Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 683/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 31 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. Spółki z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 222/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. Spółki z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

I

Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił B. Spółce z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi wniesionej przez tę spółkę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2013 r., którą nałożono na nią karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Relacjonując przebieg sprawy Sąd I instancji podał, że wraz ze skargą skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną stratą za ubiegły rok obrotowy w wysokości ponad 200.000 złotych oraz stanem rachunku bankowego, na którym znajdują się środki w kwocie 448 złotych. Skarżąca podała również, że wysokość kapitału zakładowego to kwota 5.000 złotych, zaś wartość środków trwałych to 0 złotych.

Z dokumentów nadesłanych przez stronę wynika, że w roku 2012 spółka poniosła stratę w kwocie 224.462,53 zł przy przychodzie w wysokości 287.682,75 złotych.

W sprawozdaniu z działalności skarżącej za rok 2012 wskazano, że działalność gospodarczą rozpoczęła w marcu 2012 r., a odnotowana strata finansowa netto

w kwocie 224.462,53 złotych była związana z zakupem kas fiskalnych (niezbędnych ze względu na rodzaj prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej). Skarżąca przedstawiła również wyciągi z rachunku bankowego za okres od 1 grudnia 2013 r. do 28 lutego 2014 roku, na którym saldo końcowe wyniosło 388,72 zł.

Sąd I instancji wskazując na przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, określone w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.

Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) uznał, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Z analizy dokumentacji nadesłanej przez spółkę wynika, że w 2013 r. odnotowała ona znaczny wzrost przychodów netto ze sprzedaży w stosunku do roku 2012. I tak, o ile 2012 rok zamknął się przychodem netto na poziomie 287.682,75 złotych, to w roku 2013 przychód z tego tytułu sięgnął kwoty 703.759,60 złotych. Zarazem nastąpił wzrost kosztów działalności operacyjnej w odniesieniu do poszczególnych kategorii, także w odniesieniu do wypłacanych przez spółkę wynagrodzeń, które wzrosły z kwoty 244 tysięcy do ponad 390 tysięcy złotych. Znacznie powiększyła się także wartość kosztów usług obcych, a także zużycie materiałów z kwoty 111 tys. do ponad 200 tysięcy.

Z przedstawionych powyżej okoliczności wynika bezspornie, że spółka, pomimo odnotowywanej straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, ewidentnie zwiększyła jej skalę.

Spółka nie wskazała na trudności w regulowaniu bieżących zobowiązań. Przeciwnie, konto spółki zasilane jest wpłatami dokonywanymi przez Prezesa Zarządu (kwoty od kilku do kilkunastu tysięcy złotych w skali miesiąca).

W ocenie Sądu I instancji z powyższego wynika, że skarżąca dysponuje środkami i zamierza kontynuować swoją działalność, a koszty sądowe, które jest obowiązana ponieść w zainicjowanej sprawie winny być traktowane na równi z innymi zobowiązaniami spółki, wynikającymi z prowadzonej działalności gospodarczej.

W tym stanie sprawy Sąd I instancji uznał, że skarżąca jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego i stosownie do art. 246 § 2 pkt 2

w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

II

Zażaleniem B. Spółka z o.o. zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji w całości zarzucając mu naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. polegające na stwierdzeniu, że skarżąca spółka nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków finansowych pozwalających na stwierdzenie zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym wpis sądowy od skargi.

Podnosząc ten zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a więc stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., obejmującego zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków i opłat sądowych lub obejmującego ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jego sytuacja majątkowa

i zdolności płatnicze nie są wystarczające dla poniesienia pełnych kosztów postępowania przed sądem. W przypadku osoby prawnej oznaczać to będzie wykazanie sytuacji, w której pomimo bycia zobowiązaną na mocy generalnej zasady ponoszenia przez strony postępowania kosztów swojego w nim uczestnictwa (art. 199 p.p.s.a.), nie ma ona realnej możliwości wygospodarowania środków finansowych niezbędnych na pokrycie pełnych kosztów postępowania przed sądem administracyjnym.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, podzielić należy ocenę, jakiej dokonał Sąd I instancji w związku z rozpoznaniem wniosku skarżącej o zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej – wpisu od skargi.

Mając na uwadze okoliczności dotyczące osiągniętego przychodu, poniesionej straty, która związana była z rozwojem działalności, danych wynikających z bilansu

i sprawozdania skarżącej wskazującego na wzrost sprzedaży świadczonych usług, stwierdzić należy, że wnioskodawczyni nie może zostać uznana za podmiot nieposiadający lub niemogący wygospodarować odpowiednich środków na poniesienie kosztów swojego uczestnictwa w postępowaniu sądowym. Tym samym Sąd I instancji po zbadaniu przedstawionych przez skarżącą dokumentów, prawidłowo stwierdził, że nie wystąpiła przesłanka określona w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. warunkująca udzielenie skarżącej spółce prawa we wnioskowanym zakresie.

Niezasadne jest stanowisko skarżącej zawarte w uzasadnieniu zażalenia, dotyczące oparcia się przez Sąd I instancji przy rozpoznawaniu wniosku

o "domniemane, prognozowane dochody" spółki. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji swoją ocenę zdolności do poniesienia kosztów sądowych skarżącej oparł o informacje zawarte we wniosku i dokumentach do niego dołączonych, zatem ocena ta obejmowała wyłącznie analizę rzeczywistego stanu majątkowego i finansowego spółki przedstawionego przez samą skarżącą.

Dokonanej oceny nie zmienia również wykazana przez skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem powstaje ona wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem, powstanie straty, nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Innymi słowy, wykazanie jedynie straty w bilansie nie przesądza automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy.

Odnosząc się do argumentu skarżącej, że wpłaty dokonywane na jej konto: "są niczym innym, jak próbą ratowania Spółki", która: "aby w pełni funkcjonować musi otrzymywać pomoc finansową z zewnątrz", nie zasługuje on na uwzględnienie. Konfrontując tę okoliczność z informacjami o obrocie wynikającymi z przedłożonych wyciągów z rachunku bankowego spółki należy uznać za prawidłowe stanowisko Sądu I instancji, gdyż nie miał on możliwości oszacowania wpływów spółki uzyskiwanych od klientów z tytułu usług świadczonych przez stronę. Z oświadczeń spółki nie wynika, jaki osiąga przychód z aktualnie prowadzonej działalności i jaka jest wysokość i źródło ponoszonych kosztów. Z przedłożonych wyciągów z rachunku bankowego w ogóle nie wynika, że spółka - prowadząc działalność gospodarczą - ponosi jakiekolwiek inne koszty niż związane z płatnościami na rzecz urzędu skarbowego, ZUS, czy komorników. Może to sugerować, że spółka posiada również inne (nieujawnione Sądowi) rachunki bankowe, a w każdym razie świadczy o niespójności między składanymi oświadczeniami o sytuacji majątkowej strony, a dokumentami źródłowymi, które tę sytuację mają potwierdzać.

W konsekwencji za trafną należy uznać ocenę Sądu pierwszej instancji, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co prawidłowo skutkowało odmową przyznania spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku, uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku, bowiem jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium finansowe.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.