Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 566/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2007-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 120, 121, 210
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art 6 ust. 1, 2, 36, 10 ust 3. cz. 5 załącznika Nr IV
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
article: art  151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.), sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za prawidłowe oddala skargę


UZASADNIENIE

Dnia[..] kwietnia 2004 r. P. sp. z o.o. w B. zgłosiła do objęcia procedurą celną towar w postaci elementów grzejnych do ekspresów do kawy w ilości 26.624 sztuk. W złożonym do Urzędu Celnego w B. zgłoszeniu celnym SAD nr [...] do obliczenia kwoty długu celnego wykazano stawkę celną konwencyjną w wysokości 5%. Zgłoszenie celne zostało przyjęte, a towar zwolniono w celu użycia zgodnie

z wnioskowaną procedurą. Następnie pismem z dnia [..] września 2004 r. pełnomocnik Spółki wniósł do Naczelnika Urzędu Celnego w B. o uznanie powyższego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i zastosowanie obniżonej stawki celnej w wysokości 0%, a to w związku z wystawionym retrospektywnie świadectwem przewozowym EUR 1 nr [..] z dnia [...] lipca 2004 r., potwierdzającym rumuńskie pochodzenie sprowadzonego towaru. Pełnomocnik Spółki wniósł także

o stwierdzenie nadpłaty oraz o zwrot należności celnych i podatkowych.

Decyzją z [..] marca 2005 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. uznał powyższe zgłoszenie za prawidłowe. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż brak jest podstaw do zastosowania wobec przedmiotowego towaru stawki preferencyjnej, bowiem nie został spełniony warunek określony w części 5 Załącznika IV do Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej – dalej powoływany jako Akt dotyczący warunków przystąpienia (Dz.U. nr 90 z 2004 r. poz. 864). W myśl tej regulacji, w sytuacji, gdy towary zostały zgłoszone do przywozu w nowym Państwie Członkowskim przed dniem przystąpienia, zgodnie z preferencyjnymi uzgodnieniami obowiązującymi w tym nowym Państwie Członkowskim w tym czasie, dowód pochodzenia wystawiony z mocą wsteczną zgodnie z tymi uzgodnieniami może być przyjęty w nowym Państwie Członkowskim, pod warunkiem, iż zostanie no przedstawiony organom celnym w ciągu czterech miesięcy od dnia przystąpienia. W przedmiotowej sprawie świadectwo przewozowe EUR 1 nr [...] , zostało nadane listem poleconym w dniu [..] września 2004 r., a wiec po upływie czterech miesięcy od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Od powyższej decyzji pełnomocnik Spółki złożył odwołanie do organu wyższego stopnia, który wydaną w dniu [...] maja 2005 r. decyzją Nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu I instancji. W uzasadnieniu, organ odwoławczy stwierdził, iż z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej przestały obowiązywać wszystkie umowy, które Polska miała zawarte z krajami lub grupami krajów w sprawie stref wolnego handlu, w tym Środkowoeuropejska umowa o wolnym handlu CEFTA. Zaznaczył, że z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia wynika, iż od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej nowe Państwa Członkowskie, w tym Polska, są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia. Postanowienia

te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w tym Akcie. Załącznik IV cz. 5 do ww. Aktu

o warunkach przystąpienia wprowadził przejściowe środki celne, regulujące między innymi problematykę potwierdzania pochodzenia towarów oraz uznawania dowodów potwierdzających preferencyjne pochodzenie. Zgodnie z treścią punktu 3, dowód pochodzenia prawidłowo wystawiony przez państwo trzecie w ramach umów preferencyjnych zawartych przez nowe Państwa Członkowskie z tymi państwami lub w ramach jednostronnego ustawodawstwa krajowego nowych Państw Członkowskich będzie przyjmowany w określonych nowych Państwach Członkowskich, z zastrzeżeniem następujących warunków:

