Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2113/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 18 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 654
law: Ustawa z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Iwona Bogucka (spr.) Protokolant asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 7 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2935/12 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania danych zgromadzonych w Krajowym Rejestrze Karnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 16 kwietnia 2013 r., sygn. IV SA/Wa 2935/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania danych zgromadzonych w Krajowym Rejestrze Karnym. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym przyjętym przez Sąd I instancji:

M.P. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w L. z [...] marca 2001 r. sygn. akt [...] za czyny:

- z art. 229 § 1 kodeksu karnego (dalej kk), w zw. z art. 12 kk na karę grzywny w wysokości po 50 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na 150 zł;

- z art. 229 § 3 kk w zw. z art. 60 § 3 kk na karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych ustalając wysokość 1 stawki na 150 zł;

- z art. 55 § 1 kodeksu karnego skarbowego (dalej kks) w zw. z art. 37 § 1 pkt. 5 kks w zw. z art. 65 kk na karę 2 lat pozbawienia wolności i grzywnę w wysokości 720 stawek dziennych ustalając wysokość 1 stawki na 150 zł.

Wymierzone kary grzywny za zbiegające się przestępstwa na podstawie art. 85 i 39 kks połączono i wymierzono karę grzywny w wysokości 860 stawek dziennych ustalając wysokość 1 stawki na 150 zł. Na postawie art. 69 § 1 i 3 kk, art. 70 § 2 kk i 73 § 2 kk wykonanie kary pozbawienia wolności w rozmiarze 2 lat zawieszono na okres próby 4 lat i oddano M.P. pod dozór kuratora sądowego. Postanowieniem SR dla [...] z [...] marca 2010 r. grzywna została zmieniona na zastępczą karę pozbawienia wolności w wymiarze 27 dni.

Skarżący wniósł o usunięcie w danych dotyczących jego skazania na podstawie wyżej opisanego wyroku karnego. Pismem z 8 marca 2012 r Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego udzieliło skarżącemu informacji, że skazanie z art. 55 § 1 kks w zw. z art. 65 kk spełniało warunki do zatarcia, natomiast skazanie z art. 229 § 1 kk i 229 § 3 kk pozostaje aktualne. Kary te podlegają odrębnemu zatarciu jako kary grzywny samoistnej na podstawie art. 107 § 4 kk tj. z upływem 5 lat od wykonania kary (24 listopada 2011 r.), czyli z dniem 24 listopada 2016 r. Skarżący pismem z 24 marca 2012 r. ponownie zwrócił się do Biura Informacyjnego KRS z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa poprzez dokonanie czynności dotyczących usunięcia danych osobowych skarżącego z KRS.

Decyzją z [...] lipca 2012 r. Minister Sprawiedliwości odmówił usunięcia danych zgromadzonych w KRS wskazując, że zatarcie skazań za czyny z art. 229 § 2 i 229 § 3 kk nie jest możliwe, gdyż przepis art. 76 § 2 kk odnosi się do grzywny niesamoistnej, orzeczonej obok kary pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono. W przypadku Skarżącego ma zastosowanie art. 107 § 4 kk.

