Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1222/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone orzeczenie
Powołane przepisy: article: art. 1, 40 ust. 1, 42, 47, 68
journal: Dz.U. 2014 poz 1822
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
journal: Dz.U. 2014 poz 1898
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do  służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu
journal: Dz.U. 2005 nr 206 poz 1723
law: Rozporzadzenie Ministra Spraw Wewnętrzych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w  związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 roku sprawy ze skargi W. Ż. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o niezdolności do służby w Policji uchyla zaskarżone orzeczenie.


UZASADNIENIE

W dniu [...] Wojewódzka Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w B. wydała orzeczenie nr [...] w sprawie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą, w której stwierdzono, że starszy posterunkowy KMP w G. W.Ż. jest zdolny do służby z ograniczeniem. Czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku z ponownym przekomisjonowaniem za rok. Ponadto stwierdzono, że rozpoznane u W.Ż. schorzenie – cechy nieharmonijnej osobowości – nie pozostaje w związku ze służbą, gdyż nie odpowiada wymogom Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2005 r., nr 206, poz. 1723 zał. 2). Schorzenia ww. rozpoznania nie sięgają inwalidztwa. Przeciwwskazana jest praca w napięciu nerwowym.

Jak wynika z akt sprawy, w związku z długotrwałym zwolnieniem lekarskim – powyżej 30 dni – na którym przebywał skarżący, został on skierowany na wykonanie badań kontrolnych policjanta, celem określenia aktualnego stanu zdrowia oraz stopnia przydatności do służby.

Od powyższego orzeczenia W.Ż. wniósł odwołanie, w którym wniósł o ponowne przebadanie przez Okręgową Komisję Lekarską w Ł.

W dniu 11 lutego 2014 r. W.Ż. został wezwany przez OKL MSW w Ł. na badanie komisyjne. W związku z zaleconą przez konsultującego psychiatrę koniecznością przeprowadzenia dodatkowych badań psychologicznych wyznaczono termin badania psychologicznego, które przeprowadzono w dniu 3 marca 2015 r.

Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. w oparciu o badanie psychologiczne, konsultację specjalistyczną – psychiatryczną, dokumentację medyczną i badanie własne W.Ż., w dniu [...] wydała orzeczenie nr [...], w którym stwierdziła u ww. "Cechy osobowości paranoicznej" określone w § 80 pkt 1 kat. C wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U.z 2014 r., poz. 1822) z kategorią zdolności do służby lub do pracy: trwale niezdolny do służby. Ponadto stwierdzono, że związek schorzenia ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby nie istnieje. Schorzenie opisane w rozpoznaniu nie figuruje w wykazie chorób pozostających w związku z pełnieniem służby w szczególnych warunkach lub właściwościach służby wywołujących chorobę stanowiącym załącznik nr 1 do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 czerwca 2014 r. Schorzenie nie pozostaje w związku ze służbą, gdyż nie figuruje w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005r. Badany jest zdolny do pracy i nie wymaga stałej opieki drugiej osoby przy wykonywaniu podstawowych czynności życiowych. Zaliczono badanego do trzeciej grupy inwalidzkiej, inwalidztwo istnieje od [...] i jest czasowe. Termin badania kontrolnego wyznaczono na marzec 2018 r. Wskazano, że przed badaniem należy wykonać konsultację psychiatryczną, psychologiczną.

Na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej w Ł. z dnia [...] W.Ż. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zaskarżając je oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] wyłącznie w części dotyczącej określenia zdolności do służby w Policji oraz naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj: naruszenie art. 139 kpa poprzez rozpatrzenie odwołania na niekorzyść strony, zaskoczenie skarżącego ŁóŁónowymi zarzutami i nową kwalifikacją choroby, która nie była przedmiotem orzekania przez WKL w B., a także rażącym pogorszeniem sytuacji skarżącego poprzez uznanie go za niezdolnego do służby w Policji, podczas gdy przez organ I instancji był uznany za niezdolnego do służby z ograniczeniami. Ponadto zarzucił naruszenie art. 6 – 9 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. a także zaniechanie przytoczenia konkretnych przepisów prawa materialnego, które legły u podstaw rozstrzygnięcia i w konsekwencji wydanie orzeczeń, z treści których nie sposób wywieść, dlaczego organ zajął dane stanowisko w sprawie.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i poprzedzającego je orzeczenia WKL MSW w B., ewentualnie stwierdzenie nieważności zaskarżonego orzeczenia oraz uchylenie w zaskarżonej części poprzedzającego je orzeczenia jako wydanego z rażącym naruszeniem norm prawa materialnego, zobowiązanie organu do dostarczenia do sądu akt sprawy, na podstawie których rozstrzygnięto sprawę, ujęcie w uzasadnieniu wyroku szczegółowych wskazówek i wytycznych co do dalszego postępowania w sprawie.