a) uzyskanie pochodzenia uprawnia do preferencyjnego traktowania taryfowego na podstawie preferencyjnych środków taryfowych zawartych w umowach lub uzgodnieniach, które Wspólnota zawarła lub przyjęła w odniesieniu do państw trzecich lub grup państw, zgodnie z treścią artykułu 20 ust. 3 lit. d i e rozporządzenia EWG nr 2913/92;

b) dowód pochodzenia oraz dokumenty przewozowe zostały wystawione najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień przystąpienia;

c) dowód pochodzenia zostanie przedstawiony organom celnym w okresie czterech miesięcy od dnia przystąpienia;

Jeżeli towary zostały zgłoszone do przywozu w nowym Państwie Członkowskim przed dniem przystąpienia, zgodnie z preferencyjnymi uzgodnieniami obowiązującymi w tym czasie w nowym Państwie Członkowskim, dowód pochodzenia wystawiony z mocą wsteczną (retrospektywnie), zgodnie z tymi uzgodnieniami może również zostać przyjęty w nowych Państwach Członkowskich pod warunkiem, że zostanie on przedstawiony organom celnym w okresie czterech miesięcy od dnia przystąpienia.

Według Dyrektora Izby Celnej w B. powyższe regulacje, które stały się w Polsce prawem obowiązującym z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, w sposób szczególny określają zasady uznawania przez nowe Państwa Członkowskie dowodów preferencyjnego pochodzenia towarów w okresie przejściowym. Na tej podstawie organ nie zgodził się z zawartym w odwołaniu stanowiskiem Spółki, że w niniejszej sprawie należy zastosować preferencyjną stawkę celną na podstawie przepisów Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu CEFTA. Nie podzielił również poglądu Spółki, że w sprawie należy zastosować obowiązujący w momencie dokonywania importu przepis dotyczący możliwości dostarczania retrospektywnie wystawionych dowodów preferencyjnego pochodzenia w okresie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego - zał. nr 49

do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji lub o stwierdzenie nieważności tych decyzji, zarzucając im:

1. rażące naruszenie art. 87 ust.1 w zw. z art. 91 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; art. 1 Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej

do Unii, art. 2, 3, 22 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Polski oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej w zw.

z ust. 3 część 5 Załącznika IV tego Aktu - poprzez zastosowanie aktu prawnego regulującego sprawy Polski i Państw Członkowskich Unii Europejskiej, jako podstawy prawnej decyzji w sprawie między Polską a Rumunią, chociaż Rumunia nie jest członkiem Unii Europejskiej;

2. naruszenie Traktatu dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej,

art. 2, 3, 22 w zw. z art.6 ust. 1 i ust. 6 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia - poprzez niezastosowanie przez Polskę jako nowe Państwo Członkowskie postanowień umów zawartych przez dawne Państwa Członkowskie i Wspólnotę

z Rumunią wynikających z w/w przepisów mimo, że postanowienia umów

z Rumunią są dla Polski jako nowego Państwa Członkowskiego wiążące od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej;

3. rażące naruszenie przepisów art. 6 ust. 6 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia w zw. z art. 35 Układu Europejskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z jednej strony a Rumunią z drugiej strony podpisanego

w Brukseli w dniu 1 lutego 1993r. (Dz. Urz. WE z 31.12.1994 r. L 357 z nast. zm.)

w zw. z art. 11, 18 ust. 1 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z jednej strony a Rumunią z drugiej strony (Dz. Urz. WE z 31.12.1994 r. L 357 z nast. zm.) w zw. art. 118 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 ustanawiające przepisy wykonawcze

do Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny - przez brak ich zastosowania w niniejszej sprawie mimo,

że importowany towar miał preferencyjne, rumuńskie pochodzenie i polskim władzom celnym został przedstawiony dowód potwierdzający to pochodzenie (dokument EUR. 1 Nr [...] z dnia [...] .07.2004 r.) zgodnie z powyższymi aktami prawnymi - tj. w ciągu czterech miesięcy od daty jego wystawienia przez władze celne w kraju eksportu i nie było podstaw prawnych do odmowy przyznania preferencji celnych w odniesieniu do tego towaru;