Na skutek wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] września 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie. W podstawie prawnej decyzji podano przepis art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz. U. z 2012 r., poz. 654 ze zm., dalej uKRK). W uzasadnieniu wyjaśniono, że zatarcie skazania w przypadku popełnienia kilku przestępstw pozostających w zbiegu realnym, za które orzeczono karę łączną, nie odnosi się do wyroku jako całości, nie odnosi się do kary łącznej, mimo że to ona podlega wykonaniu. Za błędne uznano, w odniesieniu do czynu z art. 229 § 1 i 229 § 3 kk, powoływanie się przez Skarżącego na art. 76 kk i zatarcie skazania po upływie 6 miesięcy od upływu okresu próby. Zdaniem Ministra przepis ten ma zastosowanie w odniesieniu do czynu, za który orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania i grzywnę (tu za czyn z art. 55 § 1 kks w zw. z art. 65 kk), natomiast nie ma zastosowania do orzeczonej grzywny samoistnej za pozostałe przestępstwa. Odnosząc się do stwierdzenia Skarżącego, że przepisy dotyczące zatarcia skazania, które znajdują się w rozdziale VII kodeksu karnego, są przepisami szczególnymi wobec ogólnych zasad zawartych w rozdziale XII kk i w związku z tym powinny być stosowane w pierwszej kolejności, Minister wskazał, że w tym przypadku zasada ta została zastosowana w odniesieniu do czynu z art. 55 § 1 kks, natomiast nie ma zastosowana do samoistnej kary grzywny wymierzonej za inne przestępstwo. W przypadku gdy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 85 kk, sąd obligatoryjnie wymierza karę łączną. W zakresie objętym karą łączną, kary wymierzone za poszczególne przestępstwa nie podlegają wykonaniu, co wynika z art. 576 § 1 kodeksu postępowania karnego (dalej kpk). Z dniem wykonania kary łącznej grzywny nastąpiły warunki do zatarcia skazania za czyn z art. 55 § 1 kks w zw. z art. 65 kk. Zatarcie skazania za jeden z czynów spowodował utratę mocy kary łącznej, stosownie do art. 575 § 2 kpk. Zgodnie z jego brzmieniem, jeżeli jeden z wyroków stanowiących podstawę wyroku łącznego ulega zmianie lub uchyleniu, wyrok łączny traci moc. Nie budzi jednocześnie w orzecznictwie wątpliwości, że art. 575 § 2 kpk ma zastosowanie do kary łącznej i dotyczy także sytuacji, w której doszło do zatarcia skazania za jeden z czynów objętych karą łączną. Tym samym w niniejszej sprawie nie podlegają obecnie ujawnieniu w Krajowym Rejestrze Karnym: skazanie za czyn z art. 55 § 1 kks w zw. z art. 65 kk oraz kara łączna grzywny. Kara łączna nie podlega ujawnieniu, ponieważ na skutek zatarcia skazania za jeden z czynów utraciła moc na podstawie art. 575 § 2 kpk. W Krajowym Rejestrze Karnym podlegają natomiast rejestracji skazania za czyn z art. 229 § 1 kk i art. 229 § 3 kk.

W skardze do sądu administracyjnego M.P. wniósł o uchylenie obu decyzji Ministra, zarzucając naruszenie jego interesu prawnego poprzez odmowę zatarcia skazania z mocy prawa na podstawie art. 76 § 1 i 2 kk, co obligowało Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego do usunięcia danych dotyczących jego skazania. Zdaniem Skarżącego Minister Sprawiedliwości dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego tj. przepisów dotyczących środków związanych z poddaniem sprawcy próbie, zatarcia skazania, zbiegu przestępstw, łączenia kar i środków karnych. Skarżący wywodził, że w przypadku gdy skazanie nastąpiło na karę pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem, skazanie określone w tym wyroku ulega zatarciu z mocy prawa po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, a jeżeli równocześnie orzeczono karę grzywny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed jej wykonaniem – a contrario – zatarcie skazania następuje z mocy prawa z chwilą wykonania grzywny. Zdaniem Skarżącego, ponieważ ustawodawca nie precyzuje pojęcia skazania, to w kontekście zastosowania wobec sprawcy przestępstw środków związanych z poddaniem go próbie, skazaniem jest wyrok określający kary wymierzone oskarżonemu za popełnione przestępstwa objęte konkretnym probacyjnym wyrokiem i dlatego wszystkie kary objęte tym wyrokiem ulegają jednoczesnemu zatarciu, zgodnie z art. 76 § 1 i 2 kk. Za absurdalne skarżący uznał twierdzenie, że poddany został próbie tylko w odniesieniu do niektórych przestępstw objętych wyrokiem, a w stosunku do pozostałych nie poddano go próbie w sytuacji, w której skazanie dotyczy jednego postępowania karnego, jednego wyroku i jednego sprawcy. Poddanie próbie następuje w konkretnym postępowaniu, zakończonym konkretnym wyrokiem, w związku ze wszystkimi popełnionymi przestępstwami. Nie jest możliwe stosowanie odmiennych reguł zatarcia skazania w przypadku poddania sprawcy próbie w ramach wyroku, w którym orzeczono wobec skazanego karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania i łączną karę grzywny za wszystkie zbiegające sią przestępstwa. Ponadto Minister Sprawiedliwości wadliwie powołał się na art. 575 § 2 kpk. Do wydania nowego wyroku łącznego uprawniony jest tylko sąd, a nie organ władzy wykonawczej i może nastąpić tylko innym wyrokiem. W sprawie nie zaszły okoliczności uzasadniające zastosowanie tego przepisu, został wydany jeden wyrok, nie kilka, a przepis ten ma zastosowanie w sytuacji gdy przeciwko jednemu sprawcy wydano więcej niż jeden wyrok skazujący.

