Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 565/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 26 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 565/06

UZASADNIENIE

W dniu [...] A Spółka z o.o. z siedzibą w P. zgłosiła do odprawy celnej w procedurze dopuszczenia do obrotu towary w postaci 40000 szt. żarówek energooszczędnych - UW (nazwa handlowa ENERGY SAVER LAMP 2U UW); 70000 szt. żarówek energooszczędnych - 13W (nazwa handlowa ENERGY SAVER LAMP 2U 13W) oraz 70000 szt. żarówek energooszczędnych - 20W (nazwa handlowa ENERGY SAVER LAMP 2U 20W).

Sprowadzone towary strona zaklasyfikowała do kodu 8539 22 90 90 Wspólnej Taryfy celnej - ze stawką celną 2,7% od wartości celnej towaru – obejmującego "pozostałe żarówki z wyłączeniem promienników lampowych nadfioletu lub podczerwieni, o mocy nieprzekraczającej 200W i do napięć przekraczających 100V". Towar objęto procedurą celną dopuszczenia do obrotu.

W dniach od 6 września 2005 r. do 9 września 2005 r. oraz w dniu 26 września 2005 r. Referat Kontroli Przedsiębiorców Urzędu Celnego w P. przeprowadził w siedzibie firmy kontrolę w zakresie klasyfikacji taryfowej żarówek energooszczędnych. Ustalono, że żarówki energooszczędne firma sprowadzała również przed 1 maja 2004 r., każdorazowo klasyfikując je do kodu 8539 39 00 0, obejmującego pozostałe lampy wyładowcze, z wyjątkiem promienników lampowych nadfioletu. W toku przeprowadzonej kontroli powołano rzeczoznawcę Stowarzyszenia Elektryków Polskich (SEP), w celu wydania opinii technicznej dotyczącej sprowadzonych żarówek energooszczędnych. Biegły sporządził ekspertyzę techniczną.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. wszczął z urzędu postępowanie celne w celu ustalenia czy należy dokonać retrospektywnego zaksięgowania kwoty należności celnych wynikających z długu celnego w związku z przedmiotowym zgłoszeniem celnym .

W toku postępowania dowodowego strona oświadczyła, że firma A począwszy od 2003 roku, importowała z Chin żarówki energooszczędne. Strona wyjaśniła, że nigdy przy odprawie żarówek energooszczędnych nie występowały ze strony Urzędu Celnego jakiekolwiek wątpliwości związane z klasyfikacją tego towaru. Strona wyjaśniła nadto, iż należy również wziąć pod uwagę fakt, że żarówki energooszczędne importowane wg zgłoszeń celnych z dnia [...] oraz [...] kontraktowane były w Chinach jeszcze przed 1 maja 2004 r., kiedy to obowiązywały inne stawki celne na te towary. Strona stwierdziła, iż przed zakontraktowaniem przedmiotowych towarów, konsultowała się (w urzędach celnych i agencjach celnych) w sprawie zmian przepisów wynikających z przystąpienia Polski do UE. Na pytania dotyczące nowych stawek, które będą wtedy obowiązywać, strona otrzymała informację, że na import w/w towarów obowiązywać będzie stawka celna wysokości 2,7% oraz nie będzie należne cło antydumpingowe.

Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. dokonał retrospektywnego zaksięgowania długu celnego w kwocie 149.301,40 złotych i powiadomił stronę o zarejestrowaniu w/w kwoty.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w związku z art. 1 ust. 1, ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1470/2001 z dnia 16 lipca 2001 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe i stanowiące o ostatecznym poborze cła tymczasowego nałożonego na przywóz świetlówek kompaktowych ze scaloną elektroniką (CFL) pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. L 195 z dnia 19 lipca 2001 r.), nastąpiło naliczenie ostatecznego cła antydumpingowego od sprowadzonego towaru w wysokości 66.1 %.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła zaskarżonej decyzji niepełne wskazanie podstawy prawnej podnosząc, że oprócz powołania się na akty wspólnotowego prawa pochodnego z podaniem miejsca i czasu ich publikacji w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, obowiązkiem organu pierwszej instancji było wskazanie stosownych numerów polskiego wydania specjalnego Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej.