4. naruszenie Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, art. 2, 3, 22 w zw. z ust. 13 część 5 Załącznika IV Aktu dotyczącego warunków przystąpienia w zw. z art. 26 i art. 25 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo celne (Dz.U. z 2004r. Nr. 68, poz. 623)

w zw. z §1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz.U. z 2003 r. Nr.219, poz. 2153), art. 65 § 4 pkt 2 a) - ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001r., Nr 75, poz. 802 ze zm.) - przez ich niezastosowanie, podczas gdy z przepisu art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz.U. z 2004 r. Nr. 68, poz. 623) wynika, że do spraw dotyczących długu celnego powstałego przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, a więc w przedmiotowej sprawie stosuje się przepisy dotychczasowe, a ust. 3 część 5 Załącznika IV do Aktu Przystąpienia nie znajduje zastosowania;

5. naruszenie przepisów art.120 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr. 8, poz. 60 ze zm.) - przez niestosowanie aktów prawnych wynikających z postanowień Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej;

6. naruszenie art. 121 Ordynacji podatkowej, albowiem nieuwzględnianie przez organ w postępowaniu podatkowym obowiązujących przepisów rodzi brak zaufania obywatela do organów;

7. naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej - przez błędne ustalenie podstawy prawnej decyzji i błędne uzasadnienie prawne decyzji, albowiem organ celny ustalił konsekwencje prawne stanu faktycznego na podstawie niewłaściwie ustalonej normy;

8. naruszenie art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, albowiem nie istnieje taki przepis obowiązującego prawa, na podstawie którego organ celny mógł wydać decyzję odmawiającą uznania w/w zgłoszenia celnego za nieprawidłowe

i odmówić przyznania preferencji celnych w odniesieniu do towaru objętego w/w zgłoszeniem celnym, w sytuacji gdy dowód pochodzenia został przedłożony właściwym organom celnym w terminie określonym w obowiązujących przepisach prawa tj. w art. 18 ust. 1 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z jednej strony a Rumunią z drugiej strony w zw. art. 118 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 ustanawiające przepisy wykonawcze do Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Powołany ust. 3 część 5 Załącznika IV Aktu dotyczącego warunków przystąpienia nie może mieć zastosowania;

9. naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, albowiem zachodzi oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a treścią powołanego ust. 3 część 5 Załącznika IV Aktu dotyczącego warunków przystąpienia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu wydanej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Bk 187/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie może być ona wykonana w całości oraz orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organy celne zastosowały przepisy art. 22 Aktu przystąpienia i pkt 3 część 5 załącznika nr IV do tego Aktu, bez uprzedniego odniesienia się do innych, obowiązujących w tym obszarze przepisów,

a w rezultacie bez uzasadnienia dokonanego wyboru normy prawnej. Zdaniem Sądu, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotnym było określenie wzajemnych relacji między zastosowanym przez organy celne przepisem art. 22 Aktu przystąpienia,

a przywoływanymi w skardze przepisami art. 6 ust. 1, 2 i 6 tego Aktu. Sąd I instancji powołując treść przepisów art. 6 ust. 1 i ust. 2 Aktu przystąpienia zauważył,

że wypełnieniem dyspozycji zawartej w art. 6 ust. 2 tego Aktu stał się podpisany

w dniu 4 maja 2005 r. Protokół dodatkowy do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi,

z jednej strony, a Rumunią, z drugiej strony, celem uwzględnienia przystąpienia

do Unii Europejskiej Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej (Dz.U.UE.L.

z dnia 17 czerwca 2005 r. nr 155, poz. 30), zwany dalej Protokołem dodatkowym.

