Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 553/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Podatek akcyzowy
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2012 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kwoty długu celnego, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarżąca – S.P., reprezentowana przez adwokata T.B., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] określającą kwoty: długu celnego w wysokości 397 zł, podatku akcyzowego w wysokości 142 zł oraz podatku od towarów i usług w wysokości 1042 zł.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy:

Agencja Celna Sp. z o.o., działając z upoważnienia CWS P S.P., zgłosiła do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu używany samochód osobowy marki [...] nr nadwozia [...], pojemności silnika 1598 cm³, roku produkcji 2001.

Organ celny przyjął i zarejestrował zgłoszenie celne jako spełniające warunki określone w art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Do zgłoszenia celnego skarżąca załączyła m.in. rachunek nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., na kwotę 1.400 CHF, dokument pojazdu, opinię techniczną nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. Skarżąca zadeklarowała preferencyjną stawkę celną 0% przewidzianą dla towarów pochodzących ze Wspólnoty lub z krajów korzystających.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. organ pierwszej instancji wszczął postępowanie celne i podatkowe w zakresie ustalenia stawki celnej, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego oraz określenia prawidłowej wysokości kwoty należnego podatku akcyzowego i podatku VAT z tytułu importu. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że dotychczasowe przeprowadzone weryfikacje przez szwajcarską administrację celną dowodów pochodzenia towarów wystawianych przez firmę J nie potwierdzały preferencyjnego pochodzenia towarów nimi objętymi. Organ stwierdził, że eksporterem jest ww. firma, dlatego powziął wątpliwości dotyczące statusu pochodzenia towaru.

Pełnomocnik skarżącej, po zapoznaniu się w dniu [...] października 2012 r. z aktami postępowania, w pismem z [...] października 2012r. przedstawił własne stanowisko w sprawie, w którym zakwestionował zasadność prowadzonego postepowania. Stwierdził, że błędne jest stanowisko organu, iż w sprawie zachodzą jakiekolwiek wątpliwości w zakresie pochodzenia towaru w rozumieniu postanowień między Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską oraz Protokołu 3 do tej umowy. Podkreślił, że z informacji władz celnych Szwajcarii wynika jedynie, iż firma zbywcy pojazdu nie istnieje, a w związku z tym nie można przeprowadzić żadnego, skutecznego postępowania dotyczącego weryfikacji pojazdu. Urząd szwajcarski nie przeprowadził postępowania mającego na celu ustalenie kraju pochodzenia pojazdu, a jedynie stwierdził, że zbywca pojazdu został w 2010 r. wykreślony z rejestru przedsiębiorców i weryfikacja wniosku jest niemożliwa. Nie oznacza to jednak w ocenie skarżącej, że pojazd jako rzecz oznaczona co do tożsamości, nagle traci nieodzowną jej cechę jaką jest czas i miejsce wytworzenia. Ponadto strona wykazała inicjatywę dowodową w postaci przedstawienia dowodu z opinii na okoliczność pochodzenia kraju pojazdu. Dodatkowo wskazano, że organ obciąża importera okolicznością, na której istnienie nie ma on wpływu, a mianowicie faktem, iż zbywca przestał prowadzić działalność gospodarczą. W sprawie jest bezsporne, że pojazd został wyprodukowany na terenie Unii Europejskiej i powinien korzystać z preferencyjnej stawki celnej.

Decyzją z [...] października 2011 r. organ pierwszej instancji określił skarżącej kwotę wynikającą z długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej w wysokości 10% oraz w związku ze zmianą wysokości należnego cła, na nowo ustalono wysokość podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług.

Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. pełnomocnik skarżącej wniósł odwołanie

od decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie:

– art. 33 Protokołu nr 3 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006r.) poprzez przyjęcie, że informacja urzędu szwajcarskiego, iż eksporter zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej co uniemożliwia przeprowadzenie skutecznego postępowania weryfikacyjnego, powoduje konieczność przyjęcia, że produkt jest nieokreślonego pochodzenia;

– art. 33 §6 Protokołu nr 3 dotyczącego definicji "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006r.) poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, który zobowiązuje organy celne w przypadku otrzymania odpowiedzi nie zawierającej wystarczających informacji, na podstawie których można ocenić rzeczywiste pochodzenie produktu do odmówienia wszelkich preferencji, jedynie w sytuacji, gdy nie istnieją uzasadnione wątpliwości i zaistnieją wyjątkowe okoliczności, które w ocenie pełnomocnika w sprawie miały miejsce;

– art. 16 Protokołu nr 3 dotyczącego definicji "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006r.) poprzez niedopuszczenie dowodu z informacji producenta

o kraju pochodzenia produktu, podczas gdy wskazany artykuł 16 wyraźnie dopuszcza inne dokumenty handlowe opisujące dane produkty w sposób wystarczający do ich identyfikacji.

