Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 797/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 194 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 697
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi E.W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "Kolegium", z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej "MOPS") w [...] działając z up. Prezydenta Miasta [...] ustalił E.W. miesięczną opłatę za pobyt dziecka Z.K. w rodzinie zastępczej E.K. w wysokości: 483,87 zł za okres od dnia 17 lipca 2012 r. do 31 lipca 2012 r. i 1000 zł miesięcznie za okres od 1 sierpnia 2012 r. do 31 stycznia 2013 r. W wyniku wniesionego odwołania Kolegium decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 4 maja 2016 r. sygn. akt. II SA/Rz 196/16 oddalił skargę na ww. decyzję.

Wnioskiem z dnia 19 października 2016 r. E.W. wystąpiła do Dyrektora MOPS - u w [...] o umorzenie całości opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej z uwagi na fakt, że jej obecna sytuacja zawodowa i materialna uległa znacznemu pogorszeniu, nie stać jej na zapłacenie ustalonej decyzją kwoty, a jej zapłata spowoduje brak możliwości zaspokojenia potrzeb rodziny.

Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] Zastępca Dyrektora MOPS w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] odmówił E.W. umorzenia opłaty za pobyt dziecka Z.K. w rodzinie zastępczej E.K. w łącznej wysokości 6.483,87 zł za okres od dnia 17 lipca 2012 r. do 31 stycznia 2013 r. uznawszy, że z uwagi na wysokości osiąganego przez skarżącą dochodu brak jest zagrożenia braku możliwości zaspokojenia jej egzystencjalnych potrzeb lub potrzeb osób będących na jej utrzymaniu.

W odwołaniu od powyższej decyzji E.W. zarzuciła niedokładne wyjaśnienie sprawy i błędne uznanie, że jej sytuacja dochodowa pozwała na uiszczenie objętej wnioskiem należności bez zagrożenia dla zaspokojenia egzystencjalnych potrzeb, w sytuacji gdy organ nie wziął pod uwagę, że dodatkowe dochody odwołująca uzyskiwała tylko w kilku miesiącach 2016 r. i kwoty te pozwoliły spłacić jej długi. Nadto organ nie wziął pod uwagę, że wcześniejszą decyzją organ umorzył odwołującej opłatę ze względu na jej sytuację dochodową.

Kolegium zaskarżoną w sprawie decyzją z dnia [...] maja 2017 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 194 ust. 2 i ust. 3 w związku z art. 193 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r., poz. 697 ze zm., dalej "ustawa o wspieraniu rodziny") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium przytoczyło treści przepisów regulujących tryb i zasady ustalania miesięcznej opłaty ponoszonej przez rodziców za pobyt dziecka w pieczy zastępczej na pokrycie kosztów jego utrzymania wskazując, że organem właściwym do jej ustalenia jest starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w placówce opiekuńczo- wychowawczej. Organ ten działając w oparciu o uznanie administracyjne może na wniosek lub z urzędu umorzyć w całości lub w części tą opłatę łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od jej ustalenia, przy czym wydając takie rozstrzygnięcie uwzględnia uchwałę rady powiatu określającą szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty.

W § 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] określono iż należności mogą być umarzane w całości lub części łącznie z odsetkami z uwzględnieniem uzasadnionego interesu dłużnika, biorąc pod uwagę w szczególności zagrożenie braku możliwości zaspokajania egzystencjalnych potrzeb dłużnika lub osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wywołane: 1) Bezrobociem; 2) Bezdomnością, 3) Ubóstwem; 4) Niepełnosprawnością; 5) Długotrwałą lub ciężką chorobą; 6) Klęską żywiołową; 7) Zdarzeniem losowym; 8)Pozostawaniem osoby zobowiązanej na wyłącznym utrzymaniu innej osoby; 9) Inną ważną sytuacją życiową

