Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 517/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1 i par. 3, art. 136, art. 138 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 24 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia NSA Anna Stępień, , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2017 roku sprawy ze skargi S. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zobowiązania do wykonania określonych robót budowlanych w oparciu o ekspertyzę techniczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz S. M. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz.23) – w skrócie: "K.p.a." – po rozpatrzeniu odwołania S. M. oraz M. K.- C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r., Nr [...], którą na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. (Dz.U. z 2016r., poz. 290) – zwaną dalej: "Prawem budowlanym" – zobowiązano S. M. oraz M. K.-C. do wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym usytuowanym na nieruchomości położonej w P. przy ul. A 166 (dz. nr ewid. 141/2) – uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ II instancji wyjaśnił, że ww. decyzją z dnia [...] r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. zobowiązał współwłaścicielki nieruchomości położonej w P. przy ul. A 166 (dz. nr ewid. 141/2) do wykonania robót budowlanych w usytuowanym na tej nieruchomości budynku mieszkalnym, polegających na:

1) zbiciu istniejącej wyprawy cementowej balkonu na I piętrze i zerwaniu zdegradowanej izolacji;

2) oczyszczeniu i wyrównaniu tak przygotowanego podłoża;

3) sprawdzeniu jednocześnie rury spustowej pionowej odprowadzającej wodę do kratki balkonowej (znajdującej się w słupie żeliwnym podpory balkonu) czy nie jest skorodowana - w przypadku skorodowanej rury należy ja wymienić na nową;

4) podcięciu ściany budynku lokalu nr 3 od strony balkonu i ściany balkonu do wysokości 20 cm i głębokości 3 cm;

5) oczyszczeniu i wyrównaniu tak przygotowanego podłoża;

6) ułożeniu izolacji poziomej (z wkładek bitumicznych lub z folii z tworzywa sztucznego HEPE) z wywinięciem jej na podcięcie w murach oraz z prawidłową obróbką przy kielichu kratki;

7) przykryciu folii na odcinku pionowym siatką poliuretanową i wyrównaniu tynkiem z domieszką środków wodoszczelnych;

8) wykonaniu wylewki cementowej grubości przy kratce 2,5 cm z zachowaniem spadku do kratki 3%.

Wskazano, że powyższe roboty należy wykonać w oparciu o "Ekspertyzę techniczną przyczyn wilgoci na suficie tarasu oraz sposobu odprowadzenia wód deszczowych opadowych balkonu w budynku mieszkalnym w P. przy ul. A 166" wykonaną przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. W. L., uzupełnienie ekspertyzy z dnia 25 maja 2016r. oraz jej uściślenie z dnia 18 listopada 2016r. stanowiące załącznik do decyzji organu I instancji.

Termin wykonania ww. robót zakreślono do dnia 30 czerwca 2017r.

Następnie organ II instancji wskazał, że od decyzji organu I instancji odwołanie wniosły M. K. – C. (reprezentowana przez M. K.) oraz S. M. (reprezentowana przez J. M.).

S. M. podniosła m.in., że zaskarżona decyzja została wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj.:

a) art. 7, art. 77 i art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez:

- nieustalenie przyczyn powstawania stanu zawilgocenia w piwnicy nieruchomości usytuowanej przy ul. A 166 w P., znajdującej się bezpośrednio pod tarasem lokalu na parterze Pani K.;

- brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, zebrania (pomiary wilgotności) i oceny (związek przyczynowy, warunki atmosferyczne, zjawiska fizyczne) materiału dowodowego, w szczególności niezasadnego pominięcia wniosków wynikających z opinii arch. A. N.;

- nieprzeprowadzenie lub pominięcie dowodów (pisemne wyjaśnienie w aktach, brak przesłuchania świadków) okresu i powstania stanu zawilgocenia w piwnicy Pani K. (malowanie na parterze, stan izolacji, warunki kondesacji wody, wilgotność), jak również nieprzeprowadzeniu dowodów (oględziny w czasie zalegania śniegu na tarasie lokalu parteru Pani K. lub obfitych opadów deszczu), co w konsekwencji powoduje niewyjaśnienie sprawy w sposób rzetelny, wszechstronny i praworządny;

b) art. 11 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi organy kierują się przy załatwieniu sprawy;

c) art. 10 K.p.a. poprzez niezapoznanie strony z ekspertyzą uzupełniającą Pana L. przed wydaniem decyzji przez organ;

d) art. 6 K.p.a. poprzez niezasadne uznanie, że

subiektywna, nieuzasadniona ocena wynikająca z prywatnej opinii mgr inż. L. przedkładającej ją strony, która w dodatku nie ma oparcia w przedłożonych dokumentach i stanie faktycznym budynku - może stanowić podstawę ustaleń przy wydaniu decyzji, a w konsekwencji nałożenia na stronę zobowiązań;

e) art. 28 K.p.a. poprzez brak udziału strony w postępowaniu, która ją dotyczy;

f) art. 107 K.p.a. poprzez niewskazanie i niewyjaśnienie w decyzji organu podstaw faktycznych swego rozstrzygnięcia, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz braku uzasadnienia prawnego i wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Ponadto S. M. zarzuciła naruszenie przepisu prawa materialnego art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo Budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji nieuzasadnionego dowolnego przyjęcia przez organ, że w sprawie występuje nieodpowiedni stan techniczny budynku, a także że stan ten uzasadnia ilość i zakres prac objętych decyzją.

Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie decyzji nr [...] w całości i przekazanie Powiatowemu Inspektoratowi Nadzoru Budowlanego w P. do ponownego rozpatrzenia.

Natomiast M. K.-C. zaskarżonej decyzji organu I instancji zarzuciła błędne ustalenie stanu prawnego budynku mieszkalnego położonego w P. przy ul. A 166. Strona podniosła, że budynek mieszkalny został podzielony na dwa odrębne lokale mieszkalne w poziomie kondygnacji (parter i I piętro) stanowiące każde odrębną nieruchomość (Akt notarialny Rep."A" [...] z dnia 24.09.1965r.) dla których założono dwie odrębne księgi wieczyste. Wobec powyższych ustaleń nieporozumieniem jest nakładanie obowiązku wykonania robót budowlanych na balkonie na I piętrze na M. K.-C.. Zgodnie ze stanem prawnym budynku mieszkalnego roboty budowlane wskazane w decyzji Nr [...] z dnia [...] r. winny być wykonane przez S. M., właścicielkę lokalu mieszkalnego na I piętrze wraz z przynależnym balkonem, bowiem właściciel winien utrzymać w należytym stanie balkon stanowiący pomieszczenie pomocnicze, które służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych osób zamieszkałych w tym lokalu.

M. K.-C. wskazała również, że uzasadnienie decyzji nr [...] z dnia [...] r. jest niezgodne z treścią obowiązków nałożonych tą decyzją. W decyzji tej brak jest załączników wymienionych na str. 1, tj. "Ekspertyzy technicznej przyczyn wilgoci na suficie tarasu oraz sposobu odprowadzania wód deszczowych opadowych z balkonu w budynku mieszkalnym W P. przy ul. A 166", uzupełnienie ekspertyzy z dnia 25 maja 2016r. oraz jej uściślenie z dnia 18 listopada 2016r. sporządzonych przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. W. L.

Organ odwoławczy przedstawił następnie stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. prowadził postępowanie administracyjne dotyczące stanu technicznego płyty balkonowej w budynku mieszkalnym położonym w P. przy ul. A 166. W dniu 4 sierpnia 2010r. organ I instancji przeprowadził oględziny przedmiotowego balkonu, podczas których nie stwierdzono uszkodzenia powłoki przeciwwilgociowej. M. K. oświadczyła, że w dniach 2 czerwca 2010r. oraz 28 lipca 2010r. w czasie opadów deszczu następowało przeciekanie przez płytę balkonową wód opadowych. Na stropie i ścianie stwierdzono złuszczenie farby. Ponadto M. K. wskazała, iż użyte preparaty A i B. nie mają właściwości hydroizolacyjnych.

Następnie w wyniku przeprowadzonych w dniu 30 sierpnia 2010r. oględzin organ I instancji stwierdził, iż pomimo opadów deszczu o średniej intensywności nie stwierdzono, aby ściany na tarasie były wilgotne.

Z protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 3 września 2010r. przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynikało, że spód balkonu nad tarasem należącego do lokalu nr 2, znajdującego się na I piętrze budynku mieszkalnego, pomalowany był żółtą farbą, która na ok. 1/2 powierzchni uległa złuszczeniu i odpadła. W dwóch miejscach widoczne były rysy pęknięć tynku od spodu balkonu. Pani K. wskazała także na widoczną rysę pęknięcia farby na ścianie okalającej taras oraz na znajdujący się na końcu rysy pęcherz. Powierzchnię balkonu na I piętrze stanowi wylewka betonowa posiadająca 3 szczeliny dylatacyjne wykonane równolegle do ściany budynku i 2 szczeliny dylatacyjne wykonane prostopadle do ściany budynku. Szczeliny dylatacyjne wypełnione szkłem gr. 2-3 mm. Obudowę balkonu stanowi mur z cegły na zaprawie cementowej o wys. 83 cm, licząc od posadzki balkonu. Od wewnątrz mur otynkowany, od góry pokryty płytkami ceramicznymi. W kilku miejscach istnieją szczeliny między płytkami i warstwą spoiwa. Balkon wyposażony jest w sprawnie działającą kratkę ściekową (wykonano sprawdzenie poprzez wlewanie wody wiadrem do kratki). Pęknięć posadzki balkonowej nie stwierdzono.

