Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 440/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 170, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 66 ust. 1, art. 61
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 4 pkt 2, art. 2a, art. 19 ust. 2 pkt 3, art. 21 ust. 1, art. 20 pkt 4, art. 39 ust. 4
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
article: art. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 72 poz 747
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
article: art. 16 ust. 1 pkt 62, pkt 64
journal: Dz.U. 2021 poz 624
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska – Pietrzak Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Referent stażysta Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2021 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. L. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...].r, znak: [...] w przedmiocie nakazania dokonania regulacji powierzchni włazów studni kanalizacji sanitarnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. L. nakazał Przedsiębiorstwu [...] Sp. z o.o. w J. L. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 7 ustawy z 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), dalej jako "pr. bud" dokonanie (w zakreślonym terminie) regulacji powierzchni włazów studni kanalizacji sanitarnej, umieszczonych w jezdni drogi powiatowej nr [...] - ul. [...] w J. L., tj. studni nr [...] i [...] w kolejności liczonych od ronda z ul. [...] do powierzchni nawierzchni jezdni, a po ich regulacji uzupełnienia i wyrównania nawierzchni jezdni wokół tych studni.

Po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa, Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2021r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zmienił tę decyzję w zakresie podstawy prawnej poprzez wskazanie wyłącznie art. 66 ust. 1 pkt 3 pr. bud., a także w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku (określił nowy termin).

W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu [...] lipca 2020 r. Zarząd Dróg Powiatowych w [...] zgłosił organowi I instancji uszkodzenie części górnej studzienek kanalizacji sanitarnej umieszczonych w jezdni drogi powiatowej nr [...] w J. L. przy ul. [...], załączając kserokopię notatki z dnia [...] czerwca 2020 r. z przeglądu tych studzienek, a także kserokopie pism kierowanych przez Zarząd Dróg do skarżącego Przedsiębiorstwa [...] w J. L. (z dnia: [...] czerwca 2020 r., [...] lipca 2020 r. i [...] lipca 2020 r.), a także protokół z [...] lipca 2020 r. wraz z dokumentacją fotograficzną.

Po wszczęciu postępowania w dniu [...] sierpnia 2020 r. zostały przeprowadzone oględziny, podczas których stwierdzono, że stan techniczny studni kanalizacji sanitarnej oraz nawierzchni bitumicznej wokół nich jest nieodpowiedni, co może wpływać na bezpieczeństwo użytkowników ruchu drogowego. Nieprawidłowości te polegają na tym, że włazy studzienek kanalizacji sanitarnej nr: [...] oraz [...] są zaniżone w stosunku do poziomu jezdni, zaś z dokumentacji fotograficznej wynika, że nawierzchnia bitumiczna przy poszczególnych studzienkach kanalizacji sanitarnej jest uszkodzona.

Organ odwoławczy za prawidłowe uznał zatem wszczęcie postępowania w celu usunięcia tych nieprawidłowości. Wyjaśnił, że w sprawie zastosowanie miały przepisy Prawa budowlanego obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), gdyż zgodnie z art. 25 tej ustawy - "Do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym". Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ww. ustawy tj. przed dniem 19 września 2020 r., gdyż organ I instancji pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. zawiadomił strony o jego wszczęciu z urzędu.

Organ odwoławczy za błędne uznał zastosowanie przez organ I instancji przepisu art. 51 ust. 7 pr. bud., który dotyczy wyłącznie przypadków wskazanych w art. 50 ust. 1 pr. bud., natomiast istotą sprawy niniejszej jest nieprawidłowy stan techniczny obiektu, a więc należało zastosować przepis art. 66 pr. bud., którego treść organ przytoczył. Przepis ten precyzuje ustawowy obowiązek właściciela i zarządcy wynikający z art. 61 pr. bud., a jego celem jest utrzymanie obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym i kontrolowanie bezpieczeństwa ich użytkowania. Adresatem decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 66 pr. bud. jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, a spory związane z rozliczeniem kosztów poniesionych w związku z wykonaniem koniecznych robót mogą być rozwiązywane wyłącznie na drodze postępowania cywilnego.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że w sprawie z udziałem tych samych stron, co w niniejszym postępowaniu i w podobnym stanie faktycznym został wydany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 czerwca 2017r., II OSK 2611/15. Z wyroku tego wynika, że urządzenia kanalizacji sanitarnej służą do odprowadzania ścieków bytowych i przemysłowych, a nie do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych, co powoduje, że przewody kanalizacji sanitarnej nie służą do odwadniania drogi i w związku z tym nie są z nią związane. Tak więc obowiązek utrzymania w należytym stanie technicznym przewodów kanalizacji sanitarnej zlokalizowanych w pasie drogowym nie spoczywa na zarządcy drogi. Fakt umiejscowienia pokrywy studzienki (nieprzeznaczonej do odwadniania drogi) w powierzchni drogi (w pasie drogowym), nie powoduje, że pokrywa ta staje się elementem (fragmentem, wypełnieniem) nawierzchni tej drogi, za którego utrzymanie odpowiada zarządca drogi. W przedmiotowej sprawie regulacja studzienek kanalizacji sanitarnej - czy to jej pierścienia, czy to pokrywy - nie należy do obowiązków zarządcy drogi. Jeżeli właścicielem i zarządcą sieci kanalizacji sanitarnej jest Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o., to ono jest adresatem obowiązku polegającego na regulacji powierzchni pokrywy studni kanalizacyjnej, stanowiącej część tej sieci, zaś w gestii zarządcy drogi jest wyrównanie nawierzchni jezdni. Pogląd taki wynika z przytoczonych przez organ przepisów tj. art. 2 pkt 7 i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020 r., poz. 2028 ze zm.), dalej jako "u.z.z.w." w zw. z art. 3 pkt 3 pr. bud., art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 470 ze zm.), dalej jako "u.d.p.", art. 20 pkt 4 u.d.p.; § 140 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r. poz. 124), art. 16 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 624), dalej jako "pr. wod."

