Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1778/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 98 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par. 5 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2004 nr 24 poz 215
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami.
article: art. 151, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kamińska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Op 763/12 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Op 763/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy.

W jego uzasadnieniu Sąd podał, że wnioskiem z dnia 15 lutego 2010 r. J. G. wystąpił do Starosty Opolskiego o wydanie wtórnika prawa jazdy kategorii: A, B, C, B+E, C+E, T, wydanego bezterminowo, o nr [...], na druku [...], z powodu jego utraty. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r., Starosta Opolski w trybie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, w materii skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Podał, że postępowanie to wszczęte zostało po przekazaniu w dniu [...] listopada 2009 r., przez Prokuratora Rejonowego w Opolu, informacji dotyczącej jego stanu zdrowia. W ocenie organu, warunkiem wydania wnioskowanego wtórnika prawa jazdy było dostarczenie stosownego orzeczenia lekarskiego, zwłaszcza, że opisane w informacji z dnia [...] listopada 2009 r. zastrzeżenia, co do stanu zdrowia istniały w dniu złożenia wniosku o wydanie wtórnika. Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy ww. postanowienie Starosty Opolskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Op 427/10, uchylił oba ww. postanowienia. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję Starosty Opolskiego z dnia [...] grudnia 2009 r. o skierowaniu J. G. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Wniesiona na tę decyzję skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wyrokiem z dnia 28 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Op 428/10, została oddalona. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Starosta Opolski, działając na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) ze względu na niepoddanie się przez J. G. badaniom lekarskim, cofnął mu uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie kategorii: A, B, C, B+E, C+E, T. Rozstrzygnięcie to, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] listopada 2010 r., zostało utrzymane w mocy, zaś wniesiona na tą decyzję skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wyrokiem z dnia 29 listopada 2011r., sygn. akt II SA/Op 75/11, została oddalona.

Starosta Opolski decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. odmówił wydania J. G. wtórnika prawa jazdy kategorii: A, B, B+E, C, C+E, T. W jej uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzja z dnia [...] września 2010 r. o cofnięciu tych uprawnień jest ostateczna z uwagi na utrzymanie jej w mocy przez Kolegium decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215) organ ten stwierdził, iż zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 2 lit. a, prawo jazdy, w zakresie którego ustalony został zakaz, należy wydać po upływie okresu orzeczonego zakazu albo po ustaniu przyczyn jego zatrzymania lub cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Jak głosi przepis § 1 ust. 2 pkt 6 ww. rozporządzenia ilekroć jest w nim mowa bez bliższego określenia o zakazie - rozumie się przez to "decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia, cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami (...)". Odnosząc wskazane przepisy do stanu faktycznego sprawy organ skonstatował, iż wnioskodawca nie może otrzymać wtórnika prawa jazdy, o który wystąpił w dniu 15 lutego 2010, gdyż uprawnienia objęte tym prawem jazdy zostały mu cofnięte ostateczną decyzją Starosty Opolskiego z dnia [...] września 2010 r.

W odwołaniu od tej decyzji J. G. zarzucił, iż została ona oparta na fałszerstwie i "łamaniu paragrafów", czego dowód stanowi opisany wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2011 r. W jej motywach, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, Kolegium wskazując na określone w art. 98 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym zasady wydawania wtórnika prawa jazdy wyjaśniło, iż o utracie prawa jazdy prowadzącego do uwzględnienia żądania zgłoszonego w sprawie, można mówić wówczas, gdy jego posiadacz zostaje pozbawiony dokumentu poświadczającego jego uprawnienia do kierowania pojazdami. Tymczasem wobec wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2010 r., którą J. G. cofnięte zostały uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii: A, B, C, B+E, C+E, T z powodu niewykonania badań lekarskich stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych, w obrocie prawnym nie funkcjonuje już dokument potwierdzający te uprawnienia, dlatego nie może zostać wydany wtórnik tego dokumentu. Na koniec Kolegium wyjaśniło, że skarżący ma możliwość, po poddaniu się badaniom lekarskim celem stwierdzenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych (art. 140 ust. 2 ustawy) i po poddaniu się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, z uwagi na upływ czasu określony w art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy, ubiegać się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami.

