Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 136/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pk 1 lit.c, art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 23, art. 24, art. 34 udst. 2a, ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 2052
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [....] z [...] grudnia 2019 r. nr [...] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej M. S. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M.S., dalej "skarżąca", jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, dalej "WINGiK", z [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Dnia 20 kwietnia 2018 r. do Prezydenta Miasta [...], dalej "Prezydent", wpłynęła ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "SKO", z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] stwierdzająca nieważność decyzji Prezydenta z [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonej w obr. nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr 1541/2 (własność M.S.) z nieruchomością oznaczoną jako działka nr 1541/1 (własność H.Ż.).

Mając na uwadze konieczność aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w ww. opisanym zakresie Prezydent wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w celu przywrócenia stanu ewidencyjnego sprzed wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości i decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...] orzekł o aktualizacji operatu ewidencyjnego obrębu nr [...] poprzez wykreślenie działek nr 1541/3 (poprzednio 1541/1) o pow. 0,1384 ha i 1541/4 o pow. 0,6014 ha (poprzednio 1541/2) i wpisanie w ich miejsce działek nr 1541/1 o pow. 0,1536 ha i nr 1541/2 o pow. 0,5862 ha oraz zmianę na mapie ewidencyjnej przebiegu granicy pomiędzy ww. działkami. Następnie decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...] WINGiK uchylił ww. rozstrzygnięcie organu I instancji i umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne.

Wyrokiem z dnia 11 września 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 487/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, dalej "WSA", uchylił decyzję WINGiK z [...] marca 2019 r. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta w uzasadnieniu wskazując, że organy obu instancji nie wskazały jakie materiały określające przebieg granic między działkami 1541/3 i 1541/4 znajdują się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, ani nie ustaliły jakie dokumenty stanowiły podstawę ujawnienia w operacie ewidencyjnym przebiegu granic działek nr 1541/1 i 1541/2 sprzed rozgraniczenia. Wskazał ponadto na brak odniesienia się do podnoszonej przez M.S. kwestii "ugody granicznej", o której mowa w wyrokach Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 2011 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w [...] września 2014 r. sygn. akt [...].

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków poprzez wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obr. [...] dotyczących działek nr 1541/3, 1541/4. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że dane ewidencyjne dotyczące przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 1541/1 i 1542/2 zostały "przywrócone" do stanu sprzed rozgraniczenia w drodze czynności materialno-technicznej w dniu [...] kwietnia 2019 r.

M.S. w odwołaniu od tej decyzji zarzuciła niespełnienie przez organ I instancji wytycznych zawartych w wyroku WSA w Rzeszowie. Nie zgodziła się z umorzeniem postępowania w sytuacji, gdy organ pozostawia w obrocie prawnym zmiany odnośnie działek nr 1541/3 i 1541/4. Jej zdaniem organ I instancji winien przywrócić zapisy w operacie ewidencji gruntów z dnia [...] listopada 2018 r. Podała także, że Prezydent decyzją z [...] września 2019 r. nr [...] orzekł o rozgraniczeniu pomiędzy nieruchomościami nr 1541/1 i 1541/2, a następnie sprawa ta została przekazana do Sądu Rejonowego w [...] Wskutek przekazania Sądowi decyzja o rozgraniczeniu z [...] września 2019 r. utraciła byt prawny, a więc organ ewidencyjny nie mógł "powoływać się na skutki tego rozgraniczenia. Zarzuciła organowi ewidencyjnemu, że usiłuje konwalidować swoje działania o charakterze materialno-technicznym decyzją rozgraniczeniową z [...] września 2019 r., umarza postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i jednocześnie bezpodstawnie utrzymuje wprowadzone zmiany powołując się na decyzje rozgraniczeniową.

H.Ż. zarzuciła decyzji sprzeczność z wytycznymi WSA, gdyż sąd wyraźnie wskazał na wątpliwości związane ze zmianami w operacie ewidencji gruntów i nakazał zbadanie tej sprawy i załatwienie sprawy merytorycznie. Jej zdaniem poprzednie wpisy związane z rozgraniczeniem winny zostać anulowane.

WINGiK decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołań, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie organu II instancji Prezydent wydając zaskarżoną decyzję nie wykonał wytycznych WSA zawartych w prawomocnym wyroku z 11 września 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 487/19, tj. nie odniósł się do przedłożonych przez M.S. kopii wyroków sądowych w sprawie "nieważności ugody granicznej", ani nie dokonał analizy dokumentacji geodezyjnej znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym - dalej zasób, a dotyczącej spornej granicy. WINGiK wskazał także na brak zawiadomienia stron o przysługującym im prawie do zapoznania się z materiałem dowodowym i złożenia wyjaśnień.

W następstwie rozpoznania sprzeciwu od wskazanej wyżej decyzji WSA wyrokiem z 26 maja 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 246/20 uchylił w całości decyzję WINGiK z [...] stycznia 2020 r. wskazując, że organ odwoławczy nie wykazał w jakikolwiek sposób, że zakres materiału dowodowego niezbędnego do uzupełnienia wykracza poza ramy uzupełniającego postępowania dowodowego, które mógł przeprowadzić organ odwoławczy, co jest niezbędne przy wydawaniu decyzji kasacyjnej. Ponadto organ II instancji nie wykazał, że decyzja Prezydenta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. WSA wyjaśnił, że brak zawiadomienia stron o zgromadzeniu materiału dowodowego nie stanowi automatycznie i sam w sobie o naruszeniu przepisów postępowania, w szczególności, że strony nie podniosły, aby wskutek powyższego naruszenia zostały pozbawione czynnego udziału w postępowaniu, a uchybienie to uniemożliwiło skorzystanie z przysługujących im uprawnień. Nie uprawdopodobniono również, aby zaistniałe uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd zarzucił organowi odwoławczemu, że nie wskazał dlaczego brak odniesienia się przez organ I instancji do znajdujących się w aktach administracyjnych wyroków sądów powszechnych uniemożliwia dokonanie instancyjnej kontroli. Nie jest także wiadome, czy brak odniesienia się do materiałów i opracowań geodezyjnych oraz orzeczeń sądów powszechnych mógł w ogóle mieć wpływ na wynik sprawy, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej, że braki tego rodzaju nie mogły zostać uzupełnione na etapie postępowania odwoławczego, w drodze uzupełniającego postępowania odwoławczego.