Sąd I instancji nie podzielił stanowiska organu celnego, że przepisy art. 6 Aktu przystąpienia regulują zgłoszenie towarów po dniu przystąpienia Polski do UE, natomiast w przepisach szczególnych, to jest art. 22 i pkt 3 części 5 załącznika Nr IV do tego Aktu, uregulowano sytuacje przejściowe, mające zastosowanie do towarów sprowadzonych przed 1 maja 2004 r. Zdaniem Sądu, w obu przypadkach - czyli zarówno w protokole, o którym mowa w art. 6 ust. 2 i 6 Aktu przystąpienia, jak i w art. 22 i pkt 3 części 5 załącznika Nr IV tego Aktu - uregulowane zostały kwestie związane ze zgłoszeniem towarów przed datą przystąpienia nowych Państw do Unii Europejskiej, a różnica między tymi regulacjami polega na tym, że przepis art. 6 ust. 2 i 6 Aktu przystąpienia odnosi się wprost do stosunków między nowymi Państwami Członkowskimi, a korzystającą ze statusu państwa stowarzyszonego z Unią Europejską - Rumunią. Ponadto zaznaczył, że wyżej wymieniony Protokół dodatkowy wszedł w życie dopiero w dniu 1 sierpnia 2005 r., zatem do tego czasu, zgodnie

z treścią art. 6 ust. 6 Aktu przystąpienia, nowe Państwa Członkowskie powinny stosować postanowienia umów zawartych przez obecne Państwa Członkowskie oraz Wspólnotę z Rumunią. W konkluzji Sąd stwierdził, że świadectwo przewozowe EUR 1 nr K 0071372, wystawione przez władze celne Rumunii w dniu 20 lipca 2004 r., przedłożone zostało polskim organom celnym w dniu [...] września 2004 r., a więc przed wejściem w życie Protokołu dodatkowego. Z kolei z przepisu art. 23 ust. 1 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z jednej strony,

a Rumunią, z drugiej strony (Dz. U. WE z 31.12.1994 r. L 357 ze zm.), zwanego dalej Protokołem Nr 4, wynika, że dowód pochodzenia towarów ważny jest przez

4 miesiące od daty wystawienia przez władze celne kraju eksportu i w tym czasie musi zostać przedłożony władzom celnym kraju importu. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270

ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że została wydana z naruszeniem art. 120 Ordynacji podatkowej, poprzez niezastosowanie

w sprawie przepisów art. 6 ust. 1, 2 i ust. 6 Aktu przystąpienia.

W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Celnej w B. zaskarżył powyższy wyrok w całości i domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Białymstoku. Wyrokowi zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego poprzez:

a) niezastosowanie w niniejszej sprawie ust. 3 tiret 2 części 5 załącznika IV Aktu przystąpienia w związku z art. 22 Aktu przystąpienia w sytuacji, gdy jest

to regulacja szczególna w stosunku do regulacji art. 6 tego Aktu, dotycząca uznawania wystawionych retrospektywnie dowodów potwierdzających preferencyjne pochodzenie towarów będących przedmiotem obrotu między nowymi Państwami Członkowskimi a państwami trzecimi, w tym Rumunią,

b) błędną wykładnię art. 18 ust. 1 i art. 23 ust. 1 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego (Dz. U. WE z 31.12.1994 r. L 357 ze zm.) w związku z art. 6 ust. 1, 2 i ust. 6 Aktu przystąpienia przez przyjęcie, iż wyżej wymienione przepisy mają zastosowanie do importu towaru objętego procedurą dopuszczenia

do obrotu na polskim obszarze celnym według zgłoszenia celnego JDA SAD Nr OGL 060300/00/010543 z dnia 15 kwietnia 2004 r. - w sytuacji, gdy ich stosowanie jest wyłączone przez szczególną regulację prawną zawartą w ust. 3 tiret 2 części 5 załącznika IV w związku z art. 22 Aktu przystąpienia.

