Wyrok NSA, sygn. akt II SA 3408/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-07-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Teza: W wypadku wypowiedzenia żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, organ jest zobowiązany zastrzec w decyzji początkowy bieg terminu wypowiedzenia.

TEZY

W wypadku wypowiedzenia żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, organ jest zobowiązany zastrzec w decyzji początkowy bieg terminu wypowiedzenia.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wiesława K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 2001 r. (...) w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej - uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Dyrektor Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 10 marca 2000 r. (...), na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2, art. 79 ust. 4 i art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /t.j. Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./ w zw. z par. 137 ust. 1, 2 i par. 163 ust. 1, 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 7 poz. 38 ze zm./, wypowiedział mjr Wiesławowi K. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, którą wymieniony pełnił ostatnio w Dowództwie Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSWiA. W uzasadnieniu podano, że w związku z decyzją nr 52 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 lutego 2000 r. w sprawie rozformowania Jednostki Wojskowej 3056 - Dowództwa Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych, jednostka ta uległa likwidacji w terminie do dnia 31 grudnia 2000 r. i nie ma możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe.

W odwołaniu z dnia 25 kwietnia 2000 r. od powyższej decyzji, skarżący wniósł o jej uchylenie.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 29 maja 2000 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, powtarzając zawarte w niej uzasadnienie.

Na tę decyzję oficer złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w dniu 29 listopada 2000 r. uwzględniając skargę, uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na niedostateczne uzasadnienie faktyczne, dotyczące braku możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe podporządkowane Ministrowi Spraw Wewnętrzny i Administracji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 24 września 2001 r. (...) utrzymał w mocy decyzję wypowiadającą Wiesławowi K. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu podał, że wszystkie istniejące w resorcie spraw wewnętrznych i administracji jednostki oraz struktury wojskowe postawione zostały w stan likwidacji i co się za tym wiąże, wszystkie stanowiska wojskowe. Powoduje to, że w gestii Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie ma możliwości wyznaczenia oficera na inne stanowisko służbowe w celu pełnienia dalszej zawodowej służby wojskowej. Podstawę materialne - prawną wypowiedzenia oficerowi stosunku służbowego stanowił przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /t.j. Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./ w związku z rozformowaniem jednostki wojskowe, w której żołnierz zawodowy pełni służbę wojskową oraz brakiem możliwości wyznaczenia oficera na inne stanowisko służbowe.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wiesław K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenia prawa procesowego w postaci rażącego naruszenia art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ poprzez wydanie decyzji, sprzecznej z bezwzględnie wiążącą Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 29 listopada 2000 r. /II SA 1710/00/, w myśl której Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylić decyzję (...) z dnia 10 marca 2000 r. Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia, i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, które nie posiadają uzasadnienia faktycznego oraz rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /t.j. Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./ w zw. z par. 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. /Dz.U. 1997 nr 7 poz. 38 ze zm./ poprzez przyjęcie, iż istnieją przesłanki do wypowiedzenia stosunku służbowego, wbrew faktom ustalonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2000 r. W uzasadnieniu skargi podniósł, że w zaskarżonej decyzji powtórzono argument z decyzji uchylonej przez Naczelny Sąd Administracyjny, podczas gdy właśnie te argumenty Sąd uznał za niewystarczające do podjęcia decyzji w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Ponadto wskazał, że minister powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne, a ponadto wskazał, że z wyroku nie wynikał obowiązek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Nie można również uznać zarzutów, że zaskarżona decyzja powtarza argumenty decyzji uchylonej przez Sąd. Organ drugiej instancji bowiem nie ograniczył się jedynie do stwierdzenia braku możliwości wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe, lecz przeprowadził dogłębne postępowanie, co znajduje swoje odzwierciedlenie w aktach sprawy.

W piśmie procesowym i na rozprawie skarżący podniósł dodatkowy zarzut, a mianowicie brak wskazania w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji pierwszoinstancyjnej okresu wypowiedzenia oraz początku jego biegu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności uznać należy, że zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie.

