Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 1028/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 170, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.33 par. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi E.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 października 2021 r. nr (...) w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 4 października 2021 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza z dnia 13 lipca 2021 r. nr (...), którym organ pierwszej instancji oddalił w całości zarzut E.K. (dalej także jako "strona" albo "skarżący") w sprawie egzekucji administracyjnej.

W podstawie prawnej wydanego postanowienia Kolegium wskazało m.in. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.") oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 33 § 2 pkt 1 i art. 34 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 11 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "u.p.e.a.").

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Wnioskiem złożonym w dniu 28 maja 2018 r. E.K. zwrócił się do Burmistrza o rozgraniczenie położonych w K. działek nr (...) z działką nr (...).

Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2019 r. Burmistrz orzekł o ustaleniu kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości w kwocie 260 zł oraz zobowiązał do ich uiszczenia: E.K. w wysokości 65 zł; J.C. w wysokości 65 zł oraz Spółdzielnię Mieszkaniową "A" w K. w wysokości 130 zł, a także wskazał termin i sposób uiszczenia ww. kosztów przez podmioty zobowiązane.

Postanowieniem z dnia 17 października 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza z dnia 18 czerwca 2019 r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oraz zobowiązania do ich uiszczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 19 marca 2020 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt III SA/Gd 829/19 oddalił skargę E.K. na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 października 2019 r. w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 10 września 2020 r

Pismem z dnia 28 stycznia 2021 r. E.K. wniósł do Burmistrza (za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.) zarzut w sprawie prowadzonej wobec niego egzekucji administracyjnej podnosząc, że rozgraniczenie nieruchomości nie zostało faktycznie wykonane w związku z tym koszty postępowania rozgraniczeniowego są nienależne.

Postanowieniem z dnia 17 lutego 2021 r. Burmistrz oddalił w całości zarzut E.K. w sprawie egzekucji administracyjnej.

Na skutek wniesionego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 28 maja 2021 r. uchyliło w całości postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 17 lutego 2021 r. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, wskazując w uzasadnieniu, że wniesiony zarzut należy zakwalifikować jako zarzut nieistnienia obowiązku określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Kolegium wskazało, że wbrew wymogom art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 i art. 126 k.p.a. organ pierwszej instancji nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia i nie odniósł się do zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej

Postanowieniem z dnia 13 lipca 2021 r. Burmistrz ponownie oddalił w całości zarzut E.K. w sprawie egzekucji administracyjnej.

W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości z wniosku E.K. zostało zakończone, bowiem Burmistrz na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne wydał decyzję o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu sprawy sądowi.

Zarzut strony z art. 33 § 2 u.p.e.a. o nieistnieniu obowiązku organ uznał za niezasadny, ponieważ w sprawie o ustalenie kosztów postępowania zapadł prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 marca 2020 r. (sygn. akt III SA/Gd 829/19). W ocenie organu twierdzenie E.K. , że nie uzyskał w toku prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego oczekiwanego rezultatu nie jest przeszkodą do dochodzenia należnych świadczeń przez Gminę K..

Po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 21 lipca 2021 r. wniesionego przez E.K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 października 2021 r. utrzymało w mocy zakwestionowane postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 33 § 1 – 2 oraz art. 34 § 2 - 3 u.p.e.a. wskazując, że w rozpatrywanej sprawie egzekucji administracyjnej podlega obowiązek uiszczenia kosztów rozgraniczenia nieruchomości wynikający z postanowienia Burmistrza z dnia 18 czerwca 2019 r. oraz, że złożony zarzut niewykonania przez Burmistrza rozgraniczenia należy zakwalifikować jako zarzut nieistnienia obowiązku, określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.

Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi. Stosownie zaś do at. 34 ust. 2 tej ustawy organ umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do przepisów ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne nie doszło do rozgraniczenia nieruchomości w trybie postępowania administracyjnego i spór przeniósł się do sądu powszechnego w trybie postępowania nieprocesowego, zatem postępowanie administracyjne o rozgraniczenie nieruchomości uległo zakończeniu. Umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oraz przekazanie sprawy do sądu powszechnego nie oznacza zaś, że koszty postępowania wynikające z postanowienia Burmistrza z dnia 18 czerwca 2019 r. nie istnieją i nie ciążą na zobowiązanym.

