Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 473/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 17 ust. 1 pkt 3, art. 55 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2007 nr 16 poz 94
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jednolity.
article: art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 178 poz 1380
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - tekst jednolity.
article: art. 9 ust. 1, art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 12 poz 59
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - tekst jednolity
article: par. 38
journal: Dz.U. 2010 nr 109 poz 719
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych  obiektów budowlanych i terenów.
Teza: Podmiotem właściwym do wykonania i utrzymania pasów przeciwpożarowych oddzielających linie kolejowe od obszarów leśnych, o którym mowa w § 38 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719) jest zarządca infrastruktury kolejowej (art. 55 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94.).

TEZY

Podmiotem właściwym do wykonania i utrzymania pasów przeciwpożarowych oddzielających linie kolejowe od obszarów leśnych, o którym mowa w § 38 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719) jest zarządca infrastruktury kolejowej (art. 55 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94.).


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska – Szary Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz (spr.) Sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 1028/11 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania pasów przeciwpożarowych oddzielających linie kolejowe 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od [...] S.A. z siedzibą w W. na rzecz Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

II OSK 473 / 12

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę [...] S.A. w W. na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie nakazu wykonania pasów przeciwpożarowych oddzielających linie kolejowe od obszarów leśnych.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Ostrowie Wielkopolskim na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 2 i art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.- zwanej dalej ustawą o Państwowej Straży Pożarnej) oraz art. 104 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w związku z uchybieniami naruszającymi przepisy przeciwpożarowe, opisanymi w protokole ustaleń z czynności kontrolno- rozpoznawczych z dnia 24 czerwca 2011 r. nakazał D. B. - Dyrektorowi Zakładu [...] w O. w ustalonym terminie wykonanie pasów przeciwpożarowych na terenie Nadleśnictwa [...] przy wymienionych szlakach kolejowych. Termin wykonania powyższego obowiązku oznaczono na dzień 31 lipca 2011 r.

Organ I instancji stwierdził, iż brak wykonania pasów przeciwpożarowych jest niezgodny z § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719- zwanego dalej rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r.) w związku z art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jedn. Dz. U. 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.- zwaną dalej ustawą o transporcie kolejowym). Zdaniem organu brak pasów przeciwpożarowych ma istotny wpływ na zabezpieczenie przeciwpożarowe obszarów leśnych, szczególnie w okresie letnim podczas braku opadów deszczu i występowania wysokich temperatur. Jak wskazał organ ruch kolejowy, a w szczególności proces hamowania pociągu jest poważnym źródłem zagrożenia pożarowego dla obszarów leśnych, położonych wzdłuż szlaków kolejowych.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła [...] S.A. Zakład [...] w O., wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżąca Spółka wskazała na informacyjny charakter § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. i podkreśliła, że ustawa o transporcie kolejowym nie określa podmiotów zobowiązanych do wykonywania i utrzymania pasów przeciwpożarowych. Nadto zdaniem odwołującej się Spółki zaskarżona decyzja jest niezgodna z art. 9 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn. Dz. U. 2011 r. Nr 12, poz. 59 ze zm.- zwaną dalej ustawą o lasach).

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wielkopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 17 ust. 1 pkt 3 i art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, a także art. 26 ust. 1 i art. 27 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i § 38 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r.:

- w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję w całości,

- w pkt 2 nakazał [...] S.A. Zakład [...] w O. reprezentowanemu przez Dyrektora- D. B. wykonanie pasów przeciwpożarowych przy szlakach kolejowych:

• trasa Łódź Kaliska - Tuplice na kilometrach: od 130,885 do 131,170 strona prawa, od 133,200 do 133,340 strona prawa, od 133,430 do 133,690 strona prawa, od 130,835 do 131,140 strona lewa, od 133,200 do 133,420 strona lewa;

• trasa Kluczbork - Poznań na kilometrach: od 88,870 do 89,200 strona lewa, od 89,300 do 90,070 strona lewa, od 88,500 do 88,870 strona prawa, od 89,000 do 89,300 strona prawa, od 89,600 do 90,870 strona prawa, od 93,120 do 93,650 strona prawa, od 95,500 do 96,100 strona lewa, od 98,400 do 98,700 strona prawa, od 98,400 do 98,720 strona lewa, od 98,700 do 99,260 strona prawa, od 98,720 do 99,000 strona lewa, od 99,400 do 99,600 strona prawa, od 99,000 do 99,260 strona lewa, od 99,300 do 99,700 strona lewa,

z terminem wykonania do dnia 9 września 2011 r. i zapewnienie ich użyteczności przez cały rok.

