Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 222/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 13 lipca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Marcin Stańczyk, po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2006 roku na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi E. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej stwierdza nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Zespołu do spraw Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. z dnia [...] znak: [...]


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Kierownik Zespołu do Spraw Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P., działając na podstawie art. 1, art.2, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 3 i art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 22.kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) odmówił E. I. zaliczki alimentacyjnej, wnioskowanej na syna M. I. W uzasadnieniu podniósł, iż powodem odmowy przyznania świadczenia jest brak zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych i wysokości wyegzekwowanych świadczeń.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła E. I. Podniosła, iż ojciec dziecka – W. I., przebywający na stałe w Hiszpanii, wyraził zgodę na ratalne spłacenie zaległości alimentacyjnych, jednakże od 2002r. nie otrzymała żadnych świadczeń od zobowiązanego – ani zaległych ani bieżących. Ponieważ zaś dziecko "musi jeść , ubrać się a także chodzić do szkoły", przeto stan próżni, która się de facto wytworzyła, jest dla dziecka krzywdzący.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r.,poz. 1071 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach orzeczenia podniosło, iż z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni – E. I. jest osobą rozwiedzioną, samotnie wychowującą syna M. I., na rzecz którego, wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 30.listopada 2000r., w sprawie o sygn.akt I C 448/00, podwyższone zostały alimenty do kwoty po 170,00,-zł. miesięcznie. Z pisma Prezesa Sądu Okręgowego w P. z dnia 8.listopada 2005r. wynika natomiast, że w dniu 30.listopada 1995r. wpłynął wniosek E. I., działającej w imieniu małoletniego syna o alimenty w trybie Konwencji Nowojorskiej od dłużnika W. I., zamieszkałego w Hiszpanii. Wniosek ten został przekazany do organu przyjmującego w Hiszpanii. Z pisma tegoż organu z dnia 21.kwietnia 2005r. wynika natomiast, że zobowiązany przekazał ostatnie świadczenie alimentacyjne w 2002r. Powstałe zaległości alimentacyjne proponuje spłacić po 150 euro miesięcznie, na co E. I. wyraziła zgodę. O fakcie tym Sąd Okręgowy poinformował organ przyjmujący pismem z dnia 13.września 2005r.

W ocenie Kolegium, ze złożonych dokumentów nie wynika, aby egzekucja przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu była bezskuteczna, albowiem dłużnik, za zgodą wnioskodawczyni zobowiązał się wysyłać 150 euro miesięcznie matce "jak robił to do 2002r." Po myśli art. 10 ust. 1a wskazanej ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w przypadku, gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych składa wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz wymaganą dokumentacją. W ocenie Kolegium, odwołująca nie przedłożyła stosownego zaświadczenia ani też informacji o stanie egzekucji, pozwalającego na przyznanie prawa do zaliczki alimentacyjnej. Jeżeli natomiast dłużnik alimentacyjny nie wywiązał się z zawartego porozumienia i nie łoży na utrzymanie dziecka zadeklarowanych kwot, wnioskodawczyni winna, w ocenie Kolegium, ponownie zwrócić się o egzekucję zasądzonych alimentów.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła E. I., podnosząc, iż jest ona dlań krzywdząca. Załączając pismo Prezesa Sądu Okręgowego w P. z dnia 25.stycznia 2006r. wskazała, iż egzekucja zasądzonych alimentów jest bezskuteczna, zaś ojciec dziecka nie łoży na jego utrzymanie od 2002.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek z powodów innych od wskazanych w jej treści.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) .

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa w stopniu skutkującym stwierdzenie jego nieważności.

Zgodnie bowiem z treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22.kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18.roku życia, albo w przypadku gdy uczy się w szkole wyższej, do ukończenia 24.roku życia. Osobą uprawnioną jest natomiast podmiot uprawniony do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu egzekucyjnego, którego egzekucja jest bezskuteczna, przy spełnieniu dodatkowych warunków, określonych w art. 2 pkt 5 cytowanej ustawy. Ustalenie prawa do zaliczki następuje na wniosek osoby uprawnionej, jej przedstawiciela ustawowego albo opiekuna prawnego (art. 10 ust. 2 ustawy). Nie oznacza to jednak, że osobą uprawnioną staje się tenże ustawowy przedstawiciel, względnie opiekun prawny, któremu przyznawana jest zaliczka lub też któremu tejże zaliczki się odmawia. Tymczasem w decyzji organu I instancji, jako jej adresatka wskazana została E. I., której odmówiono prawa do "zaliczki alimentacyjnej wnioskowanej na M. I.". Przyjęta konstrukcja, uzasadniona dla zasiłku rodzinnego i dodatków doń, przewidzianych w ustawie z dnia 28.listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), nie opowiada wymogom ustawy z dnia 22.kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Zgodnie bowiem z ogólną regulacją, dotyczącą reprezentacji osób małoletnich, zawartą w 30 § 2 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), osoby fizyczne nie posiadające zdolności do czynności prawnych, działają przez swoich ustawowych przedstawicieli. Zdolność do czynności prawnych ocenia się natomiast, co do zasady, na podstawie przepisów prawa cywilnego (art. 30 § 1 k.p.a.). Po myśli art. 12 ustawy z dnia 23.kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) natomiast, nie posiadają zdolności do czynności prawnych małoletni, którzy nie ukończyli lat 13.

W tym kontekście też, w ocenie Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, należy odczytywać zapis, zawarty w art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 22.kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, przyznający przedstawicielom ustawowym i opiekunom prawnym, uprawnienie do występowania z wnioskiem o przyznanie zaliczki alimentacyjnej. W żadnej mierze nie prowadzi on natomiast do odmiennego, niż wskazany w art. 7 ust. 1 ustawy, określenia kręgu osób uprawnionych do zaliczki alimentacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie osobą uprawnioną, na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 30.listopada 2000r. jest małoletni M. I. Tym samym więc, skierowanie decyzji do E. I. – ustawowej przedstawicielki małoletniego uprawnionego, uznać należy za dotknięte wadą z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ nie jest ona stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. (podobnie co do zasady Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10.listopada 1992r., sygn.akt V SA 494/92, ONSA 1993/4/102, dotyczącym skierowania decyzji do pełnomocnika strony).

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Z uwagi natomiast na charakter prawny zaskarżonej decyzji (nie nadającej się do wykonania i nie wymagającej wykonania), brak było podstaw do orzekania w przedmiocie jej wykonania, w trybie art. 152 p.p.s.a.