Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 988/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 147, 305, 305a par 1
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska – Pietrzak (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Zakładu G. w T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] marca 2012 r. ([...]) po rozpatrzeniu odwołania Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w T. od decyzji [...] Wojewódzkiego inspektora Ochrony Środowiska w Z. z dnia [...] października 2011 r. znak: [...] wymierzającej administracyjną karę pieniężną za wprowadzenie w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. ścieków z instalacji (oczyszczalni ścieków w T.) do [...], z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty S. z dnia [...] grudnia 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Powyżej opisaną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył Zakładowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w T. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za odprowadzanie w 2007 roku ścieków do środowiska z przekroczeniem wymaganych warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym.

Od decyzji odwołał się Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w T. zaskarżając ją w całości, wskazując na naruszenie art. 107 § 1 kpa w związku z art. 44 i art. 46 oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez błędne wskazanie strony zaskarżonej decyzji ponadto wskazał na naruszenie art. 10 § 1 kpa, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 kpa.

Rozpatrując odwołanie organ drugiej instancji podkreślił, że Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w T. decyzją Starosty S. z dnia [...] grudnia 2003 r. uzyskał pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie oczyszczonych ścieków z oczyszczalni ścieków typu [...] w T. do [...]. W punkcie II.5 decyzji starosta zobowiązał Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w T. do wykonywania okresowych analiz ścieków przez upoważnione laboratorium, co najmniej 4 razy w roku, zgodnie z § 4 ust 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. z 2002 r., Nr 21, poz. 1779 ze zm.). Decyzja stała się ostateczna i obowiązuje do dnia [...] grudnia 2013 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska podkreślił, że nie jest organem, który ma kompetencje do badania prawidłowości postępowania prowadzonego przez inny organ, czy istniały podstawy formalnoprawne upoważniające Starostwo do wydania zakładowi pozwolenia wodnoprawnego czy też badania legalności tego orzeczenia. Decyzja ostateczna, którą wydał Starosta S. - do czasu ewentualnego stwierdzenia jej nieważności przez właściwy w sprawie organ - jest obowiązująca zarówno dla strony, która na jej podstawie nabyła prawa i obowiązki, jak i dla organów administracji, w tym dla Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.

Organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do art. 1, art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2007 r., Nr 44, poz. 287 ze zm.) wojewódzki inspektor ochrony środowiska jest organem powołanym do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska, w tym do przeprowadzania kontroli podmiotów korzystających ze środowiska, o których mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2008 r., Nr 25, poz.150) w zakresie przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska oraz przestrzegania zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska. Decyzja odkreślająca warunki korzystania ze środowiska ma charakter personalny co oznacza, że wiąże bezpośrednio podmiot, któremu została wydana.

Organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z art. 299 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów. Zgodnie zaś z art. 305 ust.2 i ust. 3 pkt 3 powyższej ustawy wojewódzki inspektor ochrony środowiska może nie uznać przedkładanych mu wyników wymaganych pomiarów wielkości emisji, jeżeli pomiary te nasuwają zastrzeżenia. Wyniki pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska nasuwają zastrzeżenia, jeżeli w szczególności nie były przestrzegane zasady pobierania próbek, przez co wyniki analiz nie są miarodajne dla ustalenia wielkości emisji.

