Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1070/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. art. 2 i 3, 8, 39, 41
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: Art. art. 7, 77 par. 1, 80  i 103 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Maria Zawadzka Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2014 r. sprawy ze skarg K. Z. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w formie gorącego posiłku z dnia 12 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego z dnia 12 lipca 2013 r. nr [...] z dnia 12 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń w formie zasiłków celowych specjalnych na energię elektryczną i czynsz oraz zakup żywności skargi oddala


UZASADNIENIE

Na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd postanowił połączyć niniejszą sprawę ze sprawą o sygn. akt III SA/Kr 1071/13, III SA/Kr 1072/13, III SA/Kr 1073/13 – do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt III SA/Kr 1070/13.

Zaskarżonymi decyzjami z dnia 12 lipca 2013 r.:

1. nr [...], którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r., znak: [...], o odmowie przyznania K. Z. świadczenia w formie gorącego posiłku;

2. nr [...], którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r., znak: [...], o odmowie przyznania K. Z. świadczenia w formie zasiłku okresowego od stycznia do maja 2010 r.;

3. nr [...], którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r., znak: [...], o odmowie przyznania K. Z. świadczenia w formie zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie do opłat za energię elektryczną i czynsz;

4. nr [...], którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r., znak: [...], o odmowie przyznania K. Z. świadczenia w formie dofinansowania do zakupu żywności.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

K. Z. zwrócił się do organu pomocy społecznej z wnioskami o przyznanie mu pomocy finansowej w postaci: świadczenia w formie gorącego posiłku, zasiłku okresowego od stycznia do maja 2010 r., zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat za energię elektryczną i czynsz oraz w formie zasiłku celowego na zakup żywności.

Po rozpoznaniu powyższych wniosków Prezydent Miasta, jako organ

I instancji, wydał w dniu [...] 2010r. wydał następujące decyzje:

1. znak: [...], odmawiającą przyznania K. Z. świadczenia w formie posiłków w barze,

2. znak: [...], odmawiającą K. Z. przyznania zasiłku okresowego od 1 stycznia 2010r. do 31 maja 2010r.;

3. znak: [...], odmawiającą K. Z. przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie opłaty za energię elektryczną oraz czynsz;

4. znak: [...], odmawiającą K. Z. przyznania zasiłku celowego na zakup żywności;

Wniesionych od tych decyzji odwołania nie zostały uwzględnione

przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które utrzymało w mocy ww. decyzje w mocy decyzjami z dnia [...] 2010 r.:

1.nr [...],

2.nr [...],

3.nr [...],

4. nr [...].

W wyniku wniesionych skarg Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 161/11 uchylił wyżej wskazane rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2010 r., nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz poprzedzające je decyzje pierwszoinstancyjne.

W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że organy orzekające nie dokonały oceny zgromadzonego materiału dowodowego w jego całokształcie, co stanowi naruszenie art. 77 § 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej

w skrócie – k.p.a.), z którego wynika obowiązek organu nie tylko wyczerpującego zebrania ale i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, oraz art. 80 k.p.a., nakazującego uwzględnienie całokształtu materiału dowodowego przy ocenie, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem sądu niezastosowanie się przez organy do powyższych reguł postępowania dowodowego niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenia te spowodowały bowiem błędną, niepełną ocenę stanu faktycznego a więc bezpodstawne zastosowanie przepisu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. jedn., Dz.U.

z 2013 r., poz. 182 ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej) – braku współpracy skarżącego z pracownikami socjalnymi w rozwiązywaniu swojej sytuacji

- jako podstawy odmowy przyznania świadczeń. W ocenie sądu, organy nie tylko nie odniosły się do dowodów znajdujących się w aktach sprawy, lecz także uzasadniły swoje decyzje w sposób bardzo ogólnikowy, bez odwołania się do konkretnego stanu faktycznego istniejącego w dacie podejmowania rozstrzygnięcia, a zatem naruszyły także art. 107 § 3 k.p.a. Sąd zalecił zatem, by rozpoznając sprawy ponownie, organy uwzględniły i oceniły całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie,

gdyż tylko jego należyta ocena doprowadzi do prawidłowego zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego.

W ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta, jako organ

I instancji, wydał w dniu [...] 2013 r. decyzje:

1. znak: [...], o odmowie przyznania K. Z. świadczenia w formie gorącego posiłku;

2. znak: [...], o odmowie przyznania K. Z. świadczenia w formie zasiłku okresowego od stycznia do maja 2010 r.;

3. znak: [...], o odmowie przyznania K. Z. świadczenia w formie zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie do opłat za energię elektryczną i czynsz;

4. znak: [...], o odmowie przyznania K. Z. świadczenia w formie dofinansowania do zakupu żywności.

W uzasadnieniach tych decyzji Prezydent wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego w dniu 28 marca 2013 r. i zebranej dokumentacji dotyczącej sytuacji rodzinnej i materialnej Skarżącego ustalił,

że Wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W odrębnym gospodarstwie pozostaje jego szwagierka z dwoma pełnoletnimi córkami. Skarżący jest w wieku emerytalnym i utrzymuje się ze świadczeń z ZUS w wysokości

1155, 86 zł netto. Zatem jego dochód, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów

z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych

oraz kwoty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823), przekracza kryterium dochodowe, które na październik 2012 r, wynosiło 542,00 zł

dla osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe.

Organ podniósł, że w trakcie wywiadu środowiskowego Skarżący wskazał wysokości ponoszonych wydatków, co doprowadziło do stwierdzenia,

że w takim stanie rzeczy skarżącemu pozostaje do dyspozycji jeszcze kwota

924,81 zł.

Powyższe ustalenia posiadania przez Skarżącego środków finansowych

z tytułu świadczenia emerytalnego z ZUS, po potrąceniu ponoszonych wydatków, dają, zdaniem organu podstawę do zajęcia stanowiska, że brak jest przesłanek

do przyznania Skarżącemu żądanych form pomocy.

Dodatkowo, w postępowaniu dotyczącym zasiłku celowego specjalnego organ wskazał, że nie znalazł przesłanek do zastosowania art. 41 ustawy o pomocy społecznej.

W odwołaniach od ww. decyzji pierwszo instancyjnych K. Z. zakwestionował negatywne rozstrzygnięcia organu. Twierdzi, że decyzje powinno podejmować SKO, a nadto, że ustalenia organu nie pokrywają się z ustaleniami sądu w wyroku z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 161/11. Wniósł zatem o stwierdzenie ich nieważności i przyznanie mu żądanych form pomocy.

W dniu 12 lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając jako organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wydało opisane na wstępie, kwestionowane skargami decyzje.

W ich uzasadnieniach Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ I instancji zajmował się przedmiotowymi sprawami po raz kolejny z uwagi na to, że WSA w Krakowie, wyrokiem z dnia 4 października 2011 r. , sygn. akt III SA/Kr 161/11, uchylił poprzednio wydane przez Kolegium decyzje w postepowaniu odwoławczym.

Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części

lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu.

SKO podniosło, że ogólną przesłanką przyznawania świadczeń

z pomocy społecznej jest osiąganie przez osobę ubiegającą się dochodu

nie przekraczającego ustawowe kryterium dochodowe oraz występowanie przynajmniej jednej z wymienionych w ustawie okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy, o których mowa w art. 7 ustawy o pomocy społecznej.

Kolegium wskazało, że z ustaleń wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego dnia 28 marca 2013 r. wynika, że Wnioskodawca jest osobą

w wieku 66 lat, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest emerytem, utrzymującym się z świadczenia emerytalnego z ZUS w wysokości 1155,86 zł miesięcznie. Nie podejmuje żadnych prac dorywczych, leczy się z powodu choroby wieńcowej i zwyrodnienia stawu łokciowego ręki prawej. Odwołujący zajmuje jeden pokój w lokalu przy ul. S w K. Pozostałe 2 pokoje zajmuje rodzina brata Odwołującego, tj., szwagierka z dorosłymi córkami, którzy wszyscy wspólnie korzystają z kuchni i łazienki. Odwołujący partycypuje w kosztach opłat

za mieszkanie, tj. w opłatach za czynsz, energię elektryczną i gaz. Z akt sprawy wynika ponadto, że Wnioskodawca korzysta systematycznie z pomocy społecznej.

Z przedstawionych przez Odwołującego wydatków wynika, że na energię elektryczną przeznaczył 100,00 zł w styczniu i marcu 2013 r. Opłaty za czynsz to kwota rzędu 180,09 zł, ponadto partycypował w opłatach za gaz w wysokości 50,96 zł w lutym,

a w marcu w wysokości 52,62 zł. Innych wydatków nie przedstawił. Łączna

więc kwota zobowiązań wyniosła 231,05 zł, a zatem pozostała mu do dyspozycji kwota 924, 81 zł.

Mając to na względzie Kolegium wskazało, że w chwili orzekania K. Z. spełniał tylko jedną z wymienionych w art. 7 ustawy przesłanek, gdyż leczy się na chorobę wieńcową, lecz przekracza kryterium dochodowe – które wynosi 542,00 zł miesięcznie.

Zdaniem Kolegium organ I instancji poprawnie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego ustalono prawidłowo sytuację finansową i zdrowotną ubiegającego się o pomoc. Jego sytuacja materialna zmieniła się, gdyż uzyskał świadczenie emerytalne, które wyniosło 1155, 86 zł miesięcznie i po potrąceniu wydatków uznać należało, że pozostająca do jego dyspozycji kwota jest wystarczająca na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

Kolegium podkreśliło następnie zasady i cele pomocy społecznej, wskazując na jej subsydiarność. Ponadto podniosło, że rodzaj, forma i rozmiar tej pomocy muszą być odpowiednie do okoliczności uzasadniających jej przyznanie, przy czym potrzeby osób korzystających z pomocy powinny być uwzględnione,

jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Mając na uwadze całość okoliczności Kolegium uznało rozstrzygnięcia organu I instancji za prawidłowe.

Skargi na powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie wniósł K. Z. podnosząc, że zadaniem organów była ponowna ocena materiału dowodowego w jego całokształcie. Organy tymczasem postawiły mu bezpodstawny zarzut odmowy współpracy bez podania okoliczności z tym związanych. Za niewłaściwe postepowanie organów uznał też skarżący oparcie jego sytuacji materialnej na bieżącym stanie, a nie z okresu stycznia, lutego i marca 2010 r., gdzie miał wtedy "zerowy" dochód. Dzisiaj natomiast spłaca długi zaciągnięte w tym czasie w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3

§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny

nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

Podkreślić należy, że z art. 36 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. jedn., Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej o pomocy społecznej), wynika, że świadczeniami z pomocy społecznej są świadczenia pieniężne między innymi w postaci zasiłków celowych, jak i niepieniężne między innymi w postaci posiłków.

Jak stanowią art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 tej ustawy świadczenia z pomocy społecznej mają na celu zarówno umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, jak i zaspokajanie ich niezbędnych potrzeb i umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka.

Z powyższego wynika więc, że pomoc społeczna ukierunkowana jest

na subsydiarność środków społecznych, które uruchamiane być powinny tylko wówczas, gdy osoby i rodziny nie są w stanie przezwyciężyć trudnych sytuacji we własnym zakresie (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1851/06).

Wbrew przekonaniu skarżącego celem pomocy społecznej jest więc tylko częściowe i chwilowe ułatwienie przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych osób potrzebujących pomocy. Pomoc społeczna nie może natomiast stanowić stałego źródła dochodu.

Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy.

Może być on przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu,

a także kosztów pogrzebu.

Z regulacji tej jasno zatem wynika, że przyznanie zasiłku celowego leży

w granicach, tzw. uznania administracyjnego. Użyte bowiem przez ustawodawcę

w treści tego przepisu wyrażenie "może być przyznany" oznacza, że organ administracji publicznej orzekający na jego podstawie ma możliwość wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza jednak dowolności. Istotnie organ ma możność wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań, bo może przyznać lub odmówić przyznania pomocy, nie mniej jednak, działanie organu doznaje w tym zakresie ograniczenia już w samej normie prawnej, wprowadzającej uznanie poprzez wyznaczenie przez ustawodawcę ram w konkretnej kategorii spraw, a także postanowieniami naczelnych zasad postępowania administracyjnego,

w szczególności zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej postanowieniami art. 77 § 1 i 80 k.p.a., jak również zasadami i celami określonymi

w ustawie o pomocy społecznej (art. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej).

Treść i zakres ochrony słusznego interesu osoby ubiegającej się o pomoc sięga bowiem tutaj do granic kolizji z interesem społecznym (publicznym), w którym wyraża się interes ogółu, w tym także i innych beneficjentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1323/10, LEX nr 750643) stwierdził, że uznanie administracyjne obejmuje prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać

w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz finansowych możliwości ośrodków pomocy społecznej. Wiadomo jest, że organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń

w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Dlatego w przypadku decyzji uznaniowej działanie organu oznacza załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków.

Akceptując w pełni powyższy pogląd podzielić zatem należy stanowisko organów orzekających, że w tym stanie faktycznym i prawnym brak było przesłanek do przyznania skarżącemu żądanych form pomocy społecznej.

Wbrew zarzutom skargi organy nie przekroczyły ram uznania administracyjnego, gdyż oceniły jeszcze raz poszczególne dowody we wzajemnej łączności w ramach swobodnej oceny dowodów. Dokładnie ustaliły sytuację skarżącego, w tym, że podsiada on nieduże wprawdzie, ale jednak środki finansowe, które mogą pozwolić skarżącemu na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych niezbędnych do egzystencji.

W rozpatrywanej sprawie orzekające organy nie mogły wydać innych, jak tylko negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcia, a to z powodu nie budzących wątpliwości ustaleń sytuacji materialnej skarżącego. Uzyskiwanie bowiem dochodu

ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1155, 86 zł, uwzględnionego zgodnie

z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, powoduje, że żądane świadczenia nie mogły być Skarżącemu przyznane. Trafnie bowiem podniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542,00 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej."

Przekroczenie zatem wskazanego wyżej miesięcznego kryterium dochodowego było zasadniczym powodem odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy w formie świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Odmiennie kształtował się jedynie stan faktyczny i prawny sprawy dotyczącej zasiłku celowego specjalnego, a to z tego względu, że w odniesieniu do zasiłku celowego specjalnego, kwestia spełnienia kryterium dochodowego nie ma znaczenia. Zgodnie bowiem z art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany m. in. specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Także w tego rodzaju przypadkach organy pomocy społecznej orzekając w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego mają obowiązek wziąć pod uwagę wskazówki,

co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie

do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się

w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej). Uznanie administracyjne w tego rodzaju sprawach nie pozwala zatem organowi

na dowolność w załatwieniu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela.

Zdaniem Sądu dokonana ocena sytuacji życiowej skarżącego w tym postępowaniu jest trafna. Pod pojęciem "szczególnie uzasadnionego przypadku",

o którym mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej, należy rozumieć przypadki wyraźnie odbiegające od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. Będzie to zatem sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość,

bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że tak dotkliwe w skutkach lub tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia, nie należą do zdarzeń codziennych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt II SA/Po 718/13; LEX nr 1370931).

Jak słusznie zwrócił uwagę na ten aspekt Naczelny Sąd Administracyjny

w wyroku z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn.. akt I OSK 1142/12; LEX nr 1298296, "Niewątpliwie długotrwałe i liczne choroby oraz związane z nimi wydatki na leki wpływają na wysokość środków przeznaczanych na realizację innych potrzeb bytowych, w tym na żywność i opał, jednak stan ten nie ma charakteru okazjonalnego, niecodziennego, czy też nadzwyczajnego, lecz jest statyczny

i permanentny. Pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" stanowi zaś sytuację życiową wynikającą z faktu zaistnienia nadzwyczajnych, wyjątkowo negatywnych, niecodziennych, wpływających na sytuację życiową zdarzeń, którym strona nie była w stanie zapobiec dochowując należytej staranności."

Patrząc przez ten pryzmat na choroby skarżącego, nie można zarzucić organom nietrafności dokonanej oceny jego sytuacji zdrowotnej, a w konsekwencji brak było podstaw do uznania nietrafności podjętego w tym postepowaniu rozstrzygnięcia.

Myli się też skarżący podnosząc w skardze, że okresem miarodajnym w tych sprawach powinien być okres stycznia, lutego i marca 2010 r. Po pierwsze, organy pomocy społecznej zobligowane są postanowieniami art. 107 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, uzupełnionymi regulacjami rozporządzenia wykonawczego do ustawy

z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U.

z2012 r., poz. 712), w świetle których zobligowane są przeprowadzać aktualizację wywiadu środowiskowego nie rzadziej niż co 6, mimo braku zmiany danych, badając w ten sposób sytuację życiową i materialną beneficjenta, co wpisuje się w zasadę subsydiarności pomocy społecznej. Po drugie, co istotne, organ administracji orzeka według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydawania przez niego rozstrzygnięcia. Wobec tego wręcz obowiązkiem organów było uwzględnienie zmiany sytuacji materialnej skarżącego, która kształtuje się w ten sposób, że dysponuje on zasobami, które może przeznaczyć w ramach własnych środków na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb. Zaakcentować należy z całą stanowczością,

że organy pomocy mają reagować wtedy, gdy beneficjent w ramach posiadanych środków, nie jest w stanie przezwyciężyć przy ich wykorzystaniu trudności, w jakich się znalazł. Z tego też względu w ponownym orzekaniu, zmiana sytuacji materialnej skarżącego miała znaczenie dla treści rozstrzygnięć.

Całkowicie chybione są więc zarzuty skarżącego. Twierdzenia skarżącego,

że po wyroku sądu administracyjnego, w ponownym rozpatrzeniu sprawy administracyjnej z jego wniosków o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej jako pierwsze powinno orzekać SKO, są nieuzasadnione i biorą się

z niezrozumienia procesowych aspektów postepowania administracyjnego. Wyjaśnić należy Skarżącemu, że wskazanym wyrokiem sąd administracyjny uchylił nie tylko rozstrzygnięcia SKO, ale także poprzedzające je decyzje organu I instancji, co powoduje powrót sprawy do ponownego rozpatrzenia przed organem

I instancji. Sąd nie dostrzegł więc, aby w poddanych kontroli decyzjach tkwiły kwalifikowane wady skutkujące stwierdzeniem ich nieważności, czego domagał się skarżący.

Podniesiona również argumentacja skarżącego o braku współpracy

z organami pomocy społecznej w rozwiązaniu jego sytuacji, o której wzmiankowały organy, nie była obecnie powodem wydania negatywnych dla niego rozstrzygnięć. Organy nie postawiły skarżącemu takiego zarzutu, lecz zaznaczyły,

że takie okoliczności miały miejsce przy wydawaniu poprzednich rozstrzygnięć. Okoliczności tych nie zanegował także sąd orzekający w wyroku z dnia 4 października 2011 r., sygn.. akt III SA/Kr 161/11, lecz podniósł, że takie okoliczności mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia jeżeli wystąpiły w okresie poprzedzającym wydanie rozstrzygnięcia. Niewystąpienie ich w okresie poprzedzającym wydanie decyzji było zresztą przyczyną orzeczenia sądu uchylającego decyzje obu instancji. Nie jest jednak tak jak to przedstawia skarżący. Sytuacja braku współpracy miała miejsce poprzednio, choćby w sprawie w której zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 836/12.

Kontrolowane w rozpatrywanej sprawie decyzje, wbrew twierdzeniom skargi,

z wyżej wskazanych względów, nie zapadły więc z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

ani też z naruszeniem przepisów prawa materialnego, który miałby wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie,

na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.