Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 795/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 80 ust. 5b
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 7 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 roku sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dowódcy 25 Brygady Kawalerii Powietrznej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku służbowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w L. nr [...] z dnia [...]; 2. zasądza od Dowódcy 25 Brygady Kawalerii Powietrznej w T. na rzecz skarżącego M. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...], Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w L., na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 104 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), § 22 ust. 1 pkt 1 lit. b, § 23 ust. 2, § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1497 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, przyznał M.W. (dalej także jako skarżący) dodatek służbowy w wysokości 315 zł, tj. 7/10 miesięcznego dodatku służbowego ustalonego przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej 0,30. Jednocześnie ustalił, że dodatek ten przysługuje za maj 2011 r.

Decyzja ta dotyczyła przyznania skarżącemu dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia przez niego służby, bowiem rozkazem personalnym nr [...] Dyrektora Departamentu Kadr MON z [...] r. skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego, a termin wypowiedzenia upływał 31 maja 2011 r.

Skarżący pełnił służbę wojskową od 16 września 1985 r. do 31 maja 2011 r., w tym od 28 lipca 2000 r. na stanowisku dowódcy eskadry. Z tego tytułu, od 1 lipca 2004r., na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 22 ww. rozporządzenia, skarżącemu przyznany został dodatek służbowy do uposażenia zasadniczego w wysokości 0,20 mnożnika kwoty bazowej miesięcznie (decyzja z 28 czerwca 2004 r.), podwyższany kolejnymi decyzjami z 20 stycznia 2006 r. i 27 grudnia 2007 r. do 0,23 i 0,30 kwoty bazowej.

W okresie od 28 lipca 2000 r. do 1 stycznia 2004 r. skarżący otrzymywał dodatek dla personelu latającego śmigłowców wg I klasy pilota, a następnie dodatek specjalny w wysokości 34%.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że termin wydania decyzji jest niezgodny z przepisami, gdyż decyzję powinien otrzymać na co najmniej 14 dni przed wypłaceniem majowego uposażenia, a ponadto decyzją z 28 kwietnia 2000 r. Ministra Obrony Narodowej został wyznaczony na stanowisko służbowe – dowódcy eskadry 1 dywizjonu lotniczego i od 1 lipca 2000 r. otrzymywał z tego tytułu dodatek w wysokości 30% należnego uposażenia zasadniczego. Stanowisko dowódcy eskadry śmigłowców zwolnił dopiero 31 maja 2011 r., z dniem przejścia na emeryturę i w związku z tym przysługuje mu 10/10 a nie 7/10 wymienionego dodatku.

