Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 454/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 67a  par. 1  pkt 3
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Henryka Łysikowska, Sędziowie: Sędzia WSA – Zbigniew Łoboda, Sędzia WSA – Jadwiga Danuta Mróz - sprawozdawca, Protokolant: Starszy specjalista – Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 września 2016 r. sprawy ze skargi: A spółka z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za miesiące od stycznia do sierpnia 2015 roku I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej A spółka z o.o. z siedzibą w O. kwotę 500,00 (słownie: pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy M. z dnia [...] listopada 2015 r. (nr [...]) odmawiającą A sp. z o.o. z siedzibą w O. umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za miesiące od stycznia do sierpnia 2015 r. – w kwocie 68.672 zł wraz z należnymi odsetkami.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:

A sp. z o.o. z siedzibą w O. wnioskiem z 3 lutego 2015 r. (uzupełnionym pismem z 16 marca 2015 r.) wystąpiła o udzielenie pomocy publicznej de minimis, poprzez umorzenie zaległego podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie 103.003,00 zł wraz z odsetkami. W uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację finansową spowodowaną nieosiągnięciem w pełni możliwości technologicznych, zbyt małą liczbę dotychczasowych odbiorców oraz łagodną zimę na przełomie 2013/2014 r. oraz 2014/2015 roku.

Burmistrz Gminy M. decyzją z [...] kwietnia 2015 r. ([...]) odmówił umorzenia zaległości podatkowej. Decyzja ta, na skutek wniesionego odwołania została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia [...] czerwca 2015 r. a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia z powodu nieustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie sytuacji finansowej Spółki. Pismem z 12 października Spółka sprecyzowała swój wniosek wskazując, że ubiega się o ulgę w postaci umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do sierpnia 2015 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji – decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. odmówił umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za miesiące od stycznia do sierpnia 2015 r. w kwocie 68.672,00 zł wraz z należnymi odsetkami. Uzasadniając odmowę wskazał, że sytuacja finansowa Spółki (strata z działalności), nie jest konsekwencją zdarzeń losowych, niezależnych od sposobu jej postępowania lecz wynikiem ryzyka związanego z prowadzoną działalnością – a konkretnie - spłaty zaciągniętych kredytów długo i krótko – terminowych na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Przypomniał, że Spółka nie płaci rat z tytułu podatku od nieruchomości od listopada 2014 r. Zaległość podatkowa, o umorzenie której ubiega się Spółka nie jest incydentalna, lecz jest to długotrwałe niewywiązywanie się ze zobowiązań publicznoprawnych.

Analizując sytuację finansową Spółki organ podkreślił, że A rozpoczęła działalność z końcem 2013 r., z przedłożonego bilansu wynika, że w 2013 r. poniosła stratę 276.554,59 zł, strata za 2014 r. wyniosła 6.632.487,34 zł, zaś za 9 miesięcy 2015 r. strata wynosi 2.718.351,13 zł. Spółka spłaca kredyt inwestycyjny w wysokości 28.874.703 zł oraz kredyt krótkoterminowy w kwocie 4.574.852,92 zł. Spółka poniosła nakłady inwestycyjne na budowę przyłączy ciepłowniczych (456.059,40 zł), automatykę wydajności pomp (16.700 zł) oraz w 2015 r. wykonała przyłącza ciepłownicze za kwotę 32.000 zł. Zatrudnia [...] osób ze średnim wynagrodzeniem ponad 4.900 zł.

Organ podatkowy, powołując art. 67a §1 pkt 3 w zw. z art. 67b § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U z 2015 r. poz. 613 ze zm. – dalej: OP), wyjaśnił, że przez przesłankę interesu publicznego rozumie dyrektywę postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, a pod pojęciem ważnego interesu podatnika sytuację, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych, a także trudną sytuację finansową, której podatnik nie mógł przewidzieć i której nie mógł zapobiec.

