Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 645/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 103 § 6,  art. 145 § 1 pkt 2,  art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 153, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 138 § 1 pkt 2, § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 45 ust. 1, § 46 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2011 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], a także stwierdza nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego K. G. kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako PWINGiK) w [...] decyzją z dnia 30 maja 2011 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K.G. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 6 kwietnia 2011 r., nr [...] odmawiającej wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [x] R.Ś. zmian dotyczących działek nr [..]/5 i [..]/6, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzję organ odwoławczy wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 20 ust. 1 i 2, a także art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm., zwanej dalej Upgik). W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że postępowanie zostało wszczęte na żądanie K.G. domagającego się sprostowania wpisu w operacie ewidencji gruntów dotyczącego własności działki nr [..]/5 w obr. [x] R.–Ś. Zdaniem wnioskodawcy działka ta winna być wpisana na jego rzecz, a to na podstawie aktu własności ziemi z 12 stycznia 1981 r. nr [...], albowiem działka obecnie widniejąca w operacie ewidencji mieści się w granicach dawnej działki nr [.], na którą wystawiono na rzecz wnioskodawcy akt własności ziemi. Prezydent Miasta [..] decyzją z 9 czerwca 2009 r. orzekł o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, decyzję tę uchylił w całości PWINGiK w [..] decyzją z 29 lipca 2009 r., a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ponownie orzekając Prezydent Miasta [..] decyzją z 7 września 2009 r. orzekł o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, zaś PWINGiK w [..] decyzją z 2 listopada 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na skutek skargi wniesionej przez K.G. w sprawie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Rzeszowie, który wyrokiem z 17 lutego 2010 r., II SA/Rz 1002/09 uchylił decyzje obydwu instancji. Zgodnie z wytycznymi Sądu uzupełniono postępowanie wyjaśniające wyjaśniając historię powstania działki nr [..]/5. Decyzją Prezydenta z dnia 25 października 2010 r., nr [...] wprowadzono w operacie zmiany dotyczące działek nr [..]/5 i [..]/6. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie W.G. decyzją z 31 stycznia 2011 r., nr [...] uchylił zaskarżoną odwołaniem decyzję organu I instancji w zakresie wykreślenia w pozycji rejestrowej [..] działki nr [..]/5 i z pozycji rejestrowej [..] (właściciel K.G.) działki nr [..]/6, wpisując w ich miejsce w pozycji rejestrowej [..] działki nr [..]/1, [.]/2, [.]/3, [.]/2 i [..]/3 oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a nadto uchylił zaskarżoną odwołaniem decyzję i umorzył postępowanie I instancji w części wprowadzającej zmiany polegające na wpisaniu w pozycji rejestrowej [.. właściciel K.G., działek nr [..]/2 i [..]/3. Organ odwoławczy w podstawie prawnej swej decyzji powołał się na dyspozycję art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 Upgik. Z akt sprawy nie wynika, aby decyzja ta była przedmiotem odrębnej skargi do sądu administracyjnego.

Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 6 kwietnia 2011 r., nr [...] odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów dotyczących działek nr [..]/5 i [..]/6. Organ ten obszernie przywołał stan faktyczny sprawy i zapadające w jego obszarze rozstrzygnięcia. Powołał się na opracowanie geodezyjne odnoszące się do historii powstania działki nr [..]/5. Podano, że działka ta zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, w którym wyodrębnione zostały dwa lokale mieszkalne. Jako współwłaścicieli działki nr [..]/5 wpisano właścicieli owych lokali – W.G. i J.G. W operacie ewidencji gruntów uwidoczniono także kolejne zmiany uwzględniające postanowienia spadkowe. Powołując się dalej na regulacje Upgik oraz stanowiska judykatury wywodzono, że w sprawie zachodzi przypadek sporu o własność, którego nie można rozstrzygać na płaszczyźnie wprowadzania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Przedmiotem sprawy był wniosek o sprostowanie wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków działki nr [..]/5 poprzez wpisanie prawa własności na rzecz wnioskodawcy, zgodnie z przytoczonym wcześniej aktem własności ziemi. Akt ten wskazuje, że K.G. stał się właścicielem m.in. działki nr [..] w obrębie R. [..]. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, a zwłaszcza mapa uzupełniająca z wykazem zmian gruntowych i legendą włączona do zasobu Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] (z dnia 7 października 2010 r., nr [..]) wskazuje, że działka nr [..]/5 stanowi część działki nr [.]. W roku 1988 działka nr [..]/5 została wykazana w operacie w odrębnej pozycji rejestrowej, przy czym brak jest dokumentów uzasadniających ten wpis. W roku 2008, na wniosek W.G., dokonano zmian podmiotowych, wpisując spadkobierców w pozycji rejestrowej [..] (W.G., J.G., K.G., D.G., A.G. i Z.G.). Organ I instancji zasugerował drogę postępowania przed sądem powszechnym w celu dokonania ustaleń odnośnie prawa własności dotyczącej wykazanej w operacie działki nr [..]/5.

