Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 649/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art.82
journal: Dz.U. 1998 nr 162 poz 1118
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2019 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2019 r. Prezes Rady Ministrów utrzymał w mocy własną decyzję z [...] listopada 2018 r. odmawiającą przyznania R.T. świadczenia w drodze wyjątku.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270, 2 późn. zm.) jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten nie precyzuje warunków, jakie powinny być spełnione, aby renta łub emerytura mogła być przyznana w tym trybie. W związku z powyższym każdy wniosek jest wnikliwie rozpatrywany i oceniany pod kątem występowania okoliczności mogących uzasadniać potraktowanie sprawy w sposób szczególny. Zgodnie z przyjętymi zasadami postępowania, potwierdzonymi przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt P 38/05 (123/9A/2006) oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, świadczenie specjalne może być przyznane osobie legitymującej się wybitnymi, niepowtarzalnymi zasługami i osiągnięciami w jakiejś dziedzinie aktywności, np. na niwie zawodowej, społecznej, artystycznej, sportowej, czy też politycznej oraz w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych sytuacja bytowa wnioskodawców brana jest pod uwagę, jednak nie stanowi ona jedynego kryterium oceny. W przeciwnym wypadku świadczenia specjalne zastępowałyby świadczenia przyznawane w ramach pomocy społecznej, co nie było zamiarem ustawodawcy przy stanowieniu przepisu art 82 ust. 1 ww. ustawy.

Organ ustalił, że R.T., ur. [...] listopada 1957 r., zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów z prośbą o przyznanie mu renty specjalnej w wysokości 5.500 zł na warunkach określonych w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wniosek swój motywował:

- opracowaniem na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej i zgłoszeniem w dniu [...] października 2008 r. do Urzędu Patentowego RP wynalazku, na który udzielony został patent nr [...] (zgodnie z nadesłanymi dokumentami patentowymi wynalazek ten zatytułowany został "[...]), i szkodą poniesioną na skutek unieważnienia ww. patentu,

- walką z "szarą strefą" i negatywnymi konsekwencjami, które go spotkały z tego powodu,

- trudną sytuacją materialną i zdrowotną (problemy z kręgosłupem, laryngologiczne i urologiczne).

