Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1161/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 40 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Gminy Z. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwalczania rośliny z gatunku barszcz Sosnowskiego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] r. Wojewoda [...], na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.), stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Rady Gminy Z. z dnia [...]r. w sprawie zwalczania rośliny z gatunku [...] z terenu gminy Z. w całości jako niezgodnej z art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym i art. 4 ust. 3 i art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnym i niektórych innych aktów prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172 z późn. zm.).

W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że w § 1 ust. 1 wyżej wymienionej uchwały, Rada Gminy Z. zobowiązała właścicieli nieruchomości do likwidacji z terenu swoich posesji roślin gatunku [...] W § 1 ust. 2 tej uchwały Rada postanowiła, iż zobowiązanie wskazane w ust. 1 nakłada się na właścicieli nieruchomości w celu zapobieżenia rozprzestrzeniania się [...], który stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia człowieka oraz środowiska przyrodniczego. Następnie Rada Gminy ustaliła, że ilekroć jest mowa o właścicielu nieruchomości, rozumie się przez to również współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością (§ 1 ust. 3 uchwały). Ponadto w § 2 tej uchwały, Rada Gminy Z. określiła, że do przeprowadzenia kontroli wypełnienia obowiązku wskazanego w § 1 upoważnia się Straż Gminną w Z. (ust. 1 ) oraz, że za naruszenie obowiązku wynikającego z niniejszej uchwały przewiduje się karę grzywny wymierzoną w trybie i na zasadach określonych w Kodeksie wykroczeń. Wykonanie uchwały powierzyła Wójtowi Gminy Z., a w § 4 postanowiła, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od daty opublikowania w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Jako podstawę prawną podjęcia uchwały wskazała przepisy art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym (zwanej dalej również ustawą).

