruchomość jest utrzymywana i konserwowana, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków rozstrzyga Wojewódzki Konserwator Zabytków. Takiej oceny nie dokonuje zatem Organ podatkowy. A zatem przedmiotem kontroli Sądu nie może być opinia Konserwatora Zabytków. Może ona być kwestionowana w odrębnym postępowaniu. W związku z tym, że przepis art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. nawiązuje do ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przytoczyć należy treść art. 5 ww. ustawy. Zgodnie z nim opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega w szczególności na zapewnieniu warunków naukowego badania i dokumentowania zabytku; prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku, zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie; korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości; popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczenia dla historii i kultury. Wynika z niego, że istotę zachowania polegającą na "utrzymywaniu" zabytku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków można sprowadzić do przestrzegania w szczególności tych przepisów, które nakładają na właściciela zabytku obowiązek realizacji działań wynikających z definicji opieki nad zabytkami spoczywającej na właścicielu, a zatem zabezpieczenie i utrzymanie zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie i korzystanie z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości.

Aby skorzystać z ulgi podatkowej podatnik winien zwrócić się do Organu jakim jest konserwator zabytków o wydanie oceny w przedmiocie spełnienia wymogów prawnych zwianych ze skorzystaniem z ulgi podatkowej. W razie wydania negatywnej opinii, może ją kwestionować żądając wszczęcia postępowania administracyjnego w tym zakresie. Takie postępowanie ma charakter odrębny od postępowania podatkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 lutego 2018r., sygn. akt VII SA/Wa 1267/17. wskazał, że czynności kontrolne podejmowane na podstawie art. 38 u.o.z.o.z. nie mogą wykraczać poza ramy określone w tym przepisie, tj. poza kontrolę "stosowania i przestrzegania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami". "Zdaniem Sądu, w podstawowych pracach z zakresu postępowania administracyjnego podkreśla się, że w przypadku wszczęcia postępowania z urzędu i braku odmiennej regulacji w przepisach szczególnych, "przepisy KPA nie przewidują wydania przez organy administracji publicznej odrębnego rozstrzygnięcia o wszczęciu postępowania w formie decyzji lub postanowienia. Spełnienie warunków co do strony przedmiotowej i podmiotowej postępowania rodzi obowiązek podjęcia czynności postępowania przez organ administracji publicznej" (vide: B. Adamiak, Komentarz do art. 61a Nb 1, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 13. wyd., Warszawa 2014, s. 314). Zawiadomienie właściciela zabytku o planowanej kontroli obiektu należy zatem uznawać za wszczęcie postępowania nadzorczego z urzędu. Jednocześnie do elementarnej wiedzy należy rozróżnienie trzech faz lub stadiów postępowania administracyjnego: stadium wszczęcia postępowania, stadium rozpoznawczego i stadium orzekania. Dlatego czynności kontrolne przewidziane w omawianym art. 38 u.o.z.o.z. należy uznać za składniki stadium rozpoznawczego postępowania nadzorczego".

Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.

Następnie podkreślić trzeba, że organ jest obowiązany do zgromadzenia dowodów tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. Jeżeli organ podatkowy, na podstawie zebranych dowodów w toku postępowania może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne.

Istota problemu prawnego, jaki zarysował się w sprawie, dotyczy kwestii, czy nieruchomość skarżącej Spółki podlega zwolnieniu od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

Warunki sformułowane w tej normie prawnej determinują nabycie uprawnienia do zwolnienia od podatku od nieruchomości. Dwie pierwsze ze wskazanych przesłanek omawianego zwolnienia podatkowego to przesłanki pozytywne, tzn. ich wystąpienie warunkuje uzyskania prawa do zwolnienia. Trzecia z nich zaś to przesłanka negatywna, jej zaistnienie przesądza o wyłączeniu z zakresu zwolnienia podatkowego. Przedmiotowe zwolnienie podatkowe jest uzależnione także od istnienia przesłanki należytego utrzymania obiektu, której ustalenie pozwala organowi podatkowemu na odstąpienie od fiskalnego obciążania właściciela zabytku w zakresie podatku od nieruchomości. Warunkiem uzyskania wnioskowanego przez skarżącego zwolnienia jest ustalenie stanu nieruchomości. Ustalenia tego organ może dokonać bądź w oparciu o materiały przedstawione przez stronę bądź informacje od organu posiadającego wiedzę specjalną w tej dziedzinie.

