Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 312/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: 145 § 1 pkt 1 lit  a i c p.p.s.a
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28, art. 126, art. 141-145,
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. [...] II SA/Po 312/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lipca 2018 r. sprawy ze skargi C. I. sp. z o.o. z siedziba w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki; I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 - ustawy z dnia 12 października 1994r - o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. 2015.1659 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 - ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2017.1257 ze zm., dalej k.p.a.) po rozpatrzeniu zażalenia T. Z. na postanowienie Wójta [...] w T. P. z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji ostatecznej Wójta z dnia [...] marca 2015r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej, ośmiu budynków garażowo-gospodarczych, przewidzianej do realizacji na działkach nr [...] i [...], położonych w P. , uchyliło w całości zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Rozstrzygnięcia zapadły w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Decyzją z dnia [...] marca 2015r. nr [...] Wójt Gminy T. P. ustalił na rzecz J. N. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej oraz ośmiu budynków garażowo – gospodarczych na terenie działek [...] i [...], położonych w P. . 3 czerwca 2016r. J. N. zwrócił się do Wójta o przeniesienie decyzji na rzecz innego inwestora – [...] sp. z o.o. wyrażając jednocześnie zgodę na to przeniesienie. Przejmujący decyzję – skarżąca spółka, potwierdził chęć jej przeniesienia oraz wskazał, że wraz z decyzją przejmuje wszystkie warunki w niej zawarte. Przeniesienie decyzji nastąpiło [...] czerwca 2016r.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016r. (nr [...]) na wniosek J. N. Wójt Gminy T. P. sprostował oczywistą omyłkę w decyzji ostatecznej Wójta z dnia [...] marca 2015 r. o warunkach zabudowy dla działki [...] i [...] położonych w P. w ten sposób, że w punkcie 3c) decyzji zamiast powierzchni zabudowy budynku garażowo-gospodarczego "nie więcej niż 62 m˛" wprowadzono zapis "nie więcej niż 31 m˛". W uzasadnieniu organ podał, że z dokumentów dostarczonych do organu wynika, że wniosek dotyczy budowy co prawda 8 budynków garażowo – gospodarczych zblokowanych po 2 szt., których łączna powierzchnia zabudowy wynosiłaby 62m2 natomiast rzeczywista powierzchnia zabudowy pojedynczego (niezblokowanego) budynku garażowo – gospodarczego miałaby wynosić 31m2.

Postanowienie doręczono stronom postępowania Spółce [...] Sp. z o.o. (skarżąca), J. S. oraz J. N. w dniu 29 grudnia 2016 r.

W dniu 23 stycznia 2017r. T. Z. wniósł o wydanie postanowienia w sprawie sprostowania oczywistej omyłki, które odebrał w tym samym dniu. Następnie 26 stycznia 2017 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.

Żalący się podniósł, iż postanowienie jest niezgodne z prawem i jest niedopuszczalne. W trybie sprostowania nie można wprowadzać zmian dotyczących zmniejszenia powierzchni pomieszczeń garażowo-gospodarczych z 62 m˛ do 31 m˛, nie można traktować tej zmiany jako oczywistej omyłki pisarskiej. We wniosku inwestora mówi się o pomieszczeniach garażowo-gospodarczych , które odnoszą się do każdej z działek i ich powierzchnię określono na 62 m˛. Żalący się wskazał, że decyzja o warunkach zabudowy została przeniesiona na rzecz innego inwestora w czerwcu 2016 r., który ją przyjął ze wszystkimi warunkami. Na podstawie decyzji o warunkach zabudowy wydana została decyzja pozwolenie na budowę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 20 lutego 2017r. nr [...] uchyliło w całości zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

SKO zgodziło się z twierdzeniem żalącego, że w sprawie brak było podstaw do sprostowania oczywistej omyłki.

SKO wyjaśniło, że z treści postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki wynika, iż organ dokonał zmiany treści merytorycznej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2015r. w zakresie zmiany wielkości powierzchni zabudowy budynkiem garażowo-gospodarczym. Wprowadzenie takiej zmiany w trybie sprostowania oczywistej omyłki prowadziłoby niewątpliwie do zmiany treści rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego we wskazanej decyzji ostatecznej. Z tych względów nie jest możliwe dokonanie zmiany treści merytorycznej decyzji w trybie sprostowania oczywistej omyłki w treści decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2015 r. Inwestor może ubiegać się o zmianę treści decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2015 r. w trybie zmiany decyzji ostatecznej na mocy art. 155 Kpa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rozstrzygnięcie Kolegium wniosła [...] sp. z o.o. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika.

