Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 562/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Ewa Michna WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 lipca 2021 r. sprawy ze skargi C. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 3 marca 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 17, art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 111, dalej jako: "u.ś.r."), oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256) po rozpatrzeniu odwołania skarżącego C. D., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 20 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania opieki nad matką S.F.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 20 listopada 2020 r. skarżący wniósł o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawna matką S. F. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie podejmuje zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką S. F. S. F. ur. [...] r. legitymuje się orzeczeniem Komisji Lekarskiej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 31 lipca 2020 r. znak [...] o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Wcześniej legitymowała się orzeczeniem Lekarza Rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 21 listopada 2019 znak [...] o okresowej niezdolności do samodzielnej egzystencji od 1 października 2019 r. do marca 2020 r.

Z oświadczenia skarżącego z dnia 18 grudnia 2020 r. wynika, że S. F. przed 1 października 2019 r. nie legitymowała się orzeczeniem o niepełnosprawności. Niepełnosprawność S. F. orzeczona została w wieku 72 lat, czyli nie powstała przed ukończeniem 18 roku życia ani w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Ponadto z akt sprawy wynika, że osoba wymagająca opieki tj. S. F. pozostaje w związku małżeńskim z J. F., który legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 3 marca 2020 r. Nr akt [...., którym ustalono, że jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji, co oznacza, że nie może sprawować opieki nad żoną. Dzieci skarżącej tj.; córka E. K., syn L. F., córka B. Ł., które są zobowiązane do alimentacji względem Matki S. F., są aktywni zawodowo, co uniemożliwia im sprawowanie opieki nad matką.

Ponadto z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, że nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Nie ma również ustalonego prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego albo do świadczenia pielęgnacyjnego na tę lub inną osobę w rodzinie lub poza nią. Zamieszkuje wspólnie z osobą, nad którą sprawuje opiekę. Nie posiada własnego orzeczenia o niepełnosprawności. Ponadto to nie jest nigdzie zatrudniony i nie wykonuje innej pracy zarobkowej. Nie podejmuje zatrudnienia z powodu sprawowania stałej opieki nad matką S. F. Od stycznia 2018 r. nie pracuje i jest ubezpieczony w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na wniosek. Nigdy nie prowadził gospodarstwa rolnego, nie pracował w gospodarstwie rolnym. Od 1 listopada 2020 r. zaprzestał pracy na roli z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi rodzicami.

Z wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wynika również, że nie czerpie z gospodarstwa żadnych dochodów, nie ma dotacji z Unii, nic nie uprawia. Z kolei z decyzji w sprawie podatku rolnego na rok 2020 wynika, że jest właścicielem gruntów rolnych o powierzchni 0,9717 ha fizycznych, co daje 0,7630 ha przeliczeniowych.

Z przeprowadzonego w dniu 9 grudnia 2020 r. wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący sprawuje stałą i bezpośrednią opiekę nad niepełnosprawną matką S. F., która jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji i wymaga pomocy i opieki osób drugich w codziennym funkcjonowaniu. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką S. F. oraz ojcem J. F., który również jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Zakres opieki sprawowanej przez C. D. nad matką S. F. sprowadza się do zabezpieczenia jej wszystkich potrzeb życiowych, bytowych, higienicznych, egzystencjalnych, co nie daje mu możliwości podjęcia zatrudnienia choćby w ograniczonym zakresie, wymieniony cały swój czas poświęca opiece nad matką, która wymaga całodobowej opieki.

W tym stanie sprawy, Wójt Gminy, decyzją z dnia 20 stycznia 2021 r. nr [...], odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką S. F. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie nie został spełniony jeden z niezbędnych warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. niepełnosprawność u osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu przez nią wieku określonego w art. 17 ust. 1 b u.ś.r. tj. w wieku 72 lat. Wójt Gminy wskazał, że w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13,Trybunał Konstytucyjny wprawdzie orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Niemniej jednak stwierdził, że skutkiem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21.10.2014 r. sygn. akt K 38/13 nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie prawa do żądania świadczenia przez opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność ich podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził ostatecznie, że poprawienie stanu prawnego w tym zakresie należy wyłącznie do ustawodawcy. Na dzień wydania decyzji w niniejszej sprawie ustawodawca nie podjął żadnych działań, co do zmiany ww. przepisów. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21.10.2014 r. sygn. akt K 38/13 do dnia dzisiejszego nie zmienił zatem sytuacji prawnej opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych. Organ rozpatrując wnioski o ustalenie prawa doświadczenia pielęgnacyjnego jest zobowiązany dostosowania art. 17 ust. 1b ww. ustawy jako nadal obowiązującego i aktualnego przepisu prawa.

