Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1987/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. Spółki z o.o. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 kwietnia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 66/14 w sprawie ze skargi G. Spółki z o.o. w D. na decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G. Spółki z o.o. w D. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 66/14, oddalił skargę G. Sp. z o.o. w D. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.

Rozstrzygnięciem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała G. Sp. z o.o. w organizacji w D., iż jej wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ stwierdził, że w trakcie weryfikacji złożonego wniosku ustalono, iż w ramach tego samego naboru, oprócz wniosku złożonego przez G.(1) Sp. z o.o. w organizacji, wnioski złożyły również: - G. Sp. z o.o. w organizacji oraz - G.(2) Sp. z o.o. w organizacji.

W wyniku analizy dokumentów i informacji zawartych w tych wnioskach stwierdzono zależności, dające podstawę do odmowy przyznania pomocy, w postaci:

1) G. Sp. z o.o. oraz G.(1) Sp. z o.o. zostały zawiązane tego samego dnia, tj. 26.04.2013 r. (ostatni dzień naboru wniosków o przyznanie pomocy w ramach przedmiotowego działania), natomiast G.(2) została zawiązana w dniu 24.04.2013 r., umowami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, sporządzonymi w formie aktów notarialnych w kancelarii notarialnej przed tym samym notariuszem;

2) wszystkie spółki posiadają m.in. tych samych wspólników, tj.: M. J. W., W. J. W., K. W., Z. S. W. Ponadto Ł. D. W. jest jednym ze wspólników w G. oraz G.(2). Udziały w tych spółkach są równe i niepodzielne i wynoszą dla wszystkich wyżej wymienionych wspólników (z wyjątkiem Z. S. W. - 10% udziałów) po 20% udziałów. W związku z powyższym ww. osoby mają w G. oraz G.(2) łącznie 90% udziałów, w G.(1) 70% udziałów, co pozwala im podczas działania łącznie na sprawowanie kontroli nad ww. spółkami;

3) z dostarczonych umów spółek wynika, iż M. J. W., W. J. W. oraz K. W. są uprzywilejowani w zakresie dywidendy, tzn. przysługuje im prawo do wypłaty dywidendy w wysokości o połowę wyższej niż dywidenda przypadająca na udział zwykły, co oznacza, iż dochody z działalności spółek w większości trafią do ww. osób;

4) w każdej ze spółek powołany jest dwuosobowy Zarząd Spółki, składający się ze wspólników, w którym funkcję wiceprezesa sprawuje M. J. W.;

5) Ł. D. W. został ustanowiony pełnomocnikiem do reprezentowania wszystkich wymienionych spółek;

6) W G.(2) oraz G.(1) funkcję prezesa pełni A. T.;

7) M. J. W., Ł. D. W. oraz W. J. W. złożyli również wnioski o przyznanie pomocy jako osoby fizyczne. Ponadto M. M. G. będąca wspólnikiem G. również złożyła wniosek o przyznanie pomocy;

8) G.(2) oraz G. wskazują jako miejsce siedziby adres: D. [...], natomiast G.(1) wskazuje jako miejsce siedziby adres: Ł. [...];

9) dwa spośród wymienionych podmiotów zamierzają prowadzić pokrewny rodzaj działalności objęty kodem PKD 47.11.Z, zaś wszystkie trzy podmioty w swych umowach spółek mają ten sam zakres działalności (tj. te same kody PKD);

10) G.(2) oraz G.(1) (dwa podmioty) zamierzają realizować inwestycję polegającą na budowie budynku handlowego;

11) wysokość planowanych kosztów realizacji operacji w przypadku G.(1) oraz G.(2) jest identyczna;

12) wnioskowana kwota pomocy, o którą ubiegają się wszystkie wymienione spółki wynosi 300.000,00 zł.

W ocenie organu, z przedstawionych danych wynikają oczywiste powiązania osobowe pomiędzy wskazanymi przedsiębiorstwami, jednak pomimo nich, wnioski o przyznanie pomocy złożone przez poszczególne Spółki są wnioskami złożonymi przez odrębne podmioty. Zdaniem Agencji, powołanie tych Spółek miało na celu obejście przepisów dotyczących limitu wnioskowanej kwoty pomocy przypadającej na jednego beneficjenta w okresie trwania Programu, która zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883 ze zm.; powoływanego dalej jako: rozporządzenie z 17 lipca 2008 r.) wynosi 300 tyś zł. Dzięki powołaniu trzech odrębnych podmiotów spółki mogłyby otrzymać łącznie 900.000 zł, a zatem trzykrotnie więcej, niż gdyby o pomoc ubiegał się jeden podmiot. Organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie utworzono sztuczne warunki w celu uzyskania nienależnego wsparcia, w wyniku obejścia kryteriów dostępu do pomocy w ramach Programu w zakresie maksymalnego limitu pomocy dla jednego wnioskodawcy. Mając na uwadze treść § 18 ust. 6 w świetle § 12 ust. 1 i § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 17 lipca 2008 r. oraz art. 4 ust 8 rozporządzenia (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich i art. 4 ust 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1 z 23.12.1995), Agencja odmówiła przyznania pomocy.