Zgodnie z art 305a ust. 1 pkt 2a i ust. 2 powyższej ustawy jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym zostały przekroczone o 80% - w przypadku składu ścieków. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli nie są spełnione warunki prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że zgodnie z art. 275 powyższej ustawy do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych są obowiązane podmioty korzystające ze środowiska. Stosownie do treści art. 276 ust. 2 powyższej ustawy w razie korzystania ze środowiska z przekroczeniem lub naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu lub innej decyzji podmiot korzystający ze środowiska ponosi, oprócz opłaty, administracyjną karę pieniężną. Podmiot korzystający ze środowiska określony został w art. 3 pkt 20 powyższej ustawy. W świetle powyższych przepisów zdaniem organu odwoławczego Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w T., jako jednostka organizacyjna nie będąca przedsiębiorcą, od dnia wydania mu pozwolenia wodnoprawnego jest podmiotem korzystającym ze środowiska na warunkach w nim określonych. Zatem jeśli Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w T. jako podmiot imiennie zobowiązany na mocy pozwolenia do wykonywania pomiarów odprowadzanych ścieków - nie pobierał próbek średniodobowo (zgodnie z § 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego), a jedynie w sposób uproszczony, to otrzymane wyniki nie są miarodajne dla ustalenia wielkości emisji i na ich podstawie nie można jednoznacznie stwierdzić, że nie doszło do przekroczenia warunków pozwolenia. Dlatego też ustawodawca w art. 305 ust. 2 i 3 pkt 3 powyższej ustawy uprawnił wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska do zakwestionowania próbek pobranych w sposób niezgodny z obowiązującymi zasadami. Organ nie zgodził się z twierdzeniami skarżącego zakładu, że na podstawie badań udowodnione jest, że tylko raz lub kila razy przekroczono dopuszczalne stężenia wskaźników względem określonych w pozwoleniu. Wadliwie pobrane próbki, pomiary próbek przeprowadzone przez laboratorium niespełniające wymagań art. 147a powyższej ustawy uniemożliwiły dokonanie oceny jakości odprowadzanych ścieków, a tym samym spełnienie warunków pozwolenia w analizowanych okresach. Takie uchybienia zostały potraktowane przez ustawodawcę jako przekroczenie warunków pozwolenia, które oblicza się w sposób wskazany w art. 305 a ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Zdaniem organu odwoławczego nie ma żadnego znaczenia kwestia podnoszona przez skarżący zakład, że oczyszczalnia ścieków w T. stanowi mienie gminy, która zostało przekazane zakładowi. Stosownie do art. 123 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019) pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Stanowi ono jedynie uprawnienie do szczególnego korzystania z wód na warunkach w nim określonych i nie daje dalej idących uprawnień do nieruchomości i urządzeń za pomocą których realizuje się uprawnienia wynikające z tego pozwolenia.

Odnosząc się do zarzutu strony, że wymierzona kara jest nieadekwatna do popełnionego czynu, organ wskazał, że decyzje dotyczące wymierzania administracyjnych kar pieniężnych nie są uznaniowe i ani [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, ani Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie mają podstawy prawnej do uwzględnienia żadnych okoliczności łagodzących, w tym również faktu, że wysokość kary destabilizuje finansowo działalność zakładu. Obowiązujące przepisy są jednoznaczne i nie pozwalają organom inspekcji na odstąpienie od wymierzenia kary czy też jej miarkowanie. Ponadto organ wskazał, że podejmowanie działań mających na celu usunięcie zagrożeń dla pracy oczyszczalni, a tym samym dla środowiska nie są żadną okoliczności łagodzącą. Zgodnie z art. 146 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia są obowiązani do zapewnienia ich prawidłowej eksploatacji polegającej w szczególności na podejmowaniu odpowiednich działań w przypadku powstania zakłóceń w procesach technologicznych i operacjach technicznych w celu ograniczenia ich skutków dla środowiska.

Organ podkreślił, że sposób ustalania wysokości kar wynika wprost z przepisów (powołanych w podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji) i został w polskim prawie ustalony z uwzględnieniem przepisów wspólnotowych. Art. 23 Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.U.UE.L.00.327.1) zapisano, że państwa członkowskie określają kary, które stosuje się w przypadku naruszenia krajowych przepisów przyjętych zgodnie z niniejszą dyrektywą. Przewidziane kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w T. zarzucając naruszenie prawa, mające wpływ na wynik sprawy:

- art. 107 § 1 kpa w zw. z art. 44 i art. 46 oraz art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez błędne wymienienie w decyzji podmiotu - ZGKiM w T. jako jedynego jej adresata zamiast Gminy T., a w konsekwencji ujawnienie się przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 4 kpa);

- art. 15 i art. 138 § 1 kpa poprzez rozpatrzenie odwołania ZGKiM w T. dopiero po pięciu miesiącach zamiast w terminie jednego miesiąca od daty wniesienia odwołania;

- art. 10 § 1 kpa poprzez niezapewnienie Gminie T. czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwienie Gminie T. wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów;

- art. 75 § 1 i art. 77 kpa poprzez pominięcie dowodu z dokumentacji dotyczącej mienia Gminy T.;

- art. 7 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niezałatwienie sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a w konsekwencji niewspółmierność nałożonej kary w stosunku do winy podmiotu oraz destabilizację ekonomiczną ZGKiM w T.

