Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 297/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 154 poz 1793
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół.
article: art. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 6 poz 65
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty
article: art. 30 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 120 poz 1252
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska (spr.), Sędziowie NSA Wojciech Chróścielewski, Henryk Dolecki, Protokolant Mariusz Bartosiak, po rozpoznaniu w dniu 14 października 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Marii C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 listopada 2004 r. sygn. akt III SA/Lu 528/04 w sprawie ze skargi Marii C. na decyzję Wojewody L. z dnia 10 sierpnia 2004 r. (...) w przedmiocie odmowy przyznania prawa zasiłku przedemerytalnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 25 listopada 2004 r. III SA/Lu 528/04, oddalił skargę Marii C. na decyzję Wojewody L. z dnia 10 sierpnia 2004 r. (...), w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda L. - na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. nr 99 poz. 1001/ oraz art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty /Dz.U. 2003 nr 6 poz. 65/, po rozpatrzeniu odwołania Marii C. - utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta L. z dnia 23 czerwca 2003 r. (...) orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda L. zaznaczył, iż instytucja zasiłku przedemerytalnego została zniesiona z dniem 1 stycznia 2002 r. Wówczas bowiem art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu będący podstawą do przyznania zasiłku przedemerytalnego, został skreślony mocą art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudniania absolwentom szkół /Dz.U. nr 154 poz. 1793/.

Jednocześnie z art. 11 ust. 2 tejże ustawy wynikało, że osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, (...) nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach.

Regulacja prawna dotycząca przyznawania wymienionego zasiłku została ponownie zmieniona przepisami ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty /Dz.U. 2003 nr 6 poz. 65/. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługiwało bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia.

Reasumując Organ uznał, iż obecnie brak jest podstaw do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Jedynym wyjątkiem były sytuacje dotyczące osób bezrobotnych, które dokonały rejestracji w urzędzie pracy do dnia 12 stycznia 2002 r. i do tego dnia spełniły ustawowe wymogi do nabycia prawa do tego zasiłku, określone w art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Tymczasem, jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Maria C. pierwszej rejestracji, jako osoba bezrobotna dokonała w dniu 6 lutego 2001 r., po czym status osoby bezrobotnej utraciła z dniem 1 września 2001 r., z powodu podjęcia pracy w ramach umowy zlecenia w Firmie Usług Opiekuńczych "W." w L. Po jej zakończeniu, co nastąpiło w dniu 21 stycznia 2004 r., skarżąca zarejestrowała się ponownie jako bezrobotna dnia 17 marca 2004 r.

Stąd - w ocenie Organu - skarżąca nie spełniła wymogów przyznania jej zasiłku przedemerytalnego, gdyż nie dokonała ona rejestracji jako osoba bezrobotna, do dnia 12 stycznia 2002 r.

Maria C. wniosła skargę na powyższą decyzję wskazując, że na dzień 14 sierpnia 2001 r., według obowiązujących wówczas przepisów posiadała staż uprawniający do przyznania zasiłku przedemerytalnego, tj. 25 lat ogólnego stażu pracy /w tym siedmiomiesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych/, w tym 15 lat pracy w warunkach szkodliwych.

W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, iż organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły i oceniły stan faktyczny, wskazały podstawę materialnoprawną regulującą przyznawanie zasiłków przedemerytalnych wydawanych rozstrzygnięć i zastosowały ją do ustalonego stanu faktycznego.

Bowiem żeby wydać rozstrzygnięcie o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego należało zbadać, czy wnioskodawca spełniał przed dniem 12 stycznia 2002 r. warunki do nabycia owego prawa, określone w art. 37j nieobowiązującej obecnie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu na dzień 31 grudnia 2001 r., tj.:

1/ spełnianie warunków do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych czyli:

a/ bycie osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, a także spełniającą inne przesłanki wymienione w przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy;

b/ bycie zarejestrowanym w powiatowym urzędzie pracy oraz

c/ posiadania w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania 365 dni określonej w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy, formy zatrudnienia;

2/ posiadanie okresu uprawniającego do emerytury;

3/ posiadanie:

a/ okresu uprawniającego do zasiłku wynoszącego 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub

b/ okresu uprawniającego do zasiłku wynoszącego 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Jednocześnie w myśl art. 37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługiwał na wniosek tej osobie, która w dniu rejestracji w urzędzie pracy lub też w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych spełniła warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego.

Odnosząc się do poszczególnych przesłanek nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, należy stwierdzić przede wszystkim, że skarżąca Maria C. nie była na dzień 12 stycznia 2002 r. zarejestrowana w urzędzie pracy, zatem nie spełniała podstawowego warunku nabycia prawa do zasiłku. Wobec powyższego - wskazał Sąd - ocena, czy zostały spełnione pozostałe przesłanki jest bezprzedmiotowa.