Od tej decyzji odwołał się K.G. zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. odnośnie postępowania dowodowego, pominięcie prawidłowej oceny dokumentacji geodezyjnej, naruszenie przepisów Upgik oraz przyjęcie fałszywego założenia, iż celem wnioskodawcy jest zmiana stanu prawnego działek ewidencyjnych nr [..]/5 i [..]/6, podczas gdy wnosi on jedynie o ich uzgodnienie z rzeczywistym stanem prawnym. Odwołujący się wniósł o dopuszczenie dowodu z akt uwłaszczeniowych odnoszących się do wydania aktów własności ziemi z 12 stycznia 1981 r. oraz z 28 maja 1976 r. i nabycia ta drogą przez K.G. własności działek nr [.]., [..]/1 i [..]/2.

Organ odwoławczy nie uwzględnił wniesionego odwołania i opisaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu faktycznym przywołano, w ślad za I instancja ujawniony uprzednio stan faktyczny sprawy. Organ II instancji doszedł do przekonania, że wniosek "skarżącego i zrzuty zawarte w odwołaniu" (s. 4 uzasadnienia decyzji PWINGiK w [..]) sprowadzają się do kwestionowania spraw własnościowych, co do których tryb postępowania o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków jest niedopuszczalny. Wskazano dalej, że celem ewidencji gruntów i budynków jest prowadzenie aktualnego zbioru informacji o gruntach i budynkach oraz ich właścicielach oraz innych osobach władających tymi rzeczami. Nośnikiem tych informacji jest operat ewidencyjny określony w art. 24 ust. 1 Upgik, złożony

z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy. Stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 1 tej ustawy oraz § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454, zwanego dalej Regib), aktualizacja operatu ewidencyjnego może nastąpić przez wprowadzenie udokumentowanych zmian praw osób do gruntów i budynków oraz zmian liczbowych i opisowych działek. W ramach aktualizacji mieści się również prostowanie błędnych wpisów. Aktualizacji nie można utożsamiać z merytorycznym ustalaniem właściciela nieruchomości. Postępowanie w sprawie aktualizacji ma charakter wtórny względem zdarzeń prawnych wywołujących zmiany podlegające ujawnieniu w ewidencji. W związku z powstaniem sporu co do własności działki nr [..]/5 powinno najpierw dojść do odpowiedniego procesu cywilnego, a dopiero w jego następstwie – do ujawnienia treści orzeczenia w ewidencji gruntów

i budynków. Żądanie wnioskodawcy dotyczące wpisania własności działki nr [..]/5 na rzecz K.G. z powodu "znajdowania się jej w granicach dawnej działki nr [..]" w dawnym obrębie [..] uwidocznionym na kopii mapy ewidencyjnej, zgodnie

z aktem własności ziemi z 12 stycznia 1981 r., nr [..], nie mogło być zatem uwzględnione.

