Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 510/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 33 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia NSA Kamila Paszowska-Wojnar, Sędzia WSA Anna Moskała, Magdalena Jankowska-Szostak, (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale III na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2020 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] sierpnia 2019 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. na rzecz skarżącego S. S. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym przez S. S. (dalej strona, skarżący) postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. - zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 18 i 34 § 5 i 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm. - zwanej dalej u.p.e.a.) - utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora ZUS Oddział we W. z [...] czerwca 2019 r. (nr [...]), które zostało wydane na podstawie uregulowań art. 34 § 1 i § 4 oraz art. 33 § 1 pkt 1, w związku z art. 17 § 1 u.p.e.a. Organ pierwszej instancji uznał w całości za nieuzasadniony zarzut wykonania obowiązku uregulowania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za luty 2019 r. i ubezpieczenie zdrowotne za luty 2019 r. określonego w tytułach wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. [...] maja 2019 r. nr: [...],[...] przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, w całości za nieuzasadniony.

Rozstrzygnięcie to zapadło w oparciu o następujący stan prawny i faktyczny.

Dyrektor Oddziału ZUS we W. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec S. S. Będąc wierzycielem w niniejszym postępowaniu skierował [...] marca 2019 r. do S. S. upomnienia o nr UP [...] oraz UP [...] wzywające do zapłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za luty 2019 r. i ubezpieczenie zdrowotne za luty 2019 - w terminie 7 dni, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej. Upomnienia te zostały doręczone [...] kwietnia 2019 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru. Wierzyciel wystawił [...] maja 2019 r. tytuły wykonawcze obejmujące nieuregulowane należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w lutym 2019 roku. W dniu [...] maja 2019 r. Dyrektor Oddziału ZUS we W. doręczył uczestnikowi odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego. Pismem z dnia [...] maja 2019 r. S. S. wniósł zarzut wygaśnięcia zaległości, z uwagi na opłacenie składek przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Skarżący podniósł, że [...] kwietnia 2019 r. opłacił całą zaległość z rachunku bankowego swojej żony., natomiast Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaliczył wpłatę na poczet zaległości w 2016 roku.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. Dyrektor Oddziału ZUS we W. przywołując treść przepisów: art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., 34 § 4 u.p.e.a wskazał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony niedopuszczalności prowadzenia egzekucji w związku z wykonaniem obowiązku uregulowania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za miesiąc luty 2019 r. określonych w wystawionych [...] maja 2019 r. tytułach wykonawczych.

Dyrektor przypomniał, że od [...] stycznia 2018 r. zmieniły się zasady opłacania i rozliczania składek, dzięki czemu płatnik składek opłaca składki jednym przelewem. Każda wpłata dzielona jest proporcjonalnie na wszystkie rodzaje opłacanych składek, na podstawie udziału w ostatniej deklaracji rozliczeniowej. Podzielona wpłata rozliczana jest w pierwszej kolejności na najstarsze zaległości, bez względu na sposób oznaczenia dokonany przez płatnika. Zasady te znajdują odzwierciedlenie w Rozporządzeniu Rady Ministrów z 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczenia składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1831).

Dyrektor ZUS wyjaśnił, że strona nie opłacała należności z tytułu składek w terminach ich płatności w pełnej wysokości, z tego powodu na dzień [...] kwietnia 2019 r. na koncie płatnika figurowały niedopłaty za okres przed [...] kwietnia 2019 r. i dlatego wpłaty dokonane w tej dacie zostały rozliczone na poczet niedopłat za wcześniejsze okresy.

Zażalenie na postanowienie organu I instancji złożył S. S., pismem z dnia [...] lipca 2019 r. W swoim zażaleniu S. S. podniósł, że Dyrektor Oddziału ZUS nie miał prawa wystawić tytułów wykonawczych i wszcząć egzekucji, gdyż w dniu [...] kwietnia 2019 r. doszło do uiszczenia należności. Zdaniem żalącego się ZUS powinien ewentualnie jedynie wszcząć postępowanie w przedmiocie odsetek za opóźnienie w płatności, które w realiach sprawy powinny być niewielkie. Wskazał, że ZUS niedopuszczalnie przeksięgował wpłatę z [...] kwietnia 2019 na inne zaległe okresy płatności, i podkreślił, że zaległości z 2016 r. są sporne ze względu na zawarty przez niego z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych układ ratalny.

Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. utrzymał przedmiotowe postanowienie w mocy. W ocenie organu II instancji organ egzekucyjny prawidłowo zastosował tryb postępowania przy rozpatrywaniu zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji. Zaznaczył, że nie miał możliwości merytorycznej ingerencji w stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, gdyż naruszyłby w ten sposób art. 29 u.p.e.a. Rozstrzygnięcie zostało więc zbadane pod kątem formalnym. Fakt przeksięgowania należności na poprzednie zaległości wynikał z § 12 ust 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczenia składek, do których obowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jednocześnie wskazał, że na rozliczenie wpłat na wcześniejsze zaległości nie ma wpływu to, czy zobowiązania na które naliczono opłaty są sporne. Oprócz tego, organ II instancji zaznaczył, że przy postępowaniu w sprawie zarzutów zastosowanie znalazł art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a., tzn. organ egzekucyjny nie musiał uzyskiwać w przedmiocie zarzutów stanowiska wierzyciela, gdyż sam jest wierzycielem w sprawie, byłoby to więc bezprzedmiotowe. Organ II instancji wskazał także, że ze względu na brzmienie art. 29 u.p.e.a. ocena zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym mieści się poza kompetencjami organu nadzoru.

Na powyższe orzeczenie skargę wniósł S. S. Podniósł w niej naruszenie:

a. przepisów postępowania:

- art. 34 § 1 w zw. z art. 32 § 1 pkt 1, 2 i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego błędne zastosowanie w zakresie uznania związania organu odwoławczego stanowiskiem zarzutów podnoszonych przez skarżącego;

- art. 15 k.p.a. w zw z art. 141 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 118 u.p.e.a. i z art. 17 § 1 oraz 23 § 1 i 4 u.p.e.a., poprzez ich pominięcie przez organ wskutek błędnej interpretacji przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a. w zakresie związania stanowiskiem wierzyciela, co pozbawia organ odwoławczy możliwości kontroli takiego stanowiska w postępowaniu odwoławczym, co w konsekwencji oznacza pozbawienie skarżącego prawa do instancyjnej kontroli rozstrzygnięć;

- art. 34 § 1, 2 i 4 u.p.e.a. w zw. z art. 17 § 1 i 1a u.p.e.a., poprzez ich błędną interpretację, i pominięcie iż w sprawie wierzyciel powinien przed wydaniem postanowienia w oparciu o art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a. zająć odrębne stanowisko w formie odrębnego postanowienia na które uczestnikowi służy zażalenie, (w sprawie brak takiego postanowienia), zaś przyjęcie błędnie contra lege z naruszeniem zasady legalizmu z art. 6 k.p.a. przy interpretacji, że w sytuacji gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym to wystarczająca jest sama informacja o samym wszczęciu postępowania egzekucyjnego;

- art. 34 § 4 u.p.e.a. w zw . z art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. i w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez ich pominięcie i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia względnie umorzenia postępowania wobec zasadnych zarzutów skarżącego wskutek poprzestania przez organ wyłącznie na stanowisku wierzyciela, bez ich zbadania merytorycznie;

- błędne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i w zw. z art. 18 u.p.e.a i nie uwzględnienie zażalenia skarżącego i utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS;

- art. 29 § 1 u.pe.a. poprzez uznanie, iż w sprawie organ odwoławczy nie może badać zasadności i wymagalności wystawionego tytułu wykonawczego, podczas gdy w sprawie zarzuty dotyczą kwestii nieistnienia takiego obowiązku za okres sporny objęty egzekucją wobec spłaty przez uczestnika, zaś pominięcie iż w oparciu o ten przepis organ z urzędu bada dopuszczalność egzekucji, w tym przy zarzutach skarżącego co do wygaśnięcia zobowiązania wobec jego spłaty;

b. przepisów materialnych tj.

