Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2331/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, 2 i 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 30b, art. 37, art. 30c, art. 30d, art. 28, art. 31 ust. 1, art. 26 ust. 1 pkt 4 i ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. sprawy ze skargi C. S.A. w L. na rozstrzygnięcie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu; oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 1 października 2010 r. (data nadania) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez C. S.A. w L. jest stanowisko Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wyrażone w piśmie z [...] września 2010 r. nr [...] informującym o negatywnym rozpatrzeniu odwołania od pisma z [...] lipca 2010r. Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, zwanej dalej PARP, o negatywnym rozpoznaniu protestu w sprawie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu nr [...]. Przedmiotowe pismo zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

C. S.A. w dniu 16 listopada 2009 r. złożyła w PARP wniosek o dofinansowanie projektu realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007-2013 (dalej POIG lata 2007-2013), Działanie 1.4 Wsparcie projektów celowych; Działanie 4.1 Wsparcie wdrożeń wyników prac B + R pod tytułem "[...]". Wniosek uzyskał numery rejestracyjne [...].

Pismem z [...] maja 2010 r. PARP poinformowała spółkę C., iż zgodnie z decyzją Instytucji Zarządzającej nie zostało przyznane dofinansowanie na realizację ww. projektu, gdyż projekt nie spełnił wszystkich kryteriów obligatoryjnych. Zdaniem PARP projekt nie spełnia następujących kryteriów: 1) Istnieje zapotrzebowanie rynkowe na produkt/technologię/usługę będącą rezultatem projektu, wskazującą na opłacalność projektu - kryterium nr 4, 2) Wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresów i celów projektu – kryterium nr 9, 3) Harmonogram projektu umożliwia prawidłową i terminową realizację przedsięwzięcia – kryterium nr 10.

Zgodnie z pouczeniem zawartym w powyższym piśmie C. S.A. złożyła protest wnosząc o jego pozytywne rozpatrzenie. W wyniku złożonego protestu PARP pismem z [...] lipca 2010 r. poinformowała Skarżąca, iż protest został rozpatrzony negatywnie. PARP ponownie wyjaśniła, iż złożony projekt nie spełnia wszystkich kryteriów obligatoryjnych, tj. nr 4, 9 i 10. PARP wskazała w odniesieniu do kryterium "Istnieje zapotrzebowanie rynkowe na produkt /technologie/ usługę będącą rezultatem projektu, wskazującą na opłacalność projektu", iż Skarżąca w dokumentacji aplikacyjnej nie wykazała w wymagany sposób istnienia zapotrzebowania rynkowego na produkt będący jego rezultatem. W biznes planie odniosła się do rynku bardzo ogólnie, nie uwzględniając swoich produktów a jedynie dokonała porównania całej branży elektronarzędzi. Dodatkowo PARP stwierdziła, iż badania przedstawione przez Spółkę nie zostały w żaden sposób opisane. Brak w biznes planie konkretnych danych co do wielkości popytu i ich źródeł oraz brak analizy rynkowej wykazującej zapotrzebowanie na produkt będący przedmiotem projektu uniemożliwia pozytywną ocenę niniejszego kryterium.

Odnosząc się do kryterium: "Wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresów i celów projektu oraz celów Działania", PARP wyjaśniła, że wnioskodawczyni zarówno we wniosku jak i biznes planie nie zaprezentował szczegółowego opisu kosztów poniesionych w II etapie projektu związanych z nabyciem środków trwałych niezbędnych do uruchomienia produkcji nowych elektronarzędzi oraz leasingiem części maszyn i urządzeń niezbędnych do wdrożenia do produkcji nowych elektronarzędzi oraz nie uzasadniła ich w kontekście realizacji projektu. Przedstawione przez Wnioskodawczynię opisy w biznes planie mają charakter ogólnikowy, nie można na ich podstawie uznać, że planowane do poniesienia koszty są uzasadnione a więc potrzebne i bezpośrednio związane z realizacją działań (każda pozycja zawarta w Harmonogramie rzeczowo-finansowym nie jest odpowiednio opisana i uzasadniona we właściwym punkcie biznes planu). Dodatkowo PARP podniosła, iż Skarżąca nie wykazała racjonalności zaplanowanych wydatków, tj. wysokość wydatków dostosowana jest do zakresu zaplanowanych czynności. Ponadto wydatki związane z nabyciem usługi doradczej polegającej na opracowania projektu technologicznego uwzględniającego specyfikację nowego wyrobu oraz metody jego wytwarzania, zdaniem PARP, nie mogą być uznane za koszt kwalifikowany w ramach działania 1.4, z ogólnych informacji zawartych w biznes planie wynika, iż usługa doradcza obejmuje cześć wdrożeniową projektu.

W zakresie kryterium "Harmonogram projektu umożliwia prawidłową i terminową realizację przedsięwzięcia", PARP podniosła, iż harmonogram rzeczowo-finansowy nie został poprawnie sporządzony. Wnioskodawczyni nie ujęła w nim poszczególnych etapów prac budowlanych, nie podała wielkości hali produkcyjnej. Powoduje to, że harmonogram nie jest precyzyjny i uniemożliwia ocenę projektu. Ponadto w zawiązku z tym, iż Wnioskodawczyni nie opisała szczegółowo wszystkich kosztów kwalifikowanych zawartych w harmonogramie rzeczowo-finansowym nie można ocenić czy harmonogram projektu umożliwia prawidłową! terminową realizację przedsięwzięcia.

Pismem z 2 sierpnia 2010r. C. S.A. w L. wniosła odwołanie od ww. informacji do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie zgadzając się w całości z informacją PARP zawartą w piśmie z [...] lipca 2010r.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego pismem z [...] września 2010r. poinformował C. S.A., iż jej odwołanie zostało rozpatrzone negatywnie. W całości podtrzymując argumentację PARP w zakresie negatywnej oceny spełniania powyższych trzech kryteriów obligatoryjnych. Dodatkowo Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w zakresie kryterium "Wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów działania" wskazał, iż w punktach biznes planu C.1.1 do C.1.6. Skarżąca nie sprecyzowała jakie konkretnie narzędzia będą produkowane (szlifierki, pilarki, wiertarki itd.). Zdaniem organu istotne jest nie tylko ile rodzajów elektronarzędzi będzie produkowane, ale jakie to będą narzędzia. Bowiem jest oczywiste, że nakłady, na przykład, na prace rozwojowe dotyczące wiertarek jednobiegowych będą niższe niż na prace rozwojowe dotyczące wiertarek dwubiegowych udarowych, ze wzglądu na bardziej złożoną konstrukcję. W związku z powyższym Minister podkreślił, iż ekspert nie ma bazy na podstawie, której ma decydować o prawidłowości planowanych wydatków, bowiem brak jest podstawowych informacji, czego one dotyczą.

Pismem z 1 października 2010r (data nadania) C. S.A. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając w całości powyższe stanowisko Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z [...] września 2010r. oraz wniosła o stwierdzenie, że ocena Projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Zaskarżonej ocenie projektu Skarżąca zarzuciła naruszenie:

art. 30b ust. 5 ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009r., Nr 84, poz. 712 ze zm.), zwanej dalej z.p.p.r., poprzez zaniechanie "rozpatrzenia" odwołania Skarżącej i ograniczenie uzasadnienia stanowiska MNiSzW z [...] września 2010 r. do stwierdzeń ogólnikowych i nieodnoszących się do wywodów Skarżącej, zawartych w odwołaniu,

art. 31 ust. 1 z.p.p.r. poprzez naruszenie warunku rzetelności w ocenie projektu,

art. 26 ust. 1 pkt. 4 i art. 26 ust 2 z.p.p.r. poprzez niedokonanie wyboru w oparciu o kryteria merytoryczne obligatoryjne oceny wniosków w systemie realizacji Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 w ramach Działań 1.4. - 4.1., poprzez oczywiście błędne uznanie niespełnienia kryteriów obligatoryjnych merytorycznych nr 4, 9 i 10, a tym samym również - naruszenie zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie Projektu.

W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, iż oceny procedowania instytucji winno się dokonywać z uwzględnieniem zasad ogólnych prawa UE, w tym m.in. zasady (i zarazem prawa fundamentalnego) prawa do dobrej administracji, znajdującej odzwierciedlenie w Karcie Prawa Podstawowych UE. Zdaniem Spółki w stanowisku MNiSzW z [...] września 2010 r. nie dokonano zwięzłego, ale zarazem szczegółowego i wyczerpującego odniesienia się do stanowiska Skarżącej zawartego we wniesionym przez nią odwołaniu, a potraktowano argumenty zawarte w odwołaniu jedynie w sposób ogólnikowy i bez widocznego związku z wywodami odwołania (a na wcześniejszym etapie postępowania - również protestu). W związku z tym, zdaniem Skarżącej, stanowisko organu wymyka się z pod kontroli legalności sprawowanej przez Sąd, gdyż brak należytego uzasadnienia stanowiska zajętego przez instytucję wobec podniesionych w odwołaniu zarzutów uniemożliwia w istocie kontrolę sądową tego stanowiska.