Podkreślił, że jego intencją nie jest podważanie kwestii merytorycznych zawartych w orzeczeniach obu instancji. Zarzucił zastosowanie w toku postępowania odwoławczego całkowicie odmiennej kwalifikacji schorzenia, od tego, które rozpoznała WKL MSA w B. Ponadto zauważył, że komisje obu instancji dokonały kwalifikacji schorzeń na podstawie dwóch różnych rozporządzeń – zarówno starych jak i znowelizowanych. W ocenie skarżącego zastosowane przez OKL MSA w Ł. rozpoznanie powinno przybrać nazwę "Zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne" – zgodnie z § 80 p. 1 z tabeli zacytowanego rozporządzenia. W orzeczeniu wpisano jednak "Cechy osobowości paranoicznej". Rozpoznane przez komisję I instancji schorzenie zostało nazwane jako "Cechy nieharmonijnej osobowości". Komisja ta jednak powołuje się na § 70 p. 1 załącznika do innego rozporządzenia, gdzie pod tą pozycją widnieje "osobowość nieprawidłowa nieznacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne". Komisje obu instancji korzystając z narzędzi pod postacią opinii biegłych z zakresu psychologii i psychiatrii stosują więc diametralnie odmienne rozpoznania schorzenia, jego wpływu na stan psychiki orzekanego jak również jego zdolności do służby nie wyjaśniając przy tym rozbieżności, jakie występują przy tych opiniach, co w ocenie skarżącego stanowi wadę proceduralną.

W odpowiedzi na skargę OKL MSW w Ł. wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wskazano, że OKL MSW w Ł. wydała nowe orzeczenie w oparciu o art. 47 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. 2014 r. poz. 1822), w którym wskazano, że Centralna Komisja Lekarska nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej chyba, że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Komisja uznała, że zaistniały istotne okoliczności faktyczne, tj. stan zdrowia orzekanego, który w opinii psychologiczno – psychiatrycznej dyskwalifikował go do pełnienia dalszej służby w Policji.

Postanowieniem z dnia 26 maja 2015 r. sygn. III SA/Łd 418/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę. W ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie ma charakter orzeczenia wstępnego i nie podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W tej sytuacji uznać należy, że skarżący będzie miał możliwość zakwestionowania zaskarżonego w tej sprawie orzeczenia tylko w toku ewentualnego postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby. Zdaniem WSA w Łodzi, orzeczenie komisji lekarskiej nie podlega kontroli sądowej samodzielnie, w oderwaniu od zasadniczej decyzji administracyjnej, na potrzeby, której takie orzeczenie zostało wydane. W konsekwencji orzeczenie komisji lekarskich zawierające wiadomości specjalne nie stanowi odrębnego aktu administracyjnego, do którego miałyby zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ze wszystkimi tego konsekwencjami oraz prawem do zaskarżenia w trybie k.p.a., a następnie do sądu administracyjnego.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej W.Ż., Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 13 listopada 2015 r. sygn. I OSK 2488/15 uchylił powyższe postanowienie. W uzasadnieniu NSA wskazał, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami judykatury, orzeczenia komisji lekarskich MSW rozstrzygają kwestie ustalenie zdolności funkcjonariusza do służby. Oceniany jest stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe, czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia te stanowią zatem podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przeniesiona na inne stanowisko służbowe, czy też z niej zwalniana. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że komisje lekarskie, działające w sprawach funkcjonariuszy, czy też kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2978/13 i z dnia 9 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 354/09 oraz postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/00, ONSA 2001/2/47). Skoro więc w niniejszej sprawie W.Ż. przedmiotem zaskarżenia uczynił orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. z dnia [...] nr [...] wyłącznie w zakresie określenia przez organ jego niezdolności do służby w Policji, to Sąd pierwszej instancji błędnie uznał skargę za niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z przytoczonymi poglądami, na orzeczenia związane z ustalaniem przez komisje lekarskie zdolności do służby przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