Art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Pozostaje poza sporem, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy, była ocena zgodności z prawem decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia wyżej wymienionego przepisu, wynika z przyjęcia przez skarżącego założenia, że skoro Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, to tym samym stwierdził, iż brak było w ogóle podstaw do wypowiedzenia stosunku służbowego.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrokiem z dnia 29 listopada 2000 r. decyzję organu II instancji wskazał okoliczności, które nie zostały dostatecznie wyjaśnione, a które należy wyjaśnić przy ponownym rozpatrzeniu odwołania. Chodziło w szczególności o dokonanie analizy możliwości wyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe, a więc o okoliczności faktyczne, a nie prawne. Oddziaływanie wyroku N SA na ponowne postępowanie administracyjne przed organem drugiej instancji nie oznacza, że nabiera ono szczególnego charakteru, tym bardziej, że organ ten wykonał wskazania Sądu.

Jako nietrafny ocenić należy także drugi zarzut podniesiony w skardze, dotyczący naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w, związku z par. 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych. Z treści art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby organ wojskowy mógł dokonać wypowiedzenia żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego. Mianowicie, jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy oraz brak jest możliwości wyznaczenia żołnierza zawodowego na inne stanowisko służbowe.

Pierwsza przesłanka uzasadniająca dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego w tym trybie, niewątpliwie została spełniona i jej zaistnienie nie jest przez skarżącego kwestionowane, gdyż Jednostka Wojskowa 3056 Dowództwa Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSWiA została zlikwidowana.

Oceny wymaga natomiast, czy została spełniona druga przesłanka i czy istotnie me było możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe. Z dokumentów dołączonych do akt, a mianowicie oświadczeń Komendanta Samodzielnego Oddziału Żandarmerii Wojskowej przy DNJ MSWiA, Szefa Jednostki Wojskowej (...) Biura Ochrony Rządu i Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań NJW MSWiA dotyczących możliwości wykorzystania skarżącego w dalszej zawodowej służbie wojskowej wynika, że z uwagi na brak stanowiska służbowego o specjalności wojskowej posiadanej przez oficera oraz braku limitu zatrudnienia, nie ma możliwości służbowego wykorzystania skarżącego w podległych im jednostkach wojskowych. Reasumując, przedstawiona powyżej analiza upoważnia do stwierdzenia, że nie było możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe.

Natomiast co do zarzutu przedstawionego w piśmie procesowym oraz na rozprawie przed sądem stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie.

W art. 107 par. 1 Kpa wymienione są składniki decyzji, które służą pełnemu określeniu elementów stosunku prawnego zarówno materialnego, jak i procesowego. Z kolei obowiązek umieszczenia w decyzji elementów dodatkowych rozstrzygnięcia sprawy może wynikać z przepisów odrębnych, do których odsyła się w art. 107 par. 2 Kpa.

W wypadku wypowiedzenia żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, organ jest zobowiązany zastrzec w decyzji początkowy bieg terminu wypowiedzenia. Wskazuje na to jednoznacznie par. 137 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 7 poz. 38 ze zm./ w którym stanowi się, że dowódca jednostki wojskowej doręcza żołnierzowi zawodowemu za pokwitowaniem odbioru wypowiedzenie określające datę, od której biegnie okres wypowiedzenia. Okres, o którym mowa w przepisie art. 79 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /t.j. Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./ i który to przepis określa zarówno początek, jak i jego koniec. Ponadto w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2002 r., OSA 9/01 stwierdzono min., że "(...) w decyzji o zwolnieniu żołnierza zawodowego 2 zawodowej służby wojskowej wskutek wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy należy nie tylko określić termin /okres/ wypowiedzenia i początkowy jego bieg, lecz także wskazać ostatni dzień tego terminu /okresu/, jako datę zwolnienia ze służby, rozwiązania stosunku służbowego (...)".

W przedmiotowej zaś sprawie zarówno w decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i w drugoinstancyjnej nie wskazano daty, od której biegnie okres wypowiedzenia, ani też daty upływu okresu wypowiedzenia. Rozstrzygnięcia tej kwestii nie można domniemywać Winno ono być wyrażone w decyzji w sposób precyzyjny, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Uznać zatem należy, że zaskarżone decyzje naruszyły przepisy prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, należało orzec jak w sentencji wyroku.