Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 424/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 138 par. 2,  art. 7,  art. 77 par. 1,  art. 107 par. 3, art. 136,  art. 138 par. 1,  art. 28
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 72 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 października 2016 r. sprawy ze skargi I. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Burmistrz M. decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie z art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235) oraz § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 ze zm.) oraz w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z 2014 r. poz. 183), zwanej dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu wniosku K.J. odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na "Budowie trzech kurników do chowu niosek jaj zarodowych w stadzie rodzicielskim na [...] szt. ([...]) z budynkiem mieszkalno - socjalnym, zbiornikami na gaz propan - butan oraz boksem chłodniczym na terenie działki nr [...] położonej w obrębie geodezyjnym [...], gm. [...]".

Organ podał, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G., jak również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. pozytywnie zaopiniowali realizację przedsięwzięcia w zakresie wpływu na zdrowie i życie ludzi.

Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz M. po rozpatrzeniu wniosku I.A. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym, uznał I.A. za stronę niniejszego postępowania. I.A. przesłała do organu prowadzącego postępowanie administracyjne uwagi i wnioski dotyczące raportu o oddziaływaniu na środowisko dla ww. inwestycji, do których pismem z dnia [...] odniósł się inwestor.

Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że w związku z planowaną inwestycją inwestor zaprojektował dojazd do działki [...] przez drogę gminną dz. nr [...], a następnie przez dz. nr [...]. Proponowane rozwiązanie dojazdu przebiegałoby przy budynku mieszkalnym, transport obsługujący budowę, jak i eksploatację fermy, w istotny sposób będzie uciążliwy dla osób tam mieszkających, gdyż budynki są usytuowane w bliskiej odległości od drogi, zatem etap budowy oraz eksploatacji oznaczałby uciążliwość związaną z całodobowym transportem.

Kolejnym niewątpliwie istotnym elementem jest spadek wartości rynkowej nieruchomości zabudowanej (dz. nr [...]) wynikający z bardzo dużej bliskości transportu głównie samochodami ciężkimi oraz bliskością planowanej inwestycji, z którą wiążą się uciążliwości zapachowe.

Podkreślił, iż inwestycja polegająca na realizacji przedsięwzięcia zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Planowana inwestycja to nie tylko zespół budynków, ale i znaczące przekształcenie krajobrazu ze względu na konieczność zagospodarowania odchodów, wywozu padłych zwierząt, co w konsekwencji wyklucza w przyszłości możliwość rozwoju agroturystyki lub rolnictwa ekologicznego na sąsiadujących terenach. Ponadto duża koncentracja odchodów zwierzęcych stanowi zagrożenie mikrobiologiczne i niejednokrotnie prowadzi do dolegliwości zdrowotnych u ludzi mieszkających w pobliżu fermy.

Organ zauważył także, że w trakcie robót budowlanych, jak i podczas trwania procesu produkcyjnego, znacząco zwiększy się poziom emisji hałasu z terenu fermy. Ze względu na pracę fermy w systemie ciągłym istotnymi źródłami hałasu będą m.in. wentylatory, agregaty prądotwórcze, silosy paszowe, środki transportu wewnętrznego jak i zewnętrznego, pracując w dzień i w nocy będą dokuczliwe dla otoczenia. Mając na względzie specyfikę produkcji drobiu a przede wszystkim to, że po okresie zakończenia hodowli następuje wywóz drobiu, będzie to przyczyną zwiększenia transportu zwierząt w godzinach od 02:00 do godziny 04:00 co wpłynie niekorzystnie na jakość i standard życia mieszkańców.

Istotnym faktem jest również, iż na terenie fermy planowane jest ozonowanie jaj w magazynie, przed ich wysyłką do ferm węglowych co wiąże się z emisją formaldehydu, który nie jest obojętny dla życia i zdrowia człowieka, gdyż zaliczany jest substancji niebezpiecznych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 10 października 2013 r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych. Przechowywanie jaj w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła K.J. W jej ocenie, organ I instancji bezzasadnie uznał I.A. za stronę postępowania, pomimo że analiza oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wykazała, że zarówno normy hałasowe, jak i normy ochrony powietrza, będą dotrzymane, a zatem jej interes nie zostanie naruszony. Również analiza odorowa nie wykazała uciążliwości poza terenem inwestycji, zaś uciążliwość na etapie budowy jest ograniczona czasowo. Co za tym idzie argument o spadku wartości rynkowej nieruchomości zabudowanej (działka 338) jest bezzasadny. Kwestia transportu była natomiast szczegółowo wyjaśniana w uzupełnieniach do raportu oraz spotkaniach w siedzibie organu.