Z decyzją nie zgodził się K.G., składając na nią skargę do WSA w Rzeszowie. W skardze pełnomocnik skarżącego stwierdziła, że decyzję wydano z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a., a także art. 20 ust. 1 i 2 Upgik. W sprawie zaniechano ustalenia prawdy obiektywnej oraz wadliwie oceniono materiał dowodowy. Bezpodstawnie stwierdzono, że skarżący zmierza do zmiany stanu prawnego działki ubiegając się o uwidocznienie prawidłowego wpisu właściciela w ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że zgodnie z aktem własności ziemi z dnia 12 stycznia 1981 r. nr [..] działki nr [..]/2 i [..] stały się własnością K.G. Na podstawie zmiany [.]/88 (co do której brak decyzji) działka nr [..]/5 została wpisana do pozycji rejestrowej [..] jako współwłasność w równych częściach J.G. i W.G. Tą samą zmianą, działki nr [..]/1 i [..]/2 zniosły się do działki nr [..]/6 i zostały wykazane w pozycji rejestrowej [..] na rzecz K.G. Działka nr [..] zmieniła oznaczenie od 1979 r. na działki nr [..]/1 i [..]/2, a w dalszej kolejności działki te zniosły się do działki nr [..]/6. Kopia wykazu synchronizacyjnego dla działki nr [..]/5 nie zawiera zmian danych ewidencyjnych i jest odmienna od wykazu, który znajduje się w aktach wieczystoksięgowych KW [...]. Pomimo istnienia dokumentacji obrazującej stan własnościowy działki nr [..]/5 organ z naruszeniem prawa domówił uwidocznienia go w ewidencji, powołując się na "enigmatyczne zdarzenie z 1988 r.", kiedy to własność działki wykazano na rzecz W.G. pod pozycją rejestrową nr [...]. Błędu w ustaleniach organu dowodzi fakt zamknięcia księgi wieczystej KW [...] i przeniesienia wpisu do ww. współczesnej księgi. Z legendy historycznej (a zwłaszcza jej pkt 10) sporządzonej przez geodetę K.G. wskutek wytycznych WSA w Rzeszowie, wynika, że działka nr [..]/5 stanowi dziś własność K.G. Stanowiło to następstwo dwóch aktów własności ziemi: z dnia 12 stycznia 1981 r. oraz z dnia 28 maja 1976 r. Pełny obraz własności działek dają dopiero akta uwłaszczeniowe, po zgromadzeniu których doszło do wydania aktów własności ziemi. Zmiana w operacie ewidencji gruntów polegająca na ujawnieniu działki nr [..]/5 oznaczona numerem [..]/88 nastąpiła bez umocowania w decyzji lub orzeczeniu sądu, w szczególności nie uwzględniono konieczności dokonania podziału działki w obowiązującym wówczas trybie, a więc zmiana ta nastąpiła niezgodnie z prawem. Błędne jest zatem odsyłanie skarżącego na drogę postępowania cywilnego, skoro jego prawo do własności działki nr [..]/5 niewątpliwie wchodzącej uprzednio w skład działki nr [..], opiera się na akcie własności ziemi. Zaznaczono też, że w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku (skutkującym wpisem aż sześciu współwłaścicieli działki nr [..]/5) "nie było mowy, że w skład spadku wchodzi także gospodarstwo rolne". K.G. przejął po ojcu grunty gospodarstwa rolnego w 1971 r., jeszcze za życia ojca, W.G. Akty własności ziemi, jako decyzje administracyjne powinny stanowić dostateczną podstawę żądanej aktualizacji wpisu, zgodnie z § 12 Regib. Skarga zawiera zarzut błędnego nieuwzględnienia wytycznych zwartych w wyroku II SA/Rz 1002/09, gdzie wyraźnie wyłuszczono, iż zadaniem prowadzonego przez organy ewidencyjne postępowania było uwidocznienie stanu ewidencyjnego działki nr [..]/5 w zgodzie z rzeczywistym stanem prawnym, decyzje obu instancji nie czynią zadość tym wskazówkom. Skoro ewidencja gruntów zawiera błędne wpisy, organ ja prowadzący winien dokonać korekty takiego stanu rzeczy. Pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

PWINGiK w [...], w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.

