Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 905/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137, art. 216
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi L. K., J. K., J. K., W. K., S. W., B. W., M. W. i K. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących L. K., J. K., J. K., W. K., S. W., B. W., M. W. i K. W. solidarnie kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] grudnia 2013 r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej "k.p.a.", uchylił w całości decyzję Starosty P. znak: [...], z dnia [...] marca 2012 r., i orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej we wsi G., gmina P.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

Pismem z 4 czerwca 2007 r., uzupełnionym pismem z 2 marca 2010 r. G. W., L. K., J. K., J. K. i W. K., dalej "skarżący", jako spadkobiercy E. K., wnieśli do Starosty P. o zwrot nieruchomości położonej we wsi G., powiat P., oznaczonej jako działka nr [...], na planie pomiarowym sporządzonym w 1967 r. i wpisanym do ewidencji 14 grudnia 1967 r. pod nr [...] w Powiatowym Biurze Geodezji i Urządzeń Rolnych w P., dalej "nieruchomość". Nieruchomość ta, stanowiąca własność E. K., została wywłaszczona orzeczeniem z [...] grudnia 1971 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd do Spraw Wewnętrznych w W. za odszkodowaniem. Nieruchomość była niezbędna pod teren eksploatacji kruszywa przez W.. Wywłaszczenie pozostawało w związku z decyzją o lokalizacji szczegółowej z [...] kwietnia 1967 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury.

Decyzją z [...] marca 2012 r. Starosta P. odmówił skarżącym zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, z uwagi na wykorzystanie nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Organ wskazał, że w aktualnej ewidencji gruntów wsi G. wywłaszczona nieruchomość stanowi część działki ewid. nr [...] o powierzchni 8,4497 ha i jest własnością Gminy P. na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] września 1992 r., w użytkowaniu Polskiego Związku Wędkarskiego, Zarządu Okręgu [...] w P.

Po zrealizowaniu celu wywłaszczenia, 21 września 1976 r., w Urzędzie Miasta i Gminy w P. przekazano protokolarnie tereny poeksploatacyjne o powierzchni 11,1 ha położone we wsi G. i dzielnicy [...], w tym teren objęty wywłaszczeniem od E. K. Przekazanie komisyjne gruntów na rzecz Urzędu Miasta i Gminy P. uzależniono od realizacji zaleceń w zakresie wyrównania terenu oraz jego zadrzewienia przez W. w W. i uregulowania stanu własności granicy południowej. Końcowy komisyjny odbiór zaleconych robót rekultywacyjnych został dokonany 15 kwietnia 1977 r. Decyzją z [...] listopada 1977 r. po rozpatrzeniu wniosku W. w W., Naczelnik Miasta i Gminy w P. stwierdził wygaśnięcie prawa użytkowania gruntów przez Przedsiębiorstwo, ponieważ w grudniu 1975 r. zakończono całkowitą eksploatację kruszcu oraz wykonany został nałożony obowiązek rekultywacji gruntów. Wojewoda [...] decyzją z [...] stycznia 1980 r. przekazał nieruchomość położoną na terenie miasta P. i wsi G. o powierzchni 11,45 ha, w tym działkę oznaczoną nr [...], na rzecz Polskiego Związku Wędkarskiego, Zarząd Okręgu [...], na cele produkcji rybackiej.

Odwołanie od decyzji wnieśli skarżący. Decyzją z [...] czerwca 2012 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2012 r. Starosty P.

Wyrokiem z 8 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1426/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2012 r. W ocenie Sądu organ rozstrzygając sprawę nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy. Sąd podkreślił, że o ile zebrany materiał dowodowy nie budzi wątpliwości, iż nieruchomość wywłaszczono na potrzeby eksploatacji kruszywa, o tyle brak dowodów na to, czy wywłaszczona od E. K. nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia w całości, czy też tylko w części. Dlatego ustalenia organu w zakresie tego, że grunt będący przedmiotem wniosku stanowi w części teren zadrzewiony i zakrzaczony, w części skarpę otaczającą zbiornik wodny, a w pozostałej części stanowi zbiornik wodny, były zbyt daleko idące i nie znajdowały odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Takiego stanu rzeczy nie potwierdza ani mapa sytuacyjna z 1967 r. ani wycinek mapy zasadniczej. Organ nie sporządził również wykazu zmian gruntowych, który jednoznacznie wskazywałby przekształcenia jakim uległa wywłaszczona nieruchomość oraz sposób wykorzystywania nieruchomości nowopowstałych, ani nie dołączył mapy sporządzonej przez uprawnionego geodetę, która jednoznacznie wskazywałaby obszar (działki ewidencyjne) zajęty pod zbiornik wodny.

