Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SAB/Gl 1/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 3, art. 150
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak(spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta C. w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego: 1) stwierdza bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta C. która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) zobowiązuje organ do wydania aktu w przedmiocie wznowienia postępowania, w terminie 14 dni; 3) przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta C. na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 1000 ( słownie: jeden tysiąc ) złotych; 4) zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta C. na rzecz skarżącego kwotę 100 ( słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 20.07.2020 r. M.S. ( dalej : skarżący) i M.S. złożyli wniosek do Wojewody [...] o wznowienie postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w C. przy ul. [...], który został wzniesiony na podstawie decyzji Prezydenta Miasta C. Nr [...] z dnia [...] r. znak sprawy [...]. Pismem z dnia 28.08.2020 r. Wojewoda [...] przekazał pismo skarżących do Prezydenta Miasta C., który następnie zawiadomieniem z dnia 24.09.2020 r. skierował wniosek do organu właściwego do jego załatwienia tj. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta C. (zwany dalej: PINB). W konsekwencji otrzymanego wniosku PINB zwrócił się pismem z dnia 30.11.2020 r. znak sprawy: [...] do Wydziału Administracji Architektoniczno-Budowlanej Urzędu Miasta C. o dostarczenie całości akt dotyczących decyzji (pozwolenia na budowę) obiektów przy ul. [...]. W tym samym dniu organ powiadomił skarżącego o swoim wystąpieniu i o wstrzymaniu biegu terminów "obowiązujących w sprawie" do czasu uzyskania wnioskowanej dokumentacji. Pismem z dnia 21.12.2020 r. Naczelnik Wydziału Administracji Architektoniczno-Budowlanej przekazał organowi nadzoru budowlanego akta sprawy [...]. Jednocześnie poinformował, że akta sprawy [...] zostały przekazane do Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w K. dnia 2020-09-08 a akta sprawy pod sygnaturą [...] dotyczą pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazu w budynku mieszkalnym przy ul. [...].

W dniu 16.02.2020 r. skarżący złożył "skargę na bezczynność urzędu w sprawie [...]" adresowaną do PINB i do wiadomości Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (zwanego dalej: ŚWINB). Z treści "skargi" wynikało, że skarżący skarży się na brak jakichkolwiek działań po stronie PINB w sprawie wniosku o wznowienie postępowania. Pismem z dnia 31.03.2021 r. skarżący wniósł ponaglenie w tej sprawie do ŚWINB. Ponownie z uwagi na brak jakiejkolwiek reakcji po stronie organów nadzoru budowlanego skarżący pismem z dnia 19.04.2021 r. ponowił interwencję co do rozpoznania jego ponaglenia. Pismem z dnia 27.04.2021 r. znak: [...] ŚWINB wystąpił do PINB o informacje w sprawie skargi wniesionej przez skarżącego. Pismem z dnia 05.05.2021 r. znak sprawy: [...] opisał jakie czynności podjął w sprawie skargi skarżącego. W treści tego pisma PINB odnosi się do wniosku skarżącego o wznowienie postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w C. przy ul. [...] pomimo, iż dotychczasowa korespondencja ze skarżącym prowadzona była pod znakiem innej sprawy t.j.: [...]. Pismem z dnia 22.06.2021 r. znak: [...] ŚWINB ponownie zwrócił się do PINB o dodatkowe wyjaśnienia w sprawie. W dniu 28.06.2021 r. PINB udzielił odpowiedzi, z której wynikało, że stan bezczynności spowodowany jest prowadzeniem przez Wojewodę [...] postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. wydanej przez Prezydenta Miasta C. znak. [...]. Brak przesłania "skargi" z dnia 16.02.2021 r. i ponaglenia z dnia 01.04.2021 r. organ tłumaczył nieoczekiwaną i nagłą kwarantanną pracowników inspektoratu wywołaną stanem epidemii. W dniu 21.01.2021 r. ŚWINB uznał wyjaśnienia PINB za niewystarczające i ponownie wezwał organ do ustosunkowania się do "skargi" skarżącego z dnia 16.02.2021 r. i ponaglenia z dnia 31.03.2021r. (pisma znak: [...] i [...]). Pismem z dnia 26.07.2021 r. (znak: [...]) PINB odpowiedział na wezwania ŚWINB i wyjaśnił, że nadal nie może prowadzić sprawy ponieważ nie dysponuje aktami sprawy [...] z uwagi na fakt, iż [...] Urząd Wojewódzki w K. nie zwrócił ich do Urzędu Miasta C. ŚWINB ponownie pismami z dnia 09.08.2021 r. wezwał PINB do przedstawienia opisu podejmowanych działań w okresie od 24.09.2020 r. wraz z kopią dokumentacji w sprawie. Z uwagi na brak reakcji PINB kolejny już raz wezwał organ I instancji do odpowiedzi na wezwania (pisma z dnia 13.09.2021 r.). Dopiero pismami z dnia 20.09.2021 r. (znak: [...]) PINB odpowiedział na wezwania ŚWINB.