Zaskarżoną decyzją Dowódca [...] Brygady Kawalerii Powietrznej w T. z [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwołał się do art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, uznając, że dodatek został przyznany skarżącemu w prawidłowej wysokości. Jednocześnie uznał, że brak jest podstaw do przyznania dodatku z uwzględnieniem okresu pobierania dodatku w latach 2000-2003. Dodatek ten miał bowiem wówczas charakter dodatku specjalnego, a nie służbowego, jak to ma miejsce obecnie. Ponadto przepisy § 23 w zw. z § 7 aktualnie obowiązującego rozporządzenia pozwalają zaliczyć okres pobierania dodatku przed 1 lipca 2004 r. w sytuacji, gdy był to również dodatek służbowy. Mając na uwadze, że wcześniej dodatek miał inny charakter, okres jego pobierania nie może zostać zaliczony w zakresie ustalania wysokości dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia służby. Zdaniem organu, możliwości takiej nie przewidują także przepisy przejściowe, a w szczególności § 26 ust. 3 rozporządzenia, ponieważ w myśl przepisów rozporządzenia z dnia 10 października 2000 r. dodatek przewidziany w § 31 nie podlegał przywróceniu w ostatnim miesiącu pełnienia służby.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 80 ust. 4 i 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia oraz w związku z art. 7 K.p.a. Uzasadniając powyższe zarzuty stwierdził, że decyzja wydana w I instancji nie określa, aby przyznawany nią dodatek służbowy był dodatkiem przyznawanym żołnierzowi w ostatnim miesiącu pełnienia służby. Nie wymienia również w podstawie prawnej odpowiedniego przepisu dotyczącego tej sytuacji. W ocenie skarżącego, nie było powodu przyznawania dodatku akurat za maj 2011 r., skoro w obrocie prawnym pozostawała decyzja wydana wcześniej przez organ I instancji z 28 czerwca 2004 r. nr [...]. Podkreślił, że przed wejściem w życie obecnie obowiązującego rozporządzenia otrzymywał tzw. dodatek specjalny w wysokości uzależnionej od rodzaju zajmowanego stanowiska służbowego (30% – jako dowódca eskadry śmigłowców), co stwierdzał rozkaz dzienny Dowódcy nr [...], a na podstawie rozkazu tego samego dowódcy nr [...] z 24 kwietnia 2002 r. – w wysokości 34% uposażenia – jako dowódca eskadry śmigłowców. Dodatki te były dodatkami stałymi w rozumieniu art. 80 ust. 5b ustawy pragmatycznej. Po 1 lipca 2004 r. wcześniej otrzymywany dodatek nadal był dodatkiem stałym, tyle że w rozporządzeniu o dodatkach zaczął funkcjonować pod zmienioną nazwą, tj. jako dodatek służbowy i dziś jest klasyfikowany jako dodatek, o którym mowa w art. 80 ust. 1 pkt 2 a nie pkt 1, jak to miało miejsce przed 1 lipca 2004 r. Okresy faktycznego otrzymywania dodatków podlegają – w ocenie skarżącego – zsumowaniu zgodnie z art. 80 ust. 5b ustawy pragmatycznej. Stąd wysokość dodatku stałego jaki otrzymywał w okresie ponad 10 lat powinna być wyznaczona przepisem § 7 ust. 1 pkt 1, a nie przepisem § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Wyrokiem z 25 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 1030/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M.W., uznając, że dodatki do uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego, przewidziane w art. 80 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, mają odmienny charakter i służą realizacji zupełnie innych uprawnień i celów. W ocenie Sądu brak było podstaw do doliczenia skarżącemu, na potrzeby przyznania dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, do okresu otrzymywania dodatku służbowego z tytułu zajmowania stanowiska służbowego dowódcy eskadry 1 dywizjonu lotniczego, czasokresu pobierania dodatku specjalnego z tytułu zajmowania tego stanowiska od 1 lipca 2000 r. Odmienność przedmiotowych dodatków wyklucza traktowanie ich jako tożsamych i uniemożliwia zsumowanie okresów ich pobierania przy naliczeniu wysokości dodatku służbowego w ostatnim miesiącu służby. Dodatek specjalny, który skarżący otrzymywał z tytułu zajmowania stanowiska dowódcy eskadry śmigłowców, nie przysługiwał bowiem w ostatnim miesiącu jego służby (§ 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy). Dopiero w rozporządzeniu z dnia 8 czerwca 2004 r., w przepisie § 23 ust. 2 taką możliwość wprowadzono, przewidując go dla żołnierza zajmującego stanowisko dowódcy eskadry i pobierającego z tego tytułu dodatek służbowy. Przepis ten stanowi o odpowiednim stosowaniu § 7 i 8 rozporządzenia. Z kolei unormowanie § 27 rozporządzenia enumeratywnie wymienia, które dodatki można zaliczyć i wśród nich nie ma dodatku specjalnego. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia dodatku otrzymywanego w latach 2000-2003, wówczas bowiem miał on charakter dodatku specjalnego. Reasumując Sąd stwierdził, że okresy pobierania przez skarżącego dodatku do 30 czerwca 2004 r. i od 1 lipca 2004 r. nie mogą być traktowane jako tożsame. Są to bowiem dwa różne okresy o zupełnie odmiennym stanie faktycznym i prawnym. Sąd podkreślił również, że do 30 czerwca 2004 r. obowiązywały inne zasady dotyczące uposażenia żołnierzy i przyznawania dodatków. Natomiast od 1 lipca 2004 r. ustalono nowe zasady wyznaczania na stanowiska i związanego z tym jednoskładnikowego uposażenia zasadniczego, ustalając odpowiednio jego wysokość na zajmowanym stanowisku służbowym. Ustalone więc zostały zupełnie nowe dodatki, które "wchłonęły" poprzednie (w tym i dodatek specjalny) i zostały przyjęte nowe zasady ich przyznawania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M.W.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 marca 2013 r. sygn. I OSK 1187/12, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi sprawę do ponownego rozpoznania oraz zasądził od Dowódcy [...] Brygady Kawalerii Powietrznej w T. na rzecz M.W. kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Za trafny uznał w szczególności zarzut naruszenia przepisów procesowych, tj. przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a., czego skutkiem było poniechanie dokładnych ustaleń faktycznych, w zakresie wymaganym dla prawidłowego rozpoznania sprawy. Ocenił, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji, nie w pełni oddaje stan faktyczny sprawy i istotę sporu jaka wynikła pomiędzy stronami na tle oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji nie wyjaśnił bowiem w sposób jednoznaczny czy zaskarżona decyzja dotyczy dodatku w ostatnim miesiącu służby, o którym mowa jest w przepisie art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, czy też zmiany wysokości dodatku, o którym mowa w przepisie art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skoro art. 80 ust. 5b ustawy odsyła wprost między innymi do art. 80 ust.1 pkt 1, to przepisy te należy odczytywać łącznie, przyjmując, że żołnierzowi, który otrzymywał dodatek specjalny za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej, przyznaje się ten dodatek w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu otrzymywania takiego świadczenia. Tym samym jedynym kryterium pozwalającym na zróżnicowanie wysokości dodatku specjalnego należnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby powinien stanowić okres otrzymywania przedmiotowego dodatku specjalnego. W uzasadnieniu podkreślono, że pogląd ten utrwalony jest w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazano też na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2012 r. sygn. akt I OSK 753/12, który dotyczy wprawdzie dodatku specjalnego, o którym mowa w przepisie art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy a nie dodatku służbowego z przepisu art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy, ale zasada odnosząca się do przyznawania dodatku w ostatnim miesiącu służby w obu przypadkach jest taka sama. Stąd też prawidłowa kontrola zaskarżonej decyzji nie powinna pomijać wykładni przepisu art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że systemy prawa są zbudowane hierarchicznie. Najwyższe miejsce zajmują w nich konstytucje, niższe – ustawy, jeszcze niższe – rozporządzenia. Podstawą obowiązywania aktów niższego rzędu są akty prawne zajmujące wyższe miejsce w hierarchii. Tym samym kontrola prawidłowości decyzji zaskarżonej przez M.W. nie mogła ograniczać się tylko i wyłącznie do analizy obowiązujących w poszczególnych okresach jego służby wojskowej rozporządzeń.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi został zobowiązany do oceny zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem powyższych uwag, dania wyrazu w uzasadnieniu wyroku zajętemu stanowisku i to zarówno co do rzeczywistej treści i przedmiotu zaskarżonej decyzji administracyjnej, jak i co do prawidłowości zastosowanej przez organy podstawy prawnej oraz wykładni stosownych przepisów prawa materialnego z uwzględnieniem poruszanych w skardze kasacyjnej kwestii hierarchiczności tych norm i dopuszczalnego zakresu regulacji w akcie podustawowym zasad przyznawania dodatku ostatnim miesiącu służby (oczywiście w razie przyjęcia, że rzeczywista treść decyzji dotyczyła tego rodzaju dodatku).