Odwołująca się podniosła, że argumenty organu I instancji uzasadniające odmowę wydania decyzji, dotyczące przekształcenia krajobrazu z uwagi na konieczność zagospodarowania odchodów, wywozu padłych zwierząt, są bezzasadne, bowiem nie będą one zagospodarowywane na terenie fermy, a w konsekwencji nie będą również miały negatywnego wpływu na rozwój agroturystyki, czy rolnictwa ekologicznego.

Według odwołującej się organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w szczególności nie ustalił, czy jaja, które poddawane są ozonowaniu podlegają zapisom rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 10 października 2013 r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz.U. z 2013 r., poz. 1479). Organ bez analizy zakwalifikował przedsięwzięcie do zakładu o zwiększonym ryzyku albo do zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, nie podając przy tym, do którego rodzaju faktycznie organ zakwalifikował fermę.

Organ nie dokonał również dogłębnej analizy, ponieważ w decyzji powielił błąd pisarski, który znalazł się w treści raportu, a który dotyczył emisji formaldehydu z ozonowania jaj, podczas gdy na terenie fermy formaldehyd nie będzie używany.

Pismem z dnia [...] I.A. odpowiedziała na złożone odwołanie, wnosząc o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Zakwestionowała możliwość wniesienia odwołania przez H.D. – pełnomocnika K.J., wskazując na regulację art. 84 § 2 w związku z art. 24 § 1 pkt 4 K.p.a. Okoliczność, iż H.D. sporządzał raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który należy traktować jako opinię biegłego, sprawia, że zachodzą podstawy do wyłączenia go od udziału w postępowaniu.

Organ I instancji prawidłowo dopuścił ją do udziału w postępowaniu. Nadto na postanowienie w tym przedmiocie przysługiwało stronom zażalenie i K.J. nie korzystając ze swojego uprawnienia, poniekąd uznała interes prawny I.A. za uzasadniony. W jej ocenie, na uwzględnienie nie zasługują wyjaśnienia dotyczące braku przekształcenia krajobrazu, bowiem krajobraz zostanie przekształcony w przemysłowy ze względu na dominujący charakter budowli kurników oraz zbiorników na gaz propan-butan i paszę. Zmieni to charakter krajobrazu w okolicy i zmniejszy jego walory widokowe. Nadto zwiększeniu ulegną emisje szkodliwych dla zdrowia i życia substancji odorowych i rozwój insektów, co zagrażać będzie warunkom higieniczno-sanitarnym sąsiednich nieruchomości. Zauważyła nadto, że podnoszenie na etapie odwołania, że formaldehyd nie będzie używany na terenie fermy jest nie tyle sprzeczne z tym co było ustalone w raporcie, lecz stanowi nieudaną próbę zrzucenia z inwestora odpowiedzialności za realizację planowanego przedsięwzięcia. Nadto formaldehyd jest jedną z substancji wymienionych w ww. rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 10 października 2013 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 71 ust. 1 i art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K.J., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zwanej dalej "u.i.ś.", decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 1 u.i.ś.) lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 2 u.i.ś.). Zgodnie zaś z art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 u.i.ś. realizacja planowanego przedsięwzięcia wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w odniesieniu do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a także w odniesieniu do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek jej przeprowadzenia został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Przepis art. 63 ust. 1 u.i.ś. stanowi natomiast, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie uwarunkowania wymienione w punktach 1-3 wskazanego przepisu. Postanowienie to wydaje się po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska i organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10, 11, 13 i 15-17 (art. 64 ust. 1 u.i.ś.).

W przedmiotowej sprawie K.J. zwróciła się do Burmistrza M. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowie trzech kurników do chowu niosek jaj zarodowych w stadzie rodzicielskim na [...] szt. ([...]) z budynkiem mieszkalno-socjalnym, zbiornikami na gaz propan-butan oraz boksem chłodniczym na terenie działki nr [...] położonej w obrębie geodezyjnym [...] , gm. [...]".

Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.), powyższe przedsięwzięcie należy zaliczyć do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

Złożony przez inwestora wniosek spełnia wymogi formalne, tj. załączono do niego raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 74 ust. 1 pkt 1 u.i.ś.), poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie (art. 74 ust. 1 pkt 3 u.i.ś.), a także wypis z ewidencji gruntów obejmujący przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie (art. 74 ust. 1 pkt 6 u.i.ś.).