W konsekwencji rozpatrzenia ponaglenia skarżącego ŚWINB postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...]

1. wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta C. pozostawał w przedmiotowej sprawie w bezczynności;

2. wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta C. prowadzi sprawę w sposób przewlekły;

3. wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy – miesiąc od momentu otrzymania postanowienia;

4. zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie;

5. orzekł, że stwierdzona bezczynność i przewlekłość działania PINB dla Miasta C. nastąpiły z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu postanowienia ŚWINB wskazał, że przerwanie biegu terminu załatwienia sprawy miało miejsce jedynie w okresie pomiędzy 1 grudnia 2020 r. a dniem 4 stycznia 2020 r. Po tej dacie tj. w sytuacji otrzymania odpowiedzi z Wydziału Administracji Architektoniczno-Budowlanej Urzędu Miasta C. z informacją, iż dysponentem dokumentów niezbędnych do dalszego procedowania jest [...] Urząd Wojewódzki w K., PINB winien był zwrócić się do tego organu o ich przekazanie i równolegle powiadomić strony postępowania o dalszym przerwaniu terminu załatwienia sprawy. Ponieważ PINB tego nie uczynił pozostawał w okresie 9 miesięcy w stanie bezczynności. Taki stan w ocenie ŚWINB rażąco naruszał prawo.

Pismem z dnia 7 grudnia 2021 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność PINB w sprawie znak: [...] pomimo wydania przez ŚWINB postanowienia z dnia [...] r. w sprawie [...] wskazującego na bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania przez PINB.

Odpowiadając na skargę PINB wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej lub oddalenie jako bezzasadnej w przypadku gdy skarga dotyczy sprawy znak [...] lub gdy dotyczy sprawy znak [...].

W związku z brakiem doprecyzowania sygnatury sprawy w skardze skarżącego, WSA w Gliwicach wezwał skarżącego do określenia jej przedmiotu i wskazania na czym polega bezczynność organu tzn. jakiej decyzji, postanowienia lub innego aktu albo czynności PINB nie wydał, bądź jakiego wniosku nie rozpoznał.

W dniu 19.01.2022 r. (data pisma 15.01.2022 r.) do WSA w Gliwicach wpłynęło pismo z odpowiedzią na wezwanie Sądu, z którego wynika, że skarżący zarzuca PINB brak wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego o wznowienie postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w C. przy ul. [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 825; dalej, jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (w pkt 1 art. 3 § 2 p.p.s.a. zawarto przypadek decyzji administracyjnych). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a..

Wskazać też trzeba na art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.

Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie", zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.).

Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. Nr 98, poz, 1071 ze zm.). W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 [k.p.a.] lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 [k.p.a.].

Sąd uznając za zasadną skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – uwzględnia skargę i zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzekać jedynie o obowiązku wydania decyzji (lub postanowienia) lub dokonania czynności w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach skarżącego (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001r., I SAB 37/00, LEX nr 75532).

Rażące zaś naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 a p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA).

Aby ocenić zasadność zarzutów skargi według określonych wyżej kryteriów, należy uwzględnić regulacje prawne i procedury w jakich działał organ administracji, którego bezczynność jest przedmiotem skargi.

Stosownie do treści art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 k.p.a.). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.).

Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 20.07.2020 r. skarżący wraz z małżonką złożyli do Wojewody [...] wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w C. przy ul. [...], który został wzniesiony na podstawie decyzji Prezydenta Miasta C. Nr [...] z dnia [...] znak sprawy [...]. Pismem z dnia 28.08.2020 r. Wojewoda [...] przekazał pismo skarżących do Prezydenta Miasta C., który następnie zawiadomieniem z dnia 24.09.2020 r. przekazał wniosek do organu właściwego do jego załatwienia tj. do PINB. Następnie w dniu 16.02.2021 r. skarżący złożył "skargę na bezczynność urzędu w sprawie [...] i skierował ja do PINB i przesłał do wiadomości ŚWINB.