Zdaniem Skarżącej instytucja nie odniosła się w ogóle do jej argumentów podniesionych w odwołaniu i odnoszących się m.in. do zagadnień:

- tyko jeden z Ekspertów zapoznał się z treścią złożonego wniosku i w związku z tym nasuwa się podejrzenie, że dwóch pozostałych Ekspertów w ogóle nie zapoznało się ze złożoną przez Skarżącą aplikacją bądź odnosiło się do zupełnie innego wniosku;

- uzasadnienie rozstrzygnięcia wydanego wskutek wniesienia odwołania nie odnosi się zawartych w nim argumentów, gdyż Eksperci w żaden sposób nie odnoszą się do przedstawionych w proteście argumentów i w sposób ogólnikowy, cytując dokumentację programową powielają argumenty oceny merytorycznej, która została nieprawidłowo przeprowadzona;

- uzasadniając zapotrzebowanie na nowe produkty odniesiono się we wniosku do konkretnych danych liczbowych wskazujących na istnienie popytu na elektronarzędzia, listów intencyjnych wyrażających zainteresowanie nowymi produktami oraz deklarowanej wielkości eksportu. Zdaniem Spółki Eksperci nie zauważyli m.in. konkretnych danych liczbowych i listów intencyjnych wyrażających chęć zakupu nowych produktów będących rezultatem projektu. Ponadto, w dokumentacji aplikacyjnej przytoczono podpisane przez zagraniczne przedsiębiorstwa listy intencyjne na zakup produktów, będących rezultatem realizacji przedmiotowej inwestycji. Ponadto Spółka deklarowała osiągnięcie wskaźnika eksportu nowych wyrobów na poziomie 11%, co dodatkowo świadczy o opłacalności projektu nie tylko w skali krajowej, ale też na rynkach międzynarodowych,

- analizując zapotrzebowanie na nowe produkty odniesiono się, wbrew tezie oceny, zarówno do rynku krajowego, jak również międzynarodowego:

- sugerowana przez Oceniających konieczność przeprowadzenia analizy konkurencji, która miałaby być niezbędna dla prawidłowej analizy rynku, nie jest wymagana przez Przewodnik po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013.

Ponadto Skarżąca wskazała, na inne zarzuty, co do których Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie odniósł się w swoim stanowisku m.in. dotyczących nie wymienienia innych wydatków, poza projektem technologicznym, które zostały ich zdaniem uznane za niekwalifikowane oraz, że w dokumentacji aplikacyjnej dokładnie określono wielkość planowanej do wybudowania hali produkcyjnej.

W zakresie naruszenia art. 31 ust. 1 z.p.p.r. Spółka stanęła na stanowisku, iż ocena projektu została dokonana w sposób nierzetelny, gdyż:

Tylko jeden z Oceniających zauważa, iż w dokumentacji aplikacyjnej podane są konkretne dane liczbowe, źródła tych danych, listy intencyjne i prognozy eksportu nowych produktów przemawiające za istnieniem zapotrzebowania rynkowego na nowe elektronarzędzia.

Oceniający zwrócili uwagę jedynie na wybiórcze informacje zawarte we wniosku, nie dokonując analizy dokumentacji aplikacyjnej w sposób kompleksowy (np. odnoszą się do poczynionych przez Skarżącą obserwacji na rynku polskim, nie dostrzegając, iż analiza dotyczyła też rynku europejskiego i światowego).

Oceniający argumentują niespełnienie kryterium merytorycznego obligatoryjnego nr 4 brakiem analizy konkurencji, mimo, że opis kryterium w Przewodniku po kryteriach wyboru nie wymaga dokonania takiej analizy.

Oceniający wykazują się nieuwagą podczas analizy wniosku, zarzucając brak informacji, które w dokumentacji aplikacyjnej zostały zamieszczone, np.:

Wykazanie stopnia rozpowszechnienia (obecności na rynku) elektronarzędzi z silnikiem bezszczotkowym prądu zmiennego,

Wykazanie parametrów konkurencyjnych nowych produktów, świadczących o ich przewadze rynkowej, w tym niezawodności,

Wykazanie wielkości nowego zakładu produkcyjnego.

Oceniający błędnie identyfikują przedmiot projektu wskazując, że przewaga silników bezszczotkowych nad komutatorowymi jest powszechnie znana, nie zauważając, iż innowacyjność i sedno projektu leży w zastosowaniu tych silników w elektronarzędziach, w których do tej pory napędy te nie znalazły szerszego zastosowania - i w tym zakresie w ogóle nie odniesiono się, na żadnym etapie postępowania, do argumentacji Skarżącej ani do istoty Projektu.

Oceniający jednoznacznie wyraża swoje wątpliwości dotyczące pozycji wydatków związanych z opracowaniem projektu technologicznego, przyjmuje założenia wynikające jedynie z jego domniemania, pomimo możliwości zwrócenia się o wyjaśnienia, jakie daje mu § 7 ust. 2 Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (w tym zakresie należy więc zarzucić również naruszenie wskazanego postanowienia Regulaminu).

Oceniający nie precyzują, jakie wydatki (jeśli w ogóle), poza opracowaniem projektu technologicznego, zostały uznane za niekwalifikowane.

Tylko jeden z Oceniających przeprowadził ocenę kryterium merytorycznego obligatoryjnego nr 10 zgodnie z postanowieniami Przewodnika po kryteriach wyboru, podczas gdy pozostali Oceniający dokonali własnych, subiektywnych interpretacji pojęć użytych w kryterium, w żaden sposób nieznajdujących uzasadnienia na gruncie Przewodnika.

Dwóch spośród trzech Oceniających błędnie oceniło nawet najbardziej obiektywne kryteria, przyznając np. punkty za kryterium fakultatywne "Wnioskodawca jest MSP" podczas, gdy spółka C. S.A, zgodnie z deklaracją złożoną we wniosku o dofinansowanie (i stanem faktycznym), jest dużym przedsiębiorstwem.

Ponadto Skarżąca wskazała, iż Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego naruszył zasadę przejrzystości reguł oceny Projektu, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem art. 26 ust. 1 pkt 4 i art. 26 ust. 2 z.p.p.r. Podnosząc ten argument Spółka w skardze zawarła polemikę ze stanowiskiem organu dotyczącym niespełnienia przez projekt wszystkich kryteriów obligatoryjnych.

W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym piśmie. W uzasadnieniu Instytucja wskazała, iż przytoczony przez Skarżącą art. 30b ust 5 z.p.p.r. ma charakter procesowy i stricte odnosi się do sytuacji, w których dany środek odwoławczy nie podlega rozpatrzeniu z powodu uchybień natury formalnej. Minister podkreślił, że odwołanie wniesione przez półkę zostało rozpatrzone przez jedyny, właściwy w tym zakresie podmiot tj. Zespół Zadaniowy do Rozpatrywania Odwołań od negatywnie rozpatrzonych protestów. Nie można zatem twierdzić, iż zaniechano rozpatrzenia odwołania Skarżącej.

Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego podania w uzasadnieniu odwołania stwierdzeń ogólnikowych i nie odnoszących się do wywodów Skarżącej Minister zauważył, iż Instytucja Pośrednicząca podjęła skuteczne działania, aby wszystkie złożone odwołania, w tym i odwołanie spółki C. S.A., zostały rozpatrzone rzetelnie pod względem merytorycznym w trybie przewidzianym systemem realizacji POIG. W tym celu do oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu Skarżącej został powołany ekspert zewnętrzny - specjalista z dziedziny, której dotyczy projekt, który szczegółowo wypowiedział się co do zasadności twierdzeń podnoszonych w odwołaniu. Instytucja Pośrednicząca rozpatrzyła odwołanie Spółki zgodnie ze wszystkimi procedurami, opierając swoje działanie zarówno na treści art. 31 ust 1 ustawy, jak i na § 22 procedury odwoławczej stanowiącej załącznik 4.4 do Szczegółowego Opisu Priorytetów.

Zdaniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wybór i ocena projektu zostały przeprowadzone w oparciu o kryteria wyboru projektów w ramach POIG dla Działania 1.4- 4.1. Minister wskazał, iż uznanie części kryteriów za niespełnione zarówno na etapie oceny merytorycznej projektu, jak i na etapie przeprowadzania procedury odwoławczej nie jest tożsame z niedokonaniem oceny projektu w oparciu o kryteria wyboru. Projekt Spółki został oceniony w oparciu o wszystkie kryteria zatwierdzone przez Komitet Monitorujący dla działania 1.4-4.1 PO IG. Nie została również naruszona zasada przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu albowiem wszystkie dokumenty na podstawie, których została dokonana ocena merytoryczna były dostępne dla wszystkich wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie. Co więcej, zdaniem Ministra, wobec wszystkich wnioskodawców zastosowano identyczne reguły, bowiem wszystkie projekty zgłoszone do konkursu zostały ocenione na podstawie tych samych kryteriów merytorycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w § 2 tego przepisu, natomiast § 3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, na które skarga została wniesiona w trybie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712); zwanej dalej: "ustawa z.p.p.r.". Dodać należy, iż art. 37 ustawy z.p.p.r. stanowi, że do postępowania w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Niemniej, w art. 30b ustawy z.p.p.r. ustawodawca nakłada na Instytucję zarządzającą obowiązek ustanowienia, w systemie realizacji danego programu operacyjnego, procedury odwoławczej (terminu, trybu i warunków) i zakreśla ogólne ramy takiej procedury.

Poddając rozstrzygnięcia Instytucji zarządzającej lub Instytucji pośredniczącej (której powierzono określone zadania) kontroli sądowej, ustawodawca w art. 30c i 30d ustanowił również szczegółowy tryb wnoszenia i rozpoznawania skarg, odbiegający od ogólnego modelu, wskazując w art. 30e zakres stosowania przepisów p.p.s.a. Zaskarżone negatywne oceny projektów nakazuje traktować jak akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju Sąd może uwzględnić skargę, jeżeli stwierdzi, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.

Analizując sprawę w tym zakresie przede wszystkim przypomnieć trzeba, iż sprawa ta została zainicjowana wnioskiem skarżącej Spółki o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007-2013 (w skrócie: PO IG), Priorytet 1. Badanie i rozwój nowoczesnych technologi

Priorytet 4. Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia. Działanie

1.4. Wsparcie projektów celowych. Działanie

4.1. Wsparcie wdrożeń wyników prac B+ R

Program ten został zatwierdzony przez Komisję Europejską decyzją z dnia 1 października 2007 r. nr K (2007) 4562 w sprawie przyjęcia Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka w ramach pomocy wspólnotowej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, a następnie przyjęty uchwałą Rady Ministrów w dniu 30 października 2007 r. Został on przygotowany na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31 lipca 2006 ze zm.).

W zakresie regulacji krajowych dotyczących PO IG wymienić trzeba ustawę z.p.p.r., rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 7 września 2007r. w sprawie wydatków związanych z realizacją programów operacyjnych (Dz. U. nr 175 poz. 1232 z późn. zm) rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 7 kwietnia 2008r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programów Operacyjnych Innowacyjna Gospodarka 2007 – 2013 (Dz. U. nr 68 poz 414 ze zm.) oraz Szczegółowy opis priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 (tj. dokument zwany dalej uszczegółowieniem opracowany na podstawie PO IG, lata 2007-2013). W Załączniku 4.4 do wymienionego uszczegółowienia uregulowano procedurę odwoławczą w ramach PO IG, w tym w ramach systemu instytucjonalnego (dotyczącego tzw. postępowania przedsądowego).

Ponadto sposób przeprowadzenia konkursu jest unormowany w Regulaminie przeprowadzania konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (dla Działań 1.4 - 4.1), stanowiącym opracowanie zasad dokonywania oceny wniosków o dofinansowanie, przygotowane na podstawie obowiązujących przepisów prawa krajowego i wspólnotowego. Regulamin przeprowadzenia konkursu stanowił załącznik do ogłoszenia o konkursie opublikowanego zgodnie z art. 29 ustawy z.p.p.r. przez Instytucję Wdrażającą – Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości na jej stronie internetowej.

Dodatkowo jako załączniki do ogłoszenia o konkursie zostały umieszczone poza w/w dokumentującą do Działania 1.4 – 4.1, "Kryteria wyboru projektów", "Wzór wniosku o dofinansowanie projektu" i "Instrukcja wypełnienia wniosku o dofinansowanie". Wszyscy zgłaszający wnioski do konkursu mieli więc jednakową możliwość zapoznania się z zasadami przeprowadzania konkursu, co prowadzi do zachowania zasad: równego dostępu do pomocy wszystkich wnioskodawców oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów.

Należy podkreślić, że treść wniosku stanowi jedyny dokument, na podstawie którego oceniany jest projekt. W zakresie przygotowania wniosku, a następnie analizy jego treści niezwykle istotna jest "Instrukcja wypełnienia wniosku o dofinansowanie", która zawiera zarówno ogólne zasady, jak i szczegółowe wskazówki dotyczące wypełniania poszczególnych części i rubryk wniosku. Po złożeniu wniosku o dofinansowanie na żadnym etapie nie ma możliwości uzupełnienia lub modyfikowania informacji merytorycznych (w tym danych liczbowych) dotyczących projektu (§ 7 ust 2 pkt 8 Regulamin Konkursu)

W zakresie zasad ogólnych należy wskazać na następujące istotne zapisy:

Regulując wymogi formalne dotyczące przygotowania wniosku o dofinansowanie "Instrukcja wypełniania wniosku" podkreśla, iż wniosek powinien być wypełniony zgodnie z jej zaleceniami, powinien być przygotowany starannie, zawierać zakres informacji umożliwiający dokonanie pełnej oceny pozwalającej na decyzję w sprawie udzielenia wsparcia. Powinien być wypełniony w ścisłym powiązaniu z Biznes Planem stanowiącym jego obowiązkowy załącznik. Informacje zawarte we wniosku i Biznes Planie muszą być zgodne ze sobą.

W ramach Regulaminu przeprowadzenia konkursu przewidziano cele konkursu, warunki uczestnictwa, zasady ubiegania się o wsparcie oraz zasady dokonywania oceny wniosków o dofinansowanie.

Przewodnik po kryteriach wyboru finansowych operacji w ramach PO IG, 2007-2013, Działania 1.4-4.1 szczegółowo i wyczerpująco opisuje jakie oceny cząstkowe składają się na całość oceny projektu zgłoszonego do dofinansowania. Zgłoszony projekt podlegał ocenie cząstkowej, wg wskazanych kryteriów formalnych, kryteriów merytorycznych obligatoryjnych i merytorycznych fakultatywnych.

Ocena merytoryczna dokonywana była zgodnie z § 7 ust. 2 Regulaminu przez Komisję Konkursową (KK), tj. przez dwóch członków oceniających KK. W przypadku wystąpienia rozbieżności w tej ocenie wniosek kierowany był do trzeciej oceny merytorycznej, tj. do trzeciego członka oceniającego. Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Ocena ustalana była na podstawie trzech ocen indywidualnych. W wyniku jej dokonania projekt Skarżącej został zakwestionowany w trzech kryteriach 4, 9 i 10. Taka ocena została podtrzymana przez organy rozpatrujące środki odwoławcze przedsądowe. Sprawdzając, czy przy dokonywaniu tej oceny nie doszło do naruszenia przepisów prawa Sąd musi uwzględnić przede wszystkim treści w/w przepisów prawnych i dokumentów, wg których należało dokonać zgłoszenia projektu do konkursu.

Dopiero analiza ich treści pozwoli na ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia i zachowania procedur prowadzących do jego wydania.

Z treści wymienionych przepisów wynikają też cele Programu i zasady ogólne. Celem Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka jest rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsięwzięcia.

Zgodnie z art. 28 u.z.p.p.r. w ramach PO IG, 2007-2013 można uzyskać wsparcie dla projektów wyłonionych:

1. w trybie konkursu;

2. systemowych;

3. indywidualnych.

Projekty wyłonione w trybie konkursowym wybierane są w wyniku konkursu otwartego lub zamkniętego konkursu projektów (jak w przedmiotowej sprawie) ogłoszonego i prowadzonego przez konkretną Instytucję Wdrażającą (Instytucję Pośredniczącą II stopnia – PARP w przedmiotowej sprawie), która odpowiada za realizację danego dzieła. Wybór projektów odbywa się z poszanowaniem zasady jawności oraz dostępu do informacji zgodnie z zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący Program kryteriami wyboru projektów.

