Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2999/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 9a, art 124
journal: Dz.U. 2015 poz 782
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Wojewody [...] (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) z [...] lipca 2015 r. nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), w związku z art. 9a, art. 124 ust. 1a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 782, dalej: u.g.n.), po rozpatrzeniu odwołania T. P. (dalej: strona, skarżąca) z 7 lipca 2015 r. od decyzji Starosty O. (dalej: organ I instancji) z [...] czerwca 2015r. znak: [...] zezwalającej Spółce działającej pod firmą: [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej: wnioskodawca, [...] S.A., Spółka, inwestor) na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w miejscowości G., Gmina L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której jest prowadzona przez Sąd Rejonowy w O. księga wieczysta nr [...], poprzez określenie obszaru zajęcia na działce nr [...] wynoszącego [...] ha (obejmującego pas gruntu o szerokości 70 m i długości 112 m) i odpowiadającemu pasowi technologicznemu ograniczonego użytkowania określonemu w decyzji z [...] czerwca 2015 r. nr [...] wydanej przez Starostę O., ograniczającej sposób korzystania z wymienionej wyżej nieruchomości. Zajęcie nieruchomości następuje w związku z budową napowietrznej [...] linii 400 kV [...] – [...] z czasową pracą jednego toru na napięciu 220 kV w relacji [...] – [...], w tym na przeciągnięciu przewodów fazowych 3xAFL-8350 mm2 i odgromowych 2xOPGW 48J linii skojarzonych ze światłowodem w granicach pasa technologicznego.

W decyzji z [...] lipca 2015 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan sprawy przestawiał się następująco:

W dniu 10 marca 2015 r. K. D. - pełnomocnik [...] S.A. złożyła w Starostwie Powiatowym w O. wniosek o wydanie: 1. decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości G. gm. L., oznaczonej jako działka nr [...]; 2. decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności.

We wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przedstawiono przesłanki wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Podkreślono, że realizacja przedmiotowej inwestycji kwalifikowana jest jako inwestycja celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym. Planowany termin oddania inwestycji do eksploatacji określony został na [...] grudnia 2016 r. i wynika on z udzielonego przez [...] S.A. zamówienia publicznego. Wnioskodawca wyjaśnił, że według stanu na dzień sporządzenia wniosku, stan zaawansowania uzyskania tytułu prawnego do działek położonych na trasie linii energetycznej w drodze umowy z właścicielami tych działek, na terenie gminy L. wynosi 88%. Brak dostępu do nieruchomości położonej w miejscowości G. gm. L., oznaczonej nr [...] uniemożliwi uzyskanie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji zatrzymanie całej inwestycji.

W dniu 14 kwietnia 2015 r. do organu I instancji zostało złożone pismo opatrzone datą 13 kwietnia 2015 r. i zatytułowane "Uwagi i wnioski", w którym współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości wnieśli o: 1. oddalenie wniosku; 2. zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.; 3. oddalenie wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności.

Pełnomocnik [...] S.A., na piśmie odniósł się do uwag i wniosków współwłaścicieli nieruchomości z 13 kwietnia 2015 r. (data wpływu do Urzędu 14 kwietnia 2015 r.).

Starosta O. w decyzji z [...] czerwca 2015 r. znak. [...] zezwolił [...] S.A. na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w miejscowości G., gmina L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której jest prowadzona przez Sąd Rejonowy w O. księga wieczysta nr [...], poprzez określenie obszaru zajęcia na działce nr [...] wynoszącego [...] ha (obejmującego pas gruntu o szerokości 70 m i długości 112 m) i odpowiadającemu pasowi technologicznemu ograniczonego użytkowania określonemu w decyzji z [...] czerwca 2015 r. nr [...] wydanej przez Starostę O., ograniczającej sposób korzystania z wymienionej wyżej nieruchomości. W decyzji wskazano, że zajęcie nieruchomości następuje w związku z budową napowietrznej [...] linii 400 kV [...] – [...] z czasową pracą jednego toru na napięciu 220 kV w relacji [...] – [...], w tym na przeciągnięciu przewodów fazowych 3xAFL-8350 mm2 i odgromowych 2x OPGW 48J linii skojarzonych ze światłowodem w granicach pasa technologicznego.