Pomimo, iż ŚWINB potraktował pismo skarżącego jako "zwykłą skargę" wniesioną zgodnie z art. 227 k.p.a., w ocenie sądu, przedmiotowa "skarga" z uwagi na jej treść miała wszystkie cechy ponaglenia określone w art. 37 k.p.a. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny prawa i orzecznictwem sądów administracyjnych ponaglenie jest podaniem (żądaniem) o rozpatrzenie sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłości postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Skuteczne wniesienie ponaglenia wszczyna incydentalne postępowanie w sprawie stwierdzenia bezczynności lub w sprawie stwierdzenia przewlekłości, które kończy wydanie postanowienia. Ponaglenie powinno czynić zadość wymaganiom określonym w art. 63 k.p.a., tj. zawierać oznaczenie podmiotu wnoszącego ponaglenie i jego adres, żądanie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości oraz podpis wnoszącego ponaglenie. Ponadto ponaglenie powinno zawierać uzasadnienie. Takie elementy zawierała "skarga" skarżącego z dnia 16.02.2021 r. Kolejne pisma skarżącego, pierwsze z dnia 31.03.2021 r. określone przez stronę jako "ponaglenie" i drugie z dnia 19.04.2021 r. były wyrazem zaniepokojenia skarżącego z powodu braku reakcji ze strony organów nadzoru budowlanego pierwszej i drugiej instancji na ponaglenie wniesione w dniu 16.02.2021 r. Takie ustalenie ma podstawowe znaczenie dla rozpatrzenia przez sąd skargi na bezczynność organu administracji. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Występujący w przywołanym przepisie zwrot "w każdym czasie" oznacza, że ponaglenie takie winno być złożone w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego niezakończonego stosownym rozstrzygnięciem (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 maja 2021 r. II SAB/Gl 71/20, LEX nr 3190178).

W ocenie sądu, w świetle tak ustalonego stanu faktycznego, skarżący złożył ponaglenie na bezczynność PINB warunkujące możliwość złożenia skargi na bezczynność organu administracji.

Z uwagi na fakt, że skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, dla oceny prawidłowości działania PINB w niniejszej sprawie, istotnym zagadnieniem jest omówienie podstawowych zasad działania organów administracji w ramach nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych.

Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego ma zastosowanie w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi, a więc gdy nie ma możliwości zaskarżenia ich w trybie zwyczajnym (zob. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 3061/14, dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Jest zatem odstępstwem od zasady ogólnej postępowania administracyjnego określonej w art. 16 § 1 k.p.a. - zasady trwałości decyzji ostatecznych. Stosowanie tej instytucji należy zatem traktować w kategorii nadzwyczajnych okoliczności. Podobne stanowisko wyraża doktryna: "Wznowienie postępowania jest instytucją procesową polegającą na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli mają miejsce przyczyny wznowienia taksatywnie określone w przepisach prawa procesowego" (W. Sawczyn, Administracyjne postępowanie ogólne (w:) R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne z kazusami, Warszawa 2017, s. 158). Ustawodawca wskazuje w art. 145-145b k.p.a. przesłanki stanowiące podstawę wznowienia postępowania.

Tryb wznowienia reguluje art. 148 k.p.a., który stanowi: "Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania" (§ 1). "Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji" (§ 2). W powołanym przepisie należy dostrzec trzy przesłanki, które muszą zostać spełnione kumulatywnie, aby dochować wymaganiom niezbędnym do wznowienia postępowania. I tak, należy wskazać po pierwsze termin (miesięczny) od dnia, w którym powzięto wiedzę o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Drugą przesłanką jest powołanie choćby jednej okoliczności, o której mowa w art. 145-145b k.p.a. i wreszcie przesłanka trzecia tj. wniosek musi pochodzić od strony postępowania. Kumulatywne spełnienie tych przesłanek prowadzi do wznowienia postępowania, a w jego następstwie, do merytorycznego rozpoznania wniosku.