Powyższe zasady zostały w sprawie zachowane. Odbyło się ogłoszenie konkursu (w rundzie II w roku 2009 do działania 1.4-4-1), odbył się nabór wniosków o dofinansowanie (od 2 do 30 listopada 2009 r.), weryfikacja formalna wniosków oraz ich ocena merytoryczna, ogłoszono wyniki konkursu i zastosowano procedurę odwoławczą.

Ogłoszenie o konkursie projektów wyraźnie wskazywało, że o dofinansowanie mogą ubiegać się odpowiednio tam określeni przedsiębiorcy. Dofinansowaniu zaś będzie podlegać prowadzenie przez przedsiębiorców projektów celowych składających się z części badawczej (badań przemysłowych i/lub prac rozwojowych) oraz części wdrożeniowej (wdrożenia wyników tych badań lub prac w działalności gospodarczej przedsiębiorcy).

Ze szczegółowego opisu priorytetów PO IG 2007-2013 wynikało zaś, że będzie to kompleksowy projekt obejmujący prowadzenie prac B + R i wdrożenie ich wyników pod warunkiem spełnienia kryterium zasadności ekonomicznej dla wdrożenia uzyskanych wyników. Działanie 1.4 (wsparcie projektów celowych) odnosiło się do projektów obejmujących przedsięwzięcia techniczne, technologiczne lub organizacyjne (badania przemysłowe i prace rozwojowe) realizowane przez przedsiębiorców posiadających zdolność do bezpośredniego zastosowania wyników projektu w praktyce.

Z powyższych opisów wynika, iż mamy do czynienia z konkursem, czyli czynnością z założenia zakładającą pełną i jak najlepszą prezentację przedstawianych do oceny komisji konkursowej wartości. Przedstawiającym jest przedsiębiorca, co jest nie bez znaczenia dla sprawy. Wartością ocenianą jest projekt, składający się z dwóch części, tj. części badawczo-rozwojowej i części gospodarczej pozostających ze sobą w bezpośrednim związku i kierujących się zasadnością ekonomiczną dla tegoż przedsiębiorcy.

Daje to obraz istoty rzeczy. Wynika z niego, że konkretne korzyści ekonomiczne, w określonym czasie, będą możliwe do osiągnięcia jeżeli ten projekt spełnia podstawowe standardy przewidziane w obrocie gospodarczym, naukowym. Takim standardem będzie zawarcie w części badawczo-rozwojowej wskazań co do zasobów m.in. kadrowych zapewniających merytoryczną realizację projektu w części B + R. Jeżeli przedsiębiorca nie dysponuje odpowiednimi własnymi zasobami może wskazać zewnętrznego wykonawcę. Przy czym to wskazanie zewnętrznej jednostki powinno być na tyle sprecyzowane, że jest możliwa ogólna ocena, iż jej właściwości i możliwości naukowo - intelektualne gwarantują realizację tej części projektu. Ogólne wskazania jednostki zajmującej się szeregiem innych czynności nie dają takiej gwarancji i będzie to miało przełożenie na cząstkową ocenę projektu, wg opracowanych kryteriów wyboru.

W przedmiotowej sprawie widać to w ocenie zawartej w zaskarżonym rozstrzygnięciu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w odniesieniu do tej części projektu, gdzie stwierdza się, iż wnioskodawczyni jest podmiotem działającym poza zakresem przewidywanych działań projektu (nie działała w sektorze elektronarzędzi), a jedynie tylko jeden z jej pracowników (p. J. C.) przez rok pracował jako konstruktor-technolog w Dziale Technologicznym w Fabryce [...] w C., zajmującej się elektronarzędziami. Zaznaczenie zaś w projekcie, że potencjalnie prace konstruktorów będą wspierane przez pracowników Politechniki L., bez wskazania ich doświadczeń i umiejętności nie pozwala na pozytywną ocenę przedsięwzięcia pod kątem racjonalności wydatków.

Taki wniosek organu jest uprawniony w świetle wiedzy powszechnej. Do faktów notoryjnych należy wiedza, że żyjemy w świecie wąskich specjalizacji naukowych, technicznych, technologicznych. Zakresy wiedzy specjalistycznej i doświadczenia osób posiadających tą wiedzę mają decydujący wpływ na dalszy jej rozwój i możliwości uzyskiwania efektów ekonomicznych.

W ramach standardów gospodarczych oczywistym jest, że projekt w części wdrożeniowej przewidujący produkcję i wprowadzenie na rynek rezultatu projektu realizowanego w celach osiągnięcia konkretnych korzyści ekonomicznych musi określać w sposób bardzo skonkretyzowany produkowany przedmiot. Samo określenie "rodzajowości produkcji" nie spełnia elementu konkretności projektu, co przekłada się na ocenę cząstkową np. w zakresie opłacalności projektu.

W odniesieniu do przedmiotowej sprawy skarżąca wskazuje, że w wyniku realizacji projektu na rynek zostaną wprowadzone cztery typoszeregi innowacyjnych elektronarzędzi z napędem stosującym bezszczotkowe silniki elektryczne prądu stałego (BLDC). Typoszereg 1 to elektronarzędzia akumulatorowe zasilane z baterii litowo – jonowych, litowo – polimerowych lub litowo – żelazowych. Typoszereg 2 to małe elektronarzędzia zasilane z sieci. Obydwie grupy charakteryzuje niska masa oraz duża poręczność użytkowania. Typoszereg 3 to duże elektronarzędzia sieciowe przeznaczone do pracy w cięższych warunkach produkcyjnych o dużej mocy i skuteczności obróbki. Natomiast typoszereg 4 to narzędzia typu "heavy duty" czyli duże urządzenia o największych mocach do pracy ciągłej pod dużym obciążeniem o bardzo wysokiej mocy i skuteczności obróbki.

W całym wniosku i biznes planie skarżąca, poza pkt D1, określa przedmiot projektu (zarówno w sferze badań jak i w sferze wdrożenia do produkcji) – jako elektronarzędzia z czterech typoszeregów. Tylko w pkt D1 biznes planu skarżąca wskazuje przykłady elektronarzędzi w poszczególnych typoszeregach. Tabela zawiera określenie typoszeregu, zakres i rodzaj napięcia, zakres mocy i przykłady elektronarzędzi.

W ramach typoszeregu 1 wskazano przykłady: pilarki tarczowej, strugarki do drewna, szlifierki kątowej obwodowej, wiertarki kątowej, wiertarki dwubiegowej udarowej, nożyc do blach, wycinarki, młotka udarowo – obrotowego, wyrzynarki, piły szablastej, zakrętarki udarowej, wiertarko – wkrętarki, wiertarko – wkrętarki z udarem.

W ramach typoszeregu 2 przykładowo wskazano strugarkę do drewna, szlifierkę kątową obwodową, wiertarkę kątową, wiertarkę dwubiegową udarową, nożyce do blach, wycinarkę, młotek udarowo – obrotowy, wyrzynarkę, piłę szablastą, zakrętarkę udarową, wiertarko – wkrętarkę, wiertarko – wkrętarkę z udarem, szlifierkę oscylacyjną, szlifierkę prostą – obwodową, wiertarkę jednobiegową, wiertarkę jednobiegową udarową, wiertarkę dwubiegową, mieszarkę, młot udarowy, szlifierkę mimośrodową, frezarkę górno – wrzecionową, odkurzacz przemysłowy.

W ramach typoszeregu 3 przykładowo wskazano: szlifierkę kątową obwodową, wiertarkę dwubiegową udarową, nożyce do blach, wycinarkę, młotek udarowo – obrotowy, piłę szablastą, zakrętarkę udarową, wkrętarkę jednobiegową, wiertarkę jednobiegową – udarową, mieszarkę, młot udarowy, frezarkę górno – wrzecionową, odkurzacz przemysłowy, pilarkę łańcuchową, pilarkę tarczową, szlifierkę taśmową, szlifierkę prostą obwodową, polerkę kątową czołową, szlifierkę kątową czołową, ukośnicę.

W ramach typoszeregu 4 w przykładach wskazano: młotek udarowo – obrotowy, mieszarkę, młot udarowy, frezarkę górno – wrzecionową, odkurzacz przemysłowy, pilarkę łańcuchową, szlifierkę kątową obwodową i ukośnicę.