W konsekwencji w ocenie Skarżącego należy do niego zastosować przepisy dotyczące zatarcia skazania zawarte w rozdziale VIII kk, które stanowią lex specialis w odniesieniu do przepisów ogólnych rozdziału XII kk, dotyczących zatarcia skazania. W przypadku orzeczenia kary łącznej grzywny nie jest możliwe rozdzielenie grzywny na kary cząstkowe, nie pozwala na to żaden przepis prawa.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na zakres i kryteria sądowej kontroli administracji, określone w art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz przesłanki uwzględnienia skargi określone w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.). Ocenił, że organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny znajdujący zastosowanie w sprawie. Zasadne jest także stanowisko Ministra Sprawiedliwości, że nie może być uwzględniony wniosek skarżącego o zatarcie skazania za czyny art. 229 § 1 i 229 § 3 kk.

Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 108 k.k., jeżeli sprawcę skazano za dwa lub więcej nie pozostających w zbiegu przestępstw (...) dopuszczalne jest tylko jednoczesne zatarcie wszystkich skazań. Zatem, a contrario, w wypadku skazania za czyny pozostające w zbiegu realnym możliwye jest odrębne zatarcie skazań za poszczególne z nich. Ustalenie, czy zachodzi realny czy pozorny zbieg przestępstw nie jest uzależnione od sankcji karnej przewidzianej za każde z nich czy też faktycznie orzeczonej kary. Powołując się na wyrok Sądu Apelacyjnego w L. z dnia [...] maja 2011 r., sygn. akt [...] Sąd I instancji podał, że realny zbieg przestępstw istnieje niezależnie od tego jakie kary za poszczególne przestępstwa zostały orzeczone. Nie ma to bowiem żadnego znaczenia dla ustalenia czy zachodzi realny zbieg przestępstw oraz ustalenia, które czyny skazanego wchodzą w jego skład, gdyż możliwe jest zaistnienie sytuacji, w której mimo popełnienia przez sprawcę kilku przestępstw pozostających w zbiegu realnym, nie będzie możliwe orzeczenie kary łącznej i wydanie wyroku łącznego. Oczywiście w wypadku, gdy za pozostające w zbiegu przestępstwa wymierzono kary grzywny, a następnie orzeczono karę łączną, zatarcie skazania w różnych terminach, choć teoretycznie możliwe, nastąpi zupełnie wyjątkowo. Skoro bowiem sprawcę skazano na kary tego samego rodzaju, to zgodnie z art. 107 § 4 k.k., identycznie liczony będzie termin do zatarcia skazania za każde z przypisanych przestępstw.

