Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 542/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138, art 162 par. 1, art 163
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro / spr./ Sędziowie WSA Tomasz Smoleń WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015r. spraw ze skarg B. B. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej - z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, - z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez B.B. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] grudnia 2014r., nr [...], określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z kapitałów pieniężnych za 2009r.

w wysokości 379.226 zł.

W zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] maja 2015r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia ww. odwołania.

Jak wynika z akt sprawy, decyzja Dyrektora UKS z dnia

[...] grudnia 2014r. została doręczona w dniu 16.12.2014r. kuratorowi B.B. – J. P., ustanowionemu postanowieniem Sądu Rejonowego - Sąd Rodzinny z dnia 21.05.2014r., sygn. akt [...].

Kurator ustanowiony został dla B.B. jako dla osoby nieobecnej, nieznanej z miejsca pobytu zamieszkania w postępowaniu kontrolnym oraz w ewentualnym postępowaniu odwoławczym przed Dyrektorem Izby Skarbowej. Kurator nie wniósł odwołania od ww. decyzji.

W piśmie z dnia 10.02.2015r., B.B., działając przez pełnomocnika – dor. pod. S. C. wniósł odwołanie od ww. decyzji. Odwołanie nadano za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 11.02.2015r. wraz z wnioskiem

o przywrócenie terminu.

We wniosku podniesiono, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło na skutek okoliczności niezależnych od Podatnika, który nie miał możliwości prowadzenia własnych spraw, a nawet zapoznania się z nimi. Winą za uchybienie terminu Odwołujący obarczył kuratora, który miał nie wypełniać należących do niego obowiązków, ponieważ nie podjął jakiejkolwiek próby poinformowania Skarżącego o toczącym się wobec niego postępowaniu. Nie podjął również żadnych działań w jego imieniu, takich jak wniesienie odwołania od ww. decyzji. W wyniku tego Podatnik nie został powiadomiony o prowadzonym

w stosunku do niego postępowaniu administracyjnym, co całkowicie uniemożliwiło mu wzięcie w nim udziału i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, materiałów, jak również odwołanie się od decyzji organu I instancji.

Dyrektor Izby Skarbowej wezwał kuratora J. P. do złożenia wyjaśnień odnośnie podjęcia czynności w celu ustalenia miejsca pobytu B.B., zawiadomienia go o stanie ww. sprawy oraz do wskazania ustalonego ewentualnie miejsca jego pobytu.

W piśmie z dnia 18.03.2015r. kurator poinformował, że w celu poinformowania Podatnika o stanie jego spraw zwrócił się pismem z dnia 28.10.2014r. do J. B. - ojca Podatnika, jako prezesa zarządu J. Sp. z o.o. w R. o wskazanie miejsca pobytu B.B. w celu zawiadomienia go o stanie jego spraw. Odpowiedzi na to pismo nie uzyskał. J.P. oświadczył także, że nie wie, gdzie przebywa Skarżący a przeprowadzał na ten temat rozmowy ze znajomymi.

Dyrektor Izby Skarbowej, wydając postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania wskazał, że zaskarżona decyzja Dyrektora UKS została skutecznie doręczona kuratorowi Strony w dniu 16.12.2014r. Znajduje się na niej bowiem adnotacja "Otrzymałem 16.12.2014"

i podpis J.P. – kuratora Odwołującego. W związku z powyższym ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 30.12.2014r. Zatem odwołanie z dnia 10.02.2015r. (nadane w dniu 11.02.2015r.) organ odwoławczy uznał za wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 613), dalej O.p.

Do złożonego wraz z odwołaniem wniosku o przywrócenie terminu Dyrektor Izby Skarbowej odniósł się w postanowieniu z dnia 15 maja 2015r.

