Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1193/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 145 par 1. pkt 1 lit. a, art. 153, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 7 ust. 2b pkt 2 lit. a, ust. 7
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki SO del. Janusz Bociąga Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2013 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w zakresie odmowy przyznania K. P. płatności do krów, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 200,00 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2012 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. przyznał K. P. płatności na rok 2011 w wysokości 2111,21 zł w tym:

– jednolitą płatność obszarową w wysokości 1591,68 zł, w tym środki unijne 1591,68 zł, środki krajowe 0,00 zł;

– uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 301,65 zł, w tym środki unijne 0,00 zł, środki krajowe 301,65 zł;

– uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 217,88 zł, w tym środki unijne 0,00 zł, środki krajowe 217,88 zł.

Jednocześnie, tą samą decyzją Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. odmówił przyznania K. P. płatności do krów.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji podał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 2,24 ha. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 2,24 ha. Natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wynosiła 2,19 ha. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 57 ust. 3 akapit drugi i trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz.UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, z późn. zm.), w przypadku, gdy różnica między całkowitą powierzchnią zadeklarowaną kwalifikowaną a całkowitą powierzchnią stwierdzoną nie przekracza 0,1 ha i nie jest większa niż 20% całkowitej powierzchni zadeklarowanej kwalifikowanej wówczas powierzchnię stwierdzoną uznaje się za równą powierzchni deklarowanej kwalifikowanej. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że płatność została przyznana do powierzchni deklarowanej kwalifikowanej 2,24 ha. Z kolei stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2011 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 listopada 2011 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2011 r. (Dz. U. Nr 238, poz. 1421) i wynosiła 710,57 zł. Należna kwota płatności wyniosła zatem 1591,68 zł. Odnośnie uzupełniającej płatności podstawowej organ I instancji stwierdził, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 do uzupełniającej płatności podstawowej wynosiła 1,10 ha. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do uzupełniającej płatności podstawowej wynosiła 1,10 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wynosiła 1,10 ha. Organ I instancji podał, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego działki rolne deklarowane do płatności uzupełniających muszą być położone na działkach rolnych, do których przyznano jednolitą płatność obszarową. Organ wskazał, że stawka uzupełniającej płatności podstawowej do 1 ha uprawy w 2011 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 listopada 2011 r. i wynosiła 274,23 zł. Należna kwota płatności wyniosła zatem 301,65 zł. Organ I instancji podał również, że we wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 została zadeklarowana powierzchnia 0,55 ha trwałych użytków zielonych (grupa upraw JPO, TUZ). Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 z późn. zm.), do powierzchni tej przysługuje płatność zwierzęca, o ile są spełnione warunki określone w przywołanym rozporządzeniu. Organ I instancji stwierdził, że po przeprowadzonej kontroli administracyjnej powierzchnia stwierdzona trwałych użytków zielonych wynosi 0,55 ha. W złożonym wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 zostało zgłoszone żądanie uwzględnienia zwierząt zgłoszonych do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub koniowatych, które zostało uwzględnione przy wyznaczaniu DJP (Dużych Jednostek Przeliczeniowych). Organ I instancji wskazał, że na podstawie informacji zawartych w rejestrze oznakowanych zwierząt gospodarskich wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 2,00 DJP. Powierzchnia maksymalna została z kolei ustalona na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą i wynosiła 0,57 ha. Organ I instancji podał, że zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 nie większej jednak niż wyznaczona powierzchnia maksymalna. Mając powyższe na uwadze organ I instancji stwierdził, że powierzchnia, co do której została naliczona płatność wynosiła 0,55 ha. Stawka płatności zwierzęcej do 1 ha uprawy w 2011 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 listopada 2011 r. i wynosiła 396,14 zł. Należna kwota płatności wyniosła zatem 217,88 zł.

Uzasadniając odmowę przyznania płatności od krów organ I instancji podniósł, że we wniosku o przyznanie płatności do krów i owiec została zadeklarowana 1 samica z gatunku bydło domowe (Bos taurus). Deklarowana kwalifikowana liczba samic z gatunku bydło domowe wynosiła zatem 1. Natomiast podczas kontroli administracyjnej nie stwierdzono, aby zadeklarowana samica z gatunku bydło domowe znajdowała się w siedzibie stada wnioskodawcy, co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, prowadzonego na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. W związku z powyższym, z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości wymienione wyżej zwierzę nie zostało zatwierdzone, skutkiem czego było wykluczenie go z wnioskowanych płatności.