Wnioskodawca podał, że brakuje mu środków na życie, gdyż z tytułu pomysłu, jakim jest [...] nie zarabia. Żaden bowiem podmiot nie jest zainteresowany współpracą z nim. Wnioskodawca wyjaśnił, że sprzedając produkowane [...] stosuje stawkę VAT 23 %, zaś gro firm prowadzi sprzedaż ze stawką VAT w wysokości 8 %. Tym samym wnioskodawca nie jest konkurencyjny. Wnioskodawca wskazał zarówno na pokrzywdzenie spowodowane działalnością Urzędu Patentowego RP, jak i działaniem Ministra Finansów. W zakresie pokrzywdzenia ze strony Urzędu Patentowego RP podał, że decyzją z [...] lutego 2017 r. Urząd Patentowy RP rozpatrzył sprawę z wniosku Spółki [...] z o.o. w W. i unieważnił patent na wynalazek pt. "[...]" (Nr pat. [...]) udzielony na jego rzecz. Wnioskodawca zwrócił uwagę, że patent ten został przez niego zgłoszony [...] października 2008 r. i zgłoszenie to zostało opublikowane w Biuletynie Urzędu Patentowego RP [...] kwietnia 2010 r. Następnie z niezrozumiałych dla niego powodów pracownica Urzędu uznała, że zasadnym będzie zawężenie opisu patentu i zastrzeżeń ochronnych oraz samodzielnie zredagowała ostateczną treść opisu, na którą udzieliła ochrony. Zdaniem wnioskodawcy, gdyby została wcześniejsza, jego redakcja patentu, zarzuty, które później postawiono patentowi nie byłyby skuteczne. Wnioskodawca wyraził również pogląd, że przyznany na jego wynalazek patent był, jak napisał: "nie na rękę środowiskom [...], oraz środowisku skupionemu wokół Instytutu [...] w P., który rozpoczął prace nad analogicznymi rozwiązaniami, przytaczając w swych publikacjach opis patentowy". Wnioskodawca wymienił także inne, w jego odczuciu, nieprawidłowości ze strony Urzędu Patentowego RP, które miały miejsce w jego sprawie, np. posłużenie się przez Urząd Patentowy RP opinią Instytutu [...] w P. do wygaszenia patentu, czy uniemożliwienie mu czynnego udziału w sprawie dot. unieważnienia patentu. Z nadesłanych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 kwietnia 2018 r. oddalił skargę R.T. na decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] lutego 2017 r. w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek. Na chwilę obecną wyrok ten nie jest prawomocny, gdyż wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od niego. W zakresie pokrzywdzenia ze strony Ministerstwa Finansów wskazał na zmianę przepisów dotyczących stawki podatku VAT dla [...] z 23 % na 8 %, dokonaną [...] grudnia 2014 r., oraz na interpretację indywidualną wydaną [...] listopada 2014 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w [...], że prawidłową stawką VAT dla [...] jest 23 %. Minister Finansów pismem z 15 grudnia 2014 r. zmienił wnioskodawcy interpretację indywidualną. Wnioskodawca jednak nie zgodził się z tą zmianą i wniósł na nią skargę do WSA, który wyrokiem z 13 maja 2016 r. uchylił zaskarżoną zmianę interpretacji indywidualnej. Ministerstwo złożyło skargę kasacyjną, jednak NSA wyrokiem z 15 marca 2018 r, oddalił tę skargę. Wnioskodawca pouczony o przesłankach przyznawania świadczeń specjalnych i poproszony o wskazanie cech wyróżniających go z grona innych wynalazców podał, że jego wynalazek zgłoszony w 2008 r, stanowi innowacyjną metodę produkcji [...] wykorzystywaną przez ogromną ilość przedsiębiorców występujących na rynku i wartość tego wynalazku została wyceniona przez biegłego sądowego na kwotę 19.126.800 zł. Dodatkowo wnioskodawca wskazał na swoją pracowitość, zaradność, dążenie do ukończenia rozpoczętych przedsięwzięć oraz uczciwość, a także finansowanie z własnych pieniędzy wszelkich działań związanych z prowadzeniem prac rozwojowych, tworzeniem wynalazków i patentowaniem ich.

W zakresie swojej aktywności zawodowej R.T. podał, że pracował od wczesnych lat młodzieńczych i od 1973 r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu. Udokumentował posiadanie wykształcenia zawodowego - mechanik pojazdów samochodowych i wymienił następujące okresy swojej aktywności zawodowej: 1973.11.04-1974.10.10

- praca w gospodarstwie rolnym rodziców, Transportowo-Sprzętowe Budownictwa "[...]", Oddział Transportowospedycyjny Nr [...] w [...] (służba wojskowa od 27.10.1977 r. do 18.10. 1979 r.),

- praca w gospodarstwie rolnym rodziców, 19.04.1983r. -31.05.1985r.

- Kombinat [...] w D., ubezpieczeniu społecznemu rolników jako współwłaściciel gospodarstwa rolnego od 20.11.1986r.

- własna działalność gospodarcza.

Wnioskodawca podał, że obecnie prowadzi działalność gospodarczą pod firmą:

R.T. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "[...]" w ramach której chciał "produkować i sprzedawać [...]". Jednak po unieważnieniu patentu podał, że "popadł w niedostatek".

Organ z urzędu wystąpił o dodatkowe wyjaśnienia do Urzędu Patentowego RP i do Ministra Finansów, a także o spowodowanie ustalenia sytuacji socjalno-bytowej rodziny wnioskodawcy do Wydziału Rodziny i Polityki Społecznej w [...] Urzędzie Wojewódzkim.

