Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1712/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 7, art. 35 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15zzs(4) ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB), po rozpatrzeniu odwołania A. S., zwanej dalej skarżącą, decyzją z [...] sierpnia 2020r. utrzymał w mocy decyzję P. I. N. B. dla Miasta P. (dalej: PINB) z [...] marca 2020 r.,wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ( Dz. U. z 2020r. 256 t.j. dalej: k.p.a. ) oraz art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane ( Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 j.t. dalej : Prawo budowlane ) którą organ: 1) zatwierdził projekt budowlany zamienny dla inwestycji dotyczącej przebudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w P., opracowany w styczniu 2020 r. przez mgr inż. J. S. wykazującego się przynależnością do W. O. I. A. RP (oraz mgr inż. P. K., wykazującego się przynależnością do W. O. I. I. B., 2) pozwolił na wznowienie robót budowlanych objętych ww. projektem, 3) nałożył na inwestora tj. G. K., M. J., P. J. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku objętego projektem budowlanym zamiennym, zatwierdzonym decyzją. Rozstrzygnięcie zapadło po wyroku NSA z 27 października 2017r., sygn. akt II OSK 347/16, oddalającym skargę kasacyjną organu oraz inwestora od wyroku WSA w Poznaniu z 26 listopada 2015r., sygn. akt IV SA//Po 541/15.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach.

[...] maja 2012 r. przeprowadzono czynności kontrolne na terenie nieruchomości przy ul. [...] w P., w trakcie których stwierdzono realizowanie przez inwestorów (G. K.-J., M. J., P. J.) przebudowy budynku mieszkalnego w oparciu o decyzję pozwolenia na budowę z [...] maja 2007 r. (zmienioną decyzją z [...] kwietnia 2008 r.). Ustalono m.in., że wprowadzono zmianę w stosunku do projektu budowlanego, polegającą na wykonaniu schodów zewnętrznych wraz z podestem od strony nieruchomości sąsiedniej, tj. ul. [...] – niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi. Zgodnie z rejestrem Miejskiego Konserwatora Zabytków budynek znajduje się w [...] zespołach układów urbanistycznych i jest wpisany do rejestru zabytków wpisami z [...] marca 1980 r., [...] października 1982 r. oraz [...] stycznia 1985 r.

Podczas ponownej kontroli [...] października 2013 r. nie stwierdzono wykonania dodatkowych robót. Ustalono, że w przestrzeni między przebudowanym budynkiem a granicą nieruchomości sąsiedniej (przy ul. [...]) zrealizowano schody zewnętrzne wykraczające poza zakres zatwierdzonej dokumentacji budowlanej o wymiarach szer. [...] i długość [...], stanowiące istotne odstąpienie od §12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem).

Po wszczęciu postępowania w sprawie istotnego odstąpienia od przepisów przy prowadzeniu robót budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę z [...] maja 2007r., PINB postanowieniem z [...] października 2013 r. wstrzymał prowadzenie robót oraz nakazał zabezpieczenie budowy przed dostępem osób postronnych.

Uwzględniając wniosek inwestorów z [...] listopada 2013 r., organ I instancji decyzją z [...] grudnia 2013 r. nałożył na nich obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego przebudowy przedmiotowego budynku uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w terminie 3 miesięcy od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna. Wskazano, że w sytuacji gdy inwestorzy będą chcieli zachować wykonane schody – muszą przedstawić ekspertyzę techniczną potwierdzającą taką możliwość, zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia. Rozstrzygnięcie to, wobec odwołania przedstawiciela ustawowego skarżącej, zostało utrzymane w mocy decyzją WINB z [...] lutego 2014 r.

Decyzją z [...] marca 2014 r. Prezydent Miasta P. uchylił własną ostateczną decyzję z [...] maja 2007 r. – pozwolenie na przebudowę przedmiotowego budynku mieszkalnego wydaną dla inwestorów.

[...] czerwca 2014 r. inwestorzy złożyli 3 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego przebudowy budynku przy ul. [...], który po uzupełnieniu przedłożono [...] lipca 2014 r.