W odwołaniu od powyższej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. K. P. zakwestionował tylko część wymienionej wyżej decyzji, wyłącznie w zakresie odmowy przyznania mu płatności do krów i wniósł o przyznanie mu płatności do zadeklarowanej we wniosku krowy nr [...]. Odwołujący się podał, że krowa ta jest wprawdzie zarejestrowana na jego żonę, ale zajmują się nią wspólnie i jest ona żywiona paszą pochodzącą z jego gospodarstwa. Odwołujący się dodał również, że do wniosku została dołączona zgoda jego żony na przyznanie mu płatności do tej krowy.

Decyzją z dnia 3 lipca 2012 r. Nr [....], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. z dnia [....] 2012 r. Nr [...]. Organ II instancji podniósł, że z uwagi na to, że strona kwestionuje wyłącznie rozstrzygnięcie dotyczące płatności do krów (PK) za 2011 r. oraz że nie stwierdzono żadnych innych nieprawidłowości odnośnie pozostałych płatności przyznanych stronie za 2011 r., niniejsza decyzja organu odwoławczego dotyczy głównie tego fragmentu sprawy. Organ II instancji podniósł, iż ilość zwierząt uprawnionych za 2011 r. do płatności PK była mniejsza niż ilość, którą strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie tych płatności. Jak bowiem wynika z zawartości załączonego do wniosku odrębnego oświadczenia, strona zgłosiła do wymienionej wyżej płatności 1 sztukę bydła domowego (Bos taurus) o nr [....]. Natomiast analiza danych dotyczących wskazanych zwierząt dostępnych w prowadzonym przez ARiMR rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych (bazie IRZ) wskazuje, że krowa o powyższym numerze nigdy nie była zarejestrowane w siedzibie stada strony. Brak zatem było możliwości przyznania stronie płatności PK za 2011 r. w żądanej wysokości. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy przytoczył treść art. 7 ust. 2b i 2c oraz ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 z późn. zm.). Zdaniem organu II instancji, brzmienie przytoczonych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że płatność PK przysługuje do krów zgłoszonych do tych płatności, posiadanych przez stronę na dzień 31maja 2011 r. i zarejestrowanych w bazie IRZ. Przepisy te nie dają – według organu odwoławczego – możliwości przyznania płatności PK rolnikowi, który złożył wniosek o jednolitą płatność obszarową i może ją otrzymać oraz posiada lub współposiada krowy uprawniające do płatności PK, ale zarejestrowane na współposiadacza tych zwierząt (może to być małżonek, brat itp.) nie wnioskującego o wsparcie tego rodzaju, w odpowiednim dla tej płatności terminie w rejestrze ARiMR dot. zwierząt gospodarskich. W opinii organu II instancji, brak zarejestrowania zwierzęcia zgłaszanego do płatności PK na osobę (podmiot) wnioskujący o przyznanie tych płatności, oznacza brak możliwości uzyskania tej płatności do takiego zwierzęcia. Zdaniem organu odwoławczego, zgody, o której mowa w art. 7 ust. 7 wyżej wymienionej ustawy udzielić może zatem jedynie osoba, na którą takie zwierzę (zgłaszane do płatności PK) nie jest zarejestrowane, ale jest jego współposiadaczem (np. mąż osoby zgłaszającej zwierzę do płatności). Przepis ten powinien być bowiem odczytywany w powiązaniu z przepisem art. 7 ust. 2b pkt 2 lit. b, wskazującym podmioty mogące starać się o ten rodzaj wsparcia, co pozwala na uniknięcie sytuacji, w której wniosek był kwestionowany z uwagi na prawa współposiadaczy do dysponowania zwierzęciem. Organ II instancji stwierdził, że zgłoszona sztuka bydła nie znajdowała się w posiadaniu strony w dniu 31 maja 2011r., lecz przebywała w siedzibie stada rolnika o nr producenta rolnego [....], tj. małżonka strony. Zdaniem tego organu, przepisy prawa materialnego będące podstawą rozstrzygnięcia nie pozwalają na przyjęcie wykładni rozszerzającej w zakresie podmiotu uprawnionego do płatności PK innego niż wnioskodawca.