W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo ocenił sytuację dochodową i rodzinną odwołującej wskazując, że E.W. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i ma na utrzymaniu dwie córki: M.W. (lat 26, ukończyła studia, nie pracuje) i Z.K. (uczennicę szkoły średniej). Mimo odmiennych deklaracji odwołującej organ ten prawidłowo uznał, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z dwiema córkami w rozumieniu § 2 pkt 7 ww. uchwały. Ustalono, że na dochód E.W. składa się dochód z umowy o pracę (1/2 etatu): w sierpniu 2016 r. - 1.376,82 zł, we wrześniu 2016 r. - 1.377,42 zł, w październiku 2016 r. - 1.376,82 zł, w listopadzie 2016 r.- 1.376,82 zł, oraz dochód z umów zleceń: w styczniu 2016 r. - 2.550,75 zł, w sierpniu 2016 r. - 1.774,00zł, we wrześniu 2016 r. - 1.416,80 zł, w listopadzie 2016 r. - 1.248,80 zł, w grudniu 2016 r. -3.331,50 zł. Zatem łącznie dochód Pani E.W.: w sierpniu 2016 r. wynosił 3.150,82 zł, we wrześniu 2016 r. wynosił 2.794,22 zł, w październiku 2016 r. wynosił 1.376,82 zł, w listopadzie 2016 r. wynosił 2.625,62 zł, w grudniu 2016 r. wynosił 4.712,50 zł. Z oświadczenia odwołującej wynika, że miesięczne wydatki wynoszą: czynsz - 723 zł, energia - 110 zł, gaz – 60 zł. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji przeprowadził wyczerpującą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i dokonał wnikliwej analizy sytuacji majątkowej oraz rodzinnej odwołującej w kontekście przesłanek zawartych w § 4 ust. 2 uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. i zasadnie stwierdził, że w sprawie nie zachodzą warunki, które uzasadniałyby możliwość skorzystania z umorzenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, bowiem nie występuje zagrożenie braku możliwości zaspokajania jej egzystencjalnych potrzeb lub osób będących na utrzymaniu. Kolegium wskazało, że odwołująca jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę, a zatem sytuacja finansowa rodziny, mimo niskich dochodów jest stabilna. Ponadto fakt wykonywania umów zleceń nawet przez kilka miesięcy w roku kalendarzowym, oznacza, że strona właśnie dzięki dodatkowemu zatrudnieniu jest w stanie spłacić swoje zadłużenie np. w ratach. Ponadto w czasie kilkuletniego postępowania strona mogła przewidzieć celowość zabezpieczenia środków na uregulowanie zobowiązań. W opinii Kolegium, aktualna sytuacja życiowa strony - z uwagi na bardzo dużą kwotę zadłużenia - może stanowić jedynie przesłankę do rozłożenia spłaty na raty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie E.W. zaskarżyła decyzję Kolegium z dnia [...] maja 2017 r. w całości, zarzucając jej:

I. naruszenie prawa materialnego, a to:

a) art. 194 ust. 3 w zw. z art. 193 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny w zw. z § 4 ust. 2 uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że sytuacja dochodowa E.W. pozwala na przyjęcie, że uiszczenie należności wymaganej decyzją Zastępcy Dyrektora MOPS w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nie powoduje zagrożenia braku możliwości zaspokajania egzystencjalnych potrzeb lub osób będących na jej utrzymaniu, w sytuacji, gdy organ nie wziął pod uwagę, że dodatkowe dochody skarżąca uzyskiwała w kilku miesiącach 2016 r, a nie w całym roku kalendarzowym, a kwoty te pozwoliły spłacić zaciągnięte przez skarżącą długi, a nadto organ nie wziął pod uwagę, że wcześniejszą decyzją organ umorzył skarżącej opłatę za pobyt córki w rodzinie zastępczej ze względu na jej sytuację materialną. Nadto przy wydawaniu niniejszej decyzji należy uwzględnić także fakt, że w sprawie o sygn. akt [...] P.H. został skazany za inne czynności seksualne wobec małoletniej Z.K., co działo się w czasie kiedy w/w pozostawała pod opieką rodziny zastępczej i za jej wiedzą;

b) § 2 pkt 3 uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., poprzez jego błędną wykładnię i ustalenie przy wydawaniu decyzji w przedmiotowej sprawie wysokości wynagrodzenia od miesiąca sierpnia 2016 r. do grudnia 2016 r., w sytuacji, gdy z zaskarżonego przepisu wynika, że przy wydawaniu tego typu decyzji należy brać pod uwagę dochód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, a więc z września 2016 r.;

II. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 77, 78, 80 k.p.a., polegające na niepodjęciu przez organ II instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącej oraz niezebraniu i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, zarówno poprzez nieuwzględnienie, że dodatkowe dochody uzyskane przez skarżącą były uzyskiwane przez nią nie przez cały rok, a jedynie przez kilka miesięcy w roku, co pozwoliło jej na uiszczenie ciążących na niej długów, jednak dochody te nie są na tyle duże, aby móc utrzymać trzyosobową rodzinę bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i całej rodziny, a także nieuwzględnienie, że w stosunku do skarżącej umorzono już opłatę za pobyt córki w rodzinie zastępczej ze względu na jej sytuację materialną oraz że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ nie ustalił stanu materialno - bytowej skarżącej na dzień wydania decyzji, ani nawet nie wziął pod uwagę, że przy wydawaniu decyzji należy brać pod uwagę dochód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku.

Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie od Kolegium na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przedmiotem rozpoznanej przez Sąd skargi była decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] o odmowie umorzenia na wniosek Skarżącej opłaty za pobyt dziecka Z.K. w rodzinie zastępczej w łącznej wysokości 6 483,87 zł., za okres od 17 lipca 2012 r., do dnia 31 stycznia 2013 r.

Wydane w sprawie decyzje zostały oparte na regulacji ustawowej wyrażonej w art. 194 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie opieki zastępczej (Dz.U. z 2017 r. poz. 697; zwana dalej u.w.r.). Otóż na mocy art. 194 ust. 3 tej ustawy, starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Uchwałą podejmowaną na podstawie art. 194 ust. 2 u.w.r. jest uchwała rady powiatu określająca szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty.

Organy obu instancji kierując się powyższymi regulacjami ustawowymi zastosowały wobec Skarżącej właściwe w tej mierze przepisy § 2 pkt 5, § 4 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3 uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w pieczy zastępczej (zwana dalej uchwałą Rady Miasta).

Ustawodawca w konstrukcji art. 194 ust. 3 u.w.r. posłużył się pojęciem "może". Dlatego nie podlega kwestii, iż rozstrzygnięcie wydawane w oparciu o wyżej przytoczoną regulację ma charakter uznaniowy, przez co w postępowaniu administracyjnym szczególnego znaczenia nabiera zasada ogólna postępowania administracyjnego wyrażona w art. 7 K.p.a. nakazująca organom uwzględniać interes społeczny oraz słuszny interes obywatela. Organ nie przekroczy granic uznania administracyjnego, jeżeli zdoła wykazać że wydane rozstrzygnięcie o charakterze negatywnym nie narusza słusznego interesu strony, a więc nie pozbawia jednostki korzyści chronionych prawem. Dlatego też uzasadnienie decyzji uznaniowej winno wykazywać, że organ rozważył i wszechstronnie ocenił wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a przyjęte rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją, pomimo że nie odpowiada stronie.

Organy działając w sprawie zniesienia obowiązku wnoszenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, winny dokonać takiego wyboru z istniejącego katalogu ulg, który będzie w ich przekonaniu w sposób maksymalny uwzględniał okoliczności życiowe strony. SKO słusznie zauważa, iż przewidziana w art. 194 ust. 3 u.w.r. możliwość umorzenia w całości lub w części łącznie z odsetkami opłaty, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty winna być stosowana począwszy od środka wywołującego najmniejszy dla budżetu skutek aż po środek wywołujący skutek największy. Wskazać bowiem należy, iż starosta w oparciu o tą regulacje wydaje decyzje administracyjną nie tylko z inicjatywy osoby zobowiązanej ale także z urzędu, czyli bez odpowiedniego żądania podmiotu uprawnionego.

