Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 690/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3 par 1, art. 145 par 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 31zy ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 8, 11, 107 par 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: par 1 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 2020 poz 1773
law: Rozporządzenie Prezedenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom  administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych  oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - t.j.
article: par 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 152
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.) Sędzia WSA Ewa Rojek Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności składkowych uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z 9 marca 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Z. T. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy oraz Fundusz Solidarnościowy za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. W podstawie prawnej wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.) (dalej "ustawa o COVID 19") w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID 19 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 152, dalej "rozporządzenie") oraz przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, z późn. zm.).

Organ wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres.

Zgodnie z § 11 pkt 1 rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za styczeń 2021 r., nie później niż do dnia 28 lutego 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Ustalił, że w złożonym wniosku RDZ- B7 z 24 lutego 2021 r. w punkcie I tego wniosku strona wykazała kod PKD, który na 30 listopada 2020 r. nie był dla prowadzonej przez nią działalności, kodem przeważającym według wykazu z GUS.

W związku z powyższym zdaniem organu, stronie nie przysługuje jej prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania ww. należności za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.

Na powyższą decyzję Z. T. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Wskazała, że decyzja Zakładu pozbawiła ją środków pieniężnych jakie przyznaje Państwo dla przedsiębiorców w związku z sytuacją COVID-19 prowadzących sprzedaż detaliczną odzieży w wyspecjalizowanych sklepach. Odmowa ta wynikała, że w rejestrze REGON na dzień 30 listopada 2020 r. nie posiadała wymaganego kodu. PKD 47.71.Z.

Podała, że od 1 marca 1991 r. działalność miała zawsze charakter sprzedaży detalicznej odzieży prowadzonej w wyspecjalizowanych sklepach w kodzie PKD. 47.71. Z i nigdy nie prowadziła działalności handel hurtowy w kodzie 46.42.Z, który nie odpowiadał stanowi faktycznemu i został jej wpisany w CElDG jako przeważająca działalność bez mojej wiedzy.

Nie miała świadomości, że powinien być tam wpisany kod PKD 47.71.Z zamiast kodu PKD 46.42.Z. Wskazała, że nigdy nie dokonywała żadnych zmian w kodzie PKD. Pierwsza zmiana miała miejsce 7 grudnia 2020 r., kiedy zorientowała się, że posiada w REGON wpisany niewłaściwy kod PKD, który nie odpowiadał prawdzie.

Wskazała, że na okoliczność prowadzenia sprzedaży detalicznej w kodzie 47.71.Z. posiada dokumenty, które może przedstawić i one zaświadczą, że działalność zawsze była i jest w dalszym ciągu prowadzona o ww. kodzie. Nadto podniosła, że jest mikroprzedsiębiorcą, prowadzącym handel detaliczny odzieży damskiej w dwóch punktach sprzedaży. Podała, że zatrudnia dwie osoby na pełny etat.

Odmowa decyzja Zakładu pozbawiła ją środków pieniężnych jakie przyznaje państwo w związku z pandemią COVID - 19.

Pomoc Państwa jest skierowana dla przedsiębiorców, którzy prowadzą działalność "sprzedaż detaliczna odzieży, prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach, czyli taka jaka była i jest nadal jej działalność.

Nadto wskazała, że sytuacja w firmie jest bardzo trudna, ponieważ spadek sprzedaży jest niższy o ponad 40 % w stosunku do wymaganych okresów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy COVID-19 przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.

Skarżąca zamieszkuje na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Sporna w sprawie jest kwestia spełnienia przez skarżącą przesłanek do uzyskania zwolnienia w obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. Zdaniem organu w złożonym wniosku RDZ- B7 z 24 lutego 2021 r. w punkcie I strona wykazała kod PKD, który na dzień 30 listopada 2020 r. nie był dla prowadzonej przez nią działalności, kodem przeważającym według wykazu z GUS.

Rozpoczynając rozważania w kontrolowanej sprawie należy podnieść, że możliwość skorzystania przez płatnika ze zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. uzależniona została od spełnienia warunków określonych w § 10 rozporządzenia. Akt ten został wydany przez Radę Ministrów na podstawie upoważnienia zawartego w art. 31zy ust. 1 ustawy COVID-19.