Sąd I instancji przyznał rację skarżącemu, że przepis art. 76 k.k. stanowi lex specialis wobec art. 108 k.k. Za wadliwe uznał jednak jego stanowisko, że możliwe jest zastosowanie tego przepisu do skazań za wszystkie przestępstwa określone w wyroku Sądu Rejonowego [...] w L. w sprawie o sygn. [...]. Wcześniejsze zatarcie skazania, przewidziane w art. 76 k.k. mogłoby bowiem nastąpić w odniesieniu do wszystkich tych czynów, gdyby za każdy z nich wymierzono kary pozbawienia wolności, a następnie orzeczono karę łączną pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono. W takiej sytuacji, uiszczenie czy zastępcze wykonanie kary grzywny oraz pomyślny upływ okresu próby, rodziłby skutek w postaci jednoczesnego zatarcia skazania za każdy z czynów. Skarżący został jednak skazany na karę pozbawienia wolności, przy zastosowaniu art. 69 k.k. za czyn z art. 55 § 1 kks. Ta kara nie została następnie objęta karą łączną, co oznacza, że była odrębnie wykonywana. To odrębne wykonanie należy rozumieć w ten sposób, że tylko w odniesieniu do tego czynu mogłyby – ewentualnie – być badane przesłanki określone w art. 75 k.k. i tylko w odniesieniu do tego przestępstwa można mówić o pomyślnym upływie okresu próby. Logicznym jest, że skoro za przestępstwa z art. 229 § 1 i 3 k.k. w ogóle nie orzekano kary pozbawienia wolności, to bezprzedmiotowe są rozważania tyczące zastosowania do nich art. 76 § 1 k.k. W tym stanie rzeczy słusznie przyjęto, że jedynie w odniesieniu do czynu kwalifikowanego z art. 55 § 1 k.k.s. zakończył się już okres, o jakim mowa w art. 76 § 1 k.k. i możliwe było zatarcie skazania. Co do pozostałych występków, kwalifikowanych z art. 229 § 1 k.k. i art. 229 § 3 k.k. wymierzono za nie wyłącznie kary grzywny (jako kary samoistne), skutkiem czego, do obliczenia terminów zatarcia skazania, zastosowanie ma wyłącznie art. 107 § 4 k.k. Dla kwestii zatarcie skazania nie ma przy tym znaczenia fakt, iż jednocześnie w powołanym wyżej wyroku, za wszystkie przypisane skarżącemu przestępstwa, wymierzono karę łączną grzywny. Przepis dotyczący kary łącznej ( art. 85 k.k. ), jako przepis prawa materialnego, ma bowiem zastosowanie zawsze wtedy, gdy spełnione zostały określone nim przesłanki – czyli przestępstwa popełnione przez sprawcę pozostają ze sobą w zbiegu realnym i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju. Ze względu na to, że za wszystkie czyny, za jakie skarżący został skazany, wymierzono mu samoistne kary grzywny, musiały one następnie podlegać połączeniu. Takie rozstrzygniecie nie oznacza jednak, że automatycznie wykonanie kary łącznej grzywny, w odniesieniu do występków z art. 229 § 1 i 229 § 3 k.k. rodzi skutek przewidziany w art. 76 § 2 k.k. W odniesieniu do tych czynów instytucja warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności, której konsekwencją jest unormowanie art. 76 k.k., nie miała w ogóle zastosowania, a na podstawie art. 108 k.k. nie rozciąga się też na te czyny ogólna zasadna jednoczesnego zatarcia skazań.

Sąd I instancji za zasadne uznał zarzuty skargi dotyczące wadliwego powołania przez organ art. 575 § 2 k.p.k. Przepis ten ma zastosowanie do instytucji wyroku łącznego, który w stosunku do skarżącego nie był wydany. Sąd ocenił, że wobec przedstawionych argumentów uchybienie to nie miało jednak wpływu na treść decyzji.

W skardze kasacyjnej M.P. zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie prawa materialnego:

- art. 107 § 4 kk w związku z art. 76 § 1 i § 2 kk w związku z art. 14 ust. 1 uKRK poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji poprzez błędne uznanie, że przepis ten stanowi podstawę do zatarcia skazania grzywny cząstkowej objętej jako kara łączna w wyroku probacyjnym [...], przy czym w sprawie niniejszej znajduje zastosowanie jedynie art. 76 § 1 i § 2 kk, jako przepis szczególny wobec ogólnych zasad zatarcia skazania zawartych w Rozdziale XII kk., a ponadto poprzez to, że Sąd nawet nie wskazał, na podstawie jakiego przepisu prawa następuje "odżywanie" i w jakiej wysokości cząstkowych kar grzywny orzeczonych jako kara łączna w wyroku probacyjnym [...], jak również, dlaczego ta kara cząstkowa grzywny "odżywa" ponownie w obiegu pomimo tego, że kara grzywna orzeczona łącznie w wyroku probacyjnym została w całości wykonana;