E.K. zaskarżył powyżej opisane postanowienie Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podnosząc, że wniosek o rozgraniczenie nie został załatwiony. W ocenie skarżącego nałożone koszty nie są należne a Burmistrz domaga się zapłaty za pozorowaną pracę geodety. W ocenie skarżącego uiszczenia dochodzonych należności oznaczałoby zamknięcie sprawy. W związku z tym należałoby zawnioskować o rozgraniczenie ponownie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.

W piśmie procesowym z dnia 11 grudnia 2021 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 329; powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ponadto, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Jednocześnie, zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie organu administracji oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z poglądem wyrażonym w prawomocnym orzeczeniu, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Natomiast moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. oznacza, że organy administracji muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Oznacza to zatem zakaz formułowania nowych ocen prawnych sprzecznych z dotychczasowym stanowiskiem sądu.

Mając na uwadze wskazane kryterium kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe pomimo częściowo błędnego uzasadnienia wskazującego na umorzenie postępowania rozgraniczeniowego. Wskazane uchybienie nie miało jednakże wpływu na wynik sprawy (zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.s.).

Przedmiotem oceny Sądu skarżący E.K. uczynił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 października 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Wskazać należy, że postępowanie dotyczące zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w art. 33 – 35 u.p.e.a. jest postępowaniem incydentalnym w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu nie dotyczy zatem sprawy administracyjnej, w której orzeczono o określonym obowiązku, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego (w realiach sprawy – skarżącego), który może zakwestionować m.in. istnienie obowiązku podlegającego egzekucji.

Z uwagi na powyższe dokonywana obecnie ocena sądu administracyjnego może się odnosić wyłącznie do kwestii zarzutu zgłoszonego przez skarżącego w sprawie egzekucji administracyjnej.

Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, jednakże nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, że w postępowaniu egzekucyjnym zobowiązany nie może kwestionować zgodności z prawem rozstrzygnięcia nakładającego obowiązek, którego wykonanie jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym należy stwierdzić, że w niniejszym postępowaniu nie mogły być rozpoznawane kwestie podnoszone przez skarżącego w zażaleniu z dnia 21 lipca 2021 r., w skardze oraz w piśmie procesowym 11 grudnia 2021 r., a dotyczące niezgodności z prawem postanowień organów obu instancji w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości.

W realiach postępowania egzekucyjnego organy obydwu instancji prawidłowo uznały, że wniesiony przez skarżącego zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oparty został na podstawie w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku. Należy podkreślić, że obowiązek skarżącego (zobowiązanego) do uiszczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego wynika z treści ostatecznego postanowienia Kolegium z dnia 17 października 2019 r. o ustaleniu kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Okoliczność, że skarżący (zobowiązany) kwestionuje przebieg i wynik postępowania rozgraniczeniowego nie może prowadzić do skutecznego zakwestionowania istnienia obowiązku zapłaty należności wynikającej z powyższego postanowienia. Skarżący wnosząc zarzut nie wskazał zaś innych okoliczności, z których wynikałoby, że obowiązek zapłaty należności określony w ostatecznym postanowieniu organu administracji nie obciąża już zobowiązanego (chociażby takich jak wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie).

W tym miejscu należy podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 19 marca 2020 r. (sygn. akt III SA/Gd 829/19) oddalając skargę E.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 października 2019 r w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości przesądził o tym, że E.K. jako współwłaściciel działki nr (...) położonej w K. – objętej wydaną na wniosek skarżącego ostateczną decyzją Burmistrza z dnia 18 czerwca 2019 r. orzekającą o rozgraniczeniu nieruchomości (działki nr (...) z działką nr (...), położonych w K.) – posiadał interes prawny w rozgraniczeniu nieruchomości objętej tą decyzją. W konsekwencji Sąd uznał, że na skarżącym ciążył obowiązek poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego.

Mając na uwadze realia sprawy, wskazane wyżej regulacje prawne jak i argumentację wynikającą z opisanego prawomocnego wyroku WSA w Gdańsku uznać należy, że organy prawidłowo oddaliły zarzut skarżącego nie uznając słuszności argumentacji skarżącego, że egzekwowany obowiązek w istocie nie istnieje. Zasadnie organy obu instancji wskazały, że obowiązek zapłaty kosztów obciążających skarżącego (podlegający wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji) wynika z postanowienia Burmistrza z dnia 18 czerwca 2019 r. utrzymanego w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 października 2019 r., a które to postanowienia zostały poddane ocenie ze strony sądu administracyjnego w sprawie o sygnaturze akt III SA/Gd 829/19.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Wyrok w sprawie Sąd wydał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.