Decyzją z [...] grudnia 2013 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty P. z [...] marca 2012 r. i orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wykonując zalecenia Sądu zawarte w wyroku z 8 stycznia 2013 r.:

1. zlecił jednostce wykonawstwa geodezyjnego wykonanie dokumentacji geodezyjno-prawnej dla wywłaszczonej nieruchomości. W ramach tego opracowania geodeta uprawniony J. K. wykonał:

• mapę w skali 1:2000 z wydzielenia wywłaszczonej nieruchomości, na której zawarł wykaz zmian gruntowych,

• mapę sytuacyjno-wysokościową w skali 1:500, na której zawarł aktualną treść sytuacyjno-wysokościową oraz granice wywłaszczonej działki na tle aktualnego stanu granic.

• opinię.

2. przeprowadził oględziny wywłaszczonej nieruchomości w dniach: 18 października 2013 r. i 25 listopada 2013 r., podczas których stwierdził, że znaczną część nieruchomości obejmuje zbiornik wodny, zaś pozostałą część to teren bezpośrednio przyległy do zbiornika wodnego położony w sąsiedztwie ulicy [...] . Stan ten jest wynikiem określonej rekultywacji wyrobiska po zakończeniu eksploatacji kruszywa i szczegółowo został przedstawiony na mapie sytuacyjno-wysokościowej sporządzonej przez uprawnionego geodetę.

Wojewoda podniósł, że z mapy sytuacyjno-wysokościowej W. w skali 1:1000, przedstawiającej szczegółowe zagospodarowanie terenu kopalin kruszywa położonej we wsi G. wynika, że teren kopalni obejmuje w całości wywłaszczoną nieruchomość. W granicach nieruchomości znajdowały się dwa otwory eksploatacyjne oraz były usytuowany budynek przerobowni (w bezpośrednim sąsiedztwie obecnej ulicy [...]). Przerobownia, jak i inne budynki kopalni kruszywa, pomimo, że usytuowane ze względów oczywistych poza obszarem przewidzianym do wydobycia kruszywa, były niezbędne do prawidłowego funkcjonowania kopalni, a grunt na którym były posadowione wykorzystany był zgodnie z celem wywłaszczenia.

Organ podkreślił, że zgodnie z orzeczeniem z [...] grudnia 1971 r. nieruchomość oznaczoną jako działka [...] wywłaszczono jako niezbędną pod teren eksploatacji kruszywa. Cała działka, była wykorzystywana jako teren eksploatacji (czynne wyrobisko, przerobownia, czy też skarpy wyrobiska zabezpieczające teren sąsiedni, w tym przypadku obecną ulicę [...]). Obecny stan zagospodarowania jest natomiast wynikiem określonego sposobu rekultywacji terenu kopalni, a także m.in. wyrównania terenu wzdłuż drogi z P. do W. (obecnie ulica [...]) oraz oczyszczania ze złomu stalowego, płyt i bloków betonowych. Okoliczność tę zawarto w protokole z 21 września 1976 r. w sprawie przekazania terenów poeksploatacyjnych położonych we wsi G. i dzielnicy [...].

Organ odwoławczy podniósł, że wobec zarzutu przeprowadzenia oględzin (wizji lokalnej) z pominięciem geodezyjnego wyznaczenia granic działki miał na uwadze fakt, że wywłaszczona nieruchomość po wyeksploatowaniu kruszywa znalazła się pośród innych wyeksploatowanych gruntów stanowiących razem zbiornik wodny o powierzchni ok. 12 ha na działce nr [...].