Burmistrz stwierdził, że Spółka nie zapłaciła żadnej raty podatku od nieruchomości za 2015 r., zatem zaległość podatkowa, o umorzenie której wnosi nie jest incydentalna. Ponadto poza trudną sytuacją spowodowaną zbyt małą liczbą odbiorców oraz łagodną zimą w latach 2013/2014 i 2014/2015 Spółka nie wskazała żadnej nadzwyczajnej okoliczności uzasadniającej istnienie ważnego interesu podatnika. Wykazywane straty, zdaniem organu, są spowodowane spłatą kredytów długo i krótkoterminowych zaciągniętych na rozpoczęcie działalności gospodarczej, a nie zdarzeniem losowym niezależnym od Spółki. Z bilansu Spółki wynika, że w pierwszych 9 miesiącach 2015 r. koszty działalności operacyjnej stanowiły kwotę 5.515.212,68 zł, a podatek od nieruchomości od stycznia do września 2015 r. to kwota 77.256 zł, co stanowi 1,4% wszystkich kosztów operacyjnych. Według Burmistrza oznacza to, że zapłata podatku nie wpłynie negatywnie na płynność finansową Spółki. W tych okolicznościach twierdzenia Spółki o braku możliwości zapłaty podatku nie są uzasadnione, tym bardziej, że zobowiązanie ma charakter stały i jest rozłożone w czasie. Ponadto jak wskazała sama Spółka liczba odbiorców wzrasta. Zdaniem organu, Spółka nie wykazała istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika, w szczególności nie dotknęła jej żadna klęska żywiołowa lub nagły wypadek losowy. Ponieważ instytucja umorzenia zaległości podatkowych ma charakter wyjątkowy, warunkowany wystąpieniem szczególnych przesłanek, to nie można z niej czynić powszechnego środka prowadzącego do zwolnienia z długu podatkowego.

Nie stwierdził też organ podatkowy przesłanki interesu publicznego, która odnosi się do wartości właściwych funkcjonowaniu całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, porządek publiczny rozumiany jako zaufanie do organów administracji publicznej i działanie w interesie państwa. Wskazał, że źródłem utrzymania społeczności lokalnych są podatki, w tym podatek od nieruchomości, z których finansowane są inwestycje na rzecz mieszkańców, takie jak drogi, szkoły, szpitale, przedszkola. Dlatego rezygnacja z tych środków musi być usprawiedliwiona względami szczególnymi, jak np. likwidacja miejsc pracy. Względy takie nie występują w niniejszej sprawie Spółka zatrudnia [...] osób, przedmiotem działalności jest eksploatacja [...] oraz urządzeń i systemów służących przemysłowi transportowemu i handlowi mediami energetycznymi. Jest to typowa działalność o charakterze komercyjnym.

W odwołaniu Spółka podniosła, że spełnia wszystkie wymogi formalne zawarte w rozporządzeniu Komisji Europejskiej nr 1407/2013 z 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a także przesłanki z art. 67a §1 pkt 3 O.p. Głównym przedmiotem działalności Spółki jest zaopatrzenie w ciepło instytucji publicznych i osób prywatnych, będących częścią społeczności lokalnej. Zagrożenie działalności Spółki z powodów finansowych nie będzie też korzystne dla podmiotów korzystających z dostaw ciepła (interes publiczny). Spełniona jest też, zdaniem Spółki, przesłanka ważnego interesu podatnika, gdyż dla tego rodzaju działalności warunki pogodowe mają istotne znaczenie, jednocześnie nie można ich przewidzieć. Spółka wskazała na łagodne zimy od 2013 r. i podniosła, że ówczesny Starosta M. zapewniał Spółkę, że do systemu ciepłowniczego zostanie przyłączony szereg dużych odbiorców, m in. M. Centrum Medyczne, Spółdzielnia Mieszkaniowa, jednak obiekty te nie zostały przyłączone. Spółka wskazała, że dla pozyskania nowych odbiorców i zwiększenia przychodów poniosła koszty rozbudowy i unowocześnienia sieci. Ulga podatkowa ma pomóc w przetrwaniu trudnego dla Spółki okresu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po ponownym rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na wstępie organ odwoławczy stwierdził, że Spółka do wniosku dołączyła niezbędne oświadczenia i informacje, z których wynika, że nie przekroczyła pułapu 200.000 Euro otrzymanej pomocy publicznej, zatem nie ma przeszkód do ubiegania się o ten rodzaj pomocy na podstawie art. 67a §1 pkt 3 OP.

