Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2107/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1c, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 27 § 1a
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1071/20 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 19 stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę [...] (Skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (Kolegium) z 20 lipca 2020 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Skarżący zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania to jest art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem sądu było stwierdzenie naruszenia przez Kolegium przepisu art. 27 § 1a k.p.a.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przyznanie pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.

Przed przystąpieniem do ustosunkowania się do zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że sprawa administracyjna rozpoznawana przez Sąd pierwszej instancji dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bielsku- Białej z 22 grudnia 2003 r. nr MOPS.DOD.8232-232. Podstawą prawną rozstrzygnięcia Kolegium był art. 61a k.p.a, podstawą faktyczną zaś ustalenie, że decyzja o numerze wskazanym przez Skarżącego nie została wydana, co oznacza konieczność zastosowania art. 61a k.p.a.

Sąd pierwszej instancj podzielił w pełni stanowsko organu, że skoro decyzja o takim numerze nie była wydana to nie może stanowić przedmiotu postępowania zmierzającego do stwierdzenia jej nieważności. Oznacza to, że w sprawie tej wystąpiła przesłanka negatywna wszczęcia postępowania administracyjnego.

Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania jest oczywiście niezasadny. Jak słusznie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji, w niniejszej sprawie zostało wydane tylko jedno postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zaskarżone zostało ono do Sądu administracyjnego na podstawie art. 127 § 3 k.p.a w związku z art. 144 k.p.a.

W sprawie nie miał zatem zastosowania art. 27 § 1a k.p.a.zgododnie z którym członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem. Skoro art. 27 § 1a k.p.a nie miał zastosowania w sprawie nie mógł zostać naruszony przez Sąd pierwszej instancji.

Sąd kasacyjny wyjaśnia również, że wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej, w przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji nie powoływał się na "powagę rzeczy osądzonej" wynikającą z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/G1117/17.

Odnosząc się do argumentacji uzasadniającej w ocenie Skarżącego zainicjowanie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wskazać należy, że mogłyby one podlegać ocenie wyłącznie w razie skutecznego podważenia stanowiska organów i sądu, że w sprawie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania. Skarga kasacyjna nie zawierała zarzutów dotyczących naruszenia art. 61a § 1 k.p.a, zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. , zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Skarżący nie kwestionował również ustaleń faktycznych, które legły u podstaw wydania przez Kolegium postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania i które zaakceptowane zostały przez Sąd pierwszej instancji. Zgodnie z tymi ustaleniami, decyzja o numerze wskazanym przez Skarżącego nie została wydana, w konsekwencji nie było możliwe prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności aktu, który nie istniał w obrocie prawnym.

Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

Ponieważ Skarżący zrzekł się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie a strona przeciwna nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów stosownie do treści art. 182 § 2 i § 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 § 1 p.p.s.a.), gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach w art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a.