Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1226/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części i poprzedzającej ją decyzji w części, w pozostałym zakresie oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1 i 4 art. 175 ust. 2 i 4 art. 184 ust. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Andrzej Góraj, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części, w której utrzymuje w mocy pkt 3 decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...]; 2. stwierdza nieważność decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w części dotyczącej pkt 3; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki [...] decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1, art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. art. 207 ust. 1 i 4 oraz art. 175 ust. 2 i 4, art. 184 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) w zw. z § 2 ust. 6 i ust. 22 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów i doktorantów Politechniki [...] na rok akademicki 2015/2016, utrzymała w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania M. P. stypendium socjalnego na rok akademicki 2012/2013 oraz zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki [...] wskazała, iż decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] M. P. zostało przyznane stypendium socjalne na okres 10-ciu miesięcy w wysokości 230 zł na miesiąc oraz zwiększenie stypendium socjalnego z tytułu zakwaterowania w domu studenckim lub w obiekcie innym niż dom studencki na okres 9-ciu miesięcy w kwocie 249 zł na miesiąc, jako studentowi Wydziału [...] Politechniki [...] na kierunku [...].

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. Wydziałowa Komisja Stypendialna Politechniki [...] wznowiła z urzędu postępowanie w sprawie przyznania M. P. stypendium socjalnego oraz zwiększenia stypendium socjalnego z tytułu zakwaterowania w domu studenckim lub w obiekcie innym niż dom studencki zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] października 2012 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a nieznane organowi, który wydał decyzję.

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Wydziałowa Komisja Stypendialna Politechniki [...] uchyliła własną decyzję z dnia [...] października 2015 r., odmówiła przyznania M. P. stypendium socjalnego na rok 2012/2013 oraz nakazała zwrot nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 5410 zł.

Od ww. decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. M. P. wniósł odwołanie, w którym podniósł, iż członkowie Wydziałowej Komisji Stypendialnej wiedzieli o fakcie ukończenia przez stronę studiów na kierunku [...] i kontynuowaniu nauki na Wydziale [...] na kolejnym kierunku studiów tego samego poziomu w czasie wydania decyzji z dnia [...] października 2012 r. nr [...]. Skarżący zarzucił zaniechanie ze strony członków Komisji, którzy zdaniem strony, wiedzieli o fakcie ukończenia przez stronę studiów na kierunku [...] oraz zakwestionował nakaz zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 5410 zł twierdząc, że żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości wydania przez WKS takiego rozstrzygnięcia.

Uznając zarzuty odwołania za niezasadne Odwoławcza Komisja Stypendialna powołanym na wstępie rozstrzygnięciem utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż M. P. z dniem [...] października 2012 r. ukończył studia stacjonarne pierwszego stopnia na Wydziale [...] na kierunku [...]. Ponadto M.P. kontynuuje naukę na kolejnym kierunku studiów tego samego poziomu tj. pierwszego stopnia na kierunku: [...] na Wydziale [...]. Oznacza to, że obecnie nie przysługują studentowi świadczenia pomocy materialnej.

Wydziałowa Komisja Stypendialna podjęła decyzję o przyznaniu świadczenia na podstawie oświadczenia wnioskodawcy, iż był świadomy, że jeżeli po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługuje mu prawo do stypendium, chyba że kontynuuje studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat oraz, że świadomy odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej za podanie niezgodnych z prawdą oświadczeń stwierdził, iż wszystkie podane we wniosku i w załącznikach dane były zgodne ze stanem faktycznym. Podpisując się pod wnioskiem o stypendium socjalne M. P. miał wiedzę, iż składa oświadczenie niezgodne ze stanem faktycznym.

Informacja o fakcie, że M. P. jest już absolwentem studiów pierwszego stopnia na kierunku [...] nie był znany członkom WKS w czasie składania przez studenta wniosku o stypendium socjalne. Dlatego źródłem wiedzy o stanie faktycznym przy realizacji procedury przyznawania mu stypendium socjalnego stało się oświadczenie studenta o spełnianiu warunków uprawniających go do otrzymywania tej formy pomocy materialnej. Ponadto, w dniu składnia dokumentów w Dziekanacie Wydziału [...] Politechniki [...] nie było podstaw do zakwestionowania prawdziwości danych, zawartych we wniosku strony o przyznanie stypendium socjalnego. Nowymi okolicznościami, istotnymi dla sprawy, których wyjście na jaw uzasadniło wznowienie postępowania w sprawie przyznania stypendium socjalnego, było uzyskanie informacji z systemu USOS oraz POL-on po ukończeniu przez M.P. studiów na kierunku [...]. Po stwierdzeniu faktu, że przyznane wymienionemu w roku akademickim 2012/2013 stypendium socjalne zostało przyznane na podstawie nieprawdziwych danych, rozpoczęto działania prowadzące do zwrotu świadczeń nienależnie pobranych przez tego studenta z funduszu pomocy materialnej dla studentów.

