Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 831/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

W dniu 6.07.2006r. NSA w sprawie I FSK 1115/05 uchylił wyrok do ponownego rozpoznania W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Asesor WSA Sylwester Golec, Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2005 r. sprawy ze skargi W.M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń 2001r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy W. decyzją z [...] września 2001r. określił "T." spółce z o. o. w W. w upadłości wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz odsetki za zwłokę za styczeń 2001r. W podstawie prawnej wskazano art. 21 § 1 pkt 1, art. 21 § 2 i § 3, art. 47 § 3, art. 53 § 1 i § 4, art. 55, art. 56, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), powołanej dalej jako O.p. oraz art. 10 ust. 1, 2 i art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.).

W toku postępowania egzekucyjnego organ uznał, że egzekucja z majątku Spółki nie tylko nie doprowadziłoby do zaspokojenia zobowiązania, lecz nie pokryłaby nawet kosztów postępowania egzekucyjnego. Jedynym majątkiem Spółki są środki pieniężne w wysokości [...] zł, a dochodzenie należności zasądzonych wyrokiem lub nakazem zapłaty oraz zgłoszonych w postępowaniach upadłościowych i układowych wiązałoby się z ponoszeniem znacznych kosztów, przy braku gwarancji uzyskania jakiegokolwiek zaspokojenia zobowiązania wobec organu podatkowego. Spółka nie wskazała ponadto innego majątku, z którego egzekucja zaspokoiłaby należności.

W związku z tym Naczelnik Urzędu Skarbowego W., decyzją z [...] listopada 2003r., działając na podstawie art. 47 § 1, art. 107 § 1 i § 2 pkt 2, art. 108 § 1 i § 2, art. 10, art. 116 oraz art. 207 O.p., orzekł o odpowiedzialności podatkowej W. M. W., członka zarządu "T." za zaległości tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2001r.

W uzasadnieniu, oprócz przytoczenia przesłanek ponoszenia odpowiedzialności przez osoby trzecie (art. 107, art. 116 O.p.), ustalono na podstawie akt otrzymanych z Sądu Rejonowego w W. Wydziału Gospodarczego, iż W. M. W. w okresie, w którym powstała zaległość podatkowa Spółki, pełnił funkcje członka jej zarządu. Skoro Spółka nie uregulowała wyżej wskazanej zaległości podatkowej, a prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec niej okazało się bezskuteczne, zasadne było przeniesienie odpowiedzialności podatkowej na osobę trzecią. W ocenie organu podatkowego wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony we właściwym czasie, w związku z czym przesłanka zwalniająca zarząd od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki nie została spełniona.

Podatnik w odwołaniu z [...] grudnia 2003r. wniósł o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu, gdyż wykazał okoliczności wskazujące, iż jako członek zarządu nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania Spółki. Podniósł ponadto, że organ w chwili wydania postanowienia o umorzeniu postępowania upadłościowego nie wznowił egzekucji z majątku Spółki, choć z bilansu wynikało, iż egzekucja mogła być skuteczna. Dodał, że na podstawie art. 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991r. Nr 118, poz. 512 ze zm.), zwanym w skrócie P.u., oraz art. 122, art. 187 § l i art. 191 O.p. organy nie powinny pozostawiać bez rozpatrzenia dowodów świadczących o braku odpowiedzialności finansowej osób trzecich oraz odmówić wiarygodności dowodom.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z [...] marca 2004r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podtrzymując jej podstawę faktyczną i prawną.

W uzasadnieniu stwierdził, że w niniejszej sprawie zarząd Spółki wprawdzie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości, ale uczynił to po terminie. W związku z tym z tej przyczyny nie można było wyłączyć odpowiedzialności członka zarządu. W świetle art. 5 § l i 2 P.u. przedsiębiorca zobowiązany był zgłosić wniosek o upadłość w "czasie właściwym", nie później niż w ciągu dwóch tygodni od zaprzestania płacenia długów, a reprezentant Spółki, w tym samym czasie, od ujawnienia, że majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów, chyba że wniesiono już podanie o otwarcie postępowania układowego.