W odwołaniu T. P. zarzuca decyzji naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez odmowę zawieszenia postępowania, pomimo toczących się postępowań mających wpływ na niniejsze postępowanie, w tym dwóch postępowań przed sądami administracyjnymi ze skarg mieszkańców gminy L. na uchwałę Rady Gminy L. sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy L. oraz uchwałę Rady Gminy L. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L. dla [...] linii elektroenergetycznej NN 400 kV [...]-[...] na terenie gminy L. oraz postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z [...] kwietnia 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie ww. inwestycji.

Zdaniem strony, uwzględnienie wymienionego odwołania może doprowadzić do tego, że inwestycja będzie musiała mieć inny przebieg, niż wskazany we wniosku i nie będzie przechodziła przez należące do skarżącej nieruchomości, a co za tym idzie, wniosek inwestora inicjujący niniejsze postępowanie będzie bezprzedmiotowy. Skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jednocześnie na podstawie art. 135 k.p.a. wnosi o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności ww. decyzji ze względu na fakt, że jej natychmiastowe wykonanie może spowodować dla skarżącej nieodwracalne skutki w postaci rozpoczęcia przez inwestora prac budowlanych związanych m. in. z wycinką istniejącego drzewostanu oraz prowadzeniem prac ziemnych, w skutek których będąca jej własnością nieruchomość dozna trwałych uszkodzeń i nieodwracalnych zmian.

W decyzji z [...] lipca 2015 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu ww. decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 108 k.p.a., uprawniające organ I instancji do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności.

Odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu kwestii naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, postanowieniem z [...] maja 2015 r. nr [...] organ stwierdził, że zarzut ten jest bezzasadny i nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.

Zdaniem organu II Instancji, realizacja przedmiotowej inwestycji jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla [...] linii elektroenergetycznej NN 400 kV [...]-[...] na terenie gminy L., uchwalonym Uchwalą nr [...] Rady Gminy L. z [...] listopada 2014 r. (publ. Dz. Urz. Woj. [...] z 2015 r. poz. [...]). W rozstrzygnięciu nadzorczym z [...] grudnia 2014 r., [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność ww. uchwały z wyłączeniem ustaleń dotyczących linii elektroenergetycznej 400 kV relacji [...]-[...]. Dopóki ww. uchwala nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego lub nie zostanie wstrzymane jej wykonanie, pozostaje wiążącym aktem prawnym i wywołuje skutki przewidziane przepisami prawa, w tym ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podnoszony przez stronę fakt, że przed sądem administracyjnym toczą się postępowania ze skargi mieszkańców gminy L. na uchwały Rady Gminy L. w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy L. oraz w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L. nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W ocenie organu, również zagadnienia wstępnego w rozumieniu wymienionego przepisu nie stanowi wskazywane przez stronę wszczęte przez mieszkańców gminy L. postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z [...] kwietnia 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie ww. inwestycji. Przedmiotowa inwestycja służyć będzie ogólnie pojętemu interesowi publicznemu, a co za tym idzie niezbędne dla jej przeprowadzenia zezwolenie na zajęcie części nieruchomości strony, podyktowane jest takim słusznym interesem społecznym. Zdaniem organu II instancji, nie było zatem konieczności badania w tym postępowaniu kwestii ewentualnego braku ostateczności decyzji środowiskowej czy też ewentualnego skutku zaskarżenia uchwał Rady Gminy L. w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy L. oraz w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L. Organ I instancji w sposób obszerny opisał charakter spornej inwestycji, jej zakres i znaczenie jako inwestycji o charakterze publicznym i strategicznym, co uzasadnia podjęcie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej jej wykonalności.

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że zaskarżona decyzja o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości dotyczy części nieruchomości położonej w miejscowości G. gmina L., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, objętej decyzją ograniczającą sposób korzystania z tej nieruchomości.