Pismem z [...] sierpnia 2014 r. skarżąca wniosła o oddalenie wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, podnosząc w szczególności wykonanie schodów zewnętrznych w odległości [...] od granicy działki skarżącej, podniesienie niwelety terenu oraz sprzeczność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i pozwoleniem Miejskiego Konserwatora Zabytków, które dopuszczały prowadzenie prac budowlanych bez zmiany bryły budynku.

Pismem z [...] września 2014 r. PINB wezwał inwestorów do przedłożenia stanowiska Miejskiego Konserwatora Zabytków w postaci uzgodnionej dokumentacji projektowej, z której ma wynikać czy stan zabudowy przedstawiony w dokumentacji projektowej z czerwca 2014 r. jest stanem akceptowanym przez Miejskiego Konserwatora Zabytków, a jeżeli nie – czy wymaga uzupełnienia bądź zaprojektowania innego usytuowania schodów zewnętrznych zlokalizowanych w elewacji bocznej od strony nieruchomości sąsiedniej (przy ul. [...]), a nadto do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu ochrony przeciwpożarowej dla przedmiotowego budynku mieszkalnego, uzgodnionej z W. K. W. P. S. P., której stanowisko zostało przedstawione w postanowieniu z dnia [...] maja 2014 r.

[...] września 2014 r. inwestorzy przedłożyli ekspertyzę techniczną dot. stanu ochrony przeciwpożarowej budynku, a [...] października 2014 r. decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków z [...] października 2014 r., którą ww. zaakceptował zmieniony zakres prac polegający na zmianie projektu schodów zewnętrznych z podestem na elewacji północno – zachodniej przedmiotowego budynku. Inwestor przedłożył tego dnia także projekt zamienny uzgodniony z konserwatorem zabytków.

PINB decyzją z [...] grudnia 2014 r. zatwierdził projekt budowlany zamienny obejmujący przebudowę przedmiotowego budynku, uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych i pozwolił na wznowienie robót budowlanych objętych projektem, a także nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku.

Wobec odwołania skarżącej, WINB [...] marca 2015 r. wezwał do uzgodnienia ekspertyzy technicznej z Miejskim Konserwatorem Zabytków w terminie 1 miesiąca od daty otrzymania wezwania, a następnie decyzją z [...] maja 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzją wraz z decyzją ją poprzedzającą zostały uchylone przez WSA w Poznaniu wyrokiem z [...] listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 541/15. Sąd wskazał w powyższym wyroku w szczególności, że z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby WINB poddał przedłożony przez Inwestora projekt budowlany zamienny jakiejkolwiek analizie w zakresie zgodności z decyzją o warunkach zabudowy. Udzielona [...] stycznia 2008r. decyzja o warunkach zabudowy wydana została dla inwestycji polegającej na przebudowie budynku mieszkalnego obejmującej odtworzenie zabudowanego balkonu wraz z zadaszeniem oraz wykonanie wolich oczu w miejsce lukarn dachowych. Nie obejmowała ona więc wykonania między innymi schodów zewnętrznych. Zmiana zagospodarowania terenu, która stanowi wykonanie robót budowlanych wiąże się z obowiązkiem uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków poprzez budowę schodów zewnętrznych, a także zmiany gabarytów otworów okiennych wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wykonanie tego typu robót budowlanych z całą pewnością zmienia zarówno zagospodarowanie terenu jak i sposób użytkowania tej części budynku. Zrealizowanie schodów od zewnętrznej strony budynku powiększa również powierzchnię zabudowy działki na której znajduje się przedmiotowy budynek. Tym samym obowiązkiem organu było dokonanie oceny, czy wykonane roboty budowlane nie naruszają postanowień decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto roboty budowlane wykonane zostały z naruszeniem przepisów techniczno- budowlanych. Usytuowanie schodów zewnętrznych narusza przepis § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia. Organ wprawdzie powołał się na przepisy art. § 2 ust. 2 i 4 rozporządzenia oraz wskazał, że inwestor przedłożył ekspertyzę techniczną oraz postanowienie Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej o wyrażeniu zgody na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, niemniej jednak z powołanych przez organ przepisów rozporządzenia nie wynika, aby zwalniały one z obowiązku przeprowadzenia procedury o której mowa w art. 9 Prawa budowlanego. Rozpoznając sprawę ponownie organy winny dokonać oceny projektu budowlanego zamiennego z decyzją o warunkach zabudowy i ocenić możliwość dopuszczenia odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych oraz konieczność przeprowadzenia postępowania z art. 9 Prawa budowlanego. NSA w wyroku z 27 października 2017 r., sygn. akt II OSK 347/16 oddalił skargi kasacyjne organu i inwestorów. W wyroku NSA stwierdził, m.in. że " (...) ponownie rozpoznając sprawę, organy nadzoru budowlanego powinny zbadać zgodność przedstawionego przez inwestora projektu budowlnego zamiennego z wydaną decyzja o warunkach zabudowy pamiętając o tym, ze doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem obejmuje również doprowadzenie do zgodności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy". NSA ponadto stwierdził, uznając w tej kwestii zarzut WWINB, aby zaskarżona decyzja dotyczyła zmienionych otworów okiennych i otworów drzwiowych.