Wymienioną tabelę zawierającą przykłady elektronarzędzi w ramach typoszeregów skarżąca poprzedziła zdaniem "Poniżej zaprezentowano charakterystykę parametrów poszczególnych typoszeregów wraz z przykładami elektronarzędzi wchodzących w skład każdego z nich, które będą mogły zostać wprowadzone do oferty firmy po realizacji projektu". Zatem są to tylko "przykłady" elektronarzędzi i to przykłady, które " będą mogły" zostać wprowadzone do oferty. Użycie sformułowań "przykłady" i "będą mogły zostać wprowadzone do oferty" w żadnym razie nie stanowi o skonkretyzowaniu przedmiotu podlegającego produkcji i wprowadzeniu na rynek. Nie wynika z nich ani zobowiązanie do produkcji wszystkiego co jest możliwe do zakwalifikowania w ramach tych typoszeregów ani konkretność produkcji i wprowadzenie na rynek wymienionych z nazwy własnej narzędzi zaliczonych do poszczególnej grupy elektronarzędzi. Używanie pojęcia "typoszeregu elektronarzędzi" sprowadza się do określania "rodzajowości" narzędzi służących, jak sama skarżąca wskazuje w zawartych przykładach, do wszechstronnego zastosowania np. do przecinania, wyrzynania, wiercenia, szlifowania itp.

Takie określenie przedmiotu produkcji gospodarczej nie jest wystarczające do uznania co jest rezultatem projektu. Tym rezultatem powinien być produkt, technologia bądź usługa. Wynika to z celów PO IG, opisów priorytetów i szczegółowych kryteriów wyboru finansowych operacji. Rozumienie tych opisów i kryteriów musi pozostawać w zgodzie z ogólnie przyjętymi standardami obowiązującymi przedsiębiorców i ich działań na polu gospodarczym. Te standardy wyznaczają poziom koniecznego rozumienia przez przedsiębiorcę pojęć używanych w Programie i konieczność wypełnienia ich treści. W ramach tych standardów przedsiębiorca nie powinien mieć żadnych wątpliwości co do tego, że przedmiot produkcji musi być precyzyjnie określony aby mógł zostać zweryfikowany w ramach kryterium 4: istnieje zapotrzebowanie na produkt będący rezultatem projektu, wskazujące na opłacalność projektu oraz w ramach kryterium 9; wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu projektu oraz celów działania", gdzie różne mogą być wydatki na prace rozwojowe dotyczące różnych narzędzi.

W przedmiotowej sprawie zakwestionowana przez skarżącą ocena projektu wskazała, iż oba powyższe kryteria nie zostały przez projekt spełnione.

W ramach kryterium 4 wskazano, że projekt nie zawiera prawidłowej analizy rynku, wskazującej na istnienie ogromnej konkurencji w tym zakresie. Nie ma wskazania wielkości podaży. Skarżąca w pkt B.2.1, B.4 i D.1 Biznes Planu nie określiła wielkości popytu. Jedynie informacje dotyczące liczby sztuk elektronarzędzi można znaleźć w p E.1 w tabeli określającej "założenie przychodowe dotyczące nowych grup produktów". Na tej podstawie można ewentualnie sądzić o planowanej podaży produktów ale i tak nie można w oparciu o te dane ocenić "opłacalności projektu".

Skarżąca nie zgadzając się z tą oceną wskazuje dwa elementy. Podnosi po pierwsze, że Przewodnik po kryteriach wyboru finansowych operacji nie przewiduje konieczności przeprowadzenia analizy konkurencji. Przewiduje jedynie wykazanie istnienia zapotrzebowania na produkt będący rezultatem projektu, oraz że wnioskodawca powinien określić wielkość popytu i uzasadnić źródła tych informacji.

Zdaniem skarżącej wymagania Przewodnika zostały przez nią spełnione. Oceniający projekt nie zauważyli opisu tych elementów w punktach B.4 oraz D.1 wniosku, co jest podnoszone przez skarżącą jako drugi zarzut dotyczący w/w kryteriów.

Skarżąca wskazuje, że oceniający pominęli fragmenty pkt B.4 i D.1 stanowiące : "szacuje się, że na świecie jest ponad 0,5 miliarda osób potencjalnie zainteresowanych nabyciem elektronarzędzi", "Wartość światowego rynku elektronarzędzi wzrosła o 3%- do 8 mld EUR". "Na samym tylko rynku europejskim wartość sprzedaży zwiększyła się o 5% do 3,3 mld EUR", "Szacuje się również, iż ilość sprzedawanych elektronarzędzi zwiększyła się o 4 % do 160 mln sztuki", "Jak oceniają specjaliści, rynek elektronarzędzi w Polsce rósł w ostatnich latach średnio w tempie około 7% rocznie".

C. S.A. podniosła, iż zostało we wniosku napisane, iż dane pochodzą m.in. od prestiżowej firmy analitycznej P., ekspertów branżowego czasopisma "N.", czy od szerokiej rzeszy przedstawicieli firm budowlanych.

Odnosząc się do tych zarzutów Sąd zauważa, że zaskarżone rozstrzygnięcie wyraźnie stwierdza, iż w odniesieniu do informacji dotyczących "rynku elektronarzędzi" problemem wniosku i biznes planu jest to czego w nim nie podano, a nie to co w nim podano.

Podnieść należy, że kryterium 4 mówi o wykazaniu przez wnioskodawcę istnienia zapotrzebowania na produkt będący rezultatem projektu wskazującego na opłacalność projektu. Element "opłacalności projektu" w ramach "zapotrzebowania na produkt" jest wyraźnie wyeksponowany. Rozumienie tego pojęcia przez przedsiębiorcę nie powinno budzić żadnych wątpliwości. Przedsiębiorca wskazuje w niniejszej sprawie "zapotrzebowanie na produkt" jako istnienie rynku zbytu. Zatem "opłacalność projektu" to możliwość zbycia produktu. Wykazanie możliwości zbycia produktu musi się wiązać ze wskazaniem zarówno popytu jak i podaży. Jest to element wiedzy powszechnej, czyli faktów notoryjnych. Ich uwzględnienie jest obowiązkiem Sądu w ramach dokonywanej kontroli.

Zatem zarzut skarżącej, iż nie musiała wykazywać konkurencyjności produktu w swoim projekcie jest bezzasadny. Ta okoliczność wynika z "opłacalności projektu". Jest to też związane z konkretyzacją produktu a nie jego rodzajowością o czym była mowa wyżej.

Zaskarżona ocena podnosi brak tej konkretyzacji produktu również na etapie wcześniejszym projektu, tj. w części dotyczącej samego wyniku prac badawczo – rozwojowych i planowania wprowadzenia "co najmniej" czterech wzorów przemysłowych oraz czterech wzorów użytkowych. To nieprecyzyjne określeń "co najmniej" zostało wymienione w pkt C.1.8 i C.1.10.

Twierdzenie organu o braku precyzyjnego określenia produktu w znaczeniu jego nazwy własnej, mającego być wprowadzonym na rynek, jest prawdziwe i oparte na treściach zawartych we wniosku i jego załącznikach.

Prawdziwe też jest stwierdzenie, iż wniosek nie zawiera danych co do wielkości podaży produktu.

W odniesieniu do zarzutu skarżącej, iż w ocenie nie uwzględniono danych wskazanych wyżej, dotyczących popytu na elektronarzędzia, opartych na badaniach czasopisma "N." oraz firmy analitycznej P. Sąd stwierdza co następuje.

Spółka powołała się na analizę czasopisma "N." dotyczącą wzrostu w/w wartości w roku 2006 (wartość światowego rynku elektronarzędzi wzrosła o 3 % - do 8 mld Euro), "na rynku europejskim wartość sprzedaży zwiększyła się o 5 % do 3,3 mld Euro", " szacuje się również, iż ilość sprzedanych elektronarzędzi zwiększyła się o 4 % do 160 mln sztuk". Jak na wniosek składany w listopadzie 2009 r. wskazane dane mają charakter mocno historyczny. Zwłaszcza jeśli uwzględni się fakt powszechnie znany, dotyczący światowego kryzysu gospodarczego. Ze skutkami tego kryzysu nie tylko na datę projektu ale i obecnie walczą nie tylko same podmioty gospodarcze, ale i rządy wielu państw. Zatem twierdzenie, iż pominięcie tych danych skutkowało negatywną oceną projektu jest nieuzasadnione.