Zdaniem organu odwoławczego, w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji wskazano, że zgodnie z decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności dotyczy części działki nr [...] w części pow. [...] ha (pas technologiczny wymiarach 70 m i 112 m) oraz lokalizacji uwidocznionej na załączniku graficznym nr 1 do decyzji Starosty O. z [...] czerwca 2015 roku, nr [...], w okresie od maja 2015 r. do grudnia 2016 r., nie dłużej niż 60 dni. Powierzchnia nieruchomości podlegającej zajęciu oraz okres ograniczenia nieruchomości wynika wprost z treści decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Ponadto decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości i decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości są decyzjami związanymi.

W postanowieniu z [...] lipca 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji Starosty O. nr [...] z [...] czerwca 2015 r. zezwalającej [...] S.A. na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w miejscowości G., gmina L. oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha w części o pow. [...] ha (pas technologiczny o wymiarach 70 m i 112 m) oraz lokalizacji uwidocznionej na załączniku graficznym nr 1 do decyzji Starosty O. z [...] czerwca 2015 r., nr [...] ograniczającej sposób korzystania z wymienionej nieruchomości poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości linii elektroenergetycznej, w okresie od maja 2015 r. do grudnia 2016 r., nie dłużej niż 60 dni, z rygorem natychmiastowej wykonalności.

W skardze skarżąca reprezentowana przez adwokata P. S. zaskarżyła w całości decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. nr [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy w postaci: art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k. p. a., art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 124 ust. 1a u.g.n. oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, polegające na tym, że poprzez niezastosowanie ww. przepisów organ II instancji bezzasadnie przyjął, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki wskazane w art. 124 ust. 1a u.g.n. oraz że wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w części wskazanej w zaskarżonej decyzji jest niezbędne do realizacji interesu społecznego, ważnego interesu strony oraz ważnego interesu gospodarczego, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego i treści wniosku prowadzić musi do konkluzji, że wydanie ww. decyzji nie było w niniejszej sprawie uzasadnione i konieczne, ponieważ w związku z wydaniem ostatecznej decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z ww. nieruchomości, zaskarżona decyzja nie przesądza o możliwości wystąpienia przez wnioskodawcę o pozwolenie na budowę, a może spowodować jedynie nieusuwalne szkody po stronie właściciela nieruchomości ze względu na podjęcie przez inwestora prac przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, którego wydanie w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego uznać należy za wątpliwe. Mając na uwadze powyższe, skarżąca wskazuje, że ww. decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty O. nie maja znaczenia dla ewentualnego zabezpieczenia wykonania inwestycji wskazanej przez wnioskodawcę, której termin mija dopiero z końcem 2016 r., a co za tym idzie ich wydanie skarżąca uważa za sprzeczne z postanowieniami art. 124 ust. 1a u.g.n. i godzące w chroniony prawnie interes właściciela.

