Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 754/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1, art. 150 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Lubiński (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, WSA del. Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 października 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 529/13 w sprawie ze skargi D. N. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 5 kwietnia 2013 r. nr [...], [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od D. N. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 529/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargi D. N. (zwanej dalej "Skarżącą", "Podatniczką", "Stroną") na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 5 kwietnia 2013 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania i z dnia 5 kwietnia 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2013 r., nr [...], odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 29 listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. Postanowieniem z tej samej daty o nr [...] organ stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia tego odwołania.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia 29 listopada 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił Skarżącej zobowiązanie podatkowe w kwocie 1.170.202 zł z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. Decyzję tę przesłano do Strony listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, za pośrednictwem Poczty Polskiej, na adres zamieszkania Podatniczki, tj. ul. N. [...], S. Z powodu nieobecności adresata i niemożności jej doręczenia w sposób przewidziany w art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – zwanej dalej "ord. pod.") przesyłkę dwukrotnie awizowano (w dniu 3 i 11 grudnia 2012 r.). Wobec niepodjęcia korespondencji przez adresata, w dniu 18 grudnia 2012 r., Poczta Polska zwróciła ją do organu podatkowego I instancji, który - w myśl art. 150 § 1 i § 2 ord. pod. - uznał, że została ona skutecznie doręczona w dniu 17 grudnia 2012 r., zaś termin do złożenia odwołania od tej decyzji upłynął – w dniu 31 grudnia 2012 r.

W dniu 20 lutego 2013 r., pismami opatrzonym tą samą datą, Strona złożyła odwołanie od decyzji z dnia 29 listopada 2012 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania.

Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie, po rozpoznaniu spraw zainicjowanych ww. wnioskiem i odwołaniem Podatniczki, w dniu 5 kwietnia 2013 r. wydał postanowienia: nr [...], którym odmówił Stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz nr [...], którym stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia tego odwołania.

Nie zgadzając się z ww. postanowieniami Podatniczka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargi, w których wystąpiła o uchylenie tych aktów, z uwagi na ich niezgodność z prawem. Zarzuciła, że oba postanowienia zostały wydane z naruszeniem art. 162 § 1 i § 2 ord. pod. oraz, że postanowienie, którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania, narusza także art. 150 oraz art. 228 § 1 pkt 2 ord. pod.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie.

Skargi zostały zarejestrowane oddzielnie pod sygn. akt I SA/Sz 529/13 oraz I SA/Sz 530/13. Na rozprawie w dniu 2 października 2013 r. Sąd zarządził połączenie wskazanych spraw do łącznego rozpoznania i wspólnego rozstrzygnięcia, i prowadzenie sprawy pod sygn. akt I SA/Sz 529/13.

Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 148 § 1, art. 149 oraz art. 150 ord. pod. i stwierdził, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż przedmiotowa decyzja była przesłana na adres zamieszkania Skarżącej (tj. ul. N. [...], [...] S.) - listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, za pośrednictwem Poczty Polskiej. Z adnotacji umieszczonych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz przesyłce wynika, że z powodu nieobecności adresata i niemożności jej doręczenia w sposób przewidziany w art. 149 ord. pod. przesyłkę dwukrotnie awizowano (w dniu 03.12.2012 r. i 11.12.2012 r.), umieszczając informacje o pozostawieniu pisma w UP 37 w skrzynce pocztowej adresata oraz, że wobec niepodjęcia korespondencji przez adresata, w dniu 18.12.2012 r., Poczta Polska zwróciła ją do organu podatkowego I instancji który - w myśl art. 150 § 2 ord. pod. - uznał, że została ona skutecznie doręczona w dniu 17.12.2012 r. (fikcja doręczenia).