W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego, J. G., posługując się licznymi epitetami skierowanymi pod adresem Starosty oraz Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wskazał, iż ich działanie nakierowane jest na pozbawienie go prawa jazdy, a w rezultacie prawa do wykonywania przez niego działalności gospodarczej. Dlatego domagał się uchylenia zapadłych decyzji jako wadliwych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podsumowując, że argumenty w niej zawarte stanowią powtórzenie zarzutów podnoszonych na etapie odwoławczym, które uznało za chybione.

Sąd I instancji oddalając skargę, wskazał na treść art. 98 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem jest obowiązana niezwłocznie zawiadomić starostę o utracie prawa jazdy, pozwolenia do kierowania tramwajem, o zniszczeniu tych dokumentów w stopniu powodującym ich nieczytelność, a także zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nich zawartych. W sytuacji, o której mowa w ust. 1, starosta na wniosek osoby uprawnionej, wydaje za opłatą wtórnik dokumentu pod warunkiem:1) złożenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, oświadczenia o utracie dokumentu; 2) zwrotu zniszczonego dokumentu albo 3) zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych (art. 98 ust. 2 ustawy). Sąd wyjaśnił, iż w tej regulacji nie chodzi o "utratę" uprawnień do kierowania pojazdami, ale o utratę dokumentu poświadczającego posiadanie takich uprawnień, np. jego zniszczenia w stopniu powodującym jego nieczytelność, a także zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych. Dalej Sąd zaakcentował, że bezwzględnym warunkiem wydania wtórnika dokumentu prawa jazdy jest posiadanie aktualnego uprawnienia do kierowania pojazdami przez wnioskodawcę. Jeśli uprawnieniem takim ten nie dysponuje w ogóle, czy też nie dysponuje nim aktualnie ze względu np. na cofnięcie uprawnień w wyniku orzeczenia organu administracji publicznej czy sądu (z możliwością ich przywrócenia po spełnieniu określonych warunków), to nie zachodzą podstawy do wydania wtórnika. Wydany w takiej sytuacji dokument prawa jazdy czy też wtórnik, pełniący analogiczną rolę, poświadczałby nieprawdę. Wtórnik jest bowiem duplikatem dokumentu pozostającego w obiegu prawnym, jest kolejnym egzemplarzem tego samego dokumentu. W ocenie Sądu meriti w niniejszej sprawie nie można mówić o utracie dokumentu prawa jazdy, a o utracie uprawnień do prowadzenia pojazdów silnikowych przez kierowcę w wyniku ich cofnięcia przez organ. Z akt sprawy wynika, że ostateczną decyzją z dnia [...] września 2010 r., z powodu niewykonania badań lekarskich stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych, Starosta Opolski cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii: A, B, C, B + E, C+E, T. Sąd w pełni podzielił stanowisko organu odwoławczego zajęte w zaskarżonej decyzji, iż skoro prawo jazdy J. G. zostało cofnięte i nie posiada on aktualnego uprawnienia do kierowania pojazdem, to w obrocie prawnym nie funkcjonuje dokument potwierdzający te uprawnienia i stąd też nie może zostać wydany wtórnik tego dokumentu. Na marginesie Sąd zaznaczył, że skarżący może ubiegać się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym. Zgodnie z treścią art. 140 ust. 2 ustawy, decyzję o przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, z wyjątkiem przypadku określonego w ust. 1 pkt 3, wydaje starosta po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie. Na mocy art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok lub w związku z utratą kwalifikacji. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia przytoczył przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a.

