Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 752/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1,  art. 91 ust. 1 zd. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 446
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
article: art. 6 pkt 8
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Danuta Kania (spr.), Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi G. J. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego [...] oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zarząd Dzielnicy [...] podjął w dniu [...] lutego 2017r. uchwałę nr [...] w sprawie w sprawie zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]. Powołując w podstawie prawnej m.in. § 4, § 22 ust. 5 w związku z § 22 ust. 2 pkt. 5 lit. b oraz § 24 ust. 1 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), dalej: "uchwała Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r.", organ nie wyraził zgody na zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony z G.G. (§ 1). Wykonanie uchwały powierzono Naczelnikowi Wydziału [...] (§ 2). Określono, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 3).

W uzasadnieniu ww. uchwały organ wskazał, że G.G. wystąpiła o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu [...].

Wnioskodawczyni wystąpiła o pomoc mieszkaniową (dla siebie i syna w wieku 12 lat) z lokalu nr [...] przy ul. [...], którego właścicielem jest jej były mąż. Przedmiotowy lokal składa się z 3 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 57,00m2, w tym powierzchni mieszkalnej 39,60 m2. W lokalu tym mieszka tylko wnioskodawczyni z synem, a powierzchnia mieszkalna wynosi 19,80 m2 na osobę.

Średni miesięczny dochód w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni z okresu 6 miesięcy przed złożeniem wniosku wynosi 941,42 zł na osobę.

Organ stwierdził, iż wniosek zainteresowanej nie spełnia kryterium metrażowego w § 4 pkt 1 ww. uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r., zgodnie z którym lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej (...). Struktura lokalu nr [...] przy ul. [...] pozwala na zamieszkanie w nim 3 osób (w tym osoby niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym, tj. wnioskodawczyni).

Organ podniósł również, że na podstawie § 22 ust. 2 pkt. 5 lit. b ww. uchwały, przy rozpatrywaniu wniosków o najem lokalu na czas nieoznaczony należy poddać wnikliwej analizie warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. Z kolei § 22 ust. 5 ww. uchwały stanowi, że informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku.

Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że matka wnioskodawczyni mieszka sama w lokalu własnościowym nr [...] przy ul. [...] w W. o powierzchni użytkowej 56,80 m2 - zatem wnioskodawczyni swe potrzeby mieszkaniowe może zaspokoić przy pomocy rodziny.

Organ zauważył również, iż wniosek G.G. został przedstawiony do zaopiniowania przez Komisję Mieszkaniową, która w dniu [...] lutego 2017 r. wydała opinię negatywną.

Pismem z dnia [...] marca 2017 r. wnioskodawczyni wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niewyrażeniu zgody na zawarcie umowy najmu na czas nieoznaczony, pomimo braku zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych i spełnienia kryterium dochodowego. Jednocześnie wniosła o podjęcie uchwały kwalifikującej do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

W uzasadnieniu strona podniosła, iż organ pominął okoliczność, że mieszkanie, w którym obecnie zamieszkuje z synem stanowi własność jej byłego męża, który wezwał ją do opuszczenia lokalu. Wskazała, że z uwagi na rozwiązanie małżeństwa poprzez rozwód utraciła uprawnienie do zamieszkiwania w tym lokalu i obecnie zamieszkuje w nim bez tytułu prawnego, narażając się na odpowiedzialność odszkodowawczą.

Strona zaznaczyła również, że wbrew twierdzeniom organu, nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w mieszkaniu matki (o czym informowała w toku postępowania), a na matce nie ciąży obowiązek pomocy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych córki, matka nie jest również osobą zobowiązaną alimentacyjnie wobec córki.

Strona powołała art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, zasobie mieszkaniowym gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 1610 ze zm.) oraz art. 75 ust. 1, art. 69 i art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wynikające z tych przepisów prawo do zabezpieczenia społecznego i zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Wskazała, iż jako osoba niepełnosprawna i samotnie wychowująca dziecko posiada powyższe uprawnienia, a władze samorządowe powinny udzielić jej wnioskowanej pomocy, bowiem spełnia wszelkie kryteria do jej otrzymania.