W dniu 20 września 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem o sygn. akt II SA/Po 387/17, uchylił zaskarżone postanowienie.

W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że rolą organu odwoławczego rozpoznającego zażalenie jest w pierwszej kolejności zbadanie wymogów formalnych zażalenia, tj. czy zażalenie na postanowienie w sprawie przysługuje, czy zostało wniesione przez osobę uprawnioną i w 7 – dniowym terminie od dnia jej doręczenia stronom postępowania. Sąd podał, że z uwagi na treść art. 113 § 3 k.p.a. zażalenie na postanowienie w przedmiocie sprostowania oczywistych omyłek przysługuje. Organ odwoławczy rozpatrując sprawę nie przeprowadził jednak właściwej analizy przesłanek dopuszczalności zażalenia wniesionego przez T. Z.. Nie przeanalizował, czy przysługuje mu status strony w tym postępowaniu. Postanowienie o sprostowaniu organ I instancji doręczył stronom postępowania w sprawie o warunki zabudowy, z uwzględnieniem nowego adresata decyzji, tj Spółki [...] Sp. z o.o.,. Postanowienie doręczono więc w/w spółce, J. S. oraz J. N.. Wobec tego zgodnie z art. 141 §2 K.p.a. 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia liczyć należało do dnia doręczania postanowienia o sprostowaniu powyższym stronom postępowania. Upływał on w dniu 27 grudnia 2016r. (następny dzień, który nie jest dniem wolnym od pracy art. 57 §4 K.p.a.). Zażalenie T. Z. tymczasem zostało wniesione w dniu 23 stycznia 2017r., kiedy to żalący dowiedział się o wydaniu postanowienia w przedmiocie sprostowania. Nie zostało bowiem ono mu doręczone, tak jak to uczyniono w stosunku do stron postępowania w sprawie o warunki zabudowy i w konsekwencji w przedmiocie sprostowania powyższej decyzji.

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy z naruszeniem art. 141 §2 K.p.a. nie dokonał oceny, czy ten konkretny żalący się wniósł zażalenie w terminie. Zanim bowiem organ odwoławczy przystąpił do merytorycznej oceny zarzutów zażalenia winien był sprawdzić formalne przesłanki prawidłowego wniesienia zażalenia, czego w istocie nie dokonał.

Sąd podał również, że organ I instancji decyzją z [...] stycznia 2017r. po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...] listopada 2016r.odmówił uchylenia decyzji w sprawie warunków zabudowy z [...] marca 2015r. uznając, że wnioskodawcy T. Z. nie można przypisać statusu strony w sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Z akt sprawy nie wynika by decyzja ta została uchylona. Organ odwoławczy winien ustalić czy zażalenie zostało wniesione przez osobę uprawnioną W razie wystąpienia negatywnej przesłanki rozpoznania zażalenia winno być wydane rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania zażaleniowego albo uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia (art. 134 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.). Sąd wskazał, że wyjaśnienie tego czy wnoszący zażalenie posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. lub przepisów szczególnych wymaga bowiem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy, choćby w ograniczonym zakresie. Wniesienie takiego środka przez podmiot nie będący stroną uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie zarzutów w nim podniesionych i w konsekwencji stoi na przeszkodzie wydaniu rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Sąd podał, że organ zaniechał jakichkolwiek rozważań w tym zakresie.

Ponownie rozpoznając sprawę SKO w P. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] uchyliło w całości zaskarżone postanowienie Wójta [...] W T. Podgórnym z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji ustalającej warunki zabudowy z dnia [...] marca 2015 r.

Organ podał, że ustalenie warunków zabudowy na rzecz państwa [...] nastąpiło w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t.Dz.U.2017.1073 ze zm. ) oraz rozporządzenia wykonawczego do ustawy - rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. 2003.164.1588). Decyzja ta została następnie przeniesiona na skarżącą, która oświadczyła, że przyjmuje wszystkie warunki w niej zawarte. SKO stwierdziło, że z analizy przedstawionego materiału dowodowego nie wynika by organ pierwszej instancji, sporządzając analizę urbanistyczną wskazał krąg stron uprawnionych do udziału w postępowaniu administracyjnym. Jako strony postępowania ustalono wyłącznie wnioskodawców - J. N. i J. S. - N. i ich pełnomocniczkę K. K. - B.. Co do zasady, uczestnikami postępowania o ustalenie warunków zabudowy są właściciele oraz użytkownicy wieczyści nieruchomości położonych w sąsiedztwie planowanej inwestycji.