Organ podniósł ponadto, że zgodnie z art. 5 Kodeksu cywilnego nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Przywołano również treść art. 58 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła G. Sp. z o.o., wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.; powoływanej dalej jako: ustawa o wspieraniu rozwoju) przez przyjęcie, iż nie są spełnione warunki przyznania pomocy;

- § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w zw. z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. w zw. z art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euroatom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, poprzez bezpodstawne uznanie, iż skarżąca działając z G.(2) i G.(1) stworzyła sztuczne warunki w celu obejścia § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 17 lipca 2008 r.;

- art. 5 i 58 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego poprzez bezpodstawne zastosowanie przepisów prawa cywilnego do sprawy o charakterze administracyjnym i bezzasadne przyjęcie, że skarżący, składając wniosek, wykorzystał swoje prawa w sposób sprzeczny z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego oraz dokonał czynności prawnej mającej na celu obejście ustawy.

W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., iż organ oparł się na pozaprawnych przesłankach takich jak: zawiązanie spółki na trzy dni przed końcem bądź w ostatnim dniu naboru wniosków o przyznanie pomocy, sporządzenie aktu notarialnego przed tym samym notariuszem, ubieganie się przez osoby fizyczne o przyznanie pomocy w ramach innego, niezwiązanego z działaniem "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" programem, ustanowienie pełnomocnikiem uprawnionym do reprezentacji spółek tej samej osoby fizycznej, posiadanie przez spółki tożsamych kodów działalności PKD (mimo, iż wnioski o dofinansowanie projektu dotyczą różnych inwestycji realizowanych w odmiennych lokalizacjach), ubieganie się przez spółki o maksymalną kwotę pomocy. Skarżąca spółka podniosła, że organ skupił się na ustaleniu sposobu reprezentacji przedsiębiorstw oraz ich adresu. Za bezpodstawne uznała twierdzenie organu o wytworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania wnioskowanego wsparcia. Organ nie uzasadnił bowiem swojego stanowiska w tej kwestii, a materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwala na wyciągniecie takich wniosków. Zarówno w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia, jak i w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nie wskazano czy organ rozpatrując sprawę kierował się zaleceniami Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczącymi definicji małych i średnich przedsiębiorstw. Skarżąca nie wie, czy została zaklasyfikowana jako przedsiębiorstwo partnerskie lub powiązane, czy uznano że prowadzi swoją działalność lub część swojej działalności na tym samym rynku właściwym lub na rynkach sąsiednich. W jej ocenie, niewystarczającym było ograniczenie się przez organ do stwierdzenia, że dwa podmioty mają tożsamy adres siedziby zaś trzeci podmiot wskazuje jako adres siedziby Ł. [...]. Nie można bowiem uznać, iż podmioty posiadają ten sam rynek/obszar działania ze względu na ten sam adres.

Skarżąca podniosła również, iż rozstrzygnięcie nie wskazuje, że organ zbadał rodzaj i treść prowadzonej działalności gospodarczej (przedmiot działalności wnioskodawcy, do kogo skierowana jest działalność spółek, jaki jest ich rynek). Zdaniem spółki, w sprawie niniejszej nie zachodzi zależność dotycząca zarówno miejsca realizacji inwestycji, jak i jej zakresu. Inwestycje planowane przez grupy producenckie realizowane będą w różnych lokalizacjach, a środki pozyskane zostaną na różne projekty. Z zestawienia wszystkich trzech wniosków wynika, że planowane inwestycje są odrębnymi i niezależnymi od siebie działaniami. Wobec braku w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia analizy Ekonomicznego Planu Operacji, skarżąca uznała, że organ nie ustalił stanu faktycznego w sposób kompletny oraz nie uzasadnił rozstrzygnięcia w sposób dostateczny, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca zarzuciła również organowi bezpodstawne zastosowanie w sprawie przepisów prawa cywilnego pomimo jej administracyjnego charakteru i bezzasadne przyjęcie, że składając wniosek, spółka wykorzystała swoje prawa w sposób sprzeczny z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego oraz dokonała czynności prawnej mającej na celu obejście ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Sąd I instancji wskazał, że organ odmówił przyznania pomocy powołując się na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w zw. z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji UE nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. oraz art. 4 ust 3 rozporządzenia Rady WE nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. W ocenie WSA, w rozpoznawanej sprawie zaszły niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy, które organ przedsatwił w 12 punktach uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd przypomniał, że Agencja wskazała na powiązania pomiędzy określonymi podmiotami oraz ich związki personalne, a także na zakres przedmiotu i miejsca prowadzonych działalności.