Skarżąca wnosi o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji; uchylenie decyzji Starosty O. z [...] czerwca 2015 r.; wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji w całości ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków oraz zasądzenie na rzecz skarżącej od Wojewody [...] kosztów postępowania w kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 111 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wnosi o połączenie niniejszej sprawy ze sprawą skargi z 11 września 2015 r. na decyzję nr [...] r. Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. dotyczącą ograniczenia korzystania z nieruchomości, która obejmuje również niniejsze postępowanie. Bez względu na uznanie zasadność podniesionych powyżej zarzutów, skarżąca wnosi o uchylenie decyzji nr [...] Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. dotyczącej zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości należącej do skarżącej i poprzedzającej ją decyzji Starosty O. z [...] czerwca 2015 r., ze względu na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., od której to istnienia uzależniona jest możliwość wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosi, że obowiązkiem organów dwóch instancji wydających decyzję w niniejszej sprawie było zbadanie, czy wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, jako decyzji godzącej w konstytucyjne prawo własności, jest w niniejszej sprawie konieczne dla zabezpieczenia interesu społecznego i ważnego interesu strony. W związku z powyższym, rozumując a contrario, organ wydający decyzję winien ustalić, czy bez wydania ww. decyzji, interes społeczny i ważny interes strony - wnioskodawcy jest realnie zagrożony, a jednocześnie, czy wydanie ww. decyzji nie prowadzi do nieuzasadnionego naruszenia ważnego interesu właściciela nieruchomości. W ocenie skarżącej, wnioskodawca w stosunku do nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją dysponuje ostateczną decyzją o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nie jest mu niezbędna do wystąpienia o pozwolenie na budowę. Ww. decyzja byłaby niezbędna dla inwestora, gdyby termin wykonania inwestycji był realnie zagrożony, a co za tym idzie, inwestor, jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia na jej budowę musiałby niezwłocznie wykonać prace przygotowawcze do rozpoczęcia budowy. Według skarżącej, istnieniu takiej sytuacji w niniejszej sprawie zaprzecza jednak zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

W szczególności na nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja nie ma konieczności wykonywania długotrwałych prac związanych z planowaną inwestycją. Na ww. nieruchomości nie jest planowane usytuowanie słupa wysokiego napięcia, nie ma potrzeby wyburzania istniejących zabudowań lub przeprowadzania intensywnej wycinki. Ponadto skarżąca wskazuje, że prace związane stricte z realizowaną inwestycją będą możliwe do przeprowadzenia dopiero po wydaniu pozwolenia na budowę, co ze względu na przedłużające się procedury dotyczące uzyskania tytułów prawnych do nieruchomości na przebiegu linii oraz procedury uzyskania decyzji środowiskowej, z całą pewnością nie nastąpi w najbliższym czasie (decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji wydana przez Regionalnego Dyrektora Ochrony środowiska w O. została zaskarżona do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska).

Według skarżącej, pomimo że trwanie procedury dotyczącej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji może być uznane za niewystarczający argument do zawieszenia postępowania, to z całą pewnością powinny być brane pod uwagę przy ocenie zasadności i niezbędności decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w kontekście możliwego terminu rozpoczęcia inwestycji, co do której w najbliższym czasie niemożliwe jest jeszcze złożenie nawet wniosku o pozwolenie na budowę. Skarżąca podnosi, że wydanie ostatecznej decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w sposób dostateczny zabezpiecza interes wnioskodawcy i interes społeczny, a co za tym idzie, wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości uznać należy za zbędną interwencję ograniczającą konstytucyjne prawo własności. Skarżąca uważa także, że uzasadnionym jest wniosek o połączenie niniejszej sprawy ze sprawą z jej skargi z 11 września 2015 r. na decyzję nr [...] Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. dotyczącą ograniczenia korzystania z nieruchomości, której dotyczy również niniejsze postępowanie, mając na uwadze, że decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości i decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości są decyzjami związanymi.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.

W ocenie Sądu, organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów k.p.a. i u.g.n.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 ust. 1a u.g.n. wskazać należy, że materiał dowodowy oraz postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I i II instancji jest zgodne z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi organy administracji orzekające w niniejszej sprawie podjęły czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Wskazać należy, że strony brały udział w postępowaniu i na każdym jego etapie miały możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonych dokumentów i podjętych ustaleń. Wskazać należy, że z chwilą wszczęcia postępowania administracyjnego organy orzekające w niniejszej sprawie wypełniły obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdej fazie postępowania w taki sposób, aby strona mogła uczestniczyć zarówno w zbieraniu materiału dowodowego jak i mieć możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Zdaniem Sądu, przeprowadzone przez organy I i II instancji postępowanie wyjaśniające, jak również zgromadzony materiał dowodowy w kontrolowanej przez Sąd sprawie mając na uwadze przedstawioną wyżej wykładnię zasad postępowania administracyjnego umożliwił dokonanie oceny w zakresie spełnienia przesłanek wymaganych przez prawo do wydania w niniejszej sprawie decyzji zezwalającej [...] S.A. na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w miejscowości G. gmina L., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.

