Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1283/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa, Sędziowie sędzia WSA Aneta Trochim - Tuchorska (sprawozdawca), sędzia WSA Tomasz Sałek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] sp. j. A. P., W. P. w likwidacji na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] marca 2018r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. ("Dyrektor IAS") odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez S. sp. j w likwidacji (dalej: "Spółka", "Skarżąca") od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. ("Naczelnik US") z [...] grudnia 2017r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec, kwiecień, czerwiec i lipiec 2012r.

W uzasadnieniu Dyrektor IAS wskazał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. decyzją z [...] grudnia 2017r. określił Spółce kwoty związane z rozliczeniem podatku od towarów i usług za luty, marzec, kwiecień, czerwiec i lipiec 2012r. Decyzję doręczono Spółce 29 grudnia 2017r. w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r. poz. 201 ze zm., dalej: "O.p.") po dwukrotnym zawiadomieniu o pozostawieniu pisma w Urzędzie Dzielnicy [...] m. W., tj.: 15 i 27 grudnia 2017r.

W dniu 22 stycznia 2018r. Spółka wniosła odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Spółka wskazała, że ww. decyzja nie została jej doręczona, gdyż nie otrzymała zgodnie z Ordynacją podatkową adnotacji w drzwiach siedziby ani w skrzynce pocztowej o pozostawieniu pisma w Urzędzie Dzielnicy [...] m. W.. Ponadto decyzja nie została wysłana listem poleconym za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego. Zdaniem Spółki, organ nie dochował procedury określonej w art. 148 i art. 150 O.p. Uznanie decyzji za skutecznie doręczoną w dniu 29 grudnia 2017r. należy więc uznać za przedwczesne. Spółka podkreśliła, że wiedzę o wydaniu ww. decyzji z [...] grudnia 2017r. powzięła z decyzji Dyrektora IAS z [...] stycznia 2018r. umarzającej postępowanie odwoławcze, doręczonej 15 stycznia 2018r.

Zdaniem Dyrektora IAS, wniosek Spółki o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika US z [...] grudnia 2017r. nie zasługiwał na uwzględnienie.

Dyrektor IAS wyjaśnił, że zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W myśl zaś art. 162 § 1 O.p. organ podatkowy może przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie zaś do § 2 tego przepisu podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne (art. 162 § 3 O.p.).

Następnie Dyrektor IAS argumentował, że przywracanie terminów nie jest przedmiotem uznania administracyjnego. W przypadku, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki, organ podatkowy jest zobowiązany przywrócić uchybiony termin. Jednakże, niezaistnienie któregokolwiek z ww. warunków uniemożliwia przywrócenie uchybionego terminu.

Aby jednakże rozpatrywać kwestię przywrócenia terminu należy przede wszystkim stwierdzić, czy doszło do jego uchybienia.

Jak wynika z akt sprawy decyzja Naczelnika US z [...] grudnia 2017r. została uznana za doręczoną w dniu 29 grudnia 2017r. w trybie art. 150 O.p. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął więc z dniem 12 stycznia 2018r. Natomiast Spółka odwołanie wniosła za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 22 stycznia 2018r., a zatem po dacie 12 stycznia 2018r., tj. po dniu, w którym upłynął termin do wniesienia odwołania przewidziany w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.

Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Spółka złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika US z [...] grudnia 2017r., spełniając tym samym przesłankę wynikającą z art. 162 § 2 zdanie drugie O.p. Ponadto spełniony został również warunek dochowania siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Odnosząc się do kwestii uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania Dyrektor IAS podniósł, że z akt sprawy wynika, iż postanowieniem z [...] sierpnia 2017r. (doręczonym 6 września 2017r.) Naczelnik US wszczął z urzędu wobec Spółki postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za luty, marzec, kwiecień, czerwiec i lipiec 2012r. Doręczanie korespondencji kierowanej do Spółki w toku ww. postępowania podatkowego, poza postanowieniem z [...] sierpnia 2017r., miało miejsce po powtórnym awizowaniu. Ponadto z adnotacji z 16 października 2017r. wynika, że A. P. kontaktując się z organem I instancji w związku z odebraniem wezwania do przedłożenia dokumentów wniosła o wydłużenie terminu do dostarczenia żądanych dokumentów z 7 do 14 dni. W dniu zaś 29 listopada 2017r. A. P. zapoznała sie z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Istotnym jest także to, że postanowieniem z [...] listopada 2017r. Naczelnik US zawiadomił Spółkę, iż postępowanie podatkowe nie zostanie zakończone w terminie określonym w postanowieniu z [...] października 2017r. i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 15 grudnia 2017r. Postanowienie to zostało doręczone Spółce 19 grudnia 2017r. po dwukrotnym awizowaniu. W dniu [...] grudnia 2017r. Naczelnik US wydał na rzecz Spółki decyzję w zakresie podatku od towarów i usług za luty, marzec, kwiecień, czerwiec i lipiec 2012r. Natomiast [...] grudnia 2017r. wydał postanowienie o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Następnie w dniu 15 grudnia 2017r. podjęto próbę doręczenia ww. pism w siedzibie Spółki. Jednakże z uwagi na niemożność ich doręczenia przedmiotowe pisma w tym samym dniu złożono w Urzędzie Dzielnicy [...] W. na okres 14 dni, jednocześnie pozostawiając pod adresem [...] zawiadomienie z ww. informacją z 15 grudnia 2017r. oraz zawiadomienie ponowne z 27 grudnia 2017r.