WINGiK zaskarżoną decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej "k.p.a.") w zw. z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2052, dalej "pgik" oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 19 marca 2001 r. (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 393, dalej "Rozporządzenie") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Mając na uwadze wytyczne zawarte w ww. wyroku WSA pismami z [...] września 2020 r. i z [...] października 2020 r. organ odwoławczy wystąpił do Prezydenta o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie. Stosowne dokumenty i wyjaśnienia organ I instancji przesłał przy piśmie z [...] listopada 2020 r. Ponadto pismem z [...] września 2020 r. WINGiK zwrócił się do Sądu Rejonowego w [....] o udzielenie informacji, na jakim etapie jest postępowanie dotyczące rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1541/1 z nieruchomością oznaczoną jako działka nr 1541/2 oraz o przesłanie kopii ugody granicznej i związanej z tą ugodą dokumentacji z akt sądowych sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 14 listopada 2013 r. sygn. akt [...]. W odpowiedzi z [...] października 2020 r. Sąd Rejonowy przesłał wnioskowane kopie dokumentów, natomiast pismem z [...] października 2020 r. poinformował, że postępowanie rozgraniczeniowe jest na etapie badania kwestii dopuszczalności.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiekolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania - odpowiednio w całości albo w części. Ustawa pgik stanowi, że ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji o gruntach i budynkach, a jako prowadzącego ewidencję wskazuje prezydenta (starostę). Zgodnie z § 44 Rozporządzenia do zadań prezydenta należy m. in. utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Organ ewidencyjny ma obowiązek wprowadzania do ewidencji zmian wynikających z dostępnych dokumentów, wymienionych w art. 24 ust. 2b pgik, czyli obowiązek ciągłej aktualizacji danych. Zasada aktualności jest podstawową zasadą prowadzenia ewidencji i wynika wprost z § 44 pkt 2 Rozporządzenia, przy czym aktualizacja następuje - stosownie do § 45 ust. 1 Rozporządzenia - poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych m. in. w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem prawnym odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem prawnym - jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.

Informacje zawarte w ewidencji mogą być aktualizowane w dwojakim trybie: albo na wniosek zainteresowanych podmiotów - na podstawie stosownej dokumentacji albo z urzędu. W art. 24 ust. 2a pkt a 1 lit. b i lit. c pgik wskazano, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: 1) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4 pgik, w tym odpisów ostatecznych decyzji organów administracji publicznej i prawomocnych orzeczeń sądu o rozgraniczenie nieruchomości, 2) materiałów zasobu.

W drodze czynności materialno-technicznej aktualizacja dokonywana jest m. in. na podstawie prawomocnych orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych oraz dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu (art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c, lit. d i lit. h pgik). Natomiast w przypadku odmowy aktualizacji danych ewidencyjnych oraz w przypadkach braku odpowiednich dokumentów lub przepisów prawa, wynikających z art. 24 ust. 2b pkt 1 pgik, organ prowadzący ewidencję zobligowany jest do wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 24 ust. 2b pkt 2 i ust. 2c pgik.