Ponadto na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy

z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), zwanej dalej p.u.s.a., polegające na dokonaniu niewłaściwej oceny zgodności decyzji z prawem przez przyjęcie, iż decyzja Dyrektora Izby Celnej nie odzwierciedla w całości właściwego procesu stosowania prawa, a błąd organu celnego polega na odmowie zastosowania obniżonej stawki celnej na podstawie retrospektywnie wystawionego dowodu pochodzenia towaru importowanego

z Rumunii przed datą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej w sytuacji, gdy dowód ten został organowi celnemu przedstawiony po upływie czterech miesięcy od dnia przystąpienia.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 września 2007 r. sygn. akt I GSK 2259/06 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku oraz orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu wskazał, iż istota problemu prawnego w sprawie dotyczy ustalenia, jakie przepisy prawa materialnego mają zastosowanie do zgłoszeń celnych dokonanych przed dniem 1 maja 2004 r.

w stosunku, do których wystawiono retrospektywnie świadectwo pochodzenia towaru z państwa trzeciego w rozumieniu art. 6 ust. 1 Aktu przystąpienia, a świadectwo

to zostało przedłożone właściwemu organowi po dniu akcesji.

W dacie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, dotychczasowe Państwa Członkowskie i Wspólnotę wiązał z Rumunią Układ Europejski ustanawiający Stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi,

z jednej strony, a Rumunią, z drugiej strony (Dz. U. WE z 31.12.1994 r. L 357

ze zm.). Natomiast wymóg zawarcia protokołu, o którym mowa w art. 6 ust. 2 Aktu przystąpienia został spełniony w dniu 4 maja 2005 r., przy czym Protokół dodatkowy do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Rumunią, z drugiej strony (Dz.U.UE.L.05.155.30), wszedł w życie dopiero dnia 1 sierpnia 2005 r. Kwestie międzyczasowe, związane z okresem biegnącym od dnia przystąpienia nowych Państw Członkowskich do Unii Europejskiej do dnia zawarcia protokołów,

o których stanowi art. 6 ust. 2 Aktu przystąpienia, zostały uregulowane w ust. 6 tego przepisu. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 6 omawianej umowy międzynarodowej, począwszy od dnia przystąpienia, oraz do czasu zawarcia niezbędnych protokołów,

o których mowa w ustępie 2, nowe Państwa Członkowskie stosują postanowienia umów zawartych wspólnie przez obecne Państwa Członkowskie oraz Wspólnotę

z Rumunią, jak również innych umów zawartych wspólnie przez obecne Państwa Członkowskie i Wspólnotę przed przystąpieniem. W świetle powyższego zdaniem NSA rację ma Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wywodząc, że do czasu wejścia w życie Protokołu dodatkowego nowe Państwa Członkowskie powinny stosować postanowienia umów zawartych wspólnie przez obecne Państwa Członkowskie oraz Wspólnotę z Rumunią. Jednakże, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowa w tym zakresie wykładnia art. 6 ust. 6 Aktu przystąpienia doprowadziła Sąd I instancji do niewłaściwego zastosowania przepisów Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z jednej strony,

a Rumunią z drugiej strony, podpisanego w Brukseli w dniu 1 lutego 1993 r. Omawiany art. 6 ust. 6 Aktu przystąpienia odnosi się bowiem do okresu, który rozpoczyna swój bieg od dnia przystąpienie nowych Państw Członkowskich do Unii Europejskiej, czyli od dnia 1 maja 2004 r. (z tym też dniem omawiane przepisy weszły w życie). W przypadku Rumuni jest to okres pomiędzy 1 maja 2004 r.,

a 1 sierpnia 2005 r. (data wejścia w życie Protokołu dodatkowego). Twierdzenie zawarte w pisemnych motywach kontrolowanego orzeczenia, iż przepis ten reguluje kwestie związane ze zgłoszeniem towarów, pochodzących z państw korzystających ze statusu państwa stowarzyszonego z Unią Europejską, przed datą przystąpienia nowych Państw do Unii Europejskiej, nie znajduje uzasadnienia prawnego.