W tym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że nie został dochowany 7 - dniowy termin do złożenia podania o przywrócenie terminu, który biegnie od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Pełnomocnik Strony – dor. pod. S. C., jako dzień ustania przyczyny uchybienia terminu wskazał 6.02.2015r., kiedy to z rozmowy przeprowadzonej z pracownikiem UKS dowiedział się o wydaniu decyzji w stosunku do Podatnika, o którym to fakcie w tym samym dniu powiadomił telefonicznie swojego Mocodawcę. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, Strona nie wykazała, że dzień 6.02.2015r. jest dniem ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Argumentacji tej przeczą ustalenia organu odnośnie powzięcia wiadomości o sprawie przez pełnomocnika Strony – r. pr. M. G. Pełnomocnik ten w dniu 7.01.2015r. zapoznał się z materiałem dowodowym oraz decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu z dnia [...].12.2014r., nr [...], wydaną w przedmiocie zabezpieczenia w związku z prowadzonym przed Dyrektorem UKS postępowaniem kontrolnym. Zdaniem organu odwoławczego, pełnomocnik po zapoznaniu się z ww. materiałami powinien był posiąść wiedzę, że rozstrzygniecie to wygasło w trybie art. 33a § 1 pkt 2 O.p. na skutek doręczenia kuratorowi w dniu 16.12.2014r. decyzji Dyrektora UKS z dnia 15.12.2014r.

Organ odwoławczy uznał, że to data 7.01.2015r. jest dniem ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora UKS

z dnia 15.12.2014r. Zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien być złożony do dnia 14.01.2015r. Pełnomocnictwo dla dor. pod. S. C. do działania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009r. zostało ustanowione dnia 14.01.2015r., kiedy dochowanie ww. terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu było jeszcze możliwe.

Odnośnie podanej przez Odwołującego przyczyny uchybienia terminu Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że J.P. wywiązał się z obowiązku określonego w art. 184 § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny

i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 583); dalej: k.r.o., ponieważ, jak wynika z pisma z dnia 18.03.2015r., podjął on próbę ustalenia miejsca pobytu B.B. w celu zawiadomienia go o stanie sprawy. Zdaniem organu, złożenie odwołania nie jest obowiązkiem Podatnika a jedynie jego uprawnieniem, z którego może skorzystać, ale nie musi. Dotyczy to również kuratora. Organ odwoławczy wziął pod uwagę fakt, że ustanowienie dla Strony kuratora nie wykluczało możliwości reprezentowania go poprzez pełnomocników, których bezspornie w analizowanym okresie posiadał.

Dyrektor Izby Skarbowej zakwestionował również stwierdzenie Odwołującego, że nie wiedział on m.in. o toczącym się postępowaniu. Zawiadomienie Dyrektora UKS o zamiarze wszczęcia postępowania kontrolnego za 2009r. po wielokrotnych próbach zostało doręczone B.B. w dniu 13.06.2013r. Podatnik osobiście potwierdził jego odbiór, wskazując na odwrocie zawiadomienia adres do korespondencji. Zatem Podatnik miał wiedzę o możliwości wszczęcia wobec niego postępowania kontrolnego.

Pomimo kierowania przez organ I instancji korespondencji na ww. adres, przesyłki nie były odbierane przez Stronę, tylko przez ojca Podatnika - J.B., który zwracał je nadawcy odpowiednio przy pismach z dnia 22.07.2013r. oraz z dnia 9.09.2013r. z informacją, że nie może przekazać przesyłki synowi, gdyż ten przebywa za granicą i nie wiadomo, kiedy wróci. Okoliczności te przyczyniły się do braku możliwości doręczenia Podatnikowi postanowienia o wszczęciu postępowania kontrolnego, zaś pasywna postawa Podatnika w kwestii odbierania kierowanej do niego korespondencji i kontaktów z organem kontroli skarbowej zadecydowała o wystąpieniu Dyrektora UKS z wnioskiem

z dnia 7.02.2014r. do Sądu Rejonowego o kuratora dla Strony, który został ustanowiony postanowieniem z dnia 21.05.2014r. Ponowne zawiadomienie

o zamiarze wszczęcia postępowania kontrolnego z dnia 5.08.2014r. oraz postanowienie organu I instancji o wszczęciu tego postępowania doręczone zostało kuratorowi w dniu 12.08.2014r.