[...] lipca 2018 r. dokonano wizji w terenie przedmiotowej nieruchomości, w trakcie której wykonano zdjęcia od strony ulicy – nie stwierdzono prowadzenia prac od czasu przeprowadzenia kontroli, jedynie prace zabezpieczające.

W toku ponownie prowadzonego postępowania, mając na uwadze wytyczne z zapadłych wyroków, organ dokonał analizy projektu budowlanego zamiennego przebudowy przedmiotowego budynku opracowanego w czerwcu 2014 r. m.in. pod kątem zgodności z ustaleniami decyzji z [...] stycznia 2008 r. ustalającej warunki zabudowy. Stwierdził, że decyzja ta nie uwzględniała rozbudowy budynku o schody zewnętrzne, naruszające ponadto §12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia – w projekcie należy zatem uwzględnić rozbiórkę schodów.

W związku ze stwierdzonymi naruszeniami PINB postanowieniem z [...] lipca 2019r. nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia w terminie 45 dni od doręczenia postanowienia wskazanych nieprawidłowości w projekcie m.in. w zakresie: 1. poprawienia tytułu opracowania – projekt ma dotyczyć przebudowy budynku mieszkalnego, a nie remontu kamienicy; 2. uwzględnienia w projekcie rozbiórki schodów zewnętrznych od strony nieruchomości przy ul. [...]; 3. wyraźnego wskazania w opisie i na rysunkach robót budowlanych dotyczących przebudowy przedmiotowego budynku, a także wyraźnego wskazania robót budowlanych pozostałych do wykonania; 4. zawarcia w projekcie oceny stanu technicznego budynku (wykonanej przed planowanymi robotami) i obliczeń statyczno-wytrzymałościowych – uwzględnionych w projekcie zatwierdzonym decyzją.

Wobec wniosków inwestorów z [...] sierpnia 2019 r. i [...] listopada 2019 r. o wydłużenie terminu, pismami z [...] września 2019 r. i [...] listopada 2019 r. poinformowano strony o przedłużeniu terminu do – odpowiednio – [...] listopada 2019 r. i [...] stycznia 2020 r.

[...] stycznia 2020 r. inwestorzy przedłożyli 3 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego oraz wnieśli o wydanie decyzji zatwierdzającej ww. projekt budowlany zamienny i zezwalającej na wznowienie robót budowlanych. Projekt został [...] stycznia 2020r. uzgodniony z uwagami przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych w zakresie jego zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej. Wskazano w nim zakres prac budowlanych pozostałych do wykonania – m.in. rozbiórkę schodów. Ponadto [...] marca 2020r. inwestorzy wnieśli o uzupełnienie materiału dowodowego o prawomocne pozwolenie konserwatorskie z [...] lutego 2020r., udzielające pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych polegających na usunięciu schodów zewnętrznych z podestem przy elewacji północno-zachodniej z określonym terminem pozwolenia do [...] grudnia 2021 r.