Dalej organ wskazał, że T. Z., w trakcie postępowania zażaleniowego, złożył w dniu 01 grudnia 2017r. oraz w dniu 23 stycznia 2018r. skrócony wyciąg z księgi wieczystej nr [...], z którego wynika, iż jest współwłaścicielem nieruchomości oznaczonych jako nr [...] i [...]. Nieruchomości te położone są w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, są ze sobą styczne. Okoliczność ta nie przesądza jeszcze o prawie T. Z. do posiadania przymiotu strony na podstawie art. 28 Kpa, nie ma tu także miejsca na automatyzm w przyznaniu tego statusu. Skoro tak, to dla rozstrzygnięcia tej kwestii istotne jest oddziaływanie planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie.

Planowana inwestycja ma być położona w obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (por. załącznik graficzny), jednak nieruchomości zabudowane są pojedynczymi budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi wolnostojącymi z uzupełniającą zabudową gospodarczo-garażową. W bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości T. Z., z których jedna zabudowana jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym wolnostojącym, a druga jest niezabudowana, planowane jest intensywne zagospodarowanie nieruchomości przez budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej oraz ośmiu budynków garażowo - gospodarczych.

W ocenie SKO w sprawie nie bez znaczenia dla okolicznych, istniejących budynków mieszkalnych jednorodzinnych jest powstanie inwestycji, co prawda o tej samej funkcji mieszkalnej, jednak o znacznej intensyfikacji i rozmiarach, jakie nie występują w wyznaczonym obszarze analizowanym. To oddziaływanie planowanej inwestycji na teren nieruchomości żalącego przesądza, zdaniem Kolegium, o jego prawie do posiadania przymiotu strony w postępowaniu.

Odnosząc się do kwestii dochowania terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta [...] z dnia 19 grudnia 2016r. o sprostowaniu oczywistej omyłki Kolegium wskazało, że organ I instancji nie ustalił kręgu stron postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy i nie doręczył T. Z. ani decyzji ani postanowienia o jej sprostowaniu. Doręczył je pp [...] i skarżącej. Termin do wniesienia zażalenia dla tych stron upływał w dniu 27 grudnia 2016r. T. Z. o postanowieniu o sprostowaniu oczywistej omyłki dowiedział się w dniu 23 stycznia 2017r. i tego samego dnia wniósł zażalenie. Skoro zatem T. Z. został pominięty, jako strona postępowania nie mógł wiedzieć o treści postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki, wskazał termin, w jakim powziął wiadomość o postanowieniu i w tym samym dniu wniósł zażalenie, dochował tym samym 7dniowego terminu do wniesienia zażalenia.

W ocenie SKO miał słuszność żalący się, wywodząc w uzasadnieniu zażalenia, iż sprostowanie decyzji w trybie art. 113§ 1 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na sprostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych orz innych oczywistych omyłek. Z treści postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki z dnia 19 grudnia 2016 r. wynika, iż organ dokonał zmiany treści merytorycznej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2015r. w zakresie zmiany wielkości powierzchni zabudowy budynkiem garażowo- gospodarczym. Wprowadzenie takiej zmiany w trybie sprostowania oczywistej omyłki prowadziłoby niewątpliwie do zmiany treści rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego we wskazanej decyzji ostatecznej.

W ocenie Kolegium T. Z., jako strona postępowania, mógł wnieść zażalenie na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2016r. o sprostowaniu oczywistej omyłki i czynności tej dokonał w terminie. Mając to na uwadze SKO uchyliło postanowienie z dnia [...] grudnia 2016 r.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem [...] sp. z o.o. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. W ocenie skarżącej SKO nie zastosowało się do wskazań zawartych w wyroku z dnia 20 września 2017 r. o sygn. II SA/Po 387/17. Kolegium nie zbadało bowiem zachowania przez T. Z. terminu do wniesienia zażalenia, opierając się wyłącznie na informacji od niego uzyskanej. W ocenie skarżącej pan Z. dowiedział się o wydaniu postanowienia o sprostowaniu omyłki przed dniem 20 stycznia 2017 r. i nie dochował terminu do wniesienia zażalenia. W ocenie skarżącej pan [...] powinien udowodnić kiedy dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do złożenia wniosku., a SKO powinno przeprowadzić postępowanie dowodowe aby ten termin ustalić.