W realiach niniejszej sprawy przesłanki umorzenia postępowania wynikają z samego przedmiotu postępowania dotyczącego aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 1541/1 (1541/3) i nr 1541/2 (1541/4), tj. z braku podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej. Ponieważ do organu ewidencyjnego wpłynęła ostateczna decyzja SKO z [...] kwietnia 2018 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji rozgraniczeniowej Prezydenta z [...] czerwca 2008 r., to organ ewidencyjny zobowiązany był do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków z urzędu, w drodze czynności materialno-technicznej - na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d pgik. W niniejszej sprawie brak jest zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, brak jest podstaw do wydania decyzji konkretyzującej prawa i obowiązki podmiotu. Stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej spowodowało uchylenie wszelkich skutków prawnych jakie powstały od dnia jej doręczenia, a więc dane ewidencyjne określające przebieg granicy pomiędzy ww. działkami winne wrócić do stanu sprzed jej wydania. Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent, zgodnie z wytycznymi WSA, prawidłowo wprowadził zmiany w operacie ewidencyjnym w przedmiotowym zakresie, tj. przywrócił dane dotyczące przebiegu granicy działek (i wynikającej z niego powierzchni) do stanu obowiązującego przed wydaniem decyzji rozgraniczeniowej z [...] czerwca 2008 r. w drodze czynności materialno - technicznej. Z zebranych akt sprawy wynika jednoznacznie, że w okresie pomiędzy wydaniem decyzji rozgraniczeniowej z dnia [...] czerwca 2008 r., a wydaniem dnia [...] kwietnia 2018 r. przez SKO decyzji stwierdzającej nieważność przywołanej decyzji rozgraniczeniowej, ani do zasobu ani do ewidencji nie wpłynęły żadne dokumenty zawierające dane o przedmiotowej granicy, które na mocy przepisów art. 23 i 24 pgik mogłyby stanowić podstawę dokonania zmiany przebiegu granicy (i związanej z nią zmiany powierzchni działek). Również w okresie do dnia 11 kwietnia 2019 r. a więc do daty przywrócenia w bazach ewidencyjnych danych sprzed decyzji rozgraniczeniowej z 2008 r., nie pojawiły się żadne nowe dokumenty określające przebieg tej granicy. Dopiero [...] sierpnia 2019 r. pod nr [...] do zasobu został wpisany operat geodezyjny z rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych jako działki nr 1541/1 i 1541/2. Rozgraniczenie to zostało zatwierdzone decyzją Prezydenta z [...] września 2019 r., przy czym w związku z żądaniem H.Ż. sprawa została przekazana do Sądu Rejonowego w [...], decyzja rozgraniczeniowa utraciła byt prawny, a więc nie może stanowić podstawy wprowadzenia zmian do ewidencji w zakresie spornej granicy. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że dokumentacja z rozgraniczenia (operat techniczny nr [...]) została przyjęta do zasobu, gdyż w sprawie o rozgraniczenie nie może ona samodzielnie stanowić podstawy aktualizacji ewidencji, konieczne jest bowiem jej "zatwierdzenie" ostateczną decyzją administracyjną bądź prawomocnym wyrokiem sądowym. Odnosząc się do twierdzeń M.S., że organ ewidencyjny usiłuje konwalidować swoje działania o charakterze materialno-technicznym decyzją Prezydenta z [...] września 2019 r., organ odwoławczy podał, że twierdzenia te są błędne. W zaskarżonej decyzji z [...] grudnia 2019 r. o umorzeniu postępowania organ I instancji jedynie w uzasadnieniu przytoczył fakt, że takie rozgraniczenie miało miejsce i że została w tej sprawie wydana decyzja, ale nie powołał się na to rozgraniczenie ani nie korzystał z danych zawartych w operacie rozgraniczeniowym stanowiącym podstawę wydania decyzji z [...] września 2019 r.

Ujawnione obecnie w bazach ewidencyjnych punkty graniczne określające przebieg spornej granicy oraz powierzchnie ww. działek są tożsame z punktami i powierzchniami wynikającymi z modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu nr [....] - a wiec danymi obowiązującymi przed rozgraniczeniem w 2008 r. Z akt sprawy oraz wyjaśnień organu I instancji wynika, że podczas prac modernizacyjnych współrzędne punktów granicznych obrazujące przebieg granicy pomiędzy działkami nr 1541/1 i 1541/2 zostały pozyskane w wyniku ekranowej wektoryzacji rastra mapy ewidencyjnej. Przebieg granicy nie został wówczas ustalony, ponieważ na gruncie nie stawiła się H.Ż. Stosownie zaś do obowiązujących wówczas przepisów § 38 ust. 2 Rozporządzenia ustalenia przebiegu granic na gruncie dla celów aktualizacji i modernizacji ewidencji wykonawca dokonywał w oparciu o złożone do protokołu zgodne oświadczenia woli osób obecnych na gruncie.

Odnosząc się na koniec do podnoszonej przez M.S. kwestii "ugody granicznej", WINGiK ustalił, że sprawa ta nie dotyczy ugody granicznej, o której mowa w art. 31 ust. 4 pgik. Stosownie bowiem do tego przepisu w razie wystąpienia sporu co do przebiegu linii granicznych (podczas rozgraniczenia nieruchomości), geodeta nakłania strony do zawarcia ugody i ma ona moc ugody sądowej. Natomiast "ustalenie nieważności ugody granicznej", o której mowa w przywoływanych przez skarżącą wyrokach Sądu Rejonowego w [...] z [..] listopada 2013 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w [....] z dnia [...] września 2014 r. sygn. akt [...], dotyczy protokołu granicznego z dnia [...] maja 2008 r., a nie ugody granicznej w rozumieniu przepisów pgik (co wynika z uzasadnienia wyroku z dnia [...] listopada 2013 r.). Protokół ten stanowi część operatu technicznego nr [...], na podstawie którego Prezydent decyzją z [...] czerwca 20008 r. orzekł o rozgraniczeniu ww. nieruchomości. Okoliczności te nie mają znaczenia w sprawie, ponieważ, jak już wyżej wyjaśniono, SKO stwierdziło nieważność decyzji rozgraniczeniowej z dnia [...] czerwca 2008 r., przez co została ona wyeliminowana z obrotu prawnego.

M.S. w skardze na opisaną na wstępie decyzję zarzuciła naruszenie przepisów formalnych prawa mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6, 7, 8, 9, 75, 76, 77, 79a, 80 k.p.a., co w następstwie swym spowodowało, że organ, który wydał ta decyzję nie mógł prawidłowo zinterpretować i zastosować przepisów prawa materialnego, które również naruszył: art. 24 pgik i § 44 pkt 2 i § 45 ust. 1 Rozporządzenia. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżona decyzja w swojej treści zawiera informacje nielogiczne, sprzeczne ze sobą, wskazujące na błędnie przyjęte założenia ocenę sprawy i wynikające z niej wnioski co oznaczać może z jednej strony, że organy, albo celowo brną w ślepy zaułek po raz kolejny zmuszając stronę do zaskarżenia ich rozstrzygnięć do WSA albo nie potrafią stosować obowiązujących przepisów prawa, do przestrzegania których są zobligowane zarówno w oparciu o art. 7 Konstytucji RP, jaki i o art. 6 k.p.a.