Nadto Dyrektor IAS zauważył, że likwidator Spółki, tj. A. P. w piśmie z 24 stycznia 2018r. wskazuje, iż "w dniu 15.12.2017r. w godzinach porannych zadzwoniła do mnie p. M. A. z zapytaniem czy jestem w siedzibie Spółki na placu [...], bo jest dla Spółki korespondencja, a pracownik będzie dziś w terenie i chciałby ją dostarczyć. Odpowiedziałam, że niestety nie ma mnie i na pewno nie będzie i proszę o przesłanie korespondencji pocztą. W odpowiedzi zaproponowano, że mogą pracownicy pozostawić korespondencję w Urzędzie Dzielnicy. Poprosiłam ponownie o przesłanie korespondencji pocztą. W odpowiedzi Urzędniczka powiedziała, że skonsultuje się wobec tego ze zwierzchnikiem w tej sprawie. (...) Ponadto posiadając mój numer telefonu, pracownik mógł zawiadomić mnie telefonicznie o fakcie pozostawienia dokumentów w Urzędzie Dzielnicy (...)".

W świetle powyższego Dyrektor IAS stwierdził, że Spółka podając powody przekroczenia terminu do wniesienia odwołania nie uprawdopodobniła niezawinionego działania.

Ponadto zdaniem Dyrektora IAS, fakt doręczenia ww. decyzji Spółce w dniu 29 grudnia 2017r. w trybie art. 150 O.p. uznać należy za bezsprzeczny. W szczególności nie można dać wiary twierdzeniom Spółki, że doręczenie było nieskuteczne z uwagi na fakt, iż nie otrzymała stosownych zawiadomień o pozostawieniu pism w Urzędzie Dzielnicy [...] W. W przekazanych przez Naczelnika US aktach sprawy znajdują się pisma potwierdzające zastosowanie procedury doręczenia korespondencji określonej w Ordynacji podatkowej, tj.: pismo z 15 grudnia 2017r. skierowane do Urzędu Dzielnicy [...] W., potwierdzające złożenie korespondencji celem jej doręczenia zawierające pieczęć wpływu, jak też adnotacja z 15 grudnia 2017r. sporządzona przez pracowników urzędu skarbowego doręczających korespondencję zawierająca informację, iż z uwagi na niemożność doręczenia pism pod adresem siedziby zostały one złożone na okres 14 dni w Urzędzie Dzielnicy [...] oraz o pozostawieniu pod adresem [...] stosownego zawiadomienia informującego podatnika o powyższym fakcie. Wreszcie w aktach sprawy znajdują się również egzemplarze pozostawione ad acta zawiadomienia z 15 grudnia 2017r. oraz zawiadomienia ponownego z 27 grudnia 2017r.

W tej sytuacji, w ocenie Dyrektora IAS, Spółka 15 grudnia 2017r. dysponowała wiedzą o korespondencji kierowanej do niej przez Naczelnika US i możliwości jej doręczenia za pośrednictwem Urzędu Dzielnicy [...] W..

Jednocześnie Dyrektor IAS zauważył, że postanowieniem z [...] października 2017r. Naczelnik US przedłużył termin załatwienia sprawy do 30 listopada 2017r. Z kolei postanowieniem z [...] listopada 2017r. (doręczonym 19 grudnia 2017r.) przedłużył termin załatwienia sprawy do 15 grudnia 2017r. Dlatego też z uwagi na otrzymaną 15 grudnia 2017r. informację telefoniczną od pracownika Urzędu Skarbowego o kierowanej do Spółki korespondencji, pozostawione w tym dniu zawiadomienie, jak również na otrzymane 19 grudnia 2017r. postanowienie przedłużające termin załatwienia sprawy do 15 grudnia 2017r. należy przyjąć, że Spółka, chcąc należycie dbać o swoje interesy, niewątpliwie mogła przewidzieć, iż kierowana przez organ korespondencja, będzie wymagała aktywności z jej strony.

Zdaniem Dyrektora IAS, skoro Spółka nie podjęła w stosownym czasie kroków w celu zabezpieczenia swoich interesów, niewątpliwie dopuściła się winy co najmniej w jej lżejszej postaci, tj. niedbalstwa. W konsekwencji Dyrektor IAS stwierdził, że powołane przez Spółkę okoliczności nie uprawdopodobniają braku jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Trudno sobie bowiem wyobrazić, że podmiot gospodarczy, który należycie dba o swoje interesy, mając wiedzę o kierowanej do niego korespondencji, nie poczynił żadnych kroków w celu jej odebrania, zapoznania się z nią w celu podjęcia odpowiednich kroków.