Za trafne Sąd uznał stanowisko organu, iż wnioski złożone przez podmioty oraz analiza ich treści wskazują, że planowane przedsięwzięcia miały w istocie na celu pozyskanie większej pomocy finansowej niż przewidziana przez prawodawcę dla jednego podmiotu. Za prawidłowością tego twierdzenia, w ocenie WSA, tym bardziej przemawiał fakt, iż w tym samym naborze wniosków w ramach tego samego działania swoje wnioski złożyli, jako osoby fizyczne, udziałowcy spółek G., G.(2) oraz G.(1). W świetle powyższego za uzasadnione Sąd uznał przyjęcie przez organ, że nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co jest sprzeczne z celami prawa wspólnotowego i zmierza do ominięcia przepisów dotyczących górnego limitu przyznawanej pomocy. Działanie takie wyczerpało zatem przesłanki art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r., zgodnie z którym działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści, jak i art. 4 ust 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. wprowadzającego zakaz dokonywania płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, celem uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.

Sąd I instancji stwierdził, że środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej i podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami oraz ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i Kraje Członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem. Ubieganie się o pomoc w rozpoznawanej sprawie należało więc ocenić jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Zdaniem WSA, w przedstawionej sytuacji doszło do naruszenia § 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r., którego celem jest umożliwienie uzyskania środków pomocowych jak największej liczbie podmiotów spełniających wymogi prawne, nie zaś grupie podmiotów powiązanych ze sobą oraz planujących wykonać jedno kompleksowe przedsięwzięcie.

Za błędne Sąd uznał powołanie się na treść art. 5 i 58 Kodeksu cywilnego jako uzasadnienie odmowy przyznania pomocy, bowiem w sprawach podlegających sferze prawa administracyjnego, przepisy prawa cywilnego nie mają zastosowania. Błąd ten, zdaniem WSA, nie ma jednak żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, które Sąd uznał za w pełni prawidłowe.

Za bezzasadne Sąd I instancji uznał również zarzuty naruszenia pozostałych wymienionych w skardze przepisów prawa podnosząc, iż przepisy te nie zostały w toku postępowania administracyjnego naruszone. W ocenie Sądu, za takim stanowiskiem przemawia logiczna i przekonująca argumentacja organu przedstawiona na tle prawidłowo i wyczerpująco ustalonego stanu faktycznego sprawy.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła G. Sp. z o.o. w D.

Wyrok zaskarżyła w całości i wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.u.s.a.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez skarżącego zarzutu nieuwzględnienia przez organ zalecenia Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczącego definicji przedsiębiorstw mikro, małych i średnich (Dz. Urz. UE L 124 z 20.05.2003 r., str. 36), a także nieskonfrontowanie ww. zarzutu ze stanowiskiem organu oraz zgromadzonym materiałem dowodowym;

2. art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 i art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, polegające na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu skarżonego rozstrzygnięcia pomimo, iż nie rozważono całokształtu materiału dowodowego oraz wszelkich okoliczności sprawy w celu ustalenia, czy postępowanie organu nie naruszyło przepisów postępowania przed nim.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że kwestią kluczową dla oceny sprawy była ocena ustalonych okoliczności faktycznych zwłaszcza w zakresie powiązań występujących w sprawie podmiotów. Zdaniem kasatora, Sąd I instancji nie rozpoznał i nie dokonał oceny prawnej postawionego przez skarżącą zarzutu, iż rozstrzygnięcie organu nie zawierało wskazania, czy organ rozpatrując sprawę kierował się Zaleceniem Komisji 2003/361/ WE z dnia 6 maja 2003 r. Mając bowiem na celu kompletną ocenę ewentualnych powiązań Grup Producenckich i wpływu tych powiązań na ich niezależność należało szczegółowo zbadać wskazane kwestie, w tym również, czy Grupy Producenckie prowadzą swą działalność lub jej część na tym samym rynku właściwym lub rynkach sąsiednich. Strona wnosząca skargę kasacyjną stwierdziła, iż poza zainteresowaniem Sądu I instancji pozostała okoliczność, że nie można uznać jakoby podmioty posiadały ten sam rynek/obszar działania ze względu na ten sam adres, a zaskarżone rozstrzygnięcie nie zawierało wskazania, iż organ zbadał rodzaj i treść prowadzonej działalności gospodarczej, czyli przedmiot działalności wnioskodawcy, do kogo skierowana jest działalność spółek (czyli jaki jest ich rynek).