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. zobowiązał, na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, S. M., współwłaścicielkę budynku mieszkalnego, usytuowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. A 166 do sporządzenia i przedłożenia oceny stanu technicznego i szczelności płyty balkonowej znajdującej się na I piętrze budynku mieszkalnego usytuowanego na ww. nieruchomości. Na skutek zażalenia S. M., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W dniu 8 listopada 2010r. organ I instancji przeprowadził oględziny, podczas których stwierdzono zawilgocenie płyty balkonowej od lokalu znajdującego się na I piętrze. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. zobowiązał, na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, S. M. współwłaścicielkę budynku mieszkalnego - właścicielkę lokalu mieszkalnego na I piętrze budynku usytuowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. A 166 do sporządzenia i przedłożenia w tut. organie oceny technicznej wykonanych robót budowlanych polegających na uszczelnieniu płyty balkonowej znajdującej się na I piętrze budynku mieszkalnego usytuowanego na ww. nieruchomości oraz zastosowanych wyrobów budowlanych, w terminie do dnia 30 września 2011r. Po rozpatrzeniu zażalenia S. M., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W dniu 11 października 2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadził kolejne oględziny podczas których stwierdzono, że na stropie balkonu tworzą się pęcherze na resztkach farby. Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 6 grudnia 2011r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. wynikało natomiast, że powierzchnię balkonu stanowi wylewka betonowa. Balkon obudowany jest murkiem z cegły na zaprawie cementowej. Od wewnątrz murek jest otynkowany, na górnej części murku stanowiącego jednocześnie barierkę ułożone są płytki ceramiczne. W dniu oględzin nie stwierdzono pęknięć posadzki betonu. Nie stwierdzono również pęknięć murku. Jak oświadczyła Pani M. od czasu uszczelnienia płyty balkonowej w 2007r. wykonane zostały nowe zaprawki cementowe murku balkonowego. Wody opadowe z powierzchni balkonu odprowadzone są do kratki ściekowej a dalej rurą wpustową, do której podłączona jest kratka ściekowa z tarasu znajdującego się na parterze budynku. Na spodzie balkonu stwierdzono, że farba, którą był on pomalowany częściowo uległa odspojeniu a częściowo odpadła. Zauważono również plamę zawilgocenia stropu balkonu. Na ścianie w pomieszczeniu piwnicy znajdującej się bezpośrednio pod tarasem na parterze również zauważono plamy zawilgocenia i grzybni.

Pismem z dnia 12 grudnia 2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. zwrócił się do P.P.H. "A" z siedzibą w Z. przy ul. B 10, o udzielenie informacji, czy produkowane przez tą firmę preparaty A i B. mogą zapewnić szczelność płyty balkonowej budynku mieszkalnego i zabezpieczenie przed przeciekaniem wód opadowych oraz czy preparaty te są w ogóle przeznaczone do zastosowania w tego rodzaju przypadkach.

Z pisma firmy P.P.H. "A" z dnia 4 stycznia 2012r. wynika, że ww. preparaty nie są przeznaczone do zastosowania w przypadkach wymienionych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.

Organ I instancji kontynuując postępowanie postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zobowiązał S. M. współwłaścicielkę budynku mieszkalnego - właścicielkę lokalu mieszkalnego na I piętrze budynku usytuowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. A 166 do sporządzenia i przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych polegających na uszczelnieniu płyty balkonowej znajdującej się na I piętrze budynku mieszkalnego usytuowanego na ww. nieruchomości oraz zastosowanych wyrobów budowlanych. Przedmiotowa ocena winna być sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego w odpowiedniej specjalności po uprzednim dokonaniu dokładnych oględzin przedmiotowej płyty balkonowej. Termin wykonania powyższego obowiązku ustalono do dnia 30 kwietnia 2012r.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez S. M. wydał w dniu [...] r. postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie w przedmiocie sporządzenia i przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót natomiast w przedmiocie terminu wykonania obowiązku uchylił postanowienie organu I instancji i wyznaczył nowy termin wykonania przedmiotowego obowiązku do dnia 15 czerwca 2012r.

Powyższe rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 19 września 2012r., sygn. akt II SA/Łd 623/12, uchylił postanowienie organu II instancji oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. wskazując w uzasadnieniu, iż w przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego już kilkakrotnie zobowiązywał skarżącą do przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych polegających na uszczelnieniu płyty balkonowej na I piętrze budynku usytuowanego w P. przy ul. A 166. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że uszczelnienie płyty balkonowej zostało wykonane przy użyciu niewłaściwych materiałów budowlanych, nie gwarantuje trwałości, a w konsekwencji jest rozwiązaniem tymczasowym. Kolejne zatem zobowiązanie skarżącej do przedłożenia jeszcze jednej oceny jakości wykonanych robót budowlanych jest w ocenie sądu całkowicie niezrozumiałe, a przede wszystkim nie znajduje oparcia w powołanym przepisie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. kontynuując postępowanie w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonania robót budowlanych polegających na uszczelnieniu płyty balkonowej zlokalizowanej na I piętrze budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. A 166, w uzasadnieniu wskazując, iż obowiązek nałożony na S. M. został de facto wykonany.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone w ustawowo zakreślonym terminie przez M. K. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpatrzeniu skargi wniesionej przez M. K. na ww. decyzję organu II instancji wyrokiem z dnia 3 czerwca 2014r., sygn. akt II SA/Łd 62/14, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r., nr [...], w uzasadnieniu wskazując, iż organy co najmniej przedwcześnie wydały w sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a., gdyż mylnie przyjęły, że prowadzone postępowanie dotyczy legalności wykonanych robót budowlanych polegających na uszczelnieniu płyty balkonowej. Organy nadzoru winny bowiem dokonać oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, w szczególności pkt 1 tego przepisu, naruszając tym samym art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.