Rozpatrując sprawę organ odwoławczy w celu uzupełnienia materiału dowodowego, na podstawie art. 136 k.p.a. zlecił organowi I instancji przeprowadzenie ponownych oględzin, których dokonano [...] marca 2021 r. Ustalono, że włazy spornych studzienek kanalizacji sanitarnej są zaniżone, a wokół włazów studzienek nr: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 13, 14, 24, 26 uszkodzona jest w różnym stopniu nawierzchnia bitumiczna, co uzasadnia nałożenie na skarżące Przedsiębiorstwo [...] zaskarżoną decyzją obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 66 pr. bud. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że nałożenie takiego obowiązku nie jest powiązane z przyczynami złego stanu technicznego obiektu, nie ma znaczenia także to, czy adresat decyzji jest winny powstania nieprawidłowego stanu technicznego obiektu.

Organ dodał, że w ustawie o drogach publicznych w wykazie obowiązków ciążących na zarządcy drogi zostało określone, że zarządca drogi odpowiada za utrzymanie nawierzchni drogi, jak również urządzeń, ale tylko tych związanych z drogą, wynika to też z przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie z uwzględnieniem wprowadzonych zmian. Zgodnie z art. 39 ust. 4 u.d.p. to zarządca urządzeń kanalizacyjnych zobowiązany jest do utrzymania m.in. studzienek kanalizacyjnych. W związku z powyższym zarządca urządzeń kanalizacyjnych zobowiązany jest do użytkowania urządzeń w taki sposób, by nie naruszały one elementów technicznych drogi oraz nie przyczyniały się do czasowego lub trwałego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu albo zmniejszenia wartości użytkowej drogi.

Końcowo organ podniósł, że po dokonaniu przez Przedsiębiorstwo [...] regulacji powierzchni włazów studzienek kanalizacji sanitarnej, naprawa nawierzchni wokół studzienek będzie należała do obowiązków Zarządu Dróg Powiatowych w [...]

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w J. L., reprezentowane przez radcę prawnego [...], domagało się uchylenia decyzji organu odwoławczego zarzucając jej wydanie z naruszeniem:

1) art. 66 ust. 1 pkt 3 pr. bud. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie przez organ, że stwierdzone nieprawidłowości w stanie technicznym studzienek dają podstawę do nałożenia w drodze decyzji na skarżącego obowiązku wyregulowania powierzchni włazów w sytuacji, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że wystąpiły przesłanki do nałożenia na skarżącego obowiązków wynikających z ww. przepisu;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;

b) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji.