NSA stwierdził również, że w sytuacji, gdy świadectwo pochodzenia towaru zostało wystawione po dniu 1 maja 2004 r. i tym samym po tej dacie przedłożone organom celnym, nie można było stosować zasad potwierdzania pochodzenia zawartych w umowie CEFTA. Zgodnie bowiem z treścią art. 6 ust. 10 Aktu przystąpienia z mocą od dnia przystąpienia, nowe Państwa Członkowskie wystąpią

z wszelkich umów o wolnym handlu, w tym ze Środkowoeuropejskiej umowy

o wolnym handlu (CEFTA). Na mocy tego przepisu z dniem przystąpienia Polski

do Unii Europejskiej, przestała obowiązywać Środkowoeuropejska umowa o wolnym handlu CEFTA. Zawarte w umowie CEFTA zasady potwierdzania pochodzenia miały zatem zastosowanie do dowodów pochodzenia przedłożonych organom celnym przed dniem 1 maja 2004 r.

W sytuacji takiej, jak zaistniała w rozpoznawanej sprawie, kwestie związane ze zgłoszeniami celnymi dokonanymi przed dniem 1 maja 2004 r., obejmującymi towary, w stosunku do których świadectwo pochodzenia zostało wystawione po tej dacie, regulują wprost przepisy przejściowe, zamieszczone w załączniku nr IV

do Aktu przystąpienia, o którym mowa w przepisie art. 22 tego Aktu. Jeżeli zatem towary zostały zgłoszone do przywozu w nowym Państwie Członkowskim przed dniem przystąpienia, zgodnie z preferencyjnymi uzgodnieniami obowiązującymi

w tym nowym Państwie Członkowskim w tym czasie, dowód pochodzenia wystawiony z mocą wsteczną zgodnie z tymi uzgodnieniami może również zostać przyjęty w nowych Państwach Członkowskich, pod warunkiem, iż zostanie

on przedstawiony organom celnym w ciągu czterech miesięcy od dnia przystąpienia. Zatem w niekwestionowanym stanie faktycznym w sprawie mają zastosowanie przepisy ust. 3 tiret 2 część 5 załącznika IV Aktu przystąpienia, a to oznacza,

że podniesienie zarzutu ich niezastosowania stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Mając na uwadze treść art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym wyroku stwierdził, że Sąd I instancji naruszył art. 18 ust. 1 i art. 23 ust. 1 Protokołu nr 4, przyjmując, że przepisy te miały zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych przed dniem 1 maja 2004 r. kiedy

to nie wiązały one jeszcze Polski. Omawiany art.6 ust.6 Aktu przystąpienia dotyczy wyłącznie okresu, który rozpoczyna swój bieg od dnia przystąpienia nowych Państw Członkowskich do Unii Europejskiej, czyli od dnia 1 maja 2004 r. Reguluje on kwestie stosowania prawa w okresie przejściowym a zatem od dnia 1 maja 2004 r. do daty podpisania protokołów dodatkowych, o których mowa w art. 6 ust. 2 Aktu przystąpienia, czyli w odniesieniu do Rumunii do dnia 1 sierpnia 2005 r. Zdaniem NSA do zdarzeń prawnych, jakimi są wszak zgłoszenia celne, powstałych przed dniem

1 maja 2004 r. nie mają zastosowania przepisy art.6 ust. 2 i 6 Aktu przystąpienia.