Organy obu instancji, wbrew stanowisku Sądu, nie są w stanie rozróżnić decyzji kształtującej stan prawny (konstytutywnej) np. orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości od decyzji deklaratoryjnej - np. stwierdzającej nieważność. W świetle pgik podstawą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków mogą być wyłącznie orzeczenia kształtujące stan prawny, a więc o charakterze konstytutywnym odpisy prawomocnych orzeczeń sądowych i ostatecznych decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości. Prawdopodobnie sformułowanie "decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości" i "decyzja w sprawie rozgraniczenia nieruchomości" jest dla tych organów tożsame, co jest założeniem błędnym.

Organ I instancji potraktował powołaną na wstępie decyzję SKO stwierdzająca nieważność decyzji Prezydenta jako decyzję, która zakończyła postępowanie o rozgraniczenie i od 2018 r. pomimo upływu ponad 2, 5 roku nie nadał dalszego biegu sprawie rozgraniczenia wszczętego w 2008 r. W tym czasie wszczął on kolejne postępowanie w sprawie rozgraniczenia i wydał decyzję o rozgraniczeniu z [...] września 2019 r., która w świetle stanowiska WSA wyrażonego w wyroku z [...] czerwca 2020 r. sygn. akt: II SA/Rz 80/20 dotknięta jest wadą nieważności i co do której aktualnie toczy się przed SKO postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności. W związku z brakiem procedowania sprawy rozgraniczenia wszczętego w 2008 r., a dotychczas niezakończonego, Prezydent od ponad dwóch lat pozostaje w bezczynności, a działanie jego w chwili obecnej nosi znamiona rażącego naruszenia prawa.

Organ drugiej instancji przywołując jako podstawę aktualizacji operatu ewidencji gruntów "2) materiały zasobu" w dalszej treści decyzji wskazał, że wprawdzie rozgraniczenie prowadzone było w oparciu o przyjęte do zasobu opinię biegłego, to jednak, nie może być ona brana pod uwagę z tych przyczyn, że zatwierdzająca ją decyzja o rozgraniczeniu utraciła swa moc obowiązującą (kwestia ta dotyczy zarówno postępowania rozgraniczeniowego wszczętego w 2008 r. w zakresie opinii geodety uprawnionego J.C., jak i opinii sporządzonej na potrzeby postępowania rozgraniczeniowego wszczętego i zakończonego w 2019 r. przez geodetę uprawnionego M.B.). Nie sposób jest się zgodzić z takim stanowiskiem organu, czemu wskazując na stanowisko skarżącej dał wyraz WSA w wyroku z 11 września 2019 r. wskazując, że umknęło uwadze organów, że podstawową kwestią jest wynikający z § 44 pkt 2 Rozporządzenia obowiązek Prezydenta utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Według § 45 ust. 1 Rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych. Według § 45 ust. 2 Rozporządzenia przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio.

W żadnej z decyzji, które zapadły w sprawie organy nie wskazały jakie materiały określające przebieg granic między działkami 1541/3 i 1541/4 znajdują się w zasobie. W zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w zasobie znajduje się opinia sporządzona na potrzeby rozgraniczenia, jednak z uwagi na to, że decyzja utraciła byt prawny, nie mogą być brane pod uwagę. Taka ocena organu wskazuje zatem na dowolność oceny materiału dowodowego, a nie na zasadę swobodnej oceny dowodów. Zasada swobodnej oceny dowodów winna być realizowana w ramach zasady wyrażonej w art. 6 k.p.a., a więc zasady praworządności działania organów. Oceny dowodów zatem organy winny dokonywać nie wg własnego widzimisię lecz w granicach obowiązujących przepisów prawa.

Organy obu instancji doprowadziły do przywrócenia starych, nieaktualnych danych w operacie ewidencji gruntów sprzed [...] czerwca 2008 r., które są obarczone dużym marginesem błędu. Organ w decyzji nie wskazał jakim błędem są obarczone i jakie cechy mają poszczególne punkty graniczne sprzed rozgraniczenia, a posiadają one cechy, których margines błędu może wynosić nawet 3 m, pominął on natomiast zarówno ocenę, jak i przyjęcie jako dowodu w sprawie przyjętych do zasobu dokumentacji, zawierających nie tylko dane czysto ewidencyjne, lecz również dokumenty potwierdzające stan prawny nieruchomości oraz przebiegu spornej granicy pomiędzy działkami, a które to dokumenty zalegają w wymienionej jako "pominięta" opinii biegłego sporządzonej na potrzeby postępowania rozgraniczeniowego z 2019 r.

Podkreśliła, że dane w ewidencji gruntów wynikające z modernizacji gruntów przeprowadzonej przed 2008 r. ujawnione w 2019 r. w ramach aktualizacji operatu ewidencji gruntów były danymi o charakterze faktycznym, nieznajdującymi odzwierciedlenia w stanie prawnym działek i są sprzeczne ze stanem prawnym działek w zakresie przebiegu ich wspólnej granic oraz nieaktualnymi wprowadzonymi w oderwaniu od obowiązujących przepisów prawa oraz dokumentów źródłowych zalegających w operacie ewidencji gruntów. Po pierwsze organy nie zastąpiły danych niezgodnych ze stanem faktycznym lecz wprowadziły dane niezgodne ze stanem faktycznym i stanem prawnym, po drugie nie ujawniły nowych danych ewidencyjnych lecz przywróciły stare, nieaktualne dane ewidencyjne, po trzecie nie wyeliminowały danych błędnych lecz wyeliminowały dane faktyczne i przywróciły stare dane, które są błędne. Aby ratować się przez skutkami swego działania organy wprowadziły dane w oparciu o decyzje z 2019 r. uchylone powołanym wyrokiem WSA w Rzeszowie z 11 września 2019 r. i w chwili obecnej zamiast uchylić swoje działanie organy podjęły próbę "legalizacji" swego bezprawnego działania poprzez nadanie mu miana czynności materialno - technicznej.