Stosownie do postanowień art. 3 ust. 1 pkt 8 u.i.ś. przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:

a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,

c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 u.i.ś. organ I instancji zwrócił się o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia do regionalnego dyrektora ochrony środowiska, a także o wydanie opinii przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S., uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, wskazując jednocześnie warunki, jakie inwestor powinien spełnić w celu ochrony środowiska, zaś Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. w opinii sanitarnej zaopiniował pozytywnie realizację planowanej inwestycji.

Zapewniona w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko gwarancja udziału społeczeństwa w ochronie środowiska wyrażona została m.in. w art. 33 ust. 1 u.i.ś., który przewiduje obowiązek podawania do publicznej wiadomości informacji dotyczących postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jednocześnie w myśl art. 3 ust. 1 pkt 11 u.i.ś. przez podanie informacji do publicznej wiadomości - rozumie się:

a) udostępnienie informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, organu właściwego w sprawie,

b) ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie,

c) ogłoszenie informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a w przypadku projektu dokumentu wymagającego udziału społeczeństwa - w prasie o odpowiednim do rodzaju dokumentu zasięgu,

d) w przypadku gdy siedziba organu właściwego w sprawie mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot postępowania - także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot postępowania.

W aktach przedmiotowej sprawy znajduje się obwieszczenie z dnia [...] skierowane do wszystkich zainteresowanych dotyczące możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz składania uwag i wniosków. Przedmiotowe obwieszczenie zostało podane do publicznej wiadomości w trybach wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 11 u.i.ś. W zakreślonym terminie wpłynęło pismo I.A., w którym wyraziła obawy związane z drogą dojazdową do inwestycji i wniosła o wskazanie dojazdu, który będzie omijać jej miejsce zamieszkania.

Zgodnie z art. 80 ust. 1 i 2 u.i.ś. jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

- wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

- ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

- wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

- wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone - przy czym w tym zakresie nie było prowadzone postępowanie w tej sprawie;

- zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - bowiem przedmiotowe przedsięwzięcie nie zalicza się do zwolnionych spod oceny zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż teren na którym realizowane ma być przedsięwzięcie nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Ponadto stosownie do postanowień art. 85 ust. 1 u.i.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. Na mocy zaś art. 85 ust. 2 pkt 1 u.i.ś. uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać:

a) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa,

b) informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione:

- ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

- uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie organu, o którym mowa w art. 78,

- wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone, c) uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4.

Kolegium wyjaśniło, iż obowiązkiem organu administracji rozpatrującego sprawę jest w szczególności wnikliwa i wszechstronna analiza przedstawionego raportu, a także podjęcie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do usunięcia pojawiających się w toku postępowania wątpliwości co do jakości i wyników tego raportu.

Jak wynika z uzasadnienia rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji, zasadnicze przyczyny odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach związane są z przewidywanymi uciążliwościami wynikającymi z całodobowego transportu dla osób mieszkających przy trasie dojazdu, spadkiem wartości nieruchomości należących do tych osób, przekształceniem krajobrazu, co wykluczy rozwój agroturystyki lub rolnictwa ekologicznego oraz zagrożeniem mikrobiologicznym stanowiącym zagrożenie zdrowia ludzi mieszkających w pobliżu fermy, emisją hałasu i formaldehydu.

Kolegium wyjaśniło, iż wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić jedynie w razie:

1. niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 u.i.ś.),

2. odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy,

3. braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 u.i.ś.),

4. gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 u.i.ś.),

5. jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 u.i.ś.).

Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, iż oparcie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań na twierdzeniach nieznajdujących potwierdzenia w materiale dowodowym i sprzeciwie osoby uznanej za stronę postępowania, bez odniesienia się do całości materiału dowodowego sprawy, a w szczególności do sporządzonego w sprawie raportu i wydanych przez organy współdziałające (Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G.) uzgodnień i opinii, narusza w sposób istotny nie tylko ww. przepisy art. 80 ust. 1 i art. 85 ust. 2 u.i.ś., ale również przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 ust. 3 K.p.a.

W szczególności zauważyło, że organ I instancji nie dokonał analizy raportu, na co wskazuje w szczególności brak refleksji w kontekście wskazywanej przez skarżącą niespójności raportu dotyczącej wskazania na obecność formaldehydu przy jednoczesnym braku informacji w zakresie ilości oraz sposobu rozprzestrzeniania się tego rodzaju substancji.

Kolegium nie zgodziło się z twierdzeniem I.A., że wskazywanie na powyższą okoliczność w treści złożonego odwołania stanowi nieudaną próbę zrzucenia z inwestora odpowiedzialności za realizację planowanego przedsięwzięcia. Obowiązek wyjaśnienia wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności stanowi bowiem jeden z podstawowych obowiązków organu prowadzącego postępowanie.