W piśmie z dnia 4 stycznia 2016 r., skarżący podtrzymał zarzuty postawione wyłącznie w części dotyczącej określenia zdolności do służby w Policji oraz naruszeń norm przepisów o postępowaniu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia OKL MSW w Ł. oraz poprzedzającego je orzeczenia WKL MSW w B. w części dotyczącej zdolności do służby w Policji, ewentualnie w przypadku wystąpienia przesłanek ujętych w treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzenie nieważności zaskarżonego orzeczenia oraz uchylenie w zaskarżonej części orzeczenia WKL MSW w B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiot sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli działalności administracji publicznej stanowi zgodność z prawem m. in. decyzji administracyjnych - art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), określanej dalej jako P.p.s.a. W ramach tej kontroli sąd bada, czy zaskarżony akt narusza prawo materialne czy też procesowe w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie takiego naruszenia obliguje do uchylenia kwestionowanej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), zaś uznanie skargi za bezzasadną skutkuje koniecznością jej oddalenia (art. 151 P.p.s.a.). Sprawując kontrolę sąd nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Przepis art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. daje sądowi przy uwzględnieniu skargi uprawnienie do stwierdzenia nieważności decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. z dnia [...], poprzedzone uchyleniem w dniu 11 lutego 2015 r., orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...]. W zaskarżonym orzeczeniu stwierdzono, że skarżący jest trwale niezdolny do służby, zdolny do pracy, zaliczono go do trzeciej grupy inwalidzkiej i uznano, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. Stwierdzono, że inwalidztwo istnieje od dnia [...], ma charakter czasowy wobec czego ustalono termin badania kontrolnego w marcu 2018 r. Jako podstawę prawną orzeczenia w uzasadnieniu (część F) wskazano rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014r. w sprawie wykazu chorób, ułomności wraz kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz.U. z 2014r., poz. 1898), rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. nr 206, poz. 1723) zał. Nr 2 oraz ustawę z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67, ze zm.).

Zaskarżone orzeczenie zostało więc wydane w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia skarżącego i jego przydatności do służby, a jednocześnie w zakresie ustalenia związku stwierdzonego schorzenia funkcjonariusza ze służbą w Policji dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podkreślenie wymaga, że skarżący wnosząc skargę jednoznacznie stwierdził, że przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie OKL MSW w Ł. z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzające je orzeczenie WKL MSW w B. z dnia [...], wyłącznie w zakresie określenia przez organ jego niezdolności do służby w Policji.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela w pełni prezentowany w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że orzeczenia komisji lekarskich nie ograniczają się tylko do oceny stanu zdrowia osoby stającej przed komisją, lecz w sposób autorytatywny rozstrzygają również kwestie zdolności badanego do służby, ustalając stopień zdolności do służby poprzez zaliczenie osoby badanej do jednej z kategorii zdolności do służby. Przedmiotowe orzeczenia w sposób oczywisty łączą więc elementy wiedzy medycznej z elementami typowymi dla orzecznictwa administracyjnego, co wyraźnie wskazuje na administracyjny charakter orzecznictwa komisji lekarskich w zakresie zdolności badanego do służby.