W wyroku z 11 września 2019 r. WSA wskazał, że zmiana ta nie powinna być dokonana w ocenie Sądu jako czynność materialno - techniczna, lecz co najwyżej mogłaby być rozpatrywana jako działanie związane z wydaniem aktu administracyjno - prawnego w ramach postępowania administracyjnego o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów.

Na marginesie wskazała, że zarówno opinia biegłego J.C., jak i biegłego M. B. zalegające w zasobie Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [....] są sobą tożsame. Obie wskazują na taki sam przebieg granicy ewidencyjnej. Różnią się one od siebie tylko tym, ze Opinia biegłego C. zmieniając granicę przebiegu działek rozgraniczanych nadała nowe numery działkom, które są ujawnione w księgach wieczystych, podczas gdy biegły B. posługiwał się oznaczeniem działek, które zostało bezpodstawnie zmienione przez organy administracji (zmiana oznaczenia wprowadzona została przez Prezydenta dokonana została przed sporządzeniem opinii prze biegłego B.).

Taka sytuacja prowadzić może do tego, że organ bezpodstawnie może zmieniać oznaczenie działek w ramach czynności materialno - technicznej narażając właścicieli działek na wydatki finansowe w kwocie ok. 300 zł związane z koniecznością doprowadzenia zgodności oznaczenia działek ujawnionych w księgach wieczystych do oznaczenia wg ewidencji gruntów.

Poza wskazaniem pominięcia opinii sporządzonych dla potrzeb rozgraniczenia organ nie dokonał oceny danych ewidencyjnych, które zostały wprowadzone przez Prezydenta po wydaniu decyzji przez SKO, nie dokonał oceny, czy w świetle innych materiałów przyjętych do zasobu, jak choćby inne opracowania geodezyjne dla tych działek wykonane po przeprowadzeniu modernizacji ewidencji gruntów, dane z modernizacji ewidencji gruntów są aktualne i dlaczego, nie wskazał, dlaczego pominął jako dowód w sprawie opinię biegłego C. sporządzoną w 2008 r. na potrzeby postępowania rozgraniczeniowego, dlaczego w świetle przedstawionych przez biegłego danych (szczególnie w zakresie cech dokładności punktów geodezyjnych z pomiaru) i dokumentów zgormadzonych przy tych opiniach nie dokonał oceny przywróconych danych - cech błędów położenia punktów granicznych - z modernizacji gruntów, które zostały przywrócone, w stosunku do wynikających z innych dokumentów zalegających w zasobie.

Brak odpowiedzi na te pytania wskazuje jednoznacznie na poważne błędy proceduralne w ramach postępowania dowodowego oraz swobodnej oceny dowodów, a także na dalsze gmatwanie sprawy zarówno co do bezpodstawnego wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, jak i prowadzonych w odrębnych postępowaniach sprawach dot. niezakończonego dotychczas postępowania rozgraniczeniowego wszczętego w 2008 r. oraz stwierdzenia nieważności postępowania rozgraniczeniowego z 2019 r.

Kolejne działania organów polegające na bezpodstawnym wprowadzaniu zmian w ewidencji gruntów, wszczynaniu postępowania rozgraniczeniowego podczas, gdy postępowanie z 2008 r. nie zostało w tej samej sprawie jeszcze zakończone prowadzą coraz to do większego bałaganu i chaosu, który najprawdopodobniej w mniemaniu organów doprowadzić ma do pogubienia się w tym wszystkim stron postępowania oraz tryumfu organu nad szarym obywatelem. Takie działanie nie realizuje wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Materialnoprawną podstawę wydania tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2101, ze zm.) – P.g.k.

Zgodnie z art. 24 ust. 2a p.g.k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1. z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2. na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Stosownie zaś do art. 24 ust. 2b p.g.k., aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1. w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;

2. w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Istotnym w zakresie aktualizacji jest też przepis § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1034, ze zm.) – dalej: "rozporządzenie", który stanowi, że

1. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

2. Przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy 35 i 36 stosuje się odpowiednio.

3. Przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy 37 – 39 stosuje się odpowiednio.

Wskazać należy, że w oparciu o powyższe regulacje nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych (m.in. zmiany granic i powierzchni działek) poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej, który powinien być utrzymywany w stałej aktualności co do stanu faktycznego i prawnego. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych (zob. wyrok WSA w Warszawie z 17 maja 2007 r. IV SA/Wa 301/07 i wyrok NSA z dnia 10 października 2008 r. I OSK 1696/07, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), zaś korekta danych zawartych w dokumentach ewidencyjnych jest możliwa, jeśli błędy mają charakter ewidentny. Istotną okolicznością, wynikającą ze wskazanych przepisów, a mającą znaczenie w kontekście niniejszej sprawy, jest również to, że dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu (zob. wyrok WSA w Warszawie z 8 listopada 2010 r., IV SA/Wa 1558/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Istotna w niniejszej sprawie jest okoliczność, iż postępowanie w sprawie aktualizacji ewidencji w zakresie działek nr 1541/3 i 1541/4 zostało wszczęte przez organ I instancji w związku z wpłynięciem do tego organu ostatecznej decyzji SKO z dnia [...].04.2018 r. znak: [...], stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].06.2008 r. znak: [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonej w obr. Nr [....], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr 1541/2 z nieruchomością oznaczoną jako działka nr 1541/1. Stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej spowodowało bowiem uchylenie wszelkich skutków prawnych jakie powstały od dnia jej doręczenia, a więc dane ewidencyjne określające przebieg granicy pomiędzy ww. działkami winne wrócić do stanu sprzed jej wydania.

