Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2571/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 155
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędzia del. NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.), Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab, po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1854/13 w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 19 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1854/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy, oddalił skargę.

Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy:

W związku z zatrzymaniem przez Komendę Miejską Policji w C. prawa jazdy, czego przyczyną było przekroczenie liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, Prezydent Miasta Bytomia decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] zatrzymał skarżącemu J. Z. prawo jazdy kat. AB nr [...] (w decyzji błędnie oznaczono numer prawa jazdy jako B nr [...]). Podstawą rozstrzygnięcia były art. 135 ust. 1 pkt 1 lit g i art. 138 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.).

Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji w przedmiocie zatrzymania J. Z. prawa jazdy kat. B nr [...] i orzekło o zatrzymaniu prawa jazdy kat. AB nr [...]. Jedyną przyczyną takiego rozstrzygnięcia było złe oznaczenie numeru prawa jazdy w decyzji Prezydenta Miasta Bytomia.

J. Z. zaskarżył powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 293/10 skargę oddalił. J. Z. złożył skargę kasacyjną od tego wyroku, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 742/11 skargę tę oddalił.

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2013 r. skierowanym do Prezydenta Miasta Bytomia J. Z. zwrócił się o uchylenie decyzji z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kat. B nr [...]. Podstawą wniosku była okoliczność zatarcia ukarań będących podstawą naliczenia punktów za naruszenie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Prezydent Miasta Bytomia uznał się za niewłaściwego i sprawę przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Katowicach.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach odmówiło uchylenia swej decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. W uzasadnieniu wskazało, że prawną podstawą zmiany (uchylenia) decyzji w sprawie może być art. 155 kpa. Kolegium odnosząc się do żądania J. Z. uznało, iż brak jest przesłanek do wzruszenia decyzji z dnia [...] października 2009 r. Wskazało, że tryb przewidziany w art. 155 kpa może znaleźć zastosowanie wyjątkowo, w przypadkach przewidzianych we wspomnianym przepisie. Zdaniem Kolegium nie ustąpiła przesłanka zatrzymania prawa jazdy, gdyż fakt przekroczenie dopuszczalnej ilości punktów miał miejsce. Niezależnie od tego weryfikacja umiejętności osoby, która wielokrotnie naruszała przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym leży w interesie społecznym.

Pismem z dnia [...] września 2013 r. J. Z. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku zarzucił Kolegium nie wzięcie pod uwagę istotnych okoliczności sprawy (w uzasadnieniu brak informacji o oddalonej skardze kasacyjnej). Powołał się również na pismo uzyskane od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] marca 2013 r. wyjaśniające, że nastąpiło zatarcie ukarań za wykroczenia polegające na naruszeniu przepisów ustawy o ruchu drogowym. To zdaniem skarżącego powinno skutkować uchyleniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Decyzją z [...] września 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu Kolegium podtrzymało dotychczasową argumentację. Zaznaczyło, że zatarcie karalności poszczególnych czynów nie ma wpływu na liczbę uzyskanych punktów "karnych". Podkreśliło, że uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy J. Z. nie leży w interesie społecznym, gdyż w przypadku kierowcy popełniającego znaczną ilość wykroczeń drogowych zasadne jest dokonanie weryfikacji jego umiejętności, co do kierowania pojazdem mechanicznym.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł J. Z.

Zarzucił w niej:

- naruszenie art. 7, 8 i 11 kpa w związku z art. 77 § 1, 78 § 1-2 oraz 76 § 1 kpa, poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze do dokonania dowolnych i nieuprawnionych ustaleń. Dotyczyło to braku w uzasadnieniu decyzji informacji o tym, że J. Z. złożył (następnie oddaloną) skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 293/10, braku uwzględnienia okoliczności zatarcia ukarania za wykroczenia popełnione przez skarżącego oraz stwierdzenie, iż zatarcie ukarań nie powoduje braku słuszności decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy,

- brak w uzasadnieniu wystarczającego wyjaśnienia materialnych i procesowych podstaw podjętego rozstrzygnięcia,

- błędną wykładnię art. 155 kpa, gdyż zdaniem skarżącego zatarcie ukarań powoduje, że w interesie społecznym oraz słusznym interesie strony leży uchylenie decyzji Prezydenta Miasta Bytomia z dnia [...] października 2009 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało w niej swą dotychczasową argumentację, dotyczącą między innymi rozumienia pojęć "zatarcia ukarania" oraz "usunięcia punktów z rejestru".

