Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1344/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Dnia 9 kwietnia 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 21 lutego 2017 roku sygn. akt II SA/Op 10/17 w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia (...) października 2016 roku nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przejęcia praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 21 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Op 101/17, oddalił skargę M. K. (dalej skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z (...) października 2016 r., nr (...) utrzymujące w mocy postanowienie Starosty P. z (...) czerwca 2016 r. nr (...) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przejęcia praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu.

Sąd I instancji wskazał, że skarżący domagał się wydania orzeczenia w przedmiocie przejęcia praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz wypłaty z tego tytułu ekwiwalentu, które zostały już objęte decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z (...) listopada 2008 r., nr (...) o odmowie przekazania skarżącemu obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej na działkach nr (...) i nr (...) położonych w T. oraz ekwiwalentu, których podmiotem jest Z. B. Odmowa przekazania ww. obowiązków oraz ekwiwalentu podyktowana została tym, iż - jak ustalił organ - skarżący aktem notarialnym z (...) marca 2008 r. kupił przywołane działki od osoby nieuprawnionej do prowadzenia uprawy leśnej i otrzymania ekwiwalentu, w związku z czym nie uzyskał on statusu nabywcy gruntu w rozumieniu art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. nr 73, poz. 764, ze zm.; dalej ustawa o zalesianiu).

Z uwagi, iż powyższa decyzja nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w żadnym z trybów nadzwyczajnych, ponowne rozstrzyganie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w sprawie przejęcia praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz wypłaty ekwiwalentu naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej. Poza tym, bezspornie na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 grudnia 2014 r., sygn. akt K 46/13, stwierdzono niezgodność art. 7 ust. 6a ustawy o zalesianiu z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim nie przewiduje przejścia na nabywcę w drodze innej czynności prawnej niż sprzedaż gruntu obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, jednakże skarżący wystąpił z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kolegium z (...) listopada 2008 r., po upływie jednomiesięcznego terminu liczonego od dnia wejścia w życie orzeczenia TK. W takiej sytuacji, Sąd podziela stanowisko Kolegium, iż rozpatrywanie wniosku z (...) maja 2016 r. co do istoty stanowiłoby obejście postanowień art. 145a § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej Kpa).

Skarżący wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie

1) naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. ; dalej Ppsa) w zw. z art. 61a § 1 Kpa poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, gdyż nie było podstaw do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego;

2) naruszenie prawa materialnego tj.: art. 7 ust. 1 i ust. 6a oraz art. 4 ust. 1 ustawy o zalesianiu w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa poprzez ich błędną wykładnię polegającą na odmowie orzeczenia przejęcia praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz wypłaty ekwiwalentu, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia tychże przepisów powinna sprowadzać się do przyjęcia, iż skarżący uprawniony jest do uzyskania wsparcia finansowego, bowiem faktycznie wykonał zalesienie posiadanych gruntów.

W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta sytuacja jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji.

Kluczowy zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 61a § 1 Kpa jest natomiast nieuzasadniony. Zasadnie Sąd I instancji wskazał, że istnienie w obrocie prawnym decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z (...) listopada 2008 r. uniemożliwia złożenie przez skarżącego ponownego wniosku w tej sprawie. Okoliczność, że określony przepis stanowiący podstawę wydania decyzji został uznany za niezgodny z Konstytucją nie oznacza, że uprzednio wydana decyzja przestaje wiązać i dopuszczalne jest ponowne rozpoznawanie tej samej sprawy administracyjnej. W takim przypadku uchylenie takiej decyzji opartej o przepis uznany za niezgodny z Konstytucją następuje w ramach wznowienia postępowania, a podanie o wznowienie należy złożyć w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 145a Kpa). Reasumując istnienie w obrocie prawnym decyzji z (...) listopada 2008 r. w sposób oczywisty uzasadniało w niniejszej sprawie wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

W związku z tym, że przedmiotem oceny przez Sąd I instancji było, wydane na podstawie art. 61a § 1 Kpa, postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, to całkowicie bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 i ust. 6a oraz art. 4 ust. 1 ustawy o zalesianiu w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa. Przepisy te nie stanowiły bowiem w ogóle podstawy do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Przedmiotem oceny nie była kwestia czy skarżący jest uprawniony do uzyskania wsparcia finansowego, a wyłącznie ocena czy istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji z (...) listopada 2008 r. stanowi przeszkodę do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 Ppsa.