Decyzja organu I instancji z dnia [...].04.2018 r. w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych działek nr 1541/1 i 1541/2 oraz decyzja organu II instancji umarzająca postępowanie pierwszoinstancyjne zostały uchylone wyrokiem WSA z dnia 11.09.2019 r. sygn. akt II SA/Rz 487/19. WSA zarzucił organom obu instancji brak analizy oraz oceny materiałów geodezyjnych zalegających w zasobie oraz dokumentacji złożonej w toku postępowania przez Panią M.S. zawierających informacje w sprawie przebiegu granicy pomiędzy ww. działkami.

Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent Miasta [...] dnia [...].04.2019 r. wprowadził zmiany w operacie ewidencyjnym w przedmiotowym zakresie, tj. przywrócił dane dotyczące przebiegu granicy działek (i wynikającej z niego powierzchni) do stanu obowiązującego przed wydaniem decyzji rozgraniczeniowej z dnia [...].06.2008 r. Aktualizacja ta została wykonana w drodze czynności materialno-technicznej - stosownie do art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy pgik.

Rację a WINGiK stwierdzające w uzasadnieniu decyzji, iż treść wyżej cytowanych przepisów ustawy pgik i rozp. egib jednoznacznie wskazuje na nałożony na organ ewidencyjny obowiązek dokonania z urzędu aktualizacji informacji zawartych w ewidencji. W niniejszej sprawie - zmiany będące wynikiem ww. orzeczenia SKO zostały wprowadzone przez Prezydenta Miasta [....] do bazy danych ewidencji gruntów i budynków dnia [...].04.2019 r., w drodze czynności materialno-technicznej.

Ujawnione obecnie w bazach ewidencyjnych punkty graniczne określające przebieg spornej granicy oraz powierzchnie ww. działek są tożsame z punktami i powierzchniami wynikającymi z modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu nr [...] - a wiec danymi obowiązującymi przed rozgraniczeniem w 2008 r. Z akt sprawy oraz wyjaśnień organu I instancji wynika, że podczas prac modernizacyjnych współrzędne punktów granicznych obrazujące przebieg granicy pomiędzy działkami nr 1541/1 i 1541/2 zostały pozyskane w wyniku ekranowej wektoryzacji rastra mapy ewidencyjnej. Przebieg granicy nie został wówczas ustalony, ponieważ na gruncie nie stawiła się Pani H.Ż. Stosownie zaś do obowiązujących wówczas przepisów § 38 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) ustalenia przebiegu granic na gruncie dla celów aktualizacji i modernizacji ewidencji wykonawca dokonywał w oparciu o złożone do protokołu zgodne oświadczenia woli osób obecnych na gruncie.

Prezydent Miasta [...], jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, ma obowiązek wprowadzania do tej ewidencji zmian wynikających z dostępnych dokumentów, wymienionych w art. 24 ust 2b ustawy pgik - czyli obowiązek ciągłej aktualizacji danych. Jeśli więc w niniejszej sprawie - w innym postępowaniu administracyjnym lub sądowym, zapadnie orzeczenie mające wpływ na dane ewidencyjne, wówczas zmiany wynikające z tego orzeczenia zostaną wprowadzone do ewidencji gruntów i budynków. Rozstrzygnięcie sądowe w sprawie rozgraniczenia ukształtuje nowy stan prawny dopiero w przyszłości, a dopóki ono nie zapadnie, bezspornym pozostaje fakt, że nie może mieć wpływu na stan aktualny, wynikający z dokumentów dostępnych organowi I instancji.

Odnosząc się na koniec do podnoszonej przez Panią M.S. kwestii "ugody granicznej", WINGiK ustalił, że sprawa ta nie dotyczy ugody granicznej, o której mowa w art. 31 ust. 4 ustawy pgik. Stosownie bowiem do tego przepisu w' razie wystąpienia sporu co do przebiegu linii granicznych (podczas rozgraniczenia nieruchomości), geodeta nakłania strony do zawarcia ugody i ma ona moc ugody sądowej. Natomiast "ustalenie nieważności ugody granicznej", o której mowa w przywoływanych przez skarżącą wyrokach Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].11.2013 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...].09.2014 r. sygn. akt [...], dotyczy protokołu granicznego z dnia [...].05.2008 r., a nie ugody granicznej w rozumieniu przepisów ustawy pgik (co wynika z uzasadnienia wyroku z dnia [...].11.2013 r.). Protokół ten stanowi część operatu technicznego nr [...], na podstawie którego Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...].06.20008 r. orzekł o rozgraniczeniu ww. nieruchomości. Zauważyć jednak trzeba, że okoliczności te nie mają znaczenia w sprawie, ponieważ, jak już wyżej wyjaśniono, SKO stwierdziło nieważność decyzji rozgraniczeniowej z dnia [...].06.2008 r., przez co została ona wyeliminowana z obrotu prawnego.

Mając więc na uwadze wytyczne WSA zawarte w wyroku z dnia 11.09.2019 r. sygn. akt II SA/Rz 487/19 oraz w wyroku z dnia 26.05.2020 r. sygn. akt II SA/Rz 246/20, WINGiK przeprowadzi! w sprawie postępowanie wyjaśniające i po zgromadzeniu wszelkich niezbędnych dokumentów ustalił, że Prezydent Miasta [...] prawidłowo przywrócił w drodze czynności materialno-technicznej dane dotyczące przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 1541/1 (1541/3) i nr 1541/2 (1541/4) do stanu obowiązującego przed rozgraniczeniem przeprowadzonym w 2008 r.