W zaskarżonym kasacyjnie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest sądowa kontrola decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] września 2013 r. wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2013 r. w sprawie odmowy uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] stycznia 2010 r. uchylającej decyzję Prezydenta Miasta Bytomia z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie zatrzymania J. Z. prawa jazdy kat. B nr [...] do czasu ustania przyczyny zatrzymania oraz orzekającej o zatrzymaniu J. Z. prawa jazdy AB [...]

Podstawą rozstrzygnięcia w tym zakresie jest art. 155 kpa, zgodnie z którym "decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio".

Sąd podkreślił, że art. 155 kpa nie stanowi środka weryfikacji rozstrzygnięć ostatecznych, niejako w ramach "trzeciej" instancji. Postępowanie prowadzone na podstawie tego przepisu jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym a jego celem jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w art. 155 kpa. Konstrukcja tego przepisu powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako "w kolejnej instancji". Przywołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2012 r. sygn. akt I GSK 792/11 Sąd stwierdził, że nie jest tu dopuszczalna merytoryczna kontrola wydanego rozstrzygnięcia. Strona nie może, powołując się na interes społeczny lub własny interes, domagać się w tym trybie ponownej oceny merytorycznej wydanej decyzji. Organ rozstrzygający w sprawie zmiany (uchylenia) decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo jest władny jedynie dokonać oceny, czy:

- strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji,

- przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie decyzji,

- za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

W rozstrzyganej sprawie bezprzedmiotowe było ustalanie woli strony. Postępowanie toczyło się bowiem na wniosek skarżącego.

Zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu podejmowania rozstrzygnięcia przez Prezydenta Miasta Bytom, policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w razie [...] przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jednocześnie zgodnie z art. 138 tej ustawy (w jej ówczesnym brzmieniu), decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d i g, wydaje starosta. Zwrot zatrzymanego prawa jazdy mógł nastąpić tylko po ustaniu przyczyn jego zatrzymania.

Sąd I instancji stwierdził, że brak jest przepisu szczególnego, który sprzeciwiałby się uchyleniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Wskazał jednak, że jedną z przesłanek jej wydania (w obowiązującym ówcześnie stanie prawnym) było przekroczenie liczby 24 punktów za przekroczenia przepisów ustawy prawo o ruchu drogowym. Ta przesłanka, zdaniem Sądu, nie odpadła, więc niedopuszczalne w rozstrzyganej sprawie byłoby uchylenie decyzji. Wojewódzki Sąd odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 742/11, w którego motywach podano, że "w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g w związku z art. 138 ust. 1 p.r.d. umocowano starostę do zatrzymania prawa jazdy w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zaznaczyć należy, że organ w tej sytuacji nie ma żadnej dowolności i uznaniowości, przekroczenie punktów skutkuje obowiązkiem zatrzymania prawa jazdy, zaś starosta obciążony jest obowiązkiem wydania decyzji o zatrzymaniu. Oznacza to, że starosta nie bada i nie weryfikuje stanowiska organów policji o konieczności kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji osób posiadających uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowanych na wniosek komendanta wojewódzkiego policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie prowadzonej przez policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji (art. 131 ust. 1 p.r.d.)".

W opinii Sądu I instancji, najtrudniej przedstawia się problem wykazania słusznego interesu strony i interesu społecznego uzasadniającego uchylenie (zmianę) decyzji. Często w takich przypadkach są to interesy sprzeczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przytoczył tezę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 862/12, w którym podano, że "słuszny interes strony nie obejmuje każdego interesu strony (nie chodzi więc o uzyskania rozstrzygnięcia organu zgodnego jedynie z wolą strony) ale musi być to interes obiektywnie słuszny, a więc zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego. Zmiana decyzji ze względu na interes strony musi więc być społecznie akceptowalna i godna wsparcia ze względu na cel jaki ma osiągnąć". Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 98/13, stwierdzając, że "nie jest dopuszczalna weryfikacja decyzji tylko w oparciu o jedną przyjętą w art. 155 k.p.a. przesłankę, a mianowicie, gdy przemawia za tym słuszny interes strony".