W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, w aspekcie wniosku strony skarżącej o przeprowadzania dowodu z akt postępowań uwłaszczeniowych, efektem których było wydania dwóch aktów własności ziemi (12 stycznia 1981 r. oraz 28 maja 1976 r.), że zgodnie z art. 103 § 6 Ppsa Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Należy brać pod uwagę i to, że z mocy art. 7 Ppsa Sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Oceniając złożony wniosek Sąd doszedł do wniosku, że w świetle cyt. przepisów nie zachodzi potrzeby prowadzenia postępowania ze wskazanych środków dowodowych, nadto spowodowałoby to nadmierne przedłużenie postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi objęta jest decyzja PWINGiK w [...] z 30 maja 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [..] z 6 kwietnia 2011 r. orzekającego o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków odnośnie do działki nr [.]./5 i [..]/6 w R. w obr. [..]. Obie te decyzje zostały poprzedzone decyzją PWINGiK w [...] z 31 stycznia 2011 r. wydaną w wyniku rozpoznania odwołania W.G. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z 25 października 2010 r. wprowadzającej zmiany w operacie ewidencji działek o nr ewidencyjnych [..]/5 i [..]/6, a orzekającą o uchyleniu decyzji organu I instancji w części i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o uchyleniu decyzji I instancji w dalszej części i umorzeniu w postępowania I instancji w tym zakresie. Wszystkie te decyzje zapadły po wydaniu przez WSA w Rzeszowie prawomocnego wyroku II SA/Rz 1002/09 z 17 lutego 2010 r. Oznacza to, że wnosząc skargę na decyzję PWINGiK w [...] z 30 maja 2011 r. Sąd może objąć kontrolą wszystkie te decyzje wymienione powyżej, jako że zostały wydane w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Dokonując takiej kontroli Sąd dochodzi do przekonania, że decyzja PWINGiK z 31 stycznia 2011 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa). Decyzja ta została wydana w ramach trybu odwoławczego, z powołaniem się na dyspozycję art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w brzmieniu obowiązującym w dacie wyrzekania przez PWINGiK w [...] organ odwoławczy wydaje decyzję, w której "uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji". Decyzja PWINGiK w [...] z 31 stycznia 2011 r. zawierała w istocie dwa rozstrzygnięcia: w części uchylając zaskarżoną odwołaniem decyzję Prezydenta Miasta [...] umarzała postępowanie organu I instancji, w części zaś uchylała decyzję I instancji i przekazywała sprawę w tym aspekcie Prezydentowi Miasta [...] do ponownego rozpatrzenia. Obowiązujący w dacie wyrzekania przez PWINGiK w [...] 31 stycznia 2011 r. art. 138 § 2 k.p.a. przewidywał możliwość wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której organ ten uchyla zaskarżoną odwołaniem decyzję I instancji w całości (podkreśl. Sądu) i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia. K.p.a. w art. 138 § 1 i § 2 zawiera katalog dopuszczalnych prawem decyzji, jakie mogą zapaść w wyniku rozpatrzenia odwołania, rodzaje tych decyzji wyliczone są w sposób rozdzielny. Odrębnie w art. 138 § 1 przewidziano, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: (pkt 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, albo (pkt 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji, albo (pkt 3) umarza postępowanie odwoławcze. Odrębnie w § 2 art. 138 kodeks przewidział rozstrzygnięcie organu odwoławczego polegającego na uchyleniu zaskarżonej odwołaniem decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcie nosi nazwę decyzji kasacyjnej połączonej ze zwrotem sprawy organowi I instancji. Regulacja zawarta w art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. wyklucza, aby decyzja organu odwoławczego stanowiła połączenie odrębnych rozstrzygnięć spośród możliwych orzeczeń organu II instancji. Wprawdzie PWINGiK w [...] w podstawie prawnej swej decyzji z 31 stycznia 2011 r. powołał się na art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ale treść rozstrzygnięć w niej zawartych wskazuje, że stanowi ona połączenie dwóch odrębnych możliwych do wydania decyzji przez organ na etapie postępowania odwoławczego. Skoro ustawodawca w art. 138 § 1 k.p.a. posłużył się wyrażeniem "albo" rozdzielając dopuszczalne rozstrzygnięcia organu odwoławczego, zaś w § 2 cyt. przepisu dopuścił tylko taki rodzaj rozstrzygnięcia, w którym organ II instancji uchyla zaskarżona odwołaniem decyzję organu I instancji w całości, to decyzja organu odwoławczego w której z naruszeniem podstaw wyrzekania organu odwoławczego rozstrzyga w ten sposób, że uchyla decyzję I instancji w części i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia, w części zaś uchyla i umarza w tym zakresie postępowanie organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa – art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd, kontrolując wydane w graniach sprawy decyzje administracyjne zobowiązany był przeto, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa stwierdzić nieważność tej decyzji.

Decyzja objęta skargą, jak i decyzja Prezydenta Miasta [...] z 6 kwietnia 2011 r. ją poprzedzająca, zostały wydane w oparciu o decyzję PWINGiK w [...] z 31 stycznia 2011 r., która to decyzja jest decyzją wadliwą. Zatem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są dotknięte naruszeniem przepisów postępowania dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione". W literaturze przyjmuje się, że zaistnienie tej przesłanki wznowieniowej, ma miejsce także wówczas, gdy uprzednia decyzja została unieważniona (por. Cz. Martysz, [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2010, wydanie 3, t. II, s. 286 i nast.), pogląd ten podziela Sąd. Skoro w sprawie miał miejsce pewien ciąg decyzji, gdzie warunkiem istnienia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji Prezydenta Miasta [...] z 6 kwietnia 2011 r., jest pozostawanie w obrocie prawnym decyzji kasacyjnej PWINGiK w [...] z 31 stycznia 2011 r., to wobec konieczności eliminacji tej ostatniej decyzji jako wadliwej w stopniu istotnym, oznacza nakaz uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa.