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.

Zasadny jest zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak rozpoznania i dokonania oceny prawnej postawionego w skardze zarzutu nieuwzględnienia przez organ Zalecenia Komisji 2003/361/WE co do powiązań między przedsiębiorstwami.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Brak jakiegokolwiek odniesienia się do konkretnych zarzutów postawionych w skardze, stanowi brak jednego z wymaganych ustawą elementów konstrukcyjnych uzasadnienia wyroku. Brak ten w istocie uniemożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej w tym zakresie, bowiem nie wiadomo dlaczego Sąd I instancji, oddalając skargę, uznał postawione zarzuty za niezasadne.

W skardze strona negując postawiony przez organ zarzut stworzenia sztucznych warunków dla nieuprawnionego uzyskania pomocy dla mikroprzedsiębiorstw, powołała się na zalecenia Komisji 2003/361/WE i zawarte w nich definicje wielkości przedsiębiorstw i klasyfikację powiązań między nimi, które to powiązania mają wpływ na ocenę, czy przedsiębiorstwo nadal mieści się w pojęciu mikroprzedsiębiorstwa.

Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku w żaden sposób nie ustosunkował się do postawionych w skardze zarzutów niewyjaśnienia przez organ charakteru powiązań między przedsiębiorstwami w świetle Zaleceń Komisji 2003/361/WE. Sąd nie wskazał także, iż Zalecenia Komisji nie mają wpływu na ocenę stworzenia sztucznych warunków do uzyskania pomocy. W tym stanie rzeczy nie jest możliwe przeprowadzenie pełnej kontroli instancyjnej, bowiem nie wiadomo, jaki był proces myślowy sędziów w omawianej kwestii. Musi to prowadzić do uznania, że uzasadnienie wyroku sporządzone zostało z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu, że omawiany brak uzasadnienia jest uchybieniem procesowym niemającym wpływu na wynik sprawy. W sprawie niniejszej przyczyną odmowy przyznania pomocy był zarzut stworzenia sztucznych warunków dla jej uzyskania, które to sztuczne warunki organ upatrywał w powołaniu trzech podmiotów (spółek z o.o.) powiązanych ze sobą organizacyjnie i personalnie, celem uzyskania trzech maksymalnych kwot pomocowych i obejścia przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. o maksymalnej kwocie pomocy dla jednego podmiotu. Zauważyć jednak należy, że w § 2 powołanego rozporządzenia zawarta jest definicja mikroprzedsiębiorstwa odwołująca się wprost do wskazanych Zaleceń Komisji 2003/361/WE, które to Zalecenia precyzują skutki różnych powiązań między podmiotami oraz wpływ tych powiązań na ich status prawny.

W tym stanie rzeczy, dla wykazania, że warunki zostały sztucznie wykreowane, może mieć znaczenie przeprowadzenie analizy wskazanych przez skarżącą Zaleceń Komisji 2003/361/WE, dotyczących klasyfikacji powiązań między przedsiębiorstwami. Zauważyć trzeba, że każda spółka z o.o. ma odrębny byt prawny i co do zasady jest odrębnym podmiotem uprawnionym do pomocy. Zanalizowanie charakteru powiązań wpływających na wielkość i rodzaj przedsiębiorstwa, pozwala wyjaśnić, czy przy istniejących powiązaniach wnioskodawca jest samodzielnym podmiotem uprawnionym do pomocy, czy też, w świetle przepisów o prawie do pomocy unijnej, jest tylko częścią większego przedsiębiorstwa nieuprawnionego do pomocy. Ustalenie tych okoliczności pozwala na stwierdzenie nie tylko w świetle faktów, ale i w świetle prawa, czy utworzenie trzech spółek było stworzeniem sztucznych warunków wykluczających udzielenie pomocy.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. za usprawiedliwiony i uzasadniający uchylenie wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Rozpoznawanie drugiego zarzutu kasacyjnego jest przedwczesne, bowiem dopiero pełna ocena zarzutów skargi, w świetle Zaleceń Komisji 2003/361/WE, pozwoli na stwierdzenie, czy w świetle zebranego materiału dowodowego i przepisów prawa rozstrzygnięcie organu było trafne.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd, mając na uwadze wywody powyższe, oceni zasadność stanowiska skarżącej prezentowanego w skardze, a następnie oceni, czy w świetle ustalonych faktów i przepisów prawa organ wykazał, że samodzielność wnioskodawcy jako przedsiębiorstwa była wykreowana sztucznie.

W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.