W konsekwencji organ stanął na stanowisku, że brak podstaw do uznania zbędności wywłaszczonej w 1971 r. nieruchomości dla funkcjonowania W. i orzekł o odmowie zwrotu tej nieruchomości. Organ podkreślił, że wywłaszczony teren w całości był wykorzystywany przez kopalnię kruszywa. Rekultywacja gruntów, stanowiąca następstwo eksploatacji kruszcu dokonana została w kierunku tworzenia na powstających wyrobiskach zbiorników wodnych i organizacji gospodarki rybackiej. Taką sytuację preferowała i preferuje administracja samorządowa.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2013 r. wywiedli: L. K., J. K., J. K., W. K. oraz spadkobiercy G. W.: S. W., B. W., M. W. i K. W.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili

• sprzeczność z przepisami prawa, tj. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 w zw. z art.137 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez niezastosowanie art. 137 ust. 2 tej ustawy, gdy zachodzą ku temu podstawy;

• naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, brak wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz nie wyjaśnienie istoty sprawy, co doprowadziło do błędnego uznania, iż cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany w stosunku do całości nieruchomości, w sytuacji gdy znaczna część nieruchomości tj. minimum 393 m2 nie była wykorzystywana zgodnie z przeznaczeniem określonym w orzeczeniu o wywłaszczeniu, a cel określony w orzeczeniu o wywłaszczeniu nie został zrealizowany, oraz poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;

• naruszenie art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, skoro w okolicznościach niniejszej sprawy oraz sprawy z wniosku B. Z. - spadkobiercy S. Z. wręcz identycznych do niniejszej, zostały wydane dwa całkowicie odmienne rozstrzygnięcia i decyzją z [...] września 2010 r. nr [...] organ uznał, że część gruntów powinna być zwrócona jako niewykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, podczas gdy w niniejszej sprawie organy odmownie załatwiły wniosek skarżących;

• naruszenie art. 73 § 2 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinęli zarzuty skargi wskazując w szczególności, że w kontekście uzasadnienia organu w dalszym ciągu nie wiadomo jaka część nieruchomości została wykorzystana w związku z eksploatacją kruszywa, a jaka część pozostała niewykorzystana. W ocenie skarżących jest wysoce nieprecyzyjne stwierdzenie organu, że znaczna część wywłaszczonej nieruchomości została zajęta pod zbiornik wodny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że część wywłaszczonej nieruchomości, minimum 393 m2, nie została objęta zbiornikiem wodnym.

Skarżący nie podzielają również stanowiska organu, że teren kopalni w całości obejmował wywłaszczoną nieruchomość. Skarżący w wątpliwość poddali w szczególności okoliczność, że na wywłaszczonej nieruchomości, w bezpośrednim sąsiedztwie obecnej ulicy [...], usytuowany był budynek przerobowni. Fakt naniesienia budynku na mapę sporządzoną przez W. nie oznacza, że taki budynek w istocie posadowiono na gruncie. W trakcie oględzin dokonanych 25 listopada 2013 r. i sporządzonym z tej czynności protokole brak jakiejkolwiek informacji o istnieniu takiego budynku (np. o fragmentach fundamentów czy innych pozostałości po budynku).

Niezrozumiałe zdaniem skarżących jest również stanowisko organów orzekających w sprawie, iż skarpy wyrobiska kopalni zabezpieczały teren sąsiedni – ulicę [...]. Skarżący podnieśli, że być może skarpy zabezpieczały grunty sąsiednie, jednakże od samej skarpy do ulicy jest znaczna odległość, przedzielona płaskim terenem. Okoliczność tę można było stwierdzić podczas oględzin, albowiem teren wywłaszczony przy ulicy [...] jest terenem płaskim, a skarpa zaczyna się znacznie dalej – przy wąskim terenie zadrzewionym nad zbiornikiem wodnym, którym jest właśnie rzeczoną skarpą.

W dalszej części uzasadnienia skarżący podnieśli, że organ nie ustalił zarówno tego jaka powierzchnia nieruchomości została zajęta pod eksploatację kruszywa, gdzie zaczyna się teren spadzisty (skarpa), ale również na jakim fragmencie nieruchomości teren jest zadrzewiony i zakrzewiony i od kiedy. Zdaniem skarżących teren okalający zbiornik wodny, powstały po wyrobisku żwiru, nie był wykorzystany jako teren eksploatacji kruszywa. Jedynie część nieruchomości stanowiąca fragment zbiornika wodnego mogła być wykorzystywana zgodnie z celem określonym w orzeczeniu o wywłaszczeniu.