W związku z niewyjaśnieniem powyższych kwestii za usprawiedliwiony uznany został również zarzut kasacyjny naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a.

Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przywoływanych przepisów prawa materialnego, a zwłaszcza przepisu art. 80 ust. 5b ustawy pragmatycznej żołnierzy zawodowych Naczelny Sąd Administracyjny ocenił jako przedwczesny. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.

Wyrokiem z dnia 9 maja 2013 r. sygn. III SA/Łd 342/13 po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzje I i II instancji oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że skoro art. 80 ust. 5b ustawy odsyła wprost między innymi do art. 80 ust.1 pkt 1, to przepisy te należy odczytywać łącznie, przyjmując, że żołnierzowi, który otrzymywał dodatek specjalny za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej, przyznaje się ten dodatek w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu otrzymywania takiego świadczenia. Tym samym jedynym kryterium pozwalającym na zróżnicowanie wysokości dodatku specjalnego należnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby powinien stanowić okres otrzymywania przedmiotowego dodatku specjalnego. Zdaniem Sądu I instancji organ wydając zaskarżoną decyzję, która dotyczyła ustalenia wysokości szczególnego świadczenia – dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia służby – w ogóle pominął treść przepisu ustawowego regulującego tę kwestię tj. art. 80 ust. 5b ustawy opierając się wyłącznie na przepisach rozporządzenia. Taki sposób dokonania wykładni obowiązujących przepisów jest nieprawidłowy. Sąd I instancji podkreślił, w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że system prawa jest zbudowany hierarchicznie. Podstawą obowiązywania aktów niższego rzędu są akty prawne zajmujące wyższe miejsce w hierarchii. Akty prawne niższego rzędu są wydawane na mocy postanowień wyższego rzędu, a więc mocą aktów niższego rzędu nie mogą być uchylone akty prawne rzędu wyższego. W razie wątpliwości, czy jako obowiązujące w danym przypadku traktować akty wyższego rzędu, czy akty niższego rzędu – z uwagi na wskazane zależności między nimi – ukształtowała się zasada, że lex superior derogat legi inferiori. Sąd I instancji stwierdził, że organ dokonując ponownie wykładni obowiązujących przepisów powinien mieć powyższe na uwadze. Powinien także uwzględnić sposób wykładni przepisów zawarty w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2012 r. sygn. akt I OSK 753/12. Podkreślił przy tym, że wyrok ten dotyczy wprawdzie dodatku specjalnego, o którym mowa w przepisie art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy a nie dodatku służbowego, z przepisu art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy, ale zasada odnosząca się do przyznawania dodatku w ostatnim miesiącu służby w obu przypadkach jest taka sama, co oznacza, że o wysokości dodatku zarówno specjalnego, jak i służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia służby ma decydować wyłącznie łączny okres otrzymywania dodatku, nie zaś wyłącznie okres otrzymywania dodatku z ściśle określonego tytułu i wypłacanego na identycznej podstawie prawnej.

Zdaniem Sądu I instancji organ powinien także mieć na uwadze, że przepisy płacowe, w tym dotyczące uposażenia żołnierzy zawodowych, muszą być stosowane ściśle. Niedopuszczalna jest nie tylko ich wykładnia rozszerzająca ale także nie można w tym zakresie stosować interpretacji zawężającej. Tymczasem art. 80 ust. 5b ustawy mówi w liczbie mnogiej o dodatkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, a więc dodatku specjalnym i dodatku służbowym.

Powyższy wyrok stał się przedmiotem skargi kasacyjnej Dowódcy [...] Brygady Kawalerii Powietrznej.

Wyrokiem z dnia 19 maja 2015 r. sygn. I OSK 2370/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Łodzi sygn. III SA/Łd 342/13 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA wskazał, że na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 80 ust. 5b ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego błędne zastosowanie. W ramach tego zarzutu skarżący kasacyjnie w istocie kwestionuje prawidłowość sądowej kontroli przeprowadzonej w przedmiotowej sprawie, polegającej na przyjęciu, że organy naruszyły przepis art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych bez dokonania uprzedniej wykładni tego przepisu.

NSA wskazał, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta dokonywana jest wyłącznie z punktu widzenia oceny zgodności procesu decyzyjnego oraz treści decyzji administracyjnej z normami prawnymi. Sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego aktu, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

W ocenie NSA, w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził w istocie pełnej kontroli poddanej pod jego ocenę decyzji Dowódcy [...] Brygady Kawalerii Powietrznej w T.

Rozstrzygający w sprawie Dowódca [...] Brygady Kawalerii Powietrznej w T. decyzją w sprawie dodatku do uposażenia zasadniczego oparł na przepisie art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych.

Sąd pierwszej instancji uchylając zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., wskazał na konieczność uwzględnienia przy wydawaniu decyzji w rozpoznawanej sprawie, także przepisu art. 80 ust. 5b ww. ustawy.