Organ I instancji ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę w dniu 24 września 2014r. przeprowadził oględziny przedmiotowej płyty balkonowej. Oględziny odbyły się w porze słonecznej po dwudniowych opadach deszczu. Podczas oględzin "dokonano eksperymentu polegającego na wylaniu trzech wiader wody na płytę balkonową. Zaobserwowano swobodny spływ wody w stronę kratki ściekowej o wymiarach 14,5cm x 14,5cm usytuowanej w zbliżeniu do południowo - wschodniej ściany balustrady balkonu. Nie zaobserwowano tworzących się kałuż na wierzchu płyty balkonowej. Obserwując płytę balkonową od strony lokalu S. M. stwierdzono, że jej stan techniczny nie budzi zastrzeżeń. Przeprowadzając oględziny w lokalu na parterze zauważono odspojenia farby na przedmiotowej płycie balkonowej. Ponadto M. K. wskazała zawilgocenia na fragmencie płyty balkonowej w jej narożniku północno - zachodnim. M. K. wskazała również na zawilgocone ściany piwnic w pomieszczeniu znajdującym się pod płytą balkonową. M. K. oświadczyła, że puszczona woda u Pani M. przeleciała przez rurę spustową momentalnie. M. K. twierdzi, że woda z płyty balkonowej należącej do Pani M. wlewa się w przestrzeń między rurami i powoduje zawilgocenie jej ścian piwnic. Ponadto w protokole kontroli odnotowano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. prowadził postępowanie administracyjne dotyczące obudowy balustrady tegoż balkonu. S.M. wykonała nakazane decyzją z dnia [...] r., nr [...], roboty budowlane polegające na wyremontowaniu balustrady przedmiotowego balkonu. Balustrada wykończona jest płytkami ceramicznymi z kapinosem długości 7-8 cm. Pani M. dokonała odkrywki kratki ściekowej i wskazała na zamontowany odpływ poziomy z syfonem. Woda bezpośrednio z kratki ściekowej nie spływa w dół pionowo, lecz na krótkim odcinku poziomym poprzez syfon i dopiero pionowo. M. K. nie brała udziału w oględzinach balkonu na I piętrze.

W dniu 26 września 2014r. M. K. złożyła w organie I instancji pismo dotyczące przeprowadzonych w dniu 24 września 2014r. oględzin, w którym zauważyła m.in., że nie zauważono odpadającego tynku z sufitu płyty balkonowej, pęknięć na ścianie tarasu, odpadających płytek ceramicznych z podłogi tarasu przy rurze odprowadzającej wodę.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydal w dniu [...] r. decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie w sprawie stanu technicznego płyty balkonu znajdującego się na I piętrze budynku mieszkalnego położonego w P. przy ul. A 166.

W wyniku rozpatrzenia odwołania M. K., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 10 lipca 2015r., sygn. akt II SA/Łd 206/15, uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji oraz poprzedzają ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r., nr [...].

Kontynuując postępowanie w niniejszej sprawie, organ I instancji przeprowadził w dniu 21 października 2015r., oględziny które wykazały, że woda deszczowa z balkonu na I piętrze w elewacji południowo-zachodniej przynależnego do lokalu S. M. odprowadzana jest rurą (materiał trudny do zidentyfikowania), która umieszczona jest w rurze kamionkowej o średnicy 150 mm. Długość pionowa rury mająca bezpośredni kontakt z powietrzem zewnętrznym wynosi 237 cm. Rura ta jest zabudowana balustradą ceglaną tarasu na parterze należącego do lokalu M. K. Na poziomie gruntu w południowej części tarasu woda ta odprowadza jest powierzchniowo na teren zielony rurą z tworzywa sztucznego o średnicy 100 mm. Woda deszczowa z tarasu należącego do M. K. także odprowadzana jest tą rurą, o której mowa wyżej. Bezpośrednio pod tarasem znajduje się pomieszczenie piwnicy, gdzie w pobliżu ww. rury zauważono bardzo duże zawilgocenie ściany. W miejscu usytuowania odprowadzającej wodę deszczową tynk na ścianie po lekkim dotknięciu odpada. Tym samym stwierdzono, że zły stan wizualny ścian piwnicy (ich zawilgocenie) może być spowodowany nieszczelnością ww. rury.

W tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym sprawy postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. zobowiązał S. M. oraz M. K. jako współwłaścicielki budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. A 166 do sporządzenia i przedłożenia w tutejszym organie ekspertyzy stanu technicznego piwnic w zakresie przyczyn ich zawilgocenia z wykluczeniem bądź potwierdzeniem związku przedmiotowego zawilgocenia z odprowadzaniem wody z balkonu na I piętrze budynku usytuowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. A 166. Przedmiotowa ekspertyza winna być sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego w odpowiedniej specjalności. Termin wykonania powyższego obowiązku ustalono do dnia 29 lutego 2016r.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia S. M., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie w całości i postanowił nałożyć na S. M. oraz M. K., jako współwłaścicielki budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. A 166, obowiązek sporządzenia i przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w P., w terminie do dnia 30 kwietnia 2016r., ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego usytuowanego w P. przy ul. A 166, ze szczególnym uwzględnieniem przyczyn zawilgocenia piwnic w tym budynku, w związku z wykonanym odprowadzaniem wody z balkonu na I piętrze. Przedmiotowa ekspertyza winna być sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Ekspertyza techniczna winna zwierać sposób usunięcia ewentualnych stwierdzonych nieprawidłowości.

W wykonaniu ww. postanowienia, M. K. przedłożyła w organie I instancji "Ekspertyzę techniczną przyczyn wilgoci na suficie tarasu oraz sposobu odprowadzania wód deszczowych opadowych balkonu w budynku mieszkalnym w P. przy ul. A 166" sporządzoną przez mgr inż. W. L.

Pismami z dnia 5 maja 2016r. organ I instancji wezwał M. K. i S. M. do uzupełnienia przedłożonej przez M. K. ekspertyzy o brakujące elementy dotyczące stanu technicznego budynku mieszkalnego.

Przy piśmie z dnia 25 maja 2016r. M. K. przedłożyła w powiatowym organie nadzoru budowlanego "Uzupełnienie ekspertyzy technicznej przyczyn wilgoci oraz sposobu odprowadzania wód deszczowych z balkonu w budynku mieszkalnym w P. przy ul. A 166.

Ponieważ S. M. nie przedłożyła ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego budynku mieszkalnego, organ stopnia podstawowego pismem z dnia 13 września 2016r. wezwał stronę do jej przedłożenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma.

Przy piśmie z dnia 12 października 2016r. S. M. przedłożyła "Ocenę stanu technicznego piwnic budynku na podstawie piwnic lokalu mieszkalnego nr 3 w zakresie ich zawilgocenia oraz założenia techniczne alternatywnego odwodnienia powierzchni płyty balkonowej lokalu mieszkalnego nr 3 budynku mieszkalnego w P., ul. A 166, działka nr geodezyjny 141/2" sporządzoną przez mgr inż. A. N.

Przy piśmie z dnia 17 listopada 2016r. M. K. wniosła wyjaśnienia i uwagi do opracowania przedłożonego przez stronę przeciwną, kwestionując rozwiązania techniczne zawarte w tym opracowaniu.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] r., nr [...].

Dalej organ II instancji wyjaśnił, że zaskarżona decyzja organu I instancji wydana została na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, który daje możliwość skutecznej realizacji obowiązków wynikających z art. 61 Prawa budowlanego, który z kolei nakłada na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, tym samym stanowi materialno-prawną podstawę do podejmowania decyzji administracyjnych, w zależności od poczynionych ustaleń.

Organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. zakres podmiotów zobowiązanych i zakres obowiązków nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 66 Prawa budowlanego, całokształt zebranego materiału dowodowego, stosownie do treści art. 80 K.p.a., podlega ocenie organu administracyjnego, a określenia adresata decyzji oraz jego powinności, dokonuje organ administracyjny samodzielnie w oparciu o dokonane na podstawie tego materiału ustalenia.

Następnie organ II instancji stwierdził, że w aktach przedmiotowej sprawy znajdują się dwie oceny techniczne przedłożone przez każdą ze stron postępowania, w których w sposób odmienny dokonano analizy stanu faktycznego, a także zaproponowano odmienne rozwiązania techniczne, które mają doprowadzić przedmiotowy obiekt budowlany do stanu zgodnego z przepisami ustawy Prawo budowlane. Jednakże organ stopnia powiatowego mimo rozbieżności występujących w tych opracowaniach nie dokonał ich stosownej oceny, do czego obliguje treść art. 75 § 1 K.p.a. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że przedłożone przez strony postępowania oceny techniczne, jako dowód, o którym mowa w art. 75 § 1 K.p.a., winny zostać ocenione przez organ I instancji w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane, czego zabrakło w analizowanej sprawie. Lakoniczne stwierdzenie, że rozwiązanie zaproponowane w opracowaniu przedłożonym przez S. M. oszpeci elewację budynku trudno uznać za dokonanie analizy przedłożonych przez strony opracowań.