Następnie Dyrektor IAS wskazał, że z uwagi na fakt, iż Spółka we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika US z [...] grudnia 2017r. kwestionuje prawidłowość doręczenia tej decyzji, zasadne jest szersze odniesienie się do tej kwestii.

W związku z tym Dyrektor IAS podniósł, że zasadą jest doręczenie osobiste (do rąk adresata lub ustanowionego przez niego pełnomocnika - art. 145 § 1 i 2 O.p.), w lokalu siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności (art. 151 § 1 O.p.). W razie niemożności doręczenia pisma we wskazany sposób, organ ma prawo do zastosowania tzw. doręczenia zastępczego. Instytucję doręczenia zastępczego uregulowano w art. 150 O.p., zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, pismo składa sie na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (art. 150 § 1 pkt 2 O.p.). W takiej sytuacji adresata zawiadamia sie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 wraz z informacją o możliwości odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni, przy czym możliwość odbioru pisma istnieje w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w urzędzie gminy (art. 150 § 3 O.p.). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.).

Dyrektor IAS stwierdził następnie, że z adnotacji z 15 grudnia 2017r. sporządzonej przez pracowników [...] Działu Podatków Dochodowych i Podatku od Towarów i Usług [...] Urzędu Skarbowego W. wynika, iż w związku z niemożnością doręczenia decyzji z [...] grudnia 2017r. pod adresem siedziby Spółki, ww. pismo zostało złożone w Urzędzie Dzielnicy [...] na okres 14 dni i jednocześnie pod adresem [...] pozostawiono zawiadomienie z 15 grudnia 2017r. o złożeniu ww. pisma z 13 grudnia 2017r. w Urzędzie Dzielnicy [...] W., ul. [...]. Dyrektor IAS podkreślił, że na piśmie adresowanym do Urzędu Dzielnicy [...] W., przy którym złożono ww. decyzję widnieje stempel dzienny ww. Urzędu z datą 15 grudnia 2017r. Kolejno organ pierwszej instancji wypełniając dyspozycję zawartą w art. 150 § 3 O.p. pismem z 27 grudnia 2017r. ponownie zawiadomił Spółkę o złożeniu ww. pisma z 13 grudnia 2017r. w Urzędzie Dzielnicy [...] W..

W świetle powyższego Dyrektor IAS uznał, że decyzja z [...] grudnia 2017r. została skutecznie doręczona Spółce 29 grudnia 2017r., bowiem spełnione zostały wszystkie wymogi formalnoprawne określone w art. 150 O.p. przewidziane dla tego trybu doręczenia.

W związku z powyższym Dyrektor IAS za bezpodstawny uznał wniosek Spółki o doręczenie ww. decyzji Naczelnika US z [...] grudnia 2017r., bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na fakt doręczenia ww. decyzji w dniu 29 grudnia 2017r. W ocenie Dyrektora IAS, Spółka z własnej winy nie dochowała terminu do wniesienia odwołania, a wskazane przez nią przesłanki wynikające z art. 162 § 1 i § 2 O.p. są bezpodstawne. Niedochowanie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło na skutek niezachowania przez likwidatora – A. P. szczególnej staranności w prowadzeniu spraw Spółki.

W skardze na powyższe postanowienie złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 162 § 1 i 2 O.p. poprzez błędne uznanie, że przekroczenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z jej winy (w postaci niedbalstwa lub niedołożenia należytej staranności). Ponadto organ błędnie uznał, że decyzja Naczelnika US z [...] grudnia 2017r. została Spółce skutecznie doręczona w dniu 29 grudnia 2017r.

W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że ww. decyzja nie została jej doręczona, gdyż nie otrzymała zgodnie z Ordynacją podatkową adnotacji w drzwiach siedziby ani w skrzynce pocztowej o pozostawieniu pisma w Urzędzie Dzielnicy [...] W. Ponadto decyzja nie została wysłana listem poleconym za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego. Zdaniem Skarżącej, organ nie dochował procedury określonej w art. 148 i art. 150 O.p. Uznanie decyzji za skutecznie doręczoną w dniu 29 grudnia 2017r. należy więc uznać za przedwczesne. Skarżąca podkreśliła, że wiedzę o wydaniu ww. decyzji z [...] grudnia 2017r. powzięła z decyzji Dyrektora IAS z [...] stycznia 2018r. umarzającej postępowanie odwoławcze, doręczonej 15 stycznia 2018r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018r. poz. 2107) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.; dalej – "P.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie Dyrektora IAS o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia przez Skarżącą odwołania od decyzji Naczelnika US z [...] grudnia 2017r.

Podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 162 § 1 i 2 O.p. oraz art. 163 § 1 i 2 O.p.

W myśl art. 162 § 1 O.p. organ podatkowy może przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Stosownie zaś do art. 162 § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego § 2 jest niedopuszczalne według art. 162 § 3 O.p.

