Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 166/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 5a  i  ust. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 maja 2018r. sprawy ze skargi J. M. i A. W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zgodności realizacji inwestycji polegającej na przebudowie wraz z nadbudową pawilonu handlowego z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę i projekcie budowlanym oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej- DWINB) z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej - PINB) z dnia [...] w przedmiocie umarzenia postępowania administracyjnego w sprawie zgodności realizacji inwestycji polegającej na przebudowie wraz z nadbudową pawilonu handlowego zlokalizowanego przy ul. P. na działkach nr 438 i 426/7 obr. 9 miasta B. z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę i projekcie budowlanym z powodu jego bezprzedmiotowości.

Wniesienie skargi nastąpiło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia 21 września 2015 r. skarżący wystąpili do PINB z żądaniem przeprowadzenia kontroli inwestycji pn. "Przebudowa z nadbudową pawilonu handlowego, ul. P., dz. nr [...] i [...], obręb [...] m. B." prowadzonej na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Starostę B. – decyzją nr [...] z dnia [...] oraz decyzji zmieniającej – decyzja nr [...]. Organ nadzoru budowlanego w dniu 5 października 2015 r. przeprowadził kontrolę z udziałem inwestora W. R. oraz skarżącego A. W., w trakcie której stwierdzono, że podczas robót budowlanych w ścianie szczytowej przylegającej do działki nr [...] powstał otwór o wymiarach ok. 40 cm/150 cm, kwestia ta jednak jest przedmiotem roszczeń cywilnoprawnych pomiędzy inwestorem a poszkodowanym.

Pismem z dnia 7 października 2015 r. inicjator postępowania zawiadomił PINB o wejściu pracowników budowlanych na dach jego pawilonu bez jego zgody oraz uszkodzeniu przez upadek drewnianych elementów szalunku papowego poszycia dachu jego pawilonu handlowego. Pismem z dnia 8 października 2015 r. inwestor zawiadomił PINB o propozycji naprawienia szkód. Dnia 16 października 2015 r. odbyła się kolejna kontrola spornej inwestycji, w której prawidłowo zawiadomieni skarżący nie wzięli udziału. W jej trakcie kierownik budowy złożył oświadczenie, że z powodu występowania pod pawilonem fundamentów wykonanych z gruzobetonu, bez zbrojenia, które wykazały zbyt małą nośność, rozebrano dotychczasowe ławy fundamentowe i wykonano nową konstrukcję w dotychczasowym obrysie wg rysunków zamiennych wykonanych przez mgr inż. R. B.. Wobec powyższego PINB zobowiązał inwestora do przedłożenia rysunków zamiennych konstrukcji budynku oraz dokumentacji zmian wprowadzonych w trakcie budowy inwestycji. Dnia 23 października 2015 r. dostarczono do PINB rysunki zamienne konstrukcji sporządzone przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia wraz z oświadczeniem kierownika budowy.

Pismem z dnia 18 lutego 2016 r. A. W. powiadomił PINB, że drewniane elementy opierzenia ściany szczytowej (granicznej) wznoszonego budynku wchodzą swoim zakresem w jego działkę nr 437, na co on nie wyraża zgody. W związku z powyższym dnia 14 marca 2016 r. przeprowadzono kontrolę, w wyniku której ustalono konieczność przedłożenia przez inwestora inwentaryzacji geodezyjnej określającej granicę działki inwestycyjnej nr 438 z działką nr 437 oraz dokumentacji zmian wprowadzonych w trakcie realizacji inwestycji wymaganej protokołem z dnia 16 października 2015 r. Z kolei pismem z dnia 18 marca 2016 r. poinformował PINB, że drewniane elementy opierzenia są elementami tymczasowymi.