W sytuacji, gdy świadectwo pochodzenia towaru zostało wystawione po dniu 1 maja 2004 r. i tym samym po tej dacie przedłożone organom celnym, nie można było stosować zasad potwierdzania pochodzenia zawartych w umowie CEFTA. Zgodnie

z art. 6 ust. 10 Aktu przystąpienia z mocą od dnia przystąpienia, nowe Państwa Członkowskie wystąpią z wszelkich umów o wolnym handlu, w tym

ze Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu CEFTA. Zatem z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej przestała obowiązywać omawiana umowa,

a zatem także zasady potwierdzania pochodzenia towarów wynikające z tej umowy miały zastosowanie do dowodów pochodzenia przedłożonych organom celnym wyłącznie przed dniem 1 maja 2004 r.

NSA podkreślił, że w sytuacji takiej, jak zaistniała w rozpoznawanej sprawie, kwestie związane ze zgłoszeniami celnymi dokonanymi przed dniem 1 maja 2004 r., obejmującymi towary, w stosunku, do których świadectwo pochodzenia zostało wystawione po tej dacie, regulują wprost przepisy przejściowe, zamieszczone

w załączniku nr IV do Aktu przystąpienia, o którym mowa w przepisie art. 22 tego Aktu. Zatem w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ust.3 tiret 2 część 5 załącznika IV Aktu przystąpienia.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, że Dyrektor Izby Celnej

w B., wydając zaskarżoną decyzję właściwie dokonał subsumcji normy prawa materialnego pod ustalony stan faktyczny, jak również nie naruszył przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić należy, iż zgodnie z treścią ust. 3 części 5 (Unia Celna) Załącznika nr IV do Aktu przystąpienia, bez uszczerbku dla możliwości zastosowania jakiegokolwiek środka wynikającego ze wspólnej polityki handlowej, dowód pochodzenia prawidłowo wystawiony przez państwo trzecie w ramach umów preferencyjnych zawartych przez nowe Państwa Członkowskie z tymi państwami lub w ramach jednostronnego ustawodawstwa krajowego nowych Państw Członkowskich, będzie przyjmowany w określonych nowych Państwach Członkowskich, z zastrzeżeniem następujących warunków:

a) uzyskanie pochodzenia uprawnia do preferencyjnego traktowania taryfowego

na podstawie preferencyjnych środków taryfowych zawartych w umowach lub uzgodnieniach, które Wspólnota zawarła lub przyjęła w odniesieniu do państw trzecich lub grupy państw, zgodnie z treścią artykułu 20 ustęp 3 litery d) i e) rozporządzenia (EWG) nr 2913/92,

b) dowód pochodzenia oraz dokumenty przywozowe zostały wystawione najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień przystąpienia,

c) dowód pochodzenia zostanie przedstawiony organom celnym w okresie czterech miesięcy od dnia przystąpienia.

Jeżeli towary zostały zgłoszone do przywozu w nowym Państwie Członkowskim przed dniem przystąpienia, zgodnie z preferencyjnymi uzgodnieniami obowiązującymi w tym nowym Państwie Członkowskim w tym czasie, dowód pochodzenia wystawiony z mocą wsteczną zgodnie z tymi uzgodnieniami może również zostać przyjęty w nowych Państwach Członkowskich, pod warunkiem,

iż zostanie on przedstawiony organom celnym w ciągu czterech miesięcy od dnia przystąpienia.

Zgodzić się należy z Dyrektorem Izby Celnej, iż powyższa regulacja, która weszła w życie z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej określa w sposób szczegółowy zasady uznawania przez nowe Państwa Członkowskie dowodów preferencyjnego pochodzenia towarów w okresie przejściowym. W niniejszej sprawie wystawione retrospektywnie świadectwo przewozowe potwierdzające rumuńskie pochodzenie towaru z dnia [...] lipca 2004 r. zostało przedłożone organom celnym

w dniu [...] września 2004 r., a zatem po upływie 4 – miesięcznego okresu od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej.