Ponadto przez cały czas trwania postępowania kontrolnego obowiązywało pełnomocnictwo z dnia 28.04.2014r. udzielone przez Stronę r. pr. M. G., które przedłożono w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w dniu 7.01.2015r. Oznacza to zdaniem organu, że Strona wiedziała o toczącym się postępowaniu kontrolnym, skoro w dniu 7.01.2015r. ww. pełnomocnik zgłosił się bez wezwania do organu podatkowego w sprawie dotyczącej zabezpieczenia zobowiązania. Ponadto w dniu 14.01.2015r. B.B. udzielił pełnomocnictwa S. C.

Mając na względzie powyższe Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że Strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło z wyłączeniem jej winy. Kurator nie ponosi winy za uchybienie terminu, gdyż to Strona, poprzez swoje bierne zachowanie doprowadziła do ustanowienia dla ochrony jej praw kuratora

a jednocześnie reprezentowana była przez umocowanych dwóch niezależnych pełnomocników.

B.B., reprezentowany przez doradcę podatkowego S. C. zaskarżył powyższe postanowienia z powodu naruszenie prawa: tj. art. 162, art. 163, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 O.p. i wniósł o ich uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżący zarzucił, że postępowanie toczyło się bez udziału samej Strony a ustanowiony dla niego kurator nie wypełnił swoich obowiązków należycie, nie podjął próby kontaktu ze Stroną, nie podjął żadnych czynności

w miejscach, w których Strona dotąd zamieszkiwała. Nie ustalił, czy miał jakieś osoby bliskie (np. strona jest udziałowcem J. Sp. z o.o., która jest właścicielem hotelu K., który prowadzą rodzice strony), nie ustalił czy sąsiedzi wiedzą, gdzie może przebywać, nie zwrócił się do Sądu z wnioskiem

o zasięgniecie informacji od konkretnych osób czy organów celem ustalenia miejsca pobytu Strony. Nie podjął żadnych czynności (takich jak wniesienie odwołania), które ograniczyły się jedynie do odbierania korespondencji od organu podatkowego. Kurator nie powiadomił również Podatnika o prowadzonym postępowaniu administracyjnym, ani o wydaniu niekorzystnej dla niego decyzji,

o której podatnik dowiedział się telefonicznie dopiero od obecnego pełnomocnika w dniu 6.02.2015r. W ocenie Skarżącego dzień ten należy uznać za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. Strona podkreśliła, że mając na względzie powyższe uchybienia kuratora, uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło na skutek okoliczności niezależnych od Podatnika, który w okresie jego biegu nie miał możliwości prowadzenia własnych spraw, a nawet zapoznania się

z nimi.

Skarżący wskazał, że przyjęcie, że kurator zastępuje stronę jest swego rodzaju fikcją prawną, mającą na celu zapobieganie przewlekłości postępowania. Organy powinny jednak zachować w tej sytuacji daleko posuniętą ostrożność i nie przyjmować automatycznie, że skoro decyzję otrzymał kurator, to jest to równoznaczne ze zaznajomieniem Strony. Skarżący stwierdził, że o winie

w uchybieniu terminu można by mówić, gdyby wiedząc o toczącym się postępowaniu z jego udziałem, Skarżący wyprowadził się nie podając adresu, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Podatnik nie posiada adresu zameldowania od 20 stycznia 2011r., a więc na kilka lat przed wszczęciem postępowania.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi nie są uzasadnione, ponieważ okoliczności zaistniałe w sprawie dawały organowi odwoławczemu podstawę do stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu a jednocześnie nie zaistniały powody, dla których można by przywrócić termin do wniesienia środka zaskarżenia od decyzji Dyrektora UKS . Dyrektor Izby Skarbowej, wydając zaskarżone rozstrzygnięcia nie naruszył przepisów będących podstawą prawną ich wydania tj. art. 162, art. 163 § 2

i art. 228 § 1 pkt 2 O.p.