W dniu 20 kwietnia 2016 r. inwestor przedłożył w PINB dokumentację geodezyjną, stwierdzającą, że ściana graniczna, na której wzniesiono nową ścianę szczytową z cegły bez docieplenia, oddzielająca nieruchomości nr 438 oraz nr 436, zlokalizowana jest w całości na terenie działki nr 438 będącej własnością inwestora. Natomiast w dniu 20 czerwca 2016 r. inwestor przedłożył w PINB dokumentację zmian wprowadzonych w trakcie budowy pn. "Dokumentacja zmian w trakcie budowy realizacji inwestycji". Opracowanie wykonane zostało przez zespół autorski posiadający stosowne uprawnienia budowlane. Projektanci stwierdzili, że w trakcie budowy wprowadzono następujące nieistotne zmiany w stosunku do pierwotnie zatwierdzonej dokumentacji: a) zastąpiono stropy gęstożebrowe stropami typu filigran, b) zastąpiono fragment ściany nośnej podciągami P1 i P2, oraz P3 wspartymi na słupach S1 i S2, c) nowo wznoszoną ścianę szczytową od strony istniejącego pawilonu, oparto na nadciągu N1, który zapewnił niezależną pracę obu konstrukcji, odciążając tym samym ścianę wspólną obu budynków, d) oddylatowano rozbudowany budynek od istniejącego pawilonu, e) wykonano nowe ławy fundamentowe na zewnętrznych ścianach budynku z uwagi na niedostateczny stan ław fundamentowych sąsiedniego pawilonu (oświadczenie kierownika budowy, wpis do dziennika budowy), f) zrezygnowano z naczółków w ścianach szczytowych. Zespół projektowy, w wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji budowlanej, oświadczył, że charakterystyczne parametry budynku nie uległy zmianie, tj. kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość oraz liczba kondygnacji, a wprowadzone zmiany są zmianami nieistotnymi.

W wyniku pisma skarżących z dnia 18 sierpnia 2016 r., dnia 22 sierpnia 2016 r. przeprowadzona została kolejna kontrola budowy, która wykazała, że prace związane z dociepleniem ściany szczytowej wykonywane były zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją budowlaną w sposób nienaruszający budynku sąsiedniego. Dnia 24 sierpnia 2016 r. do DWINB wpłynęło zażalenie skarżących na bezczynność PINB w B., w wyniku czego DWINB postanowieniem z dnia [...] wyznaczył PINB w B. 30-dniowy termin od dnia doręczenia postanowienia do załatwienia sprawy.

Dnia 19 października 2016 r. PINB dokonał kontroli budowy (skarżący prawidłowo zawiadomieni, nie stawili się). W protokole kontroli określono stan zaawansowania robót jako stan zamknięty, trwające roboty wykończeniowe zewnętrzne i wewnętrzne budynku. Teren budowy był wygrodzony, posiadał tablicę budowy. W wyniku dokonanych pomiarów zewnętrznych i wewnętrznych oraz obserwacji stwierdzono nieistotne zmiany w stosunku do pierwotnie zatwierdzonej dokumentacji, tożsame ze wskazanymi wyżej, wynikającymi z "Dokumentacji zmian w trakcie budowy realizacji inwestycji" przedłożonej przez inwestora dnia 20 czerwca 2016 r. Oględziny nie potwierdziły nieprawidłowości w tym zakresie. PINB zapoznał się również z informacją Kierownika Zarządu Dróg Powiatowych w B., że roboty związane z zajęciem pasa drogowego prowadzone są zgodnie z decyzją Zarządu Dróg Powiatowych w B. z dnia [...]r.

PINB zbadał zarzuty skarżących, dotyczące tego że od strony ich nieruchomości (działka nr 437) wykonano docieplenie budynku styropianem niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją. Zgodnie ze wznowieniem granic dokonanym przez geodetę uprawnionego w dniu 1 grudnia 2015 r. stwierdzono, że stara ściana szczytowa, na której wzniesiono nową, zlokalizowana jest w całości na terenie działki nr 438. PINB potwierdził, że zakres prac realizowanych odpowiada zakresowi prac budowlanych określonych w projekcie budowlanym. Organ ponadto przesłuchał świadka – autora projektu, celem potwierdzenia tych ustaleń.

Dnia 24 października 2016 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zgodności realizacji inwestycji, polegającej na przebudowie wraz z nadbudową pawilonu handlowego, zlokalizowanego przy ul. [...], z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę i projekcie budowlanym. Dnia 26 października 2016 r. świadek mgr inż. arch. B. S., autor projektu, potwierdził zgodność z projektem docieplenia ściany szczytowej od strony działki nr 437, będącej własnością skarżących.

Decyzją PINB w B. z dnia [...] postępowanie zostało umorzone. W wyniku odwołania skarżących rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją DWINB z dnia [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego organ wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy odpowiednio zakwalifikować wykonane roboty budowlane, tj. uwzględnić kwestię ewentualnej odbudowy budynku. Decyzja DWINB została zaskarżona przez A. s. j. w B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, jednakże skarga została cofnięta, wobec czego postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Wr 375/17) postępowanie sądowoadministracyjne zostało umorzone.

