Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1943/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 200,  art. 205
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7,  art. 77  par. 1,  art. 138  par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. Z., J. G., J. R., M. S., K. T., M. T. i D. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M. Z., J. G., J. R., M. S., K. T., M. T., D. W. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2015r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku J. G., J. R., M. S., K. T., M. T., D. W. i M. Z. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] sierpnia 1977r. nr [...] , o wykupie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] o łącznej pow. [...] ha, stanowiącej własność J. R., Z. S., D. W. i J. G., odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzją z [...] sierpnia 1977r. nr [...] Prezydent Miasta [...] orzekł o wykupie na rzecz Skarbu Państwa za kwotę [...] zł (słownie: [...]) nieruchomości rolnej położonej w [...], oznaczonej jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] o łącznej pow. [...] ha, stanowiącej własność J. R., Z. S., D. W. i J. G., na podstawie ustawy z 24 stycznia 1968r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych .

Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] weszły w skład innych działek i aktualnie oznaczone są numerami:

• [...],[...],[...] (własność Gminy [...] - KW nr [...]),

• [...],[...] (własność "P." P. P. – H. Spółki z o. o. z siedzibą w [...] - KW nr [...]),

• [...] (własność "A." Spółki z o. o. z siedzibą w [...] - KW nr [...]),

• [...] (własność Gminy [...] w użytkowaniu wieczystym P. Z. D. - KW nr [...]).

Wojewoda podkreślił, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie nadzoru dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej organ zobowiązany jest rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że nie może rozstrzygnąć sprawy co do jej istoty.

Organ podkreślił , że wykup przedmiotowej nieruchomości rolnej nastąpił na podstawie przepisów ustawy z 24 stycznia 1968r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1968r., nr 3, poz. 14, z późn. zm.), a zatem celem postępowania jest ustalenie, czy ww. decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] sierpnia 1977r. nr [...], dotknięta jest wadami wymienionymi w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w kontekście przepisów tegoż aktu prawnego oraz z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie orzekania.

Istotnym zagadnieniem, podlegającym weryfikacji jest zatem ocena, czy zaszły w niniejszej sprawie przesłanki do przymusowego wykupu przedmiotowej nieruchomości.

Wyjaśnił, że myśl art. 1 ww. ustawy z 24 stycznia 1968 r. nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych mogły być przymusowo wykupione, jeżeli gospodarstwa te wykazywały niski poziom produkcji wskutek zaniedbania, a w szczególności niekorzystania ze środków wpływających na wzrost produkcji rolniczej.

Zasady i tryb zaliczania gospodarstw o niskim poziomie produkcji, o których mowa w. art. 1 ustawy z 24 stycznia 1968r., zostały natomiast określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa z 26 marca 1968r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów. Organ powoływał zespól w składzie 3 specjalistów w celu przeprowadzenia lustracji gospodarstw, wykazujących niski poziom produkcji. Po przeprowadzeniu lustracji zespół ten sporządzał protokół, w którym wyrażał opinię, czy gospodarstwo kwalifikowało się do zaliczenia go do kategorii wykazującej niski poziom produkcji wskutek zaniedbania. W myśl natomiast § 3 ww. rozporządzenia, w razie uznania, że gospodarstwo podlegało zaliczeniu do ww. kategorii, właściwy organ wydawał decyzję o wszczęciu postępowania przymusowego wykupu nieruchomości.

Na podstawie treści uzasadnienia kontrolowanej decyzji Wojewoda ustalił, że wszczęcie postępowania co do przymusowego wykupu omawianej nieruchomości nastąpiło mocą decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] sierpnia 1977r.

Na podstawie art. 2 ustawy z 24 stycznia 1968r. przymusowy wykup nieruchomości przeprowadzano w drodze licytacji, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa z 26 marca 1968r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1968r., nr 11, poz. 57). W świetle § 1 rozporządzenia decyzja organu o wszczęciu postępowania przymusowego wykupu nieruchomości w drodze licytacji powinna była określać nieruchomości lub ich części, które poddane miały być licytacji, ich obszar i nazwisko właściciela.

