Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1122/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1122/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie: WSA Ewa Michna (spr), WSA Maria Zawadzka, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2009r., sprawy ze skargi Biura Turystycznego "S" E. N. - B., W. B. spółka jawna w K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 15 maja 2009r Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 11 marca 2009 roku nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do S. Spółki Jawnej z siedzibą w K. (zwanej dalej "Spółką") na podstawie tytułów wykonawczych Nr[...].[...], nr [...]do [...]. W uzasadnieniu organ podał, że wbrew twierdzeniom Spółki zawartych we wniosku z dnia 12 lutego 2009 roku, nie było podstaw do umorzenia prowadzonego postępowania na zasadzie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku – o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 24, poz. 151 ze zm.) – zwanej dalej "upea" - albowiem istniał nadal majątek Spółki (ruchomości: zajęte autobusy) nadający się do prowadzenia egzekucji. Wobec czego nie istniała możliwość umorzenia postępowania z uwagi na ryzyko nieuzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne tj. nie została spełniony warunek, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie. Jednocześnie organ egzekucyjny podniósł że bez znaczenia był fakt powtórnego zajęcia przedmiotowych ruchomości (raz protokołem z dnia 6 października 2008 roku, raz protokołem z dnia 17 grudnia 2008 roku), ponieważ żaden przepis nie zabraniał zajęcia tych samych ruchomości na poczet egzekucji różnych zaległości podatnika (a tak właśnie było w niniejszej sprawie).

W zażaleniu z dnia 24 marca 2009 roku Spółka domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o w/w tytuły wykonawcze, zarzucając naruszenie art. 59§ 2 upea. W uzasadnieniu Spółka podała m.in., że z uwagi na powtórne zajęcie, obciążonych już wcześniej zajęciem, ruchomości Spółki (autobusów) zarówno sama czynność egzekucyjna powtórnego zajęcia jak i dalsza egzekucja stała się nieskuteczna. Ze względu także na brak wierzytelności Spółki wobec firmy "A" Sp. z o.o. oraz w stosunku do A. M., próba zajęcia rzekomych wierzytelności Spółki również okazała się nieskuteczna. Podobnie próby zajęcia wierzytelności Spółki z rachunków bankowych nie przyniosły efektu. Skoro więc Spółka nie posiadała żadnych aktywów, umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na mocy art. 59 § 2 upea, w jej ocenie, było zasadne.

Postanowieniem z dnia 15 maja 2009 roku nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji. Podkreślił również, że postępowanie egzekucyjne wobec Spółki toczyło się z uwagi na jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 roku. Część decyzji merytorycznych w tym zakresie (tj. dotyczących dodatkowego zobowiązania podatkowego) została uchylona przez organ odwoławczy, co w konsekwencji spowodowało również uchylenie podstaw do prowadzenia egzekucji w oparciu o tytuły wykonawcze (nr [...]do[...]), wydane na podstawie ww. decyzji. Dlatego w tej części organ egzekucyjny umorzył prowadzone postępowanie, uchylając jednocześnie postanowieniem z dnia 10 lutego 2009 roku wcześniej dokonane – protokołem z dnia 17 grudnia 2008 roku, związane z tym zajęcie ruchomości Spółki (autobusów). Bezzasadny był zatem zarzut dotyczący podwójnego zajęcia, gdyż w chwili rozstrzygania omawiane ruchomości nie były zajęte w ramach egzekucji innych zobowiązań. Oprócz tego organ stwierdził, że w części dotyczącej tytułów wykonawczych Nr[...], [...], nr [...] do [...]postępowanie egzekucyjne nie mogło zostać umorzone, gdyż po pierwsze, decyzje, będące podstawą wydania wspomnianych tytułów, nadal istniały w obrocie prawnym (zostały utrzymane przez instancję odwoławczą). Po drugie, Spółka dysponowała ruchomościami, nadającymi się do prowadzenia przedmiotowego postępowania. Warunki z art. 59 § 2 upea zatem nie zachodziły.

W skardze z dnia 22 czerwca 2009 roku Spółka wniosła o uchylenie postanowień organów obydwu instancji oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych, powielając dotychczasowe zarzuty oraz ich uzasadnienie. Opisując w skardze podjęte próby bezskutecznego wyegzekwowania należności Spółka dowodziła, że tym samym stwierdzony brak aktywów uzasadniał umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę z dnia 21 lipca 2007 roku Dyrektor Izby Skarbowej zażądał jej oddalenia, prezentując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie zaznaczyć należy, iż przedmiotem badania w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności odmowy umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a nie oceny prawidłowości dokonanych w jego ramach czynności egzekucyjnych (takich jak wspomniane w pismach Spółki: zajęcie wierzytelności z tytułu czynszu za dzierżawę autobusów czy zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych).