Dnia 25 kwietnia przeprowadzono kolejne oględziny inwestycji. Stwierdzono: 1) stan budowy zamknięty z osadzoną stolarką okienną i drzwiową. Ściany elewacji: wykonano ocieplenie wraz z tynkiem strukturalnym cienkowarstwowym. Wykonano powłoki malarskie. Wykonano podjazd dla niepełnosprawnych wraz ze schodami zewnętrznymi dla budynku. Stwierdzono brak barierek i podchwytów w schodach zewnętrznych. Rury spustowe nie włączono w system kanalizacji deszczowej. Nie wykonano jeszcze cokołów zewnętrznych. Od strony zaplecza dojazd i dojście wyłożono kostką brukową – betonową. Wewnątrz trwają roboty wykończeniowe wewnętrzne. Rozprowadzono wewnątrz instalacje elektryczne. 2) Dokonano pomiarów zewnętrznych budynku wraz z ociepleniem: 24,97 x 12,68 x 24,34 x 12,68 m. Powierzchnia zabudowy – wykonana wynosi: (24,97 m + 24,34 m) / 2 x 12,68 m = 312,63 m². Powierzchnia zabudowy – projektowana wg rys. 2/A = 312,62 m². 3) Inwestor zwiększył wymiar budynku od strony ulicy Polnej o 0,58 m i jednocześnie zmniejszył wymiar od strony zaplecza o 0,34 m. Powierzchnie zabudowy projektowanej i wykonanej są identyczne.

Pismem z dnia 10 lipca 2017 r. inwestor wniósł o umorzenie prowadzonego postępowania, wskazując, że inwestycja realizowana jest zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz nieistotnymi odstępstwami od tego projektu; w toku procesu budowlanego nie doszło z kolei do odbudowy obiektu – wykonano w części nowe fundamenty budynku, poszerzono i przesunięto ławy fundamentowe, co przewidywał zatwierdzony projekt. Roboty te musiały się wiązać z rozbiórką ścian posadowionych na tych fundamentach.

Decyzją z dnia [...] PINB w B. na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej – k.p.a.) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zgodności realizacji inwestycji, polegającej na przebudowie wraz z nadbudową pawilonu handlowego, zlokalizowanego przy ul. [...], z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę i projekcie budowlanym z powodu jego bezprzedmiotowości.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał stan faktyczny wyżej wskazany. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia, organ przywołał treść art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 z zm.), zwanej dalej Pr. bud., w brzmieniu obowiązującym na dzień dokonania odstąpienia oraz treść art. 36a ust. 5a i 6 w brzmieniu na dzień wydawania decyzji. Wskazane wyżej odstępstwa dokonane przez inwestora zostały zakwalifikowane jako nieistotne przez projektantów w przedłożonej dnia 20 czerwca 2016 r. "Dokumentacji zmian w trakcie realizacji inwestycji" zgodnie z przepisem art. 36a ust. 6 Pr. bud., co potwierdził również kierownik budowy. Organ I instancji uznał stanowisko projektanta za prawidłowe, gdyż dokonane odstępstwa nie dotyczą żadnego z przypadków wymienionych w art. 36a ust. 5 Pr. bud. Odnosząc się do kwestii, czy wykonanie nowych ław fundamentowych na zewnętrznych ścianach budynku, co wymusiło ponowne odtworzenie tych ścian, traktować należy jako odbudowę budynku, organ wskazał, że zatwierdzony decyzją nr 972 z dnia 21 grudnia 2009 r. projekt budowlany przewidywał m.in. wyburzenie części ścian zewnętrznych, fundamentów i ich odbudowę oraz poszerzenie i przesunięcie ław fundamentowych. Wykonanie tego rodzaju robót budowlanych musi wiązać się z rozbiórką ścian wykonanych na tych fundamentach. Zgodnie z zasadami sztuki budowlanej nie można bowiem budować, czy też przesuwać fundamentów w sytuacji, gdy opiera się na nich cała konstrukcja budynku. Odnosząc się do zarzutu skarżących, że docieplenie budynku styropianem o grubości 12 cm na ścianie szczytowej dzielącej obie nieruchomości dz. nr 437 oraz nr 438 narusza ich prawo własności, organ wskazał, iż docieplenie to było przewidziane w zatwierdzonym projekcie budowlanym i wykonane zgodnie z nim. Organ nie ma możliwości kwestionowania rozwiązań przewidzianych w zatwierdzonym ostateczną decyzją administracyjną (pozwolenie na budowę) projekcie budowlanym. Nadto skarżący byli stroną tego postępowania i nie składali uwag w tym zakresie. W kwestii statusu ściany łączącej nieruchomość Spółki z nieruchomością skarżących, poświadczone za zgodność z oryginałem dokumenty geodezyjne potwierdzają, że sporna ściana jest ścianą Spółki. Pierwszy był posadowiony budynek Spółki a sąsiedni budynek skarżących został wybudowany w oparciu o wcześniej istniejącą zabudowę. Szkody związane z wykonywaniem robót budowlanych pozostają w kognicji sądów powszechnych. Zarzut związany z zamiarem innego użytkowania budynku niż przewidziany w zatwierdzonym projekcie budowlanym nie ma znaczenia prawnego dla prowadzonego postępowania administracyjnego. Odnosząc się do kwestii wygaśnięcia decyzji Starosty B. z dnia [...], PINB wskazał, że właściwy w tej sprawie jest starosta, a organ prowadzący postępowanie nie znalazł uzasadnionych przesłanek pozwalających na wystąpienie do niego z wnioskiem. Podsumowując, organ wskazał, że wobec dokonania przez inwestora jedynie odstępstw nieistotnych, organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do wstrzymania inwestycji czy też podjęcia innych działań nakazowych.