Organ wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, że przyczyną złożenia w dniu [...] lutego 2001r. wniosku o ogłoszenie upadłości było nie przedłużenie przez "F." S.A. ze Spółką umów kredytowych i wystawienie wezwań do zapłaty (16 stycznia 2001r.) wymagalnych należności, w nieprzekraczalnym terminie do 31 stycznia 2001r. W dniu [...] lutego 2001r., na wniosek zarządu odbyło się Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników, na którym główni udziałowcy potwierdzili, iż "nie będą angażować się w podwyższanie kapitału, czy też dodatkowe udzielanie gwarancji i poręczeń", potwierdzili też, że główny inwestor zrezygnował z zakupu udziałów w Spółce, ponieważ jej zobowiązania "były tak duże" oraz zalecili zarządowi postawienie Spółki w stan upadłości. Wniosek został zgłoszony, gdy uznano, że Spółka trwale zaprzestała płacenia długów, od 31 stycznia 2001r., nie regulując należności względem banku z upływem terminu określonego w wezwaniu.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej przesłanki do zgłoszenia upadłości istniały już wcześniej. W bilansie sporządzonym na 31 grudnia 2000r., załączonym do wniosku o upadłość stwierdzono, że zobowiązania Spółki przewyższyły sumę majątku trwałego i obrotowego (zobowiązania nie znajdowały pokrycia w ogólnym majątku trwałym i obrotowym). Z akt sprawy wynikało ponadto, że w tym czasie przeważająca część zobowiązań Spółki była już wymagalna (np. wezwania do zapłaty wystawione przez "F."), więc 31 grudnia 2000r. wiadomym było, że Spółka nie posiada płynności finansowej, a jej majątek nie wystarczał na zaspokojenie wierzycieli.

W spółce, ze względu na nieprzedłużenie przez "F." kredytu w wysokości [...] zł w dniu 1 stycznia 2001r. i umowy kredytowej na [...] w dniu 9 stycznia 2001r. oraz zablokowanie kredytu obrotowego w wysokości [...] zł 21 grudnia 2000r. (sprawozdania Zarządu i Rady nadzorczej), wystąpił niedobór środków na działalność handlową i bieżącą oraz utrata płynności finansowej. Organ odwoławczy uznał dodatkowo, że już 22 stycznia 2001r. wiadomym było o braku możliwości dokapitalizowania Spółki. Tym samym nie można mówić o braku winy w nie zgłoszeniu wniosku o upadłość przez członka zarządu.

Zdaniem Dyrektora nie zaszła też trzecia przesłanka uwalniająca członka zarządu od odpowiedzialności. Wprawdzie strona wskazała w oświadczeniu z [...] października 2003r., że na rzeczywisty majątek Spółki, będący w jego posiadaniu (środki pieniężne w wysokości [...] zł), ale aby skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności należało wykazać taki majątek, z którego możliwe byłoby zaspokojenie wierzycieli. Nie wystarczy jakiekolwiek wskazanie majątku, biorąc pod uwagę, że zadłużenie przekraczało [...] zł. i oczywiste jest, że posiadane środki nie pokryją znacznej lub przekraczającej części zobowiązań.

Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że egzekucję z majątku Spółki, wobec której toczy się postępowanie upadłościowe można przeprowadzić dopiero po umorzeniu tego postępowania, co miało miejsce niniejszej sprawie. Prowadzenie egzekucji po umorzeniu postępowania upadłościowego, choć formalnie możliwe, w sprawie nie było zasadne merytorycznie. Z uzasadnienia postanowienia kończącego upadłość wynikało, że Spółka nie posiada materialnych składników majątku, a należności przysługujące jej od wierzycieli były niemalże nieściągalne, albo możliwe do odzyskania przy niewspółmiernym nakładzie kosztów do ewentualnych korzyści.

