Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 446/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie NSA Anna Łuczaj (spr.), Małgorzata Stahl, Protokolant Łukasz Celiński, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Lu 739/04 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich 1)oddala skargę kasacyjną 2)zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na rzecz adwokata [...] kwotę 170 (słownie: sto siedemdziesiąt) złotych łącznie z podatkiem VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę [...] na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2004 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.

Uzasadniając powyższe orzeczenie Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. i art. 22 ust. 1 w związku z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. j. - Dz.U. z 2002 roku, Nr 42, poz. 371 ze zm.), odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] października 2002 roku i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2002 roku o odmowie przyznania [...] uprawnień kombatanckich. Na skutek wniosku strony skarżącej Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozpoznał sprawę ponownie i decyzją z dnia [...] września 2004 roku utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2003 roku. Organ administracji II instancji podniósł, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy o kombatantach, uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które w czasie wojny i okresie powojennym podlegały represjom z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych przebywając na przymusowych zesłaniu i deportacji w ZSRR. Kierownik Urzędu ustalił, iż strona – [...] urodziła się i przebywała na terenie ZSRR w okresie, w którym nie były stosowane wobec jej rodziców represje określone w art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy o kombatantach. Z akt sprawy wynika, iż strona urodziła się dnia 10 sierpnia 1949 roku podczas pobytu jej ojca w Ałma-Acie, gdzie zamieszkał on po zwolnieniu z obozu pracy. W ocenie organu nie zostało wykazane, by za uchyleniem przedmiotowych decyzji przemawiał słuszny interes społeczny albo też słuszny interes strony.

[...] wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, a mianowicie uznanie, że pobyt ojca skarżącej i jego rodziny w Rosji miał charakter dobrowolny, podczas gdy w jej ocenie analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do przeciwnego wniosku. Z zaświadczenie wydanego przez Komitet Bezpieczeństwa Publicznego Republiki Kazachstan wynika bowiem, że ojciec skarżącej – [...] został zatrzymany w 1926 roku przez Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Jampolu za przekroczenie granicy państwowej Polska-ZSRR i zesłany do Tiumenia na Uralu. Zwolniono go w 1932 roku. Po zwolnieniu udał się do Tomska, a następnie wyjechał na pobyt stały do Ałma-Aty. Strona podniosła, iż do obu tych miejsc udał się, gdyż nie pozwolono mu wrócić do Polski. Znając realia historyczne trudno mówić o dobrowolności pobytu rodziny skarżącej w ZSRR, zwłaszcza że była ona nadal represjonowana, czego najlepszym dowodem jest ponowne aresztowanie jej ojca w 1938 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za niezasadną, a zaskarżoną decyzję za nie naruszającą prawo. Sąd podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym, w oparciu o przepis art. 154 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Powołując się na utrwaloną linię orzeczniczą podniesiono, iż decyzja wydana w tym trybie jest decyzją uznaniową, co oznacza, że do danego organu należy ocena, czy zgromadzony w sprawie materiał świadczy o konieczności zmiany bądź, uchylenia decyzji ostatecznej, ze względu na wskazane podstawy (wyrok NSA z dnia 5 listopada 1998 roku, III SA 1745/97, Lex nr 44723, teza pierwsza wyroku NSA z dnia 12 kwietnia 2000 roku, III SA 1388/99, Lex nr 47229). Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ administracji nie przekroczył w sprawie granic uznania oceniając, iż za uchyleniem bądź zmianą decyzji nie przemawia interes społeczny, ani słuszny interes strony. Nadto skarżąca, poza wyrażonymi w skardze stwierdzeniami natury ogólnej, nie wykazała w toku postępowania jakichkolwiek dowodów pozwalających na ocenę odmienną. W zakresie oceny merytorycznej wskazano, iż Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prawidłowo ustalił stan faktyczny i właściwe dokonał oceny prawnej. Okoliczność deportacji do ZSRR jest, zgodnie z przepisem art. 4 ust. 3 lit. b) ustawy o kombatantach, jedną z form represji. Wykazanie zaś tej okoliczności uprawnia do ubiegania się o świadczenia należne kombatantom. Zaznaczono, iż norma ta dotyczy bezpośrednio osób, które były deportowane zaś deportacja (czyli przymusowy pobyt na odległym terenie) musiała nastąpić z przyczyn politycznych, religijnych, czy narodowościowych. W niniejszej sprawie deportacja nie dotyczyła skarżącej, a jedynie jej ojca [...] (przy czym dotyczy to okresu, gdy był on więziony, a więc lat 1926- 1932 oraz 1938-1940). Skarżąca urodziła się w czasie, kiedy jej rodzina przebywała w Ałma-Acie. Zgodnie zaś z jej wyjaśnieniami ówczesne władze ZSRR wyrażały zgodę na wyjazd ojca, jednakże bez rodziny. Z tego względu pobyt ojca w tej miejscowości nie nosił znamion przymusowego ze względów politycznych, religijnych czy narodowościowych, lecz względów rodzinnych, te zaś nie są przesłankami uznania danej osoby za deportowaną.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik [...] zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:

- naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez bezkrytyczne zaaprobowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnych ustaleń Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie czyniących zadość wymogom art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w szczególności nielogicznych wniosków wyciągniętych z zebranego w sprawie materiału dowodowego co do charakteru pobytu ojca skarżącej [...] na terenie ZSRR i w konsekwencji uznanie, iż pobyt ten "nie nosił znamion przymusowego ze względów politycznych, religijnych, czy narodowościowych, lecz rodzinnych" podczas, gdy udzielenie zgody przez ówczesne władze ZSRR na wyjazd ojca skarżącej bez rodziny, samo w sobie stanowiło szykanę właśnie ze względów politycznych i narodowościowych oraz uniemożliwiało w praktyce opuszczenie przez ojca skarżącej terenu ZSRR; nie dostrzeżenie istnienia tak zwanego słusznego interesu strony, ani też słusznego społecznego interesu i w konsekwencji potwierdzenie zasadności tezy o braku przesłanek do zmiany decyzji przez organ na zasadzie art. 154 § 1 k.p.a.,

oraz będące konsekwencją powyższego błędu naruszenie prawa materialnego:

- art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego przez jego niezastosowanie w stosunku do skarżącej i bezpodstawną odmowę przyznania jej uprawnień kombatanckich;

- art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez naruszenie obowiązku równego traktowania obywateli w zbliżonej sytuacji faktycznej i prawnej poprzez – z jednej strony odmowę przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich z powołaniem się na fakt urodzenia się skarżącej na terenie ZSRR w okresie, w którym nie były stosowane represje wobec jej rodziców (w domyśle wobec obywateli polskich), z drugiej strony natomiast przyznanie takowych uprawnień osobom urodzonym, w tym samym czasie, a nawet w okresie późniejszym (1955 rok) i pozostających w bardzo zbliżonej sytuacji faktycznej i prawnej jak skarżąca.

W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego orzeczenia przez przyznanie skarżącej uprawnień kombatanckich, a ponadto o przyznanie pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych, które ani w całości ani w części nie zostały uiszczone oraz przyjęcie w poczet dowodów kserokopii decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na okoliczność przyznania uprawnień osobom urodzonym po roku 1949 - zaznaczono, iż skarżąca weszła w posiadanie tej decyzji w dniu 28 lutego 2005 roku i nie była wcześniej w stanie zgłosić tego dokumentu jako dowodu w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 1994 roku (sygn. akt II UZP 31/93, OSNC 1994/7-8/142), zgodnie z która osobę urodzoną w więzieniu lub łagrze ZSRR, albo na przymusowym zesłaniu i deportacji w ZSRR należy uważać za podlegająca w tym czasie represjom w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. a) lub b) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Podkreślono, że skarżąca urodziła się w 1949 roku podczas pobytu jej ojca (Polaka) w ZSRR, gdzie został zesłany jeszcze w latach dwudziestych XX wieku. Od początku pobytu ojca na obczyźnie dotknięty był różnego rodzaju represjom z racji narodowości. Zdaniem strony skarżącej, problem występujący w niniejszej sprawie sprowadza do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy istotnie pobyt ojca skarżącej na terenie ZSRR – w świetle ustalonego faktu wyrażenia przez władze ZSRR zgody na wyjazd ojca bez rodziny – nie nosił znamion pobytu przymusowego ze względów politycznych, religijnych, czy narodowościowych. W ocenie autora skargi kasacyjnej zasady logiki, doświadczenia życiowego, jak również ogólnie dostępna wiedza, winny doprowadzić do uznania, iż postępowanie władz ZSRR w stosunku do obywateli narodowości polskiej, polegające m. in. na udzieleniu zgody danej osobie na wyjazd do Polski, jednakże zabraniający tego wyjazdu rodzinie zainteresowanego, stanowiło szykanę uniemożliwiającą w praktyce powrót do Polski. Stanowiło to element polityki rozdzielania rodzin, celem pozbycia się osób mogących stanowić potencjalne zagrożenie dla tak zwanej "władzy ludowej". Polacy – szczególnie z przeszłością taką jak [...] – do takich "elementów" się zaliczali. Wymóg oceny materiału dowodowego wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 77 oraz art. 80 k.p.a.. Sąd nie jest związany zastosowaną w sprawie przez organ administracji interpretacją okoliczności faktycznych i może dokonywać oceny zebranych w sprawie dowodów według własnego uznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono nadto, iż Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł faktu, poruszanego przez skarżącą podczas rozprawy przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, iż w odniesieniu do innych obywateli, znajdujących się w sytuacji faktycznej i prawnej bardzo zbliżonej do sytuacji skarżącej, organ stosuje odmienną linię orzeczniczą /przyznawanie uprawnień kombatanckich /. Usankcjonowanie przez Sąd takiego stanowiska organu pozostaje w sprzeczności z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który nakazuje władzom publicznym równe traktowanie obywateli.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.

Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.. j. - Dz. U. z 2002 roku, Nr 42, poz. 371 ze zm.) jak też naruszenie przepisów postępowania. W przypadku, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Strona skarżąca upatruje naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zaaprobowaniu przez Sąd pierwszej instancji błędnych ustaleń faktycznych dokonanych przez organ administracji publicznej i nie dostrzeżeniu słusznego interesu strony, ani też słusznego interesu społecznego, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia braku przesłanek do zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a.

Stosownie do art. 154 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Przesłanką zastosowania art. 154 k.p.a. jest zgodność wzruszenia decyzji z interesem społecznym i słusznym interesem strony, co oznacza, iż organ administracji publicznej przy rozpoznawaniu sprawy o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej winien ustosunkować się do celowości wzruszenia decyzji. Przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art.154 k. p. a. jest ustalenie przesłanek do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, a zatem przesłanek, o jakich mowa w tymże przepisie nie zaś - do czego zmierza strona – kolejne merytoryczne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przyznania uprawnień kombatanckich i kolejna kontrola merytoryczna decyzji ostatecznej.

W postępowaniu toczącym się w trybie art.154 k. p. a. nie dokonuje się ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją. Jest to postępowanie nowe, w którym badane są tylko i wyłącznie przesłanki z art. 154 § 1 k. p. a. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego zakończonego decyzją ostateczną - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz zweryfikowanie decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Rozstrzygnięcie, jakie wydaje organ orzekając na podstawie art. 154 k.p.a. oparte jest na uznaniu administracyjnym.

Wprowadzenie przesłanki zgodności wzruszenia decyzji z interesem społecznym i interesem strony oznacza, iż organ administracji nie może w rozpoznaniu sprawy na podstawie tego przepisu nie ustosunkować się do celowości wzruszenia decyzji.

/J. Borkowski, Uchylenie, zmiana i stwierdzenie nieważności decyzji [w:] B. Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck Warszawa 1996, s.693/.

Należy podzielić pogląd Sądu pierwszej instancji, iż organy orzekające dostatecznie rozważyły sprawę w aspekcie art. 154 k. p. a. zaś skarżąca nie wykazała przesłanek, o jakich mowa w tym przepisie.

Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowiła decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 154 k.p.a. tj. decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2004 roku w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich, nie zaś decyzja ostateczna Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2002 roku oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] czerwca 2002 roku o odmowie przyznania [...] uprawnień kombatanckich.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie był uprawniony do badania przesłanek decydujących o przyznaniu uprawnień kombatanckich – w tym przypadku faktu urodzenia się skarżącej na terenie ZSRR i charakteru pobytu jak też okoliczności dotyczących represji. Wprawdzie Sąd pierwszej instancji wypowiedział się odnośnie charakteru pobytu ojca skarżącej – [...] na terenie ZSRR w aspekcie art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b), lecz nie miało to wpływu na wynik sprawy i zbadanie przez Sąd legalności zaskarżonej decyzji w świetle art.154 k. p. a. Nadto Sąd ten nie wypowiadał się w zakresie art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach, którego naruszenie zarzucono w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż w przedmiotowej sprawie zarzuty strony skarżącej skupiły się nie na decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej, lecz na decyzji ostatecznej odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich. Ocena uprawnień kombatanckich w świetle art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. a) czy też art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego stanowi element subsumpcji stanu faktycznego do dyspozycji tejże normy prawnej, a więc jest stosowaniem prawa materialnego w ramach – jak wyżej podkreślono – postępowania w sprawie o przyznanie uprawnień kombatanckich. W rezultacie należy uznać, iż skarżąca kwestionuje w niniejszej sprawie stan faktyczny ustalony w postępowaniu w przedmiocie uprawnień kombatanckich oraz wydaną na jego podstawie decyzję ostateczną. Natomiast postępowanie w przedmiocie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej – o czym była już mowa - jest postępowaniem nowym, którego przedmiotem nie jest merytoryczna ocena decyzji ostatecznej, lecz badanie czy za zmianą lub uchyleniem przemawiają słuszny interes strony lub interes społeczny, a więc przesłanki niezależne od prawnej poprawności decyzji, której postępowanie dotyczy.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określonych w art. 154 § 1 k.p.a. W toku postępowania administracyjnego nie oceniano, czy pobyt ojca skarżącej na terenach ZSRR miał charakter represji, a jedynie czy słuszny interes strony lub interes społeczny przemawiają za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Skarżąca na żadnym etapie postępowania nie powoływała się na powyższe przesłanki, a jedynie kwestionowała zasadność decyzji ostatecznej.

Nie może zatem odnieść zamierzonego skutku zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. oraz art. 4 ust. 1 pkt 3 lit.a) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

W związku z podnoszonymi przez skarżącą argumentami i powołaną w skardze kasacyjnej uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 1994 roku, sygn. akt II UZP 31/93, (OSNC 1994/7-8/142), a zatem argumentami mającymi wykazać merytoryczną wadliwość decyzji ostatecznej, przypomnieć należy, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. może dotyczyć zarówno decyzji prawidłowych jak i dotkniętych wadami niekwalifikowanymi, a więc wadami nie dającymi podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Istotą przepisu art. 154 k.p.a. jest możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, które pomimo, że wydane zostały w zgodzie z przepisami prawa, to jednak kolidują z innymi wartościami, które mogą przemawiać za zmianą lub uchyleniem tychże decyzji. Uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 154 k. p. a. może nastąpić jedynie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania /art. 145 § 1 k. p. a./ lub do stwierdzenia nieważności /art. 156 § 1 k. p. a./. ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 1999 roku, III RN 101/98, OSNAPiUS 1999/20/637 – dotyczący art. 155 k.p.a.).

System weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności tzn. że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie.

/ por. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck Warszawa 1996, s. 702 /

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stwierdzić należy, iż także ten zarzut dotyczy w zasadzie decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu w sprawie uprawnień kombatanckich. Powyższy przepis nakazuje równe traktowanie obywateli przez organy władzy publicznej. O równym traktowaniu można mówić, gdy w identycznej sytuacji faktycznej i prawnej organy administracji publicznej zajmują takie samo stanowisko. Równe traktowanie polega zatem na stosowaniu prawa materialnego w ten sam sposób przy identycznym stanie faktycznym. Art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego jest normą prawa o charakterze ogólno-abstrakcyjnym. Każdy proces stosowania tej normy polega na jej indywidualizacji i konkretyzacji, to jest podstawieniu do jej treści konkretnej osoby i oznaczonego stanu faktycznego. W tym przypadku naruszenie zasady równego traktowania obywateli miałoby w ocenie strony skarżącej sprowadzać się do odmiennego odczytania przez organ administracji dyspozycji normy prawa w stosunku do dwóch osób, pozostających w podobnej sytuacji faktycznej. O tym, czy sytuacja poszczególnych osób, które na tej samej podstawie prawnej domagają się przyznania uprawnień kombatanckich, jest identyczna, podobna czy też jedynie zbliżona decydować można wyłącznie po analizie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w poszczególnych sprawach. Ogólne powoływanie się przed Sądem pierwszej instancji na decyzje przyznające uprawnienia kombatanckie innym osobom nie jest wystarczające do stwierdzenia, że doszło do różnego stosowania prawa. Sąd pierwszej instancji nie miał możliwości zbadania stanu faktycznego dotyczącego osób, które miały się znajdować w sytuacji zbliżonej do skarżącej, tym bardziej, iż przed Sądem I instancji strona nie powołała się na konkretną sprawę jak też nie podała jakiegokolwiek nazwiska osoby, której przyznano uprawnienia w analogicznej sytuacji do skarżącej. Dlatego też nie można skutecznie zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie naruszenia art. 32 Konstytucji RP.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym / wynagrodzenie łącznie z podatkiem od towarów i usług oraz zwrot poniesionych wydatków obejmujących opłatę skarbową od pełnomocnictwa. / Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).