Organ nadzoru podkreślił, że zgodnie z art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, w zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących, rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego. W związku z tym organu nadzoru wskazał, że przedmiotowa uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa. Cytowany wyżej przepis ustawy określa bowiem przesłanki umożliwiające wydanie przez radę gminy przepisów porządkowych, które powinny być spełnione kumulatywnie. Przesłanki te to: - brak uregulowania uchwalanej materii w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących - przesłanka obiektywna; - powstanie sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia obywateli oraz konieczność zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego - przesłanka subiektywna. Podkreślił, że według pierwszej przesłanki - materia podlegająca unormowaniu nie może być uregulowana w innych przepisach powszechnie obowiązujących. Według drugiej przesłanki - wprowadzenie określonych norm musi być uzasadnione ze względu na ochronę wartości, o których mowa w art. 40 ust. 3 ustawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18.10.201 lr. sygn. akt: II SA/Wr 501/11). W ocenie organu nadzoru w sprawie, będącej przedmiotem kwestionowanej uchwały, nie występuje druga z ustawowych przesłanek, upoważniająca radę gminy do stanowienia przepisów porządkowych - przesłanka niezbędności ochrony wyżej wymienionych dóbr. Podniósł, że ta subiektywna przesłanka oparta jest wprawdzie na kryterium ocennym i wymaga posłużenia się pojęciami nieostrymi, jak "bezpieczeństwo, spokój, porządek publiczny", ale dla jej pełnego zrealizowania konieczne jest też stwierdzenie "niezbędności" ochrony wskazanych dóbr poprzez wydanie aktu prawa miejscowego o charakterze porządkowym. Wskazał, że "niezbędność" nie może być uzasadniana tym, że obowiązujące regulacje prawne są niewystarczające. Przepisy porządkowe nie mogą bowiem prowadzić do uzupełniania (poprawiania), regulacji ustawowych w danym zakresie (por. wyrok NSA z 11 lipca 2006r., sygn. akt II GSK 68/06, CBOSA). Ponadto organ nadzoru podkreślił, że w doktrynie zwraca się uwagę na to, iż "bezpieczeństwo publiczne" to pojęcie, które nie dotyczy zagrożenia o charakterze jednostkowym, ale powszechnym. Chronione więc jest nie tyle bezpieczeństwo jednostki, ale bezpieczeństwo określonej, większej grupy osób. Zagrożenie bezpieczeństwa publicznego wymaga nie tylko odniesienia realnego, ale terytorialnie powszechnego, nawet gdy w chwili wydania przepisów porządkowych dla danego terenu, zagrożenie to ma charakter jeszcze tylko potencjalny. Bezpieczeństwo publiczne, będące jedną z przesłanek stanowienia przepisów porządkowych, jest to stan, w którym ogół społeczeństwa i jego interesy, jak też państwo ze swoimi celami, mają zapewnioną ochronę od szkód zagrażających im z jakiegokolwiek źródła. Organ nadzoru wskazał, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8.07.2003 r. sygn. akt: P 10/02, OTK-A 2003r. nr 6, poz. 62, zwrócił uwagę na to, iż taksatywne wyliczenie dóbr chronionych w ustawie o samorządzie gminnym ma na celu zapobieżenie wydawaniu przepisów porządkowych w innym niż określony w ustawie celu. Analogiczny pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 3.12.2004r. sygn. akt: GSK 1132/04, OSP 2005r. z. 9, poz. 109, stwierdzając, że przysługujące radzie gminy kompetencje w zakresie stanowienia przepisów porządkowych nie mogą być wykorzystywane do bieżącego zarządzania na danym obszarze, ale wyłącznie w celu przeciwdziałania realnym zagrożeniom wartości określonych w art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. Ponadto organ nadzoru podniósł, że przy ocenie legalności zaskarżonej uchwały konieczne jest stwierdzenie, iż stosunkowo duża swoboda pozostawiona organom stanowiącym przepisy porządkowe, nie może oznaczać dowolności ich stanowienia. Zdaniem organu nadzoru upoważnienie do wydawania przepisów porządkowych, nie może być pojmowane rozszerzająco. Ustanowione w przepisach porządkowych nakazy i zakazy muszą bezpośrednio służyć zapewnieniu ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego w zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach. Dodał, że co do zasady, przepisy porządkowe nie mogą też stwarzać trwałego, niezmiennego elementu gminnego porządku prawnego wprowadzając stałe nakazy, czy zakazy określonego zachowania się. Z tego też względu art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, nie może zostać uznany za podstawę prawną wprowadzenia przez radę gminy obowiązku zwalczania roślin z gatunku [...]. Podkreślił, że praktyka orzecznicza nakazuje zawężające interpretowanie przesłanek ustanawiania przepisów porządkowych. Powodem tego jest reglamentacyjny charakter tych przepisów. Powołując się na wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim wskazał, że przysługujące gminie kompetencje do ustanawiania przepisów porządkowych, nie mogą być wykorzystywane do zarządzania na danym obszarze, ale wyłącznie w celu przeciwdziałania realnym zagrożeniom dla wartości wskazanych w art. 40 ust. 3 ustawy (wyrok z dnia 11 marca 2010r., II SA/Go 72/10, CBOSA). Te wartości to ochrona życia lub zdrowia obywateli oraz zapewnienie porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego. Literalne brzmienie przepisu art. 40 ust. 3 ustawy wskazuje, że przesłanki niezbędności ochrony wyżej wymienionych dóbr powinny być spełnione łącznie. Organ nadzoru podniósł, że w przedmiotowej sprawie, nałożony kwestionowaną uchwałą obowiązek zwalczania roślin z gatunku [...], nie jest niezbędny dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego w gminie Z. W ocenie organu nadzoru nie występuje zagrożenie dóbr podlegających ochronie, dla przeciwdziałania któremu niezbędne jest wydanie przepisów porządkowych.