Wobec stwierdzenia, że przedłożony projekt spełnia wymagania określone w stosownych przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz jest zgodny z decyzją Prezydenta Miasta P. o warunkach zabudowy, a obowiązek nałożony decyzją z [...] grudnia 2013 r. został wykonany – decyzją z [...] marca 2020 r. PINB: 1. zatwierdził projekt budowlany zamienny dla inwestycji dotyczącej przebudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w P., opracowany w styczniu 2020 r. przez mgr inż. J. S. wykazującego się przynależnością do W. O. I. A. RP (oraz mgr inż. P. K., wykazującego się przynależnością do W. O. I. I. B., 2) pozwolił na wznowienie robót budowlanych objętych ww. projektem, 3) nałożył na inwestora tj. G. K., M. J., P. J. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku objętego projektem budowlanym zamiennym, zatwierdzonym decyzją.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła o jej uchylenie i nakazanie inwestorom przywrócenie stanu poprzedniego. Zarzuciła naruszenie art. 51 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego sprzecznego z warunkami zabudowy w zakresie zaprojektowania zmian nieprzewidzianych w warunkach zabudowy (powiększenie otworów okiennych), a nadto art. 7, 8 i 77 § 1 w zw. z art. 78 K.p.a. w szczególności wobec okoliczności podwyższenia niwelety terenu.

WINB decyzją z [...] sierpnia 2020r., wskazaną we wstępie, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W zwięzłym uzasadnieniu podkreślił, że podczas kontroli ustalono, że nie wykonano zagospodarowania terenu, a także nie stwierdzono zmian i wprowadzenia nowych zewnętrznych otworów okiennych i drzwiowych. Zatwierdzony projekt jest zgodny z decyzją ustalającą warunki zabudowy, przedłożony projekt jest kompletny i wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Ze zgromadzonych akt nie wynika, by zmianie uległa niweleta terenu. Roboty budowlane są wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym, nie są przewidziane roboty ingerujące w bryłę budynku mogące wpływać na jego posadowienie. Przewidziane są jeszcze roboty dotyczące elewacji i uporządkowania terenu, stąd ew. zmiany ukształtowania terenu mają charakter tymczasowy, zmienny. W kwestii otworów okiennych i drzwiowych NSA w zapadłym w sprawie orzeczeniu stwierdził, że z akt nie wynika, by zaskarżona decyzja dotyczyła zmienionych otworów okiennych i drzwiowych. Podczas kontroli pracownicy PINB nie stwierdzili zmian i wprowadzenia nowych zewnętrznych otworów okiennych i drzwiowych, natomiast wymiana stolarki okiennej i drzwiowej wiąże się najczęściej z czasowym powiększeniem istniejących otworów celem swobodnego i prawidłowego osadzenia wyrobu.

W skardze na powyższą decyzję do WSA w Poznaniu skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie obu decyzji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do dalszego prowadzenia, a także zasądzenie kosztów. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa:

I. Materialnego, w szczególności:

a. art. 51 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny sprzeczny z wydaną decyzją o warunkach zabudowy w zakresie zaprojektowania zmian nieprzewidzianych w decyzji zmierzających do powiększenia wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki oraz zwiększenia wskaźnika intensywności zabudowy działki, w tym zmiany niwelety terenu wskutek zrealizowania projektowanych prac, a także poprzez w zakresie pozostawienia "drzwi nieotwieralnych" w elewacji budynku w miejscu przeznaczonych do rozbiórki schodów i zaniechanie ustalenia zakresu prac koniecznych do przeprowadzenia rozbiórki schodów zewnętrznych

b. art. 51 ust. 4 w zw. z art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego, bowiem realizacja zaprojektowanych zmian i przeprowadzenie prac budowlanych wykroczy poza zakres robót przewidzianych w pozwoleniu z [...] sierpnia 2007r. i [...] lutego 2020r. na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru – w szczególności poprzez zmianę niwelety terenu oraz pozostawienie tzw. "drzwi nieotwieralnych" w miejscu przeznaczonych do rozbiórki schodów

c. art. 51 ust. 4 w zw. z art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego, bowiem projekt nie spełnia wymagań techniczno-budowlanych, w szczególności w zakresie sprzeczności oceny stanu technicznego budynku przed planowanymi robotami budowlanymi ze stanem rzeczywistym sprzed wydania decyzji organu I instancji oraz braku ustalenia sposobu przeprowadzenia rozbiórki schodów zewnętrznych