W ocenie Kolegium, brak przeprowadzenia postępowania mającego na celu ocenę zebranych w sprawie materiałów dowodowych, prowadzący do uchylenia się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy, stanowi zaniechanie, uzasadniające podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z tego powodu, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, polegającego na merytorycznym rozpatrzeniu sprawy z odniesieniem się, przede wszystkim, do dokumentów (takich jak raport i uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S.), niezbędnych do wydania decyzji. Brak analizy tych dokumentów w istocie stanowi również obejście procedury przewidzianej przez ustawodawcę w u.i.ś., a w szczególności w art. 80 tego aktu.

Kolegium dodało, iż podstawowym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest prawidłowe ustalenie stron postępowania. Zgodnie art. 29 K.p.a. stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Jednocześnie stosownie do treści art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Zdaniem organu odwoławczego, interes prawny ma charakter materialnoprawny. Oparty jest bowiem na przepisach prawa materialnego, z których wynikać musi norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu administracyjnego (decyzji). Cechą interesu prawnego jest to, że musi on być indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie w określonej sprawie, a nadto musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu zgłaszającego. Co za tym idzie przyznanie statusu strony w danym postępowaniu musi być poprzedzone ustaleniem, czy rozstrzygnięcie o konkretnym stanie faktycznym będzie miało wpływ na prawo lub obowiązek prawny osób, które zgłaszają swą legitymację jako strony postępowania.

W postępowaniu objętym zaskarżoną decyzją krąg osób posiadających interes prawny ograniczony jest zasięgiem oddziaływania inwestycji na środowisko. Badanie rozważanego uprawnienia, w granicach zakreślonych przepisem art. 28 K.p.a., sprowadza się zatem do analizy podstaw materialnoprawnych, mających zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym, w odniesieniu do każdego z podmiotów, którym przysługuje tytuł prawny do nieruchomości pozostających w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia - oddzielnie, pod kątem rzeczywistego wpływu podejmowanej decyzji na sferę praw podmiotów pozostających w tym kręgu.

W związku z przedmiotem decyzji niekwestionowaną stroną postępowania jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje tytuł prawny do nieruchomości na której realizowane będzie przedsięwzięcie, zaś inne podmioty taki status mają o ile na podstawie przedłożonych do akt postępowania informacji o przedsięwzięciu oraz raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko okaże się, iż pozostają w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, które to oddziaływanie dla jego eliminacji obwarowane może być nakazami lub zakazami bezpośrednio odnoszącymi się do atrybutów przysługujących stronom postępowania praw do nieruchomości.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Kolegium zauważyło, iż I.A. wywodzi swój interes prawny w niniejszym postępowaniu z okoliczności, iż planowana inwestycja może wywoływać uciążliwości odorowe oraz spadek wartości należącej do niej nieruchomości - zabudowanej działki nr [...], obr. [...]. Nadto zabudowania położone na ww. nieruchomości znajdują się 2,5 m od publicznej drogi powiatowej, a zatem, w jej ocenie, z inwestycją wiązać się będą uciążliwości wynikające z całodobowego transportu. Tym samym zakłócone zostanie jej prawo do korzystania z nieruchomości wynikające z art. 140 i art. 144 ustawy 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.).

Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nieruchomość położona na działce nr [...], obr. [...], znajduje się w odległości [...] m od miejsca planowanej inwestycji. Nadto zapisy raportu nie wskazują, że funkcjonowanie planowanych obiektów przeznaczonych do hodowli drobiu przez inwestora będą powodowały uciążliwości zapachowe na tereny zabudowy mieszkaniowej. Stężenie maksymalne amoniaku i siarkowodoru jest poniżej wartości stężenia progu wyczuwalności. Powyższe tezy nie zostały skutecznie zakwestionowane przez I.A. Podkreślić bowiem należy, iż przedstawiony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma charakter dowodu, którego nie można podważyć wyłącznie poprzez przedstawienie subiektywnego przekonania o odmiennym stanie rzeczy, które nie jest poparte opracowaniem osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje w tym zakresie.

Odnosząc się do kwestii transportu Kolegium wyjaśniło, iż każda nowa inwestycja zwiększa ruch samochodowy w jej pobliżu, co nie oznacza, że właściciele nieruchomości znajdujących się na trasie przejazdu mają skuteczne prawo brania udziału w takim postępowaniu. Takie uciążliwości mogą bowiem być rozważane jedynie w kategorii naruszenia interesu faktycznego, który nie jest chroniony przepisami prawa administracyjnego.