Ponadto pełnomocnik zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności: art. 122, art. 121, art. 180 §1 w zw. z art. 187 §1 oraz art.188,art. 191 w zw. z art.122, a także art.187 §1 oraz art. 210 §4 w zw. z art.124 i art. 235 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U nr 8, poz. 60

z 2005 r. ze zm.), co w ocenie pełnomocnika miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, złamanie zasady postępowania podatkowego, które powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, nieprawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, naruszenie obowiązku procesowego organów do dopuszczenia i rozpatrzenia wszystkich wniosków dowodowych dopuszczonych prawem zgłoszonych przez stronę, a mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że pojazd jest pojazdem nieznanego pochodzenia, w sytuacji, gdy szwajcarski urząd nie przeprowadził żadnego postępowania w tym zakresie a zgłoszone przez stronę dowody, a w szczególności dokumentacja producenta pojazdu, pozwala w sposób nie budzący wątpliwości określić kraj pochodzenia towaru.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. organ drugiej instancji przesłał szwajcarskim władzom celnym załączony do zgłoszenia celnego z dnia [...] kwietnia 2009 r. rachunek nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. z naniesioną deklaracją eksportera o pochodzeniu towaru do weryfikacji.

Pismem nr [...] z dnia [...] lutego 2012r. Generalny Dyrektoriat Ceł Federalnej Administracji Celnej – Sekcja ds. Pochodzenia oraz Tekstyliów poinformował, że przeprowadzone przez właściwe organy władz Szwajcarii dochodzenie wykazało, iż eksporter spółka J została zlikwidowana w 2010 r. i wykreślona z rejestru sądowego. W związku z tym nie ma możliwości przeprowadzenia weryfikacji przesłanego dowodu pochodzenia.

W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] maja 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że w momencie przyjmowania zgłoszenia celnego organ celny ocenia jedynie jego poprawność formalną i nie ma możliwości dokonania oceny rzetelności danych zawartych przez importera dotyczących kraju bądź obszaru pochodzenia importowanego towaru. Dane te przyjmowane są jedynie jako deklaracja - oświadczenie, które w późniejszym okresie może zostać poddane bardziej szczegółowej kontroli merytorycznej zgodnie z przepisami obowiązującego prawa celnego (art. 78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego). W ocenie organu zgodnie z obowiązującymi przepisami dokonano sprawdzenia autentyczności zapisu pochodzenia pojazdu, którego nabycie skarżąca udokumentowała rachunkiem [...] z [...] kwietnia 2009 r. poprzez skierowanie go do weryfikacji do upoważnionego organu w Szwajcarii. Weryfikacja rachunku przez właściwe organy Szwajcarii zaskutkowała ustaleniem, iż firma eksporter – J została zlikwidowana w 2010 r. i wykreślona z rejestru sądowego,

co finalnie uniemożliwiło przeprowadzenie weryfikacji dowodu pochodzenia. W ocenie organu odwoławczego niedopełnienie przez sprzedawcę prawnego obowiązku przechowywania przez okres 3 lat deklaracji i dokumentów stosownie do zapisu art. 22 ust. 5 Protokołu 3 do Umowy zawartej pomiędzy Europejską Unią Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską doprowadziło do odmowy udzielenia skarżącej preferencji celnych. W związku z powyższym organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustaleń, poczynionych w toku postępowania przez organy celne, i podtrzymał w pełni argumentację przedstawioną uprzednio w decyzji organu pierwszej instancji.