II. Postępowania, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w szczególności art. 77 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez:

a. zaniechanie zebrania i oceny przez organ administracji publicznej pełnego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zaniechanie poczynienia ustaleń stanu rzeczywistego przeprowadzonych już robót budowlanych w zakresie zgodności z projektem budowlanym zamiennym; \

b. arbitralne przyjęcie założenia o braku zmiany niewelety terenu wskutek przeprowadzenia prac bez dokonania prawidłowej oceny stanu rzeczywistego i przyjęcie bezzasadnej tezy o "tymczasowym, zmiennym" charakterze zmiany ukształtowania terenu wskutek prowadzonych prac.

c. brak dokonania ustaleń w zakresie sposobu przeprowadzenia robót związanych z rozbiórką schodów zewnętrznych i projektem pozostawienia "drzwi nieotwieralnych"

d. błędne ustalenie, że zgodne z zasadami doświadczenia życiowego jest powiększanie otworów okiennych na czas budowy, które potem zostają zmniejszone w sytuacji gdy projekt budowany zamienny jednoznacznie wskazuje, że dotychczasowy otwór okienny ma być powiększony do rozmiaru otworu drzwiowego i stanowić "drzwi nieotwieralne" oraz w sytuacji gdy ten otwór już został powiększony do tych rozmiarów.

W uzasadnieniu podniosła m.in., że mimo wytycznych w wyrokach, projekt w dalszym ciągu jest istotnie niezgodny z przepisami prawa. Do zatwierdzonego projektu zamiennego nie załączono aktualnej ekspertyzy technicznej – znajdująca się w aktach jest wg stanu na rok 2007. Przez ten czas budynek, częściowo rozebrany, jest niebezpieczny i ulega licznym uszkodzeniom. W projekcie nie wskazano również sposobu rozbiórki schodów, która stanowi daleko idącą ingerencję w budynek. Nie można aprobować pozostawienia w fasadzie budynku "drzwi nieotwieralnych" w zamian za nieprawnie posadowione schody zewnętrzne. Organy pominęły także zmianę niwelety terenu, która wskutek prac inwestora jest stała, co może skutkować powtarzalnym zalewaniem nieruchomości skarżącej. Teza o tymczasowości zmiany jest nieuzasadniona.

W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując stanowisko, wniósł o jej oddalenie.