Wobec powyższego, w ocenie Kolegium, brak jest podstaw do przyjęcia, że I.A. winna być uznana za stronę postępowania.

Wyjaśnienia jednocześnie wymaga, że analiza przepisów ogólnych postępowania administracyjnego oraz u.i.ś. jednoznacznie wskazuje, że w żadnym z tych aktów nie przewidziano możliwości zakwestionowana w drodze zażalenia postanowienia w przedmiocie uznania lub odmowy uznania danego podmiotu za stronę postępowania. Co więcej, przepisy K.p.a. nie przewidują wprost możliwości wydania postanowienia w przedmiocie dopuszczenia osoby fizycznej do udziału w postępowaniu jako strony. Co za tym idzie wydanie przez organ I instancji postanowienia w tym przedmiocie nie znajduje oparcia w przepisach prawa.

W związku z powyższym, w ocenie Kolegium, koniecznym i uzasadnionym stało się uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W przedmiotowej sprawie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Przy ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy organ I instancji powinien dokonać całościowej oceny zebranego materiału dowodowego, a w szczególności zapisów raportu i stanowisk organów uzgadniających. Następnie wydając rozstrzygnięcie organ I instancji winien sporządzić uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia odpowiadające wymogom przewidzianym w cytowanym powyżej art. 107 K.p.a. oraz uwzględniające kwestie wynikające z art. 80 ust. 1 i art. 85 ust. 2 u.i.ś.

Kolegium wyjaśniło także, że nie można się zgodzić z twierdzeniem, że autor raportu winien podlegać wyłączeniu od udziału w postępowaniu. Przepisy K.p.a. nie przewidują bowiem możliwości wyłączenia pełnomocnika od udziału w postępowaniu.

Autor raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie podlega przepisom K.p.a dotyczącym wyłączenia biegłego. Przepisy te dotyczą sytuacji, gdy po wszczęciu postępowania organ, zgodnie z art. 84 § 1 K.p.a., zwraca się do biegłego o wydanie opinii, gdy wymagane są wiadomości specjalne. Zatem biegły to osoba posiadająca wiedzę fachową w danej dziedzinie, powołana przez organ administracji do udziału w postępowaniu administracyjnym i w toku tego postępowania. Taki biegły podlega wyłączeniu na zasadach i w trybie określonym w art. 24 K.p.a. (art. 84 § 2 K.p.a.).

Natomiast raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest obowiązkowym załącznikiem wniosku, jeżeli wnioskowana inwestycja zaliczana jest do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu jest obligatoryjne. Raport taki jest zatem dokumentem sporządzonym jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego - jest załączany do wniosku, a jego autor nie jest powoływany, ani wskazywany przez organ, lecz wybierany przez wnioskodawcę (inwestora).

Raport w trakcie postępowania administracyjnego wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy, jest dowodem z dokumentu i jak każdy inny dowód składany przez stronę lub zgromadzony przez organ podlega regułom postępowania dowodowego, w tym swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 K.p.a. Jeżeli organ poweźmie wobec niego jakiekolwiek wątpliwości, to ma prawo wezwać stronę do jego uzupełnienia, a także może sięgnąć do innych środków dowodowych, w tym powołać biegłego, do którego będą mieć zastosowanie przepisy K.p.a.

Reasumując Kolegium stwierdziło, że nie ma przeszkód prawnych, aby osoba sporządzająca raport była, była jednocześnie pełnomocnikiem inwestora.

W związku z powyższym Kolegium nie podzieliło stanowiska przedstawionego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2302/06. Dodało, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2380/06, w którym wyrażono analogiczny pogląd, nie zyskał akceptacji Naczelnego Sądu Administracyjnego i został uchylony w całości wyrokiem z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1113/07.

Kolegium uznało także, że odnoszenie się do pozostałych kwestii - dotyczących oddziaływania planowanej inwestycji - na obecnym etapie postępowania byłoby przedwczesne.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. przez I.A.. Skarżąca zarzuciła:

naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 28 K.p.a. w zw. z art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez niezasadną odmowę przyznania przez organ odwoławczy I.A. przymiotu strony z powodu błędnego przyjęcia, iż interes prawny ograniczony jest zasięgiem negatywnego oddziaływania inwestycji na jej nieruchomość, podczas gdy oceniając występowanie po stronie skarżącej interesu prawnego organ winien ustalić, czy planowane przedsięwzięcie będzie w ogóle oddziaływać na teren nieruchomości skarżącej, a przymiot strony niniejszego postępowania związany jest z występowaniem jakiegokolwiek oddziaływania przedsięwzięcia na nieruchomość, niezależnie od tego, czy oddziaływanie to mieści się w standardach jakości środowiska lub standardach emisyjnych. Powyższe skutkowało bezpodstawnym uznaniem, iż skarżąca nie powinna być uznana za stronę postępowania;

2. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. przez dyskredytowanie twierdzeń podnoszonych przez skarżącą w zakresie wad raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko tylko z tego powodu, iż sformułowała je skarżąca, a nie osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje oraz uprawnienia, podczas, gdy to zadaniem organu odwoławczego było dokonanie merytorycznej weryfikacji twierdzeń skarżącej;

3. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało poczynieniem błędnych ustaleń faktycznych w kwestii, iż na fermie nie będzie używany przez inwestora formaldehyd w sytuacji, gdy z raportu jednoznacznie wynika, iż substancja ta wchodzi w skład płynu, który będzie używany do dezynfekcji pomieszczeń dla zwierząt.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o:

1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji,

2. zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej od organu, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych,

Zdaniem skarżącej, interes prawny musi mieć swoje źródło w konkretnym przepisie prawa materialnego. Oznacza to, iż musi istnieć związek pomiędzy normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, przejawiający się w tym, że norma ta może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu. W ugruntowanym i jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji środowiskowych mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty, jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu planowanego przedsięwzięcia, przy czym pojęcie oddziaływania musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze, jak i na nieruchomości sąsiednie, w szerokim znaczeniu sąsiedztwa. W tym pojęciu mieści się rzeczywisty wpływ zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, jak i na wartości prawnie chronione np. środowisko (vide: wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1932/11, opubl. w Lex nr 1138582; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 842/07, opubl. w Lex nr 486235; wyrok WSA w Opolu z dnia 25 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Op 578/07, opubl. w Lex nr 510776; wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1476/08, opubl. w Lex nr 597303). Jeżeli zatem w granicach terenu objętego oddziaływaniem planowanej inwestycji poza nieruchomością inwestora i nieruchomościami bezpośrednio z nią sąsiadującymi znajdują się nieruchomości będące własnością innych podmiotów, to już chociażby z przysługującego im prawa własności (art. 140 Kodeksu cywilnego), należy wywodzić interes prawny tych podmiotów do udziału w postępowaniu środowiskowym. Rzeczą organu jest ustalenie, czy występują konkretne uciążliwości oddziaływania inwestycji, mające wpływ na wykonywanie praw do nieruchomości sąsiednich, co uzasadniałoby udzielenie ochrony tym właścicielom w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego (vide: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 października 2015 r. II SA/Sz 383/15).

Mając na uwadze powyżej wskazane orzecznictwo, w ocenie skarżącej, uznać należy, iż nie jest dopuszczane wyłączenie z kręgu stron postępowania właścicieli nieruchomości znajdujących się w bliższym lub dalszym sąsiedztwie wyłącznie z takim oto uzasadnieniem, iż na gruncie prawa administracyjnego negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia zamyka się na terenie inwestycji i tym samym nie oddziałuje ono na nieruchomości sąsiednie. Z przepisów art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b u.i.ś. wynika, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które normy określone przekracza. Bowiem normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. O interesie prawnym właściciela nieruchomości, w tym przypadku skarżącej, świadczy prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego.

Organ odwoławczy oceniając występowanie po stronie skarżącej interesu prawnego winien ustalić, czy planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na teren nieruchomości tej osoby, niezależnie od tego, czy oddziaływanie to mieści się w standardach jakości środowiska lub standardach emisyjnych (vide: wyrok NSA z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 108/2012, opubl. w Lex nr 1328183; wyrok NSA z dnia 16 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 832/11, opubl. w Lex nr 1248472).

Zgodnie z postanowienie NSA z dnia 13 maja 2011 r. w sprawie sygn. akt II OZ 394/11, Lex nr 795491podmiot ma interes prawny wynikający z norm prawa cywilnego, w szczególności z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego do uczestniczenia jako strona w postępowaniu administracyjnym, w wyniku którego zapaść może decyzja tak kształtująca stosunki na nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na sposób wykonywania przez nią prawa własności. Zatem wbrew twierdzeniom organu, skarżąca posiadania interes prawny w niniejszym w postępowaniu administracyjnym, gdyż planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na teren nieruchomości skarżącej, niezależnie od tego, czy oddziaływanie to, będzie się mieściło w granicach dopuszczalnych norm, czy też będzie ponadnormatywne, co znajduje potwierdzenie w sporządzonym raporcie oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia (vide: str. [...]obliczenie poziomu emisji hałasu dla nieruchomości skarżącej znajdującej się w m. [...] ). Z tych względów podnoszony zarzut jest uzasadniony i zasługuje na uwzględnienie.