W odniesieniu do pozostałych zarzutów organ za chybione uznał naruszenie art. 122, art. 187 § l oraz art. 191 O.p., gdyż w postępowaniu pierwszo-instancyjnym szczegółowo zbadano kwestię zgłoszenia upadłości i wpływ tego zdarzenia na możliwość orzeczenia odpowiedzialności strony za zaległości Spółki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 kwietnia 2004r. strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W., jako niezgodnych z prawem. Spółka na dzień umorzenia postępowania upadłościowego dysponowała bowiem majątkiem [...]. zł, który mógł zaspokoić wierzytelności Urzędu Skarbowego. Nie prowadzenie egzekucji z majątku Spółki po umorzeniu postępowania upadłościowego oznacza zaniechanie czynności egzekucyjnych i świadczy na korzyść skarżącego. Strona podniosła dodatkowo, że członek zarządu w czasie urzędowania syndyka nie ma możliwości, ani wpływu na regulowanie zobowiązań podatkowych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 29 czerwca 2005r. pełnomocnik strony podkreślił, że w świetle orzecznictwa pojęcie "we właściwym czasie" z art. 116 O.p. miało zapewnić elastyczność ocen przez uwzględnienie konkretnych okoliczności każdego przypadku (wyrok SN z 18 października 2000r., sygn. akt V CKN 109/02), natomiast organ w sposób niezgodny z tym stanowiskiem przyjął, że brak było możliwości dokapitalizoawania Spółki na dzień [...] stycznia 2001r. Nie wzięto natomiast pod uwagę ewentualnego podwyższenia kapitału zakładowego, udzielenia dodatkowych gwarancji i poręczeń, zakupu akcji przez inwestora oraz faktu, że Spółka większą część swej działalności opierała na kredytach bankowych i dopiero pozbawienie jej możliwości ich uzyskania można uznać za moment, w którym wystąpiła przesłanka zgłoszenia wniosku o upadłość. Nastąpiło to 7 lutego 2001r. Pełnomocnik podniósł również, że bilans na 31 grudnia 2000r. miał charakter wstępny i nie był wiążący. W świetle wyroku Sądu Najwyższego za właściwy czas nie może być też uznana chwila, w której pasywa przewyższają aktywa. Tym samym stwierdzenie organu, że wyższa suma pasywów niż aktywów powoduje konieczność wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości jest chybione.

Podkreślono ponadto, że skarżący, jako specjalista od spaw technicznych pracował w oddziale Spółki w S. i nie miał dostępu do informacji o jej bieżącej sytuacji materialnej, oraz wpływu na zgłoszenie wniosku o upadłość. W dniu [...] maja 2000r. skarżący zawarł umowę o zarządzanie ze spółką, w której została określona m.in. adekwatność odpowiedzialności do pełnionej funkcji (§ 4). W ocenie pełnomocnika strona nie ponosi zatem winy w zaniechaniu terminu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Tym samym organ przenosząc odpowiedzialność działał bez wymaganej ostrożności i dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Nieprawidłowe było także nie przeprowadzenie egzekucji przez organ podatkowy, z powołaniem się na oświadczenie syndyka o likwidacji wszelkich składników majątku na dzień zgłoszenia upadłości. Zarząd Spółki przekazał syndykowi aktywa w wysokości [...]zł, a ich wartość w momencie zakończenia postępowania upadłościowego wyniosła [...] zł. Istniała więc możliwość zaspokojenia należności Urzędu.

Pełnomocnik podniósł dodatkowo, że strona nie może ponosić odpowiedzialności za zarządzanie Spółką przez syndyka, jego zaniechania, jak również bierność Urzędu. Nie można bowiem uznać, że egzekucja jest bezskuteczna, gdy jej nie wszczęto i nie prowadzono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie stwierdza, że jest ona zgodna z prawem.

Przepis art. 116 O.p. w brzmieniu obowiązującym w 2001r. stanowił w § 1, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej i spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. § 2 art. 116 O.p. stanowił, że odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że podstawowym warunkiem przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki kapitałowej na członków jej zarządu jest bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Bez wątpienia zaś egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, gdyż postępowanie egzekucyjne - wobec ogłoszenia upadłości "T." spółki z o.o. przez Sąd Rejonowy dla [...] W. - musiało być umorzone. Postępowanie upadłościowe zostało umorzone jednak w dniu [...] listopada 2002r., gdyż - jak podkreślił Sąd w uzasadnieniu - syndyk zlikwidował wszystkie materialne składniki majątku spółki, zbywając je za cenę rynkową i spłacił częściowo wierzycieli spółki. W świetle uzasadnienia tego postanowienia nieprzekonująco brzmi teza skarżącego, iż w momencie zakończenia postępowania upadłościowego wartość przekazanych przez syndyka aktywów wyniosła [...] zł. Istnienie tak znacznego majątku Spółki w upadłości byłoby okolicznością, która uniemożliwiłaby umorzenie postępowania.

W tych warunkach, zdaniem Sądu, organy podatkowe miały prawo uznać, że dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego było niecelowe; miały również prawo przyjąć - opierając się na postanowieniu Sądu Rejonowego dla [...] W. - że egzekucja z majątku "T." spółki z o.o. była bezskuteczna. Strona w toku postępowania o przeniesienie odpowiedzialności wskazała, iż w jej posiadaniu znajduje się majątek Spółki w postaci środków pieniężnych, ale jak prawidłowo stwierdziły organy jego egzekucja nie umożliwiłaby zaspokojenia zaległości podatkowych wskazanych w decyzji z 11 września 2001r. wydanej wobec Spółki.