W niniejszej sprawie stwierdzenie, że zaskarżone postanowienia zostały wydane zgodnie z prawem było uzależnione od rozważenia kwestii związanych

z udziałem kuratora Skarżącego - jako osoby nieobecnej w postępowaniu kontrolnym toczącym się przed Dyrektorem UKS. Strona upatrywała bowiem podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w okolicznościach niezależnych od niego a polegających na wadliwym wykonywaniu przez kuratora swoich obowiązków a w konsekwencji na braku możliwości wzięcia udziału w toczącym się postępowaniu i wniesieniu odwołania od ww. decyzji.

W ocenie Sądu wystąpienie przez Dyrektora UKS z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla B.B. jako osoby nieobecnej miało swoje umocowanie w treści art. 138 § 1 O.p., który stanowi, że organ podatkowy występuje do sądu z wnioskiem o wyznaczenie kuratora dla osoby niezdolnej do czynności prawnych lub osoby nieobecnej, jeżeli kurator nie został już wyznaczony.

Za osobę nieobecną uznaje się osobę przebywającą poza miejscem zamieszkania, której miejsce pobytu nie jest znane oraz osobę, która nie ma miejsca zamieszkania. W niniejszej sprawie przesłanka nieobecności, o której mowa w ww. przepisie została spełniona. Organ kontroli skarbowej, mimo podejmowania licznych czynności zmierzających do ustalenia miejsca zamieszkania i adresu właściwego do doręczeń nie był w stanie określić tych lokalizacji. Już na wstępnym etapie procedowania, próby doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia postępowania kontrolnego z dnia 26.11.2012r. trwały ponad 6 miesięcy, czego wyrazem są znajdujące się w aktach sprawy adnotacje (notatki) z dnia 26.12.2012r., 25.01.2013r., 19.02.2013r., 16.04.2013r. i 14.06.2013r. W tym okresie organ kontroli skarbowej podjął próbę doręczenia ww. zawiadomienia przez doręczyciela - Pocztę Polską, jednak przesyłka została zwrócona z adnotacją: "ZWROT nie podjęto w terminie". Następnie pracownicy UKS próbowali doręczyć osobiście ww. zawiadomienie na adresy ujawnione w systemie RemDat (M. 47a, R., ul. K. A. 29/56). Próby te kończyły się niepowodzeniem z uwagi na niezastanie adresata w tych miejscach natomiast osoby tam przebywające wyjaśniały, że nie mają wiedzy na temat miejsca, gdzie przebywa Skarżący.

Pracownicy UKS podejmowali również próby doręczenia zawiadomienia pod adresem: ul. L. 33B, R., gdzie znajduje się siedziba spółki J.,

w której Skarżący pełnił obowiązki wiceprezesa, które również kończyły się niepowodzeniem z uwagi na nieobecność Strony, zaś osoby obecne w tym miejscu twierdziły, że nie mają informacji na temat tego, czy i kiedy można zastać B.B. w siedzibie tej Spółki.

Pracownicy UKS próbowali również ustalić miejsce pobytu Skarżącego kontaktując się z biurem rachunkowym, które obsługiwało działalność gospodarczą Skarżącego. Jednak biuro to dysponowało adresem pobytu Skarżącego, który już wcześniej okazał się nieaktualny (R., ul. K. A. 29/56). Podobnie niepowodzeniem zakończyły się wizyty pracowników UKS w miejscach posiadania mienia przez Skarżącego, według systemu RemDat, tym razem w S. M.. W trakcie tych czynności również nie uzyskano informacji na temat miejsca możliwego pobytu Skarżącego.