Pełnomocnik skarżącej wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, w której zarzucił zaskarżonej dewcyzji naruszenie:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 33 § 1 Protokołu nr 3 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą

i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006 r.) poprzez brak wskazania przyczyn wszczęcia postępowania dotyczącego weryfikacji pochodzenia produktu, zwłaszcza w aspekcie podjęcia przez organ celny uzasadnionych wątpliwości dotyczących pochodzenia produktu w związku z prowadzonym postępowaniem;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 33 § 6 Protokołu nr 3 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą

i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006 r.) poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, który zobowiązuje organy celne w przypadku otrzymania odpowiedzi nie zawierającej wystarczających informacji, na podstawie których można ocenić rzeczywiste pochodzenie produktu do odmówienia wszelkich preferencji, jedynie w sytuacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do pochodzenia produktu i nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności dotyczące tego produktu, które w niniejszej sprawie niewątpliwie mają miejsce;

3) sprzeczność istotnych ustaleń organu II instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na uznaniu, iż pojazd marki [...] o numerze nadwozia [...] jest pojazdem nieznanego pochodzenia, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy, jest wystarczający do tego, żeby stwierdzić, że ww. pojazd został wyprodukowany na obszarze Unii Europejskiej;

4) naruszenie przepisów postępowania - art.: 122, 121, 187 § 1, 191 w zw. z art. 122, a także 187 § 1, 194 § 3 oraz 210 § 4 w zw. z 124 i 235 Ordynacji podatkowej, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, poprzez:

– brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

– złamanie zasady postępowania podatkowego, które powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;

– brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego;

– nieprawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego;

– brak dopuszczenia możliwości obalenia mocy dowodowej dokumentu urzędowego w wyniku przeprowadzenia dowodu przeciwnego;

– naruszenie obowiązku procesowego organów do rozpatrzenia wszystkich zarzutów i wniosków przedstawionych przez stronę w odwołaniu, co doprowadziło do ustalenia, że ww. pojazd należy uznać jako produkt nieokreślonego pochodzenia, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności dokumentacja przedstawiona przez skarżącą oraz złożone w toku postępowania wnioski dowodowe są wystarczające

do tego, żeby w sposób nie budzący wątpliwości stwierdzić, że pojazd ten pochodzi/został wyprodukowany na terenie Unii Europejskiej.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ celny pierwszej instancji nie spełnił wymogu przewidzianego regulacją art. 33 § 1 Protokołu nr 3, który wskazuje enumeratywne dwie przesłanki możliwości przeprowadzenia przez organ celny kraju przewozu następczej weryfikacji dowodów pochodzenia produktu w postaci kontroli wyrywkowej lub, gdy organ ma uzasadnione wątpliwości, dotyczące autentyczności statusu pochodzenia danych produktów, każdorazowej. W ocenie skarżącej organ zaniechał obowiązku wskazania i uzasadnienia przyczyn wydania postanowienia o wszczęciu wobec produktu postępowania weryfikacyjnego. Podkreślono również, że § 6 art. 33 Protokołu nr 3 wskazuje, iż nawet w sytuacji zaistnienia w konkretnej sprawie uzasadnionych wątpliwości, zobowiązuje on organy celne w przypadku otrzymania odpowiedzi nie zawierającej wystarczających informacji, na podstawie których można ocenić rzeczywiste pochodzenie produktu do odmówienia wszelkich preferencji, jedynie w sytuacji, gdy nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności. Zdaniem skarżącej w sprawie miały miejsce wyjątkowe okoliczności, które polegały na ustaleniu przez polski organ celny okoliczności niemożności weryfikacji pochodzenia pojazdu na skutek otrzymanej od właściwych organów szwajcarskich informacji o wyrejestrowaniu w 2010 r. przedsiębiorcy – eksportera, od którego skarżąca nabyła samochód osobowy. Skarżąca podkreśliła, że sam nr VIN świadczy o pochodzeniu auta, gdyż jego weryfikacja potwierdzić może produkcję pojazdu na terenie Niemiec, a więc w kraju wspólnotowym, zatem odmowa przyznania preferencji na podstawie braku możliwości weryfikacji dowodu zakupu, jest nieuprawniona.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd poddając kontroli zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji nie stwierdził, aby którakolwiek z nich naruszała normy prawa zarówno materialnego jak i procesowego.

Postępowanie w zakresie stosowania umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską, podpisaną Brukseli w dniu 22 lipca 1972 r., reguluje decyzja nr 3/2005 Wspólnego Komitetu UE – Szwajcaria z dnia 15 grudnia 2005 r., zmieniająca protokół nr 3 do Umowy dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej (Dz. U. UE. L. 2006 r. Nr 45 poz.1).

Stosownie do art. 29 ust. 2 protokołu nr 3 eksporter sporządzający deklarację

na fakturze lub deklarację EUR-MED na fakturze przechowuje kopię tej deklaracji

na fakturze, jak również dokumenty określone w art. 22 ust. 5 przez okres co najmniej trzech lat. Dokumentami, o których mowa w art. 22 ust. 5 Protokołu nr 3, są wszelkie dokumenty potwierdzające status pochodzenia danych produktów oraz spełnienie pozostałych wymogów protokołu nr 3.