Należy zaznaczyć, że od dnia 1 stycznia 2015r. obowiązuje ustawa z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2014r., poz. 1822, dalej "ustawa"). Ustawa ta zgodnie z art. 1 określa zasady działania komisji lekarskich oraz zasady i tryb orzekania przez te komisje w sprawach:

1) ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej;

2) oceny stanu zdrowia funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 oraz ustalenia ich zdolności fizycznej i psychicznej do służby;

3) ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do pracy w wyodrębnionych komórkach organizacyjnych kontroli skarbowej, inspektorów i pracowników zatrudnionych w tych komórkach oraz kandydatów do pracy w wywiadzie skarbowym, a także pracowników wywiadu skarbowego;

4) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, zwanego dalej "wypadkiem", lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, a także związku śmierci funkcjonariusza z wypadkiem lub chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby;

5) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu osób niebędących funkcjonariuszami Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego, które w czasie korzystania lub w związku z korzystaniem przez te służby z ich pomocy poniosły uszczerbek na zdrowiu oraz związku tego stopnia uszczerbku z tym zdarzeniem albo związku śmierci z tym zdarzeniem;

6) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380, z późn. zm.) oraz członków ochotniczej straży pożarnej, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu w związku z udziałem w działaniach ratowniczych lub ćwiczeniach;

7) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu osób udzielających pomocy pracownikom wywiadu skarbowego w wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych, które w czasie udzielania tej pomocy lub w związku z jej udzielaniem poniosły uszczerbek na zdrowiu albo związku śmierci z tym zdarzeniem;

8) uznania funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1, funkcjonariuszy zwolnionych z tych służb za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia związku albo braku związku śmierci ze służbą funkcjonariuszy i funkcjonariuszy zwolnionych ze służby;

9) ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1, zwolnionych ze służby, w celu określenia grupy inwalidzkiej;

10) potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego funkcjonariuszowi Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej;

11) kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1.

W świetle art. 16 ustawy komisje lekarskie orzekają w dwóch instancjach:

1) w pierwszej instancji - rejonowe komisje lekarskie;

2) w drugiej instancji - Centralna Komisja Lekarska.

Według art. 39 ust. 5 orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają:

1) trwałą lub całkowitą niezdolność do służby,

2) trwałą niezdolność do służby na zajmowanym stanowisku,

3) związek śmierci ze służbą,

4) trwały uszczerbek na zdrowiu na skutek wypadku lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby,

5) całkowitą niezdolność do pracy,

6) trwałą niezdolność do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku

- uzasadnia się szczegółowo.

Jak wynika z art. 40 ust. 1 ustawy rejonowe komisje lekarskie orzekają w składzie co najmniej dwuosobowym. Orzeczenie wydane przez komisję lekarską podpisują wszyscy członkowie komisji. Komisja podejmuje rozstrzygnięcie zwykłą większością głosów. W razie równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego składu.

Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej osobie badanej lub podmiotowi kierującemu tę osobę do rejonowej komisji lekarskiej w celu wydania orzeczenia przysługuje odwołanie.

Na podstawie art. 47 ustawy centralna Komisja Lekarska po rozpatrzeniu odwołania:

1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo

2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo

3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską.

2. Centralna Komisja Lekarska nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych.

3. Do postępowania odwoławczego prowadzonego przez Centralną Komisję Lekarską stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi.

4. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, Centralna Komisja Lekarska niezwłocznie zwraca dokumentację orzeczniczą do rejonowej komisji lekarskiej. Rejonowa komisja lekarska wydaje nowe orzeczenie w terminie 30 dni od dnia otrzymania dokumentacji.

Jak wynika z art. 68 ust. 1 ustawy sprawy wszczęte i niezakończone przed komisjami lekarskimi przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzą dalej wojewódzkie komisje lekarskie, okręgowe komisje lekarskie albo Centralna Komisja Lekarska. Czynności podjęte w tych sprawach do dnia 31 grudnia 2014 r. pozostają w mocy, chyba że są sprzeczne z niniejszą ustawą. W przedmiotowej sprawie, wszczętej skierowaniem skarżącego w dniu [...] na badania lekarskie, oznacza to, że właściwą jednostka odwoławczą jest Okręgowa Komisja Lekarska MSW.

W tym miejscu wypada podnieść, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń lekarskich o uznaniu za zdolnego do służby obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego, a w szczególności, czy badania stanu zdrowia były wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności do służby w Policji była zgodna z przepisami w sprawie zasad określania zdolności do służby oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. Ustalony między innymi w oparciu o wyżej wymienione dokumenty stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia zwłaszcza komisji lekarskiej drugiej instancji.