Z zebranych akt sprawy wynika jednoznacznie, że w okresie pomiędzy wydaniem dnia [...].06.2008 r. decyzji rozgraniczeniowej, a wydaniem dnia [...].04.2018 r. przez SKO decyzji stwierdzającej nieważność przywołanej decyzji rozgraniczeniowej, ani do zasobu ani do ewidencji nie wpłynęły żadne dokumenty zawierające dane o przedmiotowej granicy, które na mocy przepisów art. 23 i 24 ustawy pgik mogłyby stanowić podstawę dokonania zmiany przebiegu granicy (i związanej z nią zmiany powierzchni działek). Również w okresie do dnia [...] kwietnia 2019 r., a więc do daty przywrócenia w bazach ewidencyjnych danych sprzed decyzji rozgraniczeniowej z 2008 r., nie pojawiły się żadne nowe dokumenty określające przebieg tej granicy. Dopiero dnia [...].08.2019 r. pod nr [...] do zasobu został wpisany operat geodezyjny z rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych jako działki nr 1541/1 i 1541/2 - rozgraniczenie to zostało zatwierdzone decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2019 r. znak: [...]. Jednak w związku z żądaniem Pani H.Ż. z dnia [...].09.2019 r. sprawa została przekazana do Sądu Rejonowego w [...] - zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy pgik. Słusznie w odwołaniu zauważa Pani M.S., że "przejście sprawy o rozgraniczenie do etapu postępowania sądowego powoduje (...), że decyzja o rozgraniczeniu traci byt". Za wyrokiem WSA z dnia 11.06.2015 r. sygn. akt II SA/Rz 165/15 trzeba bowiem podkreślić, że "istnienie przesłanki procesowej w postaci drogi sądowej w sprawie o rozgraniczenie, będące wynikiem zgłoszenia żądania przekazania sprawy sądowi, wyłącza (...) dokonanie w takiej sprawie rozgraniczenia w trybie administracyjnym". Tym samym więc decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2019 r. o rozgraniczeniu nieruchomości nie może stanowić podstawy wprowadzenia zmian do ewidencji w zakresie spornej granicy. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że dokumentacja z rozgraniczenia (operat techniczny nr [...]) została przyjęta do zasobu, gdyż w sprawie o rozgraniczenie nie może ona samodzielnie stanowić podstawy aktualizacji ewidencji - konieczne jest bowiem jej "zatwierdzenie" ostateczną decyzją administracyjną bądź prawomocnym wyrokiem sądowym.

Odnosząc się w tym miejscu do twierdzeń Pani M.S., że organ ewidencyjny nie mógł "powoływać się na skutki rozgraniczenia" zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].09.2019 r. znak: [...] i że "usiłuje konwalidować swoje działania o charakterze materialno-technicznym [tą] decyzją", WINGiK zauważa, że twierdzenia te są błędne. W zaskarżonej decyzji z dnia [...].12.2019 r. o umorzeniu postępowania organ I instancji jedynie w uzasadnieniu przytacza fakt, że takie rozgraniczenie miało miejsce i że została w tej sprawie wydana decyzja. W żaden sposób jednak organ nie "powołuje" się na to rozgraniczenie ani nie korzysta z danych zawartych w operacie rozgraniczeniowym stanowiącym podstawę wydania decyzji z dnia [...].09.2019 r. Jak bowiem podano wyżej - sprawa ta została przekazana do sądu, zgodnie z żądaniem Pani H.Ż.

Zwrócić uwagę należy, że do dnia [...].12.2019 r., tj. do dnia wydania przez Prezydenta Miasta [...] decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących działek nr 1541/3 i 1541/4 - nie wpłynęły do organu ewidencyjnego nowe dokumenty w sprawie przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami. Sytuacja taka nie zmieniła się do dnia dzisiejszego, to jest do dnia wydania przez organ II instancji niniejszej decyzji.

Z uwagi na fakt, że w okresie pomiędzy datą wydania decyzji rozgraniczeniowej ([...].06.2008 r.), a dniem rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym - nie pojawiła się ani w zasobie ani w ewidencji dokumentacja, która zawierałaby nowe dane określające przebieg granicy pomiędzy działkami nr 1541/1 (1541/3) i nr 1541/2 (1541/4) i mogłaby stanowić podstawę aktualizacji ewidencji w przedmiotowym zakresie. Należy stwierdzić, że Prezydent Miasta [...] prawidłowo przywrócił dane dotyczące przebiegu tej granicy i powierzchni działek zgodnie z danymi obowiązującymi przed decyzją rozgraniczeniową z 2008 r.

Wydawałoby się więc, że kontrola legalizacyjna zaskarżonych decyzji powinna zadość zakończyć się oddaleniem skargi, gdyż przeprowadzona przez organ II instancji analiza stanu prawnego oraz materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania pierwszo- i drugoinstancyjnego, potwierdza zasadność aktualizacji danych dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 1541/1 (1541/3) i nr 1541/2 (1541/4) w drodze czynności materialno- technicznej, a w konsekwencji orzeczenia o umorzeniu postępowania w sprawie aktualizacji jako bezprzedmiotowego - o czym Prezydent Miasta [....] rozstrzygnął w zaskarżonej decyzji.

Przyczyną wyeliminowania z obrotu prawnego obu decyzji są kwestie proceduralne.

Otóż w aktach organu II instancji, na karcie 151 zalega kasacyjne postanowienie WINGiK z dnia [...] stycznia 2020 r. – pod ta samą sygnaturą co kontrolowana decyzja.