Zdaniem organu odwoławczego, dopiero kolejnym etapem, po analizie materiału dowodowego jest ustalenie przez organ nadzoru budowlanego robót budowlanych koniecznych do wykonania. Nadto, organ I instancji pomijając wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w uzasadnieniu skarżonej decyzji w ogóle nie odniósł się do przyczyn zawilgocenia budynku, przez co naruszył treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369) – w skrócie: "P.p.s.a.". Powyższe oznacza, że zarówno organ stopnia podstawowego jak i nadrzędnego związany jest oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 10 lipca 2015r., sygn. akt II SA/Łd 206/15, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, iż z akt administracyjnych nie wynika jaki jest sposób odprowadzania wody z balkonu, poza tym, że na pewno na balkonie jest kratka ściekowa, która zbiera wodę z jego powierzchni. Domyślać się można jak skonstruowany jest system odprowadzania wody poza balkonem, czy są to rury w ścianie, czy rynny na zewnątrz. Co prawda, aktualnie z materiału zdjęciowego wynika, że rura spustowa biegnie przy ścianie, jednak nadal nie została wyjaśniona kwestia źródła zawilgocenia ścian piwnic. Oględziny organu I instancji wykazały, że istnieją zastrzeżenia wobec stanu technicznego budynku (zawilgocenia, grzyb na ścianie), jednak organ ten nie ustalił przyczyn takiego stanu rzeczy. Nie można zatem wykluczyć, iż owe zawilgocenie i grzyb mogą mieć swoje podłoże w kwestii odprowadzania wody z balkonu, co należało wyjaśnić w toku postępowania administracyjnego, a czego organ I instancji nie uczynił.

Organ II instancji stwierdził, że wątpliwości budzi zakres nałożonego obowiązku, bowiem rozstrzygnięcie zawarte w wydawanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego decyzji powinno określać dokładnie nie tylko treść, ale również granice obowiązku nałożonego na oznaczony podmiot w konkretnej sprawie administracyjnej oraz termin jego wykonania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w sentencji skarżonej decyzji odniósł się, co prawda do kwestii płyty balkonowej znajdującej się na I piętrze, jak również sposobu odprowadzania wody z balkonu (protokół z dnia 21.10.2015r.), jednak całkowicie pominął kwestię zawilgocenia ścian piwnic. W ocenie organu odwoławczego również w tym zakresie należało zobowiązać właściwy podmiot do wykonania robót budowlanych zmierzających do wyeliminowania powyższego stanu rzeczy, czego jednak organ I instancji nie uczynił.

Nadto zdaniem organu odwoławczego, ponownie prowadząc postępowanie, organ I instancji winien dokonać modyfikacji zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia [...] września 2010r., które dotyczyło wyłącznie płyty balkonowej, tj. tak aby uwzględniało fakt, iż doszło do rozszerzenia postępowania o kwestię zawilgocenia ścian piwnic.

Organ II instancji uznał zatem, że organ I instancji naruszył przepisy procedury administracyjnej, a z uwagi na konieczność przeprowadzenia powtórnego postępowania wyjaśniającego w powyższym zakresie, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Odnosząc się do zarzutów wskazanych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnia, iż stosownie do treści przepisu art. 61 ustawy Prawo budowlane adresatem decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane może być zarówno właściciel (ewentualnie współwłaściciele) jak i zarządca obiektu budowlanego, przy czym właściwe ustalenie adresatów decyzji administracyjnej ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowości prowadzonego postępowania administracyjnego. W analizowanej sprawie obowiązek nałożony został zarówno na S. M., jak i M. K.-C., tymczasem M. K. podniosła, że balkon na I piętrze stanowi wyłączną własność S. M. i powołuje się w tym miejscu na akty notarialne i wypisy z Ksiąg Wieczystych. Zatem ponownie prowadząc postępowanie powiatowy organ nadzoru budowlanego winien ustalić na podstawie ww. dokumentów, kto aktualnie winien być adresatem rzeczonej decyzji. Dokonując analizy co, do podmiotu/podmiotów zobowiązanych do wykonania obowiązku - organ I instancji winien wziąć również pod uwagę przepisy ustawy o własności lokali - odnoszące się do kwestii wyodrębnionych lokali mieszkalnych ich części wspólnych i pomieszczeń przynależnych do tych lokali. Zatem jeśli określone elementy budynku stanowią części wspólne obowiązek winien był nałożony solidarnie na współwłaścicieli, natomiast jeśli stanowią odrębną własność obowiązki winny być skierowane odpowiednio do każdego z podmiotów.

W ocenie organu II instancji istnieją uzasadnione wątpliwości, które nie pozwalają na właściwe wyprowadzenie wniosku, iż adresat decyzji został wskazany prawidłowo.

Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła S. M., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 80 K.p.a.