Wskazując na tak sformułowane zarzuty skarżący ZGKiM w T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przyznanie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę, skarżący ZGKiM w T. szczegółowo rozwinął zarzuty podkreślając w szczególności, że nie był upoważniony do wystąpienia z wnioskiem do Starosty S. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, a zatem nie mógł naruszyć warunków wskazanych w pozwoleniu wodnoprawnym. Decyzja ta ukształtowała sytuację prawną podmiotu, którego w świetle prawa materialnego nie powinna dotyczyć. Ponadto wskazano, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w sposób niedostatecznie wnikliwy odniósł się do okoliczności faktycznych dotyczących m.in. utworzenia Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w T., zmiany nazwy gminnej jednostki - zakład budżetowy oraz zmiany statutu samorządowego zakładu budżetowego.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy podkreślić, iż orzekające w sprawie organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zm.), jak też przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. Nr 260 poz. 2177).

Sytuację prawną skarżącego należy rozważyć na tle dokonanych ustaleń faktycznych. W okresie od 1 stycznia 2007 roku do 31 grudnia 2007 roku, za który została wymierzona kara, Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w T. obowiązywały warunki określone w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty S. z dnia [...] grudnia 2003 r. W pozwoleniu tym nałożono na ZGKiM w T. obowiązek wykonywania okresowych analiz ścieków przez upoważnione laboratorium. Zgodnie z brzmieniem § 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. 2002, Nr 212, poz. 1799):

1. Próbki ścieków odpływających z oczyszczalni ścieków komunalnych, a także próbki ścieków dopływających do oczyszczalni należy pobierać w regularnych odstępach czasu w ciągu roku, stale w tym samym miejscu.

2. Liczba pobieranych średnich dobowych próbek ścieków dopływających i odpływających z oczyszczalni ścieków komunalnych nie może być mniejsza niż:

1) w przypadku ścieków z oczyszczalni o RLM poniżej 2.000 - 4 próbki w pierwszym roku obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego i po 2 próbki w następnych latach, jeżeli zostanie wykazane, że ścieki spełniają wymagane warunki; jeżeli jedna próbka z dwóch nie spełni tego warunku, w następnym roku pobiera się ponownie 4 próbki;

2) w przypadku ścieków z oczyszczalni o RLM od 2.000 do 14.999 - 12 próbek podczas pierwszego roku obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego i po 4 próbki w następnych latach, jeżeli zostanie wykazane, że ścieki spełniają wymagane warunki; jeżeli jedna próbka z czterech nie spełni tego warunku, w następnym roku pobiera się ponownie 12 próbek;

Organy w przedmiotowej sprawie ustaliły, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniach [...] maja 2011 r. ZGKiM w T. przedłożył wykonane w ramach automonitoringu od dnia [...] grudnia 2006 r. do dnia [...] grudnia 2008 r. badania ścieków oczyszczonych wprowadzonych do [...] z oczyszczalni ścieków w T. W czwartym roku obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego zakład zlecił badanie czterech próbek ścieków, w okresie od 29 lipca 2007 r. do dnia 15 grudnia 2007 r. zakład zlecił badania dwóch próbek ścieków, przy czym badania ścieków wykonało laboratorium nie posiadające w tym okresie akredytacji tj. laboratorium [...] Sp. z o.o. w S. W piątym roku obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego tj. w okresie od dnia 16 stycznia 2007 r. do dnia 15 grudnia 2008 r. zakład zlecił badanie czterech próbek, z których jedna próbka została pobrana jako średnia dobowa. Pozostałe próbki pobrano jednorazowo. Ponieważ w czwartym roku obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego pobrano cztery próbki ścieków, z których dwie próbki pobrane zostały przez laboratorium nieakredytowane to zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, w następnym czyli piątym roku obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, powinno zostać pobranych 12 próbek średnich dobowych.

Słusznie organ podkreślił, że w przypadku pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzenie ścieków w T. do [...] rok obowiązywania pozwolenia nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym. W takim przypadku należy dokonać oceny spełnienia warunków pozwolenia w tych latach obowiązywania, których części wchodzą na rok kalendarzowy, za który wymierzana jest kara, w tym przypadku są to dwa okresy rozliczeniowe: pierwszy od [...].12.2006 r. do dnia [...].12.2007 r., a drugi od dnia [...].12.2007 r. do dnia [...].12.2008 r.

