Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 86/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2  ust. 1, 3  ust. 1  i  4
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA – Katarzyna Radom, Sędzia WSA – Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Protokolant: sekretarz sądowy – Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. sprawy ze skargi: T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...], [...] w przedmiocie: podatku od nieruchomości na 2013 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarżoną decyzją z dnia [...] (nr [...], [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: SKO, Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] ustalającą T. K. oraz K. K. (dalej wspólnie: strony, podatnicy) zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2013 r. w wysokości 2.084 zł.

Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta W. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie podatku od nieruchomości na 2013 r. za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. W trakcie postępowania organ podatkowy ustalił, że przedmiotowy budynek jest współwłasnością K. K. i T. K. oraz Gminy W. W budynku tym wyodrębniony jest lokal niemieszkalny o powierzchni 261,93 m2 stanowiący własność stron. Nieruchomość posadowiona jest na działce gruntu nr [...] sklasyfikowanej jako inne tereny zabudowane - Bi, a udział stron w tym gruncie stanowi 5570/10000.

Po wyznaczeniu stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta W. ustalił stronom zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na 2013 r. w kwocie 2.084 zł. Jako przedmiot opodatkowania wskazał budynki lub ich części pozostałe o pow. 261,93 m2 oraz grunty pozostałe o pow. 171,56 m2.

W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej strony wniosły o zaprzestanie naliczania podatku od nieruchomości do czasu rozpoczęcia użytkowania lokalu będącego przedmiotem opodatkowania. Ponadto podniosły, że organ pierwszej instancji bezzasadnie odmówił przeprowadzenia wnioskowanego przez strony dowodu, tj. dokonania obmiarów z natury, na okoliczność faktycznego udziału poszczególnych współwłaścicieli nieruchomości w działce gruntu. Jednocześnie strony zaznaczyły, iż powierzchnia nieruchomości będąca w ich posiadaniu jest bezsporna i wynosi 261,93 m2. Ponadto strony zarzuciły, iż organ podatkowy ustalił solidarnie wymiar podatku od nieruchomości na 2013 r. dla obojga małżonków w sytuacji, gdy mają oni umowę małżeńską w postaci aktu notarialnego z dnia 31 marca 1995 r. o rozdzielności majątkowej. Zdaniem stron, decyzja powinna być wydana dla każdego z małżonków osobno od 50% własności. Końcowo strony podniosły, że w niniejszej sprawie nie zostały stronom zakomunikowane fakty znane organom podatkowym z urzędu.

SKO utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdziło, że w toku postępowanie strony nie kwestionowały przeznaczenia nieruchomości, jak i zastosowanych w sprawie stawek podatku. Jak zauważył organ odwoławczy, z aktów notarialnych z dnia 20 lutego 1998 r., repertorium [...] oraz z dnia 27 lutego 2004 r., repertorium [...], wynika, że podatnicy są współwłaścicielami działki gruntu nr [...] w udziale 5570/10000. Okoliczność tę potwierdza również wypis z rejestru gruntów z dnia 14 lutego 2013 r. Bezzasadne więc było – w ocenie organu – żądanie stron ustalenia w sprawie ich udziałów w działce gruntu. Zebrane przez organ pierwszej instancji dokumenty określają bowiem wyraźne udział stron w posiadanej działce. Organ zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie powierzchnia lokalu niemieszkalnego była bezsporna, co także potwierdziły w odwołaniu same strony.

Co do bezpodstawnego solidarnego ustalenia stronom zobowiązania podatkowego, mimo faktu istnienia rozdzielności majątkowej między małżonkami, organ odwoławczy podniósł, że sposób ustalenia zobowiązania podatkowego wynika z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm., dalej: u.p.o.l.). Skoro podatnicy nie dokonali fizycznego podziału posiadanej nieruchomości i nie stali się wyłącznymi właścicielami części nieruchomości to nie było – według organu – podstaw prawnych do ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości każdemu z nich osobno za część, która na każdego z nich przypada. Ponieważ strony są w dalszym ciągu współwłaścicielami (w częściach ułamkowych, po ½ udziału) części nieruchomości przy ul. [...], to obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciążył na nich solidarnie.