Odnotować należy, że w dniu [...] r. PINB w B. wydał decyzję nr [...], którą udzielił pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego, tj. przebudowanego i nadbudowanego pawilonu handlowego zlokalizowanego przy ul. [...].

Na skutek odwołania wniesionego przez J. M. oraz A. W., DWINB decyzją z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji DWINB zrelacjonował stan faktyczny ustalony w sprawie i przytoczył stanowisko organu I instancji. Wskazując na art. 105 § 1 k.p.a. organ wyjasnił, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak przedmiotu postępowania, którym jest zazwyczaj konkretna sprawa, w którą organ administracji jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach i obowiązkach indywidualnego podmiotu. Nie można zatem wydać decyzji co do istoty a wydanie decyzji o umorzeniu w przypadku wystąpienia przesłanek z art. 105 § 1 k.p.a. jest obligatoryjne. Według organu odwoławczego PINB w B. zebrał materiał dowodowy, który pozwalał na przyjęcie, że roboty budowlane wykonane na podstawie będącego w obrocie prawnym pozwolenia na budowę zostały wykonane zgodnie z projektem budowlanym i warunkami w nim określonymi oraz w zgodzie z pozwoleniem na budowę z dnia [...] wydanym przez Starostę B.. Oględziny, pomiary zewnętrzne i wewnętrzne, obserwacje dokonywane przez uprawnionych pracowników PINB nie wykazały żadnych istotnych odstępstw. Nie potwierdzono nieprawidłowości w zakresie charakterystycznych parametrów budynku ani dokonania innych zmian istotnych. Ponadto o okoliczności, że nie wystąpiły żadne istotne odstępstwa w stosunku do pozwolenia na budowę i zatwierdzonego nim projektu budowlanego świadczy również decyzja PINB w B. z dnia [...], którą udzielono pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Taka decyzja jest poprzedzona postępowaniem sprawdzającym, czy dokonano odstępstw od projektu, a jak wynika z protokołu kontroli z dnia 28 lipca 2017 r. takich okoliczności nie stwierdzono. Kierownik robót budowlanych, posiadający uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej złożył dnia 3 lipca 2017 r. oświadczenie w ramach toczącego się postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, w którym wyliczył zmiany w stosunku do projektu budowlanego i zaliczył je do zmian nieistotnych. Powyższe dowody i okoliczności wskazują, że wobec braku wystąpienia istotnych odstąpień w myśl art. 36a Pr. bud., nie zostały spełnione przesłanki pozwalające na wszczęcie postępowania z art. 50 albo art. 51 wskazanej ustawy, zatem postępowanie należało umorzyć. DWINB wskazał również, że istnienie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest pewnym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego, którego to pozwolenie dotyczy. Wszczęcie postępowania naprawczego w trybie art. 50 i art. 51 Pr. bud. możliwe jest dopiero po usunięciu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie. Odnosząc się do twierdzeń odwołania DWINB wskazał, że organ I instancji zbadał, czy wystąpiły istotne odstępstwa poprzez przeprowadzenie licznych oględzin przedmiotowej nieruchomości, jak również opierając się na oświadczeniach osób uprawnionych do prowadzenia robót budowlanych. Pewne naruszenia związane z prawem procesowym nie stanowią samoistnej przesłanki do uchylenia decyzji wydanej przez organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego.