W szczególności chodzi o rozporządzenie Rady WE nr 1470/2001 w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i postanowienia o ostatecznym poborze cła tymczasowego nałożonego na przywóz świetlówek kompaktowych ze scaloną elektroniką (CFL) pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. Akt ten został zamieszczony w dziale 11 wydania specjalnego (stosunki zewnętrzne), tom 38, poz. 43. Nakładanie na obywateli obowiązków na podstawie aktów prawnych, które nie zostały należycie ogłoszone jest nie do przyjęcia. Powszechnie obowiązującą zasadą polskiego porządku prawnego jest to że nieznajomość prawa szkodzi, to znaczy że nie można usprawiedliwiać zachowania niezgodnego z prawem nieświadomością po stronie adresata istnienia nakazu bądź zakazu. Warunkiem zastosowania zasady ignorantia iuris nocet jest daleko idący rygoryzm, jeśli chodzi o prawidłowe ogłaszanie treści obowiązującego prawa. Obowiązek ten obciąża wyłącznie państwo, co oznacza, że nie można - w żadnych okolicznościach - nakładać na obywateli żadnych obowiązków zmierzających do zapoznania się z treścią obowiązującego prawa poza sięgnięciem do treści aktu prawnego należycie opublikowanego. O tym, że Polska przystąpi do Unii Europejskiej było wiadomo bardzo długo przed dniem 1 maja 2004 roku (co najmniej od 16 kwietnia 2003 r. - data podpisania traktatu ateńskiego), było zatem bardzo dużo czasu na zapewnienie, aby już z chwilą wstąpienia Polski do Unii Europejskiej gotowy był w języku polskim komplet aktów prawa wspólnotowego przyjętych przed dniem 1 maja 2004 roku. Skutki zaniechania nie mogą nawet w najmniejszym stopniu dotykać polskich przedsiębiorców. W związku z powyższym strona podniosła, że akty prawne, na których swoje rozstrzygnięcie oparł organ pierwszej instancji (w szczególności rozporządzenie Rady WE nr 1470/2001) - nie zostały w prawidłowy sposób ogłoszone w języku polskim przed dniem odprawy celnej, tj. przed dniem [...].

W związku z powyższym, obciążenie strony cłem antydumpingowym w wysokości 66,1% ceny netto sprowadzonego towaru nastąpiło niezgodnie z art. 2 i art. 7 Konstytucji w związku z art. 58 Traktatu akcesyjnego i art. 254 ust. 1 TWE, to znaczy na podstawie aktu prawnego, który nie może być uznany za obowiązujący w chwili zdarzenia z uwagi na brak prawidłowej promulgacji.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej uzupełniając zapis z decyzji organu I instancji wskazujący na art. 1 ust. 1, ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1470/2001 z dnia 16 lipca 2001 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe i stanowiące o ostatecznym poborze cła tymczasowego nałożonego na przywóz świetlówek kompaktowych ze scaloną elektroniką (CFL) pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. L 195 z dnia 19 lipca 2001 r.), o wskazanie publikacji: Rozdział 11 - Stosunki Zewnętrzne, Tom 38 - Wydanie Specjalne PL - 2004 Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej – w pozostałej części utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił obszernie zasady klasyfikowania poszczególnych towarów do określonych kodów towarowych i w konsekwencji stawek Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, wskazując, że sprowadzone towary należy klasyfikować do kodu 8539 31 90 91 Wspólnej Taryfy Celnej (ze stawką celną 2,7% od wartości celnej towaru), obejmującego "Lampy wyładowcze, z wyjątkiem promienników lampowych nadfioletu; Fluorescencyjne z termokatodą; pozostałe, pozostałe, Kompaktowe lampy wyładowcze ze scaloną elektroniką zasilane prądem zmiennym (włącznie z kompaktowymi lampami wyładowczymi ze scaloną elektroniką zasilanymi zarówno prądem zmiennym, jak i prądem stałym) z jedną lub więcej szklanymi rurkami, ze wszystkimi elementami oświetleniowymi i elektronicznymi częściami składowymi przymocowanymi do trzonka lampy lub w niego wmontowanymi".

Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1, ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1470/2001 z dnia 16 lipca 2001 r., od dnia 20 lipca 2001 r. na towary objęte w/w kodem i pochodzące z Chińskiej Republiki Ludowej, nałożone zostało ostateczne cło antydumpingowe. Stawka tego cła, mająca zastosowanie do ceny netto na granicy Wspólnoty, przed ocleniem, w przypadku przywozu towarów od innych producentów niż wymienionych w rozporządzeniu, wynosi 66.1%.

Ponadto organ wyjaśnił, że organ celny I instancji zasadnie orzekł o należnych odsetkach, o których mowa w art. 65 ust. 5 Prawa Celnego. Zgodnie z w/w przepisem organ celny pobiera odsetki w przypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem, gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. W toku postępowania strona nie wykazała, że podanie nieprawidłowych danych w zgłoszeniu celnym (podanie nieprawidłowego kodu Wspólnej Taryfy Celnej), spowodowane było okolicznościami niewynikającymi z jej zaniedbania lub świadomego działania.

Odnosząc się do zarzutów odwołania w zakresie niepełnej, w ocenie strony, podstawy prawnej, organ odwoławczy wskazał na korektę powyższego zapisu w sentencji decyzji II instancji.

Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że po 1 maja 2004 r. zarówno traktaty założycielskie, jak i instrumenty prawne oparte na tych traktatach stały się prawem obowiązującym, które stosuje się zgodnie z warunkami Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Polski do Unii Europejskiej (Dz.U. Nr 90 z 2004 r., poz. 864). Prawo wspólnotowe stało się częścią krajowego porządku prawnego i stosuje się je zgodnie z zasadami bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności - regulacje te mają pierwszeństwo przed normami krajowymi. W konsekwencji zastosowanie prawa wspólnotowego przez organy celne nie może być oceniane przez pryzmat prawa polskiego, a także nie ma podstaw do oceny konstytucyjności aktu prawa wspólnotowego.