Ostatecznie w dniu 13 czerwca 2013r. nastąpiło doręczenie zawiadomienia do rąk Skarżącego pod siedzibą spółki J., zaś Skarżący odręcznie na zawiadomieniu wpisał adres do korespondencji: [...]. Jednak na dalszym etapie postępowania, pisma kierowane przez Dyrektora UKS

w R. na ww. adres do korespondencji albo nie były odbierane po dwukrotnej awizacji, albo też były odbierane przez ojca Skarżącego - J.B., który w pismach z dnia 22.07.2013r. i 09.09.2013r. wyjaśniał, że korespondencję kierowaną do syna odebrał i omyłkowo otworzył a nie może jej przekazać adresatowi, gdyż syn przebywa za granicą i nieznana jest data jego powrotu (taka sytuacja miała miejsce w stosunku do wezwań UKS z dnia 18.07.2013r. i z dnia 30.08.2013r.).

W takiej sytuacji procesowej słuszny był wniosek organu, że Skarżący jest osobą nieobecną. Z treści wyjaśnień ojca Skarżącego wprost wynikało, że pod adresem podanym przez Stronę do korespondencji Skarżący nie przebywa, inne miejsce jego pobytu Skarżącego nie jest znane a nie jest również wiadoma data powrotu Skarżącego. Organ wyczerpał natomiast możliwości ustalenia innego miejsca pobytu Skarżącego, skoro informacji w tym zakresie nie dostarczyły czynności na miejscach wskazanych jako adresy zamieszkania w systemie RemDat, w siedzibie Spółki J., biurze rachunkowym obsługującym Stronę, czy też

w miejscu posiadania mienia przez Skarżącego. Ponadto, organ uzyskał informację

z ewidencji ludności z dnia 04.02.2013r. z której wynikało, że Skarżący nie ma adresu pobytu stałego.

Sam Skarżący, świadomy możliwości wszczęcia postępowania kontrolnego nie powiadomił organu o facie ewentualnej zmiany aktualnego adresu do korespondencji. Zatem wystąpienie przez organ z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla Skarżącego było zgodne z treścią art. 138 § 1 O.p. Zostało bowiem poprzedzone podjęciem szeregu czynności zmierzających do ustalenia rzeczywistego miejsca pobytu Skarżącego. Przed wystąpieniem z ww. żądaniem Dyrektor UKS wyczerpał dostępne środki ustalenia miejsca pobytu Skarżącego.

Wobec faktu wydania przez Sąd Rejonowy postanowienia z dnia 21 maja 2014r. o ustanowienia kuratora dla nieobecnego B.B.

w osobie J.P., Dyrektor UKS decyzję z dnia [...] grudnia 2014r. prawidłowo doręczył ww. kuratorowi. Postanowienie Sądu Rejonowego stało się prawomocne z dniem 21 czerwca 2014r. a zatem było wiążące dla Dyrektora UKS na mocy art. 365 § 1 w zw. z art. 13 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 101 ze zm.). Z tego względu doręczenie decyzji I instancji kuratorowi w dniu 16 grudnia 2014r. było skuteczne wobec Strony.

W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej miał pełne podstawy, aby wydać postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015r. stwierdzające, że odwołanie B.B. (nadane w dniu 11 lutego 2015r.) zostało wniesione z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności procesowej.

Odnośnie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, Sąd nie podziela wniosku organu odwoławczego, że Skarżący nie wykazał, że złożył wniosek w terminie określonym w art. 162 § 2 O.p. Zgodnie z tym przepisem, podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Błędne było stwierdzenie organu, że datą ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia odwołania był dzień 7.01.2015r., kiedy to pełnomocnik Skarżącego, r. pr. M. G. zapoznał się z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 8.12.2014r., wydaną w sprawie zabezpieczenia.