W związku z powyższym, do zastosowania instytucji przywrócenia terminu dla

dokonania określonej czynności, konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: złożenie wniosku o przywrócenie terminu, wskazanie we wniosku przyczyny uchybienia terminu, złożenie tego wniosku w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnienie braku winy w przekroczeniu terminu oraz jednocześnie dokonanie czynności, dla której przewidziano termin.

Podkreślenia jednak wymaga, że aby rozpatrywać kwestię przywrócenia terminu, należy przede wszystkim zbadać, czy doszło do jego uchybienia. Warunkiem rozpatrywania prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest bowiem stwierdzenie, że termin ten został uchybiony. Przepisy art. 162 § 1 i 2 O.p. nie pozostawiają bowiem wątpliwości co do tego, że aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Zatem organ powinien najpierw wydać na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, a dopiero potem postanowienie na podstawie art. 162 i art. 163 § 2 O.p.

Postanowienie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdza fakt uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Nie tworzy nowego stanu prawnego lecz deklaruje stan istniejący, zaistniałe zdarzenia prawne. W każdym przypadku, gdy odwołanie uchybia terminowi do jego wniesienia obowiązkiem organu odwoławczego jest stwierdzenie tej okoliczności w formie postanowienia. Ustawodawca nie przewidział odstępstwa od tej reguły. W szczególności, na wydanie postanowienia z art. 228 § 1 pkt 2 O.p., nie ma wpływu złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, którego ewentualne uwzględnienie powoduje przywrócenie terminu już uchybionego. Postanowienie przywracające termin eliminuje ustawowe skutki uchybienia terminowi a nie sam termin wyznaczony dla dokonania oznaczonej czynności. Z drugiej strony wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nie jest rozstrzygnięciem skutkującym w jakikolwiek sposób na merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia uchybionego terminu. Postanowienie to dotyczy zasadniczo odmiennej kwestii: pierwsze z nich ma charakter deklaratoryjny (stwierdzający uchybienie), drugi konstytutywny (tworzący nowy stan prawny).

Jeżeli więc odwołanie złożone zostało po terminie wraz z wnioskiem o jego przywrócenie to wniosek ten nie wyłącza stosowania art. 228 § 1 pkt 2 O.p. jako obowiązującej normy prawnej i nie zwalnia organu odwoławczego z obowiązku nałożonego przez ustawodawcę wskazanym przepisem, zaś wydanie postanowienia przywracającego termin nie ma wpływu na jego bieg czy uchybienie. Przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p. nie uzależnia wydania wymienionego tam postanowienia od innych niż wskazane w tym przepisie okoliczności w tym od ostatecznego rozpatrzenia, wniesionego przez stronę, podania o przywrócenie terminu. Fakt uchybienia terminowi i wniosek o jego przywrócenie to zdarzenia, które nie tylko nie pozostają w sprzeczności, lecz są ze sobą związane skoro żądanie przywrócenia terminu uwarunkowane jest jego wcześniejszym uchybieniem.

Wydając postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ podatkowy stwierdza fakt istniejący w dacie złożenia spóźnionego odwołania i jego wydania nie tamuje wiedza o możliwości przywrócenia uchybionego terminu jako zdarzeniu przyszłym aczkolwiek niepewnym. Warto bowiem zauważyć, że przepis art. 162 § 2 O.p. wyklucza możliwość rozpoznania podania o przywrócenie terminu bez jednoczesnego wniesienia odwołania (dopełnienie czynności, dla której był określony termin).

Należy tym samym stwierdzić, że w sytuacji, gdy strona składa odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia organ odwoławczy w pierwszej kolejności bada, czy uchybienie istotnie wystąpiło i w razie stwierdzenia tego faktu ma obowiązek wydać postanowienie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p., przesądzając w ten sposób, istotną w sprawie przywrócenia terminu, kwestię jego uchybienia. Ma to znaczenie szczególnie w przypadku, gdy składając odwołanie bądź odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia strona kwestionuje skuteczność czy fakt dokonania doręczenia decyzji, od której wnosi to odwołanie. Wówczas rozstrzygnięcie stwierdzające uchybienie terminu determinuje możliwość orzekania w przedmiocie jego przywrócenia. Ustalenie, że do uchybienia terminu nie doszło powoduje - przy braku innych przeszkód - konieczność rozpatrzenia odwołania i bezprzedmiotowość orzekania o przywróceniu terminu, który nie upłynął. Natomiast stwierdzenie uchybienia terminowi w postanowieniu z art. 228 § 1 O.p., którego cechą jest ostateczność oznacza, że kwestia ta nie podlega ponownemu badaniu czy ustaleniu przy rozpoznaniu wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do momentu usunięcia tego postanowienia z obrotu prawnego, w tym w trybie nadzwyczajnym co przewiduje przepis art. 219 O.p.