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd I instancji uznał je za bezpodstawne. W pierwszym rzędzie dotyczy to naruszenia art. 7, 8 i 11 kpa w związku z art. 77 § 1, 78 § 1-2, a także art. 76 § 1 kpa, które to przepisy w większości składają się na konstrukcję tzw. "prawdy materialnej". Organ administracji w czasie postępowania powinien wyjaśnić wszystkie istotne okoliczności sprawy tak, aby rozstrzygnięcie odpowiadało wspomnianej zasadzie. W ocenie Sądu postępowanie prowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadało standardom w tym zakresie. Organ dokonał prawidłowych ustaleń, we właściwy sposób ustalił znaczenie art. 155 kpa oraz dokonał subsumcji. Strona miała również zapewniony udział w postępowaniu. Zdaniem Sądu, zarzut dotyczący naruszenia art. 155 § 1 kpa również jest chybiony. Chodzi tu o pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] marca 2013 r. informujące skarżącego o zasadach zatarcia ukarania oraz o tym, iż reguły te nie znajdują zastosowania do instytucji zatrzymania prawa jazdy oraz sprawdzania kwalifikacji kierującego pojazdem. Pismo powyższe, w opinii Sądu I instancji, nie wnosi nic do sprawy, gdyż jak z niego wynika, problem zatarcia ukarania oraz uzyskania ilości punktów skutkującą zatrzymaniem prawa jazdy dotyczy zupełnie innych kwestii. Wskazano przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 października 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 297/10, w którym uznano, że nie ma znaczenia zasadność nałożonego mandatu, kwestionowanie okoliczności jego nałożenia na skarżącego czy też złożony wniosek o uchylenie tego mandatu. Wiążący byłby za to wyrok sądu powszechnego uchylający nałożony mandat. Skarżący w postępowaniu zmierzającym do zatrzymania prawa jazdy nie może kwestionować prowadzonego postępowania wykroczeniowego, a tryb ewidencji punktów za naruszenia prawa drogowego jest odrębnym postępowaniem od postępowania dotyczącego trybu nałożenia mandatu za wykroczenie drogowe. Zgadzając się z powyższym Sąd I instancji stwierdził następnie, że brak informacji o tym, że od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 października 2010 r. (sygn. akt II SA/Gl 293/10) została złożona skarga kasacyjna (oddalona) w żaden sposób nie wpłynął na wynik rozstrzygnięcia.

W odniesieniu do zarzutu błędnej interpretacji art. 155 kpa, a zwłaszcza przesłanki występowania interesu społecznego i słusznego interesu strony w uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta Bytomia z dnia [...] października 2009 r. Sąd I instancji stwierdził, że ocena dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w tym zakresie jest prawidłowa. W interesie społecznym leży to, by kierowcy popełniający w znacznej ilości wykroczenia drogowe podlegali weryfikacji ich umiejętności. Wskazano przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt II SA/Op 236/13, zgodnie z którym "względy bezpieczeństwa ruchu drogowego przemawiają przeciwko temu, aby kierowca mimo przekroczenia 24 punktów nadal prowadził pojazdy mechaniczne do czasu ostatecznego rozpoznania sprawy i prawomocnego zakończenia postępowania sądowego". Sprawa powyższa dotyczyła co prawda rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, ale trafnie określała ramy wspomnianego "interesu społecznego" w rozstrzyganej sprawie.

Wojewódzki Sąd nie dopatrzył się także występowania w sprawie słusznego interesu strony, zaznaczając, że nie chodzi tu o uzyskanie rozstrzygnięcia organu zgodnego jedynie z wolą strony, ale musi być to interes obiektywnie słuszny, a więc zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego.

Wskazując na powyższe, Sąd I instancji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), skargę oddalił.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł J. Z.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił mającą istotny wpływ na wynik sprawy obrazę przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 w związku z art. 106 § 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postaci:

a) art. 7, 8 i 11 kpa w związku z art. 77 § 1, 78 § 1 i 2 oraz art. 80 kpa, a także art. 76 § 1 kpa poprzez:

I. brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach do poczynienia w zaskarżonym wyroku dowolnych i nietrafnych ustaleń faktycznych w zakresie:

- uznania, iż w interesie społecznym jest to, aby kierowca popełniający w znacznej ilości wykroczenia drogowe został poddany weryfikacji w zakresie kwalifikacji do kierowania pojazdami oraz by zatrzymano mu stosowny dokument do tego uprawniający, podczas gdy faktycznie zgodnie z interesem strony i słusznym interesem społecznym skarżący nie powinien zostać zakwalifikowany do sprawdzenia jego kwalifikacji, albowiem na dzień wydania decyzji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] popełnione przez niego wykroczenia uległy zatarciu, a zaniechania w zakresie czynności materialno-technicznych polegających na usuwaniu punktów w ewidencji prowadzonej przez Policję nie mogą obciążać w demokratycznym państwie prawa obywatela,

- stwierdzenia, że w ogóle doszło do przekroczenia maksymalnej liczby punktów karnych, to jest 24, podczas gdy ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że zatarciu uległy wszystkie naruszenia obejmujące okres od dnia [...] stycznia 2004 r. do dnia [...] grudnia 2008 r., a zatem wspomniany limit nie został przekroczony,

II. zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, jako że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w swoich rozważaniach zupełnie pominął fakt, iż naruszenia popełnione w okresie stanowiącym podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy i następowym skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji kierującego pojazdami mechanicznymi uległy zatarciu z mocy prawa, co stanowiło naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wadliwego wydania decyzji;

b) art. 155 kpa na skutek błędnej jego wykładni skutkującej finalnie stwierdzeniem, że pismo Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach z dnia [...] marca 2013 r. dotyczące naruszeń za okres od dnia [...] stycznia 2004 r. do dnia [...] grudnia 2008 r. stwierdzające bezsporny fakt zatarcia tychże ukarań, który winien implikować wykreślenie punktów karnych z ewidencji nie może wywoływać skutków prawnych, podczas gdy pismo to oceniane z punktu widzenia słusznego interesu strony oraz interesu społecznego przemawia za uchyleniem decyzji nr [...] z dnia [...] września 2009 r., albowiem zatrzymanie uprawnienia do kierowania pojazdami nastąpiło jedynie z powodu rzekomego przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, co de facto nie miało miejsca.

Stawiając powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia w drodze pozytywnego rozpoznania skargi, względnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono w szczególności, że pozbawienie skarżącego uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym było obiektywnie niesprawiedliwe, gdyż zatrzymanie prawa jazdy nastąpiła na podstawie błędnego ustalenia o rzekomym przekroczeniu limitu 24 punktów karnych, choć faktycznie wszelkie ukarania obejmujące okres od dnia [...] stycznia 2004 r. do dnia [...] grudnia 2008 r. zostały zatarte. Podkreślając, że zaniechanie organu prowadzącego ewidencję punktów karnych stało się podstawą zatrzymania prawa jazdy i skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżący kasacyjnie stwierdził, że zawarta w art. 155 kpa przesłanka interesu społecznego, a także słusznego interesu strony powinna podlegać ocenie według wynikającej z art. 7 kpa zasady ich uwzględniania z urzędu. W przekonaniu skarżącego powyższe przesłanki są spełnione i nie wykluczają się wzajemnie, bowiem w interesie społecznym oraz słusznym interesie strony jest rozwiązanie polegające na tym, aby punkty karne podlegające wpisowi do ewidencji w oparciu o ukarania, jakie uległy następnie zatarciu, zostały wykreślone automatycznie przez organ ją prowadzący w momencie zatarcia, to jest uznania ukarań za niebyłe.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kasacyjnie kosztami według norm przepisanych, wywodząc, że zaskarżony wyrok jest prawidłowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji, oraz precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia prawa materialnego, bądź wykazanie możliwego istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie, kwestionowany przez niego wyrok został podjęty z naruszeniem przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 8 i art. 11 kpa w związku z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 oraz art. 80 kpa, a także art. 76 §1 kpa, poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy oraz zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej.

Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji nie mógł naruszyć powyższych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem ich w ogóle nie stosował. Ustawą regulującą procedurę sądowoadministracyjną jest bowiem Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie Kodeks postępowania administracyjnego. Wbrew też wywodom zawartym w omawianym zarzucie, Sąd Wojewódzki szczegółowo odniósł się do kwestii stosowania wyżej wymienionych przepisów procedury administracyjnej przez organ administracyjny, gdyż zarzuty ich naruszenia przez organ stawiane były już w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Stanowisko Sądu w tym względzie należy uznać za prawidłowe.

Powyższy zarzut nie jest więc uzasadniony.

Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 155 kpa na skutek błędnej jego wykładni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu i w rezultacie zasadnie wywiódł, że w realiach niniejszej sprawy nie zostały spełnione przesłanki pozwalające na jego zastosowanie. W szczególności należy podzielić stanowisko Sądu Wojewódzkiego w kwestii występowania w sprawie słusznego interesu strony, to jest że nie chodzi tu o uzyskanie rozstrzygnięcia organu zgodnego jedynie z wolą strony, ale że musi być to interes obiektywnie słuszny, a więc zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego. W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie wadliwie identyfikuje własny interes ze słusznym interesem strony.

Podkreślić w tym miejscu wypada, że kwestia przekroczenia przez skarżącego kasacyjnie liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego została prawomocnie rozstrzygnięta wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 292/10 i sygn. akt II SA/Gl 293/10 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 742/11 i z dnia 28 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1196/11. W wyrokach tych jednoznacznie ustalono, że przekroczenie przez skarżącego kasacyjnie liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego rzeczywiście nastąpiło. Powyższe ustalenie nie może więc być podważane w niniejszej sprawie. Słusznie zatem Sąd I instancji przyjął, że pismo Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach z dnia [...] marca 2013 r. nie miało wpływu na wynik przedmiotowej sprawy.

Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Jak już wyżej zaznaczono, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.