Następnie Kolegium przedstawiło jak rozumie ważny interes podatnika i interes publiczny, podzielając w tym zakresie stanowisko organu I instancji. W ocenie Kolegium, przesłanki umorzenia należy oceniać nie tylko w kontekście osobistej sytuacji majątkowej podatnika, ale także z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej, a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty. Organ wskazał, że w postępowaniu w sprawie ulg organy podatkowe działają w ramach uznania administracyjnego, tj. nawet w przypadku istnienia przesłanek umorzenia mogą odmówić zastosowania tej ulgi. Przy czym, to podmiot występujący o zastosowanie ulgi winien wykazać istnienie przesłanek z art. 67a §1 pkt 3 OP.

Kolegium podzieliło stanowiło Burmistrza, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Wskazane przez Spółkę nieosiągnięcie pełni możliwości technologicznych, zbyt mała liczba odbiorców i ciepłe zimy nie są tymi przesłankami. Z ustaleń dokonanych w toku postępowania wynika również, że sytuacja finansowa Spółki nie jest na tyle zła, aby nie mogła ona uiścić zaległości w kwocie 68.672 zł z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia do sierpnia 2015 r. Strata Spółki uległa w 2015 r. zmniejszeniu w stosunku do roku 2014 (z 6.632.487,34 zł. za 2014 r. do 2.718.351,13 za 9 miesięcy 2015 r.). Spółka regularnie spłaca swoje zobowiązania cywilnoprawne, w tym kredyt inwestycyjny w wysokości 28.874.703 zł i krótkoterminowy (4.574.852 zł) wg stanu na wrzesień 2015 r. Realizuje też inwestycje, w tym budowę przyłączy ciepłowniczych (456.059 zł) oraz automatykę wydajności pomp (16.700 zł.). Posiada też majątek w postaci prawa własności kilku działek (o pow. 0,7802 ha i 1194 ha), budynku dla 4 bloków kogeneracyjnych wraz z przyłączeniami o pow. 1.149,65 m², stacji redukcyjno-pomiarowej oraz sieci gazowej. Spółka posiada też maszyny i urządzenia związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz dwa samochody w leasingu operacyjnym. Ze sporządzonego na 30 września 2015 r. bilansu wynika, że Spółka posiada aktywa trwałe o wartości 39.749.443,48 zł i aktywa obrotowe 4.806.324,08 zł. Przychody netto ze sprzedaży wzrosły do kwoty 3.762.081,97 zł, a koszty działalności operacyjnej wyniosły 5.515.212,68 zł.

Z formularza informacji przedstawionego przy ubieganiu się o pomoc de minimis wynika, że Spółka nie jest zagrożona postępowaniem upadłościowym lub naprawczym. Z analizy rachunku zysków i strat za 2015 r. wynika, że strata jest konsekwencją spłaty zaciągniętych kredytów na rozpoczęcie działalności, a podatek o umorzenie którego Spółka wnosi stanowi zaledwie 1,4 % wszystkich kosztów operacyjnych Spółki, zatem jego zapłata nie wpłynie negatywnie na płynność finansową Spółki. To zaś, zdaniem organu odwoławczego, oznacza, że sytuacja finansowa Spółki pozwala na zapłatę podatku. Jednocześnie zauważyło Kolegium, że ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej spoczywa wyłącznie na przedsiębiorcy i nie można go przerzucać na budżet jednostki samorządu terytorialnego, w interesie którego leży zapewnienie dopływu należności podatkowych w odpowiedniej wysokości i w terminie.