Zarząd Dzielnicy [...] podjął w dniu [...] kwietnia 2017 r. uchwałę nr [...], mocą której oddalił wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie stwierdzając uchybień przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż z wyjaśnień strony wynika, że jej były mąż nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] od około 1,5 roku. Wprawdzie w maju 2016 r. wezwał pisemnie stronę do opuszczenia ww. lokalu w terminie do dnia [...] lipca 2016 r., jednakże strona wraz z synem nadal mieszka w przedmiotowym lokalu, a były mąż (właściciel lokalu) nie podjął od tamtej pory żadnych działań prawnych, w szczególności nie wzywał jej ponownie do opróżnienia lokalu, ani nie występował do Sądu o eksmisję z tego lokalu.

Organ zauważył, że były mąż jest ojcem małoletniego syna zamieszkującego obecnie z matką i na nim również spoczywa obowiązek alimentacyjny względem dziecka. Zgodnie z wyrokiem rozwodowym z dnia [...] marca 2014 r. Sąd powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem obojgu rodzicom.

Organ zaznaczył nadto, że wnioskodawczyni może zrealizować potrzeby mieszkaniowe swoje i dziecka przy pomocy rodziny, tj. matki, która samotnie mieszka w lokalu o powierzchni użytkowej 56,80 m2. Zainteresowana jako powód braku możliwości zamieszkania z matką wskazała, że: "matka jest przyzwyczajona sama mieszkać" (zapis do protokołu z dnia [...] stycznia 2017 r.), jednakże w ocenie organu 3-pokojowe mieszkanie pozwala na bezkonfliktowe zamieszkiwanie w nim 3 osób, tj. wnioskodawczyni, jej syna oraz matki.

Ponadto, zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r., poz. 682) rodzice i dzieci są obowiązani do wzajemnego szacunku i wspierania się. Zatem w sytuacji, gdy wnioskodawczyni nadal mieszka z synem w lokalu byłego męża i dodatkowo ma możliwość zamieszkania u matki należy uznać, iż brak jest podstaw przyznania jej z zasobu mieszkaniowego [...] lokalu, którego otrzymanie jest uprawnieniem osób pozostających w szczególnie trudnych warunkach mieszkaniowych, niemogących spełnić potrzeb mieszkaniowych samodzielnie lub przy pomocy rodziny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. G. G. zarzuciła naruszenie:

1) § 22 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r.,

2) art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez niedokonanie wnikliwej analizy stanu faktycznego sprawy oraz poczynienie błędnych ustaleń faktycznych poprzez uznanie, że:

- skarżąca i jej syn mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, podczas gdy skarżąca została wezwana przez byłego męża do opuszczenia lokalu mieszkalnego, w którym obecnie zamieszkuje wraz z synem, a co za tym idzie brak zgody właściciela lokalu do jego zamieszkiwania przez skarżącą przesądza o braku zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącej;

- skarżąca i jej syn mogą zamieszkać w lokalu mieszkalnym należącym do matki skarżącej, podczas gdy zgodnie z oświadczeniem skarżącej jej matka nie wyraża zgody na wspólne zamieszkanie ze skarżącą i jej synem,

- pominięcie okoliczności, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i rodzinnej z uwagi na swoją niepełnosprawność oraz stosunki panujące między nią a byłym mężem, który żąda opuszczenia przez nią lokalu pomimo zamieszkiwania w nim wspólnego niepełnoletniego syna oraz nieuiszczania przez byłego męża na rzecz syna alimentów w zasądzonej przez Sąd wysokości,

co doprowadziło do naruszenia art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) stanowiącego, że gminy zaspakajają potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach, art. 4 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. oraz art. 75 ust. 1, art. 71 i art. 69 Konstytucji RP, poprzez nieudzielenie skarżącej pomocy mieszkaniowej pomimo niezaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych i spełniania kryterium dochodowego.

W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uznanie uchwały za podjętą z rażącym naruszeniem prawa oraz o zwrot kosztów postępowania.

W motywach skargi skarżąca podniosła, że organ nie powinien brać pod uwagę kryterium metrażowego w lokalu zamieszkiwanym obecnie przez skarżącą, bowiem nie posiada ona tytułu prawnego do tego lokalu, a jego właściciel zażądał wydania lokalu. Zatem potrzeby mieszkaniowe skarżącej i jej syna nie są w ogóle zaspokojone.

Obowiązek alimentacyjny nie jest przez byłego męża skarżącej realizowany nawet w zakresie uiszczania na rzecz syna alimentów, nie ma też możliwości zagwarantowania synowi możliwości mieszkania w lokalu jego ojca wraz z matką wbrew woli ojca.