Niezależnie od powyższych okoliczności skutkujących nakazem wzruszenia w/w decyzji Sąd podkreśla, że w sprawie z mocy art. 153 Ppsa (Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia) jest związany prawomocnym wyrokiem tut. WSA II SA/Rz 1002/09. Powyższym wyrokiem WSA w Rzeszowie uchylając uprzednio wydane decyzji organów geodezyjnych nakazał organom wyjaśnić kwestię powstania działki nr [..]/5, w szczególności w aspekcie żądań skarżącego K.G., że powstała ona z nieformalnego podziału poprzednio istniejącej działki nr [..], objętej aktem własności ziemi wydanym na jego rzecz. Taka dokumentacja geodezyjna w zakresie wskazanym w w/w wyroku została zlecona przez organ I instancji, w dokumentacji sporządzonej przez uprawnionego geodetę – K.G.wywiedziono, że działka nr [.]/5 została utworzona na podstawie zmiany oznaczonej nr [.]/88, wykazana została w pozycji rejestrowej [.]] na rzecz W.G. s. J. i M. oraz J. G. s. W. i M., przy czym w zasobie brak dokumentów uzasadniających taki wpis. Z legendy historycznej wynika ponadto, że działka nr [..]/5 stanowi część dawnej działki nr [..] w obr. [..] objętej aktem własności ziemi z 12 stycznia 1981 r. nr [..].

W rzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że organy administracji publicznej, prowadząc ewidencję gruntów, rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Zatem ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 stycznia 2011 r., I OSK 389/10, Lex nr 745227). Powszechnie ugruntowany jest także pogląd, wedle którego spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości, mogą być prowadzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach, np. administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym.

Trafnie organ odwoławczy wskazał na to, iż szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków rozstrzygają przepisy Regib. Rozporządzenie to nakłada na starostę obowiązek utrzymania operatu w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla tego organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Zgodnie z § 45 ust. 1 oraz § 46 ust. 2 Regib aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu, którymi mogą być: prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne. Postępowanie aktualizacyjne ma na celu utrzymanie takiego stanu operatu ewidencyjnego, aby dane w nim zawarte były zgodne zarówno z okolicznościami faktycznymi, jak i stanem prawnym. Ewidencja zawiera bowiem informacje dotyczące gruntów i budynków, ale także właścicieli tych nieruchomościami. Organy ewidencyjne rejestrują, więc stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu lub budynku. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (por. cyt. już wyrok NSA z 4 stycznia 2011 r., I OSK 389/10, Lex nr 745227).

W przedmiotowej sprawie węzłowym zagadnieniem jest to, czy dane dotyczące właściciela działki nr [..]/5 mogą zostać zmienione, w świetle dokumentacji geodezyjnej sporządzonej na użytek niniejszego postępowania i opierającym się na stwierdzeniu, że działka ta stanowiła uprzednio część działki nr [..] w obr. [..], a tytuł własności tej ostatniej przysługiwał K.G. na podstawie aktu własności ziemi wydanemu w 1981 r. Warto w tym miejscu przytoczyć stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w prawomocnym wyroku z 4 maja 2009 r., IV SA/Wa 125/09 (dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych prowadzonej przez NSA), w którym Sąd uznał, że "dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu". Powyższe stanowisko w pełni podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Podstawę wpisu danych ewidencyjnych stanowi najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu. Waloru takiego dokumentu nie mają postanowienia o nabyciu spadku (k. 81-83 akt administracyjnych I instancji), bowiem wydane zostały już po dokonaniu zmiany nr [..]/88 w operacie ewidencji gruntów, z treści tych postanowień nie wynika, aby sąd spadku expressis verbis rozstrzygał w kwestii prawa własności działki nr [..]/5. Niesporne jest także, co przyznają organy obu instancji, że w operacie ewidencji gruntów brak jest jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałaby zasadność wpisania w 1988 r. działki nr [..]/5 w odrębnej pozycji rejestrowej nr [..] jako współwłasności W.G. i J.G. Rodzi to uzasadnioną wątpliwość, że stan taki utrzymywany w operacie ewidencji gruntów jest niezgodny ze stanem prawnym. Z akt sprawy wynikać ma niewątpliwie, że działka nr [..]/5 stanowiła część uprzednio istniejącej działki nr [..] w obr. [..]. W tej sytuacji zgodzić należy się z zarzutem skargi, że w sprawie nie chodzi o rozstrzygnięcie sporu o własność, a o prawidłowe uwidocznienie w operacie ewidencji gruntów stanu prawnego wynikającego z dokumentu źródłowego. Dokumentem tym ma być akt własności ziemi z 12 stycznia 1981 r. Organy ewidencyjne nie wskazały żadnego innego dopuszczalnego prawem dokumentu, który uzasadniałby wpis odnośnie właścicieli działki nr [..]/5.

O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 Ppsa, na które złożyło się: uiszczony wpis od skargi (200 zł), koszty zastępstwa radcowskiego (240 zł) oraz opłata od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).