Dalsze informacje Spółki co do danych pochodzących za wskazanych badań są nieprecyzyjne (pkt B, 4).Jest w nich mowa, iż eksperci "N.", twierdzą, że Polska należy do najlepiej rozwijających się rynków sprzedaży elektronarzędzi, gdyż jest dynamiczny rozwój nowego typu marketów budowlanych- tzw. hard dyskontów. Brak jest wskazania daty tych badań. Dalej Spółki pisze ogólnie, że specjaliści oceniają, iż rynek elektronarzędzi "w Polsce rósł w ostatnich latach średnio w tempie około 7 %" a już pod koniec 2006 r. nastąpiła zwyżka koniunktury i w roku 2007 wzrost przekroczył 25 %, "na początku 2008 r. przewidywano podobny wzrost, jednak w połowie roku przyszły pierwsze symptomy załamania rynku światowego", a badania wykazują, że większość firm oczekuje jednak na polepszenie sytuacji". Wskazane dane nie wskazują źródła i również wskazując konkret (25 %) mówią o roku 2007.

W odniesieniu do badań P. wskazane są wyłącznie dane dotyczące "jak firma planuje bronić się przed kryzysem w branży budowlanej" a w nich: "poszukiwanie tańszych dostawców materiałów i podwykonawców" "przedstawienie niższych cen ofertowy", "renegocjacje cen..." skupienie się na nowych segmentach rynku, itp.

Z powyższego wynika, że badania dotyczyły szeregu czynności ale wyłącznie czynności firm z branży budowlanej. Sama zaś skarżąca, wskazywała, że rynek użytkowników domowych elektronarzędzi jest potencjalnie większy i o wiele bardziej chłonny niż sektor profesjonalistów, Stwierdziła też, że zgodnie z danymi zgromadzonymi przez największych światowych producentów elektronarzędzi, na świecie jest ok. 150 mln. profesjonalistów zainteresowanych elektronarzędziami, 195 mln. majsterkowiczów oraz 180 mln. właścicieli ogrodów.

Reasumując wykazywane dane, na które powołuje się skarżąca, a których pominięcie przy ocenie projektu miało skutkować, jej zdaniem, niespełnieniem kryteriów 4 i 9, nie daje podstaw do podzielenia stanowiska skarżącej przez Sąd.

Dane te są historyczne, są bardzo ogólne zarówno co do "rodzajowości narzędzi" jak i co do badań grupy, do której są kierowane narzędzia. Zapisy tych danych oraz brak danych co do podaży uprawniały do stwierdzeń ekspertów i organu o niespełnienie kryteriów 4 i 9.

Brak pewnych danych i ogólnikowość innych danych jest elementem sprawdzalnym przez Sąd bowiem odnosi się do tego czego nie zapisano we wniosku, a organ to podniósł oraz do tego co zostało zapisane (podniosła to spółka) ale podlega kontroli bowiem dotyczy kwestii i zakresu wiedzy ogólnej, a nie specjalistycznej tzw. eksperckiej. Niezasadne też są stwierdzenia skarżącej, że Przewodnik po kryteriach wyboru finansowych operacji w zapisach dotyczących kryterium 4 nie przewidywał w ogóle wykazywania danych dotyczących podaży. Ten element (podaży) wynikał z pojęcia wykazywania "opłacalności projektu", o czym była mowa wyżej. Natomiast wskazanie "dodatkowe", że wnioskodawca powinien określić wielkość popytu i "uzasadnić" źródła wyraźnie łączyło popyt za wskazaniem źródeł informacji.

Dla przedsiębiorcy składającego projekt nie powinno to budzić wątpliwości. Wskazania popytu dotyczą czynności prognozowanej, przewidywanej, Zatem dla skontrolowania tych danych ważne jest kto te badania robi i dokonuje oszacowań. Natomiast podaż jest zdarzeniem zaistniałym, wskazywanym nie tylko przez producentów ale również przez podmioty trudniące się statystyką. Zatem ten element (wskazanie danych co do podaży) jest możliwy do skontrolowania przez ekspertów bez wskazywania źródeł informacji. Ważne jest tylko wskazanie danych aby ekspert mógł ocenić na bazie jakich wielkości oszacowana jest przez wnioskodawcę "płacalność projektu".

W ramach braku spełnienia kryterium 9 organ w oparciu o ocenę ekspercką poddał również w wątpliwość "czy zaplanowane prace badawcze doprowadzą w rzeczywistości do skonstruowania elektronarzędzi pozwalających na zdobycie mocnej przewagi konkurencyjnej na rynku " nawet przy założeniu, że spółka sprecyzuje co, w jakiej ilości i gdzie będzie produkowała. Jako uzasadnienie wątpliwości podniesiono, że firma nie działa w sektorze elektronarzędzi. Okoliczność prawdziwa. Spółka sama w B.2. wskazała, że jest producentem i dystrybutorem łożysk i części maszyn na rynku polskim i europejskim. W roku 2009 weszła jedynie w posiadanie akcji spółek Z. C. S.A. i C. S.A. będących jedynymi polskimi producentami elektronarzędzi. Nabycie na własność akcji tych spółek nie oznacza przejęcia majątku, możliwości produkcyjnych spółek. Nie jest to przekształcenie podmiotowe. Spółki nadal są samoistnymi podmiotami z odrębnymi osobowościami prawnymi, zgodnie z prawem handlowym. Zatem ta część uzasadnienia wątpliwości organu jest prawdziwa. Prawdziwa też jest dalsza część wskazująca, iż projekt w części badawczo – rozwojowej bardzo ogólnie wskazuje, iż prace konstruktorów będą potencjalnie wspierane przez pracowników Politechniki L. Ogólnikowość polega na tym, że tylko jeden wskazany pracownik spółki ma doświadczenie konstruktorskie, natomiast nie wskazano, że badacze będą dysponować wiedzą Know – how w zakresie wytwarzania elektronarzędzi.

Brak konkretnych wskazań wynika z treści wniosku i jest obiektywnie weryfikowalny. Samo wskazanie Politechniki L. nie świadczy o tym, że wszyscy pracownicy tej jednostki dydaktyczno – naukowej zajmują się badaniami związanymi z elektronarzędziami.

Zatem uzasadnienie przedstawionych wątpliwości jest logiczne i prawdziwe. Ocena samych "wątpliwości", tj. elementów związanych z prawem autorskim, z prawem do podzespołów elektronarzędzi, możliwościami dotyczącymi czasookresu wprowadzenia "produktu" na rynek, trwałości produktu, jest oceną nie podlegającą kontroli Sądu, w tym znaczeniu, że jest to specjalistyczna ocena ekspertów oparta na ich wiedzy szczególnej, a nie wyłącznie na wiedzy powszechnej tzw. notoryjnej.

Sąd w niniejszej sprawie powołany jest do kontroli czy w toku procedury i przy dokonywaniu oceny nie doszło do naruszenia prawa. Ta kontrola odbywa się z uwzględnieniem wiedzy ogólnej ale bez uprawnienia do kontrolowania wiedzy szczególnej, eksperckiej.

W odniesieniu do tej części oceny projektu skarżąca zarzuca de facto, że organ zakwestionował "innowacyjność projektu". Jest to zarzut nieprawdziwy, gdyż ta innowacyjność podlega ocenie w kryterium 1, a to kryterium nie zostało zakwestionowane. Bezzasadny jest też zarzut spółki z tym związany, że oceniający nie uwzględnili załączonej opinii Europejskiego Rzecznika Patentowego co do innowacyjności elektronarzędzi z silnikiem bezszczotkowym prądu zmiennego. Kryterium 1 nie zostało zakwestionowane.

Poza kontrolą Sądu jest też zarzut "rażących i niewytłumaczalnych błędów oceniających" poprzez nieuwzględnienie parametrów jakie spodziewany produkt osiągnie i będzie konkurencyjny na rynku, tj. zmieniający masę o 10%, zwiększy sprawność o 10 pkt. procentowych, ograniczy emisję hałasu o 3 db, wydłuży żywotność produktu o 2 lata. Ocena tych elementów jest przypisana ekspertom. Poza tym, poza sporem jest, że nie zostały przedstawione żadne wyniki prac badawczo – rozwojowych na ten temat. Są to tylko oczekiwania spółki. Oceniający kwestionują zakresy wskazań skarżącej co do zespołu konstruktorów i osób mających z nimi współpracować. Ponadto należy stwierdzić (poza uwagą, że ocena specjalistyczna ekspertów nie podlega kontroli), iż przy tych wyżej wymienionych wątpliwościach oceniających, nie może budzić wątpliwości Sądu zakwestionowanie tej części projektu przez organ.