- § 12 ust. 1-5 oraz § 33 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczenia składek, do których obowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, poprzez bezzasadne zastosowanie jego przepisów w niniejszej sprawie, bowiem dotyczy ono wyłącznie zaległych składek należnych (wymagalnych) dopiero po dacie wejścia w życie tego Rozporządzenia tj. po 1 stycznia 2018 r. i zaliczania na nie dalszych późniejszych wpłat;

- art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez naruszenia zasady zakazu działania prawa wstecz poprzez zastosowanie przepisów Rozporządzenia do stanów i zdarzeń prawnych z daty przed jego wejściem w życie i w konsekwencji naruszenia zasady zaufania do organów państwa;

- § 1 ust 1-6 oraz § 12 ust. 1-5 ww. Rozporządzenia poprzez wydanie go w części przepisów z naruszeniem zakazu ustawowej delegacji z przepisu art. 49 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, co skutkuje nie stosowaniem go w związku z art. 92 ust. 1 Konstytucji;

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami u.p.e.a. organ II instancji nie ma uprawnienia do merytorycznego kwestionowania stanowiska organu egzekucyjnego, będącego również wierzycielem, a sprawę bada jedynie pod kątem formalnym, które w realiach sprawy zostały wypełnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167). Natomiast w oparciu o art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2001 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy stosują środki określone w ustawie.

Skarga jest zasadna i z tych względów kontrolowane postanowienie podlega uchyleniu. Stwierdzić przy tym należy, że sąd nie jest związany granicami skargi (jej zarzutami i wnioskami oraz wskazaną podstawą prawną) i rozstrzyga sprawę w granicach sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności podkreślić należało, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i dlatego też sąd nie uwzględnił wniosku strony o rozpoznanie sprawy na rozprawie i rozpoznał ją w trybie uproszczonym.

Odnosząc się do działania organu egzekucyjnego należy na wstępie wyjaśnić, że na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 49 ust. 1 u.s.u.s. Rada Ministrów wydała 21 września 2017 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Powyższe rozporządzenie określa m.in. szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach rozliczania składek oraz kolejność zaliczania wpłat składek na poszczególne fundusze. Powyższy akt prawny stanowi zatem podstawowe narzędzie organów ZUS w zakresie prawidłowego zaliczania wpłat podatników przekazanych tytułem należnych składek. I tak zgodnie z § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, Zakład dokonuje rozliczenia dokonanej przez płatnika składek wpłaty na koncie płatnika i zewidencjonowania danych na koncie ubezpieczonego za dany miesiąc kalendarzowy na podstawie deklaracji oraz raportów lub deklaracji korygującej i raportów korygujących, w części przypadającej na dany fundusz według podziału ustalonego zgodnie z § 7 ust. 1. W myśl ust. 2, kwota wpłaty w części przypadającej na ubezpieczenia społeczne podlega zaliczeniu na fundusz emerytalny i otwarte fundusze emerytalne, fundusz rentowy, fundusz chorobowy oraz fundusz wypadkowy, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności, z uwzględnieniem § 13 ust. 1. Stosownie do ust. 3, kwota wpłaty w części przypadającej na Fundusz Emerytur Pomostowych podlega zaliczeniu na należności z tego tytułu, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności. W myśl z kolei ust. 4 kwota wpłaty w części przypadającej na ubezpieczenie zdrowotne podlega zaliczeniu na należności z tego tytułu, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności. Zaś stosownie do ust. 5, kwota wpłaty w części przypadającej na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych podlega zaliczeniu na należności z tych tytułów, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności.

Powyższe rozporządzenie zostało wydane, wbrew twierdzeniom strony, zgodnie z delegacją art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U z 2020 r. poz. 266) zgodnie z którym: "Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia: kolejność zaliczania wpłat składek na FUS oraz innych należności, do których poboru jest zobowiązany Zakład, jeżeli płatnik opłaca je i przekazuje niezgodnie z przepisami ustawy,"

Zatem trzeba zauważyć, że co do zasady organy ZUS kierując się ww. postanowieniami rozporządzenia z 21 września 2017 r. dokonane przez płatników wpłaty księgują na najwcześniej wymagalne zobowiązania zgodnie z regułami wskazanymi powyżej.