Zgodnie z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Polski do Unii Europejskiej od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia. Postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w niniejszym Akcie. Natomiast zgodnie z art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, teksty aktów instytucji oraz Europejskiego Banku Centralnego przyjętych przed przystąpieniem i sporządzone przez Radę, Komisję lub Europejski Bank Centralny w językach: czeskim, estońskim, litewskim, łotewskim, maltańskim, polskim, słowackim, słoweńskim i węgierskim są od dnia przystąpienia tekstami autentycznymi na tych samych warunkach, co teksty sporządzone w obecnych jedenastu językach. Zostaną one opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jeśli teksty w obecnych językach były w ten sposób opublikowane.

Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził, że przepisy rozporządzenia obowiązują na terytorium RP od dnia akcesji, bowiem związanie Polski tym rozporządzeniem jest bezwarunkowe w tym sensie, w jakim bezwarunkowy jest przepis art. 2 zdanie pierwsze Aktu. Przepisy Aktu nie uzależniają obowiązywania rozporządzenia na terytorium RP od jego ogłoszenia w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Przepisy rozporządzenia sporządzone w języku polskim są tekstem autentycznym od dnia przystąpienia.

W dniu przyjęcia zgłoszenia celnego tj. w dniu [...] Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1470/2001 z dnia 16 lipca 2001 r. było umieszczone w języku polskim na stronach internetowych Unii Europejskiej. Rozporządzenie zostało opublikowane w języku polskim w dniu 5 sierpnia 2005 r. w Rozdziale 11 – Stosunki Zewnętrzne, Tom 38 - Wydania Specjalnego PL-2004 Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca spółka zarzuciła naruszenie: art. 120 i 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne oraz w związku z art. 27 zdanie 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i w związku z art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 7 października

1999 r. o języku polskim - przez naruszenie zasady zaufania strony do organów państwa w związku z rozstrzygnięciem o prawach i obowiązkach strony skarżącej na podstawie aktu, który nie był urzędowo opublikowany w języku polskim w dniu dokonania zgłoszenia celnego; art. 120 i 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne - przez naruszenie zasady zaufania strony do organów państwa w związku z przyjęciem że naliczenie cła może być dokonane bez podstawy prawnej; naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – przez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego i zasady pewności prawa w związku oparciem rozstrzygnięcia w sprawie celnej na treści przepisów aktu prawnego, który nie był należycie opublikowany w języku polskim w chwili dokonania zgłoszenia celnego; art. 254 traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską w związku z art. 58 traktatu podpisanego dnia 16 kwietnia 2004 r. w Atenach - przez zastosowanie do zgłoszenia celnego przepisów rozporządzenia Rady (WE), które nie było należycie opublikowane w języku polskim w dniu dokonania wskazanego zgłoszenia celnego; naruszenie zasady pewności prawa przez zastosowanie do oceny zgłoszenia celnego przepisów prawa wspólnotowego, które nie były należycie opublikowane w języku polskim w chwili, w której przedmiotowe zgłoszenie celne zostało dokonane; art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i w zw. z art. 191 oraz naruszenie art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne - przez to, że nie dokonano ustaleń na okoliczność daty opublikowania Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, w którym zamieszczono w języku polskim rozporządzenie Rady (WE) nr 1470/2001 oraz art. 210 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne - przez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi spółka A podniosła argumenty tożsame z argumentami odwołania szeroko przytaczając znajdujące w sprawie, zdaniem strony, orzecznictwo i poglądy doktryny.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.

Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępnie należy wyjaśnić, że stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Źródłem sporu do jakiego doszło między importerem a organami celnymi jest natomiast kwestia ściśle związana z akcesją Polski do Unii Europejskiej, a konkretnie skutki braku oficjalnej publikacji tekstu rozporządzenia wspólnotowego w języku polskim w zakresie praw i obowiązków importera wynikających z przepisów prawa celnego.

Jak już wyżej wskazano, importer stanął na stanowisku, że brak oficjalnej publikacji w języku polskim aktu unijnego umożliwia organowi celnemu odmowę jego zastosowania. Wątpliwości powyższe rodzą się - co oczywiste - wyłącznie w odniesieniu do okresu po 1 maja 2004 roku, a więc po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Rozstrzygnięcie powyższych możliwości nie jest, w ocenie Sądu, możliwe bez wcześniejszego wyjaśnienia ogólnych zasad dotyczących obowiązywania, stosowania i publikacji prawa wspólnotowego.

W dniu 16 kwietnia 2003 roku w Atenach podpisany został Traktat pomiędzy Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej, a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzeczpospolitą Polską, Republiką Słowenii i Republiką Słowacką o przystąpieniu wymienionych wyżej państw do Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 roku, Nr 90, poz. 864). Stosownie do art. 2 Aktu o warunkach przystąpienia, stanowiącego część Traktatu, od dnia przystąpienia do Unii Polska związana jest postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny, co oznacza, że normy prawa wspólnotowego od dnia 1 maja 2004 roku stały się automatycznie częścią porządku prawnego obowiązującego w Polsce, bez konieczności ich inkorporacji. W konsekwencji prawo wspólnotowe stosuje się zgodnie z zasadami bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności – regulacje te mają pierwszeństwo przed normami krajowymi. Z Oświadczenia Rządowego z dnia 21 kwietnia 2004 roku w sprawie mocy obowiązującej Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 roku wynika, że Traktat o przystąpieniu do Unii został ratyfikowany przez Prezydenta RP w dniu 23 lipca 2003 roku i wszedł w życie w dniu 1 maja 2004 roku.