Również z tych samych powodów co wyżej poza kontrolą Sądu jest podnoszona przez skarżącą kwestia w punkcie dotyczącym, iż powszechne zastosowanie silników bezszczotkowych prądu zmiennego w elektronarzędziach stanowi przedsięwzięcie wysoce innowacyjne. Zarzuty nie dotyczą naruszenia prawa tylko są polemiką z oceną ekspertów. Ponadto problem innowacyjności projektu nie był przedmiotem zastrzeżeń oceniających. Zarzut organu braku wykazania konkurencyjności produktu był oparty przede wszystkim na innych brakach wyżej opisanych oraz na braku uzasadnienia co do niezawodności elektronarzędzi wyprodukowanych przez spółkę jako rezultat projektu. Wniosek nie zawiera takiego uzasadnienia. Zaskarżone rozstrzygnięcie wskazywało w kryterium nr 9 brak danych dotyczących środków trwałych proponowanych do zakupu na etapie prac wdrożeniowych. Braki dotyczące elementów dających podstawę oceny zasadności ich zakupu.

Zgodnie z treścią kryterium 9 Przewodnika po kryteriach wyboru finansowych operacji wnioskodawca wskazując planowane wydatki musi każdą pozycję zawartą w harmonogramie rzeczowo-finansowym odpowiednio opisać i uzasadnić we właściwym punkcie Biznes planu. Przewodnik zawiera definicje wydatków "uzasadnionych", wydatków "racjonalnych" i wydatków "adekwatnych".

Kwestionowane w przykładach wydatki dotyczące np. drukarki [...] za 430.000 zł, maszyny [...] za 400.000 zł nie mają wymaganego Przewodnikiem uzasadnienia. Zatem prawdziwe jest zakwestionowanie tego faktu przez oceniających i przez organ.

Nieprawdziwy jest natomiast zarzut spółki, że brak ten nie był przedmiotem pierwszej oceny z [...] maja 2010 r. Powyższa ocena zawiera zapis: "wydatki nie zostały opisane w sposób umożliwiający prawidłową ocenę projektu. Wnioskodawca wymienił jedynie poszczególne środki trwałe w części 4.1, jednak nie zamieścił uzasadnienia poniesienia każdego z wydatków".

Nieprawidłowy jest też zarzut skarżącej, że skoro nabywane w ramach projektu środki trwałe stanowią powszechnie obecne maszyny i urządzenia o oczywistych funkcjach i przeznaczeniu oraz skoro skarżąca wymieniła je wskazując "ponadto nabyte zostanie także nowe wyposażenie działu Badawczo-rozwojowego, które pozwoli na przeprowadzenie prac B +R nad nowatorskim produktem, celem jego udoskonalenia oraz optymalizacji procesu jego produkcji" – to zwolniona jest z uzasadnienia co do racjonalności, adekwatności tych wydatków. Uwaga oceniających co do faktu, iż brak jest wskazania do czego i w jakim stopniu urządzenie będzie wykorzystywane w świetle zapisów Przewodnika jest uzasadniona. Tym bardziej, że zarzut ogólny oceniających pozostaje bez zmian, iż nie wiadomo w rzeczy samej co konkretnie spółka będzie produkowała, gdyż nieznana jest liczba i rodzaj produkowanych elektronarzędzi.

Ten zarzut braku skonkretyzowania produkcji jest weryfikowalny przez Sąd o czym była mowa. Jest on prawdziwy. Zatem wskazanie oceniających, że wydatki dotyczące zakupu konkretnej linii produkcyjnej, czy budowy nowego zakładu produkcyjnego pozostają poza możliwością obiektywnego sprawdzenia ich zasadności, racjonalności i adekwatności są prawidłowe. To projekt w tym zakresie nie spełnia podstawowych wymagań Przewodnika po kryteriach wyboru, a nie błędy leżą w nieprawidłowej ocenie projektu. Oceniający i organ zakwestionowali również spełnienie przez spółkę kryterium 10: harmonogram projektu umożliwia prawidłową i terminową realizację przedsięwzięcia. Jest to wynikiem braków projektu wyżej wymienionych, tj. przedstawienia przedmiotu wdrożenia produkcji jako rodzajowości elektronarzędzi, a nie wymienienie ich w sposób konkretny, z nazwy własnej, pisanie w sposób zbiorczy o prototypach, braku szczegółów co do prac badawczych (jeden konstruktor z doświadczeniem i potencjalna współpraca z ogólnie wskazaną jednostką), brak szczegółowych informacji dotyczących prac badawczych. Istnienie powyższych braków zostało wcześniej omówione. Zarzuty skargi odnoszące się do tej części oceny sprowadzają się do twierdzeń, że kryterium 10 wg. Przewodnika po kryteriach wyboru nie wymaga tego typu informacji do oceny "prawidłowości" i "terminowości" realizacji przedsięwzięcia. Jest to subiektywne stwierdzenie skarżącej. Chcąc mówić o harmonogramie czynności trzeba te czynności skonkretyzować w sposób dający obiektywną możliwość ich oceny, czego w projekcie zabrakło. Z treści kryterium 10 wg. Przewodnika wynika konieczność istnienia spójności opisu projektu z harmonogramem oraz konieczność jednoznacznego określenia wydatków kwalifikowanych do wsparcia. Zastrzeżenia co do opisu wydatków były podnoszone w kryterium 9.

Reasumując zaskarżona ocena opiera się na treściach zawartych we wniosku skarżącej i załącznikach do niego.

Ściślej mówiąc opiera się głównie na tym, czego w tym wniosku zabrakło. Jest to możliwe do zweryfikowania bo braki zostały określone w ocenie. Zarzuty Spółki sprowadzają się do polemiki z oceniającym. Wskazywane w skardze pominięcia w ocenie danych zawartych we wniosku i załącznikach odnoszą się do takich zapisów, które mogły zostać ocenione przez Sąd zważywszy na ich treść odnoszącą się do wiedzy powszechnie znanej, notoryjnej. Zarzuty w odniesieniu do oceny specjalistycznej, eksperckiej były zarzutami jedynie polemizującymi. O czym była mowa wyżej w uzasadnieniu. Sąd nie znalazł zasadności tych zarzutów. Spółka podniosła również zarzut, że dwóch ekspertów oceniających projekt nie zapoznało się z treścią wniosku i jego załączników. Twierdzenie to oparto na ocenie jednego z kryteriów fakultatywnych, merytorycznych, tj. kryterium 2: wnioskodawca jest MSP. Rzeczywiście ocena dwóch ekspertów jest nieprawidłowa w tym kryterium. Jednak nie daje to żadnych podstaw do twierdzenia, że eksperci nie czytali wniosku, bądź oceniali inny wniosek. Jest to dowolne stwierdzenie skarżącej. Błąd w punktacji w tym kryterium związany z nieprawidłowym odczytaniem do jakiego sektora przedsiębiorców należy Spółka nie dyskwalifikuje całej oceny. Treść arkuszy oceny nie budzi wątpliwości, że był oceniony projektu Spółki. Błąd ten nie wpływa też na ocenę projektu. Dotyczy on części merytorycznej, fakultatywnej a projekt skarżącej nie otrzymał pozytywnej oceny w zakresie kryteriów merytorycznych obligatoryjnych.

Niezasadny też jest zarzut Spółki, iż organ dokonał nierzetelnej oceny projektu poprzez brak należytego uzasadnienia swojego stanowiska oraz poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich podnoszonych przez Spółkę zarzutów w środkach odwoławczych, tj. proteście i odwołaniu.

Podnieść należy, że w sprawie w myśl art. 37 ustawy z.p.p.r. wyłączone jest stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie organu nie nosi znamion decyzji. Jest nim ocena projektu. W przypadku negatywnej oceny ustawa wymaga uzasadnienia wyników oceny projektu. Zatem już z wykładni gramatycznej przepisu 30 b ust 1 ustawy wynika, że to ma być uzasadnienie "wyników oceny" a nie uzasadnienie odnoszące się do wszystkich treści projektu. Ponadto wymieniona ustawa w art. 26 dopuszcza aby stosowna instytucja tam wymieniona przygotowała propozycję wyboru projektów. Zatwierdzony Przewodnik po kryteriach wyboru finansowych operacji jest ogłaszany wraz z ogłoszeniem o konkursie na stronie internetowej (art. 29). Jest on dokumentem (art. 28) stanowiącym obowiązujące w konkursie normy prawne wiążące obie strony, tj. zgłaszającego projekt oraz organ oceniający. Przewodnik po kryteriach przede wszystkim stanowi o podziale na te kryteria. Kryteria są zatytułowane, zawierają opisy tego co projekt co do zasadny powinien zawierać. Tytuły i opisy należy odczytywać wg znaczenia użytych tam słów i pojęć , tak jak każde inne przepisy. Podział na kryteria oznacza obszary i zakresy, wg których projekt podlega ocenie. Już sam ten podział oznacza, że odniesienie się oceniającego do tych kryteriów jest rodzajem uzasadnienia. Zatem wymagania art. 30 b ust. 1 "uzasadnienie wyników oceny projektu" należy odczytywać właśnie w kontekście podziału i oceny poszczególnych kryteriów, a nie w kontekście art. 107 kpa, czego w rzeczywistości oczekuje skarżąca.