Powyższa uwaga jest niezwykle istotna dla prawidłowości procesu orzeczniczego, gdy zważy się na okoliczność, iż w procedurze ustalania stanu zdrowia funkcjonariuszy orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW jest ostateczne i lekarze orzecznicy pracujący w tej Komisji stanowią ostateczny autorytet orzeczniczy w sprawach medycznych – oceny stanu zdrowia. W przeciwieństwie np. do postępowań cywilnych, orzeczeń komisji lekarskich nie można poddać kontroli w drodze opinii np. biegłych sądowych czy medycznych instytutów naukowych. Z tych też przyczyn orzeczenia komisji lekarskich powinny cechować się dużą staranności i precyzją a w zakresie uzasadnień, dokładnie wyjaśniać przyczyny danego ustalenia, takiego a nie innego zakwalifikowania stanu zdrowia zainteresowanego.

Obowiązująca w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia ustawa sprecyzowała w cytowanych wyżej przepisach tryb postępowania odwoławczego, wskazując w art. 47 możliwe rozstrzygnięcia Komisji rozpoznającej odwołanie. W świetle tego przepisu Centralna Komisja Lekarska ( w niniejszej sprawie odpowiednio Okręgowa Komisja Lekarska) po rozpatrzeniu odwołania:

1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo

2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo

3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską.

2. Centralna Komisja Lekarska nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych.

3. Do postępowania odwoławczego prowadzonego przez Centralną Komisję Lekarską stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi.

Skonfrontowanie tego przepisu z postępowaniem OKL MSW w Ł. wskazuje, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa. Przede wszystkim należy wskazać, że z treści zaskarżonego orzeczenia wynika, że Komisja dokonała badania lekarskiego na podstawie skierowania nr 8/2014 z dnia 12 listopada 2014r. wystawionego przez Komendanta Miejskiego Policji w G. celem ustalenia przydatności funkcjonariusza do dalszej służby w Policji lub na zajmowanym stanowisku. Tymczasem w świetle obowiązujących przepisów (również poprzednio obowiązujących) na podstawie skierowania działa komisja pierwszej instancji, a komisja odwoławcza postępuje w trybie postępowania odwoławczego tj. rozpoznaje odwołanie od orzeczenie wydanego w pierwszej instancji. Również z uzasadnienia orzeczenia OKL MSW w Ł. nie wynika fakt, że orzeczenie WKL MSW zostało w dniu 11 lutego 2015 r. uchylone. Zgodnie z treścią cytowanego wyżej art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy w przypadku uchylenia decyzji przez komisję odwoławczą powinno to nastąpić jednocześnie z wydaniem nowej decyzji. Tymczasem na orzeczeniu WKL MSW widnieje tylko stempel o treści "UCHYLONO" datownik " 2015-02-11" i podpis przewodniczącego OKL MSW w Ł. Tym samym orzeczenie OKL MSW z dnia [...] w ogóle nie wyjaśnia przyczyn uchylenie decyzji WKL MSW w B., a dodatkowo zgodnie z unormowaniami art. 40 ust. 1 w zw. z art. 47 ust. 3 orzeczenie uchylające winno zostać podpisane przez wszystkich członków OKL MSW, co potwierdza konieczność jednoczesnego orzekania w przypadku, gdy OKL MSW widzi podstawy uchylenie orzeczenia i wydania nowego. Dopiero po uchyleniu w dniu 11 lutego 2015 r. orzeczenia WKL MSW w B. zlecono przeprowadzenie badań. W tej sytuacji zastanowienie budzi poprawność i legalność procedury uchylenia orzeczenia organu I instancji. W świetle materiału dowodowego w dniu 11 lutego 2015 r. OKL MSW w Ł. nie miała przecież wiedzy czy zaistnieją podstawy uchylenia tego orzeczenia. Nawiązując do tego uchybienia należy również wskazać, że w orzeczeniu OKL MSW w Ł. z dnia [...] nie wskazano podstawy prawnej działania Komisji, nie odwołano się bowiem do ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. w zakresie podjętego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Tymczasem w decyzji należy wskazać nie tylko przepisy prawa materialnego określające prawa i obowiązki stron, ale również przepisy prawa procesowego regulujące sposób postępowania przed organami.