Odnośnie zarzutu dotyczącego niezakomunikowania stronom faktów znanych z urzędu SKO wyjaśniło, że organy podatkowe obu instancji zapewniły stronom czynny udział w każdym stadium postępowania oraz przed wydaniem decyzji umożliwiły wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Końcowo Kolegium wskazało, że dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie ma znaczenia, czy nieruchomość jest użytkowana, ani też czy jej właściciele czerpią pożytki z jej posiadania.

W treści skargi do tutejszego Sądu T. K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, ewentualnie o uchylenie ich w całości. W uzasadnieniu skargi zasadniczo powtórzył argumentację stron z odwołania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Stosownie do brzmienia art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego, mogących mieć istotny wpływ (mających wpływ) na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu podatkowego wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem dostateczne podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu między stronami jest kwestia, czy organy podatkowe w sposób prawidłowy ustaliły podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości oraz czy zasadnie ustaliły zobowiązanie podatkowe solidarnie obu stronom.

Na wstępie trzeba wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty; budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 u.p.o.l. stanowi zaś, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące m.in. właścicielami nieruchomości. Podstawę opodatkowania, w myśl art. 4 ust. 1 u.p.o.l., stanowi dla gruntów ich powierzchnia, a dla budynków – powierzchnia użytkowa.

Zgodnie z aktami administracyjnymi, w sprawie niesporna była wielkość powierzchni budynków, których współwłaścicielami są podatnicy. Organy podatkowe ustaliły, że wynosi ona w niniejszej sprawie 261,93 m2. W toku postępowania strony kwestionowały jedynie, że organy podatkowe nieprawidłowo przyjęły – na podstawie rejestru gruntów – powierzchnię gruntu, na którym posadowiony jest budynek przy ul. [...]. Z tego względu strony wnosiły o przeprowadzenie oględzin przedmiotu opodatkowania.

Zdaniem Sądu, twierdzenia stron o błędnym ustaleniu udziału podatników w gruncie są niezasadne. Trzeba bowiem zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe związane były danymi wynikającymi z rejestru gruntów. Art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.) stanowi, że podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem Sądu, brzmienie tego przepisu nie budzi wątpliwości, że podstawą zastosowania i wymiaru podatków jest stan prawny i faktyczny gruntów i budynków, wynikający z ewidencji gruntów i budynków (zob. wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., III SA 1685/93, CBOSA – orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych przyczyn organ podatkowy ustalając wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości nie dysponuje pełną swobodą w prowadzeniu postępowania wyjaśniającego, jeśli chodzi o ustalenia dotyczące podstawy opodatkowania tj. powierzchni gruntów, czy powierzchni użytkowej budynków lub ich części (art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.o.l.). W tym zakresie jest bowiem związany danymi z ewidencji gruntów i budynków i nie może przyjąć innej podstawy opodatkowania niż ta, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Wiążący charakter danych zawartych ewidencji gruntów i budynków wynika z faktu, iż posiada ona walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. a tym samym, że stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone (zob. uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09, wyrok NSA z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2632/10, wyrok NSA z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1040/10, wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2511/10, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Rz 574/11, wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 500/11, CBOSA – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organy podatkowe ustaliły na podstawie wypisu z rejestru gruntów, że strony są współwłaścicielami gruntu w udziale 5570/10000, co stanowi 171,56m2. Dane te były zgodne z treścią aktów notarialnych z dnia 20 lutego 1998 r., repertorium [...] oraz z dnia 27 lutego 2004 r., repertorium [...]. W rezultacie, nie istniała potrzeba dokonywania oględzin gruntu. W myśl zaś art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Podkreślić również trzeba, że zgodnie z art. 198 § 1 O.p. organ podatkowy może (nie musi) w razie potrzeby przeprowadzić oględziny. Według Sądu, taka potrzeba nie zaistniała w sprawie. Słusznie więc w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe odmówiły przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez strony.