Przenosząc to na grunt przedmiotowej sprawy Sąd stwierdza, że zarówno pierwsza ocena z [...] maja 2010 r., jak i rozstrzygnięcie protestu z [...] lipca 2010 r. oraz zaskarżane rozstrzygnięcie odwołania z 2 sierpnia 2010 r. zawierają "uzasadnienie wyników oceny projektu" w stopniu wymaganym przez art. 30 b ust 1 w zw. z Przewodnikiem po kryteriach wyboru finansowych operacji w ramach POIG 2007-2013. Jest to uzasadnienie wystarczające do dokonania oceny przez Sąd w stopniu wskazanym art. 30c ust. 3 ustawy.

Sąd podziela stanowisko organu, że problemem ocenianego projektu było przede wszystkim to czego w tym projekcie nie było. Jest to weryfikowalne przez zwykłe odczytanie złożonych dokumentów i skonfrontowanie z wiedzą powszechną, notoryjną o czym była mowa wyżej.

Wskazane braki projektu dawały podstawę do stwierdzeń ocennych zawartych w rozstrzygnięciu. Samo rozstrzygnięcie odwoływało się do ocen ekspertów. Nie ma tu naruszenia żadnego przepisu.

Skarżąca zarzuca naruszenie przepisów art. 30b ust. 5 twierdząc, że poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu doszło do zaniechania rozpatrzenia odwołania. Jest to zarzut niezasadny. Wymieniony przepis mówi o rozpatrzeniu odwołania ale to odwołanie i rozpatrzenie odbywa się na podstawie tychże przepisów szczególnych, a nie kpa. Zatem w dalszym ciągu przedmiotem rozpoznania jest ,,ocena projektu’’, jego zupełności i zgodności z kryteriami wyboru. Tu nie ma oderwania od tej oceny i tych kryteriów. Nie ma żadnej podstawy aby domagać się od organu, aby w tak szczególnym postępowaniu koniecznym było podjęcie polemiki z oceną wskazywaną przez skarżącą dla samej zasady ustosunkowania się do wszystkich zarzutów.

Celem rozpatrzenia środka odwoławczego jest sprawdzenie czy zakwestionowana ocena oparta jest na wszystkich danych zawartych we wniosku oraz czy dane są wyczerpujące, właściwe dla ustalenia wskazanego celu oraz czy zastosowany tok rozumowania w przedstawionej ocenie oparty jest na logice i nie odbiega od wiedzy powszechnej z zastrzeżeniem wyraźnego uzasadnienia wynikającego z wiedzy szczególnej, eksperckiej.

Czynności powyższe w przedmiotowej sprawie zaistniały. Stwierdzenia oceniających, że projekt zawiera braki danych są uzasadnione treścią wniosku i jego załączników. Nie było szczególnej potrzeby ustosunkowywania się do cząstkowych, niepełnych informacji, na które powołuje się w skardze Spółka, gdyż nie zmieniały one ustaleń o brakach uniemożliwiających pozytywną ocenę. Wskazywane w skardze zarzuty, iż np. oceniający nie stwierdzili wprost niekwalifikalności wydatków związanych z zakupem środków trwałych jest niezrozumiałe. Oczywistym jest, że czym innym jest brak dodatkowych informacji uniemożliwiających pozytywną ocenę a czym innym wskazanie wydatku z opisem, wg którego ten wydatek nie powinien w danym projekcie zaistnieć. Są to dwie różne sytuacje, ale każda z nich w konsekwencji prowadzi do niemożności pozytywnej oceny tych wydatków. W ocenie zaś chodzi o to aby projekt spełniał wszystkie merytoryczne kryteria. Projekt skarżącej tego nie spełnia.

Nie znajdują uzasadnienia twierdzenia skarżącej, iż oceniający powinni ją wezwać do wyjaśnień. Zgodnie z § 7 ust 2 p 8 Regulaminu wyjaśnienia nie mogą prowadzić do modyfikacji treści złożonego wniosku. Zatem, gdy braki dotyczą treści merytorycznych, a tak było w przedmiotowej sprawie, wzywanie do wyjaśnień, których nie można będzie uwzględnić, jest bezprzedmiotowe.

W świetle powyższego niezasadnym jest też zarzut naruszenia warunków rzetelności w ocenie projektu. Sąd nie stwierdza aby w ocenie projektu doszło do naruszenia art. 31 ust 1 ustawy z.p.p.r. Nie ma żadnych podstaw do kwestionowania wiedzy ekspertów. Nie zasadny jest też zarzut braku zapoznania się przez 2 ekspertów z wnioskiem o czym była mowa wyżej.

Ocena projektu została dokonana w oparciu o obowiązujące kryteria wyboru. Wbrew zarzutom skargi, nie doszło do oceny pozbawionej oparcia w tychże kryteriach. Nie ma tym samym naruszenia art. 26 ust 1 pkt 4 i ust 2 ustawy. Organ i oceniający nie naruszyli przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu.

Uzasadnienie oceny jest wystarczające. Wskazuje na istotę rzeczy. Nie ma potrzeby polemizowania ze skarżącą.

Wbrew zarzutom skargi zostało zachowane prawo do dobrej administracji. W przedmiotowej sprawie, jak w całym Programie zasada dobrej administracji sprowadza się do tego aby dofinansowanie odbywało się zgodnie z celami Programu i regułami gry opracowanymi w tym Programie. Dofinansowanie jest celowe. Ubiegający się o dofinansowanie składają projekty, które to projekty wg przepisów w/w mają zapewniać osiągnięcie tych celów. Ocena projektu Spółki jest negatywna. Projekt nie spełnia tych celów, o czym Sąd pisał na początku rozważań.

Wywodzenie przez Spółkę, iż organ powinien ją przekonać w sposób wskazujący jak powinna prawidłowo i wyczerpująco sporządzić projekt jest nieuzasadnione w świetle przepisów szczególnych stosowanych w sprawie.

Dodatkowo Sąd zauważa, że cześć skargi poświęcana jest zarzutom związanym z wydatkiem na projekt technologiczny.

Projekt technologiczny nie był przedmiotem wskazań zaskarżonego rozstrzygnięcia. To pierwsza ocena i rozstrzygnięcie protestu wskazywało, iż wydatek związany z projektem technologicznym Spółka wskazała w ramach usługi doradczej w części wdrożeniowej projektu. Wydatek ten został zakwestionowany przez oceniających, gdyż z opisu tego wydatku wynika, iż opracowywany projekt dotyczy m. in. rozmieszczenia maszyn i urządzeń. Takie rozmieszczenie maszyn i urządzeń jest elementem projektu technologicznego nowego zakładu produkcyjnego, czyli etapu wdrożeniowego. Fakt ten przesądza, że nie może być uznany za wydatek części badawczej.

Zarzuty skargi po pierwsze nie odnoszą się do zaskarżonego rozstrzygnięcia. Po drugie wynika z nich, że skarżąca uznaje, iż oceniający w ogóle nie dopuszczają projektu technologicznego na etapie badawczo – rozwojowym, a przecież prowadzenie tych prac powinno kończyć się przygotowaniem dokumentacji opisującej nowe produktu i ich procesy, zwłaszcza jeżeli będzie zgłaszało się wynalazki.

Problem polega na tym, że pierwsza ocena nie kwestionuje możliwości tworzenie projektu technologicznego na etapie badawczym tylko treści, które w tym projekcie powinny być i uzasadniać koszty jego sporządzenia.

Czym innym jest stworzenie dokumentacji opisującej projekt i sposób jego powstawania, a czym innym element architektoniczny mówiący o rozmieszczeniu maszyn. Projekt opisujący proces powstawania produktu z założenia mówi o czynnościach, a nie ustawieniu maszyn.

Natomiast zapisy C1.4 biznes planu wyraźnie odnoszą usługę doradczą do opisu związanego też z rozmieszczeniem maszyn i urządzeń.

Uwaga powyższa jest poczyniona na marginesie sprawy wobec stawianego zarzutu mimo braku przedmiotu zarzutu w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Reasumując Sąd nie znalazł zasadności skargi. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego i na podstawie art. 30 c ust 3 pkt 2 ustawy z.p.p.r. orzekł jak w sentencji wyroku.