Reasumując sąd stwierdza, że nie ma możliwości oceny prawidłowości podjęcia decyzji o uchyleniu orzeczenia WKL MSW w B. z dnia 11 lutego 2015r., bowiem OKL MSW w Ł. nie przedstawiła żadnych motywów i argumentacji w tym zakresie. Tymczasem zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie ukształtowanym na tle art. 138 k.p.a., uchylenie decyzji w całości lub części jest możliwe w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie organu odwoławczego, podjęte po rozpoznaniu sprawy, nie pokrywa się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Ustawa nie precyzuje, jakie elementy winno zawierać uzasadnienie orzeczenia komisji lekarskiej, poza stwierdzeniem, że orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają m.in. trwałą lub całkowita niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 5 pkt 1 ustawy). Uwzględniając jednak fakt, że w ustawie obowiązującej od 1 stycznia 2015r. ustawodawca w art. 4 postanowił, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego nie ma więc już wątpliwości, że uzasadnienie faktyczne orzeczenia komisji lekarskich zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nie sposób więc nie dostrzegać, iż lakoniczne i niepełne sformułowania prowadzą do niepotrzebnych sporów i wytwarzają w osobach poddanych takiemu orzecznictwu uzasadnione odczucie nieprawidłowego załatwienia ich sprawy, a co za tym idzie prowadzą wprost do uniemożliwienia skontrolowania prawidłowości tych orzeczeń przez sąd administracyjny.

Obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te komisje lekarskie w toku załatwiania spraw, jest także jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji. Motywy rozstrzygnięcia powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych rozstrzygnięć. Bez zachowania tego elementu strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem – zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sądy administracyjne. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma – w ocenie Sądu – nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 1995 r. o sygn. akt SA/Lu 2479/94).

Zaskarżone orzeczenie – zdaniem Sądu – nie spełnia przedstawionych wyżej wymagań dotyczących prawidłowego uzasadnienia w rozumieniu art. 39 ust. 5 ustawy w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.. Zawiera ono jedynie wskazanie rozpoznanych schorzeń. Tego typu uzasadnienie wskazuje na niedbałość w rozpoznaniu sprawy i nie pozwala na rozpoznanie motywów, którymi kierowano się przy jej załatwieniu, a tym samym powoduje, że poprzez brak rzeczowej argumentacji, orzeczenia nie można poddać kontroli. Słusznie skarżący podnosi, że został zaskoczony nowymi zarzutami i nową kwalifikacją choroby przez OKL MSW w Ł., która nie była przedmiotem orzekania przez WKL MSW w B., a także rozstrzygnięciem w postaci uznania go za niezdolnego do służby w Policji, podczas gdy przez organ I instancji był uznany za niezdolnego do służby z ograniczeniami. Ponadto zasadnie zarzucił naruszenie art. 6 – 9 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. a także zaniechanie przytoczenia konkretnych przepisów prawa materialnego, które legły u podstaw rozstrzygnięcia i w konsekwencji wydanie orzeczeń, z treści których nie sposób wywieść, dlaczego organ zajął dane stanowisko w sprawie.