Ponadto niezależnie od podniesionej wyżej argumentacji, organ nadzoru nadmienił, że o istocie przepisów porządkowych świadczą również przepisy dotyczące trybu ich wejścia w życie. Natomiast z kwestionowanej uchwały wynika, że również Rada Gminy Z. zdaje się zauważać, iż materia objęta treścią kwestionowanej uchwały, nie spełnia warunku "niezbędności" wprowadzenia niniejszej regulacji do obowiązującego porządku prawnego. W treści § 4 uchwały postanowiono bowiem, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od daty opublikowania w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Powyższe, zdaniem organu nadzoru, wskazuje, że Rada Gminy dostrzega, że zagrożenie, które potencjalnie miałoby być zwalczane przez kwestionowaną uchwałę, nie jest zjawiskiem szczególnym, wymagającym niezwłocznej ingerencji. Ponadto sam przepis dotyczący wejścia w życie przedmiotowej uchwały, jest sprzeczny z istotą obowiązywania przepisów porządkowych. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 3 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnym i niektórych innych aktów prawnych, przepisy porządkowe wchodzą w życie po upływie 3 dni od dnia ich ogłoszenia. Przy czym zgodnie z art. 14 tej ustawy, przepisy porządkowe ogłasza się w drodze obwieszczeń, a także w sposób zwyczajowo przyjęty na danym terenie lub w środkach masowego przekazu, a za dzień ogłoszenia przepisów porządkowych uważa się dzień wskazany w obwieszczeniu. Ogłoszenie przepisów porządkowych w sposób określony w ust. 1 nie zwalnia z obowiązku ich ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Organ nadzoru podniósł, że to skrócenie czasu wejścia w życie aktu porządkowego, jest uzasadnione jego specyfiką, jest on bowiem wydawany w celu przeciwdziałania nagle pojawiającym się zagrożeniom życia, zdrowia, porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego (por. wyrok TK z dnia 8 lipca 2003 r., P 10/02, OTK-A 2003, nr 6, poz. 62). Dodał, że upoważnienie do wydawania przepisów porządkowych stanowi bowiem wyjątek od zasady stanowienia aktów prawa miejscowego na podstawie szczegółowych upoważnień ustawowych. Podkreślił, że wydawanie tych przepisów może mieć miejsce w sytuacjach niecierpiących zwłoki, wymagających natychmiastowej reakcji co oznacza, iż zagrożenie jest tego rodzaju, że nie ma czasu na uchwalenie ustawy. Podniósł, że potwierdzeniem słuszności takiego rozumowania, jest opisany wyżej sposób wprowadzania w życie przepisów porządkowych, przy czym vacatio legis można skrócić bądź z niego zrezygnować. Z powyższego wynika zatem, iż nawet w ocenie Rady Gminy Z., nie występuje bezpośrednie zagrożenie jakiegokolwiek dobra wymienionego w art. 40 ust. 3 ustawy o samorzadzie gminnym.

W skardze wniesionej od powyższego rozstrzygnięcia nadzorczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Wójt Gminy Z., podniósł zarzut naruszenia przy jego wydaniu art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że Rada Gminy Z. wydała przepisy porządkowe pomimo, że nie zostały spełnione określone tym przepisem przesłanki. Ponadto zarzucił naruszenie przez organ nadzoru, art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przez przyjęcie, że uchwała Nr [...] Rady Gminy Z. z dnia [...] r. w sprawie zwalczania rośliny z gatunku barszcz S. ([...]) z terenu gminy Z. jest sprzeczna z prawem.