Reasumując należy stwierdzić, że przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p. obliguje organ odwoławczy do "niezwłocznego" wydania wymienionego tam postanowienia i nie pozostawia organowi swobody działania. Zawarty w art. 162 § 1 O.p. zwrot "w razie uchybienia terminu" w powiązaniu z przepisem art. 228 § 1 pkt 2 tej ustawy ustanawiającym obowiązek stwierdzenia "uchybienia terminu" do wniesienia odwołania oznacza niemożność orzekania w przedmiocie przywrócenia tego terminu bez wcześniejszego wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Przedmiotem postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w odróżnieniu do przywrócenia innych terminów, nie jest stwierdzenie uchybienia tego terminu skoro ustawodawca przewidział odrębny tryb rozstrzygnięcia tej kwestii.

Sądowi rozpoznającemu niniejszą sprawę znane jest orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii stosowania przez odwoławcze organy podatkowe przepisów art. 162 i art. 228 § 1 pkt 2 O.p. zgodnie z którym, w przypadku, gdy strona wnosi odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, organ powinien najpierw rozpoznać ten wniosek, a następnie, w razie nieuwzględnienia prośby, wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Pogląd ten wywodzono z charakteru postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jako kończącego postępowanie odwoławcze. Nie do końca był on przekonujący, skoro jednocześnie nie budziło wątpliwości, że wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 228 § 1 pkt 2 O.p., nie zamykało stronie drogi do wnioskowania o przywrócenie terminu.

Trzeba jednakże wskazać, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko w kwestii kolejności wydawania postanowień uległo zmianie. W wyroku z 8 sierpnia 2012r. sygn. akt I FSK 1443/11 NSA stwierdził, iż "wymogi logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 O.p. jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania, czy jednocześnie z nim). Zgodnie bowiem z art. 162 § 1 i § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu składa się po jego uchybieniu (ustaniu przyczyny uchybienia), przy czym takie przywrócenie następuje "w razie uchybienia terminu" (o ile zainteresowany uprawdopodobni brak winy w uchybieniu). Instytucja przywrócenia terminu została zatem przewidziana do takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu. Właśnie bowiem to uchybienie daje możliwość zawnioskowania o przywrócenie terminu. Jeśli zatem na tak postrzeganą instytucję prawną nałoży się, powszechnie akceptowany w orzecznictwie, obowiązek orzekania w sprawie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania (wniosek taki płynie wystarczająco jednoznacznie z brzmienia art. 228 § 1 pkt 2 O.p. [...]), to nie powinno budzić większych i uzasadnionych wątpliwości, która ze spraw powinna obejmować badanie kwestii prawidłowości doręczenia, ustalenia daty początku biegu i końca terminu odwoławczego oraz ustalenia daty wniesienia odwołania, a następnie przełożenia tych ustaleń na odpowiedni do nich język procesowy. Wyniki takiego badania stanowią o dochowaniu lub przekroczeniu terminu, co w tym ostatnim przypadku skutkować powinno (w znaczeniu – musi) stwierdzeniem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Natomiast inną sprawą jest, aczkolwiek także mającą rację bytu i związek z tą pierwszą, dalsze procedowanie nad wnioskiem o przywrócenie terminu w płaszczyźnie dla niego kluczowej, a mianowicie z punktu widzenia oceny braku zawinienia w zakresie uchybienia terminu, którego wniosek dotyczy, oczywiście przy spełnieniu wymogów formalnych oraz co do właściwego czasu jego złożenia. Te właśnie zagadnienia są istotne dla przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej z punktu widzenia art. 162 § 1 i § 2 w związku z § 3 O.p.".

Pogląd ten został podzielony w wyrokach NSA: z 15 maja 2013r. II FSK 1653/11; z 20 marca 2009r. I FSK 112/08; z 23 listopada 2007r. II FSK 1316/06; z 1 września 2012r. I FSK 1623/11; z 20 grudnia 2012r. I FSK 75/12 (CBOSA).

Należy zatem podzielić stanowisko prezentowane w powołanym orzecznictwie, że warunkiem rozpatrywania prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest stwierdzenie, że termin ten został uchybiony.

W rozpoznanej sprawie organ wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania w tym samym dniu, co postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, tj. w dniu 7 marca 2018r. Zważyć jednakże należy, że odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania Dyrektor IAS nie powołuje się na okoliczność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, ale dokonuje ustaleń w zakresie prawidłowości doręczenia Skarżącej decyzji Naczelnika US z [...] grudnia 2017r. W konsekwencji tak w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu, jak i w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu Dyrektor IAS zajmował się kwestią daty i prawidłowości doręczenia decyzji, ustalenia daty początku biegu i końca terminu odwoławczego oraz ustalenia daty wniesienia odwołania. Jak już wskazano powyżej okoliczności te nie powinny być przedmiotem oceny w postępowaniu z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Mając na uwadze powyższe oraz w związku z tym, że organ podatkowy w niniejszej sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dokonywał ustaleń w zakresie daty i prawidłowości doręczenia decyzji, ustalenia daty początku biegu i końca terminu odwoławczego oraz ustalenia daty wniesienia odwołania, Sąd obowiązany był dokonać oceny prawidłowości tych ustaleń organu.