W uzasadnieniu swej decyzji organ II instancji wskazał, że zaskarżona decyzja pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego nie budziła zastrzeżeń, zawierała natomiast wadę formalną. Analizując treść art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, organ uznał, że podmiotem zobowiązanym do wykonania pasów przeciwpożarowych jest zarządca infrastruktury kolejowej, tj. [...] S.A. Zakład [...] w O. Skierowanie decyzji imiennie do Dyrektora Zakładu i oznaczenie go jako strony postępowania oraz nałożenie na niego określonych nakazów i zakazów jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby niebędącej stroną. W konsekwencji decyzja dotknięta była wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., co skutkowało jej uchyleniem. W pozostałym zaś zakresie argumentacja odwołania nie znalazła w ocenie organu uzasadnienia, bowiem źródłem zagrożenia pożarowego dla obszarów leśnych, wzdłuż których położone są szlaki kolejowe jest ruch kolejowy, a w szczególności proces hamowania pociągu.

Skargę na powyższą decyzję złożył [...] SA Zakład [...] w O., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie kosztów postępowania i zarzucając jej naruszenie § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r., art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, art. 9 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o lasach. Zdaniem strony skarżącej na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów organ błędnie wywiódł, iż obowiązek wykonania pasów przeciwpożarowych nie ciąży na właścicielu lub zarządcy lasów, ale nadal jest to obowiązek zarządcy infrastruktury kolejowej.

W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż nie zasługiwała ona na uwzględnienie. Cytując treść art. 26 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że kontrolowane postępowanie zostało wszczęte z urzędu w związku z zagrożeniem pożarowym, jakie stwarza dla obszaru leśnego ruch kolejowy, a nie odwrotnie. Ta konstatacja ma zasadnicze znaczenie w kwestii ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za wykonywanie pasów przeciwpożarowych na wskazanych odcinkach.

Sąd przytoczył treść art. 13 ust. 1 i art. 9 ustawy o lasach oraz art. 13 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jedn. Dz. U. 2009 r. Nr 178, poz. 1380 ze zm.- zwanej dalej ustawą o ochronie przeciwpożarowej) oraz § 38 wydanego na podstawie tej ostatniej ustawy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. Zdaniem Sądu powyższe rozporządzenie nie określa sposobu wykonywania pasów przeciwpożarowych oraz podmiotów właściwych i zobowiązanych do ich urządzania i utrzymywania, w odróżnieniu od poprzednio obowiązującego rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowanych i terenów (§ 34 ust. 3 pkt 2). Obecnie obowiązujące rozporządzenie w § 38 ust. 2 wskazuje rodzaje oraz sposoby wykonywania pasów przeciwpożarowych przez podmioty określone jako właściwe do ich wykonania i utrzymywania w ustawie o lasach, ustawie o transporcie kolejowym oraz w ustawie o ochronie przeciwpożarowej.

Sąd pierwszej instancji wskazał, iż rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz. U. Nr 58, poz. 405) w § 10 wyróżniało cztery podstawowe rodzaje pasów przeciwpożarowych. W katalogu tym nie wymieniono jednak pasów przeciwpożarowych oddzielających linie kolejowe. Kwestią tego rodzaju pasów zajmuje się natomiast ustawa o transporcie kolejowym oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. Nr 153 poz. 955), które jednak reguluje jedynie techniczną kwestię prowadzenia robót i odległości dotyczących pasów przeciwpożarowych od linii kolejowych.