Pamiętać należy, iż przepis art. 116 § 1 pkt 2 O.p. mówił, iż członek zarządu odpowiada za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, gdy nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Mienie wskazane przez członka zarządu lub też byłego członka zarządu, z którego egzekucja może być prowadzona, musi być zatem dość duże, pokaźne, tak aby mogło zaspokoić większą część zobowiązań ciążących na Spółce. Za niewystarczające od uwolnienia się od odpowiedzialności wymienionej w powyższym przepisie należy uznać wskazanie przez skarżącego środków pieniężnych w wysokości [...] zł, które jak podkreśliły organy podatkowe, wobec zadłużenia przekraczającego [...] zł nie pokryją nawet niewielkiej części ciążącego na Spółce zobowiązania.

Wobec bezskuteczności prowadzonego przeciwko Spółce postępowania egzekucyjnego, członek zarządu - skarżący, który nie wskazał mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, mógł uwolnić się od odpowiedzialności określonej w art. 116 O.p., wykazując jedynie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy. Oceny zaś, czy we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), należy dokonać w świetle art. 5 § 1 i 2 P.u.

Ustalenie, czy we właściwym czasie zgłoszono upadłość, wymaga uprzedniego stwierdzenia, czy i kiedy zaprzestano płacenia długów lub też, czy i kiedy ujawniono, że majątek Spółki nie wystarcza na płacenie długów.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 lipca 2002 roku sygn. akt I CKN 938/00 (Lex nr 55563) użycie w przepisie art. 5 ust. 2 P.u. określenia "ujawnienie" nie oznacza nadania mu znaczenia subiektywnego, mogącego prowadzić do wniosku tak daleko idącego, że także wówczas, gdyby członkowie zarządu nie uzyskiwali rozeznania co do aktualnego stanu finansów spółki w wyniku własnego zaniechania (i to trwającego dowolnie długo, nawet rok), mogliby się powoływać na "nieujawnieni" obiektywnie istniejącego stanu niewypłacalności. Prowadziłoby to niejednokrotnie do zaprzepaszczenia ochronnej funkcji, którą w stosunku do wierzycieli spełniają omawiane przepisy. Ocena momentu, w którym nastąpiło "ujawnienie", że majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów, powinna następować przy uwzględnieniu kryteriów obiektywnych. Z punktu widzenia tych kryteriów istotne będzie ustalenie, kiedy taki stan majątkowy spółki był dla członków zarządu możliwy do stwierdzenia, a nie tylko - kiedy go rzeczywiście stwierdzili.

Jeszcze na gruncie przepisu art. 298 Kodeksu handlowego w wyroku z dnia 11 października 2000r. sygn. akt III CKN 252/00 (Lex nr 51887) Sąd Najwyższy podkreślił, że przy określeniu in concreto czasu "właściwego", musi być uwzględniana funkcja tego przepisu, która jest zarazem funkcją postępowania upadłościowego, a która polega na ochronie interesów wierzycieli, w szczególności w sytuacji, kiedy wiadomo już, że dłużnik nie będzie w stanie ich wszystkich zaspokoić w całości. Nie powinien być zatem uznany za "właściwy" czas zgłoszenia, w którym stan majątkowy spółki kwalifikuje ją już jako bankruta, niweczyłoby to bowiem cały sens postępowania upadłościowego, pozbawiając wierzycieli jakiejkolwiek ochrony prawnej ich interesów.

Z akt badanej sprawy (pismo zarządu spółki z dnia [...] czerwca 2000r. – k. 8.4 akt administracyjnych) wynika, że problemy finansowe spółki istniały od dłuższego czasu. Spółka wykazała bowiem stratę nie tylko za rok obrotowy 1999, lecz także na dzień 30 kwietnia 2000r., a już w dniu 15 czerwca 2000r. zarząd spółki wiedział, że strata ta przewyższa sumę kapitałów zapasowego i rezerwowego oraz połowę kapitału zakładowego i zgodnie z treścią art. 253 Kodeksu handlowego zwołał zgromadzenie wspólników celem powzięcia uchwały co do dalszego istnienia spółki. Mimo zaistnienia opisanej sytuacji Walne Zgromadzenie Wspólników w dniu 16 czerwca 2000r. podjęło uchwałę (k. 8.5 akt administracyjnych) o kontynuacji działalności Spółki, odkładając decyzję co do dalszego jej istnienia na przyszłość, gdyby nie powiodła się sprzedaż udziałów f. Grupie B.