Warunki pogodowe jakkolwiek istotne z punktu widzenia osiąganych przez Spółkę zysków, to (wbrew twierdzeniom Strony) nie mają przymiotu okoliczności nadzwyczajnych. Zauważył też organ odwoławczy, że Spółka w pierwszej kolejności realizuje swoje zobowiązania cywilnoprawne a zapłatę podatków uzależnia od zdarzenia niepewnego, tj. pozyskania nowych odbiorców i uzyskania odpowiedniego zysku. Ponadto podatnik prowadzący tego rodzaju działalność musi liczyć się ze zmiennymi warunkami atmosferycznymi (łagodne zimy). Wszystkie wskazane okoliczności stanowią element strategii gospodarczej przedsiębiorcy, za którą nie może ponosić odpowiedzialności samorząd terytorialny.

Niespełnienie przez Starostę M. obietnicy przyłączenia wskazanych przez Spółkę odbiorców do jej sieci ciepłowniczej także nie jest okolicznością nadzwyczajną i zdaniem SKO - oparcie decyzji o rozpoczęciu działalności na obietnicy Starosty, stanowiło nadmierne ryzyko Spółki, za które nie może odpowiadać samorząd terytorialny. Okoliczność ta nie ma zatem wpływu na ocenę zaistnienia w sprawie przesłanki ważnego interesu strony ani interesu publicznego.

SKO podkreśliło, że zaległości podatkowe Spółki nie powstały na skutek zdarzenia losowego, niezależnego od jej działań ale są konsekwencją niewywiązywania się przez Spółkę z zapłaty podatku od nieruchomości. Zauważyło też, że należności podatkowe korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami cywilnoprawnymi. Spółka zaś tak ułożyła strategię działalności, że realizację zobowiązań w podatku od nieruchomości uzależnia od pozyskania nowych odbiorców i jednocześnie realizuje zobowiązania cywilnoprawne.

SKO stwierdziło ponadto, że w sprawie nie wystąpił interes publiczny, uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej. Uznało, że odmowa przyznania ulgi nie będzie miała negatywnych konsekwencji dla społeczności lokalnej, ani dla Spółki (nie doprowadzi do jej likwidacji), gdyż posiada ona możliwość zapłaty podatku. Interes publiczny nie może być oceniany subiektywnie, gdyż podatki stanowią źródło finansowania zadań własnych gminy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Spółka wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. podnosząc, że zastosowała się do art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach pomocy publicznej i przedstawiła wszystkie wymagane dokumenty. Wskazała, że działalność jaką prowadzi polega na sprzedaży wytworzonej energii cieplnej i elektrycznej i jest ściśle związana z warunkami atmosferycznymi. Jest to czynnik obiektywny, na który Spółka nie ma wpływu.

Zdaniem Spółki, organy błędnie oceniły przesłankę interesu publicznego, bowiem działalność Spółki polega na zaopatrzeniu w ciepło i energię elektryczną mieszkańców gminy M., osób prywatnych i instytucji. Dostarczana energia spełnia wszystkie normy ekologiczne. Zakład jest jednym z najnowocześniejszych w kraju, co ma znaczenia w kontekście ograniczeń w pozyskiwaniu energii z węgla kamiennego i pochodnych. Wszystkie środki Spółka przeznacza na rozbudowę i unowocześnienie infrastruktury, co ma służyć pozyskaniu nowych odbiorców.