Dalej skarżąca wywiodła, że na dzień wydania kwestionowanego postanowienia SKO ([...].01.2018 r.) decyzja Wójta Gminy T. P. z [...] stycznia 2017 r. o odmowie uchylenia decyzji w sprawie warunków zabudowy z dnia [...] marca 2015 r. nie została jeszcze uchylona. Oznacza to, że SKO błędnie wydało w niniejszej sprawie postanowienie o uchyleniu podczas gdy powinno umorzyć postępowanie zażaleniowe.

Skarżąca wskazała również, że niedopuszczalnym jest działanie SKO przez rozstrzyganie w ramach niniejszego postępowania ewentualnych nieprawidłowości w ustalaniu kręgu stron postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy. Organ ten dokonał rozszerzenia kręgu stron postępowania w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy.

Dalej skarżąca wskazała, że przedwcześnie uznano, że pan Z. jest stroną postępowania o sprostowanie gdyż nie rozstrzygnięto sprawy uznania go za stronę w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy.

Dalej spółka wywiodła, ze w jej ocenie SKO nie dokonało rzetelnej analizy problematyki oczywistości prostowanych omyłek w aspekcie niniejszej sprawy. Skarżąca podtrzymała stanowisko, że w jej ocenie omyłka była i jest oczywista.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 (pkt 3) w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, – dalej: p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna aczkolwiek nie z uwagi na wszystkie wskazane w niej zarzuty.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej właściwości sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego.

Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a." w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy posiada okoliczność, iż przedmiotowa sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygn. II SA/Po 387/17 w wyroku z dnia 20 września 2017 r. Wyrok wydany w tej sprawie wobec braku zaskarżenia jest prawomocny.

Powyższe skutkuje koniecznością zastosowania art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p. p. s. a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p. p. s. a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 21 marca 2014r., I GSK 534/12 ), że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania."

Rolą obecnie kontrolującego zaskarżone decyzje Sądu jest weryfikacja, czy organy w pełni zastosowały się do zaleceń i wskazań wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o sygn. akt II SA/Po 387/17 z dnia 20 września 2017 r. poprzednio wydanego w tej sprawie.

W przywołanym wyroku sąd przesądził, że na postanowienie w przedmiocie sprostowania oczywistych omyłek pisarskich przysługuje zażalenie. Zarzucił organowi nie dokonanie jakichkolwiek ustaleń w zakresie uznania czy T. Z. przysługiwał przymiot strony uprawniający go do wniesienia zażalenia oraz czy dochował on termin do wniesienia tego środka. Sąd wskazał, że sprawa dotyczy rozstrzygnięcia formalnego, bezprzedmiotowe jest zatem odniesienie się, na tym etapie, do tej części zarzutów, które dotyczą istoty postępowania wpadkowego, tj. prawidłowości postanowienia z [...] grudnia 2016r.

Organ ponownie rozpoznając sprawę dokonał ustaleń w zakreślonym przez sąd zakresie, tj. zajął stanowisko, że skarżący posiada status strony przedmiotowego postępowania i dochował 7 –mio dniowego terminu do wniesienia odwołania. Po dokonaniu tych ustaleń organ II instancji odniósł się merytorycznie, do jego zdaniem bezzasadności zmiany istotnych parametrów zawartych w decyzji o warunkach zabudowy w trybie postanowieniu o sprostowaniu oczywistej omyłki.

Zdaniem sądu orzekającego organ II instancji rozpoznając ponownie sprawę prawidłowo uznał, że należy ustalić, czy T. Zimnemu przysługuje status strony oraz czy zachował termin do wniesienia zażalenia. Dokonując tych ustaleń organ II instancji pominął jednak istotne okoliczności wskazane w w/w wyroku, naruszając tym treść art. 153 p.p.s.a i dochodząc do nieprawidłowych wniosków.