- art. 108 kk w związku z art. 76 § 1 i § 2 kk w związku z art. 14 ust. 1 uKRK poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności poprzez dokonywanie wykładni tego przepisu a contrario, przy czym wykładnia ta została dokonana w sposób całkowicie błędny, z naruszeniem podstawowych zasad wykładni prawa, a ponadto skoro przepis art. 76 § 1 i § 2 kk stanowi lex specialis wobec art. 108 kk to stosowanie art. 108 kk w przypadku poddania sprawcy próbie jest niedopuszczalne zarówno wtedy, gdy przepis ten stosowany jest wprost, jak i wtedy, gdy wykładany jest a contrario, tym bardziej, że wykładnia a contrario dokonywana jest na niekorzyść skarżącego,;

- art. 76 § 1 i § 2 kk w związku z art. 107 § 4 i art. 108 kk w związku z art. 14 ust. 1 uKRK poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) do zatarcia skazania łącznej kary orzeczonej w wyroku probacyjnym [...].

Sądowi I instancji zrzucono także naruszenie prawa procesowego:

- art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z powołanymi przepisami prawa materialnego, poprzez sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej w sposób dowolny i nieznajdujący oparcia w przepisach prawa i poprzez niezastosowanie właściwych środków określonych ustawą w celu usunięcia naruszeń prawa wobec wadliwych rozstrzygnięć organu administracji wydanych w postępowaniu prowadzonym w granicach sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez pozostawienie w obiegu prawnym niezgodnych z prawem rozstrzygnięć organu działającego w obu instancjach, wydanych z naruszeniem prawa materialnego, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie przez Sąd za zgodne z prawem decyzji wydanych w obu instancjach przez organ administracji, co spowodowało, że w Krajowym Rejestrze Karnym w dalszym ciągu pozostają dane Skarżącego dotyczące skazania zawartego w probacyjnym wyroku o sygn. akt [...], mimo że skazanie zawarte w tym probacyjnym wyroku uległo zatarciu z mocy prawa z upływem dnia 25 listopada 2011 roku;

- art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a w związku z powołanymi przepisami prawa materialnego polegające na tym, że Sąd nie dokonał rozstrzygnięcia w granicach sprawy i oddalił skargę, uchylając się od sprawowania kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, nie dostrzegając faktu dokonania błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów karnego prawa materialnego dotyczącego zatarcia skazania, w szczególności błędnego zastosowania bądź niezastosowania przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego. Sąd pomimo obowiązku nie zastosował przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do decyzji wydanych w obu instancjach w granicach sprawy, której dotyczy skarga, a było to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, ponieważ obie decyzje wydane zostały przez organ administracji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a miało to istotny wpływ na wynik sprawy poprzez pozostawienie w obiegu prawnym niezgodnych z prawem rozstrzygnięć organu administracji w obu instancjach, co spowodowało, że w Krajowym Rejestrze Karnym w dalszym ciągu pozostają dane Skarżącego dotyczące skazania zawartego w probacyjnym wyroku [...], pomimo że skazanie zawarte w tym probacyjnym wyroku uległo zatarciu z mocy prawa z upływem dnia 25 listopada 2011 roku;

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne rozpoznanie stanu faktycznego w sprawie i w konsekwencji uznanie, że zatarcie skazania orzeczonego wobec skarżącego w wyroku probacyjnym [...] w przypadku zastosowania wobec skazanego środków związanych z poddaniem go próbie, wobec którego orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby i obligatoryjną, w przypadku zawieszenia kary pozbawienia wolności karę grzywny, orzeczoną jako kara łączna za wszystkie zbiegające się przestępstwa, następuje wg przepisów ogólnych kk dotyczących zatarcia skazania, a nie według przepisu szczególnego tj. art. 76 § 1 i § 2 kk, a także poprzez sprawozdawczy, a nie ocenny charakter uzasadnienia, jak również poprzez niedostateczne, powierzchowne i błędne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co spowodowało oddalenie skargi, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez pozostawienie w obiegu prawnym niezgodnych z prawem rozstrzygnięć organu działającego w obu instancjach, co spowodowało, że w Krajowym Rejestrze Karnym w dalszym ciągu pozostają dane Skarżącego dotyczące skazania;

- art. 145 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo istnienia uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia;

- art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo braku dostatecznych podstaw do jej oddalenia, jak również poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo istnienia dostatecznych podstaw do jej uwzględnienia, co miało istotny na wynik sprawy.