Z pisma zarządu z dnia [...] sierpnia 2000r. i 1 września 2000r. (k. 8.8, 8.9 akt administracyjnych) wynika, iż miał on świadomość, że strata finansowa Spółki w dalszym ciągu narastała. W dniu 28 listopada 2000r. Grupa B. poinformowała (k. 8.9 akt administracyjnych), że nie będzie kontynuować rozmów co do zakupu udziałów w spółce "T.", m.in. z uwagi na poziom jej zadłużenia. Spółka, przygotowując się do rozmów z bankami co do przedłużenia umowy o kredyt obrotowy odnawialny na kwotę [...]zł oraz [...], była obowiązana przedstawić wydruk jej należności i zobowiązań na dzień 30 listopada 2000r. Ze zgromadzonych materiałów wynika także, że zarząd jeszcze przed końcem 2000r. miał wiedzę, iż do przedłużenia obu kredytów nie dojdzie. W dniu 31 grudnia 2000r. wygasła bowiem umowa o kredyt obrotowy w wysokości [...] zł (zmiana nr 4 do umowy z dnia 15 grudnia 1998r. – k. 8.11 akt administracyjnych), a w dniu 8 stycznia 2001r. (zmiana nr 6 do umowy z dnia 6 czerwca 1995r. – k. 8.10 akt administracyjnych) - umowa o kredyt obrotowy w kwocie [...]. W obu umowach spółka poddała się egzekucji do kwoty udzielonego kredytu. W dniu 16 stycznia 2001r. Spółka została wezwana przez "F." do spłaty należnej kwoty z tytułu kredytu do dnia 31 stycznia 2001r. wobec braku spłaty części kapitału od kredytu odnawialnego w ustalonym terminie. Pismem z tej samej daty bank ten wezwał spółkę także do spłaty całego kredytu wobec wygaśnięcia w dniu 31 grudnia 2000r. umowy kredytowej. Te działania banku przypieczętowały los Spółki, której bieżąca działalność była z tych kredytów finansowana. Bez tych kredytów niemożliwa zaś była nie tylko bieżąca działalność, lecz także spłata zobowiązań.

W tych warunkach trudno uznać za zasadne twierdzenia Skarżącego, że Spółka, której zarządu był członkiem, zaprzestała trwale spłacać swoje zobowiązania dopiero z dniem 31 stycznia 2001r., tj. po upływie terminu zaspokojenia wierzytelności "F.". Zasadna jest także ocena, że zarząd Spółki już w dniu 31 grudnia 2001r. miał świadomość, iż wobec nieprzedłużenia umowy i braku spłaty części kapitału kredytu obrotowego, musi spłacić cały należny kredyt, co więcej, że nie dysponuje środkami niezbędnymi dla finansowania dalszej działalności spółki. Zarząd, a tym samym i sam Skarżący, wiedzieli także, że wspólnicy spółki nie są zainteresowani ani jej dofinansowaniem, ani udzieleniem dodatkowych poręczeń majątkowych. Potwierdza to pismo zawiadamiające o nadzwyczajnym zgromadzeniu wspólników z dnia 22 stycznia 2001r., w którym wyraźnie wspomina o podtrzymaniu przez wspólników stanowiska o postawieniu spółki w stan upadłości (k. 8.22 akt administracyjnych).

Jeśliby posłużyć się przytoczoną powyżej wskazówką Sądu Najwyższego co do oceny momentu, w którym nastąpiło "ujawnienie", iż majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów, że ocena ta powinna następować przy uwzględnieniu kryteriów obiektywnych, a z punktu widzenia tych kryteriów istotne będzie ustalenie, kiedy taki stan majątkowy Spółki był dla członków zarządu możliwy do stwierdzenia, a nie tylko - kiedy go rzeczywiście stwierdzili, to można jednoznacznie stwierdzić, że w przypadku "T." spółki z o.o., członkowie jej zarządu mogli to stwierdzić najpóźniej w dniu 31 grudnia 2000r., kiedy wygasała umowa gwarantująca spółce od lat środki obrotowe. Następujące później zdarzenia, w szczególności zaś fakt, że w dniu 25 stycznia 2001r. spółka nie zapłaciła części należnego za grudzień 2000r. podatku od towarów i usług, potwierdzają tylko tę ocenę.