Podnieść należy, że z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Według Sądu, kierując się tak zakreśloną treścią tej zasady postępowania administracyjnego nie można zgodzić się z zarzutem przedstawionym w skardze dotyczącym naruszenia art. 8 k.p.a przez organy orzekające w niniejszej sprawie.

Wskazać należy, że o skuteczności zarzutów stawianych na podstawie art. 8 k.p.a., nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko takie które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem organu II instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy.

Nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, uzasadnienie decyzji zarówno organu I jak i II instancji spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. Z uzasadnienia decyzji organu I i II instancji wynikają motywy podjętych rozstrzygnięć, których przedmiotem jest zezwolenie [...] S.A. na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w miejscowości G. gmina L., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.

W ocenie Sądu, uzasadnienia kontrolowanych decyzji stanowią uzewnętrznioną motywację podjętych w nich rozstrzygnięć dotyczących niezwłocznego zajęcia części nieruchomości. W uzasadnieniach tych znalazło się bowiem ustalenie, jakie normy obowiązują w związku z wydaniem decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości i jakie jest ich znaczenie w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. Organy dokonały interpretacji art. 124 ust. 1a u.g.n. Podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie organy przeprowadziły również w sposób prawidłowy proces subsumcji stanu faktycznego pod obowiązujące normy prawne regulujące wydanie decyzji, w której udzielono zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości. Proces ten w ocenie Sądu, znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji zarówno organu I i II instancji.

W niniejszej sprawie organ II instancji prowadził postępowanie od początku, nie będąc związany ustaleniami organu instancji niższej.

W przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] ustosunkował się do twierdzeń skarżącej zawartych w odwołaniu, a także przeprowadził kontrolę instancyjną działania, które podjął Starosta O. Ustalenia te znajdują bowiem swój wyraz w decyzji odwoławczej Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. nr [...]. W zaskarżonej do Sądu decyzji organ II instancji powołał się na motywy wyrażone przez organ I instancji. Wojewoda [...] uzasadnił także fakt nieuwzględnienia odwołania T. P. z 7 lipca 2015 r., podając motywy, jakimi się kierował przy odrzuceniu poszczególnych twierdzeń zawartych w tym odwołaniu. Wojewoda [...] w uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2015 r. wyczerpująco udowodnił także brak związku przyczynowego między wadami postępowania zarzucanymi w odwołaniu, a decyzją I instancji. Należy stwierdzić, że uzasadnienia kontrolowanych przez Sąd decyzji wydanych w przedmiotowej sprawie są związane z przedmiotem rozstrzygnięcia, którym jest zezwolenie na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w miejscowości G. gm. L., oznaczonej jako działka nr [...].

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 124 ust. 1a u.g.n. wskazać należy, że według tego przepisu, w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Z uzasadnienia do projektu ustawy z 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. nr 206 poz.1590) wynika, że zmiany zaproponowane do art. 122, 124 i 124a u.g.n. wynikały z potrzeb zgłaszanych w tym zakresie przez właściwe organy oraz podmioty realizujące cele publiczne. Jak wykazała praktyka stosowania powyższych przepisów, często zdarzały się sytuacje, w których pomimo uzasadnionej potrzeby nadania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości rygoru natychmiastowej wykonalności, starosta nie nadawał tego rygoru. Ze względu na doniosłość inwestycji celu publicznego, zaproponowano, aby w przypadku wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, decyzji tej obligatoryjnie był nadawany przez starostę rygor natychmiastowej wykonalności. Ponadto rozszerzono katalog przesłanek uprawniających do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości o przypadki uzasadnione interesem gospodarczym, ponieważ sytuacja ta nie jest objęta art. 108 k.p.a., a jest niezmiernie ważna z punktu widzenia np. inwestycji finansowanych ze środków unijnych. Cel wprowadzonych zmian sprowadzał się do znaczącego przyśpieszenia rozpoczynania inwestycji celu publicznego, w tym zwłaszcza inwestycji liniowych.

Zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może zostać udzielone tylko po uprzednim wydaniu decyzji o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości. Tak więc podjęcie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzedzone musi być stwierdzeniem, że w obrocie prawnym istnieje wydana wcześniej decyzja zobowiązująca właściciela (lub użytkownika wieczystego bądź osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) do udostępnienia nieruchomości. Oznacza to, że decyzja umożliwiająca zajęcie nieruchomości jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji zobowiązującej do jej udostępnienia.

W niniejszej sprawie Starosta O., na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. w decyzji nr [...] z [...] czerwca 2015 r. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości G., gmina L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w O. prowadzi KW nr [...], stanowiącej własność T. P. i spadkobierców M. P. – M. P., M. P. i M. P., poprzez zezwolenie [...] S.A. na założenie i przeprowadzenie nad nieruchomością przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej w ramach realizacji inwestycji pn: Budowa [...] linii 400 kV [...]-[...] z czasową pracą jednego toru na napięciu 220 kV w relacji [...]-[...]. Następnie w decyzji z [...] czerwca 2015 r. nr [...] Starosta O. zezwolił [...] S.A. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w miejscowości G., gmina L., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, w części o pow. [...] ha (pas technologiczny wymiarach 70 m i 112 m) oraz lokalizacji uwidocznionej na załączniku graficznym nr 1 do decyzji Starosty O. z [...] czerwca 2015 r. nr [...] ograniczającej sposób korzystania z wymienionej nieruchomości, poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości linii elektroenergetycznej. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie (art. 108 § 2 k.p.a.). W art. 108 § 1 k.p.a. określono przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, których wystąpienie nie oznacza jednak obowiązku nadania decyzji tego rygoru. Przepis bowiem stanowi, że decyzji "może być nadany" ten rygor, a wobec tego organ na zasadzie uznania rozstrzyga o jego nadaniu. Tym, między innymi, odróżnia się natychmiastowa wykonalność decyzji z mocy odrębnych ustaw od nadania rygoru natychmiastowej wykonalności z mocy art. 108 k.p.a., że ustawodawca rozstrzyga o niezwłocznym wykonaniu decyzji, co wiąże organ, który musi w decyzji zamieścić stosowną klauzulę. Przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogą być interpretowane rozszerzająco, a muszą być poddawane wykładni ścieśniającej.

Należy wskazać, że przesłanką wspólną dla wszystkich przypadków nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wymienionych w art. 108 § 1, jest "niezbędność" niezwłocznego wdrożenia decyzji w życie i to nie tylko w wyniku dobrowolnych działań stron, lecz przede wszystkim z otwarciem drogi do zastosowania środków przymusu przewidzianych w ustawie z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.). W art. 108 § 1 wymienia się kilka rodzajów dóbr, które - każde z osobna - podlegają ochronie przez nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Jeden rodzaj dóbr chronionych stanowi życie lub zdrowie ludzkie, a drugi - określone interesy (zob. J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 13 wyd. Warszawa 2014, s. 468).