Skargę od tejże decyzji wywiedli J. M. i A. W., zarzucając:

a) naruszenie przepisów postępowania, a to:

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy organ II instancji powinien był uchylić zaskarżoną decyzję PINB w B.,

- art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez pominięcie i nieodniesienie się do argumentacji skarżących podniesionej w odwołaniach od decyzji PINB dotyczącej oceny dokonanych odstępstw,

- art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wybiórczy oraz bez wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego,

b) przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 36 Pr. bud. poprzez jego zastosowanie polegające na uznaniu, że popełnione odstępstwa od zatwierdzonego projektu są odstępstwami nieistotnymi, podczas gdy z treści art. 36 wynika wprost, iż są to odstępstwa istotne.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W motywach skargi jej autorzy uzasadnili podniesione zarzuty i wnioski procesowe.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 10 maja 2018 r. uczestnik postępowania A. sp. j. w B. wniosła o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej a kontrola ta jest sprawowana wedle kryterium legalności - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z zm.). Sąd bada zatem zgodność procedowania i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ z punktu widzenia norm prawa procesowego i materialnego. Sąd rozstrzygając w granicach sprawy, nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z zm.)). Rozpoznając sprawę zgodnie z powyższymi zasadami, Sąd nie dostrzegł jednak uchybień w działalności organu, zatem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwalifikacja dokonanych przez inwestora odstępstw od zatwierdzonego decyzją projektu budowlanego z punktu widzenia art. 36a Pr. bud. Zgodnie z art. 36a ust. 1 Pr. bud., istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Prowadzenie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i projekcie budowlanym skutkuje wszczęciem postępowania na podstawie art. 50 i art. 51 Pr. bud. Kwestię oceny istotności odstąpienia uszczegóławiają art. 36a ust. 5 i 5a Pr. bud. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. poz. 2255), która to zmiana weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy zmieniającej, art. 36a Pr. bud. w nowym brzmieniu znajduje zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, a taki charakter miała sprawa będąca przedmiotem rozpoznania przez Sąd.

Art. 36a ust. 5 Pr. bud. tworzy katalog zamknięty przypadków takiego odstąpienia od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, które należy uznać za istotne. Istotne jest odstąpienie w zakresie: 1) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 5a; 3) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne; 4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części; 5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; 6) wymagającym uzyskania lub zmiany opinii, uzgodnień i pozwoleń, które są wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę lub do dokonania zgłoszenia: a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, lub b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b. Art. 36a ust. 5a Pr. bud. wylicza natomiast warunki, których kumulatywne wystąpienie wyklucza uznanie odstąpienia w zakresie zmiany wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego niebędącego obiektem liniowym za istotne. Nie jest istotne odstąpienie spełniające łącznie następujące warunki: 1) nie przekracza 2% wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego określonych w projekcie budowlanym; 2) nie zwiększa obszaru oddziaływania obiektu; 3) nie mieści się w zakresie odstępstw, o których mowa w ust. 5 pkt 3-6, z wyjątkiem odstępstwa od projektowanych warunków ochrony przeciwpożarowej, jeżeli odstępstwo zostało uzgodnione z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych; 4) nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. Nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, że skarżący zakwestionowali zarówno prawidłowość procedowania organów w zakresie ustalania stanu faktycznego, jak również poczynioną na podstawie tych ustaleń ocenę materialnoprawną na gruncie art. 36a Pr. bud. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przez organ art. 77 i art. 80 k.p.a. zauważyć trzeba, iż organ II instancji, oceniając prawidłowość w zakresie postępowania dowodowego organu I instancji, nie dopuścił się w tym zakresie naruszenia wskazanych przepisów. Organ rozpoznający sprawę przeprowadził kilka kontroli obiektu budowlanego, przesłuchiwał świadka, opierał się na dzienniku budowy oraz "Dokumentacji zmian w trakcie realizacji inwestycji" stanowiącej oświadczenie wiedzy osób posiadających uprawnienia budowlane, takich jak projektanci i kierownik budowy. Oświadczenie to zostało nadto skonfrontowane z rzeczywistością poprzez dokonanie oględzin i pomiarów w toku kontroli realizacji inwestycji. Jakkolwiek dziennik budowy nie stanowi dokumentu urzędowego w rozumieniu k.p.a., lecz dokument prywatny, na jego istotne znaczenie dowodowe wskazuje art. 45 ust. 1 Pr. bud. Jego prowadzenie jest bowiem powierzone osobie posiadającej stosowne uprawnienia i ponoszącej z tego tytułu odpowiedzialność zawodową i karną. (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 252/14). W związku powyższym organ odwoławczy zasadnie przyjął prawidłowość postępowania dowodowego prowadzonego przez PINB w B..