Skarżące Przedsiębiorstwo podniosło, że organ nadzoru budowlanego może uznać obiekt za będący w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, gdy stwierdzony stan obiektu narusza wymagania lub zasady wiedzy technicznej wynikające z obowiązujących przepisów techniczno – budowlanych. Wydanie decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 pr. bud. jest możliwe tylko w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, ale będącego następstwem niewykonania obowiązków właściciela lub zarządcy w zakresie utrzymania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 (art. 61 pkt 1 pr. bud.), czego organ w niniejszej sprawie nie uczynił. Stwierdzając nieodpowiedni stan techniczny spornych studzienek kanalizacji sanitarnej, organ nie wskazał jakie konkretnie normy techniczno - budowlane zostały naruszone, a nakładając na Przedsiębiorstwo obowiązek regulacji powierzchni tych studzienek do powierzchni nawierzchni jezdni nie uwzględnił przyczyn, z powodu których mogło dojść do zaniżenia włazów tych studni w stosunku do nawierzchni drogi, która z kolei w obrębie tych studni znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym (powierzchnia nawierzchni jezdni jest uszkodzona i nierówna). Skoro decyzja wydawana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 pr. bud. ma doprowadzić do odpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, to organ nadzoru budowlanego powinien nałożyć na właściciela takie obowiązki, które w sposób realny pozwolą usunąć stwierdzone nieprawidłowości. W niniejszej sprawie nałożenie na skarżącą obowiązku dokonania regulacji powierzchni włazów studni kanalizacji sanitarnej do powierzchni nawierzchni jezdni, która jest uszkodzona i nierówna, pozbawione jest logiki, ponieważ w pierwszej kolejności należałoby doprowadzić uszkodzoną nawierzchnię drogi powiatowej do odpowiedniego stanu, a potem, ewentualnie, regulować powierzchnię włazów studni w stosunku do naprawionej i równej powierzchni jezdni.

Poza tym skarżące Przedsiębiorstwo zarzuciło, że to nie ono powinno być adresatem nakazu, ponieważ nie było podstaw do twierdzenia, że włazy studzienek kanalizacyjnych są w nieodpowiednim stanie technicznym. W nieodpowiednim stanie technicznym jest nawierzchnia drogi powiatowej nr [...] w obrębie wskazanych w zaskarżonej decyzji studzienek, w związku z czym to Zarząd Dróg Powiatowych w [...] powinien być adresatem decyzji. W orzecznictwie zwraca się uwagę na potrzebę rozróżnienia przypadków, gdy nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego ma związek z zaniedbaniami jego właściciela i on sam może własnymi działaniami usunąć stwierdzone nieprawidłowości oraz przypadków, gdy niewłaściwy stan techniczny jest wynikiem robót budowlanych prowadzonych przez inny podmiot na sąsiedniej nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014r. II OSK 2193/13). Nie można zatem – zdaniem skarżącego Przedsiębiorstwa - generalizować poglądu, że nałożenie na podstawie art. 66 ust. 1 pr. bud. obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie jest powiązane z przyczynami powodującymi powstanie przesłanek zastosowania nakazu. W sytuacji, gdy organy powołują się na brak spełnienia przez budynek wymogów wynikających z przepisów techniczno - budowlanych, powinny bezspornie ustalić, jakie przepisy techniczno - budowlane mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie i jakich stawianych tam wymagań nie spełnia budynek adresatów decyzji.

Ponadto z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie ma możliwości wysnucia logicznych wniosków, że włazy studzienek kanalizacji sanitarnej są w nieodpowiednim stanie technicznym. Z protokołu oględzin wynika jedynie, że poszczególne włazy studni są zaniżone lub zawyżone w stosunku do uszkodzonej nawierzchni bitumicznej jezdni. Nie można w tym konkretnym stanie faktycznym sprawy stawiać znaku równości pomiędzy ustawową definicją nieodpowiedniego stanu technicznego a faktem, że poszczególne włazy studni kanalizacji sanitarnej są zaniżone lub zawyżone. Tego zaniżenia lub zawyżenia nie należało traktować jako nieodpowiedniego stanu technicznego, a tym samym bezpodstawnie nałożyć na skarżącą spółkę obowiązku regulacji włazów studni do powierzchni uszkodzonej nawierzchni jezdni drogi powiatowej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Sąd podziela stanowisko, argumentację i wykładnię przepisów wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym zasadnie przez organ wyroku z dnia 13 czerwca 2017r., II OSK 2611/15, co do tego, że usunięcie nieprawidłowości w zakresie studzienek kanalizacji sanitarnej należy do obowiązków gminy, które w niniejszej sprawie spoczywają na skarżącym Przedsiębiorstwie [...] w J. L., niezależnie od przyczyn i podmiotów, które te nieprawidłowości wywołały (zob. także: wyrok NSA z 20 listopada 2020 r., II OSK 1944/18). Wyrok ten nie został wydany w niniejszej sprawie, jednak dotyczył sprawy pomiędzy tymi samym stronami tj. Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w J. L., Przedsiębiorstwem [...] w J. L. oraz Zarządem Dróg Powiatowych w J. , a przedmiot sprawy był podobny do przedmiotu niniejszej sprawy – również dotyczył nieodpowiedniego stanu technicznego studzienki kanalizacji sanitarnej umieszczonej w jezdni drogi powiatowej – ul. [...] w J. L.. W tej sytuacji wyrok ten - z uwagi na treść art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz.2325), dalej jako "p.p.s.a." - nie może być pominięty w niniejszej sprawie. Zgodnie z tym przepisem, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis ten należy rozumieć jednak w ten sposób, że jeśli odnośnie istotnych, kluczowych zagadnień prawnych w określonej sprawie sąd administracyjny wypowiedział się już dokonując ich jednoznacznej kwalifikacji i oceny, to te same zagadnienia nie mogą być inaczej ocenione przez sąd w innej sprawie, w tym zwłaszcza ściśle powiązanej ze sprawą pierwotną, chyba że doszło do zmiany stanu prawnego. (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 25 września 2020r., sygn. akt II SA/Bk 416/20).