Skarżąca zarzuciła też, że Kolegium nieprawidłowo oceniło jej sytuację finansową, pominęło bowiem, że obecnie toczy się też postępowanie odwoławcze w sprawie umorzenia podatku od nieruchomości za listopad i grudzień 2014 r. ( w wysokości 17.503 zł) za maj 2015 r. ( w kwocie 8.584 zł) oraz za październik, listopad i grudzień 2015 r. w wysokości 25.747 zł) – co łącznie stanowi znaczącą kwotę, zważywszy na obecną sytuację finansową Spółki. Skarżąca wskazała też, że od 2016 r. zamierza na bieżąco spłacać swoje zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości. Ponadto Spółka nie zgadza się, z twierdzeniem, że za nadzwyczajną okoliczność nie może być uznane niespełnienie przez Starostę M. obietnicy przyłączenia obiektów. W ocenie skarżącej Spółki - przez pojęcie "interesu publicznego" należy też rozumieć zaufanie do organów władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreśliło, że Spółka ma stabilną pozycję na rynku, na bieżąco reguluje zobowiązania cywilnoprawne oraz podatki za wyjątkiem podatku od nieruchomości. Organ podkreślił, że Spółka wszelkie środki finansowe przeznacza też na rozbudowę infrastruktury w celu pozyskania nowych odbiorców, oczekując jednocześnie umorzenia należnego podatku od nieruchomości, który służy zaspokojeniu ważnych potrzeb społeczności lokalnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że rozważanie (określonych w art. 67a OP) przesłanek umorzenia zaległości podatkowych odnosić się może jedynie do konkretnych zaległości podatnika – wskazanych przez stronę nie tylko co do rodzaju zaległego podatku ale też wskazania okresu jakiego dotyczy i kwoty istniejącej zaległości. Podkreślić bowiem należy, że jest to postępowanie wnioskowe i tylko podatnik jest uprawniony do precyzyjnego określenia swojego żądania. Niedopuszczalne jest domniemywanie przez organ treści i zakresu tego wniosku. Tymczasem, pomimo uchylenia w postępowaniu instancyjnym pierwotnie wydanej decyzji, organ I instancji – wydając kolejną decyzję nie ustalił w sposób precyzyjny okresu, którego dotyczy żądanie ani kwoty zaległości, o której umorzenie Strona wnosiła.

Pomimo wezwania A (pismem z dnia 12 lutego 2015 r.) o "sprecyzowanie w sposób jednoznaczny rodzaju wnioskowanej ulgi" (w terminie 7 dni) – strona odpowiadając na wezwanie po terminie (pismo z 16 marca 2015) odpowiedziała jedynie, że wnosi o umorzenie podatku od nieruchomości za 2015 r. nie określając nawet kwoty wnioskowanego umorzenia. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 67a OP umorzyć można tylko zaległość podatkową. Skoro wniosek dotyczył "umorzenia podatku za 2015 r.", to w terminie jego złożenia (w lutym 2015 r.) ani "sprecyzowania" (w marcu 2015 r.), nie istniała jeszcze zaległość za cały 2015 rok., zaś przedmiotem umorzenia nie mogła być kwota "przyszłej zaległości" podatkowej. Pomimo błędnego sformułowania wniosku i braku określenia kwoty zaległości, jakiej mogło dotyczyć postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej – organ I instancji nie dostrzegł przeszkód do procedowania tak sformułowanego wniosku. Po uchyleniu przez organ odwoławczy (decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r.) wadliwego proceduralnie i merytorycznie rozstrzygnięcia, organ I instancji (pismem z 21 września 2015 r.) wezwał Stronę do sprecyzowania żądania, wyjaśniając na czym polega wadliwość jej wniosku. Strona ogranicza wprawdzie wniosek do miesięcy od stycznia do sierpnia 2015 r., nadal nie określa jednak kwoty o umorzenie jakiej wnioskuje. Organ - w ocenie Sądu bezpodstawnie – sam określa kwotę żądania, wykraczając poza zakres swoich uprawnień. Ponadto, z pisma Strony (z 12 października 2015 r.) wynika, że określony we wniosku okres (od stycznia do sierpnia 2015 r.) obejmuje też maj 2015r. objęty już innym wnioskiem podatnika, co do którego postępowanie nie zostało jeszcze w tym czasie zakończone. Zatem co do umorzenia zaległości za maj 2015 r. prowadzone były równolegle dwa odrębne postępowania. Z okoliczności znanych Sadowi z urzędu wynika, że sprawa umorzenia podatku od nieruchomości za maj 2015 r. będąca przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia – objętego decyzją Burmistrza Gminy M. z dn. [...].04 2015 r. [...]), utrzymana przez SKO we W. decyzją z [...] listopada 2015 r. ([...]) uchylona została przez WSA – wyrokiem z 3 czerwca 2016 r. Należy podkreślić, że procedowanie w tym samym zakresie (dotyczącym maja 2015 r.) w dwóch odrębnych, równocześnie prowadzonych postępowaniach (jedno dotyczące samego maja 2015 r. i drugie za okres od stycznia do sierpnia 2015 r. – obejmujące też maj 2015 r.) uznać należy za wadliwe.