Bezpośrednie obowiązywanie prawa wspólnotowego oznacza, że normy tego prawa od dnia ich wejścia w życie, stają się automatycznie częścią porządku prawnego w państwach członkowskich, obok norm prawa krajowego, bez potrzeby ich inkorporacji. Sformułowanie, że prawo wspólnotowe obowiązuje "obok" prawa krajowego należy rozumieć w ten sposób, że prawo wspólnotowe nie staje się prawem krajowym, ale zachowuje swoją odrębność. Nie wyłącza to jednak wzajemnego, funkcjonalnego połączenia norm obu porządków prawnych. Konsekwencją bezpośredniego obowiązywania prawa wspólnotowego jest jego bezpośrednie stosowanie przez organy państw członkowskich. Innymi słowy, także normy prawa wspólnotowego stanowią podstawę prawną dla szeroko rozumianych działań organów państw członkowskich – w tym podejmowania aktów indywidualnych jakimi są niewątpliwie decyzje administracyjne (podobnie S. Biernat [w:], Prawo Unii Europejskiej pod redakcją Jana Barcza, Warszawa 2004, s. 267).

W konsekwencji obowiązku stosowania i przestrzegania przez polskie organy państwowe prawa unijnego, a zwłaszcza wspólnotowego, oprócz licznych problemów związanych z koniecznością poznania i zrozumienia treści tego prawa, pojawiła się między innymi na gruncie niniejszej sprawy wątpliwość, jak postępować, jeśli pewne akty prawne instytucji (organów) wspólnotowych nie zostały opublikowane w formalny sposób w języku polskim, albo nawet nie są dostępne (lub są bardzo trudno dostępne) w tłumaczeniach nieoficjalnych. Wyjaśnienie tej wątpliwości ma szczególne znaczenie dla stosowania rozporządzeń, a więc aktów wiążących w całości, bezpośrednio stosowanych w każdym państwie członkowskim. Rozporządzenia stają się częścią krajowych systemów prawnych bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek czynności transpozycyjnych i wywierają skutki bezpośrednie w stosunku do jednostek. Rozporządzenia mają taką samą moc obowiązującą we wszystkich państwach członkowskich i są zintegrowane z systemami prawnymi państw członkowskich.

Co więcej, w pewnych dziedzinach prawa rozporządzenia wspólnotowe są głównymi lub przynajmniej bardzo rozpowszechnionymi źródłami prawa stosowanego w państwach członkowskich. Taka sytuacja ma miejsce między innymi w odniesieniu do prawa celnego. Już na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że omawiane zagadnienie nie zostało do tej pory całościowo rozstrzygnięte w orzecznictwie sądów wspólnotowych czy krajowych, jak również nie było przedmiotem szerszych rozważań doktryny.

Strona skarżąca wyprowadza swoje racje przede wszystkim z zasady wspólnej wszystkim krajowym porządkom prawnym, ale występującej również w swoistej formie w prawie wspólnotowym – zasady pewności prawa. Opiera się ona na założeniu, że stosowanie prawa do konkretnych sytuacji musi być przewidywalne. Oznacza to, że podmioty prawa, zachowując się w określonych sposób, podejmując decyzję, muszą być w stanie przewidzieć, jakie prawo będzie miało zastosowanie w danej sytuacji, czy jakie będą prawne skutki ich zachowań. Podkreślenia jednak wymaga, że zasada pewności prawa pozbawiona jest w prawie Wspólnoty Europejskiej postaci normatywnej – jest bowiem tzw. zasadą słabą. W sprawie niniejszej doszło do dostrzegalnego konfliktu między zasadami prawa - zasadą pewności prawa i omówioną na wstępie fundamentalną, z punkty widzenia funkcjonowania Wspólnoty, zasadą bezpośredniego obowiązywania i stosowania prawa wynikającą z potrzeby jednolitego stosowania przepisów (w tym przypadku celnych) w całej Wspólnocie Europejskiej.

Zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2000 roku o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 190 poz. 1606), zasady i tryb ogłaszania aktów normatywnych i niektórych aktów prawnych Unii Europejskiej oraz zasady i tryb wydawania Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, zwanego dalej "Dziennikiem UE", określają przepisy Unii Europejskiej. Konsekwencją tego jest konieczność stosowania przepisu art. 254 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), decyzji ustanawiającej Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE 017 z 6 października 1958 r.). oraz decyzji 2000/459/WE, EWWiS, Euratom z dnia 20 lipca 2000 r. w sprawie organizacji i funkcjonowania Urzędu Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 183 z 22 lipca 2000 r.).