Ministerstwo Finansów przekazało, że nie dostrzega nieprawidłowości w działaniu organów uprawnionych do wydawania interpretacji indywidualnych, które to nieprawidłowości byłyby personalnie wymierzone w R.T. i podkreśliło, że Minister Finansów praktycznie w jednym czasie wydał zmiany interpretacji indywidualnych w zakresie stawki VAT na dostawę [...] zarówno dla R.T., jak i dla innych podmiotów z tej branży. Tym samym nie ma mowy o jakimkolwiek nierównym traktowaniu podmiotów dokonujących dostawy tego samego towaru. Organ wyjaśnił, że R.T. wystąpił do Dyrektora Izby Skarbowej w [...] w wnioskiem o wydanie interpretacji dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie stawki podatku dla dostawy [...], stwierdzając, że ta winna być opodatkowana preferencyjną 8 % stawką podatku. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] uznał to stanowisko za nieprawidłowe, zaś Minister Finansów w dniu [...] grudnia 2014r. zmienił tę interpretację, uznając stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe. R.T. nie zgadzając się jednak ze zmianą interpretacji dokonaną przez Ministra Finansów, w dniu [...] lutego 2014 r, skorzystał z przysługującego mu prawa i zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 13 maja 2016 r. nie ocenił sprawy pod względem merytorycznym (tzn. jaka jest prawidłowa stawka VAT na dostawę [...]), tylko za podstawę uchylenia zmiany interpretacji indywidualnej przyjął brak wystarczającego uzasadnienia prawnego dokonania takiej zmiany, czyli kwestie proceduralne. Naczelny Sąd Administracyjny 15 marca 2018 r. oddalił skargę kasacyjną Ministra Finansów, przy czym na dzień udzielania wyjaśnień Szef Krajowej Administracji Skarbowej nie otrzymał pisemnego uzasadnienia tego orzeczenia. Ministerstwo Finansów przekazało, że po otrzymaniu pisemnego uzasadnienia NSA ponownie przeanalizuje sprawę i podejmie odpowiednie działania w celu zapewnienia poprawności i jednolitości interpretacji indywidualnych w zakresie stawki VAT.

Urząd Patentowy RP wyjaśnił, że przyjęta na gruncie ustawy - Prawo o własności przemysłowej, instytucja unieważnienia patentu jest powszechnym na świecie wprowadzonym w ustawodawstwach rozwiązaniem systemowym. Sprawy o unieważnienie patentu rozstrzygane są w postępowaniu spornym, na rozprawie jawnej, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i w obecności dwóch stron, które biorą czynny udział w postępowaniu przedstawiając swoje argumenty i dowody na ich poparcie. Wskutek unieważnienia dane prawo ochronne traktowane jest tak, jakby nigdy nie zostało udzielone (unieważnienie ma skutek ex tunc). Zatem w ocenie Urzędu Patentowego, nie do zaakceptowania jest, że wydanie decyzji o unieważnieniu patentu jest równoznaczne z uzyskaniem podstawy do wysuwania roszczeń wobec Skarbu Państwa. Taki pogląd jest sprzeczny z przyjętym przez ustawodawcę systemem ochrony praw własności przemysłowej. Jednocześnie Urząd Patentowy RP przekazał, że postępowania prowadzone przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w związku ze skargami kasacyjnymi R.T. na decyzje organu dotyczące unieważnienia patentu nie zostały jeszcze rozstrzygnięte. Dodatkowo Urząd Patentowy potwierdził, że R.T. w dniu [...] lipca 2017 r. przysłał do Urzędu przedsądowe wezwanie do zapłaty kwoty 19.126.800 zł tytułem odszkodowania w związku z unieważnieniem należącego do niego patentu oraz złożył wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, domagając się zapłaty łącznej kwoty 20.238.110 zł wraz z odsetkami. Do zawarcia ugody nie doszło. Zdaniem Urzędu nie ma bowiem podstaw do wysuwania ww. roszczeń wobec Skarbu Państwa.

Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w D. przekazał, że R.T.prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonką i pełnoletnią córką. Rodzina mieszka w piętrowym domu. Córka kontynuuje naukę w Technikum [...] i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Rodzina utrzymuje się z oszczędności ze sprzedaży samochodu ciężarowego, naczepy wywrotki i ciągnika oraz z pracy dorywczej żony wnioskodawcy, T. Podano, że wnioskodawca leczy się u laryngologa, urologa i ortopedy. Natomiast córka - u endokrynologa. Stałe miesięczne wydatki rodziny to opłaty związane z utrzymaniem domu (opłaty za energię, gaz, wodę, internet, telefon) oraz wydatki na leczenie (dojazd na wizyty lekarskie, opłata za wizytę, zakup leków). R.T.oznajmił, że sytuacja finansowa jego rodziny jest obecnie trudna. Ośrodek przekazał, że rodzina ta dotychczas nie korzystała ze świadczeń pomocy społecznej w żadnej formie.

W ocenie organu zgromadzone w sprawie dokumenty oraz dodatkowe uzasadnienia wnioskodawcy nie dowodzą istnienia szczególnego przypadku dającego podstawę do przyznania mu wnioskowanego świadczenia. Ustawodawca pozostawił wyłącznemu uznaniu Prezesa Rady Ministrów, jakie okoliczności uprawniające do nabycia świadczenia specjalnego należy uznać za szczególne. Omawiane uprawnienie Prezesa Rady Ministrów historycznie zostało ukształtowane i oparte na założeniu wyróżniania świadczeniami renty lub emerytury ze względu, co do zasady, na szczególne zasługi osób, którym świadczenie takie jest przyznawane oraz chęć szczególnego ich uhonorowania. Zatem brzmienie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych należy odczytywać i wywodzić normę z niego wynikającą w tym właśnie przywołanym historycznym kontekście. Tym samym, warunkiem uzyskania prawa do świadczenia specjalnego, przyznawanego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, są jasno i dokładnie udokumentowane okoliczności, które wskazują, że wnioskodawca na niwie swojej działalności, np. politycznej, naukowej, społecznej czy gospodarczej posiada wybitne i niepowtarzalne zasługi. W niniejszej sprawie kluczowym zatem nie jest ocena prawidłowości procesów sądowych i wydawanych orzeczeń sądowych, czy też decyzji organów Krajowej Administracji Skarbowej bądź Urzędu Patentowego RP. Prezes Rady Ministrów nie jest bowiem władny w postępowaniu administracyjnym dokonywać takich ocen, a następnie oceny takie traktować jako uzasadnienie w sprawie przyznania renty specjalnej. W przedmiotowej sprawie istotną jest ocena, czy złożony do akt sprawy materiał dowodowy daje podstawy do uznania, że podnoszone przez wnioskodawcę osiągnięcia mają charakter wybitnych i niepowtarzalnych, czy też charakteru takiego nie posiadają. Organ wyjaśnił wnioskodawcy przesłanki przyznawania świadczeń specjalnych oraz poprosił go o jasne i dokładne udokumentowanie okoliczności wskazujących na legitymowanie się przez niego wybitnymi i niepowtarzalnymi osiągnięciami w jakiejś dziedzinie aktywności, natomiast w przypadku powoływania się na szczególne zdarzenie losowe - o wykazanie i udokumentowanie elementu wyjątkowości. R.T. na etapie wyjaśniania stanu faktycznego i gromadzenia materiału dowodowego nie wykazał osiągnięć, które byłyby wybitne i wyjątkowe. Nie wykazał wszak wieloletniego wkładu w rozwój nowych technik i nie udokumentował posiadania jakichkolwiek nagród i wyróżnień z tego tytułu. Tym samym nie można o nim powiedzieć, że wyróżnia się znacznymi osiągnięciami w zakresie dokonywania projektów wynalazczych, które przyczyniły się do rozwoju nauki i techniki. Wnioskodawca wskazał zaledwie na jeden swój wynalazek i nawet przy uznaniu jego twierdzenia, że jako pierwszy w Polsce wymyślił metodę [...], za faktyczne, nie można się zgodzić, że występuje tu element wyjątkowości zasług. Cechę pierwszeństwa posiada każdy wynalazek. Zatem uznanie takie spowodowałoby, że każdy wynalazca miałby bezsporne prawo do otrzymania świadczenia specjalnego przyznawanego przez Prezesa Rady Ministrów. Ocena taka spowodowałaby odejście od obowiązujących zasad przyznawania świadczeń w szczególnych, niepowtarzalnych przypadkach. Przywilej takiego wsparcia ze strony państwa jest przyznawany autorytetom, których osiągnięcia i dorobek są uznane oraz cenione w kraju i za granicą, w tym osobom, które bezinteresownie dzielą się swoją wiedzą, przyczyniają się do edukacji innych oraz do popularyzacji swoich osiągnięć. Taka postawa nie występuje w niniejszej sprawie. Organ podkreślił, że ocena w tej sprawie nie mogła opierać się wyłącznie na subiektywnym odczuciu wnioskodawcy. Prezes Rady Ministrów musi kierować się jedynie obiektywnymi kryteriami oceny, a taka obiektywna ocena nie daje podstaw do przyjęcia, że osiągnięcie wnioskodawcy, tj. opracowanie na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej i zgłoszenie do Urzędu Patentowego RP wynalazku, nosi znamiona działalności wybitnej i wyjątkowej. Natomiast powoływanie się przez wnioskodawcę na wartość podnoszonego wynalazku, a także cechy jego charakteru, takie jak pracowitość, zaradność, czy uczciwość oraz jego starania w stosowaniu wyższej stawki VAT na dostawę [...], jest niewystarczające do przyznania wnioskowanego świadczenia. Okoliczności te, w ocenie Prezesa Rady Ministrów, nie są wybitne.