Zgodnie więc z art. 59 § 2 upea postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zasadniczą zatem przesłanką umorzenia postępowania na tej podstawie jest brak majątku zobowiązanego o wartości przekraczającej koszty egzekucji. Z tym, że pamiętać należy, iż umorzenie na tej podstawie ma charakter fakultatywny a nie obligatoryjny. W związku z tym tylko jeżeli zobowiązany nie posiada majątku i względy celowości (np. wiadomo, iż w przyszłości zobowiązany i tak nie nabędzie odpowiedniego majątku) przemawiają za umorzeniem, organ egzekucyjny winien pozytywnie rozpatrzyć wniosek o umorzenie. W każdym jednak przypadku, z uwagi na fakultatywność umorzenia postępowania w trybie art. 59§2 upea, organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do pozytywnego załatwienia wniosku zobowiązanego w tym zakresie. Innymi słowy, zobowiązany nie może skutecznie domagać się od organu egzekucyjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak majątku. Brak majątku, trudna sytuacja finansowa zobowiązanego może być jedynie jedną z wielu przesłanek branych pod uwagę przy rozstrzyganiu wniosku o umorzenie należności lub rozłożenie jej na raty, ale wniosek taki kierowany będzie do wierzyciela, który działać będzie w trybie przepisów znajdujących się w rozdziale 7a Działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.)

W rozważanym przypadku bezsporne jest, że zobowiązana Spółka jest właścicielem zajętych autobusów. Wskazanej czynności (zajęcia) dokonano najpierw w postępowaniu zabezpieczającym (w oparciu o tytuły: [...]– dotyczącym podatku VAT za 2003 roku oraz Nr[...]– dotyczącym dodatkowego zobowiązania w podatku VAT za 2003 rok), a następnie w postępowaniu egzekucyjnym (w oparciu o tytuły: nr [...]do[...]– dotyczących dodatkowego zobowiązania w podatku VAT za 2003 rok). Z tego powtórnego zajęcia, według Spółki nieskutecznego, oraz ze względu na brak efektów pozostałych podjętych przez organ egzekucyjny czynności (zajęcia wierzytelności Spółki i rachunków bankowych) wywodzi ona obowiązek umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 2 upea z uwagi na brak aktywów Spółki.

Spółce umknęło jednak, że po pierwsze dokonane zajęcie ruchomości z dnia 17 grudnia 2008 roku pozostaje bez wpływu na kwestionowane postępowanie egzekucyjne, a po drugie i tak zostało później uchylone. Zauważyć bowiem należy, że jak wynika z protokołu zajęcia spornych ruchomości z dnia 17 grudnia 2008 roku, dotyczyło ono tytułów wykonawczych nr [...]do [...](czyli w zakresie dodatkowego zobowiązania podatkowego VAT za 2003 rok). Obecnie Spółka wnosi o umorzenia postępowania, prowadzonego na podstawie tytułów Nr[...].[...], nr [...]do [...](zobowiązania podatkowe VAT za 2003 rok), gdzie zajęcia omawianych ruchomości dokonano na podstawie tytułu nr:[...], które to zajęcie przekształciło się później w zajęcie egzekucyjne zgodnie z art. 154 § 4 upea (w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2009 roku). W związku z tym w rzeczywistości powtórne zajęcie ruchomości z dnia 17 grudnia 2008 roku nie ma wpływu na prowadzone postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuły Nr[...].[...], nr [...] do [...], ponieważ powołane zajęcie dotyczy egzekucji innego rodzaju zobowiązań (dodatkowego zobowiązania podatkowego VAT) niż tego, którego umorzenia egzekucji domagała się Spółka (czyli w zakresie zobowiązań podatkowych VAT za 2003 rok.). Nota bene organ egzekucyjny i tak umorzył postępowanie egzekucyjne, w którym dokonano właśnie kwestionowanego powtórnego zajęcia ruchomości skarżącej. W związku z czym w aktualnym stanie faktycznym prowadzone jest wyłącznie jedno postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów nr [...].[...], nr [...]do [...] (zobowiązania podatkowe VAT za 2003 rok), gdzie do zajęcia ruchomości doszło już na etapie postępowania zabezpieczającego (protokół z dnia 6 października 2008 roku.), a nie dopiero w wyniku zajęcia z dnia 17 grudnia 2008 roku. Skoro więc w tymże postępowaniu podjęto czynności egzekucyjne na majątku ruchomym Spółki, którym są jej autobusy, to niewątpliwe uznać należy, że istnieją aktywa, których wartość przewyższa koszty egzekucji. Nie zostały zatem spełnione konieczne warunki z art. 59 § 2 upea.

Na marginesie zaznaczyć należy, iż zajęcie z dnia 17 grudnia 2008 roku, jak wynika z akt sprawy (vide k.192 akt administracyjnych), dokonane zostało wyłącznie dlatego, iż zajęcie w postępowaniu zabezpieczającym z dnia 6 października 2008 roku w oparciu o tytuł nr [...](dotyczący dodatkowego zobowiązania w podatku VAT) nie przekształciło się w zajęcie egzekucyjne.

Mając na uwadze powyższe, wobec bezzasadności skargi Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.