Mając powyższe ustalenia na uwadze należało stwierdzić, że zarówno Organ pierwszej jak i drugiej instancji wskazały w uzasadnieniach swych decyzji na możliwość rozłożenia na raty ciążącej na Skarżącej zaległej opłaty za pobyt córki w rodzinie zastępczej. Prezydent Miasta [...] zauważa wyraźnie, iż w przypadku E.W. istnieje częściowa przeszkoda do jednorazowej spłacie ustalonych należności i w związku z tym wskazuje na możliwość złożenia przez skarżącą stosownego wniosku; natomiast SKO wprost oceniło sytuację rodzinną i majątkową strony jako zasługującą na wydanie decyzji o rozłożeniu istniejącej należności na raty. Pomimo tak jednoznacznych ocen Organy, nie skorzystały z przysługujących im na mocy art. 194 ust. 3 u.w.r. kompetencji i nie zastosowały wobec skarżącej odpowiedniej ich zdaniem ulgi w postaci rozłożenia opłaty na raty. Innymi słowy, Organy stwierdzają zaistnienie przesłanek do zastosowania jednej z ulg przewidzianych w art. 194 ust. 3 ustawy, nie decydując o jej zastosowaniu, pomimo posiadania stosownych kompetencji orzeczniczych. Zdaniem WSA, sprzeczne z funkcją powyższej regulacji byłoby wymaganie od strony, aby w przypadku odmowy umorzenia opłaty wszczynała swym wnioskiem kolejną procedurę administracyjną o zastosowanie innej ulgi w spłacie swych zobowiązań niż ich umorzenie. Dlatego słusznie Skarżąca podnosi naruszenie art. 194 ust. 3 u.w.r., poprzez nierozważanie wszystkich podnoszonych przez nią w toku postępowania okoliczności życiowych.

Znalazł potwierdzenie również ten zarzut skargi, w którym zwrócono uwagę na naruszenie przez Organy obu instancji art. 7 i 77 i 80 K.p.a. poprzez pominięcie istotnej dla sprawy okoliczności jaką może być wcześniejsza decyzja o umorzeniu wobec Skarżącej opłaty za pobyt córki w rodzinie zastępczej ze względu na jej sytuację materialną. Tej okoliczności w ogóle nie ocenił w swym rozstrzygnięciu Prezydent Miasta [...]. Skarżąca w pkt 1 petitum odwołaniu wyraźnie podniosła to, że organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę uprzedniej decyzji o umorzeniu opłaty. SKO w żadnym ze zdań uzasadnienia swej decyzji nie odniosło się do tego zarzutu odwołania, czym również naruszyło w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 i art. 127 § 1 i 2 K.p.a. Nie ulega kwestii, że w sytuacji gdy Organ uprzednią decyzją o charakterze uznaniowym umarza należności strony, to w kolejnej decyzji negatywnie rozpoznającej wniosek o zastosowanie ulgi winien odnieść się do tego faktu. W niniejszej sprawie Organy obu instancji pominęły w swym rozstrzygnięciach ocenę tych przyczyn, które uprzednio zadecydowały o umorzeniu opłaty za pobyt córki skarżącej w rodzinie zastępczej.

Zdaniem WSA doszło do zarzucanego Organom obu instancji naruszenia § 2 pkt 3 uchwały Rady Miasta w związku art. 7 K.p.a., poprzez nie odniesienie się do spełnienia przez skarżącą określonych w § 7 ust. 5 pkt 1 uchwały Rady Miasta przesłanek umożliwiających odstąpienie w całości od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Takiego odniesienia wymagała od Organu konstytucyjna zasada równości, która nakazuje traktować w ten sam sposób podmioty powołujące się na te same okoliczności.

Powołany przez skarżącą przepis § 2 pkt 3 uchwały Rady Miasta określa dochód osoby zobowiązanej, przez który nakazuje rozumieć miesięczny dochód tej osoby z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Organy ustaliły, że dochód członków gospodarstwa domowego skarżącej w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o umorzenie opłaty, tj. we wrześniu 2016 r., wyniósł 2794,22 zł. Przyjęto również, że wspólne gospodarstwo domowe tworzą trzy osoby – E.W., M.W. oraz Z.K. Decyzje organów obu instancji zostały wydane w roku kalendarzowym 2017. W tym roku kalendarzowym minimalne wynagrodzenie za pracę zostało ustalone przez Radę Ministrów w wysokości 2000 zł (zob. § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 września 2016 r., Dz.U. z 2016 r. poz. 1456). Dochód skarżącej wraz z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę w roku 2017 r. winny były zostać przez Organy uwzględnione przy rozstrzyganiu wniosku z uwagi na treść § 7 ust. 5 pkt 1 uchwały Rady Miasta [...] Na mocy powyższego przepisu uchwały Rady Miasta odstąpienie od ustalenia w całości lub w części opłaty za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w pieczy zastępczej następuje w całości - w przypadku uzyskiwania miesięcznego dochodu na osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym zobowiązanego w wysokości nieprzekraczającej 70 % minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym roku kalendarzowym. Dochody skarżącej za miesiąc wrzesień, ilość osób tworzących wspólne gospodarstwo domowe, a także wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę zarówno w 2016 r. (tj. 1850 zł.), jak i w 2017 r., wypełniały przesłanki odstąpienia od ustalenia opłaty. Należy zważyć, iż instytucja odstąpienia, podobnie jak umorzenie opłaty, skutkuje dla zobowiązanego zniesieniem ustawowego obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej z tą różnicą, że następuje jeszcze przed wiążącym ustaleniem przez organ wysokości należnej opłaty za pobyt.