Faktycznie, wskazanemu w zaskarżonym orzeczeniu (pkt A) "§ 80 p. 1 kat. C" przyporządkowane jest rozpoznanie o treści "Zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne". Tymczasem w orzeczeniu wpisano "Cechy osobowości paranoicznej". Rozpoznane zaś przez Komisję I instancji schorzenie nazwane jako "Cechy nieharmonijnej osobowości" nie odpowiada wskazanemu przez Komisję § 70 pkt 1 obowiązującego w dacie orzekania Załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 listopada 1995r. (Dz.U. z 1995r. Nr 146 poz. 712 ), gdzie pod tą pozycją widnieje "Osobowość nieprawidłowa nieznacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne". W ocenie skarżącego Komisje obu instancji korzystając z narzędzi pod postacią opinii biegłych z zakresu psychologii i psychiatrii stosują diametralnie odmienne rozpoznania schorzenia, jego wpływu na stan psychiki orzekanego jak również jego zdolności do służby nie wyjaśniając przy tym rozbieżności, jakie występują przy tych opiniach. Zarzut ten jest w pełni uzasadniony. Z treści opinii, szczególnie Komisji odwoławczej nie wynika dlaczego uchylono orzeczenie I instancji i uznano skarżącego trwale niezdolnym do służby i jakie czynniki oraz okoliczności zadecydowały o zmianie kwalifikacji zdrowotnej skarżącego w porównaniu z orzeczeniem sprzed trzech miesięcy wydanym w dniu [...] przez WKL MSW w B. Nie wyjaśniono również, czy rozpoznanie "cechy osobowości paranoicznej", mieści się w ramach wskazanej podstawy prawnej tj. § 80 pkt 1 załącznika do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014r. (Dz.U. z 2014r. poz. 1898), obejmującej "zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne", a jeżeli tak to dlaczego użyto innej terminologii. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie ma żadnego merytorycznego wyjaśnienia tego stanowiska i argumentacji przemawiającej za koniecznością takiego rozstrzygnięcia.

Dopiero w odpowiedzi na skargę, odnosząc się do zarzutu skarżącego rażącego naruszenia art. 139 k.p.a., poprzez wydanie przez Komisję odwoławczą rozstrzygnięcia na niekorzyść badanego w związku ze stwierdzeniem trwałej niezdolności do służby (WKL MSW w B. orzekła o zdolności do służby z ograniczeniami) OKL MSW w Ł. w sposób lakoniczny powołała się na art. 47 pkt 2 (powinno być 47 ust. 2) ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w którym wskazano, że Centralna Komisja Lekarska nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej chyba, że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Komisja uznała, że zaistniały istotne okoliczności faktyczne, tj. stan zdrowia orzekanego, który w opinii psychologiczno – psychiatrycznej dyskwalifikował go z pełnienia dalszej służby w Policji. Nadal nie wyjaśniono jednak czy pominięto istotne okoliczności faktyczne( jeżeli tak to jakie), czy powtórne badania skarżącego ujawniły pogorszenie jego stanu zdrowia i czy to ta okoliczność legła u podstaw podjętej decyzji o trwałej niezdolności do służby czy może podstawą była odmienna ocena zgromadzonego materiału dowodowego. Kwestie te jako przesądzające o legalności podjętego rozstrzygnięcia winny być w sposób szczegółowy omówione, przeanalizowane, a wnioski końcowe przedstawione w uzasadnieniu wydanego orzeczenia w sposób zgodny z art. 39 ust. 5 pkt 1 ustawy w związku z art. 107 § 3 k.p.a, co oznacza, że uzasadnienie powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Opisane powyżej uchybienia procesowe mogące w ocenie Sądu mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie były więc podstawą uchylenia zaskarżonego orzeczenia OKL MSW w Ł. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia trwałej niezdolności do służby w Policji. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd nie widzi natomiast podstaw do uwzględnienia zgłoszonego przez skarżącego wniosku (alternatywnego) o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj., wydanie przedmiotowego orzeczenia z rażącym naruszeniem prawa. Na obecnym etapie postępowania, wobec braku szczegółowego uzasadnienia i możliwości oceny argumentacji organu odwoławczego, który w odpowiedzi na skargę powołał się na art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - nie można bowiem przyjąć, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności wynikającą, z art. 139 k.p.a. na co wskazuje skarżący. Również zarzut stosowania nieaktualnych przepisów nie znajduje uzasadnienia. Kontrola zaskarżonego aktu w aspekcie tego zarzutu wykazała, że wszystkie powoływane przez Komisję odwoławczą akty prawne tj: ustawa z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2014r., poz. 1822), rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014r. w sprawie wykazu chorób, ułomności wraz kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz.U. z 2014r., poz. 1898), rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. nr 206, poz. 1723) Załącznik nr 2 oraz ustawa z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013, poz. 667, ze zm.). obowiązywały w dacie orzekania przez OKL MSW w Ł., a obowiązek ich stosowania wynika z art. 33 ust. 3 pkt 1, 2 i 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.

Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. D.Cz.