Skargę na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła M. P. działająca w imieniu męża K. P. W uzasadnieniu skargi M. P. podała, że gospodarstwo rolne stanowi własności jej męża, natomiast krowa jest wpisana na nią, co spowodowane jest tym, że jej mąż jest alkoholikiem i gdyby krowa była wpisana na niego to z pewnością by ją sprzedał, a na kupno nowej ich nie stać. Nadto M. P. podała, że nie może starać się o przyznanie dopłat, gdyż jej mąż nie wyraża na to zgody.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Sąd stwierdza z urzędu, że w pkt IV wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 K. P., a zatytułowanym "Żądanie uwzględnienia zwierząt" zaznaczono: "Wnioskuję o uwzględnienie, przy ustalaniu powierzchni, do której przysługuje płatność zwierzęca, zwierząt, których posiadaczem w wymaganym przepisami okresie był mój obecny małżonek, co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierzą, albo zgłoszenie do tych rejestrów. Dane małżonka: P. M., nr identyfikacyjny [...], PESEL [...] ". W pkt 5 tego wniosku wpisano liczbę krów: "1".

Sąd stwierdza z urzędu, ze do wyżej wymienionego wniosku zostało dołączone oświadczenie M. P., z którego wynika, że wyraża zgodę na uwzględnienie zwierząt (oznaczonych w oświadczeniu o numerach identyfikacyjnych krów, [....]), których jest współposiadaczem, do płatności do krów, o które ubiega się K. P. nr identyfikacyjny [....].

Nadto Sąd stwierdza z urzędu, że w piśmie organu I instancji z dnia 16 maja 2012 r. przekazującym organowi II instancji odwołanie K. P. organ I instancji zajął stanowisko, że "należy przychylić się do stanowiska wyrażonego w odwołaniu od decyzji", albowiem "producent rolny spełnia warunki do przyznania płatności do krów zgodnie z art. 7 ust. 2b pkt 2 w związku z art. 7 ust. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola Sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, w badanej sprawie zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy przyznania K. P. płatności do krów podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego albowiem przy ich wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie zaznaczyć należy, że podstawą prawną przyznania płatności, m.in. do krów jest ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 z póżn. zm.), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1. W szczególności art. 7 ust. 2b pkt 2 lit. a i ust. 7 stanowią:

"Art. 7. (...)

2b. Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o przyznanie tej płatności, przysługuje wsparcie specjalne w formie:

(...)

2) płatności do samic gatunku bydło domowe (Bos taurus) i do samic gatunku owca domowa (Ovis aries), zwane dalej "płatnością do krów i owiec", jeżeli:

a) w dniu 31 maja danego roku posiada nie więcej niż 10 samic z gatunku bydło domowe mających co najmniej 36 miesięcy życia

(...)

– co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych prowadzonego na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt;

(...)

7. W przypadku gdy działka lub zwierzę, o którym mowa w ust. 2b pkt 2, w dniu 31 maja danego roku jest przedmiotem współposiadania, płatności obszarowe lub płatność do krów i owiec przysługują temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili zgodę. Zgoda ta nie jest wymagana, jeżeli miałaby pochodzić od współposiadacza będącego małżonkiem wnioskodawcy."

Z przytoczonego wyżej przepisu jednoznacznie wynika, że o ile w dniu 31 maja danego roku krowy lub owce są przedmiotem współposiadania małżonków, to wsparcie specjalne w formie płatności do krów lub owiec, o którym mowa w art. 7 ust. 2b pkt 2 lit. a i ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 z późn. zm.), przysługuje temu z małżonków, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o przyznanie tej płatności wraz z wnioskiem o wsparcie specjalne w formie płatności do krów lub owiec, niezależnie od tego, na którego z małżonków zwierzęta są zarejestrowane. Z przytoczonego wyżej przepisu wynika także, że w takiej sytuacji domniemana jest zgoda małżonka, na którego zwierzęta są zarejestrowane.

Powyższa sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, albowiem K. P. spełniał warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o przyznanie tej płatności, a nadto był współposiadaczem krowy zarejestrowanej na żonę, która niezależnie od domniemania wyrażenia zgody dołączyła pisemną zgodę na przyznanie mężowi wsparcia specjalnego w formie płatności do krowy.

W powyższej sytuacji nie mają racji organy administracyjne twierdząc, że w powyższym zakresie istnieją jakiekolwiek "wątpliwości interpretacyjne". Wobec jednoznacznej treści przytoczonych wyżej przepisów, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w zakresie przyznania K. P. płatności do krowy organy administracyjne wezmą pod uwagę zajęte w niniejszej sprawie przez Sąd stanowisko, a to wobec treści art. 153 p.p.s.a., który stanowi:

"Art. 153. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia."

Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł - jak w pkt I wyroku.

Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej koszty postępowania – jak w pkt II wyroku.