Usuwanie nieprawidłowości w obiekcie budowlanym stwierdzonych w trakcie użytkowania tego obiektu, następuje – jak słusznie wskazała L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - w trybie art. 66 i nast. pr. bud.

Zgodnie z art. 61 pr. bud. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Stosownie zaś do art. 66 ust. 1 pr. bud. - w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Podkreślić należy, że do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości wystarczy, że zostanie stwierdzona jedna z wymienionych w pkt 1- 4 przesłanek. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz także zobowiązany do wydania takiej decyzji.

Z przytoczonych przepisów wynika ponadto, że adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pr. bud. może być tylko podmiot wskazany w art. 61 pr. bud., czyli właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Stanowisko to nie budzi wątpliwości w orzecznictwie (zob. wyroki NSA z 22 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 193/12; z 6 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1852/11).

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest pokrywa studni kanalizacji sanitarnej umieszczonej w jezdni drogi.

Zgodnie z art. 4 pkt 2 u.d.p. przez drogę rozumie się budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Pas drogowy to natomiast wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt 1 u.d.p.). W świetle art. 2a u.d.p. drogi powiatowe stanowią własność właściwych powiatów, a zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 3 u.d.p. zarządcami dróg powiatowych są zarządy powiatów, przy czym stosownie do treści art. 21 ust. 1 u.d.p., mogą one wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, utworzonej przez radę powiatu. Taką jednostką jest Zarząd Dróg Powiatowych w [...]. Zgodnie z art. 20 pkt 4 u.d.p. do obowiązków zarządcy drogi należy m.in. utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą, z wyjątkiem części pasa drogowego, o których mowa w art. 20f pkt 2 tej ustawy. W § 140 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dróg, wyliczono przykładowo elementy infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą. Zaliczono do nich m.in. przewody kanalizacyjne nie służące do odwodnienia drogi (§ 140 ust. 2 pkt 2). Do takich zaś urządzeń należą studzienki kanalizacji sanitarnej.

Jak bowiem wynika z art. 9 ust. 1 u.z.z.w. - zabrania się wprowadzania ścieków bytowych i ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych przeznaczonych do odprowadzania wód opadowych, a także wprowadzania ścieków opadowych i wód drenażowych do kanalizacji sanitarnej. Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 pr. wod. - "ścieki bytowe" to ścieki z budynków mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego oraz użyteczności publicznej, powstające w wyniku ludzkiego metabolizmu lub funkcjonowania gospodarstw domowych oraz ścieki o zbliżonym składzie pochodzące z tych budynków (pkt 62), a "ścieki przemysłowe" to ścieki, niebędące ściekami bytowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, powstałe w związku z prowadzoną przez zakład działalnością handlową, przemysłową, składową, transportową lub usługową, a także będące ich mieszaniną ze ściekami innego podmiotu, odprowadzane urządzeniami kanalizacyjnymi tego zakładu (pkt 64); dodać należy, że takie same definicje "ścieków bytowych" i "ścieków przemysłowych" przewidywała poprzednio obowiązująca ustawa z 18 lipca 2001r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2017r., poz. 1121 – art. 9 ust. 1 pkt 15 i 17).

Z powołanych przepisów wynika, że urządzenia kanalizacji sanitarnej służą do odprowadzania ścieków bytowych i przemysłowych, a nie do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych. Urządzenia te nie służą do odwadniania drogi, co oznacza, że nie są z nią związane, zaś obowiązek ich utrzymania nie spoczywa na zarządcy drogi.