Skarżąca wskazała, iż organ zdyskredytował podnoszone przez nią zastrzeżenia i uwagi do raportu tylko z tego powodu, iż nie jest ona osobą posiadającą specjalistyczną wiedzę w tym zakresie. Skoro dowolna osoba fizyczna albo prawna może sporządzać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż przepisy prawa nie wymagają od autora wykazania się specjalistyczną wiedzą teoretyczną, ani praktyczną, to także strona może wyrażać swoje stanowisko odnośnie do raportu.

Zdaniem skarżącej, aby opracowanie to w każdym przypadku zawierało informacje niezbędne do zakończenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania, w art. 66 u.i.ś. określono elementy, które powinien zawierać każdy raport o oddziaływaniu na środowisko. Organy w postępowaniu administracyjnym winny zweryfikować informacje zawarte w raporcie, a nie oczekiwać od skarżącej, że to ona przedstawi kontrraport.

Organ odwoławczy uchybił obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy oraz nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało poczynieniem błędnych ustaleń faktycznych w kwestii stosowania na fermie formaldehydu. Z raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jednoznacznie wynika, iż substancja ta jest jedną z dwóch substancji kwalifikowanych jako niebezpieczne i wchodzi w skład płynu Aldekol w stężeniu 15,75%, który będzie używany na fermie do dezynfekcji pomieszczeń dla zwierząt (vide: str. 19 raportu). Okoliczność ta bezspornie ma wpływ na ocenę oddziaływania przedsięwzięcia inwestora na nieruchomość skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. uchylająca decyzję organu I instancji w sprawie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na "Budowie trzech kurników do chowu niosek jaj zarodowych w stadzie rodzicielskim na [...] szt. ([...]) z budynkiem mieszkalno - socjalnym, zbiornikami na gaz propan - butan oraz boksem chłodniczym na terenie działki nr [...] położonej w obrębie geodezyjnym B., gm. [...]".

Podstawę wydania tej decyzji stanowił art.138 § 2 K.p.a., zgodnie z którym: "Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy".

Należy podkreślić, że organy administracji publicznej obowiązane są - zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w przepisie art. 7 K.p.a. - podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiły podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Wydając rozstrzygnięcie (decyzję) organy są zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, a zatem zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 K.p.a. oraz do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 K.p.a.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przez sąd obejmuje zbadanie, czy w sprawie zachodziły okoliczności przemawiające za zastosowaniem przepisu art. 138 § 2 K.p.a. Stwierdzić należy, że orzeczenie kasacyjne, o którym mowa w art. 138 § 2 K.p.a., znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy organ I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, natomiast usunięcie tego naruszenia nie mieści się w kompetencjach organu odwoławczego zakreślonych w art. 136 K.p.a. Z taką sytuacją mamy do czynienia, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, ponieważ w takich okolicznościach wyłączona jest możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy.

W ramach kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. sąd administracyjny ocenia zatem, czy organ odwoławczy powinien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który - z uwagi na obowiązek zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.) oraz obowiązek wyjaśnienia ustawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.) - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem I instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne. Organ odwoławczy co do zasady, jak wynika to z treści art. 138 § 1 K.p.a., jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę. Odstępstwem od tej zasady jest wynikające z art. 138 § 2 K.p.a. uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej( wyrok NSA II OSK 2804/14).

Dodać należy, że w niniejszej sprawie również niektóre przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.) zawierają postanowienia dotyczące procedury związanej z wydawaniem decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia.

Zgodnie z art. 72 ust.1 ww. ustawy przed wystąpieniem z wnioskiem o wydanie decyzji wymienionych w tym przepisie (m.in. decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę) konieczne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że planowane przedsięwzięcie polegające na "Budowie trzech kurników do chowu niosek jaj zarodowych w stadzie rodzicielskim na [...] szt. ([...]) z budynkiem mieszkalno - socjalnym, zbiornikami na gaz propan - butan oraz boksem chłodniczym na terenie działki nr [...] położonej w obrębie geodezyjnym B., gm. [...]", stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, obejmuje w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych uzgodnień i opinii oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach charakteryzuje się dużą autonomią rozwiązań procesowych. Znalazły one swoje odzwierciedlenie między innymi w postanowieniach art. 80 ustawy, który określa, jakie elementy powinny być brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ust. 1 tego art. 80 określono bowiem, jakie czynniki powinny być brane pod uwagę przy wydawaniu orzeczenia, które musiało być poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

W niniejszej sprawie wszystkie te kwestie zostały pominięte w decyzji wydanej przez organ I instancji, co jak słusznie stwierdził organ odwoławczy stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mogące mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Równocześnie stwierdzić należy, że organ I instancji nie przedstawił w pełni stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia.

