Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2568/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31zo ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 6 ust. 1 pkt 5; art. 8 ust. 6 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Asesor WSA - Michał Podsiadło, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Z. P. (C.) jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] września 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] czerwca 2020 r. nr [...] odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z [...] czerwca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r., o jakie ubiegała się na podstawie wniosku złożonego w dniu 12 maja 2020 r., uznając iż kryteria określone w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z późn. zm.), dalej: "ustawa o COVID-19" nie zostały spełnione. Organ wskazał, że w przypadku wnioskodawczyni nie są spełnione warunki art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19 tzn. na 29 lutego 2020 r. skarżąca nie zgłosiła do ubezpieczeń społecznych żadnego ubezpieczonego.

Rozpoznając sprawę w następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Zakład zaskarżoną decyzją z [...] września 2020 r. utrzymał w mocy decyzję własną z [...] czerwca 2020 r. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą od 1.12.2014r. W okresie od 01.05.2017r. do 29.02.2020r. wnioskodawczyni była wspólnikiem spółki jawnej. Jako wspólnik spółki jawnej rozliczała się z tytułu składek na własne ubezpieczenia indywidualnie i była traktowana jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i opłacająca składki wyłącznie na własne ubezpieczenia. Spółka zatrudniała pracowników. Jako płatnik składek zgłosiła tych pracowników do ubezpieczeń społecznych na koncie o numerze identyfikacyjnym NIP [...]. Na swoim koncie płatnika składek NIP [...], skarżąca zgłosiła osoby do ubezpieczeń społecznych od 1.03.2020r. Wniosek z 12.05.2020r. o zwolnienie z obowiązku opłacania składek został złożony z danymi identyfikacyjnymi NIP [...].

Organ wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19 płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony za ten okres jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Ponieważ jako płatnik składek skarżąca zgłosiła się do ubezpieczeń społecznych przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r. nie zgłosiła do ubezpieczeń społecznych osób ubezpieczonych, skarżącej nie przysługuje zwolnienie z opłacenia składek za osoby ubezpieczone.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji z [...] czerwca 2020 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19 poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż skarżąca zgłosiła się do ubezpieczeń społecznych przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r. nie zgłosiła do ubezpieczeń społecznych osób ubezpieczonych i w związku z tym nie przysługuje skarżącej zwolnienie z opłacenia składek za osoby ubezpieczone, podczas gdy z uwagi na fakt, iż skarżąca odwiesiła działalność gospodarczą od dnia 1 marca do dnia 31 marca 2020 roku i na dzień 30 kwietnia 2020 r. zgłosiła do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

2. naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." w zw. z art. 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne ich zastosowanie przejawiające się brakiem wyczerpującego zebrania i rozpoznania materiału dowodowego, a tym samym brakiem należytego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia,

a) co skutkowało błędnym uznaniem, iż skarżąca nie spełniła przesłanek do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.;

b) co skutkowało błędnym uznaniem, iż spółka jawna prowadzona przez skarżącą i jednoosobowa działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącą to z punktu widzenia ubezpieczeń społecznych jeden i ten sam podmiot (płatnik składek), podczas gdy są to różne podmioty, z różnym kodem ubezpieczeń, funkcjonujące w różnych okresach czasu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasową argumentację prezentowaną w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z uwagi na objęcie Warszawy strefą czerwoną z tytułu panującej pandemii i wydanie zarządzeń przez Prezesa NSA nr 39 z dnia 16 października 2020 r. i Prezesa WSA z dnia 16 października 2020 r. nr 21 o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej w trybie posiedzeń niejawnych, sprawę przekazano do rozpoznania w trybie niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374). Przepis ten stanowi, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów sąd uznał, że odpowiada ona prawu.

Należy wskazać, iż powodem nieuwzględnienia wniosku skarżącej było wykazanie przez organ, że skarżąca, będąc płatnikiem składek przed 1 lutego 2020 r., nie deklarowała ubezpieczonych na dzień 29 lutego 2020 r.

Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID. Wbrew twierdzeniom skarżącej z zaskarżonej decyzji nie wynika, iż organ przyjął, że spółka jawna i jednoosobowa działalność gospodarcza to ten sam płatnik.