W myśl § 2 ww. rozporządzenia cenę wywoławczą nieruchomości wyznaczał w drodze postanowienia właściwy organ do spraw rolnych w wysokości wartości tej nieruchomości ustalonej według cen określonych w przepisach o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych. W razie potrzeby organ ten powoływał biegłych. Postanowienie to powinno było zawierać oznaczenie nieruchomości, jej obszar, oznaczenie księgi wieczystej lub zbioru dokumentów, szacunek nieruchomości wraz z uzasadnieniem jego wysokości, wskazanie hipotek i innych praw ujawnionych w księdze wieczystej lub zbiorze dokumentów oraz kwotę zadłużenia właściciela wobec Państwa z tytułu zobowiązań mających związek z szacowaną nieruchomością.

W świetle § 3 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa z 26 marca 1968r. o licytacji ogłaszało się w drodze publicznego obwieszczenia, w którym wymieniało się nieruchomość będącą przedmiotem sprzedaży, ze wskazaniem obszaru, oznaczeniem księgi wieczystej lub zbioru dokumentów, imienia i nazwiska właściciela, czasem i miejscem licytacji, ceną wywoławczą, wysokością rękojmi jaką licytant powinien wpłacić na konta bankowe właściwego organu. Po myśli § 4 ww. rozporządzenia obwieszczenie o licytacji wywieszało się w lokalu biura gromadzkiej rady narodowej i we wsi, w której położona była nieruchomość, co najmniej na okres dwóch tygodni przed terminem licytacji. Ponadto obwieszczenie to doręczało się właścicielowi nieruchomości oraz osobom mającym ograniczone prawa rzeczowe na nieruchomości, których adresy były znane. Licytacja odbywała się publicznie i sporządzano z niej protokół (§ 5 i § 6 ust. 2).

Wojewoda ustalił, że z uzasadnienia kontrolowanej decyzji wynika, że do licytacji nie doszło z powodu braku licytantów, natomiast w związku z faktem, że przedmiotowa nieruchomość była potrzebna na cele rozwoju rolniczych gospodarstw uspołecznionych uzasadnione stało się wykonanie co do niej przez Skarb Państwa prawa pierwokupu - zgodnie art. 3 ust. 3 ustawy z 24 stycznia 1968 r.

Wojewodzie [...] nie udało się odnaleźć postanowienia ustalającego wartość przedmiotowej nieruchomości - o którym mowa w cytowanym § 2. Organ przyjął jednak , że Prezydent Miasta [...] miał podstawy do wszczęcia i prowadzenia niniejszego postępowania, oraz że dysponował informacjami o powierzchni nieruchomości i sposobie jej zagospodarowania, co pozwoliło ustalić cenę nabycia przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości na poziomie [...] zł. Wojewoda ocenił bowiem, że na odwrocie kontrolowanej decyzji widnieje adnotacja zawierająca dane szacunkowe gruntu. Z jej treści wynika, że ww. działki stanowiły grunty klasy [...],[...] i [...], dla których wartość przy sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych wynosiła kolejno [...] zł/ha, [...] zł/ha i [...] zł/ha. Cenę wywoławczą stanowiła kwota wynikająca z pomnożenia obszaru danej klasy z przyjętą dla danego użytku ceną, co w rezultacie dało sumę [...] zł, która wskazana została w decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] sierpnia 1977r. jako cena nabycia przez Skarb Państwa przedmiotowych działek. Uznał zatem , że nawet gdyby nie zostało wydane odrębne postanowienie o ustaleniu ceny, to uchybienie to nie miałoby charakteru rażącego.

Wojewoda wskazał również , że ustalona kwota mieści się w podstawowych cenach sprzedażnych 1 hektara państwowych gruntów rolnych, ustalonych w § 1 obowiązującego w tym czasie zarządzenia Ministra Rolnictwa z 22 stycznia 1974 r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych. Zauważył, że zgodnie z § 3 tego zarządzenia do uprawnień naczelnika gminy lub powiatu należała możliwość podwyższania (lub obniżania) w poszczególnych wsiach lub gminach cen ustalonych zgodnie z § 1. Stwierdził zatem , że zostały spełnione przesłanki zawarte w ww. § 2 rozporządzenia w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych.