Z art. 2 pkt 7 u.z.z.w. wynika, że przewody kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, tworzą sieć. Sieć kanalizacji sanitarnej, w tym przewody kanalizacyjne, uzbrojenie i urządzenia, którymi odprowadzane są ścieki, stanowi zatem całość techniczno-użytkową, której przeznaczeniem jest odprowadzenie ścieków sanitarnych (bytowych i przemysłowych). Jest więc ona obiektem budowlanym, przez który rozumie się m.in. budowlę, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość jej użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, wzniesioną z użyciem wyrobów budowlanych (art. 3 pkt 2 pr. bud.). Częścią tego obiektu są m.in. przewody kanalizacyjne, w tym studnie kanalizacyjne (zarówno pierścienie/kręgi tych studni, jak i ich pokrywy). W konsekwencji, skoro właścicielem i zarządcą sieci kanalizacji sanitarnej obejmującej sporne studzienki jest skarżące Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. z siedzibą w J. L., to tylko ono może być adresatem obowiązku polegającego na regulacji powierzchni pokrywy tych studzienek.

W sytuacji występującej w sprawie za prawidłowe należy więc uznać skierowanie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w spornych studzienkach do skarżącego Przedsiębiorstwa [...]. Natomiast wyrównanie nawierzchni jezdni wokół tych studzienek należy do obowiązków właściwego zarządcy drogi.

Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Choć rzeczywiście rację ma skarżące Przedsiębiorstwo, że zasadniczo stwierdzenie "nieodpowiedniego stanu technicznego", o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 pr. bud., jako samodzielnej i wyłącznej przesłanki do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości wymaga odniesienia do przepisów techniczno - budowlanych (czy norm technicznych), to jednak wymóg ten nie jest konieczny w sytuacji, gdy stan techniczny obiektu, a więc właściwości jego substancji materialnej są tego rodzaju, że dalsze jego użytkowanie może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. W świetle art. 66 ust. 1 – stan techniczny obiektu może być "nieodpowiedni" (nieodpowiadający przepisom i normom – art. 66 ust. 1 pkt 3), ale może też być nieodpowiedni w szerokim rozumieniu, a więc nieodpowiadający wymogom bezpieczeństwa, co również stanowi rodzaj nieprawidłowości obiektu stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 1 pr. bud. Taką właśnie sytuację stwierdziły organy w niniejszej sprawie. Stan pokryw spornych studzienek kanalizacji sanitarnej jest tego rodzaju, że może negatywnie wpływać na korzystanie z drogi publicznej, zagrażając bezpieczeństwu użytkowników drogi. Powyższe nie tylko uprawniało, ale zobowiązywało organ do nałożenia na skarżące Przedsiębiorstwo obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości poprzez regulację powierzchni włazów tych studni. Błędne wskazanie w podstawie rozstrzygnięcia art. 66 ust.1 pkt 3 pr. bud. nie czyni zaskarżonej decyzji wadliwej w stopniu wymagającym jej uchylenia.

W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie uznał za uzasadniony zarzut skarżącego, że zaskarżona decyzja nie spełni celu przepisu art. 66 ust.1 pr. bud., gdyż bez uprzedniego naprawienia powierzchni jezdni wokół studzienek przez Z. L., nie da się prawidłowo wyregulować włazów ich pokryw – problem nie zostanie więc usunięty.

Sąd nie wyklucza, że rzeczywiście występuje istotna zależność pomiędzy tymi czynnościami, jednak Sąd ma na uwadze to, że postępowanie zostało wszczęte z inicjatywy i na żądanie Zarządu Dróg Powiatowych, które zwracało się do skarżącego Przedsiębiorstwa o dokonanie naprawy studzienek. Zarząd Dróg Powiatowych nie kwestionuje, że konieczna jest naprawa powierzchni jezdni, co należy do obowiązków tego Zarządu i co zostało jednoznacznie stwierdzone zarówno przez organ wydający zaskarżoną decyzję, jak i przez NSA we wskazanym na wstępie rozważań Sądu, wyroku NSA z 13 czerwca 2017r., II OSK 2611/15.

Zarząd Dróg Powiatowych nie uchyla się od wykonania tego obowiązku, ale podkreśla, że konieczne jest również wyregulowanie studzienek kanalizacji sanitarnej przez skarżące przedsiębiorstwo, które w toku całego postępowania, pomimo licznych pism Zarządu Dróg Powiatowych, uchylało się od tego obowiązku. W sytuacji występującej w sprawie uzasadnione było wydanie decyzji na podstawie art. 66 ust.1 pr. bud. wobec skarżącego. To, że decyzja nie została skierowana także do Zarządu Dróg Powiatowych nie zwalania tego zarządu z ustawowego obowiązku naprawy nawierzchni jezdni wokół studzienek. Nie można przy tym wykluczyć, że konieczne będzie współdziałanie obu tych podmiotów przy wykonywaniu ich (różnych) obowiązków.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów, a więc skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.