W rozpatrywanej sprawie Dyrektor IAS uznał, że w dniu 29 grudnia 2017r. doszło do skutecznego doręczenia wskazanej powyżej decyzji Naczelnika US z [...] grudnia 2017r., w trybie doręczenia zastępczego na podstawie art. 150 O.p. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza jednak zasadności stanowiska organu podatkowego.

Przede wszystkim należy wskazać, że doręczenie w trybie art. 150 O.p. stanowi fikcję prawną polegającą na uznaniu doręczenia za skuteczne mimo, iż strona postępowania faktycznie nie zapoznała się z treścią kierowanej do niej korespondencji. Przepis ten ustanawia normę będącą wyjątkiem od zasady głoszącej, że strona postępowania winna mieć zagwarantowaną możliwość faktycznego zapoznania z treścią korespondencji. Doręczenie w tym trybie znajduje zastosowanie dopiero wówczas, gdy nie ma możliwości dokonania doręczenia osobie fizycznej w trybie art. 148 § 1 i art. 149 O.p. oraz osobie prawnej w trybie art. 151 O.p., a więc niemożliwe jest doręczenie korespondencji w taki sposób, by strona postępowania mogła się z nią rzeczywiście zapoznać. Doręczenie zastępcze w trybie art. 150 O.p. ma na celu umożliwienie prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy strona uchyla się od podejmowania korespondencji i stanowi przejaw dążenia do zapewnienia skuteczności podejmowanych czynności procesowych. Jednakże doręczenie zastępcze w trybie art. 150 O.p. obwarowane jest warunkami, które muszą zostać spełnione, by doręczenie takie mogło zostać uznane za skuteczne. Wymogi sformułowane pod adresem doręczyciela w art. 150 O.p mają charakter gwarancyjny w stosunku do adresata pisma, a tym samym dopiero wypełnienie wszystkich określonych w nim warunków formalnych pozwala na przyjęcie fikcji prawnej doręczenia określonej w przepisie § 4 art. 150 O.p. stanowiącym, że w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Ustawodawca określił zasadę oficjalności doręczeń, zgodnie z którą ustawowy obowiązek dokonywania wszelkich doręczeń z urzędu spoczywa na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Każdy wydany w sprawie akt administracyjny winien zostać doręczony adresatowi. Doręczenie, w zależności od rodzaju pisma, powoduje powstanie różnorodnych skutków w sferze praw i obowiązków adresata.

Jak stanowi art. 144 § 1 pkt 1 O.p. – organ podatkowy może doręczać pisma (w tym decyzje) za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów.

Zauważenia wymaga, że w przypadku doręczenia pism przez operatora pocztowego (pocztę), pokwitowanie odbioru pisma następuje na druku potwierdzenia odbioru, który zwracany jest nadawcy. Sposób doręczenia przesyłki tego rodzaju został uregulowany w ustawie z 23 listopada 2012r. – Prawo pocztowe (Dz.U. z 2017r., poz. 1481 ze zm.) oraz w rozporządzeniu wykonawczym do tej ustawy, tj. w rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji z 29 kwietnia 2013r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz.U. z 2013r., poz. 545 ze zm.). Zgodnie z § 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia, określa ono warunki wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego, dotyczących wymagań w zakresie przyjmowania i doręczania przesyłek pocztowych, w tym dokumentowania wykonania usługi doręczenia przesyłek rejestrowanych. Przez przesyłkę rejestrowaną należy rozumieć, stosownie do art. 3 pkt 23 ustawy - Prawo pocztowe, przesyłkę przyjętą za pokwitowaniem przyjęcia i doręczoną za pokwitowaniem odbioru. W myśl § 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia formularz niezbędny do świadczenia usług pocztowych, np. formularz pokwitowania operator wyznaczony podaje do publicznej wiadomości. Zgodnie natomiast z treścią § 21 ust. 1 powołanego rozporządzenia, przesyłki rejestrowane doręcza się zgodnie z art. 37 ustawy za pokwitowaniem odbioru, po stwierdzeniu tożsamości osoby uprawnionej do odbioru. W myśl § 21 ust. 3 cyt. rozporządzenia pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy i datę odbioru. Stosownie do treści § 21 ust. 4 ww. rozporządzenia jeżeli adresatem przesyłki rejestrowanej jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, pokwitowanie odbioru powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy, datę odbioru i odcisk stempla firmowego, a w przypadku braku stempla firmowego - informację o dokumencie potwierdzającym uprawnienie do odbioru przesyłki.