Organ przyznał , że w niniejszej sprawie nie udało się odnaleźć protokołu z lustracji gospodarstwa rolnego stanowiącego własność J. R., Z. S., D. W. i J. G.. Organ nadzoru stwierdzając spełnienie przesłanek określonych w ww. § 2 § 3 rozporządzenia w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów oparł się jednak na domniemaniu legalności badanej decyzji, kierując się przy tym zasadą trwałości określoną w art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wojewoda podkreślił , że niemożność odszukania przez organ nadzoru określonych dokumentów, spowodowana bądź upływem czasu, bądź zaginięciem nie może stanowić podstawy do twierdzenia, że ich w ogóle nie było, a tym samym do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji. Dodał, iż brak kompletnych akt archiwalnych powoduje, że nie można dokonać pełnej oceny postępowania i ustalić, że było ono przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, a tym samym nie można stwierdzić ponad wszelką wątpliwość, że zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Brak akt powoduje także, że nie można organowi przedstawić zarzutu, że nie zbadał wszechstronnie sprawy i że nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego .

W świetle poczynionych ustaleń organ nadzoru uznał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] sierpnia 1977r. nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] wnieśli Skarżący, którzy zarzucili, że w podobnych sprawach były wydawane decyzje stwierdzające nieważność decyzji orzekających o wykupie, poziom zagospodarowania przejętych gruntów nie był niski, w aktach sprawy brak jest protokołu z lustracji gospodarstwa, obwieszczenie o planowanej licytacji nie zostało dostarczone właścicielom, obwieszczenie to nie zawierało daty sporządzenia, a ponadto w protokole z licytacji nieruchomość nie została prawidłowo opisana.

Działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi orzeczeniem z dnia [...] października 2016r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Minister podkreślił, że w sprawie niniejszej istotne jest , że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977r. została wydana na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych oraz w sprawie zastosowanie miał art. 3 ust. 3 tej ustawy. Z cytowanego przepisu wynika, że przesłanką do zastosowania przez Państwo wykupu nieruchomości był brak nabywców nieruchomości przeznaczonej do licytacji.

Organ podkreślił, że z akt sprawy wynika, że ta przesłanka została spełniona, gdyż licytacja gruntów nie doszła do skutku właśnie z powodu braku licytantów (por. protokół z przeprowadzenia licytacji).

Rozpatrując zarzut Skarżących, że w podobnych sprawach była stwierdzona nieważność decyzji orzekającej o przymusowym wykupie, Minister wyjaśnił , że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczynane jest każdorazowo w konkretnej i indywidualnej sprawie. Nie mają zatem na nie wpływu inne postępowania dotyczące innych osób i innego przedmiotu.

Zarzuty prowadzenia gospodarstwa na wysokim poziomie rolnym i braku protokołu z lustracji stwierdzającego poziom produkcji, organ ocenił jako niezasadne. Wskazał , że Prezydent Miasta [...] nie musiał dysponować takim protokołem. Organ ten zobligowany był bowiem jedynie do zbadania czy zaistniały warunki do skorzystania przez Skarb Państwa z przysługującego mu prawa wykupu. Podkreślił, że protokół wymagany był natomiast przy wydawaniu decyzji o wszczęciu postępowania w sprawie przymusowego wykupu nieruchomości, tj. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977r.

Rozważając pozostałe zarzuty Skarżących, tj. dotyczące nieprawidłowego przeprowadzenia licytacji, z uwagi na to, że:

1) obwieszczenie o planowanej licytacji nie zostało dostarczone właścicielom - wyjaśnił, że obwieszczenie o licytacji ogłaszane było w drodze publicznego obwieszczenia, a nie było doręczane właścicielom gruntów;

2) obwieszczenie nie zawierało daty jego sporządzenia - zauważył , że treść obwieszczenia wskazuje, na jaki dzień została wyznaczona licytacja (tj. na dzień [...] sierpnia 1977r.); poza tym wskazał , że nie można z góry założyć, że organ administracji, wbrew ówczesnym przepisom, nie ogłosił w terminie o planowanej licytacji; ponadto następcy prawni W. G. nie kwestionowali przez wiele lat, ani faktu przejęcia nieruchomości, ani wysokości otrzymanej ceny wykupu;