Jak wynika z protokołu z dnia 7.01.2015r., sporządzonego na okoliczność zapoznania się r. pr. M. G. z ww. decyzją z dnia [...].12.2014r. i materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, pełnomocnik nie zapoznał się wtedy z decyzją Dyrektora UKS z dnia [...] grudnia 2014r., na której była poczyniona adnotacja o dacie jej doręczenia kuratorowi Skarżącego. W związku

z powyższym nie zachodzą podstawy do założenia, tak jak to uczynił organ odwoławczy, że w dniu 7.01.2015r. ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu należało uznać, że Strona złożyła wniosek

o przywrócenie terminu w terminie otwartym do jego wniesienia, skoro w aktach sprawy znajduje się protokół z dnia 9.02.2015r. z czynności zapoznania się przez dor. pod. S. C. z aktami postępowania kontrolnego, w ramach którego wydano decyzję Dyrektora UKS z dnia 15 grudnia 2014r.

Błędna ocena organu w przedmiocie terminu do złożenia ww. wniosku nie miała jednak wpływu na zgodność z prawem postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż poprawne było wnioskowanie organu, że Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

Sąd nie podzielił argumentów Skarżącego, że uchybienie terminu nastąpiło

z przyczyn niezależnych od Strony, gdyż kurator nie wypełniał nałożonych na niego obowiązków. Wyznaczenie kuratora dla osoby nieobecnej na podstawie wniosku złożonego w oparciu o art. 138 § 1 O.p. następuje na podstawie art. 184 k.r.o. Rolą takiego kuratora jest ochrona praw osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw a do jego podstawowych zadań należy przede wszystkim ustalenie miejsca pobytu osoby nieobecnej i zawiadomienie jej o stanie spraw tak, aby to sam zainteresowany mógł już samodzielnie decydować o dysponowaniu swoimi uprawnieniami procesowymi, takimi jak zaskarżenie wydanej decyzji.

W niniejszej sprawie kurator, jak wynika z jego wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 18.03.2015r., zwrócił się do ojca B.B., przesyłając pismo na adres wskazany przez samego Skarżącego jako adres do korespondencji,

o wskazanie miejsca pobytu syna w celu zawiadomienia go o stanie spraw. Odpowiedzi w tym zakresie nie otrzymał. Kurator spełnił więc ciążący na nim obowiązek próby ustalenia miejsca pobytu Strony. Nie można uwzględnić zarzutów Skarżącego, że kurator nie podjął żadnych czynności poza odbieraniem korespondencji, nie poinformował podatnika o toczącym się postępowaniu, odebraniu decyzji, przez co nie miał on możliwości prowadzenia własnych spraw. Kurator podejmując ww. czynność starał się zasięgnąć informacji u ojca Skarżącego a więc u osoby, co do której zachodzi uzasadnione prawdopodobieństwo, że powinna mieć informacje na temat pobytu Strony. Brak jakiejkolwiek informacji w tym zakresie uniemożliwił dalsze zawiadomienie Strony o wydaniu decyzji i stanie sprawy. Jak już wyżej wskazywano, poszukiwania Skarżącego w wielu możliwych miejscach pobytu, które miało charakter kompleksowy i długotrwały nie przyniosły rzeczywistego rezultatu. Co prawda Skarżący po pewnym czasie sam ujawnił adres właściwy do korespondencji, lecz na dalszym etapie postępowania również on okazał się nieaktualny.