W wyroku WSA w 20.09.2017r. Sąd wyraźnie wskazał, że 7 – mio dniowy termin do wniesienia zażalenia w niniejszej sprawie upływał 27 grudnia 2016r., gdyż zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. 7 –mio dniowy termin do wniesienia zażalenia liczyć należy do dnia doręczenia postanowienia o sprostowaniu powyższym stronom postępowania, tj. skarżącej, J. S. – N. i J. N.. Zażalenie T. Z. zostało wniesione 23 stycznia 2017r., kiedy to żalący dowiedział się o wydaniu postanowienia w przedmiocie sprostowania. Nadto sąd wskazał, że z wniosku T. Z. toczyła się sprawa o wznowienie postępowania, w której wydana została decyzja z [...] stycznia 2017r. odmawiająca uchylenia decyzji o warunkach zabudowy uznająca, że T. Z. statusu strony w sprawie o warunki zabudowy przypisać nie można.

Już te okoliczności winny ukierunkować organ co do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia czy wnoszący zażalenie posiadał przymiot strony. Tymczasem organ skoncentrował się de facto na ustaleniu okoliczności związanych z zasadnością pominięcia T. Z. jako strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Bezspornym było bowiem, że w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o warunkach zabudowy jak i w postępowaniu wpadkowym związanym ze sprostowaniem tej decyzji organ I instancji uznał za strony postępowania jedynie inwestora i właścicieli działek na których inwestycja ma być zrealizowana. Organ nie zwrócił uwagi na fakt, że postanowienie o sprostowaniu nie ma samodzielnego bytu, co oznacza, że w postępowaniu wpadkowym związanym z prostowaniem oczywistych omyłek nie powinno się ustalać na nowo kręgu stron postępowania. Po pierwsze dlatego, że postępowanie o sprostowanie oczywistych omyłek jest postępowaniem o charakterze wpadkowym, związanym z oczywistymi kwestiami jakimi są błędy pisarskie, rachunkowe, inne oczywiste omyłki, z reguły nieskomplikowane, szybkie i jest ściśle związane z wydaną decyzją. Nie służy więc ono ustalaniu na nowo kręgu stron postępowania i dokonywaniu w tym zakresie szczegółowych ustaleń. Po drugie dlatego, że nie temu służy postępowanie o sprostowanie oczywistych omyłek w decyzjach. A po trzecie, dlatego, że doprowadzić to może do sprzecznych ustaleń w zakresie kręgu stron postępowania, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – w postępowaniu o wznowieniu postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy T. Z. uznano za nieposiadającego statusu strony a w sprawie o sprostowanie oczywistej omyłki uznano go za stronę.

W takiej sytuacji organ II instancji badając uprawnienie do wniesienia zażalenia przez T. Z. winien przeprowadzając postępowanie wyjaśniające, jak podał WSA w wyroku z 20.09.2017r. chociażby w ograniczonym zakresie i uwzględnić wskazane w tym wyroku kwestie związane z kręgiem stron w postępowaniu głównym. Zdaniem Sądu orzekającego nie oznaczało to możliwości dokonania takiej analizy jaka miała miejsce w zaskarżonym postanowieniu SKO. Organ błędnie zamiast odnieść się do ustaleń związanych z kręgiem stron postępowania w sprawie głównej tj. dotyczącej warunków zabudowy, czy w sprawach prowadzonych wobec decyzji o warunkach zabudowy w trybach nadzwyczajnych dokonał w istocie nowych od tej sprawy ustaleń. Posługiwanie się w art. 113 § 1 k.p.a. pojęciem strony nie oznacza, zdaniem sądu, że jest to inna strona niż strona w postępowaniu "głównym" czyli takim, które zmierza do merytorycznego załatwienia sprawy. Organ był obowiązany rozważyć czy T. Z. był stroną w postępowaniu głównym ( tj. np. czy zawiadomiono go o wszczęciu postępowania, czy zgłaszał wnioski rozpatrywane przez organ, czy na etapie późniejszym przesądzono taki jego status etc.) a nie czy powinien być stroną bezpodstawnie pominiętą przez organ.

To, że decyzja z [...] stycznia 2017r. odmawiająca uchylenia decyzji w sprawach warunków zabudowy z uwagi na brak uznania T. Z. została przez SKO uchylona [...] stycznia 2017r., i uznano, że błędne było odmówienie przymiotu strony T. Z. dodatkowo potwierdza wyżej wyrażone stanowisko, tj. brak podstaw do ponownego ustalania kręgu stron w postępowaniu wpadkowym jakim jest postanowienie o sprostowaniu decyzji. Ustalenia te winny być dokonywane w innym trybie niż zaskarżanie postanowień o sprostowaniu decyzji. Skarżący podał, że z uwagi na wniesienie skargi na decyzję SKO z [...] stycznia 2017r. kwestia statusu skarżącego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy nadal nie została przesądzona.