3) obwieszczenie i licytacja nie dotyczyły gruntów wchodzących w skład gospodarstwa spadkobierców W. G., a większego kompleksu gruntów o obszarze [...] ha - podkreślił, że praktyką ówczesnych organów było sporządzanie dokumentów dotyczących obwieszczenia o licytacji i protokołu o przeprowadzaniu licytacji dla większych obszarów; ocenił jednak , że praktyki takiej nie można uznać za rażące naruszenie prawa;

4) protokół z licytacji nie zawiera oznaczenia księgi wieczystej lub zbioru dokumentów sprzedawanej nieruchomości oraz imienia i nazwiska właściciela – organ wskazał , że rzeczywiście jest to niezgodne z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 57 z późn. zm.), jednak nie wykluczył, że istniał odrębny dokument, który określał jakie grunty są wykupywane i od kogo; poza tym tego rodzaju uchybienie proceduralne także nie stanowi, w ocenie organu, rażącego naruszenia prawa.

Skarżący wnieśli skargę na powyższą decyzję do tutejszego sądu zarzucając jej:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest § 2 ust. 2 oraz ust. 5 rozporządzenia z dnia 26 marca 1968 roku w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz. U. z dnia 12 kwietnia 1968 roku, dalej jako "Rozporządzenie"), poprzez nieuwzględnienie w toku postępowania nadzorczego faktu, że wydanie decyzji Prezydenta nie było poprzedzone powołaniem trzyosobowego zespołu specjalistów do oceny gospodarstwa, jak również, że właściciela gospodarstwa nie powiadomiono o terminie przeprowadzenia lustracji gospodarstwa (§ 2 ust. 2 rozporządzenia), oraz niesporządzenie protokołu lustracji gospodarstwa (§ 2 ust. 5 rozporządzenia) - co stanowi rażące naruszenie prawa,

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 8 § 1 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji Prezydenta - aktualnie art. 9 kpa) poprzez nieuwzględnienie w toku postępowania nadzorczego faktu, że w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji Prezydenta uniemożliwiono właścicielom udział w lustracji gospodarstwa, z naruszeniem zasady informowania stron postępowania - co stanowi rażące naruszenie prawa,

3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości , o uchylenie decyzji organu I instancji tj. Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 roku oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W dniu 1 marca 2017r. Skarżący skierowali do akt pismo procesowe uzupełniające skargę wraz z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z dokumentów.

Wskazali , ze oprócz zarzutów podniesionych w skardze, zaskarżonej decyzji Ministra zarzucają naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1) art. 7 i art. 77 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...], podczas gdy decyzja nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977 roku, badana w postępowaniu nadzorczym, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż została skierowana do osoby zmarłej,

2) art. 7 i art. 77 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...], podczas gdy decyzja nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977 roku, badana w postępowaniu nadzorczym, była trwale niewykonalna w chwili jej wydania, ze względu na zakres w jakim skierowana była do kilku różnych adresatów.

Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wnieśli o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do pisma, tj. decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 1977 roku, sporządzonej na kilku różnych formularzach:

1) orzekającej wykup nieruchomości o powierzchni [...] ha działki nr [...],[...],[...],[...] i [...], wchodzące w skład gospodarstwa W. G.,

2) orzekającej wykup nieruchomości o powierzchni [...] ha działki nr [...],[...],[...],[...] i [...], wchodzące w skład gospodarstwa rolnego Z. S., J. R., J. G. i D. W. - w stosunku do odpowiednio [...],[...],[...],[...] z ogólnej powierzchni gospodarstwa (razem [...] czyli całość),

3) orzekającej wykup nieruchomości o powierzchni [...] ha działki nr [...],[...],[...],[...] i [...], wchodzące w skład gospodarstwa J. R. - w stosunku do [...] z ogólnej powierzchni gospodarstwa,

4) orzekającej wykup nieruchomości o powierzchni [...] ha działki nr [...],[...],[...],[...] i [...], wchodzące w skład gospodarstwa Z. S. - w stosunku do [...] z ogólnej powierzchni gospodarstwa.

5) postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...] stycznia 1975 roku stwierdzającego nabycie spadku po W. G. przez J. R., Z. S.t, D. W. i J. G..

W piśmie z dnia [...] lutego 2017r. uczestnik postępowania P. P. – H. "P." spółka z o.o. w [...] wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 9 marca 2017r. Sąd dopuścił dowód z potwierdzonych za zgodność z oryginałem dokumentów wskazanych przez Skarżących w piśmie z dnia [...] marca 2017r.