Należy zauważyć, iż z treści art. 8 ust. 6 pkt 4 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423, z późn. zm.); dalej: "u.s.u.s." wynika, że dla potrzeb podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym wspólnik spółki jawnej uważany jest za osobę prowadzącą działalność pozarolniczą. Pozostawanie wspólnikiem takiej spółki stanowi zatem prowadzenie pozarolniczej działalności w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy. W rezultacie, skoro zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1526, z późn. zm.); dalej: "k.s.h." spółką jawna jest spółka osobową mająca na celu prowadzenie pod własną firmą przedsiębiorstwa (zorganizowanego zespołu składników niematerialnych i materialnych przeznaczonego do prowadzenia działalności gospodarczej - art. 551 k.c.), to obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlega każdy będący osobą fizyczną wspólnik spółki jawnej zawiązanej w celu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej i prowadzącej taką działalność. Powyższe rozważania należy powiązać z treścią art. 13 ust. 4 u.s.u.s., który wprost stanowi o ramach czasowych istnienia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym wiążąc je do ram czasowych faktycznego prowadzenia działalność gospodarczej. Z tego względu wykonywanie pozarolniczej działalności, o którym stanowi art. 13 ust. 4 u.s.u.s., to nic innego jak posiadanie statusu wspólnika spółki jawnej, prowadzącej działalność gospodarczą. Podleganie przez wspólnika takiej spółki obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym istnieje zatem w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności pozarolniczej do dnia zaprzestania jej wykonywania przez spółkę w powiązaniu z okresem posiadania statusu przez daną osobę fizyczną wspólnika w spółce jawnej prowadzącej (wykonującej) działalność gospodarczą. Natomiast sam fakt bycia wspólnikiem spółki jawnej, która nie prowadzi faktycznie działalności gospodarczej nie spowoduje powstania tytułu ubezpieczeniowego w omawianym zakresie.

W rozpoznawanej sprawie organ ustalił natomiast, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą od 14 grudnia 2014 r., zaś w okresie od 1 maja 2017 r., do 29 lutego 2020 r. była wspólnikiem spółki jawnej. Powyższe ustalenia faktyczne nie są sporne i znajdują potwierdzenie w oświadczeniu skarżącej, zawartym w § 2 umowy przeniesienia przedsiębiorstwa zawartej w dniu 28 lutego 2020 r., w treści którego wskazano, że wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą pod firmą Pałac [...] z siedzibą w Z., wpisaną do CEIDG, która to działalność została zawieszona, zaś od dnia 1 marca 2020 r. działalność powyższa została przez nią wznowiona.

Zakład trafnie wywiódł zatem, iż w przypadku gdy płatnik składek był zarejestrowany przed 1 lutego, to liczbę ubezpieczonych ustala się na 29 lutego. Jeżeli płatnik składek według stanu na ten dzień nie zgłosił do ubezpieczeń żadnych innych ubezpieczonych, to może wyłącznie skorzystać ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek, jeżeli spełnia warunki określone w art. 31zo ust. 2, 2a lub 2b ustawy, tj. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność opłacająca wyłącznie składki na własne ubezpieczenia, pomimo że po 29 lutego (np. według stanu na 30 kwietnia) zgłosił do ubezpieczeń społecznych i rozlicza składki także za innych ubezpieczonych.

Na marginesie jedynie zaznaczyć należy, iż w sprawie niesporne jest również, że spółka jawna, której wspólnikiem była skarżąca, zatrudniała pracowników i jako płatnik składek zgłosiła ich do ubezpieczeń społecznych. Odnosząc się zatem do uchwały wspólników spółki Pałac [...] spółka jawna z dnia 28 lutego 2020 r. o rozwiązaniu Spółki bez przeprowadzenia likwidacji Spółki należy zauważyć, iż w judykaturze wyrażono stanowisko, że podjęcie uchwały o rozwiązaniu spółki bez przeprowadzenia likwidacji nie prowadzi automatycznie do pojawienia się "sukcesora" spółki. Należy uwzględnić, że za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiadają solidarnie ze spółką i stan majątku spółki może mieć istotne znaczenie dla możliwości zaspokojenia jej wierzycieli. Wskazanie przez wspólników jednego z nich lub innej osoby jako "sukcesora spółki" nie może prowadzić do pogorszenia sytuacji wierzycieli spółki i zwolnienia pozostałych wspólników z odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Do czasu wykreślenia z rejestru przedsiębiorców spółka jest podmiotem swoich praw i obowiązków, a tym samym to ona jest uprawniona do "rozdysponowania" swoim majątkiem (por. postanowienie SN z 29.06.2011 r. sygn. akt IV CSK 473/10).

Mając powyższe na względzie Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.