Zarzut naruszenia przez organy art. 36a Pr. bud. jest także niezasadny. Skarżący kwestionują uznanie odstąpień za nieistotne w zakresie zmiany długości i szerokości budynku, rezygnacji z naczółków w ścianach szczytowych. Postępowanie nie wykazało, aby w budowie nastąpiły zmiany istotne w zakresie wskazanym w art. 36a ust. 5 pkt 1 oraz 3-6 Pr. bud. Natomiast w zakresie nieznacznych różnic długości czy szerokości budynku znajduje zastosowanie art. 36a ust. 5a Pr. bud., który dopuszcza uznanie za nieistotne odstąpień dotyczących tych wielkości, przy kumulatywnym spełnieniu warunków wskazanych w tym przepisie, co miało miejsce w niniejszej sprawie. W orzecznictwie wskazuje się na potrzebę racjonalnej wykładni art. 36a ust. 5 Pr. bud. Niewielkie zmiany, np. w kubaturze nie mogą być uznane za istotne odstępstwo od projektu budowlanego. Dokonując tej kwalifikacji organ oparł się w zakresie tej oceny również na opinii projektantów i kierownika budowy. Przyjąć więc trzeba, że brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości tego ustalenia w sytuacji, gdy opinię sporządzono z należytą starannością, co wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego ( por. - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1451/15).

Postępowanie administracyjne zostało umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. wobec stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Jak wskazuje się w orzecznictwie, przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. (Tak, przykładowo, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. akt III SA 2225/01 czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 368/13).

Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie okazało się być bezprzedmiotowe z dwóch przyczyn. Po pierwsze, już na etapie postępowania przed organem I instancji, wobec stwierdzenia przez organ, że odstąpienia dokonane przez inwestora zostały ocenione jako nieistotne. Postępowanie to winno być zatem umorzone jako bezprzedmiotowe wobec braku podstaw jego prowadzenia wskazanych w art. 50 ust. 1 Pr. bud. Po drugie, jak zasadnie zauważył DWINB, postępowanie naprawcze staje się bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pojawia się ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Konstrukcja decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, w szczególności zaś sposób ukształtowania ustawowych przesłanek jej wydania, przesądza o tym, że zagadnienie zgodności wykonanych robót z decyzją o pozwoleniu na budowę zostało ocenione w tym odrębnym postępowaniu administracyjnym. Sposób tej oceny określają przepisy art. 57 ust. 1 i art. 59a ust. 1 i ust. 2 Pr. bud. W postępowaniu o wydanie pozwolenia na użytkowanie, które jest końcowym etapem procesu inwestycyjnego, organ dokonuje sprawdzenia również w zakresie zgodności obiektu budowlanego z zatwierdzonym w decyzji o pozwoleniu na budowę projektem budowlanym. Ma też obowiązek ocenić charakter ewentualnych odstępstw przez pryzmat kryteriów wskazanych w art. 36a ust. 5 ustawy Pr. bud. i odmówić wydania pozwolenia w przypadku stwierdzenia istotnych odstępstw. Zatem, skoro przesłanką wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest zgodność wykonanych robót z projektem - to wyrażona w tej decyzji ocena tego elementu korzysta z wszystkich domniemań, jakie przysługują ostatecznej decyzji administracyjnej. Kontynuacja postępowania naprawczego wymagałaby zatem uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 256/15; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/11; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 887/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Po 990/16).

Nie jest również trafny zarzut naruszenia przez organ II instancji zasady pogłębiania zaufania z art. 8 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a.. DWINB w sposób wyczerpujący wyjaśnił stronom przesłanki, jakimi kierował się przy wydawaniu decyzji. Wbrew twierdzeniom skarżących, odniósł się do dokonanych przez organ I instancji ustaleń faktycznych i prawnych w przedmiocie istotności odstępstw od projektu budowlanego, oceniając ich prawidłowość. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ decyzja PINB w B., jako zgodna z prawem procesowym i materialnym, winna zostać utrzymana w mocy na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., co też w niniejszej sprawie nastąpiło.

W związku z powyższym, skarga jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.