W toku postępowania podatkowego należy wykazać, że przedmiot opodatkowania jest utrzymywany i konserwowany, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, gdyż brak dowodów dostatecznie potwierdzających istnienie tej, pozytywnie sformułowanej, przesłanki skutkuje nieistnieniem uprawnienia do zwolnienia od podatku. Podkreślić należy, że omawiane zwolnienie podatkowe wynika z przepisu ustawowego i jego zastosowanie nie zależy ani od uznania administracyjnego organu podatkowego, ani od stosownego wniosku podatnika. Zwolnienie to jest obligatoryjnie stosowane w stosunku do każdego przedmiotu opodatkowania (gruntu lub budynku) wpisanego indywidualnie do rejestru zabytków, o ile spełnione są warunki wynikające z tego przepisu, a więc pod warunkiem utrzymania i konserwacji zabytku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, oraz pod warunkiem, że obiekt nie jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej.

Kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami prowadzą organy nadzoru konserwatorskiego, a w szczególności wojewódzki konserwator zabytków lub działający z jego upoważnienia pracownicy (art. 38 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Skoro kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa w zakresie opieki nad zabytkami jest prowadzona przez organy nadzoru konserwatorskiego, to słuszne jest stanowisko, że organy podatkowe przed wydaniem decyzji podatkowej, w razie wątpliwości, zwracają się do nadzoru konserwatorskiego o stosowne informacje dotyczące konkretnego obiektu zabytkowego i wywiązywania się przez podatnika z ciążących na nim obowiązków w zakresie opieki nad zabytkiem. Informacje udzielane przez właściwy organ nadzoru konserwatorskiego powinny dotyczyć kwestii związanych ze stanem danego obiektu, z konkretnymi obowiązkami ciążącymi na właścicielu tego obiektu, zwłaszcza wynikającymi z zaleceń i decyzji tego organu wydawanych na podstawie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Natomiast kwestia oceny, czy i w jakim zakresie spełniony został określony w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. warunek stosowania zwolnienia podatkowego, należy do organu podatkowego.

Z pism Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 5 września 2016r. i z dnia 19 lipca 2017r. jednoznacznie wynikało, że właściciel budynku nie dopełnił ciążących na nim obowiązków związanych z dysponowaniem zabytkiem, które mieściłyby się w pojęciach utrzymania, zagospodarowania i konserwacji zabytku. Nie była zatem sprawowana prawidłowa opieka nad ww. budynkiem w 2016r. Tym samym w 2016r. nie wystąpiła druga przesłanka z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. tj. utrzymanie i konserwacja zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, gruntów i budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków, warunkująca wnioskowane przez podatnika zwolnienie z podatku.

W konsekwencji Sąd nie podzielił zarzutów skargi w przedmiocie naruszenia: art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie. Stan faktyczny został bowiem ustalony prawidłowo. Sąd nie uznał zarzutu odnośnie naruszenia art. 122 w związku z art. 187 w zw. z art. 191 O.p.. WKZ monitoruje zakres wszystkich prac remontowych. I to on ocenia, czy został spełniony warunek utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. W konsekwencji należy uznać, że samo prowadzenie prac remontowych nie przesądza, że budynek jest utrzymany i konserwowany, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. O tym przesądza opinia WKZ, która ma charakter prawny. To do niego należy ocena prac remontowych. To ten Organ dysponuje wiedzą specjalną i tylko on jest uprawniony do wydania wiążącej opinii, czy budynek jest utrzymany i konserwowany, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Może ona być podważana w odrębnym postępowaniu.

Co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a.. Dowód uzupełniający z dokumentów sąd może przeprowadzić zarówno z urzędu, jak i na wniosek. Przeprowadzenie dowodu (dopuszczenie dowodu) ma formę postanowienia, które zapada na rozprawie; wpisuje się je do protokołu rozprawy bez spisywania odrębnej sentencji, ponieważ nie przysługuje na nie zażalenie. Do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którymi dokumenty można podzielić na urzędowe - art. 244 § 1 k.p.c. (sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania), stanowiące dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone, oraz prywatne - art. 245 k.p.c., stanowiące dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. W związku z tym tylko takie dowody mogą być przedmiotem ewentualnego rozpatrzenia przez sąd administracyjny. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007r., sygn. akt II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31; zob. także uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSA WSA 2010). Mając na względzie te rozważania Sąd wnioski dowodowe oddalił. Sąd oddalił wniosek o odroczenie rozprawy, gdyż nie wystąpiły przesłanki przewidziane w art. 109 p.p.s.a.. Rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego, a to skutkuje oddaleniem skargi, jako nieuzasadnionej, na podstawie art. 151 p.p.s.a.