Uczestnicy postępowania (inwestorzy), reprezentowani przez radcę prawnego, w piśmie z [...] lutego 2021 r. wnieśli o oddalenie skargi. Stwierdzili m.in., że skarżąca podnosi zarówno nowe wątki, niebędące przedmiotem zarzutów w postępowaniach (rzekome powiększenie wielkości powierzchni zabudowy czy wskaźnika intensywności zabudowy działki), jak i uprzednio objęte wyrokami WSA i NSA. W ocenie inwestorów, zaskarżone decyzje realizują wytyczne wyroków. Ich zdaniem jedynym celem skarżącej jest zablokowanie inwestycji, która wskutek jej działań nie może być zakończona od 2013 r. Kwestia zwiększenia powierzchni zabudowy przez posadowienie schodów zewnętrznych była przedmiotem wyroku WSA i NSA, wobec treści których inwestorzy zrezygnowali z posadowienia schodów zewnętrznych i zostaną one rozebrane, zgodnie z projektem budowlanym zamiennym. Pozostałe prace przewidziane w projekcie są tożsame z uprzednią dokumentacją, a po realizacji inwestycji budynek będzie miał taką samą powierzchnię zabudowy w stosunku do powierzchni działki (tym samym także identyczny wskaźnik intensywności zabudowy) jak przed rozpoczęciem prac. Zarówno projekt budowlany zamienny, jak i wcześniejsza dokumentacja, są zgodne z warunkami zabudowy. Nieprawdziwe są również tezy skarżącej o rzekomych daleko idących pracach budowlanych – inwestorzy prowadzili jedynie prace zabezpieczające za uprzednim zawiadomieniem i PINB oraz Miejskiego Konserwatora Zabytków. W kwestii zmiany niwelety terenu – również ta teza jest nieprawdziwa, bowiem nie było i nie ma śladów podnoszenia gruntu, a roboty budowlane nie wpłyną na przemieszczanie się wód opadowych. Pozostawienie nieotwieralnego otworu drzwiowego jest zgodne z warunkami zabudowy i pozwoleniem konserwatora zabytków. Projekt nie musiał także zawierać szczegółowego opisu rozbiórki schodów, co jest czynnością nieskomplikowaną wobec zakresu prac. Inwestorzy wielokrotnie podkreślili, że skarżąca nie poparła swych tez żadnymi dowodami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie ocena legalności zaskarżonej decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 4, jest uwarunkowana nie tylko funkcjonującym w obrocie prawnym obowiązkiem wynikającym z decyzji PINB z dnia 20 grudnia 2013 r., ale także wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 541/15, od którego to wyroku Naczelny sad Administracyjny, wyrokiem z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt II OSK 347/16, oddalił skargę kasacyjną

Podstawą prawną poddanych kontroli sądu administracyjnego rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego był m.in. przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, który stanowi, iż właściwy organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Tymczasem, zgodnie z regulacją art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 51 ust. 4 in fine Prawa budowlanego).

Podkreślić trzeba, że projekt budowlany zamienny podlega merytorycznej ocenie organu, tak jak projekt "pierwotny". Stosownie bowiem do treści art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w odniesieniu do projektu budowlanego zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego "pierwotnego". Oznacza to, że stosownie do art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, znajdującego w stosunku do projektu zamiennego odpowiednie zastosowanie, przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego właściwy organ sprawdza zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymaganiami ochrony środowiska; zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; wykonanie projektu, a w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu także sprawdzenie, przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Dopiero w razie spełnienia tych wymagań organ na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego wydaje decyzję zatwierdzającą projekt budowlany. Sam fakt przedłożenia żądanego projektu w żadnej mierze nie obliguje organu nadzoru budowlanego do automatycznego jego zatwierdzenia. Jeżeli bowiem okaże się, że zatwierdzenie projektu jest niemożliwe (czy to ze względu na jego sprzeczność z przepisami techniczno - budowlanymi, czy z uwagi na sprzeczność z planem zagospodarowania przestrzennego, bądź decyzją o warunkach zabudowy) organ wydaje decyzję przewidzianą w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, czyli decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Zatem także na etapie postępowania legalizacyjnego prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zbadania zgodności przedłożonego projektu budowlanego zamiennego z przepisami techniczno - budowlanymi, a nie tylko jego kompletności. W tym miejscu zauważyć jnależy, że odpowiedzialność za rozwiązania projektowe została nałożona na projektanta oraz w razie takiego wymogu na osoby sprawdzające projekt. Organ nie jest uprawniony do prowadzenia ustaleń faktycznych, czy przyjęte rozwiązania konstrukcyjne projektu architektoniczno-budowlanego są prawidłowe oraz czy sformułowane przez strony postępowania zarzuty podważają zasadność takich rozwiązań. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, zostało ograniczone do ściśle określonych w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przypadków, tym przypadkiem nie jest zaś badanie zgodności projektu budowlanego, pod kątem przyjętych rozwiązań projektowych i możliwości technicznych jego wykonania. Orzecznictwo sądowoadministracyjne w tym zakresie jest utrwalone (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 940/07; z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1323/15).