Kwestią podmiotowości zajmują się z kolei przepisy ustawy o transporcie kolejowym. Cytując jej art. 17 ust. 1 (przepis ogólny) oraz art. 55 ust. 1 pkt 1- 3, który określa sposoby realizacji obowiązków wymienionych w pierwszym przepisie, Sąd pierwszej instancji uznał, iż prawo zarządcy, o którym mowa w art. 55 ust. 1 dotyczy możliwości korzystania z tych gruntów, celem prowadzenia niezbędnych dla ruchu pociągów prac, przy czym urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych jest obowiązkiem zarządcy infrastruktury kolejowej. Zarządcą infrastruktury kolejowej jest podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową, na zasadach określonych w ustawie. W tym też zakresie Sąd przytoczył treść definicji ustawowych "zarządcy infrastruktury", "infrastruktury kolejowej", "linii kolejowej" oraz "przyległego pasa gruntu" (art. 4 pkt 7, 1, 2 i 3 ustawy o transporcie kolejowym).

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przez organy obu instancji § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r., art. 55 ustawy o transporcie kolejowym oraz art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy o lasach. Analiza zapisów art. 17 ust. 1 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, do której odsyła § 38 ww. rozporządzenia, prowadzi do wniosku, że podmiotem zobowiązanym do wykonania pasów przeciwpożarowych jest zarządca infrastruktury kolejowej. W niniejszej sprawie jest nim niewątpliwie [...] S.A. Zakład [...] w O.

W odniesieniu do art. 9 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o lasach Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przepisy te zobowiązują właścicieli lasów jedynie ogólnie do wykonywania zabiegów profilaktycznych i ochronnych zapobiegających powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził też, iż trafnie organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił decyzję organu I instancji i rozstrzygnął sprawę merytorycznie, bowiem adresatem decyzji winien być nie dyrektor Zakładu, ale podmiot zobowiązany do wykonania pasów przeciwpożarowych (art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym), a więc zarządca infrastruktury kolejowej, czyli strona skarżąca.

Z przedstawionych wyżej przyczyn, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] S.A. w W. Zakład [...] w O., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie (błędną wykładnię) następujących przepisów: § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r., art. 17 ust. 1 i art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, art. 9 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o lasach.

Wskazując na powyższe zarzuty, Spółka wniosła o uchylenie skarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania albo uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż organ błędnie wywiódł, że obowiązek wykonania pasów przeciwpożarowych nie ciąży na właścicielu lub zarządcy lasu. Z art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, zdaniem Spółki wynika, że obok zarządcy linii kolejowych obowiązek urządzania pasów przeciwpożarowych ciążyłby również na przewoźnikach kolejowych i użytkownikach bocznic kolejowych, co z praktycznego punktu widzenia jest absurdalne. Organ bezpodstawnie przyjął, że zmiana powszechnie obowiązujących przepisów dokonana przez "racjonalnego prawodawcę" nie zmieniła porządku prawnego. Tymczasem art. 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. ma charakter jedynie informacyjny, ustawa o transporcie kolejowym nie określa podmiotów obowiązanych do wykonywania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych, zaś jej art. 55 daje zarządcy infrastruktury kolejowej jedynie uprawnienie do urządzenia i utrzymywania pasów przeciwpożarowych. Natomiast art. 9 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o lasach jednoznacznie zobowiązują właścicieli lasów do wykonywania zabiegów profilaktycznych i ochronnych zapobiegających powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wielkopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Oceniając wniesioną kasację w granicach określonych treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, stwierdzić trzeba, iż podstawowy problem w niej przedstawiony sprowadzał się do ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za wykonanie pasów przeciwpożarowych, oddzielających linie kolejowe od obszarów leśnych. W tym zakresie tak organy administracyjne, jak i Sąd pierwszej instancji wskazywały na skarżącą Spółkę jako zarządcę infrastruktury kolejowej, z kolei Spółka stała na stanowisku, iż obowiązek ten obciąża właścicieli lasów. Odnosząc się do tak przedstawionego problemu, ustalenia w tej kwestii należało poprzedzić pewnymi rozważaniami natury ogólnej.