W skardze kasacyjnej J. G. zaskarżył powyższy wyrok w całości. Zarzucił mu naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu

art. 98 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

(Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz art. 100 ust. 1 tej ustawy w związku z § 5

ust. 1 pkt 3 lit a Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami z dnia 21 stycznia 2004 r. (Dz. U. Nr 24, poz. 215 ze zm.) poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wydania skarżącemu wtórnika prawa jazdy w sytuacji, gdy złożenie przez skarżącego dokumentów wymienionych w powyższych przepisach stanowiło przesłankę zobowiązującą organ do wydania decyzji uwzględniającej jego żądanie w tym zakresie.

Wskazując na powyższą podstawę skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

W jej uzasadnieniu skarżący podkreślił, że istotną w niniejszej sprawie jest wykładnia przepisów prawnych przedstawiona w motywach zaskarżonego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie zauważył, że: "(...) w przypadku, gdy wniosek o wydanie wtórnika złożony został z uwagi na utratę dokumentu prawa jazdy, zarówno w przepisie art. 98 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak i w przepisie § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215), wydanie wtórnika nie zostało uzależnione od uzyskania orzeczenia lekarskiego, stwierdzającego istnienie lub brak przeciwwskazań do zdrowotnych do kierowania pojazdem. Słusznie zważył, iż w toku postępowania o wydanie wtórnika prawa jazdy organ nie jest uprawniony do rozstrzygania o uprawnieniach do kierowania pojazdami, o zakresie tych uprawnień, czy okresie ich ważności, lecz jedynie dokonuje oceny okoliczności uzasadniających wydanie nowego egzemplarza dokumentu potwierdzającego uprawnienia, który wcześniej został już wydany (tzn. czy zostały przez wnioskodawcę złożone dokumenty, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 lit a przywołanego rozporządzenia). Orzeczenie dotyczące przeciwwskazań do kierowania pojazdami ma istotne znaczenie dla przyznania, cofnięcia czy też zmiany uprawnień do kierowania pojazdami, jednak rozstrzygnięcia w tym zakresie podejmowane są w odrębnym postępowaniu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego orzeczenia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, a zgodnie z art. 98 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem jest obowiązana niezwłocznie zawiadomić starostę o utracie prawa jazdy. W tej sytuacji, starosta, na wniosek osoby uprawnionej, wydaje za opłatą wtórnik dokumentu pod warunkiem złożenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, oświadczenia o utracie dokumentu. Z wykładni literalnej powyższego przepisu wynika, iż posiadanie uprawnień do kierowania pojazdem - jeżeli chodzi o postępowanie w przedmiocie wydania wtórnika prawa jazdy - wymagane jest w dacie zawiadomienia starosty o utracie prawa jazdy. Bezspornym jest zaś fakt, że skarżący w dacie zawiadamiania starosty o utracie prawa jazdy dysponował uprawnieniem do kierowania pojazdami w zakresie kategorii: A, B, C, B+E, C+E, T. Skarżący podkreślił, iż w przepisie art. 98 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym ustawodawca posłużył się zwrotem "starosta (...) wydaje", zaś w przepisie § 5 ust. 1 pkt 3 lit a rozporządzenia - zwrotem "wydaje się", a zatem niewątpliwie nadał przedmiotowym unormowaniom charakter obligatoryjny, nakładając na organ obowiązek niezwłocznego wydania wtórnika prawa jazdy, w sytuacji złożenia wymaganych dokumentów oraz określonego w art. 98 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym oświadczenia o utracie dokumentu. Organ nie jest zaś uprawniony do badania legitymacji czynnej osoby składającej wniosek z tej przyczyny, iż przepisy powołanego rozporządzenia ani ustawy takiego obowiązku na organ nie nakładają.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż eksponowana w niej podstawa kasacyjna jest nieusprawiedliwiona.

Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., w niniejszej sprawie nie zostały stwierdzone. Oznacza to związanie tego Sądu podstawą kasacyjną i zarzutami przytoczonymi na jej uzasadnienie.