Drugą przesłanką mogącą mieć wpływ na przyznanie przez Prezesa Rady Ministrów świadczenia specjalnego jest wystąpienie szczególnego zdarzenia losowego, czyli takiego, które można uznać za nadzwyczajne, tzn. posiadające element wyjątkowości w skali kraju. Z akt w ocenie organu nie wynika, by ta przesłanka została spełniona. Prezes Rady Ministrów nie jest bowiem władny w postępowaniu administracyjnym rozstrzygać sporów na opisanym przez wnioskodawcę tle i dokonywać oceny prawidłowości prawomocnych postanowień sądów. W tym miejscu należy wyraźnie podkreślić, że obowiązujące przepisy nie uprawniają Prezesa Rady Ministrów do kontroli i oceny rozstrzygnięć zarówno organów Krajowej Administracji Skarbowej oraz Urzędu Patentowego RP, jak i sądowych, a przede wszystkim do ingerencji w problematykę, której rozpoznanie i zajęcie stanowiska w sprawie należy wyłącznie do właściwości sądów. Natomiast świadczenia specjalne przyznawane przez Prezesa Rady Ministrów nie stanowią formy odszkodowania, zadośćuczynienia czy rekompensaty za doznane krzywdy i nie są alternatywą dla ewentualnie niekorzystnych wyroków sądowych w tym zakresie.

W niniejszej sprawie całe postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i słuszny interes strony w przedmiotowej sprawie, o którym mowa w art. 7 K.p.a., zasługiwałby na uznanie jedynie w sytuacji, gdy wnioskodawca spełniłby cele ustanowienia art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych potwierdzone przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 października 2006 r. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych. Natomiast celem ustanowienia art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie jest ani pomoc socjalna, ani zadośćuczynienie za doznane krzywdy. Tym samym organ zauważył, że Prezes Rady Ministrów nie kwestionuje trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej wnioskodawcy, niemniej jednak sytuacja ta, bez wykazania przesłanek uzasadniających uznanie jego sytuacji za szczególną, w rozumieniu powołanego przepisu, nie daje podstawy do przyznania mu renty specjalnej.