W niniejszej sprawie wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło po uprzednim wydaniu przez Starostę O. na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. decyzji nr [...] z [...] czerwca 2015 r. ograniczającej sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Wydanie zaskarżonej decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności nastąpiło na wniosek [...] S.A. z 5 marca 2015 r. w którym wykazano, że realizowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym i strategicznym (inwestycja została wpisana do Koncepcji Przestrzennej Zagospodarowania Kraju 2030 przyjętej uchwałą nr [...] Rady Ministrów z [...] grudnia 2011 r. (MP z 2012 r., poz. [...]) i jest to jedyne, racjonalne rozwiązanie w przedmiotowych okolicznościach sprawy, gwarantujące ograniczenie do minimum, okresu potrzebnego dla wystąpienia przez jednostkę z wnioskiem o pozwolenie na budowę, a następnie realizację inwestycji zaspakajającej interes społeczny ludności kraju oraz zabezpieczający ważny interes strony – [...] S.A. Wnioskodawca podniósł również, że w realizację przedmiotowej inwestycji zaangażował ogromne nakłady finansowe. Możliwe opóźnienia realizacji inwestycji poważnie godzą w podstawy ekonomiczne inwestora. Planowany termin oddania inwestycji do eksploatacji określony został na koniec 2016 r. i wynika on z udzielonego przez [...] S.A. zamówienia publicznego. Zważywszy na fakt, że pozyskanie tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest w okolicznościach niniejszej sprawy, możliwe jedynie w trybie określonym w art. 124 u.g.n., udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest warunkiem koniecznym terminowej realizacji inwestycji. Wnioskodawca podkreślił, że według stanu na dzień sporządzenia wniosku, stan zaawansowania uzyskania tytułu prawnego do działek położonych na trasie linii energetycznej w drodze umowy z właścicielami tych działek, na terenie gminy L. wynosił 88%. Brak dostępu do przedmiotowej nieruchomości uniemożliwi uzyskanie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji zatrzymanie całej inwestycji.

W ocenie Sądu, organ I instancji wykazał, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności. Wskazać należy, że [...] S.A. jest przedsiębiorstwem o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym w rozumieniu ustawy z 23 sierpnia 2001 r. o organizowaniu zadań na rzecz obronności państwa realizowanych przez przedsiębiorców (Dz. U. z 2001 r. nr 122, poz. 1320 ze zm.). Potwierdza to fakt ujęcia wnioskodawcy w wydanym na podstawie powyższej ustawy rozporządzeniu Rady Ministrów z 4 października 2010 r. w sprawie wykazu przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym (Dz. U z 2010 r. nr 198 poz. 1314 ze zm.). Realizując obowiązki ustawowe [...] S.A. zamierza wybudować nowe połączenie elektroenergetyczne relacji [...] – [...], które jest celem publicznym oraz inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n., a ponadto inwestycją o znaczeniu ponadlokalnym.

Inwestycja ta zwiększy pewność i jakość zasilania w energię elektryczną północno-wschodni obszar kraju. W uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] wskazał, że realizacja przedmiotowej inwestycji stanowi jeden z elementów Polityki Energetycznej Polski do 2030 r. przyjętej przez Radę Ministrów w dniu [...] listopada 2009 r. Roboty budowlane powinny zakończyć się do końca grudnia 2016 r. Z tego powodu szczególnie ważne dla wnioskodawcy jest uzyskanie pozwolenia na budowę linii elektroenergetycznej na przedmiotowej nieruchomości. Wydanie decyzji w trybie przewidzianym w art. 124 ust. 1a u.g.n. pozwoli inwestorowi na jak najszybsze uzyskanie pozwolenia na budowę, a w dalszej kolejności spowoduje, że środki finansowe na budowę sieci energetycznej [...]-[...] wykorzystane zostaną w sposób efektywny. Niezrealizowanie inwestycji w oznaczonym terminie może spowodować dotkliwe straty oraz zahamować rozwój regionu.

Sąd podziela pogląd organów orzekających, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia zarówno z ważnym interesem społecznym, jak i ważnym interesem gospodarczym, gdyż budowa sieci ma zapewnić stały dopływ energii do licznych gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw na znacznym obszarze, a więc ma służyć zaspokajaniu potrzeb społecznych i gospodarczych regionu. Wybudowanie linii i jej eksploatacja jest konieczna dla poprawy niezawodności i sprawności operacyjnej funkcjonowania systemu elektroenergetycznego oraz niezawodności zasilania w energię elektryczną północno-wschodniej części kraju. Niezrealizowanie przedmiotowej inwestycji grozi przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych, czego skutkiem będzie zahamowanie rozwoju regionu. Wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości ma na celu umożliwienie wnioskodawcy przeprowadzenie inwestycji w planowanym terminie oraz zabezpieczenie gospodarki regionu przed ciężkimi stratami w przypadku awarii energetycznej. Istotnym jest także zabezpieczenie interesu społecznego, gdyż zagrożenie ciągłości dostawy energii ma realny charakter, a w przypadku zaistnienia tego faktu spowoduje duże straty.