Natomiast, co do zarzutu - niezgodnego z prawem opodatkowania solidarnego małżonków przez organy podatkowe, wskazać trzeba na treść art. 3 ust. 4 u.p.o.l., który stanowi, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5. Jeżeli więc nieruchomość – będąca przedmiotem opodatkowania – stanowi współwłasność to obowiązek podatkowy od tej nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Współwłasność polega natomiast na tym, że dana rzecz należy niepodzielnie do wszystkich współwłaścicieli, zaś każdemu ze współwłaścicieli przysługują wszystkie atrybuty prawa własności (tzn. wszystkie uprawnienia składające się na własność). Niepodzielność oznacza zaś, że każdemu ze współwłaścicieli przysługuje prawo do całej rzeczy, a nie do jej części odpowiadającej udziałowi.

W rozpatrywanej sprawie podatnicy – zgodnie z rejestrem gruntów – są współwłaścicielami gruntu i budynku na nim posadowionego. Każdy więc ze współwłaścicieli jest zobowiązany do zapłaty całej kwoty podatku obciążającego wspólną nieruchomość, z tym że zapłata całości podatku przez jednego z podatników powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Z punktu widzenia organu podatkowego nie jest jednak istotne, który z podatników dokona zapłaty. Prawidłowo więc organy podatkowe ustaliły zobowiązanie podatkowe solidarnie na oboje małżonków.

Podkreślić trzeba, że dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości bez znaczenia jest to, w jakim majątkowym ustroju małżeńskim pozostają podatnicy. Należy wskazać, że art. 3 ust. 4 u.p.o.l. nie różnicuje sytuacji prawnej podatników ze względu na to, czy małżonkowie mają wspólność ustawową, czy nie. Jedynym kryterium jest współwłasność przedmiotu opodatkowania. Zgodzić się trzeba z organem drugiej instancji, że dopóki podatnicy nie dokonają zniesienia współwłasności (np. przez podział nieruchomości między sobą) to nie ma podstaw do osobnego ich opodatkowania.

Niezasadne są także twierdzenia stron co do niezakomunikowania im przez organy podatkowe faktów znanych z urzędu. Zgodnie z art. 187 § 3 zdanie pierwsze O.p. fakty powszechnie znane (fakty notoryjne) oraz fakty znane organom podatkowym z urzędu nie wymagają dowodu. Zdanie drugie powołanego przepisu stanowi zaś, że fakty znane organowi podatkowemu z urzędu należy zakomunikować stronie. W tym miejscu należy wskazać, że fakty znane z urzędu to okoliczności, z którymi organ lub działający z jego upoważnienia pracownik zetknęli się osobiście w wyniku wykonywanej pracy lub przeprowadzonej czynności procesowej. Z akt sprawy wynika, że w toku całego postępowania strony były informowane o podejmowanych czynnościach przez organy obu instancji. Umożliwiono im również, zgodne z art. 200 O.p., zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie co do zebranego materiału dowodowego, z czego strony skorzystały. Do stron kierowane były także wezwanie o wyjaśnienia. Nie można więc uznać, że strony nie wiedziały o czynnościach procesowych podejmowanych przez organy podatkowe.

Mając na uwadze powyższe, Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w sprawie zostały podjęte wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Według Sądu, organy podatkowe zgromadziły wszelkie dowody niezbędne do wydania decyzji. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika także, aby organy podatkowe prowadziły postępowanie tendencyjne. Zdaniem Sądu, dokonana ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Według Sądu, organy podatkowe dokonały w sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych oraz prawidłowo zastosowały właściwe przepisy podatkowe.

Na marginesie należy dodać, że na obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości nie ma wpływu kwestia nieużytkowania obiektu oraz braku możliwości czerpania z niego pożytku. Z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. wynika bowiem, że obowiązkowi podatkowemu w podatku od nieruchomości podlegają m.in. właściciele gruntów i budynków. Obowiązek podatkowy powstaje więc z samego tytułu bycia właścicielem wskazanej rzeczy. W efekcie dla podatku od nieruchomości są prawnie irrelewantne okoliczności, czy dany grunt lub budynek jest użytkowany, albo czy podatnik czerpie z niego korzyści.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd był zobowiązany oddalić skargę.