Zgodnie z art. 147a ustawy Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 954), prowadzący instalację obowiązany był od dnia 29 lipca 2007 r. do wykonywania pomiarów wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska przez laboratorium posiadające:

1) certyfikat wdrożonego systemu jakości lub certyfikat akredytacji w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565) lub

2) uprawnienia do badania właściwości fizykochemicznych, toksyczności i ekotoksyczności substancji i preparatów nadane w trybie ustawy z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych (Dz. U. Nr 11, poz. 84, z późn. zm.)

- w zakresie badań, do których wykonywania są obowiązani.

Natomiast zgodnie z art. 147a ustawy Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 587), prowadzący instalację obowiązany był od dnia 1 stycznia 2008 r. zapewnić wykonanie pomiarów wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska przez: 1) akredytowane laboratorium w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087, z późn. zm.) lub 2) laboratorium posiadające uprawnienia do badania właściwości fizykochemicznych, toksyczności i ekotoksyczności substancji i preparatów nadane w trybie ustawy z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych (Dz. U. Nr 11, poz. 84, ze zm.)

- w zakresie badań, do których wykonywania są obowiązani.

W przedmiotowej sprawie organ stwierdził naruszenie warunków pozwolenia wodnoprawnego w zakresie wadliwie pobieranych próbek oraz pomiarów próbek przeprowadzonych przez laboratorium niespełniające wymagań art. 147 a powyższej ustawy, co stanowiło przesłankę do zastosowania art. 305 i 305 a ustawy Prawo ochrony środowiska.

Stosownie do treści art. 305 ustawy Prawo ochrony środowiska wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa w art. 299 ust. 1 pkt 2 jeżeli (...) wyniki pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska nasuwają zastrzeżenia, jeżeli w szczególności (...) nie były przestrzegane zasady pobierania próbek, przez co wyniki analiz nie są miarodajne dla ustalenia wielkości emisji.

Zgodnie z art. 305 a powyższej ustawy jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia: 1/ przekroczenie warunków korzystania ze środowiska określonych w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust.1 pkt 1 i 2 lub decyzjach, o których mowa w art. 298 ust. 1 pkt 4 lub decyzjach o dopuszczalnym poziomie hałasu stwierdza się, stosując odpowiednio art. 299 - 304;

2/ przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone:

a) o 80% - w przypadku składu ścieków.

Wojewódzki inspektor ochrony środowiska w oparciu o art. 298 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska uprawniony jest do wymierzenia w drodze decyzji administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie określonych w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, warunków dotyczących ilości ścieków, ich stanu, składu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu.

Kara pieniężna została ustalona zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. Nr 260, poz. 2177). Wyliczenia wysokości kary pieniężnej organy dokonały według stawek kar określonych w obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 13 października 2006 r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, na rok 2007 (M.P. Nr 80, poz. 707).

Skarżący ZGKiM w T., jako podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany jest znać przepisy prawne obowiązujące w tym przedmiocie. Postępowanie w przedmiotowej sprawie wykazało, że skarżący uchybił obowiązkowi wynikającemu z decyzji Starosty S. z dnia [...] grudnia 2003 r. i nie prowadził w sposób prawidłowy wymaganych pomiarów. Stąd zasadne było wymierzenie stosownej kary pieniężnej.

W myśl art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, zasadą jest wymierzanie administracyjnej kary pieniężnej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w trzech przypadkach - nie prowadzenia wymaganych pomiarów, nie prowadzenia pomiarów ciągłych przez cały rok oraz w sytuacji, gdy pomiary wprawdzie są prowadzone, lecz nasuwają zastrzeżenia, w myśl art. 305 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska. Z regulacji tej jednoznacznie wynika, iż z woli ustawodawcy obowiązek poniesienia określonej sankcji we wskazanych przypadkach powiązany jest bezpośrednio z faktem konkretnych zaniechań, co do obowiązku prowadzenia pomiarów, nie zaś z warunkiem, czy istotnie dochodzi do przekroczenia warunków korzystania ze środowiska. Użycie w części wstępnej pkt 2 sformułowania przyjmuje się przesądza, iż bezwzględną zasadą jest ustalanie wysokości kary według wskazanych zasad.