Skarżąca zaznaczyła, że jest osobą niepełnosprawną i z uwagi na przebycie choroby nowotworowej powinna prowadzić oszczędny i niestresujący tryb życia. W sytuacji, w której się znalazła, utraciła tytuł prawny do lokalu i nie wie kiedy były mąż podejmie działania zmierzające do odzyskania lokalu, skarżąca żyje w permanentnym stresie, co negatywnie wpływa na stan jej zdrowia. Były mąż skarżącej nachodzi ją co jakiś czas, wynosząc z domu co chce, w tym wspólne rzeczy.

Skarżąca podniosła również, że nie może zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych w mieszkaniu matki. Matka skarżącej nie godzi się na zamieszkanie z córką i jej synem, ani skarżąca nie chce mieszkać z matką, której tryb życia jest dla niej nie do zaakceptowania. Stwierdzenie organu, że trzypokojowe mieszkanie umożliwia bezkonfliktowe życie trzech osób jest po pierwsze niezgodne z doświadczeniem życiowym, a po drugie na to zamieszkanie wymagana jest zgoda właściciela mieszkania, której nie ma.

W świetle powyższego, zdaniem skarżącej, organ powinien uznać nie tylko to, że skarżąca nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, ale również, że znajduje się w trudnej sytuacji rodzinnej, społecznej i zdrowotnej. Nie czyniąc tego organ narusza podstawowe prawa socjalne skarżącej i jej syna.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Stosownie do art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym do eliminacji z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nawiązującego w tym zakresie wprost do art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz inne akty tych organów i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała mieści się w katalogu aktów wymienionych w pkt 6 art. 3 § 2 (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, publ. CBOSA).

Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.), dalej: "u.s.g.", każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Z powyższego wynika, że warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, przy czym o bezskuteczności wezwania do usunięcia naruszenia prawa można mówić zarówno wówczas, gdy organ nie uwzględnił wezwania i to stanowisko przedstawił w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajął stanowiska w sprawie wezwania i nie udzielił odpowiedzi skarżącemu.

W przedmiotowej sprawie pismem z dnia [...] marca 2017 r. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niewyrażeniu zgody na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] na czas nieoznaczony. Organ natomiast uchwałą [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. oddalił powyższe wezwanie. Spełniony został zatem formalny wymóg wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ww. uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2017 r.

Jak stanowi art. 147 p.p.s.a., sąd, w razie uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że wydane zostały z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Przesłanki nieważności aktu organu gminy określone zostały w art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze u.s.g., zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa, co wynika z treści art. 90 ust. 4 u.s.g.

Powyższe oznacza, że jedynie istotne naruszenie prawa może być podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. Ponieważ ustawodawca nie zdefiniował bliżej, jakie naruszenie prawa może być uznane za istotne, a jakie za nieistotne, należy w tym zakresie odwołać się do stanowiska wypracowanego w tym względzie w piśmiennictwie i orzecznictwie.

I tak, za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia. Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny, 2001, z. 1 - 2).

W orzecznictwie za istotne naruszenie prawa (będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu) przyjmuje się również takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r. sygn. akt II SA/Wr 1459/97, publ. OwSS 1998/3/79; wyrok NSA z dnia 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95, publ. OwSS 1996, nr 3, poz. 90; wyrok NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 679/12 i sygn. akt I OSK 997/12; publ. CBOSA).

Stwierdzenie nieważności uchwały może zatem nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest natomiast konieczne wystąpienie przesłanki rażącego naruszenia prawa, warunkującej stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, w rozumieniu art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.).

Przechodząc do oceny merytorycznej przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały stanowił § 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, ze zm.).

Zgodnie z ww. przepisem lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które spełniają tzw. kryterium metrażowe oraz dochodowe, tj.: są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (1), a nadto w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego (2).

Z akt sprawy wynika, że skarżąca zamieszkuje obecnie wraz ze swym 12-letnim synem K. G. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Lokal ten jest własnością byłego męża skarżącej P. G. Rozwód małżonków orzeczony został wyrokiem Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] marca 2014 r. (sygn. akt [...]) bez rozstrzygnięcia o warunkach mieszkaniowych stron. Wykonanie władzy rodzicielskiej powierzone zostało obojgu rodzicom, a miejsce zamieszkania dziecka ustalono w miejscu zamieszkania matki. Kosztami utrzymania dziecka Sąd obciążył oboje rodziców, ustalając udział ojca w tych kosztach na kwotę 1.500 zł miesięcznie (k. 15 akt admin.).