W uzasadnieniu zarzutów wnoszący skargę kasacyjną powtórzył dotychczas zgłaszane argumenty, dotyczące zatarcia skazania w oparciu o przepisy prawa karnego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty te nie mogły w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odnieść skutku, albowiem wyrok Sądu I instancji, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. W konsekwencji za trafny można uznać jedynie zarzut odnoszący się do art. 141 § 4 p.p.s.a. i kwestionujący prawidłowości uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, ze względu na brak wpływu na rozstrzygnięcie zarzut ten nie jest jednak skuteczny.

Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja wydana przez organ administracji, jakim jest Minister Sprawiedliwości. Ze względu na rodzaj aktu, podlegała ona zatem zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że decyzja ta, na co zwracał uwagę organ ją wydający, podkreślając możliwość działania jedynie w tym trybie, została wydana na podstawie art. 18 ust. 2 uKRK i pod względem przedmiotowym dotyczyła odmowy sprostowania danych zgromadzonych w Krajowym Rejestrze Karnym, dotyczących wyroku SR dla [...] w L. sygn. akt [...], poprzez ich usunięcie z bazy danych Krajowego Rejestru Karnego. Kontrola sądu administracyjnego mogła zatem dotyczyć wyłącznie kwestii możliwych do rozstrzygnięcia decyzją wydaną na takiej podstawie prawnej.

Zgodnie art. 18 uKRK, w przypadku stwierdzenia okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo wprowadzenia do Rejestru danych osobowych lub danych o podmiotach zbiorowych sprzecznych z treścią orzeczenia lub nieodpowiadających zapisom w odpowiednich aktach przeprowadza się postępowanie w celu ustalenia prawidłowych danych. Prawomocna decyzja, rozstrzygająca o sprostowaniu, stanowi podstawę do dokonania zmiany odpowiednich zapisów na karcie rejestracyjnej lub zawiadomieniu. Sprostowanie oczywistych błędów pisarskich i innych omyłek nie wymaga przeprowadzenia postępowania, jeżeli następuje z urzędu lub jest zgodne z wnioskiem strony. Czynność taką utrwala się w formie adnotacji na właściwej karcie rejestracyjnej lub zawiadomieniu, a o jej dokonaniu zawiadamia się stronę. Przedmiotem sprostowania mogą zatem być jedynie dane osobowe wprowadzone do Rejestru, zaś kryterium weryfikacji jest ich zgodność z treścią orzeczenia lub zapisami w odpowiednich aktach. Skutkiem sprostowania jest zaś naniesienie prawidłowych danych osobowych na karcie rejestracyjnej lub zawiadomieniu, nie zaś ich usunięcie. Tych dwóch rodzajów dokumentów dotyczy art. 11 uKRK. Kartę rejestracyjną sporządza sąd I instancji niezwłocznie po uprawomocnieniu się orzeczenia (art. 11 ust. 2 uKRK). Zawiadomienie sporządzają sądy i organy wymienione w art. 11 ust. 3-6 uKRK. Dane umieszczane w karcie rejestracyjnej i w zawiadomieniach określają odpowiednio przepisy art. 12 ust. 1 i ust. 2 uKRK, dane osobowe są tylko jednym z wielu elementów ujawnianych w karcie rejestracyjnej czy zawiadomieniu, ich zakres określają art. 12 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 2 uKRK. W karcie rejestracyjnej dotyczącej osoby umieszcza się dane identyfikujące osobę - nazwisko, w tym także przybrane, imiona, nazwisko rodowe, płeć, datę i miejsce urodzenia, państwo urodzenia, imiona rodziców, obywatelstwo lub obywatelstwa, nazwisko rodowe matki, miejsce zamieszkania, zawód wyuczony i wykonywany, informacje o wykonywaniu funkcji posła, senatora lub posła do Parlamentu Europejskiego, a także numer identyfikacyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności, zwany dalej "numerem PESEL", oraz numer i serię dowodu tożsamości. Zawiadomienie zawiera nazwisko, w tym także przybrane, imiona, nazwisko rodowe, datę i miejsce urodzenia, imiona rodziców, obywatelstwo, nazwisko rodowe matki, miejsce zamieszkania, numer PESEL.