Z kolei z treści § 31 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, iż operator wyznaczony świadczy usługę w sposób umożliwiający uzyskanie przez nadawcę dokumentu potwierdzającego odbiór przesyłki rejestrowanej, wyłącznie na pisemne żądanie nadawcy. Zgodnie z § 31 ust. 2 cyt. aktu normatywnego uzyskanie dokumentu potwierdzającego odbiór przesyłki rejestrowanej polega na doręczeniu nadawcy formularza, w postaci papierowej, na którym adresat pokwitował odbiór przesyłki rejestrowanej, albo dostarczenie nadawcy na jego wniosek informacji o doręczeniu przesyłki przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, o ile formę taką dopuszcza operator wyznaczony. Do doręczenia formularza stosuje się odpowiednio przepisy art. 37 ustawy. Stosownie do § 31 ust. 3 ww. rozporządzenia operator wyznaczony przyjmuje w placówce nadawczej od nadawcy żądanie, o którym mowa w ust. 1, na odpowiednio wypełnionym formularzu w postaci papierowej dołączonym do przesyłki, opatrzonym napisem "Potwierdzenie odbioru" albo, na wniosek nadawcy, przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, o ile formę taką dopuszcza operator wyznaczony.

Z powyższych uregulowań wynika zatem, że dowodem doręczenia przesyłki doręczanej poprzez operatora pocztowego jest pocztowy dowód doręczenia przesyłki, który musi spełniać przewidziane w nich wymogi co do formy i treści. Tym samym pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., potwierdzającym fakt i datę doręczenia, zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi.

Innymi słowy oznacza to, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone, czyli że w określonym dniu, danej osobie doręczono przesyłkę, która zawierała określoną korespondencję, ewentualnie, że przesyłki z określonych przyczyn w danym dniu nie doręczono

i w konsekwencji ją awizowano.

Pogląd, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, należy uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądowym (por. post. NSA z 31 marca 2010r. I FSK 1929/09 i powołane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego, m.in. post. SN z 30 kwietnia 1998r. III CZ 51/98, opubl. OSNC 1998; wyrok NSA z 12 grudnia 2008r. II GSK 555/08, zbiór LEX nr 52569; wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2007r. III SA/Wa 4015/06, zbiór LEX nr 345902). Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Nie budzi przy tym wątpliwości, że aby pocztowe potwierdzenie odbioru miało walor takiego dokumentu musi ono spełniać przewidziane w przepisach prawa wymogi co do formy i treści.

W sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie, organ podatkowy decyduje się na doręczenie pisma (decyzji), nie za pośrednictwem operatora pocztowego lecz poprzez pracowników urzędu obsługującego ten organ, to tak na okoliczność doręczenia tego pisma (decyzji) adresatowi, jak i na okoliczność dochowania wymogów wynikających z art. 150 O.p. w przypadku braku możliwości jego doręczenia w sposób określony w art. 148, art. 149 lub art. 151 O.p., winien być sporządzony stosowny dokument - dowód doręczenia przesyłki. Dokument ten (dowód doręczenia przesyłki) powinien wskazywać, że w określonym dniu, danej osobie doręczono przesyłkę, która zawierała określoną korespondencję, ewentualnie, że przesyłki z określonych przyczyn w danym dniu nie doręczono

i w konsekwencji ją awizowano. Ponadto dokument ten winien zawierać wszelkie inne dane wynikające z wymogów nałożonych przepisami art. 150 O.p.

Jak stanowi art. 151 § 1 O.p. osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi. Przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 oraz art. 150 i art. 150a stosuje się odpowiednio.

W razie niemożności doręczenia pisma w lokalu siedziby pisma doręcza się za pokwitowaniem zarządcy budynku lub dozorcy, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma zarządcy budynku lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, na drzwiach lokalu siedziby adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której mieści się lokal tej siedziby (art. 151 § 2 O.p.).

Zgodnie natomiast z art. 150 § 1 pkt 2 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.

W myśl zaś art. 150 § 2 O.p. zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w urzędzie gminy (art. 150 § 3 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.).

Jak już wskazano powyżej, opisany w art. 150 O.p. tryb doręczenia pisma stanowi fikcję prawną, będąc wyjątkiem od zasady właściwego doręczania korespondencji. Jako wyjątek od zasady, przepis ten musi być ściśle interpretowany, co oznacza, że skuteczność doręczenia zastępczego zależy od zachowania wszystkich warunków takiego doręczenia. W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia decyzji stronie. I tak pismo nie może być uznane za doręczone w trybie art. 150 O.p., gdy z treści potwierdzenia odbioru nie wynika przyczyna, z powodu której nie dokonano doręczenia w trybie art. 148 § 1 i art. 149 oraz art. 151 O.p., ale również, gdy z jego treści nie wynika, czy zawiadomienie o przesyłce dwukrotnie umieszczono w jednym z miejsc wymienionych w art. 150 § 2 O.p. oraz czy upłynął czternastodniowy okres przechowywania przesyłki.