Zdaniem skarżącej decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. jest wadliwa, gdyż w swojej osnowie przyjmuje faktyczne istnienie związku pomiędzy płytą balkonową, a stanem zawilgocenia piwnic i jednocześnie pomija przedłożone przez stronę rozwiązanie umożliwiające ustalenia faktycznych przyczyn zawilgocenia w związku ze szczelnością płyty balkonowej. Istnienie takiego związku powinno wykazać postępowanie organu I instancji, a przypadku jego braku organ odwoławczy powinien wskazać przedmiotowe uchybienie.

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez:

a) pominięcie w dokonanej analizie granic władania stron oraz określenia granic użytkowania nieruchomości w celu prawidłowego zaadresowania wydanej decyzji;

b) pominięcie przedłożonych przez stronę dowodów w postaci oświadczenia byłego

użytkownika piwnicy, materiału fotograficznego;

Skarżąca podniosła zarzut pozornej korzystności zaskarżonej decyzji, którą wprawdzie wyeliminowano niczym nieuzasadnioną decyzję organu I instancji. Jednakże decyzja organu II instancji również nie rozstrzyga problemu granic użytkowania nieruchomości. Ponadto organ II instancji, nie odniósł się w ogóle do przedkładanych dowodów, jak również postępowania dowodowego, które ma przeprowadzić organ I Instancji, i ich przydatności dla potrzeb oceny przedmiotu postępowania. Wynikiem tego jest, że zamiast rzetelnego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego i oceny prawnej przez organ I Instancji, jak również lokalizacji źródła zawilgocenia, do czego zobligowany jest PINB z urzędu, to w postępowaniu po uchyleniu swojej decyzji przez organ II instancji znowu narzuca na stronę "nowe" zobowiązanie dotyczące ustalania źródła zawilgocenia, które znajduje się w pomieszczeniach drugiej strony (która korzysta z pomieszczeń piwnicznych przez kilkadziesiąt lat, jak również, której nikt nie weryfikował innych potencjalnych przyczyn wilgotności niż wskazywana przez nią jako związane z balkonem na I piętrze). Przy zastosowaniu alternatywnego niż obecne odprowadzenia wody z balkonu proponowanego przez stronę, w sytuacji istnienia zawilgocenia piwnic jednoznacznie usunęłoby możliwość wiązania źródła zawilgocenia z balkonem, co byłoby najtańszym rozwiązaniem.

Na tej podstawie skarżąca wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji, w tym związanej z treścią uzasadnienia;

2. skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji wraz z nakazaniem uzupełnienia postępowania o:

- określenie granic użytkowania nieruchomości przez strony postępowania;

- określenie części wspólnej i wydzielonej dla każdej ze stron;

- niewskazania w uzasadnieniu na okoliczności związane ze stanem zawilgocenia piwnic p. K. pod tarasem, co nie zostało ocenione pod kątem wpływu stanu technicznego tarasu i ścian piwnicy zagłębionej w gruncie oraz schodów na możliwe przyczyny zawilgocenia;

- niezajęcia stanowiska co do dowodów (materiał fotograficzny zalegania śniegu/wody na tarasie w bliskim sąsiedztwie), jak również świadka K. N. oraz oględzin piwnicy, które to wskazują po pierwsze na fakt utrzymujących się w piwnicy warunków korzystnych dla powstawania pieśni lub grzybni (brak wentylacji, brak osuszania) na przestrzeni kilkudziesięciu lat (a więc na długo przed wskazywaną przez p. K. rzekomą przyczynę zawilgocenia, tj. wykonanego odpływu wód z balkonu I piętra), jak również zaniechań (zaleganie wód i śniegu na parterze tarasu w pobliżu ściany podpiwnicznej) oraz działań p. K. (jakość farby od strony wewnętrznej powierzchni ścian tarasu, jakość i zakres remontu przeprowadzonego przez męża p. K.);

3. zasądzenie dla strony kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 24 listopada 2017 roku pełnomocnik uczestniczki postępowania M. K. przyłączył się do skargi i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem kontroli sądu uczyniono decyzję organu II instancji, mocą której uchylono decyzję organu stopnia podstawowego i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 138 § 2 k.p.a.. Stanowi on, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Wskazać przy tym należy, że ukształtowane na tle przytoczonej normy prawnej stanowisko judykatury jednoznacznie podkreśla, iż decyzja kasacyjna, powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia może być podjęta tylko w sytuacjach, określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w I instancji, nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Taki rodzaj decyzji organu odwoławczego, stanowiący wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Co do zasady bowiem, orzeczenie organu odwoławczego winno mieć charakter reformacyjny (art. 138 § 1 k.p.a.), zaś uprawnienia kasacyjne tego organu, mają charakter wyjątkowy. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym, korzystając z dyspozycji art. 136 k.p.a..