Podstawy, na których można wywieść skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 P.p.s.a., a są to: naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć wadliwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie nieprawidłowej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Skarżący powołał się na naruszenie prawa materialnego, dowodząc niewłaściwego zastosowania przepisu art. 98 ust. 1 i 2 Prawa o ruchu drogowym w związku z § 5 ust. 1 pkt 3 lit.a wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami z dnia 21 stycznia 2004 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione w tych ramach zarzuty są nietrafne. Przede wszystkim należy stwierdzić, że skarga kasacyjna nie powołuje się na podstawę naruszenia przepisów postępowania, co oznacza, że nie kwestionuje przyjętych przez Sąd meriti ustaleń faktycznych. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny jest nimi związany, w tym zwłaszcza prawomocnym i ostatecznym cofnięciem uprawnień skarżącemu kasacyjnie na dzień orzekania przez organy w sprawie wydania wtórnika prawa jazdy. W tym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uchybił wskazanym w skardze kasacyjnej przepisom prawa materialnego. Zgodnie z brzmieniem art. 98 w/w ustawy osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem jest obowiązana niezwłocznie zawiadomić starostę o utracie prawa jazdy, pozwolenia do kierowania tramwajem, o zniszczeniu tych dokumentów w stopniu powodującym ich nieczytelność, a także zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nich zawartych (ust. 1). W sytuacji, o której mowa w ust. 1, starosta, na wniosek osoby uprawnionej, wydaje za opłatą wtórnik dokumentu pod określonymi tamże warunkami (ust. 2). Stosownie zaś do treści § 5 ust. 1 pkt 3 lit a cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów wydaje się w określonych przypadkach, po otrzymaniu od osoby ubiegającej się o wydanie wtórnika prawa jazdy lub pozwolenia dokumentów, o których mowa w pkt 1 lit. a, e i f tego przepisu (wniosku, dowodu uiszczenia opłaty (...) i wyraźniej fotografii (...).