W realiach niniejszej sprawy uzasadnione było stwierdzenie, że ustalenie miejsca pobytu Skarżącego nie było możliwe również przez kuratora. Na taką ocenę wpływ ma postawa samej Strony w toku postępowania. Skarżący dnia 13.06.2013r. osobiście odebrał zawiadomienie o zamiarze wszczęcia postępowania kontrolnego oraz podał adres do korespondencji. Zatem miał wiedzę, że organ kontroli skarbowej rozpocznie w jego sprawie postępowanie kontrolne. W tej sytuacji całkowita bierność Skarżącego, w trakcie dalej toczącego się postępowania, która polegała na nieodbieraniu korespondencji kierowanej do niego na podany adres oraz na wyjeździe z kraju bez podania miejsca możliwego pobytu (co wynika z wyjaśnienia ojca Strony), nie może w dalszej kolejności przemawiać za uznaniem, że Strona bez własnej winy nie wniosła odwołania w terminie. O braku zawinienia w uchybieniu terminu można mówić w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe

z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, (takiej jak siła wyższa, inne zdarzenie losowe w postaci np. ciężkiej choroby).

Na osobie będącej stroną postępowania podatkowego ciąży obowiązek należytej staranności, której wymaga się od podmiotu należycie dbającego o własne interesy. Skoro B.B. był świadom faktu możliwości wszczęcia postępowania kontrolnego, nie mógł następnie uzasadniać opóźnienia we wniesieniu środka zaskarżenia brakiem możliwości prowadzenia własnych spraw na skutek zaniechań kuratora. Od strony należycie dbającej o swoje interesy wymaga się, aby w razie konieczności wyjazdu za granicę lub innej dłuższej nieobecności tak zorganizowała swoje życie osobiste lub zawodowe, aby możliwe było dopełnienie ewentualnych obowiązków procesowych wynikających z toczącego się postępowania. W przedmiotowym postępowaniu ustanowienie kuratora dla osoby nieobecnej zostało zdaniem Sądu wymuszone brakiem jakiejkolwiek możliwości kontaktu ze Stroną, pomimo powiadomienia jej o zamiarze wszczęcia postępowania kontrolnego. Należy przy tym uwzględnić, że organ kontroli skarbowej przed wystąpieniem o ustanowienie kuratora w osobie J.P. zwrócił się do ojca Skarżącego (J.B.) z pytaniem, czy nie zachciałby podjąć się obowiązku kuratora sądowego. Z powyższego wynika, że organ kontroli skarbowej starał się zapewnić, aby kuratorem Skarżącego była osoba najbliższa, które miałaby ułatwione zadanie jeśli chodzi o możliwości ustalenia miejsca pobytu Skarżącego. Wobec odmownej odpowiedzi ojca Skarżącego ta możliwość została jednak wykluczona. Nie można również pominąć faktu, że przesyłki z wezwaniami Dyrektora UKS z dnia 18.07.2013r. i 30.08.2013r. do B.B. o przedłożenie określonych dowodów, które zostały wysłane na podany przez Stronę adres do korespondencji, zostały przez ojca Skarżącego odebrane oraz otwarte. Okoliczność ta budzi wątpliwości co do wiarygodności argumentacji Skarżącego, że nie ponosi on winy w uchybieniu terminu, gdyż nie miał możliwości prowadzenia własnych spraw, a nawet zapoznania się z nimi. Gdyby bowiem wykazał należyte zainteresowanie postępowaniem, o możliwości wszczęcia którego wiedział, mógłby dowiedzieć się o podejmowanych czynnościach organu kontroli skarbowej.

Mając na względzie powyższe okoliczności sprawy, stwierdzenie organu odwoławczego o braku uprawdopodobnienia przez Stronę, że uchybienie terminu miało charakter niezawiniony, było zgodne z art. 162 § 1 O.p. Skarżący, mimo jego wiedzy o możliwości wszczęcia postępowania kontrolnego nie odbierał kierowanej do niego korespondencji na adres przez siebie podany, jak również, po deklarowanym przez ojca wyjeździe za granicę nie pozostawił jakiejkolwiek informacji o miejscu swego pobytu. Tym samym nie zachował należytej staranności wymaganej od podmiotu, w stosunku do którego istnieje ujawniony zamiar wszczęcia postępowania kontrolnego, co na dalszym etapie postępowania stanowi przeszkodę w przywróceniu terminu do złożenia odwołania.

Mając na względzie powyższe Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).