Od powyższej decyzji skargę do tut. Sądu wywiódł R.T.zarzucając jej:

1. Naruszenie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, iż stan faktyczny zaistniały w przedmiotowej sprawie nie nosi znamion okoliczności wyjątkowych uzasadniających przyznanie świadczenia, co skutkowało błędną odmową przyznania świadczenia,

2. Naruszenie art. 7kpaw zw. art. 77 kpa poprzez brak w toku postępowania podjęcia czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a nawet konsekwentne pomijanie w uzasadnieniu decyzji okoliczności i dowodów przytaczanych przez skarżącego w toku postępowania, a tym samym przekroczenie granic swobodnego uznania administracyjnego.

W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie kwestionowanych rozstrzygnięć i o przyznanie wnioskowanego świadczenia.

W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, iż niezależnie od okoliczności, iż instytucja unieważnienia patentu jest powszechną na świecie instytucją, o tyle nie oznacza to, iż pozbawia ona stronę możliwości żądania odszkodowania do czego ostatecznie sprowadza się pismo UPRP. Podniósł też, iż postępowanie w przedmiocie unieważnienia patentu jest traktowane jako właściwe postępowanie w przedmiocie stwierdzenia niezgodności z prawem decyzji o udzieleniu patentu i może stanowić podstawę dla dochodzenia z tego tytułu stosownego odszkodowania na mocy art. 417 §2 K.c. Powyższe jest zgodne z obowiązującą linią orzeczniczą, gdzie sądy powszechne przyznawały już odszkodowania z uwagi na unieważnienie decyzji o udzieleniu ochrony w oparciu o decyzję UPRP w przedmiocie unieważnienia przez UPRP wcześniej udzielonego prawa.

Odnosząc się natomiast do kwestii podatku VAT podniósł, że organ również opiera swoje stanowisko wyłącznie na twierdzeniu prezentowanym w pismach Krajowej Administracji Skarbowej z całkowitym pominięciem treści uzasadnień przytaczanych przez skarżącego wyroków i pomimo wskazania przez skarżącego, iż w/w organy, twierdząc, iż nie otrzymały uzasadnienia wyroku NSA nie mogą się do niego odnieść, kiedy zgodnie z informacjami skarżącego, uzasadnienie zostało im już dawno doręczona. Kuriozalnym w ocenie skarżącego jest twierdzenie organów skarbowych jakoby nie zastosowały się do prawomocnych wyroków, albowiem nie znają ich uzasadnienia. To organy Państwa stojąc na straży praworządności w interesie Państwa powinny z własnej inicjatywy dożyć do rozwiania tych wątpliwości, tym bardziej, iż treść uzasadnień dostępna jest również w Internecie na portalu NSA. Tymczasem, organy Administracji Skarbowej konsekwentnie lekceważą orzeczenia Sądów Administracyjnych i od ponad roku w dalszym ciągu zasłaniając się nieznajomością orzeczeń w sprawach w których były stronami w dalszym ciągu uchylają się od ich stosowania. Ponadto, podkreślenia wymaga również okoliczność, iż skarżący w swych pismach przytaczał co najmniej dwa wyroki NSA, a organ w swym uzasadnieniu odnosi się wyłącznie do jednego bezpośrednio mnie dotyczącego, oraz powtarza błędną argumentację organu Administracji Skarbowej twierdzącą, iż jego stanowisko jest właściwe, bo błędna korekta interpretacji zatwierdzała moje stanowisko z wniosku. Organ w tym kontekście nie wziął pod uwagę okoliczności, iż w okresie poprzedzającym wniosek skarżący stosował już stawkę VAT 23%.