Skarżąca zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w skargach kwestionowała prawidłowość takiego doręczenia, wskazując na wadliwość zwrotnego potwierdzenia odbioru, przejawiającą się w poprawce dokonanej w dacie pierwszego awizowania (z "1" lub "2" grudnia 2012 r. na "3" grudnia 2012 r.) oraz nieczytelność podpisów złożonych przez doręczającego pod adnotacjami o awizowaniu przesyłki.

Sąd wskazał, że zwrotne potwierdzenie dowodu doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym, wywołującym określone skutki procesowe dla adresata korespondencji i korzystającym z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą. Wiarygodności dokumentowi urzędowemu można odmówić jedynie w przypadku, gdy zostanie przeprowadzone skuteczne postępowanie dowodowe przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą (art. 194 ord. pod.). Stwierdził, że faktem jest, iż data pierwszego awiza nosi znamiona poprawienia, jednakże z wyjaśnień uzyskanych przez Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej (pismo z dnia 25.03.2013 r. znak: [...]), wynika, że zainteresowany w sprawie listonosz podczas dokonywania adnotacji o awizowaniu przesyłki pomylił się i wpisał nieprawidłową datę na przesyłce oraz potwierdzeniu odbioru. Po stwierdzeniu tego faktu dokonał korekty, poprawiając datę z 2.12.2012 r. na dzień 3.12.2012 r.

W ocenie WSA, za przyjęciem, że wskazana poprawka nosiła charakter sprostowania oczywistej omyłki wskazuje nie tylko okoliczność, że dzień 2.12.2012 r. był niedzielą, ale również informacja zawarta w ww. piśmie Poczty Polskiej, że przesyłkę poleconą zawierającą decyzję organu podatkowego I instancji skierowano do doręczenia w dniu 03.12.2012 r. W pisemnym oświadczeniu ww. listonosz podał także, że zarówno pierwsze, jak i powtórne zawiadomienie pozostawił w dniach awizowania w skrzynce oddawczej adresata. Fakt poprawienia daty na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie dyskwalifikuje go jako dokumentu urzędowego, mogącego w sprawie stanowić dowód dokonania ww. opisanych czynności, wymaganych do przyjęcia skuteczności doręczenia w trybie art. 150 ord. pod. Za dyskwalifikacją tego dokumentu nie może przemawiać sposób, w jaki doręczyciel podpisał sporządzone adnotacje. Przepisy postępowania podatkowego nie wymagają szczególnej formy podpisu doręczyciela, w szczególności nie przewidują, aby podpis ten obejmował całe jego nazwisko i był w całości czytelny. Wystarczające jest, by doręczyciel posłużył się takim podpisem, jakiego używa na co dzień. Sama forma podpisu uproszczonego nie może stanowić podstawy do uznania, że potwierdzenie odbioru nie zostało podpisane albo, że zawiera dane niepolegające na prawdzie.

O nieprawidłowości dokonanego doręczenia nie może świadczyć podnoszona przez Skarżącą okoliczność, że od daty drugiego awiza (tj. 11.12.2012 r.) do daty dokonaniu zwrotu przesyłki do organu (tj. 18.12.2012 r.) nie upłynął okres 7 dni. Przepisy art. 150 ord. pod. nie nakładają bowiem na pocztę obowiązku dochowania takiego terminu pomiędzy drugim awizem a datą zwrotu przesyłki. Z ww. przepisów wynika jedynie, że w razie niepodjęcia pisma po pierwszym zawiadomieniu, powtórne zawiadomienie następuje w terminie 7 dni i pismo uważa się za doręczone w ostatnim dniu 14-dniowego okresu, w jakim przechowuje go poczta.

Do skutecznego doręczenia doręczenie decyzji organu podatkowego I instancji doszło z upływem 14 dnia od dnia dokonania pierwszego awiza w dniu 03.12.2012 r., tj. 17.12.2012 r., i - w konsekwencji - termin do złożenia odwołania od tej decyzji upłynął z dniem 31.12.2012 r. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostają załączone przez Skarżącą do skarg, a niedotyczące rozpoznawanych spraw, kopie zawiadomień Poczty Polskiej.

Powołując się na art. 162 § 1 i § 2 ord. pod. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy słusznie uznał, iż Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się bowiem z koniecznością dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, a powołane przez Skarżącą okoliczności nie wskazują na to, że niedokonanie czynności w ustawowym terminie spowodowane było przeszkodą nie do przezwyciężenia, przy dochowaniu najwyższej staranności.

Za okoliczność braku winy w uchybieniu terminu nie może być uznane twierdzenie Skarżącej, że nie odebrała dwukrotnie awizowanej przesyłki zawierającej decyzję, gdyż w datach wskazanych na kopercie przesyłki pocztowej znajdującej się w aktach sprawy w jej skrzynce pocztowej nie było informacji o próbie doręczenia oraz o złożeniu przesyłki pocztowej w placówce pocztowej. Chcąc wykazać, że awiz tych faktycznie nie było w skrzynce - z uwagi na powszechny dostęp do niej i otwieranie skrzynek przez nieznanych sprawców - Skarżąca przedstawiła zdjęcia oddawczej skrzynki pocztowej z nr [...], mające potwierdzać łatwość dostępu do jej zawartości, oraz oświadczenie listonosza, że wielokrotnie zdarzało się, iż ulotki jak również listy były porozrzucane wokół tej skrzynki. Skarżąca podnosząc taką okoliczność, w żaden sposób nie wykazała, że podejmowała choćby próby zlikwidowania zaistniałej sytuacji (przykładowo, że próbowała zabezpieczać skrzynkę, bądź ustanowiła pełnomocnika do odbioru jej korespondencji na czas naprawy lub wymiany skrzynki, bądź zgłaszała jakiekolwiek zastrzeżenia czy reklamacje na poczcie co do sposobu doręczania przesyłek) oraz, że wyciągnięcie obu awiz z jej skrzynki listowej faktycznie wystąpiło i miało charakter zdarzeń incydentalnych, nagłych, nie do przezwyciężenia. Wręcz przeciwnie, przedstawiane przez nią dowody świadczą o tym, że Skarżąca stan taki świadomie tolerowała i godziła się na jego negatywne konsekwencje.

Strona wiedziała o zbliżającym się terminie wydania decyzji, gdyż w dniu 09.10.2012 r. odebrała osobiście postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego informujące o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, tj. do 10.12.2012 r. Ponadto, w dniu 13.11.2012 r. odebrała zawiadomienie organu I instancji z dnia 29.10.2012 r. wydane na podstawie art. 200 § 1 ord. pod., zgodnie z którym "przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego". Tym samym, wiedząc o zbliżającym się terminie zakończenia sprawy, Skarżąca w trosce o swoje interesy mogła wskazać organowi I instancji inny adres do doręczeń albo skorzystać z pomocy osób trzecich, tj. ustanowić pełnomocnika do występowania w sprawie lub upoważnić inną osobę do odbioru korespondencji. Powyższe jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Przywrócenie terminu tylko na podstawie gołosłownego twierdzenia, że Skarżąca nie odebrała awiza prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, tym bardziej, że jak wynika z adnotacji znajdujących się na przesyłce była ona dwukrotnie, prawidłowo awizowana. W każdej takiej sytuacji Strona mogłaby bowiem obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo, poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo to nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej, czy też ze skrzynki tej zostało przez nieustalonego sprawcę wyciągnięte. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 150 oraz art. 162 § 1 i § 2 ord. pod.

Za niezasadny WSA uznał również zarzut, że organ odwoławczy naruszył art. 228 § 1 pkt 2 ord. pod. Skoro organ ten jednoznacznie ustalił, że skuteczne doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło w dniu 17 grudnia 2012 r., to prawidłowe było stwierdzenie, że wniesienie przez Skarżącą w dniu 20 lutego 2013 r. odwołania nastąpiło z uchybieniem 14-dniowego terminu, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 ord. pod. Organ zobligowany był zatem do podjęcia rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 228 § 1 pkt 2 ord. pod., tj. stwierdzenia w formie postanowienia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.