I tak stwierdzić trzeba, iż budowa linii kolejowych i ich lokalizacja wynikająca, co oczywiste z wielu czynników, w tym potrzeb gospodarczych, uzależniona jest przede wszystkim od woli i konkretnych rozwiązań, jakie przewidział ich inwestor. Oznacza to, iż wybór przebiegu tych linii przez konkretne obszary należy do założeń inwestycyjnych i poza sytuacjami, w których zostało to wymuszone uwarunkowaniami geograficznymi, spoczywa w wyłącznej gestii inwestora. W obecnie obowiązującym porządku prawnym w odniesieniu do linii kolejowych o znaczeniu państwowym (art. 6 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym) tematyka zasad ich realizacji uregulowana została w szczególnym trybie (Rozdział 2b tej ustawy). Jak podkreślano już w założeniach wprowadzających ten akt prawny jest on wzorowany na rozwiązaniach przyjętych w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), czyli w tzw. "specustawie drogowej" i ma umożliwić przede wszystkim szybką realizację takich inwestycji (por. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw, Sejm V kadencji, nr druku: 2013). Pozostałe linie kolejowe (art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym) poddane zostały ogólnemu reżimowi inwestycyjnemu celu publicznego. Niezależnie od powyższej kwalifikacji trybu, czy też faktu realizacji inwestycji we wcześniejszym okresie, stwierdzić trzeba, iż wybór przebiegu inwestycji liniowej przez określone obszary, w tym leśne stanowił i stanowi uprawnienie podmiotów je realizujących. Skoro, zatem ustawa przyznaje określone prawo ustalonym podmiotom, to tym samym logicznym pozostaje, iż w związku z realizacją linii kolejowych nakłada na podmioty te również określone obowiązki. Jednym z takich obowiązków jest niewątpliwie dbałość o stan środowiska i ponoszenie odpowiedzialności za spowodowane przez siebie jego pogorszenie. Powyższa zasada została jednoznacznie określona w art. 86 Konstytucji RP. Wskazane wyżej założenie znalazło też swoje potwierdzenie w budowie podstawowego dla funkcjonowania transportu kolejowego aktu tj. w ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Normując w tejże ustawie m.in. zasady korzystania z infrastruktury kolejowej, zarządzania nią i jej utrzymanie, a także zasady prowadzenia ruchu kolejowego i wykonywania przewozów kolejowych oraz szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych o znaczeniu państwowym, w tym warunki lokalizacji i nabywania na ten cel nieruchomości oraz wskazując organy właściwe w tych sprawach, w rozdziale 4 tej ustawy określono również zasady bezpieczeństwa organizacji transportu kolejowego. W myśl art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie kolejowym "Zarządcy i przewoźnicy kolejowi oraz użytkownicy bocznic kolejowych są zobowiązani spełniać warunki techniczne i organizacyjne zapewniające: ...... 3) ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska...". W nawiązaniu do zawartych w kasacji wywodów zauważyć trzeba, iż ochrona przeciwpożarowa nie stanowi jedynego obowiązku wymienionego we wskazanym wyżej przepisie, jak i zarządca nie jest jedynym podmiotem w tej normie prawnej wymienionym. Powyższa norma ma niewątpliwie charakter ogólny, nie wskazuje, bowiem ani w jaki sposób obowiązki w niej wymienione mają być realizowane, ani też nie wymienia żadnych instrumentów prawnych do ich realizacji. Uszczegółowienia obowiązku związanego z ochroną przeciwpożarową dokonano natomiast w Rozdziale 9 ww. ustawy. Już w jego tytule wskazano, iż przedmiot regulacji stanowi m.in. wykonywanie robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych. Tak, więc istotne uzupełnienie normy prawnej art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie kolejowym stanowi art. 55 tej ustawy. W ust. 1 pkt 3 tego ostatniego przepisu stwierdzono, iż "zarządca ma prawo na sąsiadujących z linią kolejową gruntach, za odszkodowaniem urządzać i utrzymywać pasy przeciwpożarowe". Zawarty w powyższej regulacji zwrot "ma prawo", odnosi się do uprawnienia zarządcy do korzystania z cudzych gruntów w celu realizacji obowiązku wynikającego z art. 17 ustawy o transporcie kolejowym, tj. zapewnienia właściwej ochrony przeciwpożarowej. Przepis art. 55 ust. 1 tej ustawy daje, więc zarządcy prawo dysponowania nieruchomością sąsiadującą z torami kolejowymi po to, aby podmiot ten mógł wykonać ciążący na nim z mocy art. 17 ust. 1 ww. ustawy obowiązek zapewnienia przeciwpożarowej ochrony. Posłużenie się w art. 55 ustawy o transporcie kolejowym zwrotem "ma prawo" nie oznacza, wbrew odmiennym wywodom autora kasacji, iż z zakresu obowiązków zarządcy należałoby wyłączyć m. in. urządzanie i utrzymanie pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych. Powyższy zwrot, przy uwzględnieniu przedstawionych na wstępie wywodów wskazuje na możliwość wykonywania robót związanych z utrzymaniem i urządzeniem pasów na gruncie nienależącym do zarządcy linii kolejowych. Oznacza to uprawnienie do określonego zachowania w stosunku do gruntów sąsiednich, które jest jednocześnie instrumentem realizacji przedstawionego powyżej ogólnego obowiązku zapewnienia ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska, wynikłej z faktu usytuowania linii kolejowej na obszarach leśnych.