Reasumując wskazał, iż obecnie na podstawie jego patentu działalność prowadzą tysiące firm, które obecnie generują wpływy do Skarbu Państwa w kwotach przekraczających kilka miliardów rocznie, a patent przyczynił się do wzmożonego rozwoju branży [...], oraz ugruntowania się pozycji Polski w tej dziedzinie na świecie. W konsekwencji pozbawienie praw do przedmiotowego rozwiązania faktycznie pozbawiło go środków do życia i stanowiło nadzwyczajną okoliczność.

Ponadto podkreślił, że jego wieloletnie starania, w tym poświęcenie znacznych nakładów finansowych na walkę z szarą strefą, oraz walka o respektowanie prawa i stosowanie z korzyścią dla Państwa właściwej 23% stawki podatku VAT obiektywnie rzecz ujmując nie może być uznana za niemającą znaczenia dla skali zasług.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2018r., poz.1302 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ miał podstawy ku temu, aby nie dopatrzyć się występowania po stronie wnioskodawcy przesłanek uzasadniających przyznanie mu emerytury lub renty specjalnej.

Omawiana tematyka została uregulowana w art.82 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych (Dz.U.z 2018r. poz.1270 ze zm.) w myśl którego, Prezes Rady Ministrów może w szczególnie uzasadnionych przypadkach przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określona w ustawie. Przepis ten nie zawiera wyszczegółowienia sytuacji uzasadniających przyznanie świadczenia specjalnego. Pozostawia organowi będącemu decydentem tego świadczenia swobodę, w ustalaniu przesłanek, których spełnienie jest konieczne dla uzyskania renty lub emerytury specjalnej.

Podkreślenia wymaga również okoliczność, iż decyzja wydawana w trybie przepisu art. 82 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych, jest rozstrzygnięciem stricte uznaniowym. Uznaniowość związana jest zaś ściśle z pojęciem subiektywizmu. Ustawodawca pozostawiając Prezesowi Rady Ministrów swobodę w zakresie ukształtowania sposobu rozumienia pojęcia "szczególnie uzasadnionych przypadków", umożliwił mu tym samym stosowanie subiektywnych kryteriów oceny zasadności wniosków składanych w omawianym trybie. Skoro więc organ ma ustawowe umocowanie do dokonywania swobodnej i subiektywnej oceny zasadności wniosków o jakich mowa w omawianym przepisie, to oznacza to że nie sposób czynić organowi skutecznych zarzutów z tego, że prezentuje swój subiektywny punkt widzenia przy ocenianiu wniosków stron.

Powyższa materia była też przedmiotem wielokrotnej oceny sądów administracyjnych, które w drodze orzeczniczej wypracowały wykładnię omawianego przepisu. Dla przykładu wskazać należy m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2007r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 894/06 w którym wskazano, iż:"(...) szczególnie uzasadniony przypadek wiązać się winien nie tylko z ekstremalnie nawet trudną sytuacją bytową, lecz także ze szczególnymi właściwościami osoby ubiegającej się o przyznanie tego świadczenia , wskazującymi na wyjątkowość danego przypadku w aspekcie społecznym. Chodzić tu może o posiadanie przez wnioskodawcę pewnych cech wyróżniających , jak wybitne osiągnięcia na niwie zawodowej, artystycznej i sportowej czy społecznej, świadczące o zasługach danej osoby wobec społeczeństwa. Sytuacja bytowa spowodowana stanem zdrowia, czy też zdarzeniem losowym nie daje zatem podstaw do domagania się przyznania emerytury lub renty(...)".

W podobny sposób wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 sierpnia 2007r. w sprawie o sygn. akt I OSK 7/07 stwierdzając, iż:"Niedookreślone pojęcie szczególnie uzasadnionych przypadków bez wskazania jakichkolwiek kryteriów i przesłanek oznacza, że ustawodawca pozostawił Prezesowi Rady Ministrów ocenę, czy sytuacja osoby ubiegającej się o świadczenie specjalne nosi znamiona szczególnie uzasadnionego przypadku. Przy czym warto wskazać, iż celem przepisu art.82 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach (...) jest uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne indywidualne zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności".

Również w wyroku z dnia 12 grudnia 2008r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 396/08 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że:Świadczenie o którym mowa w art.82 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach (...) nie ma charakteru socjalnego, gdyż wtedy zatraciłoby wyjątkowy charakter przyznania i stałoby się świadczeniem o charakterze powszechnym.

Zwrócić także należy uwagę, że w przypadku, gdy przedmiotem skargi jest decyzja uznaniowa, to kognicja Sądu administracyjnego przy ocenie takiego rozstrzygnięcia ogranicza się do zbadania, czy organ przedstawił motywy jakimi się kierował i wyjaśnił w sposób czytelny podstawy swojego działania. Sąd nie może zaś ingerować w subiektywny sposób oceny zasadności wniosku, prezentowany przez organ. Nie może bowiem ograniczać prawa organu do samodzielnej i nieskrępowanej swobody, przy ocenie zasadności wniosku.

Uwzględniając powyższe argumenty wskazać należy, iż okoliczności przedstawione w uzasadnieniu skarżonej decyzji świadczą o tym, że organ podołał w/w obowiązkom, które na nim spoczywały przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku. Zaprezentował bowiem wyczerpująco sposób, w jaki odczytuje normę art. 82 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych.Dokonał też analizy przesłanek podnoszonych przez wnioskodawcę, przez pryzmat swojej subiektywnej wykładni omawianego przepisu i doszedł do przekonania, że ze wskazanych we wniosku zdarzeń, nie można skutecznie wywodzić faktu istnienia podstaw do przyznania skarżącemu świadczenia. Nie wykazał on bowiem istnienia swych zasług dla całego kraju, a zwłaszcza zasług o charakterze wyjątkowym i niepowtarzalnym.

Powyższą analizę uznać należało za poprawną pod względem zasad logicznego rozumowania i wnioskowania, za wyczerpująco uzasadnioną jak również za pozostającą w zgodzie z orzecznictwem Sądów administracyjnych wypowiadających się w materii omawianego świadczenia.

Uwypuklana w skardze sytuacja zdrowotna, nie stanowiła wystarczającej przesłanki dla przyznania omawianego świadczenia. Przedmiotowy przepis nie ma bowiem charakteru świadczenia socjalnego. Brak jest więc także skutecznej możliwości zarzucania organowi, niepoczynienia dogłębniejszych ustaleń w powyższym zakresie. Sytuacja materialne czy zdrowotna nie stanowi bowiem samodzielnej przesłanki do przyznania omawianego świadczenia.

Odnosząc się natomiast do argumentów skarżącego związanych z udzielonym patentem czy wysokością stawki podatku VAT to jawiły się one jako mające charakter odszkodowawczy. Skarżący opisując powyższe kwestie, akcentował bowiem w sposób bardzo szczegółowy okoliczność uszczerbku doznanego w swym majątku. Świadczenie przyznawane w trybie art.82 omawianej ustawy nie ma zaś za zadania rekompensowania szkód majątkowych czy osobowych. Roszczenia odszkodowawcze zostały pozostawione ocenie Sądów powszechnych przy rozpoznawaniu powództw wywodzonych z przepisów Kodeksu cywilnego. Jeśli więc strona uważa się za pokrzywdzoną przez Urząd Patentowy czy przez Ministra Finansów, to ma możliwość wywiedzenia stosownych powództw odszkodowawczych. Prezes Rady Ministrów nie jest zaś organem uprawnionym do rozpoznawania tego typu kwestii w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.

W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. 2018r., poz.1302 późn. zm.).