Skarżący podnieśli również, że organ nie odniósł się do okoliczności wydania odmiennych rozstrzygnięć w dwóch identycznych stanach faktycznych. Skarżący wskazali na treść decyzji Starosty P. z [...] września 2010 r. którą zwrócono na wniosek S. Z., część wywłaszczonych nieruchomości, sąsiadujących z nieruchomością, której zwrotu się domagają. Wówczas organ zwracając wywłaszczoną nieruchomość wskazał, że cel wywłaszczenia (eksploatacja kruszywa) na części wywłaszczonych gruntów nie został zrealizowany, ponieważ teren gruntu stanowi obrzeże zbiornika wodnego powstałego po wyrobisku żwiru.

Ponadto skarżący podkreślili, że cel wywłaszczenia, wbrew stanowisku organu, należy rozumieć ściśle, a do oceny zbędności nie można stosować zdarzeń przyszłych (rekultywacja terenu) po realizacji celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu.

Dodatkowo skarżący wskazali na uchybienia organu w przeprowadzeniu oględzin 18 października 2013 r. oraz na fakt nie udostępnienia akt zgodnie z wnioskiem skarżących z 9 grudnia 2013 r.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie decyzji z [...] grudnia 2013 r. w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm prawem przewidzianych.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 , ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postępowanie prowadzone w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1426/12, uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], którą to decyzją utrzymana została w mocy decyzja Starosty P. z dnia [...] marca 2012 r., wydana jako decyzja organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 8 stycznia 2013 r. nie zakwestionował właściwości Starosty P. do orzekania w sprawie jako organu I instancji. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W wyroku z dnia 14 marca 2013 r. sygn. akt I GSK 1591/11 (publ. LEX nr 1339558), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Więcej, naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności).

Wobec powyższego, Wojewoda [...] ponownie rozpatrując odwołanie od decyzji Starosty P. z dnia [...] marca 2012 r., orzekał jako organ odwoławczy, a nie organ I instancji, o czym świadczy również podstawa prawna powołana w decyzji, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Jak wynika z akt administracyjnych, nieruchomość oznaczona na planie pomiarowym sporządzonym w 1967 r. jako działka nr [...], o pow. 5376 m², położona we wsi G. powiat P., stanowiąca część nieruchomości o pow. 0,93 ha, będącej własnością E. K., została wywłaszczona za odszkodowaniem na rzecz Skarbu Państwa decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] grudnia 1971 r. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 1, 2, 3, 14 i 20 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961r. nr 18, poz. 94, ze zm.).

Stosownie do treści art. 136 ust. 3 u.g.n. zasadniczą okolicznością jaką organ administracji winien zbadać w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność z punktu widzenia celu, na jaki została nabyta. O tym, kiedy nieruchomość można traktować jako zbędną rozstrzyga art. 137 u.g.n. stanowiąc, iż nieruchomość uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z wywłaszczeniem (ust. 1 pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (ust. 1 pkt 2). Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2).

Zasada zwrotu nieruchomości zawarta w art. 136 u.g.n. odnosi się do wszystkich przypadków wywłaszczenia nieruchomości. Zarówno tych wywłaszczonych na podstawie indywidualnej decyzji administracyjnej, jak i tych, których własność przejęto lub nabyto na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a do których z mocy art. 216 u.g.n. przewidziano odpowiednie stosowanie rozdziału 6 działu III u.g.n.

Ustalenie celu wywłaszczenia w postępowaniu o zwrot nieruchomości ma szczególne znaczenie w sytuacji, kiedy cel wywłaszczenia, tak jak określony w decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] grudnia 1971 r., został ogólnie sformułowany, jako nieruchomość niezbędna pod teren eksploatacji kruszywa. W takiej sytuacji dokładne przeznaczenie wywłaszczonej nieruchomości należy odczytywać w oparciu o akta wywłaszczeniowe sprawy, jak również z uwzględnieniem innych dokumentów, np. tych, które stanowiły podstawę realizacji wyrobiska kruszywa przez W.