Po rozwiązaniu małżeństwa P. G. wyprowadził się z lokalu nr [...] przy ul. [...] pozostawiając w nim skarżącą i syna. Przy czym skarżąca i syn są zameldowani w przedmiotowym lokalu na stałe - skarżąca od dnia [...] czerwca 1996 r. (k. 27 akt adm.), a syn od dnia [...] kwietnia 2005 r. (k. 24 akt adm.). Dotychczas P. G. - właściciel lokalu nie podjął działań w celu wymeldowania skarżącej oraz syna z ww. lokalu.

Okolicznością niesporną jest, że P. G. pismem z dnia [...] maja 2016r. wezwał skarżącą do opuszczenia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] do dnia [...] lipca 2016 r. zaznaczając przy tym, że jest jego jedynym właścicielem (k. 6 akt admin.). Z materiału aktowego nie wynika jednak, aby poza jednorazową czynnością wystąpienia z ww. wezwaniem podjął on jakiekolwiek dalsze działania mające na celu wejście w posiadanie tego lokalu. W szczególności nie wystąpił o eksmisję osób zajmujących aktualnie ww. lokal. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak jest również podstaw do przyjęcia, że wymieniony utrudnia, czy też uniemożliwia skarżącej oraz synowi normalne użytkowanie tego lokalu.

Tym samym, podzielić należy stanowisko organu, że skarżąca i jej syn nie spełniają przesłanki określonej w § 4 pkt 1 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. Nie są bowiem osobami bezdomnymi w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.), nie pozostają również w trudnych warunkach mieszkaniowych.

Zgodnie z art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej określenie "osoba bezdomna" oznacza osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Przesłanek zawartych w ww. przepisie skarżąca oraz jej syn nie spełniają, bowiem zamieszkują w lokalu mieszkalnym, w którym ich pobyt nie jest aktualnie zagrożony i gdzie zameldowani są na pobyt stały.

Brak jest również podstaw aby uznać, że skarżąca i jej syn pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych w rozumieniu § 4 pkt 1 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. Lokal nr [...] przy ul. [...] składa się z 3 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 57,00 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 39,60 m2, przy czym na osobę przypada 19,80 m2 powierzchni mieszkalnej. Skarżąca korzysta ze wszystkich pokoi, w tym również z tego, w którym przechowywane są rzeczy byłego męża, co wynika z protokołu przesłuchania skarżącej z dnia [...] stycznia 2017 r. (k. 45 verte akt admin.).

Powyższej oceny nie może zmienić zdaniem Sądu okoliczność, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym - zgodnie z orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]. Struktura lokalu, z której wynika, że kryterium metrażowe z § 4 pkt 1 ww. uchwały (nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej na osobę) jest znacznie przekroczone, pozwala na zamieszkanie w nim również osoby niepełnosprawnej, tj. skarżącej oraz jej syna. Stąd, przewidziane w § 5 ust. 1 - 2b uchwały wyjątki od zastosowania § 4 ww. uchwały, nie mogą mieć znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, na co zasadnie zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę.

Niezależnie od powyższego Sąd podziela stanowisko organu, że podjęte rozstrzygnięcie z dnia [...] lutego 2017 r. jest prawidłowe w świetle § 22 ust. 2 pkt 5b uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. Przepis ten stanowi, że w przypadku osób ubiegających się o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta m.in. na podstawie § 4 uchwały, przy rozpatrywaniu wniosków organ powinien podać wnikliwej analizie warunki mieszkaniowe wstępnych i zstępnych wnioskodawcy i uwzględnić możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach.