Obowiązek publikacji aktów prawa wspólnotowego formułuje art. 254 TWE, który stanowi, że rozporządzenia, dyrektywy i decyzje przyjęte zgodnie z procedurą współdecydowania (art. 251 TWE) są publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (dalej Dz.Urz. UE albo Dziennik Urzędowy). Do aktów wymagających publikacji zalicza się wszystkie rozporządzenia.

Publikacja rozporządzeń ma istotne znaczenie ze względu na ich wejście w życie oraz na czas, w którym to następuje. Zgodnie bowiem z art. 254 TWE większość aktów normatywnych prawa wspólnotowego jest publikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Akty publikowane w tymże Dzienniku wchodzą w życie z dniem w nich określonym lub, w przypadku jego braku, dwudziestego dnia po ich opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym. Należy przyjąć, że publikacja stanowi końcowy etap jednej czynności konwencjonalnej polegającej na wydaniu aktu normatywnego. Z zasady państwa prawa wynika obowiązek publikacji aktu normatywnego w języku urzędowym danego państwa. Zasada ta jest również podstawową zasadą działania Unii Europejskiej.

Teksty aktów prawnych przyjętych przed akcesją Polski, o których mowa w art. 58 Aktu akcesyjnego, ukazują się w wydaniu specjalnym Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej. W wydaniu Dziennika Urzędowego nie jest zamieszczana informacja o dacie jego publikacji, więc tym samym nie można ustalić, kiedy dokładnie dany tom został wydany. Biorąc pod uwagę sposób publikacji specjalnej edycji Dziennika Urzędowego oraz to, że akty prawa stanowią system składający się z elementów wzajemnie ze sobą powiązanych, dopiero po ukazaniu się wszystkich tomów będzie można mieć pewność, iż można korzystać z kompletnego i zupełnego zbioru przepisów prawa wspólnotowego na dzień 1 maja 2004 r. Inny charakter ma natomiast publikacja aktu prawa pochodnego Wspólnoty w Dzienniku Urzędowym, zamieszczonym na stronie internetowej EUR-Lex. Akty prawa dostępne są bowiem w elektronicznej wersji danego wydania Dziennika Urzędowego. Prawo wspólnotowe w żaden sposób nie stawia równości pomiędzy opublikowaniem Dziennika Urzędowego w wersji papierowej i jego elektronicznej wersji, jednak ze względu na fakt, iż wersja elektroniczna jest "kopią" papierowego wydania Dziennika Urzędowego można przyjąć domniemanie identyczności tekstu zamieszczonego na stronie internetowej EUR-Lex z tekstem aktu prawnego opublikowanego w wersji papierowej.

Jak już wyżej wskazano, orzecznictwo polskich sądów w zakresie skutków braku publikacji przepisów prawa wspólnotowego pojawiło się w bardzo ograniczonym zakresie. W treści skargi powołano się między innymi na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 lipca 2005 r. (Lex nr 173889), w którym wyrażono pogląd, że "gwarancji pewności prawa wspólnotowego, opublikowanego w innym języku niż język polski, nie daje jego informacyjne opublikowanie na stronach internetowych, gdyż nie daje ono gwarancji pewności oceny prawnej tego, czy adresaci dowiedzieli się o treści przysługujących im praw lub nałożonych na nich obowiązków, zgodnie z ich autentyczną treścią. Zatem, skoro organ celny nałożył na skarżącą obowiązek zapłaty cła w oparciu o normę prawa, którą odtworzył, stosując zapisy rozporządzenia wspólnotowego przed umożliwieniem skarżącej zapoznania się z jego treścią stosownie do zasady pewności prawa, to decyzją naruszył przepisy prawa materialnego."

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela powyższego poglądu.

W tym miejscu podkreślić przede wszystkim należy, iż od dnia akcesji Polski do Unii Europejskiej, dochody z tytułu ceł odprowadzane przez administrację celną w 75 % stanowią dochód wpisanego w system finansowy Unii budżetu ogólnego Wspólnoty. Wprawdzie cła nadal pobierane są przez administrację celną państw członkowskich, ale ich podstawę stanowi wspólnotowa taryfa celna i tylko 25 % z pobieranych dochodów zasila budżety tychże państw. Okoliczność ta nie pozostaje bez znaczenia dla zapadłego rozstrzygnięcia, bowiem same podstawy pobierania ceł są znacznie ściślej związane z prawem wspólnotowym i funkcjonowaniem Wspólnoty niż z prawem krajowym.

Należy także pamiętać, że wzorcem w przypadku kontroli zgodności z prawem jest - po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej - nie tylko prawo polskie, ale i prawo UE, a w konsekwencji nie tylko orzecznictwo sądów krajowych, ale nawet przede wszystkim orzecznictwo ETS. Nie ma wątpliwości, że w wyroku z 20 lipca 2005 r. Sąd wyraził pogląd zmierzający do zapewnienia ochrony praw i wolności jednostki i odpowiadający standardom ochrony prawa polskiego, ale należy również zwrócić uwagę na zalecenia Sądu . Sąd w tym wyroku nie stwierdził, iż przepisy rozporządzenia wspólnotowego nie obowiązują aż do momentu ich opublikowania w języku polskim, lecz uchylając zaskarżoną decyzję zalecił ponowne rozpoznanie sprawy w oparciu o obowiązujące przepisy prawa prawidłowo podane do wiadomości adresatów.

W przedmiotowej sprawie już w dniu wydania decyzji przez organ I instancji Rozporządzenie było opublikowane w języku polskim ( data opublikowania 5 sierpnia 2005 r ). Jego treść była zgodna z treścią Rozporządzenia które umieszczone było w na stronach internetowych i powszechnie dostępne w języku polskim przed jego opublikowaniem.

Nie można podzielić stanowiska strony skarżącej, że pogląd przez stronę reprezentowany znajduje oparcie w zasadach prawa wspólnotowego, w głównej mierze w zasadzie pewności prawa. Stanowisko takie uprawniałoby bowiem do postawienia Polsce zarzutu naruszenia prawa wspólnotowego, z wszelkimi wynikającymi z tego konsekwencjami i byłoby z całą pewnością nie do zaakceptowania dla instytucji wspólnotowych (w szczególności Komisji Europejskiej czy ETS). Konsekwencją takiego poglądu mógłby być zarzut, że Polska po dniu 1 maja 2004 r. wybiórczo stosuje przepisy prawa wspólnotowego, bowiem do momentu całkowitego opublikowania aktów wspólnotowych w wydaniu specjalnym Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej pewne przepisy obowiązują, a pewne nie. Co więcej, kompetencje decydowania o zakresie obowiązywania aktów prawnych przekazywałoby się sądom krajowym, bowiem to ich orzecznictwo miałoby tu decydujące znaczenie.

Oczywistym jest, że sytuacja taka jest niedopuszczalna. Zgodnie z orzecznictwem ETS, sądy krajowe nie mają kompetencji do orzekania o nieobowiązywaniu aktów wspólnotowych, która to kompetencja przysługuje jedynie sądom wspólnotowym działającym w trybie art. 230 lub 234 TWE.

Oczywiście całkowicie przeciwstawne stanowisko jest również niewłaściwe, bowiem zbyt daleko ingeruje w zasadę pewności prawa rodząc równie daleko idące konsekwencje prawne i ekonomiczne. Konieczne jest zatem znalezienie punktu równowagi.

W tym miejscu należy przytoczyć wyrok w sprawie Oryzomyli Kavallas (wyrok ETS z dnia 15 maja 1986 r. w sprawie Oryzomyli Kavallas OEE i inni p-ko Komisji, C-160/84, ECR [1986] s. 1633). Spór w niniejszej sprawie powstał w pierwszych miesiącach po akcesji Grecji do Wspólnoty. Przedsiębiorca grecki zwrócił się do Ministerstwa Rolnictwa z pytaniem o warunki importu ryżu po akcesji. Nie było dostępne w tym czasie oficjalne tłumaczenie mającego zastosowanie w niniejszej sprawie aktu prawa wspólnotowego. Funkcjonariusze rządowi używali bądź to przepisów w innych wersjach językowych, bądź to korzystali z tłumaczeń dokonanych do wewnętrznego użytku. Informacje udzielone przez urzędnika były ewidentnie błędne. W efekcie po kilku latach sporów zażądano od importera - na podstawie tym razem właściwie zastosowanych przepisów prawa wspólnotowego - zapłaty kwoty cła dziesięciokrotnie wyższej niż ta, którą spodziewał się uiścić na podstawie błędnej informacji uzyskanej w Ministerstwie Rolnictwa. W niniejszej sprawie ETS nie rozważał kwestii obowiązywania niepublikowanych w języku greckim przepisów celnych - spór dotyczył możliwości zastosowania tzw. ogólnej klauzuli słuszności, którą aktualnie przewiduje art. 905 rozporządzenia wykonawczego. Zgodnie z tym przepisem można dokonać umorzenia lub zwrotu należności celnych w szczególnych sytuacjach, które nie są expressis verbis przewidziane w przepisach prawa celnego, gdy zainteresowanej osobie nie można przypisać ani świadomego działania, ani nawet niedbalstwa. W orzecznictwie ETS przepis ten traktowany jest jako wyjątkowy. W sprawie Oryzomyli Kavallas ETS uznał - wbrew Komisji - że taka szczególna sytuacja wystąpiła. ETS przyjął, że przesłankę zastosowania ogólnej klauzuli słuszności stanowił cały zespół okoliczności, tj. zarówno błędna informacja uzyskana od urzędnika, jak i brak dostępu do aktu normatywnego w języku greckim. Analizując kwestię braku zaniedbania ze strony importera, ETS wziął pod uwagę, że chodziło o drobnego przedsiębiorcę, którego siedziba znajduje się w znacznej odległości od Aten. Warto zwrócić uwagę, że cechą charakterystyczną orzecznictwa ETS, zapadłego zarówno na tle art. 905 rozporządzenia wykonawczego, jak i na tle - w istocie podobnego - przepisu art. 220 ust. 2 lit. b w.k.c., który przewiduje ograniczenie dopuszczalności retrospektywnego zaksięgowania długu celnego w wypadku popełnienia błędu przez organy celne, jest różnicowanie wymagań stawianych importerom w zależności od ich doświadczenia profesjonalnego, pozycji na rynku itd. Zasadniczo ETS większej staranności przy wykładni prawa wspólnotowego wymaga od podmiotów, które mają większe doświadczenie profesjonalne. ETS uważa, że profesjonalista powinien wykryć błąd organu celnego i w pewnych sytuacjach nie może się na niego powoływać, licząc na zastosowanie art. 220 ust. 2 lit. b w.k.c.

Z powyższego wyroku ETS można wyciągnąć wniosek, że wspólnotowe prawo celne zawiera instrumenty prawne, które pozwalają uniknąć obciążania importera należnościami celnymi, gdyby godziło to w zasady ogólne prawa. Nie jest więc konieczne sięganie od razu do tak drastycznego środka, jak odmowa zastosowania stanowionego prawa wspólnotowego. Rozstrzygnięcie, czy w danej sprawie można zastosować ogólną klauzulę słuszności, wymaga bardzo zindywidualizowanej oceny sytuacji konkretnego importera, jego doświadczenia profesjonalnego, działań organów władzy publicznej, charakteru przepisów itd. Stanowczego podkreślenie wymaga, że cytowane orzeczenie w żaden sposób nie przesądza o konieczności wyłączenia przepisu obowiązującego w unijnym porządku prawnym. Co więcej, tok rozumowania ETS prowadzi do wniosku, że w sytuacji istnienia w prawie wspólnotowym regulacji umożliwiających ochronę interesów importera w sytuacji konfliktu z ogólnymi zasadami prawa (jaką jest zasada pewności prawa), w pełnej rozciągłości należy stosować się do zasady bezpośredniości obowiązywania i stosowania przepisów wspólnotowych w państwach wstępujących od razu po akcesji.

Konieczna jest zatem analiza całości postępowania z uwzględnieniem wszystkich jego okoliczności – tylko taka bowiem analiza pozwala na znalezienie punktu równowagi, o którym mowa wyżej.

Z akt sprawy i wyjaśnień pełnomocnika organu złożonych na rozprawie wynika, że kod stosowany przez organ celny dotyczy tych samych towarów, które strona sprowadzała przed 1 maja 2004 r. - lamp wyładowczych. Wówczas importer klasyfikował je do kodu 8539 39 00 0. Kod zastosowany przez organy celne 8539 31 90 91 jest kodem dotyczącym lamp wyładowczych, nastąpiła jedynie zmiana samego numeru kodu. Po 1 maja 2004 r. strona zaczęła klasyfikować sprowadzony towar do kodu 8539 22 90 90, który dotyczył pozostałych żarówek, a nie dotyczył lamp wyładowczych – na powyższy towar, przy tak przyjętym kodzie, nie obowiązywało cło antydumpingowe. Również tego kodu dotyczyły zapytania kierowane do organów celnych mające na celu ustalenie sytuacji prawnej importu po wejściu Polski do UE.

W konsekwencji nie sposób zarzucić organom jakiekolwiek błędu, bowiem słusznie organy odpowiadały, że sprowadzany towar nie zostanie objęty cłem antydumpingowym. Tak też by się stało, gdyby nie błędne wskazanie kodu przez importera. W istocie, błędu, którego strona nie kwestionowała w toku całego postępowania. Tymczasem prawidłowe wskazanie kodu taryfikacyjnego umożliwiałoby stronie skarżącej nie tylko uzyskanie prawidłowej informacji ze strony urzędu o obowiązku zapłaty cła antydumpingowego za lampy wyładowcze, ale również sięgnięcie do innych dostępnych w tym czasie w języku polskim źródeł związanych z zastosowaniem kodu TARIC, w tym portalu internetowego pozwalającego na jednoczesne sięgnięcie do tekstów aktów prawnych przetłumaczonych na język polski związanych z danym kodem.

W tym miejscu należy nawiązać do kwestii naliczenia należnych odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 5 Prawa Celnego. Zgodnie z cytowanym przepisem organ celny pobiera odsetki w przypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem, gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania.

Zasadnie zatem organy stwierdziły, że w toku postępowania strona nie udowodniła, iż podanie nieprawidłowych danych w zgłoszeniu celnym t.j. podanie nieprawidłowego kodu Wspólnej Taryfy Celnej, spowodowane było okolicznościami niewynikającymi z jej zaniedbania lub świadomego działania. Nie ma wątpliwości, że obowiązek ten obciążał importera.

Zarzuty zatem strony skarżącej w tym zakresie należy uznać za niezasadne.

Odnieść należy się również do podnoszonej na rozprawie przez pełnomocnika strony skarżącej kwestii łącznego stosowania art. 2 i art. 58 Traktatu Akcesyjnego oraz 254 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Z powyższym poglądem nie sposób się zgodzić.