W myśl art. 33 protokołu 3 następcza (dodatkowa) weryfikacja dowodów pochodzenia przeprowadzona jest wyrywkowo lub w każdym przypadku, gdy organy celne kraju przywozu mają uzasadnione wątpliwości dotyczące autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia danych produktów lub spełnienia innych wymogów Protokołu nr 3. W tym celu organy celne kraju przywozu zwracają świadectwa przewozowe EUR.1 lub EUR-MED oraz fakturę, jeżeli taką dostarczono, deklarację

na fakturze, deklarację EUR-MED na fakturze lub kopie tych dokumentów organom celnym kraju wywozu, przedstawiając, w odpowiednich przypadkach, uzasadnienie wniosku o przeprowadzenie weryfikacji.

W niniejszej sprawie organy celne odmówiły zastosowania w stosunku

do zgłoszonego do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu używanego samochodu osobowego marki [...] zastosowania preferencyjnej stawki celnej w wysokości 0% z uwagi na niepotwierdzone pochodzenie importowanego samochodu osobowego po otrzymaniu w tym zakresie informacji z [...] lutego 2012 r. od Federalnej Administracji Celnej Generalnego Zarządu Ceł.

Skarżąca zarzuciła organom naruszenie art. 33 § 1 Protokołu nr 3 poprzez brak wskazania przyczyn wszczęcia postępowania dotyczącego weryfikacji pochodzenia produktu, zwłaszcza w aspekcie podjęcia przez organ celny uzasadnionych wątpliwości dotyczących pochodzenia produktu w związku z prowadzonym postępowaniem.

Zarzut ten okazał się niezasadny. Podkreślić bowiem należy, że organ celny pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowieniu z [...] kwietnia 2011r. wszczynającym postępowanie celne i podatkowe, jednoznacznie wskazał, iż dotychczasowe przeprowadzone weryfikacje przez szwajcarską administrację celną dowodów pochodzenia towarów wystawianych przez firmę J nie potwierdzały preferencyjnego pochodzenia towarów nimi objętymi. Organ podkreślił, że z uwagi na to, iż w sprawie eksporterem jest ta właśnie firma, powziął uzasadnione wątpliwości dotyczące statusu pochodzenia towaru.

Wskazane okoliczności z całą pewnością uznać należy za "uzasadnione wątpliwości" w zakresie, o którym mowa w art. 33 ust. 1 Protokołu nr 3.

Niezasadny okazał się również zarzut naruszenie art. 33 § 6 Protokołu nr 3 poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, który zobowiązuje organy celne w przypadku otrzymania odpowiedzi nie zawierającej wystarczających informacji, na podstawie których można ocenić rzeczywiste pochodzenie produktu do odmówienia wszelkich preferencji, jedynie w sytuacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości

co do pochodzenia produktu i nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności dotyczące tego produktu. W ocenie skarżącej takie wyjątkowe okoliczności miały miejsce w niniejszej sprawie i polegały na likwidacji firmy – eksportera w 2010, co skutkowało niemożnością przeprowadzenia weryfikacji pochodzenia sprowadzonego samochodu osobowego, a organy celne nie przeprowadziły dodatkowego postępowania wyjaśniającego na terenie Polski, na przykład na podstawie nr VIN.

Rozpoznając powyższy zarzut należy odwołać się do brzmienia powołanego art. 33 ust. 6 protokołu nr 3. Określa on, że jeżeli w przypadkach, co do których istnieją uzasadnione wątpliwości, brak jest odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od złożenia wniosku o przeprowadzenie weryfikacji lub jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji, na podstawie których można ocenić autentyczność danych dokumentów lub rzeczywiste pochodzenie produktów, wnioskujące organy celne odmawiają, jeżeli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji. Natomiast ust. 1 i 2 art. 33 Protokołu nr 3, w sposób jednoznaczny określają, że postępowanie w zakresie weryfikacji dowodu pochodzenia pojazdu prowadzą właściwe organy celne kraju eksportera, a nie importera.

Sąd podziela pogląd, zawarty w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt GSK 56/04, że organy celne kraju importera nie są uprawnione do żądania od władz celnych kraju eksportu żadnych dodatkowych dokumentów ponad wynik weryfikacji, jeżeli wynik ten nie wystarcza, to zasadniczo odmawiają preferencji.