Wskazać należy, że postępowanie przeprowadzone przez organ odwoławczy wykazało, że PINB przeprowadził analizę dokumentów złożonych przez inwestora pod względem kompletności formalnej, jak i poprawności merytorycznej. Złożony w dniu [...] stycznia 2020r. projekt uzupełniony w dniu [...] marca 2020r. o pozwolenie Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2020r. na prowadzenie robót budowlanych na obszarze zespołu urbanistyczno-architektonicznego wpisanych do rejestru zabytków ( zgodnie z projektem budowlanym z 2020r.), posiadał wszystkie niezbędne elementy, a wśród nich konieczne uzgodnienia i potwierdzenia posiadanych przez projektantów uprawnień. Projektanci złożyli stosowne oświadczenia w przedmiocie zgodności rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym ze sztuką budowaną i przepisami. Wiedza organu, jak i sądu administracyjnego nie pozwala na szczegółową ocenę rozwiązań technicznych, ale te kwestie, które nie wymagają wiadomości specjalnych były przedmiotem uwagi. Wskazana ocena kompletności formalnej, jak i prawidłowości merytorycznej projektu znalazła swoje odzwierciedlenie w treści kontestowanej w skardze decyzji, czyli decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Organy nadzoru budowlanego sprawdziły zgodność projektu budowlanego zamiennego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i przedstawiły swoje stanowisko w tym zakresie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Podały także przyczyny, dla których uznały, że projekt jest zgodny z decyzją lokalizacyjną z dnia [...] stycznia 2008r. Usunęły zatem wadę proceduralną tkwiącą w poprzednio kontrolowanych decyzjach wydanych na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, odnotowaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz Naczelny Sąd Administracyjny, a polegającą na zaniechaniu wymaganego przez art. 51 ust. 4 w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, sprawdzenia w zakresie zgodności przedłożonego przez inwestora projektu zamiennego z decyzją o warunkach zabudowy.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów Skarżąca poza oczywistym kwestionowaniem przedłożonego dokumentu nie posiłkuje się żadną merytoryczną i przekonywującą argumentacją, nie wskazuje żadnych dowodów na potwierdzenie podnoszonych w skardze zarzutów.

Sąd podzielił stanowisko WWINB, że z akt sprawy zgromadzonych w sprawie w tym z dokumentacji technicznej nie wynika, żeby zmianie uległa niweleta terenu. Brak też jest w aktach sprawy analizy projektu budowlanego czy też innych dokumentów świadczących o zmianie parametrów przedmiotowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki na co wskazuje skarżąca w skardze. Z akt sprawy wynika, że pracownicy PINB podczas czynności kontrolnych nie stwierdzili zmian i i wprowadzenia nowych zewnętrznych otworów okiennych, a jak słusznie zauważył w swojej decyzji WWINB, dokumentacja projektowa przewiduje wymianę nadproży i montaż stolarki okiennej, co wiąże się z czasowym powiększeniem istniejących otworów. Inwestor przedstawił wymagane prawem dokumenty, a przedstawiony przez projektanta, sposób wykonywania prac w tym rozbiórka niezgodnie wykonanych z dokumentacją schodów betonowych, wskazuje, że wziął pod uwagę, wymóg zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia ( uwagi końcowe str. 55 projektu). Prowadzenie robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia może ewentualnie prowadzić do wszczęcia postępowania przed organami nadzoru budowlanego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, w toku którego, może także zostać nałożony obowiązek przedstawienia odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz.

Przeprowadzona przez organy obu instancji ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie odpowiada wymaganiom z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co znalazło swoje odzwierciedlenie w treści rozstrzygnięcia. Stosownie do treści art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ w sposób wyczerpujący winien zebrać oraz rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Lektura akt administracyjnych nie potwierdziła zarzutu uchylania się przez organy od podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co miałoby świadczyć o naruszeniu art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. Podkreślić należy, iż zakres postępowania wyjaśniającego powiązany jest nierozerwalnie z przedmiotem tego postępowania, co oznacza, że organ powinien podejmować działania w celu ustalenia i wyjaśnienia okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie. Takie działania - zdaniem Sądu - organy podjęły, zatem nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a.

Mając na względzie powyższe rozważania Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

.