W ocenie sądu, dla rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest także by w aktach administracyjnych dostępna była mapa geodezyjna z zaznaczonymi granicami i numerami poszczególnych działek otaczających teren inwestycji. Tylko bowiem przy dostępie do takiej mapy możliwe jest prawidłowe ustalenie stron biorących udział w postępowaniu. Na znajdujących się w aktach sprawy mapach nie jest zaznaczona działka należąca do skarżącej nr [...], co utrudnia dokonanie oceny, czy oddziaływanie inwestycji działkę tą obejmuje.

W tym miejscu sąd stwierdza, że o ile zgadza się ze stanowiskiem Kolegium zawartym w zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym występowania w sprawie osoby, która sporządziła raport i równocześnie jest pełnomocnikiem wnioskodawcy, o tyle w zakresie dotyczącym udziału w tym postępowaniu skarżącej I.A. sąd uznając, że stanowisko Kolegium jest w tym zakresie przedwczesne wobec braku w aktach sprawy mapy geodezyjnej, o której mowa powyżej, prezentuje stanowisko własne, które organ I instancji winien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.

Interes prawny, na którym oparta jest legitymacja do udziału w sprawie, można wywodzić nie tylko z prawa administracyjnego, ale również z innych gałęzi prawa, w tym przepisów prawa cywilnego. W postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podstawowym kryterium decydującym o uznaniu za stronę właściciela nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji jest stwierdzenie, że na daną nieruchomość rozciąga się oddziaływanie zamierzonego przedsięwzięcia. W każdym przypadku organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinien zatem ustalić obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę m.in. dane wynikające z karty informacyjnej oraz z mapy ewidencyjnej załączonej przez inwestora do wniosku o wydanie decyzji, jak również z ustaleń raportu oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 K.p.a. winien być konkretny, realny i aktualny.

Zgodzić się należy z prezentowanym w orzecznictwie stanowiskiem, zgodnie z którym o istnieniu interesu prawnego nie przesądza stwierdzenie wyłącznie oddziaływania o charakterze ponadnormatywnym na sąsiednią nieruchomość (por. wyrok NSA z 1 lipca 2014 r. sygn. II OSK 219/13), niemniej podlegać ochronie na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego w zw. z treścią art. 28 K.p.a. mogą tylko te interesy właściciela nieruchomości, które są w świetle przepisów prawnie chronione.

W tym kontekście zwrócić uwagę należy na to, że fakt zwiększonego ruchu na drodze publicznej generujący zwiększenie hałasu na tej drodze nie ma bezpośredniego związku z planowanym przedsięwzięciem, droga publiczna jest bowiem przeznaczona do korzystania z niej przez nieokreśloną liczbę uczestników ruchu. Dlatego też, sposób dojazdu na działkę nr [...] winien być szczegółowo wyjaśniony przez organy rozpatrujące sprawę.

W tym stanie rzeczy, skład sądu orzekający w niniejszej sprawie uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a.

Mając na uwadze powyższe sąd podkreśla, że decyzja kasacyjna jest rozstrzygnięciem wyłącznie procesowym, nie rozstrzyga merytorycznie o uprawnieniu lub obowiązku strony, a jedynie nakazuje ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Orzekając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., organ odwoławczy nie rozstrzyga o meritum sprawy, nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, gdyż wydając decyzję kasacyjną wskazuje właśnie na konieczność przeprowadzenia w określonym zakresie lub w całości postępowania wyjaśniającego, celem poczynienia ustaleń niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Skoro zaś nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, to organ odwoławczy nie powinien wypowiadać się w tym zakresie i z tych samych względów również sąd, kontrolując decyzję kasacyjną, w zasadzie nie może wypowiadać się na temat meritum sprawy administracyjnej, gdyż byłoby to przedwczesne.

Sąd nie mógł więc odnieść się do merytorycznych zarzutów skargi, bowiem w pierwszej kolejności, w przewidzianej prawem formie, najpierw musi sprawę rozpatrzyć organ I instancji, następnie organ odwoławczy, a dopiero później sąd może powyższe skontrolować.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.