Postanowieniem tym uchylono do ponownego rozpatrzenia postanowienie z dnia [...] listopada 2019 r. Prezydenta Miasta [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym dotyczących działek nr 1541/1 i nr 1541/2 na wniosek M.S. Organ I instancji w uzasadnieniu swojego postanowienia wskazał, że Pani M.S. pismem z dnia [...].11.2019 została poinformowana, że aktualizacji danych ewidencyjnych przedmiotowych działek dokonano z urzędu w dniu [...].04.2019r. w drodze czynności materialno - technicznej, a podstawą dokonanej zmiany była ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].04.2018r. nr [...] stwierdzająca nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 06.2008r. orzekającej o rozgraniczeniu ww. działek.

Odnosząc się do treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11.09.2019r. sygn. akt II SA/Rz 487/19 organ I instancji wskazał, iż przedmiotem kontroli Sądu nie była opisana wyżej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego a decyzje Prezydenta Miasta [...] oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydane w przedmiocie zmiany danych ewidencyjnych działek nr 1541/1 i 1541/2.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ podał, że "W uzasadnieniu powyższego wyroku brak jest stwierdzenia Sądu, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie mogła stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów w trybie czynności materialno - technicznej (...)".

Na postanowienie Prezydenta Miasta [...] zażalenie złożyła Pani M.S. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o "zawiadomienie o toczącym się postępowaniu Prokuratora Rejonowego dla Miasta [...]".

W uzasadnieniu zażalenia zainteresowana podaje, że jej pismo z dnia 28.10.2019r. oraz następne z dnia 20.11.2019r. złożone zostały w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19.09.2019r. sygn. akt II SA/Rz 487/19 i dotyczyły sprawy objętej tym rozstrzygnięciem. Zainteresowana krytyce poddaje działania organu I instancji w tej sprawie.

WINGiK oceniając powyższe stwierdził, że Pani M.S. w swoich wystąpieniach z dnia 28.10.2019r. i 20.11.2019r. kierowanych do Prezydenta Miasta [...] wyraźnie wskazała. iż w związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzji organu I i II instancji, wnosi o dokonanie w operacie ewidencyjnym zmiany danych ewidencyjnych działek i wydanie w tym zakresie decyzji administracyjnej.

W tym stanie faktycznym sprawy oraz tak sformułowanych wystąpień strony, w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie było podstaw do uznania, że zainteresowana żąda wszczęcia nowego, odrębnego od toczącego się już w tej sprawie postępowania administracyjnego.

W tym miejscu należy przypomnieć, że w razie jakiejkolwiek wątpliwości, co do zakresu wniosku, sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji, który w najmniejszym stopniu nie może dowolnie interpretować żądań wnioskodawcy. Nie jest zatem dopuszczalne dowolne interpretowanie zakresu żądania przez organ, jak również pomijanie nowych wniosków złożonych w ramach tego samego postępowania.

W tej sytuacji wymienione wyżej wystąpienia zainteresowanej z dnia 28.10.2019r. oraz z dnia 20.11.2019r. należy włączyć do prowadzonego (w ślad za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie oraz późniejszą decyzją organu odwoławczego z dnia [...].01.2020r.) postępowania w przedmiocie wprowadzenia zmian danych ewidencyjnych i podnoszone w tym piśmie uwagi i wnioski rozpatrzyć w tym postępowaniu.

W dostępnych Sądowi aktach sprawy brak jest pism M.S. z dnia [...] października 2019 r. oraz z dnia [...] listopada 2019 r. Nie ma tez postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2019 r.

Nie zmienia to faktu, że z treści opisanego wyżej postanowienia WINGiK z dnia [...] stycznia 2020 r. wynika, iż wnioski M.S. z dnia [...] października 2019 r. i z dnia [...] listopada 2019 r. o aktualizację ewidencji gruntów maja być rozpoznane w ramach jednego postępowania, które zostało wszczęte z urzędu i jest przedmiotem kontroli w tej sprawie.

Przepis art. 61 1 k.p.a. wyraźnie wskazuje, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Treść wniosku wyznaczyła zakres postępowania, w którym organy mogły rozpoznać sprawę. Nie jest dopuszczalne wykraczanie z urzędu poza ramy sprawy wszczętej na wniosek osoby i odwrotnie.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że organ mógł dokonać mieszania trybów postępowania, tj. potraktować postępowanie wszczęte na wniosek tak jak postępowanie wszczęte z urzędu, co jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie art. 61 1 k.p.a.

Co prawda z treści kontrolowanych decyzji nic w tym zakresie nie wynika, ale wyjaśnienie tej kwestii ma istotne znaczenie także dla gwarancji procesowych skarżącej, której żądania zgłaszanie we wnioskach z dnia 28 października 2019 r. i z dnia 20 listopada 2019 r. mogły zostać zignorowane.

W tym miejscu zauważyć należy, że zgodnie z powołanym powyżej art. 34 ust. 2a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne informacje w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu oraz na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wypowiadano się w kwestii niedopuszczalności łączenia trybów aktualizacji na wniosek i z urzędu (por. wyroki NSA: z dnia 25 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2789/16, z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2452/12, z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1879/16, z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2452/12, z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1879/16 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zarzuty skargi de facto potwierdzają obawy Sądu, iż wnioski skarżącej dotyczyły aktualizacji operatu ewidencyjnego na podstawie wskazanej w skardze dokumentacji.

Tak więc rzeczą organów będzie ustalenie czy pisma skarżącej z dnia 28 października 2019 r. i z dnia 20 listopada 2019 r. zostały rozpatrzone w trybie k.p.a. jako wnioski odrębne od postępowania, które wszczęto z urzędu w kontrolowanej sprawie. Jeśli tak się nie stało, rzeczą organów będzie ich zarejestrowanie i rozpatrzenie jako osobnej sprawy.

W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.