Fakt, że uprawnionymi do weryfikacji dowodów są jedynie władze kraju eksportera i mogą w tym zakresie żądać dowodów, jakie uznają za właściwe, przemawia za przyjęciem, że władze kraju importera nie są władne prowadzić w tym zakresie odrębnego postepowania dowodowego. Oznacza to, że organy celne kraju importu nie tylko korzystają z wyników postępowania weryfikacyjnego, ale są nimi związane

Sąd nie podziela również poglądu skarżącej, że w sprawie miały miejsce wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 33 ust. 6 Protokołu nr 3.

W tym zakresie Sąd w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 listopada 2006 r. sygn. akt I GSK 3106/05, stwierdził, iż pojęcie "wyjątkowe okoliczności" "należy odnosić zatem raczej do przeszkód w uzyskaniu zadawalającego wyniku weryfikacji dowodu pochodzenia, wynikających ze zjawisk o charakterze nadzwyczajnym leżących poza sferą związaną z sytuacją eksportera, jak np. wojna czy stan wyjątkowy w kraju eksportu, zaprzestanie działania służb celnych w kraju eksportu wywołane długotrwałym strajkiem itd.

W niniejszej sprawie z całą pewnością okoliczności o takim charakterze nie wystąpiły. W ocenie Sądu nie można uznać za wyjątkową okoliczność zaprzestania działalności przez eksportera. Podkreślić należy, że importera zawsze obciąża ryzyko związane z sytuacją w zakresie, w jakim przedstawia on dokumenty i dane niezbędne dla uzyskania pozytywnego wyniku weryfikacji dowodu pochodzenia towaru. W sprawie zaistniała okoliczność zaprzestania przez eksportera działalności w 2010r. oraz związany z tym brak możliwości weryfikacji dowodu pochodzenia przez organy celne kraju eksportera. Brak możliwości weryfikacji dowodu pochodzenia w tym zasadzie uniemożliwił zastosowanie preferencyjnej stawki celnej.

Niezasadny okazał się również zarzut sprzeczność ustaleń organu II instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na uznaniu, iż pojazd marki [...] o numerze nadwozia [...] jest pojazdem nieznanego pochodzenia, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do tego, żeby stwierdzić, że ww. pojazd został wyprodukowany na obszarze Unii Europejskiej.

Podkreślić należy, że w myśl postanowień art. 16 protokołu nr 3 produkty pochodzące ze Wspólnoty przy przywozie do Szwajcarii oraz produkty pochodzące ze Szwajcarii przy wywozie do Wspólnoty korzystają z preferencyjnego traktowania przewidzianego w umowie pod warunkiem przedstawienia dowodu pochodzenia. Dowodem pochodzenia w myśl omawianego postanowienia protokołu mogą być jedynie świadectwa przewozowe EUR albo EUR-MED., bądź tzw. "deklaracja na fakturze", albo "deklaracja EURMED na fakturze" sporządzona według wzorów zamieszczonych w załącznikach do protokołu. Z treści przytoczonych regulacji jednoznacznie wynika, że jedynym prawnie skutecznym dowodem pochodzenia może być świadectwo EUR.1 bądź stosowna deklaracja eksportera. Oznacza to, że dowodów tych nie mogą zastąpić, ani też uzupełnić inne dowody ( por. wyrok NSA z 17 lipca 2012 r., sygn. akt I GSK 1612/11 ).

Ponieważ z informacji szwajcarskich organów celnych wynika, że eksporter nie udowodnił pochodzenia pojazdu, to zasadnie, krajowe organy celne, odmówiły skarżącej zastosowania preferencji celnych.

Za niezasadne uznał Sąd zarzuty naruszenia przepisów postepowania. W ocenie Sądu przeprowadzone przez organy celne postępowanie było zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Organy starannie zgromadziły materiał dowodowy, w sposób wyczerpujący poddały go ocenie. Sąd nie podziela także zarzutu, iż organy prowadziły postępowanie w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych. Wręcz przeciwnie – organ dołożył wszelkich starań, aby strona postępowania była w należyty sposób traktowana i informowana o jego przebiegu. Skarżąca miało zapewnione prawo czynnego udziału w postępowaniu i swobodnie mogła zgłaszać zastrzeżenia, czy formułować wnioski dowodowe.

Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2012 r., poz. 270 ) Sąd oddalił skargę.