W szczególności przepis art. 138 § 2 k.p.a. nie będzie miał zastosowania wtedy, gdy materiał dowodowy wymagany do rozstrzygnięcia sprawy zostanie zgromadzony, a kwestią sporną będzie wyłącznie jego ocena (vide wyroki NSA: z dnia 25 listopada 2003r., sygn. akt IV SA 1496/02; z dnia 2 grudnia 1999r., sygn. akt I SA 632/99; z dnia 27 października 1999r., sygn. akt I SA 2127/98 oraz wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: WSA w Szczecinie z dnia 25 maja 201 r., sygn. akt I SA/Sz 1255/13; WSA w Poznaniu z dnia 23 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 152/14; WSA w Łodzi z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 560/13 oraz z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 798/14, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Biorąc pod uwagę wskazane wyżej zasady postępowania odwoławczego za zasadny należy uznać zarzut skargi, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako [...]WINB) uchylił się od merytorycznego rozpoznania sprawy, nie dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie. Zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów k.p.a., dotyczących postępowania wyjaśniającego, [...]WINB sam powyższe unormowania naruszył. Jak wskazano wyżej, organ odwoławczy przejmuje sprawę do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia. Prowadząc postępowanie merytoryczne organ II instancji w takim samym stopniu, jak organ I instancji zobowiązany jest do zachowania norm zawartych m.in. w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a., organ prowadzący postępowanie zobligowany jest przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej, a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Organ ma obowiązek wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), natomiast poczynione w sprawie ustalenia muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. (tak WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 27 lipca 2017 roku sygn. akt II SA/Sz 585/17).

Powyższe obowiązki, ciążą na organach administracji publicznej obu instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Stosownie do art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli organ I instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny, ale obszerny materiał dowodowy, wówczas organ odwoławczy ma obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że zarzuty zawarte w zaskarżonej decyzji koncentrują się na braku oceny materiału dowodowego, zgromadzonego w postępowaniu przed PINB w P. Jednakże, [...]WINB słusznie zrzucając organowi I instancji brak oceny dowodów, w szczególności dwóch ekspertyz technicznych, złożonych przez uczestniczki postępowania nie podjął próby ich zweryfikowania. Nie było jednak podstaw, aby takiej oceny, czy nawet uzupełnienia postępowania wyjaśniającego nie dokonać na etapie postępowania odwoławczego, skoro, jak wywiedziono wcześniej, organ odwoławczy przejmuje sprawę do rozpatrzenia jej w całokształcie a nie jedynie do oceny trafności zaskarżonej doń decyzji. Tym samym organ odwoławczy nie naprawił błędu organu stopnia podstawowego.

Powołany wcześniej art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że "uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa". Przy tym relacjonowanie chronologicznego przebiegu czynności procesowych, dokonywanych przez organ i strony, w istocie nie tworzy stanu faktycznego, nie wskazuje, jakie fakty, jaki obraz rzeczywistości organ stwarza jako stanowiący podstawę do rozważań prawnych. Taką wadą obarczone jest uzasadnienie zaskarżonej decyzji, bowiem po krótkim zrelacjonowaniu uzasadnienia decyzji PINB organ odwoławczy nie tworzy stanu faktycznego, a ogranicza się do przedstawienia swoistego kalendarium wydarzeń. Tożsamy zarzut dotyczy opisania złożonych dokumentów i niewskazania, jakie wnioski i fakty organ buduje na podstawie ich treści czy odnotowania, że w sprawie złożono dwie ekspertyzy z zaniechaniem ich analizy i oceny mocy dowodowej.

Uchylenie się przez organ II instancji od ponownego rozpatrzenia sprawy w pełnym jej zakresie, nienależyta ocena materiału dowodowego na poziomie postępowania odwoławczego stanowi takie naruszenie dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a., które czyni koniecznym wyeliminowanie z obrotu prawnego dotkniętego tą wadą rozstrzygnięcia [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.

Podkreślenia wymaga, ze również wytknięte przez organ odwoławczy nieprecyzyjne określenia przedmiotu postępowania mogło zostać wyeliminowane na etapie przed organem II instancji

Wszystkie okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej muszą zostać ustalone w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie zaś z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją obowiązywania zasady praworządności jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Reasumując, rozpoznając skargę na decyzję kasatoryjną sąd zobowiązany jest jedynie zbadać, czy organ II instancji wypełnił dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a., czy rozpatrując odwołania rzeczywiście przejął sprawę do ponownego rozpatrzenia, w tym czy prowadził postępowanie wyjaśniające, czy dokonał autonomicznej oceny ,materiału dowodowego. ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc do odstąpienia od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http:/orzeczenia.nsa.gov.pl). Poza kontrolą sądu zatem znalazły się zawarte w skardze żądania dotyczące merytorycznego zakresu decyzji organu II instancji.

Z uwagi na naruszenie przez organ II instancji dyspozycji art.. 138 § 2 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. i zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni zawarte w niniejszym uzasadnieniu wskazania co do dalszego postępowania, w szczególności należy rozważyć możliwości uzupełnienia postępowania przed organem II instancji oraz dokonać wyczerpującej oceny materiału dowodowego. Sąd nie przesądzając treści rozstrzygnięcia pragnie zwrócić uwagę na okoliczność, że postępowanie w sprawie toczy się już wiele lat.

A.B.