W niniejszej sprawie skarżący błędnie rozumie pojęcia utraty uprawnień do kierowania pojazdami i utraty dokumentu, których nie rozróżnia. Dokument poświadcza tylko takie uprawnienia, zatem ma charakter pochodny od uprawnień. Dokument może uzyskać tylko ten, kto posiada określone uprawnienia. To samo dotyczy wtórnika, będącego kolejnym egzemplarzem tego samego dokumentu. Nie ma przy tym znaczenia czy uprawnienia te służą stronie w dacie składania wniosku o wydanie wtórnika, czy nie, bo decyduje moment orzekania w sprawie. Jeśli zatem na tę datę strona nie legitymuje się uprawnieniami, to nie może uzyskać stosownego dokumentu, zatem też i wtórnika. A taka sytuacja występuje w sprawie. Przeto nie ma znaczenia, że skarżący kasacyjnie w dacie składania wniosku legitymował się takimi uprawnieniami. Cytowane wyżej przepisy regulują sytuację utraty samego tylko dokumentu, a nie uprawnień, których uzyskanie następuje w szczególny sposób. Tymczasem na dzień orzekania skarżący utracił uprawnienia, zatem w tej dacie nie mógł uzyskać wtórnika. Rację ma przeto Sąd pierwszej instancji dowodząc, że aby wystąpić z wnioskiem o wydanie wtórnika prawa jazdy (choć poprawniej byłoby stwierdzić, że aby uzyskać wtórnik) wnioskodawca musi legitymować się ważnym uprawnieniem do kierowania pojazdami. Utrata uprawnień w skutek np. cofnięcia przez organ administracji lub sąd niweczy możliwość skutecznego wystąpienia z takim wnioskiem. Charakter prawny prawa jazdy został przez ustawodawcę określony w art. 88 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, w myśl którego "prawo jazdy jest dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym określonej kategorii". Zwrócić również należy uwagę na fakt, że w Dziale V Prawa o ruchu drogowym zawarto Rozdział 3 zatytułowany "Zatrzymywanie praw jazdy i pozwoleń oraz cofanie i przywracanie uprawnień do kierowania pojazdami". Ustawodawca zatem w sposób dobitny wskazuje, że nie można posiadania uprawnień do kierowania pojazdami, utożsamiać z posiadaniem dokumentu prawa jazdy. Utrata dokumentu prawa jazdy nie powoduje utraty uprawnień do kierowania pojazdami. I tylko wówczas zastosowanie mają przepisy dotyczące wtórnika, w tym wskazane w skardze kasacyjnej. Oto bowiem przepis art. 98 Prawa o ruchu drogowym dotyczył "osób posiadających uprawnienia...", stąd przepis § 5 ust. 1 pkt 3 lit.a rozporządzenia z 21 stycznia 2004 r. zawarty w akcie wykonawczym do tej ustawy również tylko takie osoby może obejmować. Zatem dołączenie wymaganych przezeń dokumentów, w sytuacji braku uprawnień do kierowania pojazdami nie może prowadzić do uzyskania wtórnika prawa jazdy. Skarżący kasacyjnie utracił te uprawnienia, stąd nie może żądać wydania dokumentu je potwierdzającego. Nie można wszak w państwie prawa potwierdzać nieistniejących uprawnień. Niewątpliwie w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji jasno, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa wyjaśnił, że taka sytuacja miała miejsce. Wyraźnie podkreślił, że skoro aktualne prawo jazdy zostało skarżącemu cofnięte, i to z powodu zawinionego przezeń, to nie dysponuje on aktualnym uprawnieniem do kierowania pojazdami, a zatem w obiegu prawnym nie funkcjonuje dokument potwierdzający te uprawnienia, a wobec powyższego nie jest możliwym wydanie jego duplikatu - wtórnika prawa jazdy. Skarżący miał świadomość, że oryginalnego dokumentu prawa jazdy nie utracił w skutek np. zagubienia, zniszczenia itp., a zostało mu ono zatrzymane do czasu potwierdzenia, że nie istnieją przeciwwskazania co do możliwości kierowania pojazdami, a następnie, że na skutek niepoddania się badaniom został pozbawiony uprawnień do czasu potwierdzenia (dostarczenia orzeczenia lekarskiego) braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Zatem nie spełniał przesłanek zawartych w cytowanych przepisach. Należy zauważyć, że wydanie wtórnika prawa jazdy skarżącemu byłoby to niezgodne z prawem, gdyż nie posiadał on stosownych uprawnień do kierowania pojazdami. Można powiedzieć, że stan bezprawności rodziłby skutki korzystne dla skarżącego, co nie może znaleźć aprobaty w państwie prawa (ex iniuria non oritur ius – z bezprawia nie może wynikać prawo). Uwzględnienie jego żądania godziłoby zatem w porządek prawny.

Z tych przyczyn zarzuty skargi kasacyjnej okazały się chybione, bo zastosowanie przepisów prawa materialnego przez Sąd meriti nie nasuwa zastrzeżeń. Zwłaszcza, że wywody zawarte w jej uzasadnieniu są nietrafne, szczególnie w przedmiocie rzekomego uzależnienia wydania wtórnika od orzeczenia lekarskiego, bo od tego orzeczenia uzależnione jest uzyskanie uprawnień, które miały być potwierdzone dokumentem, o duplikat którego skarżący kasacyjnie wystąpił.

Co mając na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, oddalił na mocy art.184 P.p.s.a.

Nie orzekł Sąd o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu kasacyjnie z urzędu, albowiem w tej materii właściwe są wyłącznie wojewódzkie sądy administracyjne, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny orzeka jedynie o kosztach sądowych i kosztach postępowania między stronami. W tym zakresie judykatura zajmuje utrwalone stanowisko.

-----------------------

2