Zgodnie z delegacją zawartą w tym przepisie, umożliwiono Radzie Ministrów, w celu przeciwdziałania COVID-19, w drodze rozporządzenia, określenie innych okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3 dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3, lub objęcie tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19.

Należy zauważyć, że zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:

1) 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z,

2) 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z

- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Na gruncie tego uregulowania Zakład odmówił prawa do zwolnienia ze składek, gdyż w złożonym wniosku RDZ- B7 z 24 lutego 2021 r. w punkcie I strona wykazała kod PKD, który na 30 listopada 2020 r. nie był dla prowadzonej przez nią działalności, kodem przeważającym według wykazu z GUS (zmiana kodu nastąpiła w grudniu 2020 r. jak wskazano w skardze). Zatem innymi słowy zdaniem organu z uwagi na to, że skarżąca nie prowadziła działalności oznaczonej kodem PKD 47.71.Z. nie można stwierdzić, że przychód z działalności uzyskany w grudniu 2020 r. był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w grudniu 2019 r.

Stanowisko organu, pozbawiające skarżącą prawa do zwolnienia nie zostało w żaden sposób uzasadnione. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 107 § 3 ustawy dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2021 poz. 735, dalej "k.p.a.") uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowania prowadzącego do zastosowania konkretnych przepisów prawa. Szczególne znaczenie ma wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Oznacza to konieczność dokonania wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, wraz z argumentami przemawiającymi za jej przyjęciem. Innymi słowy decyzja, którą otrzymuje strona, powinna w uzasadnieniu wskazywać jakie przepisy i dlaczego zadecydowały o takim, a nie innym określeniu jej praw lub obowiązków. Tylko decyzja spełniająca te kryteria może w pełni realizować zasady ogólne postępowania administracyjnego, wyrażające się w prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji (art. 8 k.p.a.), oraz przekonywaniu polegającym na wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.).

Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji powyższych wymagań nie spełnia, bowiem organ w ogóle nie dokonał wywodu prawnego uzasadniającego pozbawienie skarżącej prawa do zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 stycznia 2021 r. Uzasadnienie w tym względzie jest lakoniczne. Organ nie przedstawił toku rozumowania, który doprowadził go do konkluzji, że warunkiem zwolnienia jest to, aby w grudniu 2020 r. skarżąca wykonywała przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną tym samym kodem PKD, co działalność prowadzona w grudniu 2019 r., tzn. aby w grudniu 2019 r. i grudniu 2020 r. przeważająca działalność była oznaczona kodem PKD 47.71.Z. Jest to szczególnie istotne, gdy weźmie się pod uwagę, że w § 10 ust. 1 rozporządzenia prawodawca nie powtórzył zwrotu "z tej działalności" w stosunku do przychodu "uzyskanego w miesiącu poprzednim lub analogicznym miesiącu roku poprzedniego". W rezultacie uzasadnienie nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia. Nie przedstawiono żadnych przekonujących argumentów tłumaczących dlaczego pozbawienie skarżącej prawa do zwolnienia jest właściwe.

W decyzji organ nie odniósł się do stanowiska skarżącej zawartego we wniosku o przyznanie pomocy, gdzie wskazywano na przeważający rodzaj jej działalności oznaczony kodem PKD 47.71.Z, który jak ustalił w tym okresie w oparciu o dane w Gus był oznaczony kodem PKD 46.42.Z, co nie odpowiadało istniejącemu stanowi rzeczy. Powyższe nabiera szczególnego znaczenia, jeżeli weźmiemy pod uwagę argumentacje przedstawioną w skardze chociażby odnoszącą się do 30 letniej działalności firmy w zakresie handlu detalicznym odzieżą w wyspecjalizowanych sklepach. Nadto strona – jak zdeklarowała jest w stanie przedłożyć stosowne dokumenty na powyższą okoliczność.

Zaskarżona decyzja narusza zatem art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ usunie stwierdzone uchybienia i wyda decyzję zawierająca prawidłowe uzasadnienie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.