Niezależnie od proceduralnej wadliwości rozstrzygnięcia, polegającej na nieprecyzyjnym ustaleniu zakresu żądania strony (okresu i kwot) i istotnych okoliczności faktycznych objętych wnioskiem o umorzenie – w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, zaskarżona decyzja narusza też prawo materialne.

Sporna w sprawie jest kwestia czy zaistniały ustawowe przesłanki do udzielenia skarżącej Spółce ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w postaci umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami – art. 67a §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.

Zaznaczyć należy, że Spółka do wniosku o umorzenie zaległości podatkowej dołączyła oświadczenia i informacje, z których wynika, że nie ma przeszkód formalnych (Spółka nie przekroczyła 200.000 Euro otrzymanej pomocy publicznej) do ubiegania się o ten rodzaj pomocy publicznej, tj. pomocy przewidzianej w art. 67a §1 pkt 3 O.p. Zgodnie z treścią art. 67a §1 pkt 3 O.p., organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b , w przypadkach uzasadnionych ważymy interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Warunkiem udzielenia pomocy w postaci umorzenia zaległości podatkowej jest spełnienie jednej z przesłanek wskazanych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., tj. przesłanki interesu publicznego lub przesłanki ważnego interesu podatnika.

W zakresie umorzenia zaległych zobowiązań podatkowych organ działa w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że wystąpienie przesłanek umorzenia nie obliguje organu podatkowego do udzielenia ulgi. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie zwalnia jednak organu podatkowego od wnikliwej oceny czy w rozpoznawanej sprawie wystąpiły przesłanki umorzenia zaległości podatkowej, tj. czy wystąpił ważny interes podatnik lub interes publiczny.

Ponieważ przesłanki umorzenia zaległości podatkowej nie zostały zdefiniowane i mają charakter ogólny, konieczne jest określenie rozumienia tych przesłanek na gruncie konkretnej sprawy. Organ odwoławczy wskazał, że ważny interes podatnika rozumie jako sytuację, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności, których podatnik nie mógł przewidzieć i im zapobiec, podatnik nie może uregulować należności podatkowej. Zaznaczył, że ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowych jakie na nim ciążą. Interes publiczny organ podatkowy rozumie jako dyrektywę postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego.

Na gruncie tak rozumianych przesłanek organ podatkowy stwierdził, że w niniejszej sprawie żadna z przesłanek nie wystąpiła.

Stosując opisane kryteria oceny, zasadnie zdaniem Sądu - organ odwoławczy stwierdził, że Spółka nie wykazała nadzwyczajnych zdarzeń losowych niezależnych od Spółki, których nie mogła przewidzieć i im zapobiec, a które uniemożliwiły Spółce zapłatę podatku od nieruchomości. Okolicznościami takimi nie są konieczność spłaty kredytu zaciągniętego na rozpoczęcie działalności lub brak odpowiedniej liczby odbiorców usług świadczonych przez Spółkę. Okoliczności te, co słusznie podnosi Kolegium, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej na własny rachunek i mieszczą się w ramach ryzyka związanego z prowadzeniem takiej działalności. Zasadnie też podnosi organ odwoławczy, że Spółka realizuje swoje zobowiązania cywilnoprawne (spłata kredytu) i jednocześnie domaga się umorzenia ciążących na niej zobowiązań publicznoprawnych w niezbyt wysokiej kwocie, biorąc po uwagę obroty Spółki.

Sąd nie podziela jednak stanowiska Kolegium, że łagodne zimy w kolejnych latach kalendarzowych uwzględniając, że Spółka świadczy usługi w zakresie dostarczania ciepła, nie mogą być rozważane jako zdarzenie losowe w kontekście istnienia ważnego interesu podatnika.