Na pytanie Sądu pełnomocnik Skarżących wyjaśnił , że wszystkie oryginały dołączonej do pisma z dnia [...] marca 2017r. decyzji nr [...] wydanej przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977 r. znajdują się w posiadaniu jego Mocodawców, którzy byli przekonani , że wszystkie one pozostają w dyspozycji organu nadzoru.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, rozpoznając przedmiotową sprawę organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania polegające na obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, organ drugiej instancji naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazać trzeba, że w art. 7 k.p.a. została sformułowana jedna z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego – zasada prawdy obiektywnej. Wyraża się ona w tym, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie zaś z art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Z powyższego wynika, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do podjęcia rozstrzygnięcia, a nadto zobligowane są do zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i do wnikliwego jego rozpatrzenia. Oznacza to, że organy obowiązane są rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz , że powinny rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności. Dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. Inaczej rzecz ujmując, tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem praw i obowiązków strony postępowania administracyjnego.

Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że w aktach tych znajduje się kilka decyzji administracyjnych wydanych przez Prezydenta Miasta [...] w dniu [...] sierpnia 1977 r., oznaczonych nr [...] , orzekających o wykupie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnej położonej w [...], oznaczonej jako działki nr [...], nr [...], nr [...] , nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha.

Wskazane wyżej decyzje zawierają tę samą treść za wyjątkiem fragmentu odnoszącego się do sprecyzowania właściciela wykupywanych działek.

I tak wnioskodawcy żądając wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] wydanej przez Prezydenta Miasta [...] w dniu [...] sierpnia 1977 r. dołączyli do swojego wniosku z dnia [...] sierpnia 2014r. decyzję, która jako właścicielkę wykupywanych przez Skarb Państwa nieruchomości wskazywała W. G. [...] Urząd Wojewódzki w [...] – Wydział Nadzoru Właścicielskiego, przesłał natomiast organowi I instancji, który zwrócił się o nadesłanie dokumentów archiwalnych niezbędnych do rozpoznania wniosku , decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977 r. nr [...], w treści której właściciele wskazanych na wstępie działek objętych wykupem zostali sprecyzowani jako " wymienieni na odwrocie" decyzji. Natomiast w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2017r. stanowiącym uzupełnienie skargi , pełnomocnik Skarżących przedstawił dodatkowo, oprócz decyzji wymienionych wyżej , także dwie inne potwierdzone za zgodność z oryginałem decyzje Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977 r. nr [...], w treści których odpowiednio jako właścicielki spornych działek wskazane zostały J. R. i Z. S.

Z oświadczenia pełnomocnika Skarżących złożonego do protokołu na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w niniejszej sprawie wynika, że oryginały wszystkich wymienionych decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977 r. nr [...] otrzymał od samych Skarżących , którzy byli przekonani, że organy obu instancji nimi dysponowały.

Z powyższego wynika, że istnieje kilka decyzji administracyjnych o zbliżonej treści , które Prezydenta Miasta [...] wydał tego samego dnia tj. [...] sierpnia 1977 r. i opatrzył tym samym numerem porządkowym - [...].

W ocenie Sądu, powyższe determinuje , że rolą organu w postępowaniu nadzorczym było wyjaśnienie tej okoliczności. Kluczowe znaczenie ma bowiem jednoznaczne ustalenie, która z tych decyzji jest przedmiotem weryfikacji w niniejszym postepowaniu. Rozpoznanie w postępowaniu nadzorczym wniosku o stwierdzenie nieważności nieprawidłowej decyzji powodowałoby bowiem, że rozstrzygnięcie Ministra zostałoby wydane z naruszeniem prawa.

Podsumowując, niewyjaśnienie tej okoliczności stanowi naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7 i 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ w sposób prawidłowy podejmie czynności mające na celu zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności wyjaśni okoliczność znajdowania się w aktach sprawy czterech decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1977 r. nr [...] oraz jednoznacznie ustali, która decyzja jest decyzją podlegającą weryfikacji w postępowaniu nadzorczym. Dopiero po wyjaśnieniu tej kwestii możliwe będzie prawidłowe przeprowadzenie postępowania nadzorczego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. C , 200 i 205 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.