Należy podkreślić, że osoba, która podnosi, że niesłusznie została pominięta w sprawie głównej nie zostaje pozbawiona możliwości dochodzenia swoich spraw. Może ona bowiem wnieść odwołanie od tej decyzji, o ile zachowa termin liczony dla stron, które w niej brały udział albo skorzystać z możliwości wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., z czego jak wynika z akt sprawy T. Z. skorzystał. Nie ma natomiast żadnego uzasadnienia dla sytuacji takiej jak w niniejszej sprawie, w której to odrębnie w sprawie wpadkowej przy badaniu zażalenia de facto ustalano na nowo krąg stron postępowania głównego.

SKO pominęło również wskazany przez WSA w wyroku z 20.09.2017r. fakt, że w niniejszej sprawie termin do wniesienia zażalenia na postanowienie z [...].12.2017r.upłynął 27 grudnia 2016r. żadna bowiem ze stron, które za takie były uznane nie wniosła w tym terminie zażalenia. Postanowienie stało się wobec tego prawomocne. T. Z. zażalenie wniósł 23 stycznia 2017r., czyli po w/w terminie. Organ badając zachowanie przez niego terminu ewidentnie zastosował procedurę właściwą dla wznowienia postępowania, badał bowiem zachowanie terminu od daty, w której T. Z. dowiedział się o wydaniu postanowienia. Nie rozważał zachowania terminu zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a, czyli od daty doręczenia postanowienia stronom postępowania. Tym samym uznał za uzasadnione otwarcie na nowo terminu do wniesienia zażalenia na prawomocne postanowienie, co stanowiło naruszenie w/w przepisu (nie było rozważane ewentualne przywrócenie terminu). W skardze podnoszono zarzuty dotyczące prawidłowości ustalenia daty, w której T. Z. dowiedział się o wydanym postanowieniu. Z uwagi jednak na uznanie przez sąd orzekający w niniejszej sprawie, że nie było to zasadne, bezcelowe jest odnoszenie się do podniesionych w tym zakresie zarzutów.

Warto nadmienić, że i do postanowień, na które służy zażalenie zgodnie z art. 126 k.p.a. stosuje się odpowiednio art. 145 – 152 i 156 i n.k.p.a., czyli ten podmiot, który uważa, że został niesłusznie pominięty może domagać się wznowienia postępowania. Dopuszczenie możliwości wnoszenia przez osoby pominięte w postępowaniu głównym zażaleń w otwartym terminie uzależnionym jedynie od tego kiedy dowiedziały się o wydaniu postanowienia stanowi naruszenie art. 141 § 2 k.p.a.

Tak samo jak w wyroku z 20.09.2017r. Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, że stwierdzenie przez organ odwoławczy negatywnej przesłanki rozpoznania zażalenia winno skutkować wydaniem rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania zażaleniowego albo uchybienie terminu do wniesienia zażalenia (art. 134 K.pa., art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.).

Z uwagi na powyższe konieczne było uchylenie zaskarżonego postanowienia organu II instancji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie art. 153 p.p.s.a (art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a.).

I tak jak w poprzedniej sprawie sąd podkreśla, że niniejsze rozstrzygnięcie dotyczy jedynie kwestii formalnych związanych z dopuszczalnością zażalenia a nie zasadności czy też nie zarzutów dotyczących prostowania decyzji. Rozstrzyganie czy dopuszczalne było sprostowanie decyzji o warunkach zabudowy w sposób jaki wynikał z decyzji Wójta z [...] grudnia 2016r. było na tym etapie przedwczesne.

Wskazać należy, że z uwagi na toczącą się sprawę o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest rozstrzygnięcie eliminujące z obrotu tę decyzję, co organ również winien mieć na uwadze. Z uwagi na fakt, że postanowienie wydane w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie ma samodzielnego bytu lecz jest integralną częścią decyzji administracyjnej takie postanowienie traci swój byt prawny wraz z wyeliminowaniem decyzji z obrotu prawnego (zob. wyrok WSA w Krakowie, sygn. II SA/Kr 160/08) Istnieje również możliwość skorygowania w ramach postępowania wznowieniowego decyzji, która po dokonaniu sprostowania ma treść inną.

Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w pkt II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a w związku z § 14 ust. 1 pkt 1c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015.1800). Na koszty postępowania składają się: wpis w wysokości [...] zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości [...] zł i [...] zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.