W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego przedmiotem sprostowania w trybie administracyjnym określonym w art. 18 uKRK mogą być tylko wskazane wyżej dane osobowe (dane o podmiotach zbiorowych). Nie są natomiast nimi objęte inne dane ujawnione w Rejestrze, w szczególności w tym trybie nie jest możliwe rozstrzyganie, czy zaistniał z mocy prawa skutek zatarcia skazania i usuwanie danych osobowych z rejestru. Czynność usunięcia wpisu o skazaniu w wyniku zatarcia skazania ma charakter techniczny i nie jest związana z podejmowaniem jakiejkolwiek decyzji administracyjnej. Zatarcie skazania jest instytucją prawa karnego materialnego i przypadki, w których do niego dochodzi z mocy prawa, normuje kodeks karny. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, formą merytorycznej kontroli sądu nad KRK w zakresie prawidłowego usuwania kart karnych z rejestru jest tryb przewidziany w art. 13 § 1 kkw. W przypadku zaistnienia wątpliwości, czy nastąpiło zatarcie skazania z mocy prawa, organ wykonujący orzeczenie (może nim być KRK) oraz każdy, kogo orzeczenie skazujące bezpośrednio dotyczy, może zwrócić się do sądu o jej wyjaśnienie. Orzeczenie sądu (nie jest nim jednak oczywiście sąd administracyjny) powinno zawierać ustalenie, czy i z jaką datą nastąpił skutek zatarcia skazania. Orzeczenie takie ma charakter deklaratoryjny. Potrzeba wydania takiego postanowienia będzie zachodziła między innymi wówczas, gdy wedle twierdzeń skazanego upłynął okres wymagany do zatarcia skazania z mocy prawa, a KRK mimo wysyłanych monitów nie usuwa karty karnej z rejestru (por. K. Potulski: Kodeks Karny Wykonawczy. Komentarz. Lex 2014, komentarz do art. 37, teza 14).

W konsekwencji nie mogą zostać uznane za zasadne zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji wymienionych przepisów kodeksu karnego, albowiem w niniejszej sprawie Sąd I instancji nie miał podstaw do ich stosowania i rozstrzygania, czy nastąpił skutek zatarcia skazania. W tym zakresie rozważania Sądu I instancji zawarte w uzasadnieniu są zbędne i pozbawione znaczenia dla sprawy, albowiem nie odnoszą się do przedmiotu postępowania administracyjnego, jakim było sprostowanie danych. Mimo wadliwości uzasadnienia i podanej argumentacji zasadne i uprawnione było jednak oddalenie skargi na decyzję organu administracji. W trybie administracyjnym Minister, na podstawie art. 18 uKRK nie mógł orzec o usunięciu z Rejestru wpisu o skazaniu ze względu na jego zatarcie. W tym trybie mógł jedynie orzec o sprostowaniu danych osobowych zawartych w karcie rejestracyjnej lub zawiadomieniach. Skoro nie ujawniono żadnych błędów w zakresie danych osobowych, nie było podstaw do wydawania decyzji pozytywnej. Mimo wadliwej argumentacji, zbędnie wykraczającej poza zakres przedmiotowy sprawy, Minister prawidłowo orzekł o odmowie sprostowania, skoro wniosek strony skutku pod postacią sprostowania nie mógł wywołać. Oddalając skargę Sąd I instancji nie naruszył zatem art. 151 p.p.s.a., albowiem jego zastosowanie było w sprawie uzasadnione. Brak było podstaw do uchylenia decyzji o odmowie sprostowania, skoro nie stwierdzono przesłanek do sprostowania, a żądane zmiany w trybie sprostowania nie mogły być wprowadzone.

Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej.