Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1640/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 12
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2020 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nadania uprawnień budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego R. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej (dalej ,, Komisja", ,,Organ") decyzją nr [...] z [...] marca 2020 r. (dalej ,,zaskarżona decyzja") utrzymała w mocy w całości decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej (dalej ,,Izba", ,,Organ I instancji") z [...] listopada 2017r. odmawiającej R. S. (dalej także ,,Skarżący", ,,Strona") nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania w ograniczonym zakresie bez przeprowadzania egzaminu (dalej ,,decyzja I instancji").

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżący w dniu 12 września 2017 r. złożył do Izby wniosek o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania w ograniczonym zakresie.

Decyzją I instancji Izba odmówiła Skarżącemu nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania w ograniczonym zakresie, bez przeprowadzania egzaminu.

Organ I instancji wskazał, że Strona nie spełnia warunków w zakresie przygotowania zawodowego niezbędnego do uzyskania uprawnień budowlanych wskazanych w złożonym wniosku. Przygotowanie zawodowe Skarżącego w zakresie wykształcenia, w ocenie Organu I instancji, nie odpowiada wymaganiom przepisu § 5 ust. 2 i ust. 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. poz. 1278, dalej ,,Rozporządzenie z 2014 r.") oraz § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 września 2011 r. w sprawie standardów kształcenia dla kierunków studiów weterynarii i architektury (Dz. U. poz. 1233, dalej ,,Rozporządzenie w sprawie standardów") z powodu braków w posiadanym wykształceniu odpowiednim dla uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania w ograniczonym zakresie.

Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o uchylenie decyzji I instancji.

Komisja, na mocy decyzji nr [...] z [...] lutego 2018 r. utrzymała w mocy decyzję I instancji. Organ wskazał, iż stosownie do treści art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, dalej ,,Prawo budowlane") na etapie kwalifikowania wykształcenia kandydata do uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, konieczne jest dokonanie indywidualnej oceny poziomu uzyskanego wykształcenia w świetle przepisów powszechnie obowiązujących, które regulują minimalny poziom wykształcenia niezbędny do wykonywania zawodu architekta w ograniczonym zakresie.

Komisja wskazała, iż nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie znajdzie zastosowania art. 14 ust 3 pkt 2 Prawa budowlanego, który stanowi, że uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania w ograniczonym zakresie mogą być nadane osobie która ukończyła studia pierwszego stopnia na kierunku odpowiednim dla danej specjalności lub studia drugiego stopnia na kierunku pokrewnym dla danej specjalności. Wykaz kierunków studiów wyższych odpowiednich i pokrewnych dla danej specjalności został określony w załączniku nr 2 do Rozporządzenia z 2014 r. Zgodnie z tym załącznikiem, kierunkiem studiów wyższych odpowiednim dla uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie jest architektura lub architektura i urbanistyka. Natomiast kierunkiem studiów wyższych pokrewnym dla uprawnień budowlanych w ww. zakresie jest kierunek studiów w zakresie budownictwa. Organ wskazał, iż zgodnie z § 5 ust. 2 ww. Rozporządzenia, kwalifikowania i weryfikacji wykształcenia jako odpowiedniego lub pokrewnego dla danej specjalności oraz zakresu uprawnień budowlanych, Komisja dokonuje poprzez stwierdzenie zgodności ukończonego kierunku studiów z kierunkiem studiów odpowiednim lub pokrewnym dla specjalności uprawnień budowlanych określonym w załączniku nr 2 do Rozporządzenia. Kwalifikowania i weryfikacji dokonuje się na podstawie dyplomu, suplementu do dyplomu albo wypisu z przebiegu studiów, potwierdzonego przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni. W ocenie Organu ustawodawca zatem uzależnił nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, w tym przypadku uprawnień w ograniczonym zakresie, od wymogu ukończenia odpowiednich studiów oraz wymogu posiadania wiedzy i umiejętności. Program studiów pokrewnych musi spełniać minimum programowe kształcenia właściwe dla kierunku architektura określone w przepisach § 5 ust. 4 pkt 2, ust. 5 pkt 1 i 2 ww. Rozporządzenia. Komisja, po analizie treści kształcenia zawartych w suplemencie do dyplomu posiadanego przez Stronę, w odniesieniu do standardów określonych w Rozporządzeniu w sprawie standardów stwierdziła, że Skarżący nie spełnia wymogu wskazanego w § 5 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia z 2014r. .

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Skarżący a Sąd ten, wyrokiem z 13 listopada 2018r. (sygn. akt VI SA/Wa 886/18), uchylił zaskarżoną decyzję Komisji z [...] lutego 2018 r.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że jak stanowi art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w ust. 1 pkt 1-5, mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją.

W myśl zaś art. 14 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego uzyskanie uprawnień budowlanych w specjalności do projektowania w ograniczonym zakresie wymaga ukończenia studiów pierwszego stopnia na kierunku odpowiednim dla danej specjalności lub ukończenia studiów drugiego stopnia na kierunku pokrewnym dla danej specjalności, odbycia rocznej praktyki przy sporządzaniu projektów, odbycia rocznej praktyki na budowie.

Zgodnie z treścią § 5 ust. 4 pkt 1 i 2 Rozporządzenia z 2014r. wymóg ukończenia studiów na kierunku odpowiednim lub pokrewnym dla poszczególnych specjalności uprawnień budowlanych uznaje się za spełniony, jeżeli:

1) nazwa kierunku studiów jest zgodna z określeniem zakresu kierunku studiów, wskazanym w załączniku nr 2 do Rozporządzenia, lub

2) informacje zawarte w suplemencie do dyplomu albo wypisie z przebiegu studiów potwierdzonym przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni wskazują, iż nie mniej niż jedna trzecia programu studiów określonego w punktach ECTS, o których mowa w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, lub liczbie godzin zajęć obejmuje zajęcia kształtujące wiedzę i umiejętności odnoszące się do zakresu kierunku studiów.

Jak podkreślił Sąd, wnioskujący o nadanie określonych uprawnień budowlanych nie musi zatem spełniać ww. warunków łącznie, gdyż takiego wymogu nie można wyinterpretować z treści powołanych przepisów Rozporządzenia z 2014 r. Dopiero zatem gdyby ustalono, że Skarżący nie spełnia przesłanki wskazanej w § 5 ust. 4 pkt 1 ww. Rozporządzenia, organ byłby zobligowany do zbadania spełniania wymogu wskazanego w ust. 4 pkt 2 ww. paragrafu, tj. zbadania treści suplementu do dyplomu albo wypisu z przebiegu studiów potwierdzonym przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni pod kątem jaka część programu studiów określonych w punktach ECTS lub liczbie godzin zajęć obejmowała zajęcia kształtujące wiedzę i umiejętności odnoszące się do zakresu kierunku studiów.

Sąd wskazał, podzielając w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych, że dokonując analizy przepisu § 5 ust. 4 Rozporządzenia z 2014r. Organ jest najpierw zobligowany do dokonania analizy, czy został spełniony przez kandydata wymóg posiadania odpowiedniego wykształcenia. W tym celu organ dokonuje porównania nazwy ukończonego kierunku studiów z określeniem zakresu kierunku studiów wskazanym w załączniku nr 2 do tego Rozporządzenia.

Jak zauważył Sąd, w niniejszej sprawie ze względu na uprawnienia, o które ubiega się Skarżący, Organy prawidłowo przyjęły, że zastosowanie znajdzie Lp. 2 załącznika nr 2 do Rozporządzenia z 2014r., gdzie określa się, że kierunkami odpowiednimi dla specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie są architektura lub architektura i urbanistyka, zaś kierunkiem studiów wyższych pokrewnych dla danej specjalności jest kierunek studiów w zakresie budownictwa.

Wykaz ten stanowiący integralną część Rozporządzenia zawiera taksatywne wyliczenie kierunków wykształcenia odpowiedniego i pokrewnego. Sąd podzielił argumentację Strony, że nie było konieczności dokonywania weryfikacji, czy Skarżący spełnia także drugi warunek określony w § 5 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia albowiem ukończony przez niego kierunek (tj. budownictwo) stanowi kierunek studiów wyższych pokrewny dla specjalności uprawnień budowlanych architektonicznych w ograniczonym zakresie, wobec czego Skarżący spełnił wymóg zawarty w § 5 ust. 4 pkt 1 ww. Rozporządzenia. W konsekwencji, przyjmując powyższą wykładnię, Sąd wskazał, że Skarżący spełnił wymóg ukończenia studiów drugiego stopnia na kierunku pokrewnym dla danej specjalności, o którym mowa w art. 14 ust. 3 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego.

Dalej idąca ocena Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stała się niemożliwa albowiem uzyskanie uprawnień budowlanych w określonych specjalnościach wymaga, stosownie do art. 14 ust. 3 Prawa budowlanego, spełnienia łącznie dwóch przesłanek, tj. uzyskania określonego wykształcenia oraz odbycia praktyki. Kwestii zaś związanych z praktyką w postępowaniu administracyjnym w ogóle nie badano a Sąd w czynnościach tych nie może zastępować Organu.

Od powyższego wyroku została wywiedziona skarga kasacyjna przez Organ, którą Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z 30 października 2019 r. (sygn. akt II GSK 838/19).

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Organ wydał zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko co do istnienia podstaw do utrzymania w mocy decyzji I instancji Komisja podniosła, że zgodnie z art. 12 ust 2 Prawa budowlanego aby wykonywać prace obejmujące projektowanie architektoniczne obiektów budowlanych, ich przestrzenne otoczenie oraz ich realizację poprzez nadzór nad procesem ich powstawania, należy legitymować się uprawnieniami do sprawowania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, które mogą uzyskać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją. Komisja podkreśliła, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art. 14 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, który stanowi o tym, iż uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania w ograniczonym zakresie - mogą być nadane osobie, która ukończyła:

- studia pierwszego stopnia na kierunku odpowiednim dla danej specjalności lub

- studia drugiego stopnia na kierunku pokrewnym dla danej specjalności.

Powyższa regulacja prawna jednoznacznie wskazuje, iż osoba, która ukończyła studia drugiego stopnia na kierunku pokrewnym dla specjalności architektonicznej, aby samodzielnie wykonywać prace projektowe w ograniczonym zakresie w tej specjalności, winna legitymować się w zakresie posiadanej wiedzy i umiejętności wykształceniem wymaganym od osoby, która ukończyła studia pierwszego stopnia na kierunku architektura i urbanistyka, czyli odpowiednim dla specjalności architektonicznej - co wynika z zasady równości wobec prawa.

Komisja podkreśliła, że w sprawach kwalifikowania wykształcenia, posiadanej wiedzy i umiejętności podstawę prawną stanowią przepisy Rozporządzenia z 2014 r. które w § 5 ust. 2 wskazują, że kwalifikowania i weryfikacji wykształcenia za odpowiednie lub pokrewne dla danej specjalności oraz zakresu uprawnień budowlanych dokonuje się poprzez stwierdzenie zgodności ukończonego kierunku studiów z kierunkiem studiów odpowiednim lub pokrewnym dla specjalności uprawnień budowlanych określonym w wykazie stanowiącym załącznik nr 2 do Rozporządzenia, na podstawie dyplomu ukończenia studiów i suplementu do dyplomu albo wypisu z przebiegu studiów potwierdzonego przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni. Odwołując się do postanowienia § 5 ust. 4 Rozporządzenia z 2014 r., który określa kiedy uznać należy za spełniony wymóg ukończenia studiów na kierunku odpowiednim lub pokrewnym dla poszczególnych specjalności uprawnień budowlanych, Komisja stwierdziła, że w przypadku Strony kierunkiem studiów jest budownictwo, a w związku z tym stwierdzić należy, że studia odbyto w wymaganym zakresie kierunku pokrewnego, jakim dla studiów architektonicznych są studia na kierunku budownictwo. Organ wskazał następnie, że w zakresie posiadanej wiedzy i umiejętności § 5 ust. 5 Rozporządzenia z 2014r. stanowi o tym, iż stwierdzenie posiadania wiedzy i umiejętności, o których mowa w załączniku nr 2 do tego Rozporządzenia, uznaje się za spełnione, jeżeli:

1) nazwa specjalności określona w ramach kierunku studiów odpowiada zakresowi wiedzy i umiejętności dla danej specjalności uprawnień budowlanych, lub

2) informacje zawarte w suplemencie do dyplomu albo wypisie z przebiegu studiów potwierdzonym przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni potwierdzają, że program studiów obejmuje zajęcia w tym zakresie.

W dalszej kolejności, Komisja dokonała oceny suplementu dyplomu Skarżącego w świetle unormowań zawartych w § 5 ust. 5 Rozporządzenia z 2014 r. wskazując, że Strona nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie prawa.

Biorąc powyższe pod uwagę Komisja stwierdziła, że Skarżący w ramach kierunku studiów uzyskał wykształcenie w specjalności dotyczącej technologii i organizacji budownictwa, co nie odpowiada zakresowi wiedzy i umiejętności wymaganej dla specjalności architektonicznej, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Strona zaskarżyła powyższą decyzję skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła Organowi, że przy jej wydaniu naruszył:

1) § 5 ust. 5 pkt 1 i pkt 2 Rozporządzenia z 2014 r.;

2) art. 12 ust. 3a pkt 1 Prawa budowlanego;

3) art. 6 i art. 7, art. 7a § 1 Kpa

- poprzez niezastosowanie się do powyższych przepisów, przez co nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Skarżący wskazał, że decyzja ta jest ponownie oparta na wybiórczo powoływanych podstawach prawnych, przez co nie zostały dokonane wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Z powołaniem się na wydane w sprawie wyroki przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny oraz zarzucając Organowi nieprawidłowe zastosowanie § 5 ust. 5 Rozporządzenia z 2014 r. Strona wskazała, że możliwe jest jedynie kwalifikowanie zdobytego przez nią wykształcenia zgodnie z wymogami ww. Rozporządzenia dotyczącymi uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ,,Ppsa").

Sąd zauważa nadto, że stosownie do postanowienia art. 153 Ppsa Sąd rozpoznając niniejszą sprawę zobowiązany jest do uwzględnienia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku tut. Sądu z 13 listopada 2018r. (sygn. akt VI SA/Wa 886/18). Trzeba także zauważyć, że i Komisja wydając zaskarżoną decyzję pozostawała związana oceną prawną i wskazaniami zawartymi w ww. wyroku.

Przedmiot postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją dotyczył sprawy o nadanie Stronie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania w ograniczonym zakresie.

Stosownie do postanowienia art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w ust. 1 pkt 1-5, mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją.

Zgodnie natomiast z postanowieniem art. 14 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego uzyskanie uprawnień budowlanych w specjalnościach, o których mowa w ust. 1 tego artykułu wymaga:

,, 2) do projektowania w ograniczonym zakresie:

a) ukończenia:

-studiów pierwszego stopnia na kierunku odpowiednim dla danej specjalności lub

-studiów drugiego stopnia na kierunku pokrewnym dla danej specjalności,

b) odbycia rocznej praktyki przy sporządzaniu projektów,

c) odbycia rocznej praktyki na budowie;".

W wyroku z 13 listopada 2018 r. Sąd jednoznacznie rozstrzygnął, że Skarżący spełnił wymóg określony w art. 14 ust. 3 pkt 2 lit a tiret drugie Prawa budowanego tj. ukończył studia drugiego stopnia na kierunku pokrewnym dla danej specjalności. Jak zatem zostało to dostrzeżone, Strona spełniła wymóg § 5 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia z 2014 r. tj. wymóg ukończenia studiów na kierunku pokrewnym dla danej specjalności.

Trzeba tutaj wskazać, że zgodnie z § 5 ust. 4 Rozporządzenia z 2014r. wymóg ukończenia studiów na kierunku odpowiednim lub pokrewnym dla poszczególnych specjalności uprawnień budowlanych uznaje się za spełniony, jeżeli:

,,1) nazwa kierunku studiów jest zgodna z określeniem zakresu kierunku studiów, wskazanym w załączniku nr 2 do rozporządzenia, lub

2) informacje zawarte w suplemencie do dyplomu albo wypisie z przebiegu studiów potwierdzonym przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni wskazują, iż nie mniej niż jedna trzecia programu studiów określonego w punktach ECTS, o których mowa w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, lub liczbie godzin zajęć obejmuje zajęcia kształtujące wiedzę i umiejętności odnoszące się do zakresu kierunku studiów"

Sąd stwierdził spełnienie wspomnianego wymogu albowiem kierunek studiów w zakresie budownictwa, zgodnie z postanowieniem załącznika nr 2 do Rozporządzenia z 2014 r. był kierunkiem studiów pokrewnym dla specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie (Lp. 2 Tabeli ,,Wykaz kierunków studiów wyższych odpowiednich i pokrewnych dla danej specjalności" załącznika nr 2 do Rozporządzenia z 2014r.). Jednocześnie Sąd podkreślił, że wnioskujący o nadanie uprawnień budowlanych nie musi spełniać ww. warunków łącznie (tj. zarówno warunku z § 5 ust 4 pkt 1 jak i pkt 2 Rozporządzenia z 2014r.) gdyż takiego wymogu nie można wyinterpretować z treści powołanych przepisów tego Rozporządzenia a to z uwagi na posłużenie się przez ustawodawcą spójnikiem ,,lub" (tj. alternatywą nierozłączną).

Zauważenia w tym miejscu wymaga, że z dniem 7 maja 2019 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. poz. 831, dalej ,,Rozporządzenie z 2019r."), wydane na podstawie art. 16 Praw budowlanego, które zastąpiło Rozporządzenie z 2014 r. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że w zakresie regulacji prawnej objętej wspomnianym § 5 ust. 4 Rozporządzenia z 2014 r. ustawodawca nie wprowadził innych rozwiązań i aktualnie analogiczne rozwiązanie prawne wynika z brzmienia § 4 ust. 4 Rozporządzenia z 2019 r. gdzie wskazuje się, że stwierdzenie zgodności zakresu kierunku ukończonych studiów z kierunkiem studiów odpowiednim lub pokrewnym dla specjalności uprawnień budowlanych określonym w załączniku nr 2 do tego Rozporządzenia następuje, jeżeli:

1) nazwa kierunku ukończonych studiów jest zgodna z zakresem kierunku studiów lub

2) z suplementu do dyplomu albo zaświadczenia o przebiegu studiów wynika, że nie mniej niż jedna trzecia programu studiów określonego w punktach ECTS, o których mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, lub liczbie godzin zajęć obejmowała zajęcia kształtujące wiedzę i umiejętności odnoszące się do zakresu kierunku studiów.

Zarówno zatem na gruncie przepisu § 5 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia z 2014r. jak i przepisu § 4 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia z 2019r. stwierdzenie ukończenia studiów na kierunku pokrewnym dla danej specjalności następuje poprzez odesłanie do nazwy kierunku ukończonych studiów i zakresu kierunku studiów wskazanego w załączniku nr 2 do każdego z tych Rozporządzeń. Podkreślić też należy, że w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy treść wykazu kierunków studiów odpowiednich lub pokrewnych dla danej specjalności ujętego w załączniku nr 2 każdego z ww. Rozporządzeń pozostała niezmienna albowiem pod Lp. 2 dla specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie w dalszym ciągu jako kierunek studiów pokrewny dla tej specjalności jest wskazany kierunek studiów w zakresie budownictwa.

Z powyższych względów aktualnym pozostaje wskazanie Sądu zawarte w wyroku z 13 listopada 2018 r., że ukończony przez Skarżącego kierunek studiów w zakresie budownictwa jest kierunkiem pokrewnym dla specjalności uprawnień budowlanych architektonicznych w ograniczonym zakresie. Za aktualną należy zatem uznać także wskazaną przez Sąd konsekwencję takiego stanu rzeczy tj. stwierdzenie, że spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 14 ust. 3 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego.

Trzeba też raz jeszcze podkreślić, że w uzasadnieniu wyroku z 13 listopada 2018 r. zostało jasno wskazane, że spełnienie wspomnianej przesłanki z § 5 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia z 2014 r. jest wystarczające dla uznania spełnienia wymogu ukończenia studiów na kierunku pokrewnym (a zatem przesłanki z art. 14 ust. 3 pkt 2 lit a Prawa budowlanego) i nie jest konieczne dokonywanie weryfikacji, czy Skarżący spełnia także warunek określony w § 5 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia z 2014 r. Analogicznie, na gruncie przepisu § 4 ust. 4 Rozporządzenia z 2019 r. należałoby to przyjąć albowiem i w tym przypadku ustawodawca także posłużył się alternatywą nierozłączną.

Z powyższych względów, postępując zgodnie z oceną prawną zawartą w wyroku z 13 listopada 2018 r. Organ nie był zobowiązany do dokonywania dalszych ustaleń dla wykazania spełnienia przesłanki z art. 14 ust. 3 pkt 2 lit a Prawa budowlanego. To co powinno stać się dalej przedmiotem analizy Komisji związane było z oceną, czy spełnione zostały pozostałe przesłanki z art. 14 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego w zakresie wymaganej praktyki (tj. art. 14 ust. 3 pkt 2 lit. b i c Prawa budowlanego). Komisja jednak nie poczyniła w tym zakresie żadnych ustaleń skupiając się na analizie i zastosowaniu do niniejszej sprawy przepisu § 5 ust. 5 Rozporządzenie z 2014 r., który w świetle właściwie dokonanej wykładni tego przepisu prawa, jak i wskazań ww. wyroku z 13 listopada 2018 r. nie mógł być uznany za przepis mający zastosowanie w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przed Komisją a następnie stać się podstawą prawną podejmowanego przez nią rozstrzygnięcia (zob. str. 5 zaskarżonej decyzji).

Uzasadniając powyższe w pierwszej kolejności należy wskazać, że Rozporządzenie z 2014 r. zostało zastąpione Rozporządzeniem z 2019 r. i to zapisy tego ostatniego aktu prawnego powinny znaleźć zastosowanie w sprawie, niezależnie od analogicznych rozwiązań jakie w ww. zakresie zostały przyjęte na gruncie każdego z tych aktów prawnych. Ponadto, należy zwrócić uwagę na postanowienie analizowanego przez Organ § 5 ust 5 Rozporządzenia z 2014 r., które już w ramach dokonywanej wykładni językowej pozwala ustalić do jakich stanów faktycznych ma ten przepis prawny zastosowanie. Zgodnie bowiem z jego brzmieniem ,,wymóg posiadania wiedzy i umiejętności w zakresie, o którym mowa w załączniku nr 2 do rozporządzenia, uznaje się za spełniony, jeżeli:

1) nazwa specjalności określona w ramach kierunku studiów odpowiada zakresowi wiedzy i umiejętności dla danej specjalności uprawnień budowlanych lub

2) informacje zawarte w suplemencie do dyplomu albo wypisie z przebiegu studiów potwierdzonym przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni potwierdzają, że program studiów obejmuje zajęcia w tym zakresie.".