Jak bowiem wynika z art. 184 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Wskazany przepis wprowadził zasadę prawa do świadczeń pomocy materialnej do czasu ukończenia jednego kierunku studiów z tytułem zawodowym magistra lub równorzędnym także dla osób studiujących w cyklu dwustopniowym. Z brzmienia tego artykułu wynika, iż student, który ukończył już jeden kierunek studiów z tytułem zawodowym magistra lub równorzędnym, nie ma prawa do świadczeń pomocy materialnej na kolejnym kierunku studiów. Prawa tego nie ma również student, który po ukończeniu jednego kierunku studiów pierwszego stopnia kontynuuje naukę na kolejnym kierunku studiów na tym samym poziomie (tj. na studiach pierwszego stopnia). O pomoc materialną może się natomiast ubiegać student, który po ukończeniu studiów pierwszego stopnia kontynuuje studia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, czyli na studiach drugiego stopnia lub jednolitych, studiach magisterskich. Czas otrzymywania świadczeń w tym przypadku jest jednakże ograniczony do 3 lat.

Powyższą zasadę powtarza § 2 ust. 6 i ust. 22 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów i doktorantów Politechniki [...] na rok akademicki 2015/2016.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym studia wyższe są to studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, prowadzone przez uczelnię uprawnioną do ich prowadzenia. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, uczelnią jest szkoła prowadząca studia wyższe, utworzona w sposób określony w ustawie. Ukończenie kierunku studiów, o których mowa w art. 184 ust. 5 oznacza zatem ukończenie studiów na uczelni działającej zgodnie z przepisami Prawa o szkolnictwie wyższym.

Skoro M. P. ukończył studia stacjonarne pierwszego stopnia na kierunku [...] i kontynuuje naukę na Wydziale [...] Politechniki [...] tj. na kolejnym kierunku studiów tego samego stopnia (pierwszego), to w tej sytuacji wnioskodawcy nie mogło zostać przyznane stypendium socjalne z braku podstaw prawnych. Skarżący w żaden sposób nie udokumentował, że członkowie Wydziałowej Komisji Stypendialnej wiedzieli o fakcie ukończenia przez stronę studiów na kierunku [...]. W oświadczeniu członek tej Komisji A.G. podała, że podczas pełnienia obowiązków członka WKS nie posiadała żadnej wiedzy o przebiegu wcześniejszej edukacji M. P.. Zatem z braku dowodów okoliczność ta nie mogła zostać uwzględniona przy wydaniu niniejszej decyzji.

Decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z dnia [...] maja 2016 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez M. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze skarżący kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 151 § 1 pkt 2 w zw. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, które nie były znane Wydziałowej Komisji Stypendialnej, dające podstawę dla Komisji do wydania decyzji o uchyleniu decyzji z dnia [...] października 2012 r., podczas gdy fakt ukończenia przez skarżącego studiów na kierunku [...] i kontynuowaniu nauki na Wydziale [...] na kolejnym kierunku studiów tego samego poziomu był znany członkom WKS, a przynajmniej część z członków WKS wiedziała o tym fakcie w czasie wydania z dnia [...] października 2012 r.;

2. art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, w szczególności zaniechanie przesłuchania członków WKS, którzy przyznali skarżącemu stypendium, na okoliczności wiedzy członków WKS o fakcie ukończenia przez skarżącego studiów na kierunku [...] i kontynuowaniu nauki na Wydziale [...] na kolejnym kierunku studiów tego samego poziomu, w sytuacji gdy ustalenie tej okoliczności było niezbędne do stwierdzenia czy w sprawie uzasadnione było wznowienie postępowania, tj. wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody;

3. art. 6 i 7 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organ I instancji, która w pkt 3 zawiera wobec skarżącego nakaz zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 5410 zł, w sytuacji gdy żaden przepis powszechnie obowiązujący nie przewiduje możliwości wydania przez WKS lub inny organ takiego rozstrzygnięcia;

4. art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów sformułowanych w odwołaniu;

5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy organu I instancji w sytuacji, gdy w świetle przedstawionych zarzutów organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżoną decyzję WKS i odmówić uchylenia decyzji z dnia [...] października 2012 r., w związku z brakiem podstaw do jej uchylenia na podstawie na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a.

Powołując argumentację zbieżną do przedstawionej w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej,

a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Żądanie skargi może być więc uwzględnione w razie stwierdzenia przez sąd, że rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Nadto w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powołany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Skarga analizowana pod tym kątem częściowo zasługuje na uwzględnienie, choć z powodów innych niż w niej podniesione. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja w części, w jakiej utrzymuje w mocy pkt 3 decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. oraz pkt 3 decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. nakazujący zwrot nienależnie pobranego świadczenia wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co skutkuje koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.