Zdaniem Sądu, realizacja inwestycji leży w interesie społecznym oraz stanowi również ważny interes strony i ważny interes gospodarczy, uzasadniający wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności. W niniejszej sprawie spełnione zostały zatem przesłanki określone w art.

108 k.p.a., uprawniające organ do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności.

Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty O. nie mają znaczenia dla ewentualnego zabezpieczenia wykonania inwestycji wskazanej przez wnioskodawcę, której termin mija z końcem 2016 r., a co za tym idzie ich wydanie uznać należy za sprzeczne z postanowieniami art. 124 ust. 1a u.g.n. i godzące w chroniony prawnie interes właściciela. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej organy orzekające w niniejszej sprawie zbadały czy wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, jako decyzji godzącej w konstytucyjne prawo własności było konieczne dla zabezpieczenia interesu społecznego i ważnego interesu strony. Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości stanowiło zbędną interwencję ograniczającą konstytucyjne prawo własności skarżącej.

Sąd nie stwierdził także naruszenia art. 64 ust. 2 Konstytucji RP polegające na tym, że poprzez niezastosowanie ww. przepisu organ II instancji bezzasadnie przyjął, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki wskazane w art. 124 ust. 1a u.g.n. oraz, że wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w części wskazanej w zaskarżonej decyzji jest niezbędne do realizacji ważnego interesu tam określonego, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego i treści wniosku prowadzi do innej konkluzji.

Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że realizacja inwestycji leży w interesie społecznym oraz stanowi również ważny interes strony i ważny interes gospodarczy, uzasadniający wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. W ocenie Sądu, nie doszło zatem do naruszenia art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, według którego własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Zezwolenie na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości w niniejszej sprawie nie stanowiło rozstrzygnięcia organu administracji ograniczającego prawo własności skarżącej w sposób naruszający istotę tego prawa chronionego przez normę wynikającą z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.

Ograniczenia w realizacji ochrony prawnej własności mogą wynikać z przepisów ustawowych takich jak art. 124 ust. 1a u.g.n., które określają status prawny nieruchomości. Szczególne znaczenie ma ustalony tam zakres zadań dla administracji publicznej. Jest on także wyznaczony przez wymagania prawne dotyczące korzystania z nieruchomości w związku z ważnym interesem gospodarczym.

Administracja publiczna jest odpowiedzialna za przestrzeganie tych wymagań. Stosując ograniczenia w korzystaniu z prawa własności ze względu na ważny interes publiczny wykonuje ona funkcję porządkowo-reglamentacyjną. A. Wasilewski zwraca uwagę na "koncepcję tzw. rzeczy (dóbr) publicznych". Jej przedmiotem jest stosunek państwa (administracji) wobec prawa własności dóbr publicznych. Treścią tego stosunku jest dążenie do częściowego lub całkowitego wyłączenia tych dóbr spod panowania prywatnoprawnego i podporządkowanie reżimowi publicznemu (A. Wasilewski, Administracja wobec prawa własności nieruchomości gruntowych. Rozważania z zakresu nauki prawa administracyjnego, ZNUJ CCLXXXIV, Prace Prawnicze, z. 54, s. 64).

Na gruncie art. 124 ust. 1a u.g.n. oznacza to nie całkowite wyłączenie prawa własności spod ochrony prawnej wynikającej z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, ale jedynie poddanie go w niezbędnym zakresie zasadom publicznoprawnym wynikającym z przepisów u.g.n., w stopniu, w jakim jest to uzasadnione ważnym interesem gospodarczym.

Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podjęta została z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, a przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji znalazły jednoznaczny wyraz w jej uzasadnieniu, co pozostaje w zgodzie z obowiązkami organu wymienionymi w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., skarga nie mogła zostać uwzględniona, a Sąd orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji.