Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 948/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4 ust 27
journal: Dz.U. 2012 poz 124
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 5 listopada 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz /spr./ sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Iwona Bogucka Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 544/12 w sprawie ze skargi R. N. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środka zastępczego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. N. na rzecz D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 544/12 oddalił skargę R. N. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środka zastępczego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. ww. decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., po rozpatrzeniu odwołania R. N., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 52a ust. 1 - 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r., poz. 124), zwaną dalej ustawą, wymierzająca skarżącemu karę pieniężną w kwocie 20.000 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w trakcie czynności operacyjnych przeprowadzonych przez organy policji zatrzymano i zabezpieczono dowody rzeczowe w miejscu zamieszkania skarżącego, według wykazu nr I poz. 203 (Ip. 1 - 34) w sprawie znak: [...]. W trakcie przesłuchania w charakterze świadka skarżący przyznał przed organami policji, że zajmował się rozprowadzaniem przedmiotowych środków od końca czerwca 2011 r. poprzez sprzedaż wysyłkową (protokół przesłuchania świadka w Komendzie Powiatowej Policji w Z. z dnia 17 sierpnia 2011 r. w sprawie [...]). Wyjaśnił, że miały być użyte jako środki chemiczne, natomiast wprowadzanie ich do obrotu miało służyć rozeznaniu popytu na rynku przed podjęciem działalności gospodarczej. Ponadto wyjaśnił, że znalezione potwierdzenia nadania, pisane były celowo na różne zmyślone dane po to, aby skarżący pozostał anonimowy.

Organ odwoławczy wskazał, że badania zabezpieczonych środków wykonane przez biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym we Wrocławiu wykazały, że są to środki zastępcze, w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

W oparciu o przedmiotowe wyniki badań oraz na podstawie art. 27c ust. 1 i 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j. Dz. U. z 2011 r. nr 212, poz. 1263 ze zm.) organ I instancji w dniu [...] stycznia 2012 r. wydał decyzję wstrzymującą wprowadzanie do obrotu wskazanych środków zastępczych oraz zatrzymania zabezpieczonych dowodów rzeczowych.

W dniu 12 stycznia 2012 r. organ I instancji zgodnie z art. 61 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a, zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, na podstawie art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Podał, że wobec zakwestionowania przez skarżącego opinii biegłego z dnia 8 grudnia 2011 r., organ I instancji zlecił biegłemu sporządzenie opinii uzupełniającej z uwzględnieniem przedstawionych zarzutów. Opinią uzupełniającą z dnia 8 marca 2012 r. biegły podtrzymał swoje stanowisko.

Organ odwoławczy wskazał, że skarżący nie zgodził się z przedstawioną opinią i podniósł, że środki te służyły do czyszczenia lub wspomagania procesu czyszczenia. Jednocześnie wniósł o "osobiste wysłuchanie przez osobę decyzyjną w niniejszej sprawie". Organ I instancji uznał, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 86 k.p.a. uzasadniające przeprowadzenie takiego dowodu. Wskazał, że zebrany materiał dowodowy potwierdził, że skarżący wprowadził do obrotu środki zastępcze, określone w wykazie dowodów rzeczowych nr I poz. 203 (lp. 1-22) za wyjątkiem materiałów roślinnych oznaczonych nr 1, 2 i 15. Potwierdzeniem tego jest również opinia biegłego, z której wynika, że środki określane przez skarżącego jako środki czystości lub wspomagające procesy czyszczenia stanowią środki zastępcze w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Dodał, że materiał roślinny (niezakwalifikowany jako środek zastępczy) bywa wykorzystywany jako nośnik, na którym osadza się środki zastępcze, środki odurzające bądź substancje psychotropowe nadając im w ten sposób dogodną do zażycia postać.

Mając na uwadze powyższe, decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. organ I instancji wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 20.000 zł. Wskazał, że przy wymierzeniu kary pieniężnej uwzględnił ilość wprowadzonych do obrotu środków zastępczych, a także okoliczności przedstawione przez skarżącego dotyczące jego sytuacji majątkowej, co skutkowało wymierzeniem najniższej kary pieniężnej, zgodnie z art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Organ odwoławczy wskazał, że odwołanie skarżącego nie zasługiwało na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 77 i art. 80 k.p.a., przez zaniechanie zweryfikowania wykonanych badań, doboru metod badawczych i przedstawionych wniosków z zakresu badań fizykochemicznych przedstawionych w opinii z dnia 8 grudnia 2011 r. i 8 marca 2012 r., w tym brak stwierdzenia negatywnego oddziaływania badanych środków na organizm ludzki po ich zażyciu, wskazał, że nie znajduje podstaw do kwestionowania opinii biegłego. Dodał, że biegły posiadał profesjonalną wiedzę, kwalifikacje i doświadczenie zawodowe. W ekspertyzie stwierdził, że wprowadzone do obrotu środki były środkami zastępczymi w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Wbrew twierdzeniom skarżącego biegły potwierdził i wyjaśnił, że badane substancje poddano oględzinom, badaniom makro i mikroskopowym oraz ważeniu. Określił sposób pobrania prób reprezentatywnych, sposób ekstrakcji, metodę analizy ekstraktów i określił ich skład (opinia podstawowa). Dodał, że w opinii uzupełniającej biegły stwierdził nieprzydatność do oceny kart charakterystyki badanych środków, gdyż karty charakterystyki z definicji zawierają ogólne informacje na temat danej substancji (...). Podkreślił, że karty charakterystyki dostarczone przez skarżącego zawierały adnotację: "Uwaga substancja nie w pełni zbadana", natomiast w punkcie Informacje toksykologiczne zamieszczono adnotację "brak danych". Wobec powyższego, nawet chcąc wykorzystać ww. karty charakterystyki do oceny właściwości badanych substancji, nie byłoby to możliwe ze względu na ich niekompletność. Wskazał, że odwoływanie się do kart charakterystyki substancji niczego nie zmienia, jeśli chodzi o kwalifikację danej substancji jako środka zastępczego. Dodatkowo w przedmiotowych opiniach biegły wskazał, że swoje wnioski oparł również na źródłach naukowych, obserwacji nielegalnego rynku narkotykowego w Polsce, jak również na podstawie swoich doświadczeń zawodowych jako eksperta w dziedzinie chemii i funkcjonariusza policji. Podkreślił również, że okoliczność, że badane substancje wykorzystywane mogą być w innych celach (wg skarżącego jako środek czyszczący lub wspomagający czyszczenie) nie ma znaczenia dla oceny badanych substancji. Natomiast istotne jest to, czy jest on używany zamiast lub w takich samych celach jak środki odurzające i substancje psychotropowe. W ocenie organu II instancji na okoliczność, że przedmiotowe substancje służyły przede wszystkim takim celom, jak środki odurzające i substancje psychotropowe wskazywała przede wszystkim okoliczność przechowywania tych środków przez skarżącego w domowym pokoju, dążenie skarżącego do zachowania anonimowości przy wprowadzaniu tych środków do obrotu (wyrażające się we wpisywaniu fałszywych danych nadawcy na pocztowych potwierdzeniach nadania) oraz fakt zatrzymania tych substancji przez organy ścigania na rynku nielegalnego obrotu narkotykami. Wskazał, że przedstawiona przez skarżącego argumentacja, że środki te miały być wykorzystywane jako środki czyszczące, w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego, nie zasługiwała na uwzględnienie. Za bardziej wiarygodną organ II instancji uznał opinię biegłego, który w oparciu o posiadaną wiedzę i doświadczenie stwierdził, że substancje te stanowiły środki zastępcze. Zaznaczył, że substancje, które wykryto w składzie przedmiotowych środków, podczas badania wykonanego przez biegłego sądowego, tj. 4-HO-MET/METOCYNA, MeOPP zostały również określone przez Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu jako środek zastępczy (pismo znak [...] z dnia 23 kwietnia 2012 r.).

Odnosząc się do zarzutu zaniechania przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego i przez to naruszenia art. 75 i art. 78 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód w sprawie może służyć wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dodał, że ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego nie wprowadza formalnej teorii dowodów, co oznacza, że nie ma obowiązku udowodnienia pewnych faktów wyłącznie za pomocą określonych dowodów (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 kwietnia 1992 r. sygn. akt III SA 1839/91, ONSA 1992, nr 2, poz. 45 i z dnia 29 listopada 2000 r. sygn. V SA 948/00, lex nr 50114).

W odpowiedzi na zarzut wykorzystania w toku postępowania protokołu z zeznań skarżącego w postępowaniu przygotowawczym organ odwoławczy wskazał, że skarżący był przesłuchiwany w tym postępowaniu w charakterze świadka. Zatem, pozycja procesowa skarżącego w zakresie tego przesłuchania nie różniła się od ewentualnego przesłuchania w charakterze strony w toku postępowania administracyjnego, bowiem ono również odbywa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 86 k.p.a. w zw. z art. 83 § 3 k.p.a.). Zdaniem organu II instancji, nie można zatem przyjąć, aby przesłuchanie skarżącego w charakterze świadka w postępowaniu przygotowawczym miało odbywać się w jakiś innych warunkach prawnych, niż przesłuchanie tej samej osoby jako strony w postępowaniu administracyjnym. Przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego nie zakazują natomiast wykorzystywania w charakterze dowodu protokołów z przesłuchania w charakterze świadka w innych postępowaniach prawnych osoby będącej stroną w postępowaniu administracyjnym. Zaznaczył, że protokół z przesłuchania skarżącego w charakterze świadka posłużył wyłącznie do ustalenia faktu wprowadzania przez skarżącego do obrotu kwestionowanej substancji. Wskazał, że skarżący nie zaprzeczył wprowadzaniu tych substancji do obrotu na żadnym etapie postępowania w niniejszej sprawie prowadzonej w trybie postępowania administracyjnego. Okoliczność, że kwestionowane środki stanowią środki zastępcze ustalono natomiast dopiero na podstawie opinii biegłego. Uznano zatem za zbędne przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego na okoliczność wprowadzania do obrotu substancji, które w dalszym etapie postępowania zostały zakwalifikowane jako środki zastępcze.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 k.p.a. organ odwoławczy podał, że w jego ocenie, decyzja organu I instancji zawiera wystarczające uzasadnienie faktyczne. Przywołał, że podstawę istotnych ustaleń w sprawie stanowiło zatrzymanie przez funkcjonariuszy policji określonych substancji znajdujących się w obrocie oraz zeznania skarżącego, który przesłuchiwany w charakterze świadka w postępowaniu przygotowawczym potwierdził fakt wprowadzania tych środków do obrotu. Natomiast ustalenia, że substancje te stanowiły środek zastępczy w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zostały poczynione na podstawie opinii biegłego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie organ odwoławczy wskazał, że fakt wprowadzania do obrotu środków zastępczych implikuje zastosowanie art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Podkreślił, że czyn stypizowany we wskazanym przepisie stanowi delikt administracyjny, a nie przestępstwo. Zatem, do tego typu deliktu nie znajduje zastosowania zasada wyrażona w art. 8 Kodeksu karnego stanowiąca, że występek może być popełniony wyłącznie umyślnie, a nieumyślnie tylko gdy ustawa tak stanowi. Dodał, że przepis art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w swoich znamionach nie odwołuje się natomiast do jakichkolwiek cech związanych z subiektywnym nastawieniem sprawcy do czynu, posługując się kryteriami o wyłącznie obiektywnym charakterze. Z tego też względu bezprzedmiotowe byłoby badanie w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do wymierzenia kary pieniężnej z art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii okoliczności, czy czyn ten był popełniony przez skarżącego umyślnie czy też nieumyślnie. Okoliczności te nie stanowią bowiem znamion deliktu z art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wywiedzionej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:

I. Prawa procesowego, tj.:

1) art. 7, 75 i 78 k.p.a. poprzez bezpodstawne zaniechanie rozważenia wniosku dowodowego skarżącego o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego sądowego z zakresu badań fizykochemicznych, na okoliczność czy zabezpieczone substancje są środkami zastępczymi, w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii,

2) art. 77 i 80 k.p.a. przez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego, w tym w szczególności treści opinii biegłego sądowego z zakresu badań fizykochemicznych z 8 grudnia 2011 r. oraz 8 marca 2012 r., a ponadto poprzez niewykazanie rzekomego, negatywnego oddziaływania przedmiotowych środków na organizm ludzki, która to okoliczność pozwala ocenić czy są to środki zastępcze;

II. Prawa materialnego, tj. art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, poprzez jego bezzasadne zastosowanie w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że skarżący wprowadzał do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej środek zastępczy i w konsekwencji wymierzenie mu kary pieniężnej w kwocie 20.000 zł.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga jest niezasadna.

W ocenie Sądu kwestia, czy środki zakwestionowane u skarżącego stanowią środek zastępczy została rozstrzygnięta w opinii mgr inż. A. K. biegłego przy Sądzie Okręgowym we Wrocławiu z zakresu badań fizykochemicznych, urządzeń i materiałów wybuchowych, krwi i innych płynów ustrojowych na zawartość alkoholu wydanej w prowadzonym postępowaniu przygotowawczym przez Komendę Powiatową Policji w Z. W opinii tej z dnia 8 grudnia 2011 r. biegły stwierdził, że środki badane przez niego zajęte w toku tego postępowania stanowią środek zastępczy w rozumieniu ustawy. Sąd stwierdził, iż jakkolwiek był to dowód przeprowadzony poza postępowaniem administracyjnym to uwzględnienie tej opinii przez organ administracyjny nie stanowi obejścia prawa.

W piśmie z dnia 8 marca 2012 r. biegły stwierdził, "że definicja środka zastępczego zawarta w art. 4 pkt 27 ustawy (...) nie odnosi się do określonych właściwości chemicznych, toksykologicznych itp. lecz definiuje środek zastępczy w aspekcie sposobu w jaki się go wykorzystuje. Karty charakterystyki z definicji zawierają ogólne informacje na temat danej substancji, jej właściwości fizycznych i chemicznych, sposobu jej przechowywania, oddziaływania na środowisko, postępowanie w sytuacji zagrożenia itp. Podkreślić należy, że karty charakterystyki dostarczone przez Pana R. N. zawierają adnotację: "Uwaga! Substancja NIE W PEŁNI ZBADANA", natomiast w punkcie pt.: Informacje toksykologiczne adnotację "brak danych". Wobec powyższego, nawet chcąc wykorzystać ww. karty charakterystyki do oceny właściwości badanych przeze mnie substancji, nie byłoby to możliwie ze względu na ich niekompletność. Reasumując, odwoływanie się do kart charakterystyki substancji niczego nie zmienia jeśli chodzi o kwalifikację danej substancji jako środka zastępczego – w szczególności odnosi się to do kart charakterystyki przekazanych przez Pana R. N. Bez wpływu na ocenę danej substancji jest również to w jaki inny sposób jest ona wykorzystywana – np. fakt stosowania jej do przemysłu chemicznego ...". Kluczowe dla określenia czy dana substancja stanowi środek zastępczy czy też nie, jest określenie, czy jest ona używana zamiast lub w takich samych celach jak środki odurzające i substancje psychotropowe. Wnioski zawarte w opinii, dotyczące kwalifikacji części z badanych materiałów dowodowych jako środka zastępczego oparte zostały na informacjach ze źródeł naukowych a także na obserwacjach płynących z analizy nielegalnego rynku narkotykowego w Polsce, jak również na doświadczeniu zawodowym funkcjonariusza Policji, eksperta chemii Laboratorium Kryminalistycznego KWP we Wrocławiu. "Na tej podstawie mogłem stwierdzić, że substancje, które zostały określone w opracowanej przeze mnie opinii jako środek zastępczy spełnia kryteria podane w przywołanej wyżej definicji. Są to środki stosowane w preparatach określonych potocznie jako tzw. dopalacze, którymi prowadzi się handel na nielegalnym rynku narkotykowym."

Nadto Sąd dodał, iż w piśmie z dnia 23 kwietnia 2012 r. Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu stwierdził, że 4-HO-MET/METOCYNA, MEOPP są środkami zastępczymi.

Wobec powyższego Sąd podzielił wnioski zawarte w uzasadnieniach decyzji obu instancji, że środek wprowadzony przez skarżącego do obrotu to środek zastępczy w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy.

W ocenie Sądu, trafnie organ odwoławczy akcentuje to w odpowiedzi na skargę, w której wyłożono, dlaczego opinię biegłego z postępowania przygotowawczego uzupełnioną w postępowaniu administracyjnym uznano za przekonującą, stwierdzając tym samym brak podstaw do przeprowadzania dowodu z opinii innego biegłego z tego zakresu. Trafnie inspektor sanitarny drugiej instancji wywodzi, że skoro definicja środka zastępczego nie opiera się na przesłance bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia ludzi, to brak jest powodu aby kwestionować opinię biegłego, w której na ten element nie zwraca się uwagi. Sąd wskazał, że w definicji środka zastępczego z art. 4 pkt 27 ustawy, zwraca się uwagę na fizyczne cechy, a także jego używanie zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej. Sąd dodał, że do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów.

Biegły przy tym wskazał, że badanie substancji poddano oględzinom, badaniom, makro, mikroskopowym oraz ważeniu określając przy tym sposób prób reprezentatywnych, sposób ekstrakcji, metodę analizy ekstraktów i określił ich skład. Zdaniem Sądu nie można przy tym pomijać w uzasadnieniu stanowiska biegłego oparcia go na źródłach takich jak dostępna literatura przedmiotu, analiza nielegalnego rynku narkotykowego w Polsce a także własnych doświadczeń zawodowych biegłego jako eksperta chemii specjalistycznego laboratorium i funkcjonariusza Policji. Nie bez znaczenia jest również okoliczność zatrzymania tych środków na rynku nielegalnego obrotu narkotykami oraz dążenie skarżącego do ukrycia źródła pochodzenia tych środków co wyrażało się we wpisywaniu fałszywych danych nadawcy na pocztowych potwierdzeniach nadania. Uciekanie się nadto przez skarżącego do porównywania sytuacji w jakiej działał do postępowania z klejem butapren trafnie też zostało podważane stwierdzeniem, iż "klej butapren składa się z substancji niebezpiecznych, takich jak m.in. aceton, toulen których wprowadzenie do obrotu regulowane jest przez rozporządzenie (WE) nr 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie prekursorów narkotykowych. W związku z powyższym produkt ten nie spełnia definicji środka zastępczego zawartej w art. 4 pkt 27 ustawy".

Zdaniem Sądu trafnie organ odwoławczy stwierdza, że każdorazowe wprowadzenie do obrotu środków zastępczych implikuje zastosowanie art. 52a ustawy (...) czyn stypizowany w art. 52a stanowi delikt administracyjny a nie przestępstwo. Z tego też względu do tego deliktu nie znajduje zastosowania zasada wyrażona w art. 8 kodeksu karnego stanowiąca, iż występek może być popełniony wyłącznie umyślnie, a nieumyślnie tylko, gdy ustawa tak stanowi.

Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.),dalej p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył R. N., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:

I. Naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni i w konsekwencji niewłaściwym zastosowaniu przepisu art. 4 ust. 27 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii przez przyjęcie, że substancje czyszczące i wspomagające procesy czyszczenia należące do skarżącego są "środkami zastępczymi", co ostatecznie doprowadziło do niewłaściwego zastosowania przepisu art. 52a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii;

II. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 3 § 1, art 141 § 4 i art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 78 § 1, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działań administracji publicznej polegającą na:

- bezzasadnym pominięciu zarzutu skarżącego dotyczącego zaniechania przez organ administracyjny rozważenia wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego sądowego z zakresu badań fizykochemicznych;

- oparciu się w sposób bezkrytyczny, w ślad za organami administracyjnymi I i II stopnia, na wadliwej opinii biegłego A. K., która to opinia jest niepełna i niejasna;

- niedostrzeżeniu tego, iż materiał dowodowy zgromadzony w niniejszym postępowaniu nie został rozważony w sposób wyczerpujący.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Na rozprawie w dniu 5 listopada 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącego kasacyjnie o przeprowadzenie dowodu z opracowania "Chemia produktów naturalnych".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Niezasadny jest postawiony, w punkcie II. skargi kasacyjnej, zarzut dokonania przez Sąd I instancji niewłaściwej kontroli przeprowadzonego przez organy postępowania administracyjnego.

Przedmiotem zarzutu jest zaakceptowanie przez Sąd I instancji wadliwe przeprowadzonego postępowania dowodowego i niewyczerpującego zbadania stanu faktycznego sprawy, co skutkowało w ocenie skarżącego kasacyjnie nieprawidłowym zakwalifikowaniem posiadanych przez niego substancji jako środków zastępczych.

Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie w niniejszej sprawie brak jest podstaw do kwestionowania opinii z dnia 8 grudnia 2011 r., uzupełnionej w dniu 8 marca 2012 r., wydanej przez mgr inż. A. K. biegłego przy Sądzie Okręgowym we Wrocławiu. Na podstawie przeprowadzonych badań, którym poddane zostały zabezpieczone u skarżącego substancje, biegły stwierdził, że wprowadzone do obrotu środki były środkami zastępczymi w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Biegły wyjaśnił, że badane substancje poddano oględzinom, badaniom makro i mikroskopowym oraz ważeniu. Określił sposób pobrania prób reprezentatywnych, sposób ekstrakcji, metodę analizy ekstraktów i przedstawił skład każdej z badanych substancji. Biegły wskazał, że swoje wnioski oparł na obserwacji nielegalnego rynku narkotykowego w Polsce, jak również na podstawie swoich doświadczeń zawodowych jako funkcjonariusza Policji i eksperta chemii Laboratorium Kryminalistycznego KWP. W piśmie z dnia 8 marca 2012 r. wskazał ponadto, że materiał roślinny (niezakwalifikowany jako środek zastępczy) bywa wykorzystywany jako nośnik, na którym osadza się środki zastępcze, środki odurzające bądź substancje psychotropowe nadając im w ten sposób dogodną do zażycia postać.

Stwierdzić należy, że powyższa opinia, sporządzona przez biegłego posiadającego specjalistyczną wiedzę i doświadczenie zawodowe stanowiła wystarczającą podstawę, by uznać, że poddane badaniom substancje są środkami zastępczymi w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Przedstawiona opinia jest jasna i logiczna, a kierowane przeciwko niej zarzuty skarżącego nie mogły podważyć jej rzetelności. Wobec tego, brak było podstaw do przeprowadzania dowodu z opinii innego biegłego z tego zakresu.

Należy także zauważyć, że w piśmie z dnia 23 kwietnia 2012 r. Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu stwierdził, że 4-HO-MET/METOCYNA, MEOPP, tj. substancje, które wykryto w składzie badanych środków są środkami zastępczymi.

Niezasadny jest też, podniesiony w punkcie I. skargi kasacyjnej, zarzut naruszenia prawa materialnego.

Wskazać należy, że błędna wykładnia polega na mylnym zrozumieniu treści przepisu. Zarzucając błędną wykładnię należy wskazać, jakie rozumienie określonego przepisu prawa, przyjęte przez Sąd jest kwestionowane i jakie rozumienie, zdaniem strony, jest prawidłowe. W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie, podnosząc zarzut błędnej wykładni art. 4 pkt 27 ustawy, w żaden sposób nie wyjaśnił, na czym błąd rozumienia wskazanego przepisu polega. Tymczasem sposób sformułowania zarzutu naruszenia tego przepisu (<>) wskazuje, że w istocie kwestionowane jest zastosowanie tego przepisu w konkretnym stanie faktycznym, dotyczącym skarżącego. Skarżący kasacyjnie kwestionuje prawidłowość zakwalifikowania należących do niego substancji jako środków zastępczych. To, czy w rozpoznawanej sprawie prawidłowo ustalono, że przedmiotowe substancje są środkami zastępczymi nie stanowi kwestii rozumienia omawianego przepisu, lecz wiąże się ze stosowaniem prawa materialnego. Dlatego też zarzut błędnej wykładni wskazanego wyżej przepisu nie jest zarzutem stanowiącym usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej.

Niewłaściwe zastosowanie przepisu polega zaś na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumcji). Dlatego, aby zarzuty kwestionujące zastosowanie przepisów prawa materialnego mogły zostać uznane za usprawiedliwione, konieczne jest podważenie w sposób skuteczny ustaleń dotyczących stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego wyroku. Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie podważyła w sposób skuteczny ustaleń stanu faktycznego. Wobec tego nie można uznać zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 4 ust. 27, a w konsekwencji niewłaściwego zastosowania przepisu art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii za zasadny.

Odnosząc się zaś do argumentacji skarżącego kasacyjnie, że w powszechnym obrocie gospodarczym funkcjonują produkty, które zawierają w swoim składzie substancje mogące oddziaływać na ośrodkowy układ nerwowy, wywołując skutek odurzający lub psychotropowy, których wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane żadnymi przepisami odrębnymi, powołującej jako przykład działanie mirystycyny - naturalnego składnika gałki muszkatołowej, stwierdzić należy, że nie jest ona zasadna. Jak trafnie bowiem wskazuje organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, gałka muszkatołowa jest produktem przeznaczonym do spożycia, a jej wprowadzanie do obrotu jest regulowane przepisami odrębnymi. Produkt ten nie spełnia zatem definicji środka zastępczego zawartej w art. 4 pkt 27 ustawy.

Mając powyższe na względzie, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.