W kontekście powyższego wyjaśnienia wymaga, że wznowienie postępowania administracyjnego - jako szczególny rodzaj procedury umożliwiającej, w przypadkach prawem przewidzianych (art. 145 § 1, 145a § 1, art. 145aa § 1 oraz 145b § 1 k.p.a.), wzruszenie ostatecznych indywidualnych aktów z zakresu administracji publicznej - składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, co w przypadku wznowienia postępowania na żądanie strony oznacza badanie, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148, art. 145a § 2, art. 145aa § 2 lub art. 145b § 2 k.p.a., czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1 oraz art. 145b § 1 k.p.a., a także, czy inicjatywa w sprawie wznowienia pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową. Gdy nie zaistnieje żadna z wymienionych okoliczności negatywnych, organ wznawia postępowanie administracyjne w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.), które - co istotne w realiach rozpoznawanej sprawy - stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).

W drugim etapie postępowania organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania przechodzi do badania przyczyn wznowienia, a po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie podejmuje jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 k.p.a., tj. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a., albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1 lub art. 145b k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Przedmiotem postępowania po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania jest więc w pierwszej kolejności ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wadliwości wskazanych w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1 lub 145b § 1 k.p.a., a następnie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Faktycznie więc postanowienie wydane na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. wszczyna postępowanie w sprawie wznowienia, jednak nie przesądza o stwierdzeniu podstaw wznowienia. Do stwierdzenia tych podstaw, bądź też stwierdzenia ich braku, dochodzi dopiero w wyniku wydania jednego z rozstrzygnięć wskazanych w art. 151 § 1 k.p.a.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić przede wszystkim, że zgodnie ze skargą, ocena przez sąd działania PINB dotyczyła postępowania właściwego dla pierwszego etapu postępowania wznowieniowego po otrzymaniu przez organ stosownego wniosku. Skarżący w dniu 20.07.2020 r. złożył taki wniosek, który PINB otrzymał w dniu 24.09.2020 r. Strona składając ponaglenie w dniu 16.02.2021 r. dała wyraz swojemu zaniepokojeniu brakiem jakiekolwiek reakcji PINB na złożony wniosek. Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego po otrzymaniu wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego było wyłącznie sprawdzenie, czy zostały spełnione kumulatywnie przesłanki warunkujące jego wznowienie. W ocenie sądu, PINB powinien był zbadać czy skarżący złożył wniosek z zachowaniem terminów określonych w art. 148, art. 145a § 2, art. 145aa § 2 lub art. 145b § 2 k.p.a., czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1 oraz art. 145b § 1 k.p.a., a także, czy inicjatywa w sprawie wznowienia pochodzi od osoby lub osób mających przymiot strony. Organ ten nie miał prawa na tym etapie postępowania badać zasadności przesłanek wznowienia postępowania, ani dokonywać jakiejkolwiek oceny. Takie czynności mógł podjąć ale, jak wskazano powyżej, dopiero po wznowieniu postępowania administracyjnego. W sytuacji braku zaistnienia jednej z przesłanek negatywnych do wznowienia postępowania, organ powinien był odmówić wznowienia postępowania w sprawie w formie postanowienia (art.149 § 3 k.p.a). Załatwienie tego etapu postępowania powinno nastąpić zgodnie z art. 12 k.p.a. i art. 35 § 1 k.p.a. bez zbędnej zwłoki. Z akt sprawy wynika, że pomimo upływu kilkunastu miesięcy od dnia otrzymania wniosku o wznowienie postępowania PINB nie wykonał ciążących na nim obowiązków wynikających z art. 150 k.p.a. jako organu właściwego dla wznowienia postępowania i podjęcia rozstrzygnięcia zgodnie z art. 149 k.p.a.

Tym samym, zdaniem sądu, bezczynność PINB miała cechy rażącego naruszenia prawa ponieważ była spowodowana brakiem realizacji podstawowych obowiązków organu administracji określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego dla nadzwyczajnego trybu wzruszania ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych jakim jest postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego oraz zasady szybkości i prostoty postępowania administracyjnego określonej w art. 12 k.p.a.

Wypowiadający się sprawie sąd uznał ponadto za zasadne zastosowanie art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w przywołanym art. 154 § 6 p.p.s.a.

W ocenie sądu okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniają przyznanie od PINB na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł jako zadośćuczynienie za wielomiesięczne oczekiwanie na rozpoznanie sprawy. Określając wysokość przyznanej sumy pieniężnej sąd miał na uwadze stan sprawy i czas trwania postępowania.

W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (100 zł), sąd rozstrzygał w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 1 p.p.s.a.

Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.