W świetle dokonanej przez NSA wykładni przepisów prawa wspólnotowego

w niniejszej sprawie, należało uznać stanowisko pełnomocnika skarżącej Spółki, jakoby w sprawie powinna mieć zastosowanie Środkowoeuropejska umowa

o wolnym handlu CEFTA, za nieprawidłowe. Umowa ta, zgodnie z treścią art. 6 ust. 10 Aktu przystąpienia, z dniem 1 maja 2004 r., czyli przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, przestała obowiązywać w odniesieniu do naszego kraju, a zatem również zawarte w umowie CEFTA zasady potwierdzania pochodzenia towarów nie mogły mieć zastosowania do dowodów pochodzenia towarów wystawionych

i przedłożonych polskim organom celnym po 1 maja 2004 r. Błędny jest zatem pogląd pełnomocnika skarżącej Spółki, iż w sprawie należy zastosować obowiązujący w czasie dokonywania importu przepis, dotyczący dostarczania retrospektywnie wystawionych dowodów preferencyjnego pochodzenia towarów

w terminie 4 miesięcy od dnia wystawienia.

Odnosząc się do stanowiska pełnomocnika skarżącej Spółki przestawionego w piśmie z dnia 7 grudnia 2007 r. należy stwierdzić, iż organy celne obu instancji nie kwestionowały autentyczności świadectwa pochodzenia towaru wystawionego retrospektywnie w Rumunii w dniu 1 lipca 2004 r., lecz jedynie stwierdziły, iż zostało ono przedłożone organom celnym po upływie przewidzianego przepisami prawa terminie. To było podstawą odmowy zmiany zgłoszenia celnego. Tym niemniej należy podkreślić, iż niekwestionowany fakt obowiązywania, w dacie pierwotnego zgłoszenia, umowy o wolnym handlu CEFTA, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej Spółki, nie oznacza, iż umowa ta ma zastosowanie również

do retrospektywnego świadectwa pochodzenia towaru wystawionego w dniu 1 lipca 2004 r. a przedłożonego organom celnym w dniu [..] września 2004 r.

Za błędne należy uznać twierdzenia pełnomocnika skarżącej Spółki,

iż załącznik nr 4 Aktu przystąpienia nie powinien mieć w sprawie zastosowania, gdyż dotyczy wyłącznie nowych państw członkowskich a Rumunia w dacie importu

i w dacie przystąpienia nie była państwem członkowskim. Owszem, w 2004 r. Rumunia nie była państwem członkowskim Unii Europejskiej, ale z dniem 1 maja 2004 r. takim państwem stała się Polska i dlatego regulacja powyższa znalazła zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Rumunia w owym czasie była tzw. "państwem trzecim", na co słusznie zwrócił uwagę NSA w uzasadnieniu swojego wyroku z dnia 27 września 2007 r. sygn. akt I GSK 2259/06.

W świetle powyższego należało stwierdzić, iż zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia prawa materialnego nie mają uzasadnionych podstaw. Organy celne obu instancji właściwie zastosowały przepisy Prawa Wspólnotowego,

w szczególności regulację ust. 3 załącznika IV cz. 5 Aktu przystąpienia, przyjmując, iż dowód pochodzenia towaru wystawiony z mocą wsteczną, może zostać przyjęty

w nowych Państwach Członkowskich (w tym w Polsce) pod warunkiem, że zostanie on przedstawiony organom celnym w okresie czterech miesięcy od dnia przystąpienia. Bezspornym w sprawie jest, że skarżąca Spółka retrospektywne świadectwo pochodzenia towaru przedstawiła polskim organom celnym

z przekroczeniem powyższego terminu.

Mając na uwadze powyższe należało również za niezasadne uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego, w szczególności art. 120, 121

i 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Wbrew wywodom skargi zaskarżona decyzja znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego, dlatego też nie można uznać,

iż została wydana bez lub też z błędną podstawą prawną. W tym zakresie uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada prawu. Nie można również zgodzić się

z pełnomocnikiem skarżącej Spółki, iż w tym zakresie decyzja rodzi brak zaufania obywateli od organów podatkowych.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną,

na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.