Wskazać należy, że organ prowadził postępowanie w trybie wznowieniowym. Przepis art.145 § 1 k.p.a. ogranicza przedmiot wznowienia postępowania tylko do sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Granica wznowionego postępowania jest zatem wyznaczona ostateczną decyzją i nie można wyjść poza tę granicę. W sytuacji zatem, gdy przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie wznowionej było przyznanie skarżącej stypendium rektora, to przedmiotem takiego postępowania może być jedynie ta kwestia. Zgodnie bowiem z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie wznowienia wydaje decyzję, w której:

1. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo

2. uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Zatem to jedynie decyzja dotychczasowa jest przedmiotem badania i organ może jedynie bądź odmówić jej uchylenia bądź uchylić decyzję dotychczasową i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Niedopuszczalne jest natomiast rozszerzenie takiego postępowania o jeszcze inne kwestie jak uczynił to organ I instancji w rozpoznawanej sprawie, zobowiązując skarżącą do zwrotu pobranego stypendium.

Stanowiło to zatem rażące naruszenie art. 151 § 1 ust. 2 k.p.a. z uwagi na to, że przepis ten nie daje organowi możliwości orzekania w innej sprawie, która nie była rozpoznawana decyzją dotychczasową.

Z kolei organ odwoławczy, utrzymując w mocy w mocy pkt 3 decyzji z dnia [...] lutego 2016 r., który wydany został z rażącym naruszeniem art. 151 § 1 ust. 2 k.p.a. sam dopuścił się rażącego naruszenia prawa to jest art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Nadto w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że obowiązek zwrotu świadczenia może zostać orzeczony dopiero, gdy określone świadczenie uznane zostało na podstawie decyzji administracyjnej za nienależnie pobrane. Zatem dopiero wejście do obrotu prawnego decyzji uznającej dane świadczenie za nienależnie pobrane, daje podstawę do procedowania w przedmiocie zwrotu tego świadczenia. Zważyć też należy, że w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w tym trybie. Zwrot świadczeń o charakterze publicznoprawnym musi znajdować umocowanie w ustawie i wydawanych na podstawie ustawy w celu jej wykonania przepisach wykonawczych. Inaczej mówiąc o obowiązkach obywateli mogą decydować wyłącznie przepisy ustawowe, tj. przepisy zawarte w aktach o randze ustawy lub w aktach wydanych na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego. Za takie nie można przyjąć powołanych w decyzji przepisów załączonego do akt administracyjnych Regulaminu ustalania wysokości i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów i doktorantów Politechniki [...] na rok akademicki 2015/2016 (Załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Politechniki [...] z dnia [...] września 2015 r.).

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Konkludując stwierdzić zatem należało, że we wskazanym zakresie doszło do rażącego naruszenia przepisom prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku.

Natomiast w pozostałej części skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w sprawie niniejszej dotyczy zastosowania przez organ przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zatem przesłankami wznowienia na wskazanej podstawie są:

- istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,

- istniejące w dniu wydania decyzji,

- nieznane organowi, który wydał decyzję.

Zdaniem Sądu w sprawie niniejszej, zgromadzony materiał dowodowy oraz dokonana przez organ jego ocena w kontekście przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

W kontrolowanym postępowaniu "nową okolicznością", zdaniem organu, był fakt ukończenia przez skarżącego w dniu [...] października 2012 r. studiów stacjonarnych I stopnia na Wydziale [...], zatem przed datą wydania ostatecznej decyzji z dnia [...] października 2012 r. przyznającej sporne stypendium socjalne jako studentowi Wydziału [...] Politechniki [...]. Niewątpliwie była to też okoliczność istotna dla sprawy, bowiem zgodnie z art. 184 ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym, studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat.