Poprzednio obowiązujące rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563) wymieniało w § 34 ust. 3 pkt 2 w sposób jednoznaczny podmioty obowiązane do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych, w tym między innymi właściciela linii kolejowych. Z kolei obecnie obowiązujące rozporządzenie z dnia 7 czerwca 2010 r. wydane na mocy art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej w § 38 wymienia ustawy określające podmioty odpowiedzialne za wykonanie pasów przeciwpożarowych. I tak w ust. 1 tego przepisu stwierdzono, iż "Lasy położone przy obiektach mogących stanowić zagrożenie pożarowe dla lasu oddziela się od tych obiektów pasami przeciwpożarowymi, utrzymywanymi w stanie zapewniającym ich użyteczność przez cały rok". Natomiast ust. 2 powyższego przepisu stanowi, iż podmioty właściwe do wykonywania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych określone są w ustawie o lasach, ustawie o transporcie kolejowym oraz w ustawie o ochronie przeciwpożarowej. Wśród tych ustaw wymieniono ustawę o transporcie kolejowym. Tak, więc kwestia podmiotu zobowiązanego do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych jest dzisiaj uregulowana tylko w ustawie.

Uwzględniając przedstawione wyżej okoliczności, stwierdzić należało, iż podmiotem właściwym do wykonania i utrzymania pasów przeciwpożarowych oddzielających linie kolejowe od obszarów leśnych, o którym mowa w § 38 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. jest zarządca infrastruktury kolejowej (art. 55 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie kolejowym).

Nie można było podzielić prezentowanej we wniesionej kasacji argumentacji, wywodzącej obowiązek urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych oddzielających linie kolejowe od obszarów leśnych z przepisów ustawy o lasach. Wskazywane w kasacji przepisy t.j. art. 9 ust. 1, jak i art. 13 ust. 1 ustawy o lasach określają obowiązki związane z powszechną ochroną lasów, z kształtowaniem równowagi w ekosystemach leśnych. W normach tych nie sposób jednak dopatrzeć się, aby nawiązywały one do kwestii związanych z urządzeniem pasów przeciwpożarowych na terenach leśnych wzdłuż linii kolejowych, a więc kwestii, będącej przedmiotem niniejszej sprawy.

Z powyższych względów za bezzasadne należało uznać zarzuty kasacji dotyczące naruszenia prawa materialnego, to jest § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r., art. 17 ust. 1 i art. 55 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym oraz art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy o lasach.

Wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacji, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu odwoławczego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na mocy art. 204 pkt 1 P.p.s.a. (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12, publ. G.Prawna 2012/225/1).