Zdaniem NSA obowiązkiem Sądu sprawującego kontrolę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia było w pierwszej kolejności dokonanie wykładni przepisów, które w jego ocenie winny mieć zastosowanie w sprawie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem przede wszystkim z wykładnią prawa. Następnie Sąd winien ocenić czy tak zinterpretowane przepisy zostały przez organ właściwie zastosowane w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Wyniki przeprowadzonej kontroli powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu wydanego orzeczenia. Na podkreślenie zasługuje, iż orzekający w przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2013 r. zwrócił uwagę, iż prawidłowa kontrola zaskarżonej decyzji nie powinna pomijać wykładni przepisu art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Jako nieprawidłowe należy ocenić uchylenie się przez Sąd pierwszej instancji od dokonania takiej oceny, co było konsekwencją niedokonania przez Sąd wykładni wszystkich przepisów, które zdaniem tego Sądu winny stanowić podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia.

NSA wskazał, że orzekając ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zinterpretuje przepisy, które w jego ocenie winny zostać zastosowane w sprawie, a następnie oceni, czy organ tak rozumiane przepisy prawidłowo zastosował w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Oznacza to, iż sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa.

W niniejszej sprawie należy mieć na względzie, że była już ona rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 19 maja 2015r. sygn. akt I OSK 2370/13 uwzględnił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2013r. wydanego w tej sprawie.

Zgodnie z art. 190 zd 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002. Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnia prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

NSA w powyższym wyroku stwierdził, że "Na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 80 ust. 5b ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego błędne zastosowanie. W ramach tego zarzutu skarżący kasacyjnie w istocie kwestionuje prawidłowość sądowej kontroli przeprowadzonej w przedmiotowej sprawie, polegającej na przyjęciu, że organy naruszyły przepis art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych bez dokonania uprzedniej wykładni tego przepisu. (...)Obowiązkiem Sądu sprawującego kontrolę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia było w pierwszej kolejności dokonanie wykładni przepisów, które w jego ocenie winny mieć zastosowanie w sprawie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem przede wszystkim z wykładnią prawa. Następnie Sąd winien ocenić czy tak zinterpretowane przepisy zostały przez organ właściwie zastosowane w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Wyniki przeprowadzonej kontroli powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu wydanego orzeczenia. Na podkreślenie zasługuje, iż orzekający w przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2013 r. zwrócił uwagę, iż prawidłowa kontrola zaskarżonej decyzji nie powinna pomijać wykładni przepisu art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych".

Przedmiotem ponownie dokonywanej przez Sąd oceny jest decyzja Dowódcy [...] Brygady Kawalerii Powietrznej w T. utrzymująca w mocy Decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w L. z dnia [...] r. przyznającą skarżącemu – żołnierzowi zawodowemu dodatek służbowy w wysokości 7/10 miesięcznego dodatku służbowego i ustalająca, że dodatek przyznany tą decyzją przysługuje za miesiąc maj 2011 r. Jak wynika przy tym z załączonych akt administracyjnych, miesiąc maj 2011 r. był ostatnim miesiącem pełnienia zawodowej służby wojskowej przez skarżącego.

W rozpatrywanej sprawie skarżący, pełniący obowiązki dowódcy eskadry śmigłowców od dnia 28 lipca 2000r. do dnia 31 maja 2011 r., od 1 lipca 2004 miał przyznany dodatek służbowy na podstawie § 22 ust. 1 rozporządzenia MON z 8.06.2004 r., a przed 1 lipca 2004 r. dodatek specjalny na podstawie uchylonego z tym dniem rozporządzenia MON z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy ( Dz. U. z 2000 r., nr 90 poz.1005) ( § 31 ust. 1 pkt 4). W ocenie skarżącego dodatek jaki otrzymywał od lipca 2000 r. do końca służby był cały czas dodatkiem stałym przyznanym w związku z pełnieniem obowiązków dowódcy eskadry tyle, że w rozporządzeniu z dnia 8 czerwca 2004 r. zaczął funkcjonować pod zmienioną nazwą jako dodatek służbowy. Okresy faktycznego otrzymywania tych dodatków powinny podlegać więc zsumowaniu, a skarżącemu w ostatnim miesiącu pełnienia służby powinien być przyznany dodatek służbowy w pełnej wysokości na podstawie § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Organ wydając decyzję zajął odmienne stanowisko uznając, że brak jest podstaw do doliczenia okresu pobierania przez skarżącego dodatku za okres od lipca 2000 do 1 lipca 2004r., gdyż pobierany wówczas dodatek miał charakter dodatku specjalnego a nie służbowego. Tymczasem przepisy § 23 ust. 2 w zw. z § 7 ust. 1 pkt 1 aktualnie obowiązującego rozporządzenia pozwalają zaliczyć okres pobierania dodatku przed dniem 1 lipca 2004 r. w wypadku, gdy był to również dodatek służbowy. Dodatkową argumentację wspierającą powyższe stanowisko organ przedstawił w skardze kasacyjnej od wyroku WSA w Łodzi z dnia 9 maja 2013r. Uzasadniał, że ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1974 r. Nr 47, poz. 282 z późn. zm.), która od 1 lipca 2004 r. nosi nazwę ustawy o uposażeniu żołnierzy niezawodowych, nie definiowała ani nawet nie wymieniała rodzajów dodatków. Zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt 2 tej ustawy rodzaje i wysokość dodatków oraz warunki ich otrzymywania miały zostać w całości określone przez rozporządzenie. W oparciu o powyższą delegację wydane zostało rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. 2000, nr 90, poz. 1005). § 31 niniejszego rozporządzenia ustanawiał instytucję dodatku noszącego wówczas nazwę "specjalny". Analiza tego przepisu pokazuje jednoznacznie, że nie może on zostać uznany za odpowiednik dodatku specjalnego w rozumieniu aktualnie obowiązującej ustawy. Nie był to bowiem dodatek przysługujący z tytułu szczególnych właściwościami warunków pełnienia służby. Nie był to również dodatek służbowy w rozumieniu obecnych przepisów, ponieważ warunkiem jego przyznania nie było wcale pełnienie służby na określonych, wskazanych w przepisach stanowiskach. Dodatek ten przysługiwał każdemu żołnierzowi. Widać to jednoznacznie, po redakcji § 31 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia (w późniejszych wersjach rozporządzenia pkt 7) – zgodnie z którym każdemu "innemu żołnierzowi" przysługiwał dodatek w wysokości 27% należnego uposażenia. Zajmowanie niektórych stanowisk np. dowódcy kompanii lub baterii mogło skutkować podniesieniem wysokości dodatku, jednakże nie zmieniało to istoty dodatku, jako świadczenia przysługującego każdemu żołnierzowi. W związku z powyższym dodatek ten nie może zostać uznany (na gruncie aktualnych definicji z art. 80 ust. 1), za odpowiednik dodatku specjalnego ani służbowego. W szczególności, nie sposób utożsamiać ten dodatek, przysługujący każdemu żołnierzowi, ze znanym obecnie dodatkiem służbowym z tytułu pełnienia służby na określonych, enumeratywnie wymienionych w rozporządzeniu stanowiskach. Zatem art. 80 ust. 5b ustawy pragmatycznej a contrario wyklucza jego przyznanie w ostatnim miesiącu pełnienia służby, gdyż nie był to ani dodatek specjalny (w znaczeniu obecnym) ani służbowy.

W realiach niniejszej sprawy nie zmienia niczego okoliczność, że rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2001 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. z 2001 r. Nr 66, poz. 669) podniosło należny skarżącemu dodatek z przysługujących początkowo 27% – jako "innemu żołnierzowi" do 34% – jako dowódcy eskadry, zgodnie z § 31 ust. 1 pkt 4 lit. c). W ocenie organu, wymienienie nazw określonych stanowisk w przepisach rozporządzenia, nie zmieniało istoty dodatku jako należnego każdemu żołnierzowi, a jedynie miało wpływ na jego wysokość. Niedopuszczalnym byłoby bowiem uznawanie tego samego dodatku raz za dodatek służbowy (w rozumieniu dzisiejszych przepisów) – tylko dlatego, że jego wysokość wynikała z wymienienia nazwy stanowiska wprost w rozporządzenia, innym razem natomiast za dodatek o odmiennych charakterze – tylko dlatego, że jego wysokość wynikała z objęcia żołnierza klauzulą dopełniającą "inny żołnierz". Zgodnie z art. 80 ust. 1 aktualnie obowiązującej ustawy dodatkiem służbowym jest dodatek przysługujący z tytułu zajmowania określonych, enumeratywnie wymienionych stanowisk. Tym samym charakter dodatku z § 31 uprzednio obowiązującego rozporządzenia, jako dodatku przysługującego każdemu żołnierzowi, wyklucza uznanie go za dodatek służbowy w rozumieniu aktualnych przepisów.

Sąd nie podziela zaprezentowanej przez organ wykładni obowiązujących w sprawie przepisów.

Kwestie uposażenia żołnierzy zawodowych reguluje w rozdziale 5 ustawa z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( j.t. Dz. U. z 2010 r Nr 90, poz. 593 ze zm.) obowiązująca od 1 lipca 2004 r. Wcześniej uposażenie żołnierzy regulowała ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy ( j.t. Dz. U. z 2002 r Nr 76, poz. 693 ze zm.), której tytuł od 1 lipca 2004 r. otrzymał brzmienie " o uposażeniu żołnierzy niezawodowych" , na mocy art. 159 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne określone w ustawie.

Uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia ( art. 72 ust. 1 ustawy).

Ustawa w art. 80 ust.1 przewiduje obecnie trzy podstawowe dodatki do uposażenia zasadniczego : dodatek specjalny - za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej (pkt 1), dodatek służbowy - za pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo w określonych jednostkach wojskowych (pkt 2) i dodatek za długoletnią służbę wojskową (pkt 3).

Równocześnie art. 80 ust. 5b ustawy stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatki, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, przyznaje się te dodatki w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu ich otrzymywania. Co prawda obecnie przepis ten już nie funkcjonuje w obrocie prawnym, lecz po myśli art. 4 ustawy z dnia 11 października 2013 r. nowelizującej tę ustawę (Dz. U. z 2013 r., poz. 1355), dotychczasowe przepisy mają zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie (5 grudnia 2013 r.).

Wydane na podstawie art. 80 ust. 6 ustawy rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych ( Dz. U. nr 141, poz. 1497 ze zm., dalej rozporządzenie z 2004r.) określa szczegółowe warunki otrzymywania przez żołnierzy zawodowych dodatków do uposażenia zasadniczego oraz ich wysokość.

W § 7 ust. 1 stanowi ono, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek ten przysługuje:

1/ w pełnej wysokości - jeżeli żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym przez okres co najmniej 10 lat ;

2/ w wysokości 1/10 ostatnio pobranej kwoty dodatku specjalnego za każdy rok, w którym żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym – jeżeli żołnierz otrzymywał go przez okres krótszy niż 10 lat /.../.

Zgodnie zaś z § 23 ust. 2 rozporządzenia z 2004r. w zakresie przyznawania dodatku służbowego, o którym mowa w § 22, przepisy § 7 i 8 stosuje się odpowiednio.

W świetle § 22 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia z 2004r: Żołnierz zawodowy otrzymuje miesięczny dodatek służbowy, ustalony przy zastosowaniu mnożników kwoty bazowej:

1) zajmujący stanowisko służbowe:

a) dowódcy batalionu, dywizjonu, eskadry,

okrętu II rangi lub grupy okrętów albo

głównego księgowego w jednostce

sektora finansów publicznych realizującej

wydatki publiczne - od 0,10 do 0,30,

Jak natomiast wynika z § 31 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 10 października 2000r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz.U. z 2000r. Nr 90 poz. 1005 ze zm., dalej rozporządzenie z 2000r.): Żołnierzowi zawodowemu przysługuje dodatek specjalny w wysokości:

1) zajmującemu stanowisko dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] lub Wojskowego Ośrodka Wykonywania Kary Ograniczenia Wolności albo jego zastępcy - 43%,

2) zajmującemu stanowisko służbowe Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego albo dowódcy rodzaju sił zbrojnych, okręgu wojskowego, Garnizonu Warszawa, korpusu, dywizji, flotylli, brygady lub pułku - 38%,

3) zajmującemu stanowisko służbowe dowódcy batalionu, dywizjonu, eskadry, okrętu lub grupy okrętów - będącemu dowódcą jednostki wojskowej w rozumieniu § 5 ust. 1 pkt 2 - 36%,

4) zajmującemu stanowisko służbowe:

a) dowódcy jednostki wojskowej, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 2, inne niż określone w pkt 2 i 3, lub jego zastępcy,

b) zastępcy dowódcy, o którym mowa w pkt 2 i 3,

c) dowódcy batalionu, dywizjonu, eskadry, grupy okrętów III lub IV rangi albo okrętu II rangi, inne niż określone w pkt 3,

d) żołnierzowi pełniącemu służbę w Jednostce Wojskowej Nr [...] lub Wojskowym Ośrodku Wykonywania Kary Ograniczenia Wolności - 34%,

5) zajmującemu stanowisko służbowe dowódcy kompanii, baterii, klucza, szwadronu, grupy pomocniczych jednostek pływających lub grupy ratownictwa morskiego albo okrętu III lub IV rangi - 32%,

6) zajmującemu stanowisko służbowe:

a) dowódcy jednostki wojskowej, niższe niż określone w pkt 4 lit. a),

b) szefa eskadry, pododdziału wymienionego w pkt 5 lub bosmana okrętowego - 30%,

7) innemu żołnierzowi - 27%

- kwoty należnego uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego.

Niekwestionowane jest miedzy stronami ustalenie, że w sprawie chodzi o określenie wysokości dodatku służbowego w sytuacji opisanej w art. 80 ust. 5 b ustawy, który stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatki, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, przyznaje się te dodatki w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu ich otrzymywania. Spór między stronami dotyczy ustalenia, czy okres otrzymywania przez skarżącego dodatku specjalnego na podstawie § 31 ust. 1 pkt 4 c rozporządzenia z 2000r. w okresie od lipca 2000 do lipca 2004 z tytułu zajmowanego stanowiska służbowego dowódcy eskadry i okres otrzymywania w latach 2004-2011 dodatku służbowego na podstawie § 22 rozporządzenia z 2004r. z tytułu zajmowanego stanowiska służbowego dowódcy eskadry podlegają sumowaniu w celu zastosowania art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Odpowiedź na to pytanie musi być poprzedzona rozważeniem kwestii, czy obydwa te dodatki mogą być traktowane jako dodatki służbowe w rozumieniu art. 80 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, mającego zastosowanie w chwili wydania zaskarżonej decyzji.

Na wstępie rozważań godzi się więc przypomnieć stanowisko NSA wyrażone w wyroku tego Sądu z dnia 7 marca 2013r. w sprawie I OSK 1187/12 ze skargi M.W. na orzeczenie WSA Łodzi z dnia 25 stycznia 2012r. w sprawie III SA/Łd 1013/11. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w tym wyroku, że w orzecznictwie przyjmuje się, że "Żołnierz z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, zgodnie z art. 71 ust.1 i art. 72 ust.1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, otrzymuje uposażenie składające się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia, a ponadto inne należności określone ustawą. Ustawa ta przewiduje w art. 80 ust.1 trzy podstawowe dodatki do uposażenia, a mianowicie: dodatek specjalny - za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej (pkt 1), dodatek służbowy - za pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo w określonych jednostkach wojskowych (pkt 2) i dodatek za długoletnią służbę wojskową (pkt 3). Z kolei art. 80 ust. 5b ustawy stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatki, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, przyznaje się te dodatki w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu ich otrzymywania. Skoro art. 80 ust. 5b ustawy odsyła wprost między innymi do art. 80 ust.1 pkt 1, to (...) przepisy te należy odczytywać łącznie, przyjmując, że żołnierzowi, który otrzymywał dodatek specjalny za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej, przyznaje się ten dodatek w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu otrzymywania takiego świadczenia. Tym samym jedynym kryterium pozwalającym na zróżnicowanie wysokości dodatku specjalnego należnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby powinien stanowić okres otrzymywania przedmiotowego dodatku specjalnego. W uzasadnieniu podkreślono, że pogląd ten utrwalony jest w orzecznictwie sądów administracyjnych i powołano wyroki NSA z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 2/11 oraz z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1821/11. Wskazano też na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt I OSK 753/12, zamieszczony na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOIS. Stwierdzono, że wyrok ten dotyczy wprawdzie dodatku specjalnego, o którym mowa w przepisie art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy a nie dodatku służbowego, z przepisu art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy, ale zasada odnosząca się do przyznawania dodatku w ostatnim miesiącu służby w obu przypadkach jest taka sama. Stąd też prawidłowa kontrola zaskarżonej decyzji nie powinna pomijać wykładni przepisu art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że systemy prawa są zbudowane hierarchicznie. Najwyższe miejsce zajmują w nich konstytucje, niższe - ustawy, jeszcze niższe – rozporządzenia. Podstawą obowiązywania aktów niższego rzędu są akty prawne zajmujące wyższe miejsce w hierarchii. Akty prawne niższego rzędu są wydawane na mocy postanowień wyższego rzędu i mocą aktów niższego rzędu nie mogą być uchylone akty prawne rzędu wyższego (rozporządzenie nie może uchylić mocy obowiązującej ustawy). W razie wątpliwości, czy jako obowiązujące w danym przypadku traktować akty wyższego rzędu, czy akty niższego rzędu – z uwagi na wskazane zależności między nimi – ukształtowała się zasada, że lex superior derogat legi inferiori, a więc akt wyższego rzędu uchyla moc obowiązującą aktu niższego rzędu (patrz: "Wstęp do prawoznawstwa" - Józef Nowacki, Zygmunt Tobor, wydanie II, Zakamycze 2002, str. 181-181).

Konkluzja jaka płynie z powyższych rozważań NSA sprowadza się więc do stwierdzenia, że o wysokości dodatku zarówno specjalnego jak i służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia służby ma decydować wyłącznie łączny okres otrzymywania danego dodatku o charakterze dodatku specjalnego lub służbowego w rozumieniu art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, nie zaś wyłącznie okres otrzymywania dodatku z ściśle określonego tytułu i wypłacanego na identycznej podstawie prawnej. Z akt sprawy (decyzji przyznających skarżącemu dodatek) wynik jednoznacznie, że w spornym okresie lat 2000 – 2004 skarżący otrzymywał dodatek specjalny na podstawie § 31 ust. 1 pkt 4c rozporządzenia z 2000r. z tytułu zajmowania stanowiska służbowego dowódcy eskadry śmigłowców. Argumentacja organu, że w tym okresie każdy żołnierz otrzymywał wynikający z § 31 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia z 2000r. dodatek specjalny w wysokości 27% nie ma wpływu na niekwestionowany fakt, że skarżący otrzymywał przedmiotowy dodatek (co wynika z załączonych dokumentów) z tytułu zajmowanego stanowiska służbowego dowódcy eskadry śmigłowców na podstawie § 31 pkt 4c rozporządzenia, a od "innych żołnierzy" otrzymujących dodatek na podstawie § 31 ust. 1 pkt 7 obowiązującego w tamtym czasie rozporządzenia z 2000r. odróżniało go właśnie zajmowane stanowisko służbowe i następnie wysokość tego dodatku. Fakt, że w spornym okresie ustawodawca w ustawie z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, nie zawarł definicji dodatku służbowego, a dodatek z tytułu zajmowania określonego stanowiska służbowego w rozporządzeniu z 2000r. znalazł się w regulacji obejmującej dodatki specjalne przyznawane również "innym żołnierzom", czyli jak twierdzi organ wszystkim żołnierzom nie zmienia oceny, że skarżący dodatek ten otrzymywał z racji zajmowania określonego stanowiska służbowego dowódcy eskadry. Z faktu, że wszystkim żołnierzom na podstawie rozporządzenia z 2000r. przysługiwał dodatek specjalny, nie można wyciągać krzywdzących dla skarżącego wniosków i dyskredytować pełnionej przez niego funkcji dowódczej z tytułu zajmowanego stanowiska służbowego dowódcy eskadry, czego konsekwencją było otrzymywanie dodatku specjalnego wskazanego w § 31 pkt 4 c tego rozporządzenia przyznawanego m.in. żołnierzowi zawodowemu zajmującemu stanowisko służbowe: dowódcy batalionu, dywizjonu, eskadry, grupy okrętów III lub IV rangi albo okrętu II rangi. Pogląd organu, wedle którego dodatek specjalny z § 31 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia był przyznawany każdemu żołnierzowi i stanowił element uposażenia każdego żołnierza bez względu na jakiekolwiek inne okoliczności nie jest więc konkluzją unikatową, gdyż z urzędu wiadomym jest, że uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z różnych elementów, są oni uprawnieni do szeregu dodatków i świadczeń, które nadto w przestrzeni czasowej ulegają częstym modyfikacjom. To, że prawodawca nazwał go dodatkiem specjalnym i umieścił w tym samym przepisie regulującym dodatki specjalne dla żołnierzy zajmujących określone (wymienione) stanowiska służbowe nie zmienia więc konstatacji, że w niniejszym sporze decydujące znaczenia ma ocena charakteru otrzymywanego przez skarżącego dodatku w rozumieniu art. 80 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, a więc w kontekście wykonywanych czynności, pełnienia określonej funkcji służbowej, zajmowania określonego stanowiska służbowego dowódcy eskadry. Sąd zwraca zresztą uwagę, że nawet opis dodatku specjalnego uregulowanego w § 31 ust. 1 pkt 4c rozporządzenia z 2000r. odpowiada obecnemu opisowi dodatku służbowego uregulowanego w § 22 ust. 1 pkt 1a obowiązującego w sprawie rozporządzenia z 2004r. Stanowi to zatem podstawę do uwzględnienia go w obliczeniach dodatku na podstawie art. 80 ust. 5b ustawy o służbie żołnierzy zawodowych w zw. z przepisem § 7 i § 23 rozporządzenia z 2004r. i art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie żołnierzy zawodowych.