Z art. 2 Traktatu Akcesyjnego wynika zasada efektywności obowiązywania i stosowania przepisów wspólnotowych po dniu akcesji, natomiast art. 58 ustanawia obowiązek opublikowania urzędowego w języku danego państwa aktów sporządzonych przed dniem przystąpienia, nie uzależniając stosowania czy też obowiązywania tychże aktów od ich oficjalnej publikacji. Jest to rodzaj wytycznej zmierzającej do zapewnienia pełnej i oficjalnie dostępnej publikacji aktów prawa wspólnotowego wydanych przed akcesją państw sygnatariuszy Traktatu Akcesyjnego. Nie sposób tej normy wiązać z normą wynikającą z art. 2 Traktatu w tym znaczeniu, że publikacja w języku krajowym jest warunkiem związania postanowieniami aktów przyjętych przez instytucję Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia. Natomiast przepis art. 254 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską jest normą regulującą publikację aktów wspólnotowych generalnie i znajduje zastosowanie przede wszystkim do bieżącego funkcjonowania wspólnoty. Kwestie publikacji aktów wspólnotowych w sytuacjach wyjątkowych jakimi są przystąpienia nowych państw, pozostawiono traktatom akcesyjnym.

Ten zarzut strony skarżącej także należy uznać zatem za niezasadny.

Podsumowując - przy dokonaniu oceny całości sytuacji faktycznej i prawnej w przedmiotowej sprawie należy mieć na uwadze następujące okoliczności bezsporne :

1/ strona wskazała niewłaściwy kod taryfy celnej,

2/ po wejściu Polski do grona państw członkowskich UE, powszechnie dostępne było nieoficjalne tłumaczenie na język polski mającego zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzenia,

3/ organy celne obu instancji orzekały już po oficjalnej publikacji w języku polskim tegoż aktu. Oczywistym jest, że w sprawach celnych istotna jest data przyjęcia zgłoszenia celnego, ale nie sposób pominąć faktu, że w momencie orzekania organy celne mogły już jednoznacznie ocenić, że tekst opublikowany wcześniej nieoficjalnie nie różnił się od tekstu oficjalnego,

4/ Spółka A jest dużym, doświadczonym przedsiębiorcą któremu należy w związku z tym stawiać znacznie wyższe wymagania odnośnie poziomu prowadzenia działalności w zakresie stosowania przepisów prawa niż np. greckiemu rolnikowi mieszkającemu z daleka od Aten. Można oczekiwać od takiego przedsiębiorcy działania, które będzie zmierzało do zapewnienia mu jasnej i klarownej sytuacji z prawnego i ekonomicznego punktu widzenia. Spółka miała możliwość skorzystania z powszechnie dostępnej w internecie w języku polskim informacji w zakresie obowiązujących w Unii Europejskiej przepisów prawa. Była prawidłowo informowana przez organy celne. Spółka wprawdzie próbowała uzyskać informację dotyczącą konsekwencji w zakresie konieczności uiszczania cła, w związku z akcesją Polski do UE, jednakże jednocześnie wskazała na niewłaściwy kod taryfy celnej, przy którym cło antydumpingowe nie obowiązywało.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu należy przyjąć, że akty prawa wspólnotowego, nawet niepublikowane oficjalnie w języku polskim obowiązują w Polsce od dnia akcesji (art. 2 Aktu akcesyjnego). Organy administracyjne i sądy są zobowiązane do ich stosowania. Oznacza to, że akty te są skuteczne wobec jednostek, a zwłaszcza, że mogą być one źródłem ich obowiązków. W takiej sytuacji należy bowiem brać pod uwagę także inne możliwości zapoznania się przez podmioty prawa z treścią norm prawa wspólnotowego niż oficjalne opublikowanie w języku danego kraju, mając na uwadze jednocześnie szczególną sytuację, jaka ma miejsce bezpośrednio po akcesji do UE. Sytuacja ta charakteryzuje się tym, że jednostki mogą i powinny spodziewać się zmian w swojej pozycji prawnej w związku z przejęciem przez Polskę acquis communautaire ("dorobku wspólnotowego"), a nadto okoliczność, iż oficjalna publikacja wszystkich wspólnotowych aktów prawnych już w dniu akcesji była nierealna. Konieczne jest jednocześnie wyważenie zasady bezpośredniego i efektywnego obowiązywania i stosowania prawa wspólnotowego z zasadą pewności prawa. Jednakże, wyważenie to nie może w żadnym wypadku prowadzić do odmowy zastosowania przepisów prawa wspólnotowego, bowiem godziłoby to w funkcjonowanie pod względem prawnym Wspólnoty jako całości. Może natomiast stanowić podstawę zastosowania dodatkowych środków ochrony jednostki wynikających z prawa wspólnotowego tak jak to miało miejsce w cytowanej wyżej sprawie Oryzomyli Kavallas. W przypadku zaś nie dających się usunąć wątpliwości wynikających z okoliczności sprawy, kwestię ewentualnego nieobowiązywania aktu prawa wspólnotowego przedstawić należy do rozstrzygnięcia kompetentnemu organowi wspólnotowemu jakim jest ETS. W ocenie Sądu, wyżej wskazane okoliczności niniejszej sprawy takich wątpliwości nie budziły.

Zaskarżonej decyzji zatem nie można zarzucić naruszenia przepisów prawa.

Pozostałe zarzuty strony skarżącej nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.