W rozpatrywanej sprawie nie można uznać, iż decyzja została skutecznie doręczona, albowiem w aktach sprawy brak dokumentu, z którego wynikałoby w jakim konkretnie miejscu pozostawiono zawiadomienia (awiza) o złożeniu pisma z [...] grudnia 2017r. (decyzji Naczelnika US) na okres 14 dni w Urzędzie Dzielnicy [...] W. W notatce urzędowej - adnotacji wskazano jedynie, że zawiadomienie pozostawiono pod adresem [...]. Tymczasem z treści art. 150 § 2 O.p. wprost wynika, że zawiadomienia powinny być pozostawione w pocztowej skrzynce oddawczej adresata, a gdy nie jest to możliwe na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Tylko w przypadku, gdy nie budzi wątpliwości powiadomienie adresata o nadejściu pisma i o miejscu, gdzie pismo to pozostawiono, możliwe jest uznanie doręczenia zastępczego za skuteczne (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2002r, SK 6/02, OTK-A z 2002r., nr 5,poz. 65, z 28 lutego 2006r., P 13/05, OTK-A z 2006r., nr 2, poz. 20, z 17 września 2002r., SK 35/01, OTK-A z 2002r., nr 5, poz. 60).

W rozpoznanej sprawie w aktach podatkowych brak adnotacji urzędowych, z których wynikałoby, że zawiadomienia o złożeniu pisma z [...] grudnia 2017r. (decyzji Naczelnika US) na okres 14 dni w Urzędzie Dzielnicy [...] W., zostały pozostawione w jednym z takich miejsc, tj.: w pocztowej skrzynce oddawczej bądź na drzwiach biura lub innego pomieszczenia (...) bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Sama informacja o awizowaniu przesyłki nie jest bowiem równoznaczna z potwierdzeniem faktu umieszczenia zawiadomienia w określonym miejscu ściśle określonym w art. 150 § 2 O.p.

Stanowisko o konieczności pozostawienia zawiadomień w ww. miejscach oraz o tym, że informacja w tym zakresie powinna wynikać z akt sprawy wyraził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach: z 12 lipca 2012r. II FSK 20/11, z 10 marca 2016r. II FSK 22/14, z 26 kwietnia 2016r. II FSK 953/14 oraz z 23 lutego 2016r. I FSK 927/14, jak też w postanowieniu NSA z 8 sierpnia 2014r. II OZ 751/14. Pogląd taki został również wyrażony w wyrokach WSA w Warszawie z 28 listopada 2013r. III SA/Wa 990/13 i III SA/Wa 991/13 oraz z 9 października 2018r. III SA/Wa 246/18 (CBOSA).

Raz jeszcze należy w tym miejscu przypomnieć, że doręczenie zastępcze dokonane w trybie art. 150 O.p., stanowi wyjątkową formę doręczenia, wymagającą spełnienia wymogów formalnych określonych w tym przepisie. Przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogów z art. 150 O.p. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż strona zeń korzystająca nie będzie mogła skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Prawidłowość doręczeń jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony, zaś same przepisy traktujące o doręczeniach mają charakter gwarancyjny. Wszelkie wątpliwości w tym zakresie powinny być tłumaczone na korzyść strony, natomiast błędy podmiotów dokonujących doręczeń (doręczycieli) – obciążają na zasadzie ryzyka administrację podatkową (por. postanowienie NSA z 1 sierpnia 2014r. II FSK 2087/14, LEX nr 1503686).

W świetle poczynionych rozważań należy stwierdzić, że doręczenie zastępcze decyzji z [...] grudnia 2017r., w trybie art. 150 O.p. nie było skuteczne. W tej sytuacji nie można uznać, by przedmiotowa decyzja została doręczona w dniu 29 grudnia 2017r., a w konsekwencji brak było podstaw do przyjęcia w/w daty do obliczania zachowania terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. Skoro zatem decyzja Naczelnika US z [...] grudnia 2017r. nie została skutecznie doręczona Spółce, to nie rozpoczął biegu termin do wniesienia odwołania. W konsekwencji nieuprawnione jest stanowisko organu, że Skarżąca nie dochowała terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. W przypadku braku skutecznego doręczenia nie rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia odwołania, a skoro tak to nie może on zostać przekroczony. Z kolei procedować w sprawie przywrócenia terminu można tylko wtedy, gdy decyzja była skutecznie doręczona, a strona z uchybieniem terminu wniosła odwołanie.

Skoro zaś nie nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, to tym samym postępowanie z wniosku o przywrócenie terminu jako bezprzedmiotowe winno być umorzone na podstawie art. 208 § 1 w związku z art. 219 O.p.

W świetle powyższego, skarga zasługiwała na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przepisów art. 150 § 1-2 w zw. z art. 151 O.p. oraz art. 162 § 1 i art. 208 § 1 w zw. z art. 219 O.p., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Dodatkowo wskazać należy, że wyrokiem w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1282/18 tut. Sąd z tożsamych powodów uchylił również postanowienie Dyrektora IAS z [...] marca 2018r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika US z [...] grudnia 2017r. Stąd też mając na uwadze dyspozycję art. 153 P.p.s.a., zasadnym było także uchylenie zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika US z [...] grudnia 2017r.

Prowadząc ponownie postępowanie organ podatkowy winien uwzględnić przedstawioną powyżej argumentację.

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł jak wyroku.