Nie zasługuje zatem na uwzględnienie stanowisko Skarżącego, iż zarząd spółki dopiero [...] lutego 2001r., miał świadomość, że spełnione są warunki określone w art. 5 § 2 P.u., tj. że majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, bowiem w tym dniu stan majątkowy spółki - żeby użyć sformułowań z przytoczonego wyżej wyroku Sądu Najwyższego - kwalifikował ją już jako bankruta, nie był to zatem "właściwy" czas zgłoszenia wniosku. Nie zmienia tej oceny fakt, że spółka w tym czasie spłaciła kilka ze swoich zobowiązań, a zatem organ podatkowy słusznie przyjął, że zarząd - tj. reprezentant przedsiębiorcy - już w dniu 31 grudnia 2000r. wiedział, że majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów.

Skarżący nie wykazał również, że nie ponosił winy w tym, że wniosek o ogłoszenie upadłości zgłoszono zbyt późno. Za niewystarczające i nieskuteczne, w ocenie składu orzekającego, jest przedstawienie dopiero na etapie postępowania sądowego przez skarżącego umowy zawartej ze Spółką w dniu [...] maja 2000r. o zarządzanie, w której w § 4 została określona jego odpowiedzialność wobec Spółki w odniesieniu do pełnionych funkcji (członek zarządu ds. produkcji i serwisu technicznego, a w § 2 określono co wchodzi w zakres działania skarżącego. Dokument ten należało przedłożyć organom podatkowym, które, jak wynika z całokształtu materiału dowodowego sprawy, nie dysponowały nim w trakcie toczącego się postępowania podatkowego w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki na skarżącego. Nie mogły zatem dokumentu tego ocenić, uwzględniając dyspozycję art. 191 O.p. W związku z tym za bezpodstawny należy uznać również zarzut naruszenia w tym zakresie tego przepisu oraz art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Strona skarżąca, jak wynika z akt sprawy była wzywana do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy podczas trwającego postępowania podatkowego (k. 17 i k. 24 akt administracyjnych), w związku z tym, uznając iż jest on niepełny, mogła złożyć stosowne wnioski w tym zakresie oraz przedłożyć będący w jej dyspozycji dokument, który w jej ocenie miał znaczenie dla wyłączenia odpowiedzialność za zobowiązania Spółki. W tym miejscu Sąd zauważa, że przy piśmie z dnia 3 listopada 2003., złożonym w Urzędzie Skarbowym, skarżący przedłożył szereg dokumentów mających potwierdzać, iż jako Dyrektor Zakładu W. w S. oraz Członek Zarządu ds. Produkcji, Zakupów i Serwisu Technicznego prowadził działalność, która przynosiła zyski także podczas prowadzonego postępowania upadłościowego. Tym samym mógł również przedstawić także i ten złożony w postępowaniu sądowym.

Sąd stwierdza ponadto, że załączona umowa cywilnoprawna nie może wyłączać ani ograniczać odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 O.p. w związku z art. 107 O.p. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreślano, że członek zarządu nawet w sytuacji, gdy dowodzi, że jego udział we władzach spółki był formalny, że nie interesował się działalnością zarządu i upoważnił innego członka zarządu do działania w jego imieniu, nie może skutecznie zwolnić się od odpowiedzialności przewidzianej w art. 298 Kodeksu handlowego (por. wyrok z 4 września 1997r., sygn. akt II CKN 303/97, niepubl.). Pogląd wyrażony w tym orzeczeniu zachowuje swą aktualność w stanie faktycznym sprawy.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu strony, czy też zasady zaufania obywateli do organów Państwa. W toku postępowania nie doszło do naruszenia zasad opisanych w art. 120 - 124 i art. 127 O.p.. Wydając rozstrzygnięcie, organy podatkowe działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów Państwa i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W ocenie Sądu wnioski organu odwoławczego wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego w żaden sposób nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa. Sąd stwierdza ponadto, że nie wskazanie w podstawie prawnej decyzji organów podatkowych obu instancji art. 21 ustawy z 12 września 2002r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) nie stanowi naruszenia prawa, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organy podatkowe odwoływały się w swych rozstrzygnięciach do brzmienia przepisów obowiązujących przed wejściem tej ustawy w życie.

Z tych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę jako niezasadną należało oddalić.