Reasumując Sąd uznał, że nie do zaakceptowania jest stanowisko organu, zgodnie z którym okres otrzymywania przez skarżącego dodatku służbowego na podstawie rozporządzenia z 2004r. dla potrzeb ustalenia prawa do dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, nie podlega zsumowaniu, z wcześniejszymi okresami pobierania przez skarżącego dodatku specjalnego na podstawie § 31ust. 1 pkt 4c rozporządzenia z 2000r. W związku z powyższym nie ma podstaw do obrony tezy, na której wspiera się rozumowanie organu, że o wysokości dodatku służbowego w ostatnim miesiącu służby ma decydować nie łączny okres pobierania dodatku o charakterze służbowym w rozumieniu art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy służbowego lecz wyłącznie okres otrzymywania dodatku służbowego z ściśle określonego tytułu powiązanego z konkretna nazwą tego dodatku. Takie ograniczenia musiałyby wynikać z wyraźnego przepisu, a tymczasem unormowania takiego brak. Wykładnia musi opierać się na założeniu racjonalnego i prawidłowego działania ustawodawcy. Tam gdzie określonych ograniczeń nie wprowadza sam prawodawca, tam nie wolno ich wyprowadzać interpretatorowi tekstu prawnego. Jeżeli więc w art.80 ust. 5b ustawy ustawodawca kwotę dodatku przysługującego w ostatnim miesiącu służby powiązał wprost z okresem otrzymywania takiego świadczenia, to nie można domniemywać, że w istocie jego wolą było uzależnienie wysokości świadczenia od okresu, w jakim żołnierzowi zawodowemu dodatek służbowy wypłacano tylko z jednego tytułu, sugerując się identyczną jego nazwą i identyczną podstawą prawną. Tezy tej, w kontekście hierarchiczności aktów prawnych, nie wspiera również podnoszony przez organ fakt, że w przepisach przejściowych rozporządzenia z 2004r. nie uregulowano szczegółowo tej kwestii. Nie można zatem uznać by § 31 rozporządzenia z 2000r.- jak sugeruje organ - zawierał katalog dodatków specjalnych, w tym dodatku z tytułu zajmowania określonego stanowiska służbowego (dowódcy eskadry) o odrębnym charakterze od aktualnie obowiązującego dodatku służbowego i niedopuszczalności sumowania poszczególnych okresów pobierania przez żołnierza dodatku z tytułu zajmowanego stanowiska służbowego. O charakterze dodatku służbowego przesądza bowiem nawet nie tyle sama podstawa prawna, w oparciu o którą takie świadczenie jest przyznawane, ale przede wszystkim charakter wykonywanych zadań, specyfika pełnionej przez żołnierza służby i pełnionych funkcji i zajmowanych stanowisk. (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2012r. sygn. akt I OSK 365/12) W związku z tym chybione są twierdzenia organu, że dodatek służbowy wypłacany na podstawie § 31 rozporządzenia z 2000r. jest odrębnym rodzajowo dodatkiem od dodatku wypłacanego na podstawie § 22 rozporządzenia z 2004r., skoro skarżący otrzymywał go przez cały okres od 1 lipca 2000r. do 31 maja 2011r. z tego tytułu, ze zajmował stanowisko dowódcy eskadry śmigłowców. Mimo innego tytułu do przyznania i wypłacania tych świadczeń, miały one zawsze charakter dodatku służbowego w rozumieniu obowiązującego w dacie wydania decyzji art.80 ust.1 pkt.2. W tej sytuacji i skoro w art.80 ust.5 b ustawy i § 7 ust.1 w zw. z § 23 rozporządzenia z 2004r. jest mowa ogólnie o okresie otrzymywania dodatku służbowego, to nie ma podstaw by okresu pobierania dodatku z tytułu zajmowanego stanowiska dowódcy eskadry przed zmianą i po zmianie przepisów pragmatycznych, nie można było sumować dla celów ustalania wysokości omawianego dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ I instancji winien dokonać obliczenia wobec M.W. wysokości dodatku służbowego, w oparciu o treść § 7 w zw. z § 23 rozporządzenia MON z 8 czerwca 2004 r. Należy przy tym dokonać zsumowania okresów otrzymywania przez skarżącego przedmiotowego dodatku służbowego, zgodnie z powyższym przepisem oraz art. 80 ust. 5b ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Organ winien uwzględnić przy tym pozostałe wnioski i zapatrywania prawne Sądu co do interpretacji przepisów, zawarte w niniejszym uzasadnieniu.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, iż organy orzekające w przedmiotowej sprawie naruszyły przepis prawa materialnego, a mianowicie art. 80 ust. 5 b) ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a naruszenie to miało niewątpliwy wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, a na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylił także poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w L. z dnia [...] r. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 z wz. z art. 205. P.p.s.a.

bg