W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego aktu nadzoru. W uzasadnieniu skargi wskazał, że nieuprawniony jest pogląd Wojewody [...], według którego literalna wykładnia przepisu art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym wskazuje, że rada gminy może wydać przepisy porządkowe tylko w przypadku łącznego (kumulatywnego) spełnienia przesłanki niezbędności ochrony takich dóbr jak życie lub zdrowie człowieka, porządek, spokój i bezpieczeństwo publiczne, a więc, że tylko zagrożenie wszystkich tych dóbr łącznie uzasadnia możliwość wydania przepisów porządkowych. Podkreślił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, do zadań własnych gminy należą m.in. sprawy związane z ochroną środowiska i przyrody oraz ochrony zdrowia. Dodatkowo art. 40 tej ustawy, upoważnia organy gminy do stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na terenie gminy. Dodał, że w dniu 4 października 2011 r. (Dz. U Nr 210, poz. 1260), zostało ogłoszone rozporządzenie ministra środowiska z dnia 9 września 2011 r. w sprawie listy roślin i zwierząt gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić gatunkom rodzimym lub siedliskom przyrodniczym, w którym umieszczono m.in. [...]. Został on wpisany na listę ze względu na swój inwazyjny charakter oraz niebezpieczeństwo, jakie może stanowić dla ludzi i zwierząt. Wskazał, że umieszczenie tego gatunku w ww. rozporządzeniu jest związane z objęciem go zakazami zawartymi w art. 120 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r poz. 627 z późn. zm.), tj. wprowadzania do środowiska przyrodniczego, przemieszczania w tym środowisku, sprowadzania do kraju, przetrzymywania (nie dotyczy dalszego przetrzymywania bez zmiany lokalizacji okazów przetrzymywanych w dniu wejścia w życie rozporządzenia), prowadzenia hodowli, rozmnażania i sprzedaży na terenie kraju. Dodał, że przepisy te nie odnoszą się jednak do sposobu postępowania z osobnikami znajdującymi się już w środowisku przyrodniczym i dlatego w opinii resortu środowiska, celem umożliwienia zwalczania [...] należy wykorzystać przepisy istniejące, tj. m.in. wyżej wymieniony art. 40 ustawy o samorządzie gminnym, umożliwiający wprowadzanie przez rady gminy aktów prawa miejscowego oraz przepisy ustaw szczegółowych odnoszących się m.in. do zarządzania drogami publicznymi, infrastrukturą kolejową czy gospodarowania wodami, czyli miejscami, gdzie występują największe skupiska [...]. Organ gminy podkreślił, że duża część tych obiektów znajduje się w zarządzie jednostek samorządu terytorialnego i wywiązywanie się z obowiązku dbania o zarządzany teren na podstawie obowiązujących przepisów, może istotnie wpłynąć na ograniczenie populacji tej rośliny. Wskazał, że na terenie gminy Z., znajdują się stanowiska [...], co powoduje konieczność podjęcia działań mających na celu jego likwidację. Przytoczył art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym i podniósł, że uchwała Rady Gminy Z. spełnia łącznie wszystkie warunki stanowienia przepisów porządkowych wymienione w tym przepisie. Wskazał, że wyliczając dobra wymagające ochrony, nie użyto w art. 40 ust. 3 ustawy, spójnika "i" ale spójnika "oraz", który ma znaczenie nie tylko koniunkcyjne ale i enumeracyjne. Dodał, że w literaturze z zakresu techniki prawodawczej podkreśla się podwójne znaczenie (koniunkcyjne i enumeracyjne), w jakim występują w tekstach prawnych spójniki "i", "oraz", "także", "jak również", "jak i", przy czym postuluje się nawet, iż spójnika "i" winno używać się koniunkcyjnie, a spójnika "oraz" enumeracyjnie (por. S. Wronkowska, M. Zieliński: "Problemy i zasady redagowana tekstów prawnych" URM, Warszawa 1993, s. 148-151). Dodał, że o tym, w jakim znaczeniu dany spójnik został użyty, należy wnioskować z całej wypowiedzi zawartej w przepisie. Jednocześnie podkreślił, że w obrocie prawnym funkcjonują liczne uchwały, podjęte na podstawie art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, o regulacjach zbieżnych z treścią zakwestionowanej uchwały - zarówno w zakresie treści nałożonego obowiązku likwidacji [...], jak i oznaczenia wejścia w życie aktu prawnego (zob. uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] r. w sprawie zwalczania rośliny z gatunku [...] z terenu miasta i gminy K.- Dziennik Urzędowy Województwa [...] z dnia 25 kwietnia 2014 r., poz. 1710; Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia 24 września 2013 r. w sprawie zwalczania rośliny z gatunku [...] z terenu Miasta i Gminy M.- Dziennik Urzędowy Województwa [...] z dnia 23 października 2013 r., poz. 5692). W podsumowaniu podkreślił, że stwierdzenie nieważności uchwały, może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści przepisu, zaś uchwała Rady Gminy Z. Nr [...] z dnia [...] r. nie jest sprzeczna z prawem. W konsekwencji wniósł jak na wstępie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.

Na rozprawie pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczasowe stanowiska w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.

Podkreślenia również wymagało, że według art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 594), zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym, rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, podlegają - w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia - zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem.

W rozpoznawanej sprawie, zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] r. Wojewoda [...], na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Rady Gminy Z. z dnia [...]r. w sprawie zwalczania rośliny z gatunku [...] z terenu gminy Z. w całości - jako niezgodnej z art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym i art. 4 ust. 3 i art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnym i niektórych innych aktów prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172 z późn. zm.).

Na wstępie podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.), w zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących, rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego.

Z powyższego przytoczenia przepisu ustawy o samorządzie gminnym wynika, że prawidłowo organ nadzoru stwierdził, iż przedmiotowa uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa. Jak bowiem trafnie wskazał w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, według cytowanego przepisu - wprowadzenie określonych norm - musi być uzasadnione ze względu na ochronę wartości, o których mowa w art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. Zakwestionowana przez organ nadzoru uchwała dotyczy zaś zwalczania rośliny z gatunku [...] z terenu gminy Z.

