Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 782/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-11-24 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 246,  art. 260
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. WSA/post.1 - sentencja postanowienia


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 782/11, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania Spółce A prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Skarżąca w dniu 17 października 2011 r. złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia. W jego uzasadnieniu podniosła, że sytuacja w której obecnie się znajduje jest bardzo trudna. Spółce zajmowane są kolejne automaty do gier, a co za tym idzie jej źródło dochodu ulega stopniowemu uszczupleniu. Nadto ze względów finansowych utrudnione jest otwieranie nowych punktów gier, co powoduje brak możliwości rozwoju. Wskazała, iż pomimo "równości" wszystkich posiadanych zobowiązań, priorytetem spółki muszą pozostać należności z tytułu urządzanych gier, w tym m.in. należności podatkowe jak i te z tytułu czynszu najmu zajmowanych na potrzeby prowadzonej działalności lokali, pominięcie tych zobowiązań może bowiem prowadzić do upadłości spółki, co zdaniem wnioskującej, uszło uwadze referendarza sądowego. Spółka nie zgodziła się, że poniesiona przez nią strata jest jedynie wynikiem bilansowych nadwyżek kosztów nad przychodami, i że nie oznacza braku środków finansowych. Podniosła, iż referendarz sądowy oparł się wyłącznie na wysokości straty za poprzedni rok nie dokonał natomiast całościowej analizy sytuacji majątkowej spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. zasadą jest ponoszenie kosztów postępowania przez podmiot dążący do wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym, natomiast odstępstwem od tej zasady jest zwolnienie z kosztów postępowania (prawo pomocy). Prawo pomocy, jako forma dofinansowania strony skarżącej z budżetu Państwa, powinno mieć zatem miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.

Stosownie do unormowania zawartego w art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w postaci zwolnienia od całości lub części kosztów sądowych może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie sądu w zakresie przyznania prawa pomocy osobie prawnej ma charakter uznaniowy. To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (tak Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu 19 lipca 2011 r., sygn. akt II GZ 355/11; publ. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Oceniając zasadność wniosku należy więc zbadać, czy strona dysponuje i jakimi środkami finansowymi, bądź majątkiem i porównać wysokość tych środków z wysokością wymaganych kosztów, postępowania.

Z analizy przedłożonego wniosku wynika, iż Spółka jest podmiotem nadal funkcjonującym w obrocie gospodarczym, posiada stabilną sytuację majątkową wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi "[...]" zł (k. 24 akt). Według bilansu za ostatni rok, wartość środków trwałych to "[...]" zł, a strat – "[...]" zł. Na rachunku bankowym Spółki zaksięgowana jest kwota w wysokości "[..]" zł. Wysokość zgromadzonych przez skarżącą środków finansowych na rachunku bankowym wskazuje, że Spółka może uiścić należne koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania sądowego wynoszą 200 zł tytułem wpisu sądowego. Okoliczność, że środki te są prawdopodobnie przeznaczone na bieżące potrzeby Skarżącej, nie skutkuje to automatycznie po stronie sądu obowiązkiem przyznania prawa pomocy. Nie sposób bowiem uznać, że uiszczanie kosztów związanych np. z wynajmem lokali, ma pierwszeństwo przed kosztami sądowymi w niniejszej sprawie.

Przewidując konieczność wszczęcia sprawy przed sądem administracyjnym, skarżąca powinna była liczyć się z obowiązkiem uiszczenia wpisu sądowego. Ponadto Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pomimo, że posiada osobowość prawną i jest samodzielnym podmiotem o jej losach i dalszej działalności decydują w praktyce wspólnicy posiadający udziały w kapitale Spółki. Kodeks Spółek Handlowych przewiduje instytucję czasowych wkładów wspólników tzw. dopłat. Dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki. Celem zaś dopłat jest przekazanie środków finansowych przez wspólników na dofinansowanie prowadzenia działalności gospodarczej, w tym również na opłacenie niezbędnych kosztów sądowych W sytuacji zatem, gdyby Spółka nie dysponowała środkami pieniężnymi niezbędnymi do opłacenia takich koniecznych wydatków, w tym przypadku udziałowcy Spółki mają możliwości prawne wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot prawa, poprzez dofinansowanie działalności spółki. Dlatego też aktualne na gruncie przedmiotowej sprawy pozostaje orzeczenie SN z dnia 13 września 1937 r. II C 618/37 OSN(C) 1938/6/293, publ. Lex Nr 4328, w którym wyrażono pogląd, że "Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o prawo ubogich, (...) nawet w razie przeciążenia majątku swego ponad wartość nie może się powołać na swe zupełne ubóstwo, gdyż może pokryć opłaty sądowe przez zażądanie dopłat od wspólników".

Wskazać również należy, że w przypadku uwzględnienia skargi, stosownie do art. 200 p.p.s.a., skarżącej przysługiwać będzie zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw od organu, który wydał zaskarżony akt.

Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.