Powyższy wyrok został zaskarżony w całości skargą kasacyjną Podatniczki, która wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych.

Autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej "p.p.s.a."), poprzez nieuchylenie decyzji w sytuacji, gdy doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 150 ord. pod. w zw. z § 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 września 2003 r. w sprawie oddawczych skrzynek pocztowych, poprzez przyjęcie, że doszło do prawidłowego doręczenia zastępczego w sytuacji, gdy zawiadomienie (awizo) zostało przez doręczyciela publicznego pozostawione w skrzynce oddawczej, która nie spełnia wymogów rozporządzenia, pomiędzy drugim awizowaniem a datą zwrotu przesyłki nie minął okres 7 dni, zawiadomienie o złożeniu przesyłki w urzędzie pocztowym nosi ślady przerabiania i nie jest opatrzone podpisem, który identyfikowałby doręczyciela przesyłki,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez nieuchylenie decyzji w sytuacji, gdy

doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 162 § 1 ord. pod., poprzez przyjęcie, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami z art. 174 p.p.s.a. i wnioskami środka prawnego określonymi w art. 176 p.p.s.a. Związanie podstawami skargi kasacyjnej powoduje, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli NSA. Zatem sam autor środka prawnego wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 150 ord. pod. i § 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 września 2003 r. w sprawie oddawczych skrzynek pocztowych (Dz. U. nr 177, poz. 1731 oraz z 2004 r. nr 83, poz. 770), poprzez uznanie, że doszło do prawidłowego doręczenia zastępczego w sytuacji, w której skrzynka nie spełniała wymogów rozporządzenia, a pomiędzy "drugim awizem a datą zwrotu przesyłki (datą uznania przesyłki za doręczoną) nie upłynął okres 7 dni" (s. 3). Z kolei, w ocenie autora skargi kasacyjnej, naruszenie art. 162 § 1 ord. pod. przejawia się w wadliwym przyjęciu, że w sprawie Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty te są niezasadne.

Odnosząc się do pierwszej spornej kwestii należy zwrócić uwagę, że ze sformułowania zarzutu wynika, że strona w istocie, mimo wskazania ogólnie na naruszenie art. 150 ord. pod., miała na uwadze jedynie § 2 tego przepisu. Brak precyzji w formułowaniu podstaw kasacyjnych nie zasługuje na aprobatę, lecz wadliwość powyższa pozostaje bez istotnego wpływu na możliwość merytorycznego rozpatrzenia zarzutu przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W art. 150 ord. pod. została uregulowana fikcja prawna doręczenia pisma osobie fizycznej w ten sposób, że w razie niemożności doręczenia pisma osobie fizycznej w jej mieszkaniu lub miejscu pracy, w przypadku doręczania pisma przez pocztę, poczta przechowuje pismo przez 14 dni w swojej placówce, a adresata zawiadamia dwukrotnie o miejscu pozostawienia pisma. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. W przepisie tym postanowiono, że zawiadomienie o miejscu pozostawienia pisma umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane w upływem ostatniego dnia okresu, tj. z upływem czternastego dnia przechowywania pisma w placówce pocztowej (art. 150 § 2 ord. pod.).

Powyższy przepis, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie nasuwa żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Wynika z niego wprost, że w sytuacji, o której mowa w art. 150 ord. pod. adresat pisma ma obowiązek odbioru pisma złożonego w placówce pocztowej, o czym jest dwukrotnie zawiadamiany, w terminie 14 dni liczonych od dnia złożenia pisma w urzędzie pocztowym.

Z treści powyższych przepisów wynika, że ustawodawca nie wskazał na termin przechowywania pisma po drugim awizie.

Z tych względów kwestia terminu zwrotu przesyłki do organu podatkowego, nie odebranej w terminie 14 dni przez jej adresata, wbrew temu co sądzi autor skargi kasacyjnej, nie ma żadnego znaczenia dla potrzeb liczenia terminu do wniesienia środka odwoławczego. Z tych też względów przywołane przez Skarżącą wyroki nie mogły potwierdzać stanowiska Strony.

W szczególności należy przywołać wskazany przez stronę wyrok I SA/Łd 607/11, w którym Sąd ten stwierdził, że "Jest zatem niebudzącym wątpliwości to, że w art. 150 § 1a Ordynacji podatkowej ustawodawca nie wskazał innego sposobu ustalenia momentu początkowego biegu terminu 7-dniowego niż poprzez wskazanie faktu niepodjęcia pisma.".

Natomiast kwestie "techniczne" związane z wielkością skrzynki przewidziane w treści ww. rozporządzenia dla potrzeb kwestii spornej nie mogły mieć żadnego znaczenia.

Z kolei z artykułu 162 § 1 ord. pod. wynika, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymagało wyjaśnienia, oceny i uzasadnienia przyczyny uchybienia terminowi i jej uprawdopodobnienia, mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Organ prowadzący postępowanie bada zatem jedynie, czy zaistniała druga przesłanka z art. 162 § 1 ord. pod. - zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W doktrynie prawa podatkowego podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością (zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221). Według nauki, uprawdopodobnienie (semiplena probatio), pojmowane jako środek zastępczy dowodu w ścisłym znaczeniu, niedający pewności, ale wyłącznie prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie, stanowi odstępstwo od ogólnej reguły dowodzenia twierdzonych faktów na korzyść tej strony, której ustawa zezwala w określonym wypadku na uprawdopodobnienie faktu, na który się powołuje, zamiast udowadniania go. Jest to środek zwolniony z formalizmu zwykłego postępowania dowodowego - ma na celu przyspieszenie postępowania w sprawie. Jednakże od swobodnej oceny sądu zależy uznanie, czy dokonane na podstawie uprawdopodobnienia ustalenia są na tyle wiarygodne, by można było uznać za uprawdopodobnione fakty, na które strona się powołuje.

W kontekście powyższych rozważań należy stwierdzić, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania w dniu 20 lutego 2013 r. od decyzji z dnia 29 listopada 2012 r., która została jej doręczona stronie w trybie zastępczym w dniu 17 grudnia 2012 r.

W ocenie autora skargi kasacyjnej, takie okoliczności jak jej stan zdrowia, odbieranie w tym czasie innych przesyłek pocztowych, fakty opróżniania skrzynek oddawczych w "akcie wandalizmu" oraz ich stan techniczny "umożliwiający wyciągnięcie korespondencji" przemawiają za uznaniem, że został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawiona argumentacja nie mogła odnieść zamierzonego celu, gdyż Strona nie przedstawia żadnych dowodów na potwierdzenie stanu zdrowia, które stanowiłyby przeszkodę w terminowym odbiorze korespondencji. Ponadto jej argumentacja dotycząca stanu technicznego skrzynek świadczyć jedynie może, że nie zabezpieczyła właściwego miejsca do pozostawiania korespondencji. Tym samym wykazała się niestarannością w dbaniu o własne interesy. Podatniczka mogła przewidzieć, że niewłaściwie zabezpieczona skrzynka pocztowa, do której listonosz mógłby wrzucić awizo, skutkować może tym, że do Strony nie będą docierać powiadomienia.

W sytuacji, gdy dla przywrócenia terminu konieczne jest wykazanie, że Strona nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie była w stanie przezwyciężyć przeszkody do złożenia odwołania, to niewątpliwie trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wskazane w skardze okoliczności nie mogą być uznane za ekskulpujące Skarżącą od winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. W skardze kasacyjnej w żaden sposób nie podważono argumentacji Sądu w tej kwestii.

Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.[pic]