Tym samym bez znaczenia pozostają ewentualne wnioski strony o zaksięgowanie dokonanych przelewów na konkretne (wskazane przez zobowiązanego) nieopłacone składki.

Zgodnie z § 33 rozporządzenia wchodzi ono w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. Płatność wykonana przez skarżącego miała miejsca [...] kwietnia 2018 r. tak więc zarzut naruszenia zakazu działania prawa w wstecz przez zastosowanie przepisów rozporządzenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do dalszych zarzutów skarżącego należy również zaznaczyć, że brak jest podstaw do ich uwzględnienia.

Z mocy art. 83 c ust. 2 o systemie ubezpieczeń społecznych od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień Zakładu w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje. W myśl zaś art. 83 c ust. 1 ustawy systemowej dla postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez kierownika terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu działającego jako organ egzekucyjny na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organem odwoławczym jest dyrektor izby administracji skarbowej.

Zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny (NSA), uchwałą 7 sędziów z 25 czerwca 2007 r., sygn. I FPS 4/06 (CBOiS – orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe.

Związanie organu rozpatrującego zażalenie w niniejszej sprawie stanowiskiem wierzyciela, w przypadku tego rodzaju zarzutu, jaki został podniesiony przez skarżącego (dotyczących art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.), nie budzi wątpliwości, w świetle art. 34 § 1 zd. 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

W obecnej sprawie wierzycielem i zarazem organem egzekucyjnym był oddział ZUS, dlatego też uznać należy za słuszne, wywodzone z motywów uchwały 7 sędziów NSA z 25 czerwca 2007 r., sygn. I FPS 4/06 twierdzenie, że wobec takiej konfiguracji wskazanych wyżej podmiotów, sprowadzającej się w istocie do ich tożsamości, stanowisko wierzyciela znalazło odzwierciedlenie w postanowieniu organu egzekucyjnego.

Innymi słowy jeżeli wierzycielem i zarazem organem egzekucyjnym jest oddział ZUS, to wobec takiej konfiguracji stanowisko wierzyciela znalazło odzwierciedlenie w postanowieniu organu egzekucyjnego, którego organ II instancji, rozpatrujący zażalenie, nie był władny weryfikować. Przyjęcie przeciwnego poglądu doprowadziłoby bowiem do wyłączenia związania stanowiskiem wierzyciela (w tym wypadku również organu egzekucyjnego), a tym samym regulacji art. 34 § 1 u.p.e.a., do czego brak jest prawnego uzasadnienia.

Niezależnie jednak od powyższego zaznaczyć należy, że przyjęta przez organ II instancji koncepcja rozpatrywania zażalenia na postanowienie ZUS, ograniczonego zakresowo, jeżeli chodzi o kwestie materialnoprawne, nie oznacza pozbawienia skarżącego możliwości kontroli wydanego rozstrzygnięcia, w odniesieniu do podniesionych przez niego zarzutów. Kontrola ta bowiem odbywa się w ramach kontroli sądowej, sprowadzającej się do orzekania w stosunku do zaskarżonego postanowienia, w granicach rozpoznawanej sprawy, w odniesieniu do wszystkich wydanych w jej ramach rozstrzygnięć.

Biorąc pod uwagę wskazane regulacje w przedmiotowej sprawie nie można pominąć problemu podnoszonego przez skarżącego dotyczącego okoliczności istnienia wymagalnego długu, na który zaliczono wpłatę skarżącego czyli wymagalności zaległości powstałej z tytułu niezapłaconych składek na FUZ i FUS za maj, kwiecień i marzec 2016 r. W sprawie bowiem zasadniczy spór dotyczy kwestii odnoszącej się do zarzutu dotyczącego wykonania w całości przez skarżącego obowiązku objętego niniejszym postępowaniem egzekucyjnym (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).