W przedmiotowej sprawie należy zauważyć, że w aktach administracyjnych znajduje się jedynie kopia decyzji wywłaszczeniowej. Natomiast nie ma akt wywłaszczeniowych i brak jest informacji o przyczynie tego braku.

Rozpoznając przedmiotowa sprawę, należy jednocześnie pamiętać, że zgodnie z art. 136 ust. 1 u.g.n., nieruchomość nie może być użyta na cel inny niż określony w akcie o wywłaszczeniu. Jednolite i utrwalone stanowisko doktryny i judykatury wskazuje, iż cel wywłaszczenia należy rozumieć bardzo ściśle. Wszelkie rozszerzające interpretowanie go prowadziłoby bowiem do naruszenia wynikającego z art. 136 u.g.n. zakazu przeznaczania nieruchomości na inne cele niż określone w akcie wywłaszczenia.

Podkreślił to Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt K 6/05, wskazując na obowiązek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w tych wszystkich wypadkach, gdy nie zostanie ona wykorzystana na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia. W innym wyroku z dnia 24 października 2001 r. sygn. akt SK 22/01 Trybunał podkreślił, że po wejściu w życie Konstytucji RP zasada zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli nieruchomość ta nie została użyta na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia, ma rangę konstytucyjną i jest oczywistą konsekwencją art. 21 ust. 2 Konstytucji, który dopuszczając wywłaszczenie "jedynie na cele publiczne" tworzy nierozerwalny związek pomiędzy określeniem tych celów w decyzji o wywłaszczeniu, a faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej rzeczy.

W realiach przedmiotowej sprawy należy przyjąć, że nie zostało wyjaśnione, czy faktycznie cała wnioskowana do zwrotu działka została wykorzystana pod teren eksploatacji kruszywa. Przede wszystkim do sprawy należy dołączyć akta sprawy wywłaszczeniowej zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 1971 r. W aktach administracyjnych znajduje się mapa sytuacyjno-wysokościowa w skali 1:1000 W. przedstawiająca szczegółowe zagospodarowanie terenu kopalni kruszywa położonej we wsi G.. Organ w zaskarżonej decyzji wykorzystał ten dowód wskazując, że w granicach wywłaszczonej działki nr [...] wykazano dwa otwory eksploatacyjne, a w części położonej bezpośrednio przy obecnej ul. [...], usytuowany był budynek przerobowni (oznaczony na mapie nr 3). Z powyższymi ustaleniami należy się zgodzić. Natomiast stwierdzenie zawarte w decyzji, że teren kopalni obejmuje w całości działkę wywłaszczoną nr [...] jest w ocenie Sądu przedwczesne. Mapa ta stanowi załącznik nr 1 do jakiegoś dokumentu, jednakże organ nie podjął próby wyjaśnienia jakiego. Mapa ta przedstawia stan na dzień 7 kwietnia 1973 r., kiedy wyrobisko kruszywa funkcjonowało. Na mapie tej wyrysowanych jest szereg granic: granica wyrobiska, granica działki, granica lokalizacji. Organ winien ustalić co poszczególne granice oznaczają i określić dokładny przebieg poszczególnych granic (oznaczając je na przykład odrębnymi kolorami). Wtedy dopiero będzie można ustalić, czy faktycznie cała wywłaszczona działka została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, czy też część działki znajdowała się poza terenem eksploatacji kruszywa.

Wobec powyższego, zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżących, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego potrzebnego do ustalenia stanu faktycznego sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Skoro organ nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy, ta badanie, czy zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego jest przedwczesne.

Natomiast Sąd nie podziela zarzutu skargi naruszenia art. 8 i 11 k.p.a. poprzez nie odniesienie się organu do kwestii, dlaczego spadkobiercy S. Z. otrzymali zwrot części wywłaszczonej nieruchomości. Należy wskazać, że organ nie ma obowiązku analizować i oceniać w tym postępowaniu przesłanek wydania decyzji w zupełnie innym postępowaniu.

Organ II instancji ponownie rozpatrując odwołanie uwzględni powyższe uwagi.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.