Realizując dyspozycję zawartą w ww. przepisie organ ustalił, że matka skarżącej jest właścicielką 3-pokojowego lokalu spółdzielczego przy ul. [...] w W. o powierzchni użytkowej 56,80 m2, w którym zamieszkuje samodzielnie. Okoliczność tę powołała sama skarżąca oświadczając jednocześnie, że matka nie wyraża zgody na wspólne z nią zamieszkanie (k. 44 verte i 47 akt admin.). Co jednak istotne skarżąca nie wykazała, że powodem braku zgody matki na wspólne z nią zamieszkiwanie są jakieś szczególne okoliczności np. choroba matki, głęboki konflikt rodzinny itp. Skarżąca stwierdziła tylko, że "niemożliwe jest żebym zamieszkała z matką, ona ma 91 lat i jest przyzwyczajona sama mieszkać". Argumentacja ta wskazuje jedynie na potrzebę zapewnienia pewnego komfortu zamieszkiwania w lokalu, a nie na poważne przeszkody, z których można wywodzić, że wspólne zamieszkiwanie w lokalu nie jest możliwe.

Zasadnie przy tym organ powołał się w odpowiedzi na skargę na art. 87 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, zgodnie z którym rodzice i dzieci są zobowiązani do wzajemnego szacunku i wspierania się. Nie ulega bowiem wątpliwości, że pomoc w zapewnieniu potrzebującym zstępnym właściwych warunków mieszkaniowych, jeżeli wstępny ma takie możliwości, stanowi jedną z form realizacji powyższego przepisu.

Podkreślić również należy, że § 2 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. nakłada na organy dzielnic obowiązek racjonalnego wykorzystywania mieszkaniowego zasobu Miasta. Oznacza to, że zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych przez gminę winno następować jedynie w przypadku, gdy wnioskodawca faktycznie nie ma żadnych innych możliwości ich zabezpieczenia we własnym zakresie. Nie można przy tym pominąć faktu zbyt małej liczby mieszkań wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu w porównaniu z liczbą rodzin, w tym z małymi dziećmi, które zmuszone są oczekiwać na swoją kolej przydziału mieszkania komunalnego przebywając w warunkach, których nie można uznać za właściwe w cywilizowanym świecie. Deficyt lokali komunalnych we władaniu gmin powoduje, że pomoc publiczna w kwestiach mieszkaniowych musi być kierowana do osób szczególnie i obiektywnie tej pomocy potrzebujących.

W świetle powyższego nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, zasobie mieszkaniowym gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz art. 75 ust. 1, art. 71 i art. 69 Konstytucji RP, w sytuacji gdy udzielenie pomocy mieszkaniowej skarżącej przy uwzględnieniu wskazanych powyżej okoliczności faktycznych nie było możliwe w oparciu o wymienione wyżej przepisy uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r.

Nie można również podzielić stanowiska skarżącej, że organ orzekający dopuścił się naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego wymienionych w art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. Organ podjął bowiem zaskarżoną uchwałę w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, w następstwie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Prowadząc postępowanie nie uchybił też zasadzie zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Końcowo wskazać należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe przesłanki Sąd uwzględnił wniosek pełnomocnika skarżącej o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów przedłożonych na rozprawie w dniu [...] lutego 2018 r. Nie stwierdził jednak, aby dokumenty te miały wpływ na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Z zaświadczenia wystawionego przez Instytut Psychologii Zdrowia w dniu [...] stycznia 2012 r. wynika, ze skarżąca od dnia [...] listopada 2010 r. odbywała konsultacje psychologiczne i psychiatryczne oraz uczestniczyła w spotkaniach konsultacyjnych dla ofiar przemocy w rodzinie, zaś z zaświadczenia Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] stycznia 2012 r. wynika, że skarżąca w okresie wrzesień - listopad 2005 r. korzystała z pomocy psychologicznej ze względu na przemoc "psychiczną i ekonomiczną" ze strony męża. W aktach sprawy brak jest jednak dowodów na zaistnienie zdarzeń, które poważałyby ustalenia poczynione przez organ w niniejszej sprawie i pozostawałyby w bezpośrednim związku z aktualną sytuacją mieszkaniową skarżącej. Pozostałe dokumenty (zaświadczenia lekarskie) dotyczą choroby nowotworowej skarżącej, która w związku z orzeczeniem o niepełnosprawności była przedmiotem oceny organu podejmującego zaskarżoną uchwałę. Z kolei wynik badania radiologicznego z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz "Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa" niealimentacji z art. 209 § 1 Kodeksu karnego z dnia [...]stycznia 2018 r. nie mogły być wzięte pod uwagę przy ocenie zaskarżonej uchwały, bowiem pochodzą one z daty późniejszej aniżeli data jej podjęcia. Organ administracji natomiast, wydając rozstrzygnięcie w sprawie, bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujące w dacie jego wydania.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.