Skarżący nie kwestionuje tego faktu, ale uważa, że organowi okoliczność ta powinna być znana z urzędu, bowiem zarówno studia na Wydziale [...], jak i Wydziale [...] kontynuował na tej samej uczelni Politechnice [...]. Sąd podziela stanowisko organu, jako nienaruszające prawa, że ukończenie przez skarżącego studiów pierwszego stopnia było okolicznością nową, nieznaną organowi w dniu wydawania decyzji o przyznaniu M. P. stypendium socjalnego na rok akademicki 2012/2013, bowiem ustaleń w sprawie przyznania przedmiotowego stypendium dokonywano w oparciu o wiążące oświadczenie wnioskującego studenta (które powinno być zgodne z prawdą), bez możliwości weryfikacji podanych tam danych w wówczas niedostępnym systemie informatycznym USOS czy POL-on.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, element nowości dotyczy organu (okoliczności mają być nowe w odniesieniu do organu), który nie znał tych okoliczności i nie dysponował nimi. Chodzi zatem o okoliczności "nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę", przy czym – jak wskazuje większość orzeczeń- nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań (np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), czy z innych powodów (vide wyroki z dnia 9 grudnia 2010 r., I OSK 1256/10; wyrok z dnia 18 grudnia 2013 r., IV SA/Po 838/13, wyrok z dnia 20 października 2016 r. II SA/Bk 451/16 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sądy wskazują wręcz, że nowe okoliczności faktyczne dotyczą tylko tych nowo odkrytych dowodów lub okoliczności, lub po raz pierwszy zgłoszonych w postępowaniu, a więc takich, o których organ nie wiedział bez względu na przyczyny braku tej wiedzy (wyrok z dnia 4 grudnia 2014 r., II OSK 1200/13, CBOSA).

Większość orzeczeń łączy element niewiedzy organu o nowej okoliczności z samym faktem niewiedzy, niezależnie od przyczyn leżących lub nie po stronie organu. To stanowisko Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela. Niewątpliwie przepisy o wznowieniu postępowania chronią stan praworządności i są wyjątkiem od zasady niewzruszalności decyzji ostatecznej (art. 16 § 1 k.p.a.). Brzmienie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie różnicuje "niewiedzy organu o nowych okolicznościach" w zależności od powodów tej niewiedzy. Stąd też Sąd zgadza się z przeważającym w orzecznictwie stanowiskiem, że brak znajomości organu co do nowych okoliczności może wystąpić "bez względu na przyczyny tej niewiedzy", bowiem wystarczy jedynie, że z badanego materiału dowodowego nie wynikały okoliczności faktyczne lub dowody, których istnienie później, po wydaniu decyzji ostatecznej, ujawniono. Przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy organ w dniu orzekania nie posiada wiedzy o okolicznościach mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy, a zatem wystarczające jest ustalenie, że z badanego przed wydaniem decyzji ostatecznej materiału dowodowego nie wynikały okoliczności lub dowody później ujawnione.

Okoliczność, że skarżący ukończył już studia pierwszego stopnia nie była okolicznością poddaną badaniu w momencie rozstrzygania o prawie skarżącego do stypendium socjalnego za rok 2013/2013. Tym samym była okolicznością nową, nieznaną organowi w dniu orzekania, a mającą istotne znaczenie dla sprawy – w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Ustalenie przez organ "nowej okoliczności" spowodowało konieczność jej oceny tj. ustalenia czy zachodzą przesłanki do nabycia przez skarżącego prawa do stypendium.

Stosownie do art. 173 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie: 1) stypendium socjalnego, 2) stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, 3) stypendium rektora dla najlepszych studentów, 4) stypendium ministra za wybitne osiągnięcia. Określone w art. 173 ust. 1 tej ustawy prawo do pomocy materialnej przysługuje zatem studentowi, czyli osobie kształcącej się na studiach wyższych (zob. art. 2 ust. 1 pkt 18k powołanej ustawy), które ustawa definiuje jako studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, prowadzone przez uczelnię do tego uprawnioną (zob. art. 2 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy).

Zdaniem Sądu organ dokonał prawidłowej wykładni art. 184 ust. 5 Prawa o szkolnictwie wyższym, który wprowadził zasadę prawa do świadczeń pomocy materialnej, w tym prawa do stypendium socjalnego, do czasu ukończenia jednego kierunku studiów, bowiem studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173 ust. 1 tej ustawy. Warunkiem zachowania prawa do tych świadczeń, jest kontynuacja studiów po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Skarżący ukończył studia pierwszego stopnia i rozpoczął kolejne studia pierwszego stopnia na kierunku [...]. Studia te nie kończą się uzyskaniem tytułu magistra lecz inżyniera, który nie jest tytułem równorzędnym w stosunku do magistra. Aby uzyskać ten tytuł skarżący musi podjąć studia drugiego stopnia. Zatem w tym przypadku nie została spełniona przesłanka kontynuowania studiów na drugim kierunku studiów w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra. W tej sytuacji skarżącemu nie powinno być przyznane stypendium rektora dla najlepszych studentów za wyniki w nauce.

Prawidłowo zatem organ uchylił ostateczną decyzję z dnia [...] października 2012 r. i odmówił skarżącemu przyznania stypendium socjalnego za rok 2012/2013.

Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty skargi. Jak wyjaśniono, organ trafnie zastosował w sprawie podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie dokonał dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ale dokonał jej w kontekście zastosowanej podstawy wznowienia, zaś ocena ta nie narusza prawa. Zatem nie mógł także prowadzić do uwzględnienia skargi zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w skardze.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 wyroku - oddalono skargę w pozostałej części.