Reguły wymierzania kar, w przypadku wymogu prowadzenia pomiarów przy odprowadzaniu ścieków (przypadek art. 299 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska) są określone w sposób zupełny. Z jednej strony wyznacza je treść art. 305, (gdy pomiary spełniające wymagane warunki w koniecznym zakresie są prowadzone) z drugiej zaś art. 305a, który stanowi dopełnienie tych reguł. Określa on zasady wymierzania kar, gdy wymagane pomiary nie są prowadzone. W przypadku przekroczenia warunków określonych w pozwoleniach wodnoprawnych na wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi ustawodawca przyjął teoretyczne założenie, że dozwolone poziomy emisji zanieczyszczeń zostały przekroczone o wielkości ustalone w art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a, b, c, d ustawy Prawo ochrony środowiska. Domniemanie to nie podlega obaleniu, gdyż w pkt 2 ust. 1 art. 305a używa się sformułowania "przyjmuje się", że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi "zostały przekroczone" o wartości wskazane wyszczególnione pod lit. a, b, c, d. Skoro skarżący zakład jako podmiot korzystający ze środowiska nie dochował warunków prawidłowego prowadzenia pomiarów, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód zostały przekroczone w przypadku składu ścieków o 80%. Nie ulega natomiast wątpliwości, że skarżący zakład nie dołożył również należytych starań w celu zapewnienia wykonywania badań jakości ścieków przez laboratorium posiadające odpowiednie certyfikaty i akredytacje.

Podkreślić należy, że nie dochowanie warunków prawidłowego prowadzenia pomiarów musi być traktowane na równi z przekroczeniem dopuszczalnych norm, aby nie doprowadzić do sytuacji w której podmioty korzystające ze środowiska podejmowałyby się kalkulacji, czy dotrzymywać wymaganych przepisami oraz treścią zezwolenia wodnoprawnego standardów w zakresie monitoringu składu ścieków, czy świadomie odstąpić od tych wymogów.

Przepisy, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie są zdaniem Sądu jednoznaczne i nie dawały organom administracji możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, której wysokość ustalona została prawidłowo w oparciu o obowiązujące przepisy. Niedopełniając obowiązków publicznoprawnych nałożonych pozwoleniem wodnoprawnym podmiot korzystający ze środowiska winien był liczyć się z konsekwencjami takiego działania - w tym również z możliwością nałożenia na niego kary w wysokości określonej przepisami, która jest proporcjonalna do zagrożenia dla środowiska.

Odnosząc się zawartego w skardze zarzutu dotyczącego braku weryfikacji przez organy ochrony środowiska prawidłowości wydania przez Starostę S. dnia [...] grudnia 2003 r. pozwolenia wodnoprawnego to wskazać należy, że wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji może nastąpić jedynie poprzez zastosowanie odpowiednich trybów nadzwyczajnych.

Dopóki jednak decyzja nie zostanie wyeliminowana z obrotu w sposób przewidziany prawem, będzie ona wywoływać skutek wiążący trwale podmioty i strony zainteresowane ich rozstrzygnięciem. Decyzja Starosty S. z dnia [...] grudnia 2003 r. nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i obowiązki nałożone w pkt 5 pozwolenia wodnoprawnego na Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w T. jako podmiot korzystający ze środowiska są wiążące dla zakładu. Pozwolenie wodnoprawne wydane zostało na wniosek Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w T., dotyczy jej praw i obowiązków, a kwestionowanie zasadności wydania powyższego pozwolenia wodnoprawnego i wskazywanie Gminy T. jako właściwego adresata pozwolenia nie znajduje podstaw. W tym miejscu wskazać należy poglądy zaprezentowane w orzecznictwie. Zgodnie z jednym z nich "w sprawach normowanych w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska dotyczących korzystania ze środowiska jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej może być podmiotem praw i obowiązków. Jednostka organizacyjna gminy, wydzielona z jej struktur, nie mająca osobowości prawnej, której przedmiotem działania jest między innymi odprowadzanie ścieków, jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości opłat z tytułu korzystania ze środowiska" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2005 r., IV SA/Wa 1910/05, LEX nr 189803).

Zaskarżona decyzja odpowiada warunkom określonym w art. 107 kpa. Zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne oraz ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa.

Analiza akt postępowania administracyjnego i wydanej w tej sprawie decyzji wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego. Zarzuty zawarte w skardze dotyczące naruszenia przepisów postępowania są więc niezasadne.

Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.