Na marginesie zaznaczono, iż na dzień 12 stycznia 2002 r. wykonywała inną pracę zarobkową, tj. była zatrudniona na podstawie umowy zlecenia. Bezsporne jest również, że okres zatrudnienia skarżącej wynosił 24 lata i 197 dni /w tym 22 lata i 136 dni w warunkach szczególnych/, zatem nie posiadała ona okresu uprawniającego do zasiłku. Pracy w charakterze opiekunki domowej na zasadzie umowy zlecenia w Firmie Usług Opiekuńczych "W." z uwagi na comiesięczne wynagrodzenie, które nie osiągało poziomu co najmniej najniższego wynagrodzenia, nie można zaliczyć do okresu zatrudnienia uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. Również okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, z uwagi na to, że zasiłek ten nie był pobierany "aktualnie", tj. na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa do zasiłku, nie podlega zaliczeniu do okresu zatrudnienia uprawniającego do zasiłku.

Maria C. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając mu naruszenie prawa materialnego:

1. art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu;

2. art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudniania absolwentom szkół

3. art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty;

4. art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, poprzez błędną wykładnię wskazanych przepisów polegającą na przyjęciu, iż skarżąca nie spełniła warunków do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że fakt rejestracji skarżącej jako bezrobotnej, pod rządami ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i obowiązującego wówczas art. 37j, przy jednoczesnym legitymowaniu się wymaganym okresem uprawniającym do zasiłku dla bezrobotnych, powoduje, że przysługuje jej prawo do zasiłku przedemerytalnego. Skarżąca podkreśliła, iż posiadała status bezrobotnego od 6 lutego do 1 września 2001 r. W okresie tym posiadała uprawnienia do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, zaś stosowny wniosek złożyła przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych. Warunki przyznania przedmiotowego zasiłku, zostały zachowane również przy ponownej rejestracji, jako bezrobotnej w dniu 17 marca 2004 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego nie są trafne.

Bezsporne w sprawie jest, iż wniosek skarżącej o przyznanie zasiłku przedemerytalnego został zgłoszony dopiero w dniu 26 maja 2004 r.

W tej dacie, stosownie do art. 3 pkt 13 ww. ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy.... przepisy nie przewidywały już instytucji zasiłków przedemerytalnych. W związku z tym nie istniały już podstawy prawne do jego przyznania.

Sąd I instancji dokonał prawidłowo wykładni powołanych w skardze kasacyjnej przepisu art. 11 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r., art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty, a także przepisu art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych /Dz.U. nr 120 poz. 1252/.

Zgodnie z tym ostatnim przepisem, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Sąd przepisy te stosował i w związku z tym nieuzasadniony jest zarzut naruszenia tego przepisu.

Tak jak to wskazano wyżej, w dacie składania przez skarżącego wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, nie istniała już ta instytucja, a przyznanie tego zasiłku było tylko możliwe w ściśle określonych sytuacjach w stosunku do osób, które spełniały określone warunki i złożyły wniosek o jego przyznanie do dnia 12 stycznia 2002 r. Ta bowiem data jest graniczną datą odnoszącą się do możliwości przyznania zasiłku przedemerytalnego, o czym stanowi powołany przepis art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Zarówno powyższy przepis, jak i przepis art. 11 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy są przepisami o charakterze przejściowym i regulują sytuacje, które powstały do dnia 12 stycznia 2002 r., a to w związku ze zniesieniem instytucji zasiłków przedemerytalnych. Przepisy te nie reaktywują tej instytucji, a jedynie przewidują możliwość przyznania zasiłku przedemerytalnego osobie spełniającej określone warunki, która z takim wnioskiem wystąpiła w określonym terminie.

W niniejszej sprawie skarżąca od dnia 6 lutego do dnia 31 sierpnia 2001 r. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna, ale w okresie tym nie składała wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. W związku z podjęciem zatrudnienia z dniem 1 września 2001 r. utraciła status bezrobotnej.

Tak więc ani w dniu 31 grudnia 2001 r., ani 12 stycznia 2002 r., nie była osobą bezrobotną, co stanowiło jeden z koniecznych warunków uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego.

W związku z tym - jak prawidłowo wywiódł Sąd I instancji - skarżąca nie nabyła prawa do zasiłku przedemerytalnego na podstawie powołanych przepisów.

W związku z tym złożony przez skarżącą wniosek o jego przyznanie już po wygaśnięciu instytucji zasiłków przedemerytalnych, nie mógł być skuteczny.

Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji wyroku.