Zwrócić tutaj trzeba szczególną uwagę na to, że postanowienie omawianego przepisu prawa odwołuje się do wymogu posiadania wiedzy i umiejętności, o którym mowa załączniku nr 2 do ww. Rozporządzenia z 2014r. Z tym wymogiem spotykamy się na gruncie Tabeli ,,Wykaz kierunków studiów wyższych odpowiednich i pokrewnych dla danej specjalności" objętej załącznikiem nr 2 do tego Rozporządzenia ale w odniesieniu do innych kierunków niż kierunek w zakresie budownictwa odnoszony do specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie (tj. Lp. 2 tej Tabeli). Z odwołaniem do posiadania wiedzy i umiejętności, o których stanowi § 5 ust. 5 Rozporządzenia z 2014 r. mamy do czynienia przy określaniu kierunku, który może być uznany za odpowiedni lub pokrewny w sytuacji gdy umożliwione jest na tym kierunku zdobycie wiedzy i umiejętności z określonej dziedziny niezbędnej dla przyjęcia, że analizowany kierunek może być uznany za taki dla rozpatrywanej specjalności uprawnień budowlanych (por. Lp. 8 -12, 16 Tabeli załącznika nr 2 do Rozporządzenia z 2014r.). Nie dotyczy to jednak sytuacji z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie albowiem w odniesieniu do studiów w zakresie budownictwa postanowienie ujęte w wykazie (Lp. 2 Tabeli) jasno stanowi, że jest to kierunek pokrewny dla specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie, co zachowuje, jak już zostało to wspomniane powyżej, swoją aktualność także w świetle postanowień nowego Rozporządzenia z 2019r. Z powyższych względów nie można zaakceptować stanowiska Organu, że przepis § 5 ust. 5 Rozporządzenia z 2014 r. miał zastosowanie w sprawie a w konsekwencji i wniosku przyjętego przez Komisję w zaskarżonej decyzji, że niespełnienie wymogów z ww. przepisu prawa przemawia za odmową uwzględnienia wniosku Skarżącego.

Podsumowując trzeba zatem też w konsekwencji stwierdzić, że opierając się na niemającym zastosowania w sprawie § 5 ust. 5 Rozporządzenia z 2014r. Komisja dokonała w istocie kwalifikowania i weryfikacji wykształcenia Skarżącego w sytuacji gdy w tym zakresie Sąd już zajął stanowisko w wyroku z 13 listopada 2018 r. przyjmując w nim, że spełniona została przesłanka z art. 14 ust. 3 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy Komisja, przy wydaniu zaskarżonej decyzji, na skutek niewłaściwego zastosowania ww. postanowienia Rozporządzenia naruszyła w konsekwencji także przepis art. 153 Ppsa poprzez pominięcie oceny prawnej zawartej w ww. wyroku a w następstwie tego także poprzez niedokonanie wskazywanej przez Sąd analizy kolejnej przesłanki z art. 14 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego tj. odbycia praktyki (por. art. 14 ust. 3 pkt 2 lit b i c Prawa budowlanego). Wskazane naruszenia przepisu prawa materialnego i przepisu Ppsa miały wpływ na wynik sprawy i z tego względu Sąd postanowił uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c Ppsa (pkt 1 sentencji wyroku).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ winien przyjąć, że Skarżący ukończył kierunek studiów pokrewnych dla wskazywanej specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie co oznacza, że spełniona została przesłanka z art. 14 ust. 3 pkt 2 lit. a Praw budowlanego w związku z Lp. 2 Tabeli ,,Wykaz kierunków studiów odpowiednich lub pokrewnych dla danej specjalności" załącznika nr 2 do Rozporządzenia z 2019r. Dla oceny jednak, czy spełnione zostały wszystkie przesłanki do uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania w ograniczonym zakresie konieczne jest spełnienie także pozostałych przesłanek określonych w ww. przepisie prawa tj. w art. 14 ust. 3 pkt 2 lit. b i c Prawa budowlanego w zakresie wymaganej praktyki przy sporządzaniu projektów i na budowie. Ocena spełnienia tych przesłanek winna być przedmiotem dalszej analizy Komisji przy ponownym rozpoznaniu sprawy, w ramach dokonywanego kwalifikowania wykształcenia i praktyki zawodowej Strony.

O kosztach postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w związku z art. 210 § 2 Ppsa (pkt 2 sentencji wyroku).