Sąd nie podziela zarzutu skargi dotyczącego nieuwzględnienia przez organ odwoławczy faktu, że aktualne zaległości Spółki w podatku od nieruchomości są wyższe niż przyjęto to w zaskarżonej decyzji. Decyzja organu odwoławczego została wydana w styczniu 2016 r., nie mogła zatem odnosić się do zaległości podatkowych, objętych odrębnymi wnioskami o umorzenie zaległości podatkowych (z wyjątkiem zdublowanego wniosku za maj 2015 r.) jak też zobowiązaniami, które powstały po wydaniu skarżonej decyzji. Także Sąd, który bada legalność zaskarżonych decyzji nie może uwzględniać faktów, które miały miejsce po wydaniu decyzji poddanej kontroli.

Przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji była nieprawidłowa ocena istnienia przesłanki interesu publicznego. Organ podatkowy deklarował, że rozumie interes publiczny jako respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego. Dokonując oceny czy przesłanka ta wystąpiła w rozpoznawanej sprawie Kolegium skupiło się na interesie fiskalnym gminy, tj. zapewnieniu środków finansowych na realizację zadań ogólnospołecznych. Kolegium stwierdziło też, że odmowa zastosowania ulgi nie będzie miała negatywnych konsekwencji dla społeczności lokalnej, w tym z uwagi nie niewielką liczbę osób zatrudnionych. Także niespełnienie obietnicy Starosty M. dotyczącej przyłączenia do sieci ciepłowniczej Spółdzielni mieszkaniowej i M. Centrum Medycznego, zdaniem Kolegium, nie jest okolicznością nadzwyczajną.

W ocenie Sądu, organ podatkowy nieprawidłowo ocenił przesłankę interesu publicznego, zawężając ją do interesu fiskalnego gminy, tj. zapewnienia środków finansowych na realizację zadań gminy, całkowicie pomijając, że w interesie publicznym jest też zapewnienie dostaw ciepła i energii elektrycznej, w tym spełniających normy środowiskowe. W przypadku trudności finansowych Spółki część mieszkańców może zostać pozbawiona dostaw ciepła i energii elektrycznej. W interesie publicznym jest także promowanie dostawców ciepła i energii elektrycznej, którzy spełniają normy ochrony środowiska. Niewątpliwie te kwestie Kolegium winno rozważyć w kontekście zapewnienia bezpieczeństwa społeczności lokalnej, bezpieczeństwa w postaci dostaw ciepła, dostaw energii elektrycznej i ochrony środowiska.

Sąd nie podziela też stanowiska organu odwoławczego odnośnie niespełnionych obietnic Starosty M., dotyczących przyłączenia do sieci ciepłowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej i M. Centrum Medycznego. Obietnic tych, zdaniem Sądu, nie należy rozważać w ramach przesłanki ważnego interesu podatnika (nie jest okolicznością nadzwyczajną jak stwierdziło Kolegium), ale w ramach przesłanki interesu publicznego w kontekście zaufania do władzy publicznej.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien jeszcze raz rozważyć, czy w niemniejszej sprawie wystąpiły przesłanki: ważnego interesu podatnika przyjmując, że ciepłe zimy w latach 2013/2014 i 2014/2015 z uwagi na charakter prowadzonej przez Spółkę działalności mogą być rozważane jako zdarzenie losowe oraz interesu publicznego z uwzględnieniem wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Po dokonaniu ponownej oceny przesłanek umorzenia zaległości podatkowej organ winien zdecydować czy przesłanki te wystąpiły w niniejszej sprawie i ocenić, czy ma to znaczenie dla umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za objęty sporem okres.

Ponieważ zaskarżona decyzja narusza przepisy procesowe (art. 121, art. 122 OP) w zakresie ustaleń faktycznych, w tym precyzyjnego określenia przedmiotu i zakresu żądania strony oraz art. 67a §1 pkt 3 OP co do poprawności oceny przesłanek umorzenia - Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - uchylił zaskarżoną decyzję w całości.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy procesowej.