W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że skarżący nie spełnia warunków ustawy o świadczeniach rodzinnych do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką S. F.

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł skarżący. W odwołaniu podniósł, że przy rozstrzyganiu wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego należy uwzględnić stan prawny będący wynikiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a tym samym nie można opierać decyzji negatywnej na treści przepisu, który w części został uznany za niekonstytucyjny.

Opisaną we wstępie decyzją SKO utrzymało jednak w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W swoich rozważaniach SKO podzieliło stanowisko organu I instancji, wskazując, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka rezygnacji z zatrudnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., albowiem skarżący pozostaje bez zatrudnienia od stycznia 2018 r. tj. na długo przed wszczęciem niniejszej postępowania.

Zdaniem organu odwoławczego nie została spełniona również przesłanka niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o której mowa w wyżej wymienionym przepisie, pozwalająca na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący nie podejmował bowiem zatrudnienia od stycznia 2018 r. Nigdy nie prowadził gospodarstwa rolnego, nie pracował w gospodarstwie rolnym. Z wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wynika również, że nie czerpie ż gospodarstwa żadnych dochodów, nie ma dotacji z Unii, nic nie uprawia. Skarżący pozostaje więc bez jakiejkolwiek pracy zarobkowej już przez okres co najmniej 3 lat.

Organ odwoławczy za niewiarygodne uznał zdanie zawarte w uzasadnieniu decyzji, jakoby od 1 listopada 2020 r. C. D. miał zaprzestać pracy na roli z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi rodzicami. Z oświadczenia, które zostało złożone w dniu 18 grudnia 2020 r. wynika, bowiem, że skarżący nigdy nie prowadził gospodarstwa rolnego ani nie pracował w gospodarstwie rolnym. Nie mógł więc zrezygnować z pracy "na roli", której nie wykonywał.

Z kolei z oświadczenia z dnia 19 grudnia 2020 r. wynika, że S. F. przed 01.10.2019 r. nie legitymowała się orzeczeniem o niepełnosprawności. To z kolei oświadczenie daje asumpt do stwierdzenia, że przed 1 października 2019 r. S. F. była osobą, która nie spełniała kryterium niepełnosprawności, warunkujące przyznanie świadczenia, które jest związane z koniecznością sprawowania opieki.

W ocenie organu odwoławczego, niepodejmowanie zatrudnienia przez skarżącego nie było związane z koniecznością sprawowania opieki. W tym okresie skarżący nie był zatrudniony, nie prowadził gospodarstwa rolnego ani nie pracował w gospodarstwie rolnym. Wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony w dniu 20 listopada 2020 r., w okresie od października 2019 r., do tej daty (a więc przez ponad rok) skarżący również nie podejmował żadnego zatrudnienia.

Tak długi okres czasu pozostawania bez jakiejkolwiek pracy zarobkowej (prawie 3 lata), w zestawieniu z datą uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności, powoduje konieczność przyjęcia, że skarżący nie podejmuje zatrudnienia nie z tego powodu, że opiekuje się niepełnosprawną matką, ale ze względu na długotrwałe, faktyczne bezrobocie, w którym to stanie skarżący pozostaje przez okres, co najmniej 3 lat.

Organ odwoławczy stwierdził również, że ze zgromadzonego w sprawie materiału nie wynika, aby matka skarżącego posiadająca, co prawda orzeczenie niezdolności do samodzielnej egzystencji, była niesamodzielna w większości sfer życia.

Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, że organ I instancji dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 1 b u.ś.r. i wydał rozstrzygnięcie w oparciu o niekonstytucyjną normę prawną i z naruszeniem art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie, z którym orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Zatem, rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej w takim stanie prawnym organ l instancji miał obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, z wyłączeniem tej części tego przepisu, która w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21.10.2014 r, sygn. akt K 38/13 została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

Pomimo tego, Kolegium doszło do przekonania, że kwestionowana decyzja w zakresie rozstrzygnięcia ostatecznie odpowiada prawu, ponieważ skarżący nie wykazał, aby zakres sprawowanej nad matką opieki uniemożliwił mu w sposób zupełny, nawet w niewielkim wymiarze czasowym podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jak również, aby rezygnacja z aktywności zawodowej spowodowana była koniecznością opieki nad niepełnosprawna matką.

Na powyższą decyzję C. D., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz o orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.. skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął zarzuty skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przeprowadzona przez Sąd, w trybie uproszczonym, kontrola zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Referatu Świadczeń Socjalnych działającego z upoważnienia Wójta Gminy, którą to odmówiono skarżącemu C. D. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką S. F.

Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2020.111 ze zm., dalej będzie stosowany skrót u.ś.r.). Jego celem jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Zgodnie z powołanym przepisem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje między innymi osobie, na której ciąży obowiązek alimentacyjny - jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje ona z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia z powodu nie spełnienia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r., bowiem z załączonego do akt sprawy orzeczenia o stopniu o niepełnosprawności wynikało, że niepełnosprawność matki skarżącego powstała później niż do ukończenia 25 roku życia.

Organ II instancji wskazał, że podstawy odmowy nie może stanowić art. 17 ust. 1b ustawy. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego należy rozpatrywać bez tej przesłanki negatywnej. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazać należy, że pogląd ten jest prawidłowy. Trybunał Konstytucyjny w punkcie 2 sentencji wyżej wskazanego wyroku orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W kwestii skutków cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego istnieje ugruntowana linia orzecznicza sądów administracyjnych, które w odniesieniu do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych wnoszących o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego po wyroku Trybunału, dostrzega jego wpływ na obecną sytuację tych podmiotów i wyraża stanowisko o konieczności uchylania decyzji bazujących na tej przesłance (por.m.in. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2019 r. sygn. I OSK 8/19, wyrok NSA z 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 923/16 oraz wyrok z 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1578/16).

Sąd rozpoznający sprawę podziela stanowisko dotyczące możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego bez względu na czas powstania niepełnosprawności u osoby niepełnosprawnej, i uznaje tym samym za błędny pogląd organu pierwszej instancji w tym zakresie w niniejszej sprawie.

Przyczyną ostatecznej odmowy przyznania świadczenia przez organ II instancji – Samorządowe Kolegium Odwoławcze– było nie spełnienie przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1 u.ś.r., to jest brak związku przyczynowego pomiędzy zapewnieniem przez skarżącego opieki niepełnosprawnej matce a zaprzestaniem podejmowania przez niego zatrudnienia, a także z powodu braku potrzeby stałej opieki skarżącego nad niepełnosprawna matką.

W ocenie Sądu, taka ocena organu II instancji znajduje oparcia w zebranym materiale dowodowym.

Kwestą, która należy rozważyć w niniejszej sprawie, jest realizacja w odniesieniu do matki skarżącego S. F. przesłanki istnienia konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Sama ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być "stała" lub "długoterminowa". Te określenia z kolei wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (zob. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15). Nie należy jednak rozumieć warunku "stałej" i "długoterminowej" opieki, jako wykonywanie opieki "bez przerwy" i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być stała, w sensie trwałości, a długoterminowa w sensie rozciągłości w czasie, a więc musi to być opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest stopniem niepełnosprawności podopiecznego, a więc koniecznością wykonywania takich czynności, które warunkują jego egzystowanie w warunkach godności człowieka (zob. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lipca 2020 r., III SA/Gd 482/20).

Z zaświadczeń lekarskich oraz orzeczenia Komisji Lekarskiej KRUS wynika, że matka skarżącego jest osobą trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Rozpoznano u niej liczne choroby m.in. chorobę nadciśnieniową z zajęciem serca, inne choroby stawów, inne zespoły bólów głowy, osteoporozę ze złamaniem patologicznym, otępienie typu alzheimerowskiego, zaburzenia przemiany lipidów i inne lipidemie, zawroty głowy i odurzenie, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa oraz zwyrodnienia wielostawowe. Z przedłożonego zaświadczenia wynika, że potrzebuje ona pomocy w przygotowywaniu posiłków, przemieszczaniu się z łóżka na krzesło i z powrotem, korzystaniu z toalety, poruszaniu się po powierzchniach płaskich, wychodzeniu i schodzeniu po schodach, ubieraniu się. Matka skarżącego ma także problemy z trzymaniem stolca oraz moczu (przypadkowe popuszczanie). W związku z powyższym w wywiadzie środowiskowym stwierdzono, że pomoc skarżącego sprowadza się do zapewnienia matce wszystkich potrzeb życiowych i są to: robienie zakupów, kupowanie, dozowanie i podawanie leków, przygotowywanie posiłków, gotowanie obiadów, umawianie wizyt lekarskich i towarzyszenie podczas ich odbywania, przygotowywanie opału, palenie w piecu, przebieranie pościeli, pranie, pomoc w ubieraniu się, utrzymaniu higieny, sprzątanie pomieszczeń. Z oświadczenia skarżącego wynika równie że kilka razy dziennie musi wymieniać pielucho- majtki, smarować kremami przeciw oparzeniom, podawać posiłki, oklepywać, masować, czuwać podczas snu.

Na wstępie należy stwierdzić, że samo orzeczenie o niepełnosprawności nie jest wystarczające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Konieczne jest bowiem spełnienie kryterium "konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy". W ocenie Sądu rozstrzygającego niniejsza sprawę, wyszczególnione w zaświadczeniu lekarskim choroby nie świadczą z kolei o potrzebie stałej i długotrwałej opieki i pomocy. Można wręcz uznać, że są to schorzenia często występujące, także u osób młodszych niż matka skarżącego, które funkcjonują samodzielnie. Nie wymagają więc długotrwałego zaangażowania ze strony opiekuna. Należy też podkreślić na kanwie niniejszej sprawy, że skarżący mieszka razem ze swoją niepełnosprawną matką, a więc prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe. Wiele więc czynności, które wykonuje dla swojej podopiecznej wykonuje jednocześnie dla siebie, jak na przykład robienie zakupów, przygotowywanie posiłków czy palenie w piecu.

W ocenie Sądu czynności podejmowane przez skarżącego nie wymagają także poświęcenia codziennie znacznej ilości czasu celem sprawowania opieki i niesienia pomocy swojej matce S. F., co uniemożliwiałoby skarżącemu podjęcie zatrudnienia. W zasadzie są to zwykłe czynności, jakie powinien wykonywać syn, który ma obowiązek alimentacyjny wobec swojej matki. Co więcej z akt sprawy wynika, że są jeszcze inne osoby oprócz skarżącego zobligowane do alimentacji: dwie córki E. K. oraz B. Ł., a także syn L. F.

Stąd trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że zakres sprawowanej opieki nad matką nie uniemożliwia skarżącemu w sposób zupełny, nawet w niewielkim wymiarze czasowym podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jak również, aby rezygnacja z aktywności zawodowej spowodowana była koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką. Z art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, bowiem że świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane skarżącemu jeżeli sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny jest związane z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przy czym na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy. Zaprzestanie, bądź niepodejmowanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane potrzebą wykonywania opieki, które należy rozumieć jako wystąpienie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją, bądź niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem opieki. O istnieniu wskazanego związku przyczynowo - skutkowego przesądza z kolei rzeczywisty zakres tej opieki oraz potrzeby osoby niepełnosprawnej, wynikające z posiadanych przez nią konkretnych schorzeń. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z 5 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 2454/11). Opieka taka musi więc w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni" (wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 4023/18). W niniejszej sprawie brak jest bezpośredniego związku przyczynowo - skutkowego, gdyż sam zakres opieki nad S. F. nie pochłania takiej ilości dziennego czasu, aby skarżący nie mógł podjąć zatrudnienia, zwłaszcza że są jeszcze inne osoby zobowiązane do alimentacji względem S. F.

W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.