Nie ulega przy tym kwestii, że – jak wskazał organ gminy w skardze - zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, do zadań własnych gminy należą m.in. sprawy związane z ochroną środowiska i przyrody oraz ochroną zdrowia. Niewątpliwie również – art. 40 tej ustawy, upoważnia organy gminy do stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na terenie gminy.

Jednakże wbrew błędnemu przekonaniu organu skarżącego – nie oznacza to, że w sprawie zwalczania rośliny z gatunku [...] – zgodne z prawem jest wydanie przez organ stanowiący, przepisów porządkowych.

Zasadnie bowiem organ nadzoru wskazał w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, że w sprawie, będącej przedmiotem zakwestionowanej przez niego uchwały, nie występuje druga z przesłanek wymienionych w art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, upoważniającym radę gminy do stanowienia przepisów porządkowych - przesłanka niezbędności wydania tych przepisów w celu ochrony wyżej wymienionych dóbr.

Przepisy porządkowe – jak wynika z art. 40 ust. 3 cytowanej ustawy - są szczególną kategorią aktów prawa miejscowego, gdyż mogą być wydane tylko w wyjątkowych okolicznościach. Wyłącznie bowiem w wyjątkowych okolicznościach może dojść do takiej sytuacji, że niezbędne jest wydanie tych przepisów, aby chronić tak podstawowe dobra jak życie lub zdrowie obywateli oraz aby zapewnić porządek, spokój i bezpieczeństwo publiczne. Jak zatem trafnie podkreślił organ nadzoru – upoważnienie do wydawania przepisów porządkowych dotyczy sytuacji nie cierpiących zwłoki, wymagających natychmiastowej reakcji, co oznacza, że zagrożenie jest tego rodzaju, że wymaga podjęcia niezwłocznego działania prawodawczego przez uprawnione organy gminy.

O istocie przepisów porządkowych – jak zasadnie wskazał organ nadzoru w zaskarżonym rozstrzygnięciu - świadczą również przepisy dotyczące trybu ich wejścia w życie. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 3 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnym i niektórych innych aktów prawnych, przepisy porządkowe wchodzą w życie po upływie 3 dni od dnia ich ogłoszenia. Przy czym zgodnie z art. 14 tej ustawy, przepisy porządkowe ogłasza się w drodze obwieszczeń, a także w sposób zwyczajowo przyjęty na danym terenie lub w środkach masowego przekazu, a za dzień ogłoszenia przepisów porządkowych uważa się dzień wskazany w obwieszczeniu. Jak zatem stwierdził organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym – również te przepisy zostały naruszone w uchwale Rady Gminy Z., w której ustalono, że wchodzi w życie po upływie 14 dni od daty opublikowania w Dzienniku Urzędowym Województwa [...].

Zasadnie przy tym organ nadzoru w zaskarżonym rozstrzygnięciu podkreślił, że to skrócenie czasu wejścia w życie aktu porządkowego, jest uzasadnione jego specyfiką, jest on bowiem wydawany w celu przeciwdziałania nagle pojawiającym się zagrożeniom życia, zdrowia, porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego (por. wyrok TK z dnia 8 lipca 2003 r., P 10/02, OTK-A 2003, nr 6, poz. 62).

Wydawanie przepisów porządkowych – jak trafnie stwierdził organ nadzoru w zaskarżonym akcie - może mieć miejsce w sytuacjach nie cierpiących zwłoki, wymagających natychmiastowej reakcji co oznacza, iż zagrożenie jest tego rodzaju, że nie ma czasu na uchwalenie ustawy.

Niewątpliwie zaś, nie należy do takich sytuacji, konieczność zwalczania rośliny z gatunku [...].

Wydanie zatem uchwały w tym przedmiocie, przy zastosowaniu upoważnienia ustawowego do wydawania przepisów porządkowych - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - stanowiło istotne naruszenie art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym.

W konsekwencji – zgodne z prawem było zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] o stwierdzeniu nieważności przedmiotowej uchwały Rady Gminy Z.

Wobec tego, skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie i została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.