Z bezspornego stanu faktycznego wynika, że strona [...] kwietnia 2019 r. dokonała wpłaty kwoty 685,22 zł. zgodnie z wystawionymi upomnieniami z [...] marca 2019 r. na składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za luty 2019 r. (k. 14 akt adm.). Dokonana wpłata, wbrew wskazaniu dłużnika, została zaliczona na zalegle składki na ubezpieczenia zdrowotne i społeczne za marzec, kwiecień, maj 2016 r., które zdaniem dłużnika objęte były układem ratalnym.

W tym miejscu uzasadnienia przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych "ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych". Zawarty układ ratalny skutecznie rzutuje na dopuszczalność wszczęcia egzekucji oraz jej kontynuowanie lub przerywanie prowadzonego już postępowania egzekucyjne. Jeżeli do zawarcia układu ratalnego doszło przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, wówczas stanowi podstawę do uwzględnienia zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 w zw.z art. 34 § 4 i art. 33 § 1 pkt 2 tej ustawy. Jeżeli natomiast rozłożenia na raty płatności nastąpi po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, stanowi to podstawę do zawieszenia tego postępowania na mocy art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.i to niezależnie od tego, czy zobowiązany zgłosi taki zarzut czy też nie. Niezbędnym więc dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszego postępowania jest wyjaśnienie czy doszło do zawarcia pomiędzy skarżącym, a Zakładem US układu ratalnego i w razie pozytywnego stwierdzenia do wyjaśnienia czy zawarty przez stronę układ ratalny z wierzycielem obejmował zaległe składki na FUS i FUZ za maj, kwiecień i marzec 2016 r.

W zażaleniu strona wskazała, że zawarła z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych układ ratalny, który obejmował składki na FUZ i FUS za marzec, kwiecień, maj 2016 r., natomiast organ egzekucyjny pominął wyjaśnienie tej kwestii.

Organy egzekucyjne w myśl art. 18. u.p.e.a. stosują odpowiednio przepisy

Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej k.p.a.) organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. [Zasada praworządności]. W myśl art. 7 w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. [Zasada prawdy obiektywnej; zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli]. W tej sprawie organy nie zastosowały przywołanych regulacji. Organ egzekucyjny wskazał bowiem odnosząc się do twierdzeń żalącego się, że na rozliczenie wpłat na wcześniejsze zaległości nie ma wpływu to, czy zobowiązania, na które zaliczono wpłaty są sporne. W opinii Sądu takie stwierdzenie nie odnosi się do kwestii podniesionej przez skarżącego. Organ nie odniósł się do kwestii czy zaległy dług skarżącego wynikający z niezapłaconych składek na ubezpieczenia zdrowotne i społeczne za marzec – maj 2016 jest wymagalny w świetle ewentualnie zawartego przez skarżącego z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych układu ratalnego obejmującego te zaległości. Powyższe ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia tego postępowania. O ile bowiem można się zgodzić z twierdzeniem organu, że na zaliczenie wpłat na zaległy dług nie ma znaczenia czy dług ten jest sporny, czy nie, to jednak ma podstawowe znaczenie okoliczność czy dług ten jest wymagalny, innymi słowy czy może być egzekwowany w postępowaniu egzekucyjnym. Hipotetycznie bowiem układ ratalny mógł przesunąć datę wymagalności płatności zaległych składek, co w konsekwencji czyniło niezgodnym z prawem zaspokojenie tej wierzytelności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wpłaty dokonanej przez skarżącego [...] kwietnia 2019 r. Dla wyjaśnienia tego zagadnienia konieczne jest odniesienie się organów egzekucyjnych do tej kwestii. Bez takiego działania rozstrzygniecie Dyrektora IAS jest przedwczesne.

Ponownie rozpoznają sprawę, organ zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko Sądu i rozważyć czy zaliczenie wpłaty skarżącego z [...] kwietnia 2019 r. zostało dokonane prawidłowo, czy dług skarżącego wynikający z nieuregulowania składek na FUZ i FUS za marzec-maj 2016 był wymagalny w dniu dokonania rozliczenia. W tym celu Dyrektor IAS we W. powinien uchylić w całości postanowienie Dyrektora ZUS Oddział we W. z [...] czerwca 2019 r. i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.