Dochód na osobę w gospodarstwie domowym Skarżącej w miesiącu wrześniu 2017 r., wynosił 931,41 zł, czyli był znacznie niższy niż 70 % minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r., tj.1400 zł. Pomimo, że skarżąca spełniała warunki do odstąpienia od ustalenia wysokości opłaty, to Organy nie zdecydowały o zastosowaniu jakiejkolwiek z dostępnych postaci ulg. Zasada równego traktowania polega na tym, że wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną, mają być traktowane równo. Kłóci się z tą zasadą odmowa zastosowania ulgi w postaci umorzenia względem osoby spełniającej warunki do odstąpienia przez organ od procesu ustalania kwoty odpłatności. Ze względu na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia w sprawie umorzenia, istotne jest także i to, że nie wyjaśniono wnioskodawczyni powodów dla których spełnienie przesłanek odstąpienia zarówno w całości jak i w części od ustalenia opłaty, nie ma znaczenia dla oceny jej żądania. Takiego wyjaśnienia należy od Organów wymagać nie tylko ze powodu ciążącego na nich obowiązku przekonującego uzasadnienia przyczyn wydania uznaniowej decyzji odmownej, ale także ze względu na zasadę równości. Z treści decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2013 r., nr [...], wynika, że w stosunku do T.K. ojca Z.K. odstąpiona od ustalenia w całości miesięcznej opłaty za pobyt. Dlatego tym bardziej należało wyjaśnić Stronie, że pomimo spełnienia warunków odstąpienia od ustalenia wysokości opłaty w całości, nie może być ona potraktowana w świetle prawa w ten sam sposób co ojciec dziecka.

Należy też zgodzić się ze Skarżącą, że nie można oceniać sytuacji finansowej trzyosobowej rodziny za stabilną, jeżeli wyłącznie dochód w kwocie 1376,82 zł jest dochodem stałym, zaś pozostała część dochodów oscylujących w granicach 1500 zł, jest uzyskiwana na podstawie umów zlecenia nie zawieranych w roku 2016 r., w każdym z jego miesięcy. Nie można było traktować tej części dochodu za przysporzenia oparte na stałych i pewnych podstawach, gwarantujących rodzinie stabilność finansową. Nie oznacza to, że dochód z umów zlecenia w ogóle nie odgrywa znaczenia, jednak nie można mu przypisywać takich samych walorów jak dochodowi ze źródeł stałych.

Przedstawione przyczyny musiały zadecydować o uwzględnieniu skargi, bowiem wydane w sprawie administracyjnej decyzje administracyjne nie uwzględniają wszystkich istotnych pod względem prawnym jaki i faktycznym okoliczności. Ponadto organy dokonały błędnej oceny ustalonych faktów. Dlatego doszło do naruszenia przepisów art. 7, 77, 80, 136 K.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia zgłoszonego żądania.

Ponownie rozstrzygając sprawę Organy na podstawie art. 153 P.p.s.a. uwzględnią wyrażoną w niniejszym orzeczeniu ocenę prawną, co powinno polegać na odniesieniu się do niestałego charakteru dochodów skarżącej z tytułu umów zlecenia, odniesieniu się do spełnienia przez skarżącą warunków pozwalających na odstąpienie od ustalenia opłaty, a także do uprzednio wydanych wobec skarżącej rozstrzygnięć oraz rozważenia zastosowania do ustalonej sytuacji życiowej wnioskodawczyni dostępnych ustawą rodzajów ulg.

Przedstawione względy zadecydowały o uwzględnieniu skargi w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. O kosztach postępowania przed Sądem nie orzekano ze względu na ich brak.