Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2101/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28, art. 156 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 lit. b
journal: Dz.U. 1944 nr 4 poz 17
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk (spr.) WSA Małgorzata Miron Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Agencji [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 3 marca 2000 r. J. K. zwrócił się o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]

z [...] października 1958 r. nr [...] o przejęciu, na podstawie art. 9 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej

i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71) na własność Państwa nieruchomości rolnej położonej w obrębie [...], po J. S. bez odszkodowania.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że nieruchomość pozostaje we władaniu Państwa na podstawie dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej i z mocy powołanej ustawy podlega przejęciu na własność Państwa.

Wyrokiem z [...] kwietnia 2007 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy

w [...] ustalił nieistnienie przejścia z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r.

o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 z późn. zm.) na rzecz Skarbu Państwa przysługującego J. S. udziału wynoszącego 1/2 części

we własności nieruchomości położonej w miejscowości L., gm. L.

Decyzją z [...] marca 2009 r. nr [...] Minister Rolnictwa

i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia PPRN z [...] października 1958 r.

Decyzją z [...] lipca 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał

w mocy swą decyzję z [...] marca 2009 r. J. K. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z 25 lutego 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1365/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2009 r. i [...] marca 2009 r. Sąd za przedwczesną uznał ocenę wyrażoną w decyzjach z 2009 r., że w sprawie spełnione były przesłanki przejęcia nieruchomości na rzecz Państwa. Twierdzeniu, że w dacie wejścia w życie ustawy z 12 marca 1958 r.

o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz o uregulowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego, a następnie

w dacie wydania orzeczenia przez PPRN, gospodarstwo rolne znajdowało

się we władaniu Państwa przeczy treść uzasadnienia badanego orzeczenia wskazująca, że gospodarstwo zostało przyznane w 1957 r. repatriantowi A. T. Jednakże wobec nieznanego terminu przejęcia ziemi przez A. T. niemożliwe jest - bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania administracyjnego w tym zakresie - bezsporne ustalenie, kto władał gospodarstwem

w dacie wejścia w życie ustawy oraz w dacie wydania orzeczenia PPRN. Sąd zauważył, że w aktach sprawy brak jest dokumentów źródłowych pozwalających na dokonanie takich ustaleń i wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości. Sąd wskazał ponadto na konieczność dokonania oceny, czy po stronie następców prawnych A. T. zachodzi interes prawny by uczestniczyć w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.

Postanowieniem z [...] lutego 2011 r. nr [...] Minister Rolnictwa

i Rozwoju Wsi przekazał wniosek J. K. według właściwości Wojewodzie [...].

Decyzją z [...] listopada 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność orzeczenia PPRN z 1958 r. Po pozyskaniu dodatkowych dokumentów i dokonaniu ustaleń w przedmiocie daty objęcia we władanie przez A. T. gospodarstwa J. S. Wojewoda uznał, że fakt ten miał miejsce zaraz po przybyciu A. T. na obecne terytorium Polski, tj. w 1945 r. Dokumentem nadania ziemi z [...] września 1957 r. oraz orzeczeniem Powiatowej Komisji Ziemskiej z [...] marca 1957 r. A. T. otrzymał posiadaną przez siebie nieruchomość na własność, wobec czego w momencie jej przejęcia nie znajdowała się ona w faktycznym władaniu Skarbu Państwa, co z kolei przesądza, że orzeczenie PPRN wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa.

Pismami z 14 grudnia 2011 r. oraz 16 grudnia 2011 r. Nadleśnictwo P. oraz Agencja [...] Oddział Terenowy w [...] złożyły odwołania od powyższej decyzji Wojewody, wnosząc o jej uchylenie.

W ocenie Nadleśnictwa przekazanie nieruchomości w L. w 1957 r. A.T. jest potwierdzeniem tego, że wcześniej władało nią Państwo. Nadleśnictwo wywodzi, iż przed wejściem w życie ustawy z 12 marca 1958 r. przedmiotowa nieruchomość była we władaniu Państwa i została przekazana osobie fizycznej – A. T. Ten zaś w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia PPRN [...] października1958 r. był jej użytkownikiem, a dopiero w 1960 r., na wniosek

z 1 września 1960 r., nastąpił wpis prawa własności w KW[...]. Samo zaś przekazanie nieruchomości w użytkowanie nie pozbawiło Państwa władztwa nad nią.

A. OT w [...] zarzuciła organowi pierwszej instancji,

iż w kwestionowanym orzeczeniu nie zidentyfikował i nie ustalił działek składających

się na tę nieruchomość zarówno w dacie jej przejęcia w trybie dekretu z 06.09.1944 r., jak również w dacie wydania kwestionowanego orzeczenia PPRN z 1958 r. oraz obecnie zaskarżonej decyzji. Wskazała, iż powołanym wyrokiem WSA w Warszawie

z 25 lutego 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1365/09 zobligowano organ rozstrzygający sprawę do ustalenia czy spadkobiercy A. T. mają interes prawny, by uczestniczyć w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, czego Wojewoda nie uczynił. Według A. nie ustalono w czyim władaniu na dzień wejścia

w życie ustawy z 12 marca 1958 r. pozostawała sporna nieruchomość, a zwłaszcza jej udział przysługujący J.S. Pominięto okoliczność, iż wpis prawa własności na rzecz A. T. w 1960 r. nie musiał być pochodną posiadania przez niego tejże nieruchomości w dacie wejścia w życie ustawy z 12 marca 1958 r. bądź w dacie wpisu na jego rzecz prawa własności 1 września 1960 r. Wskazano tu na okoliczność, którą zauważył WSA w Warszawie w wyroku z 25 lutego 2010 r., iż protokół

z przekazania ziemi nie jest opatrzony datą. Podniesiono również naruszenie

art. 156 § 2 K.p.a. ze względu na wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych, które wywołało przeniesienie własności na Skarb Państwa, gminę L. oraz prawdopodobnie spadkobierców A.T. Ponowne nabycie przez Skarb Państwa nieruchomości nastąpiło w sposób wtórny, z innej podstawy prawnej, co było związane z nabyciem przez A. T. świadczeń emerytalno- rentownych, która to okoliczność również nie została wyjaśniona przez Wojewodę.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że kontrolowane orzeczenie PPRN w [...] z [...] października 1958 r. wydane zostało w oparciu o art. 9 ust. 1, 3 i 4 ustawy z 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uregulowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego. Na podstawie tych przepisów nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie ustawy (tj. do 05.04.1958 r.), przejmuje się na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się one nadal (tj. w dacie wydania orzeczenia) we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo

w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Właściwym w sprawie orzeczenia o przejęciu jest organ administracji rolnej prezydium powiatowej rady narodowej.

Minister wskazał, że nieruchomość J. S. (w niektórych dokumentach figurującego jako S.) została przejęta na własność Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej (vide informacja Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w G. z 10 grudnia 1999 r., wskazująca na dokonanie wpisu prawa własności Skarbu Państwa w dniu 15 grudnia 1947 r. w oparciu o zaświadczenie Starosty [...] w [...] z 3 października 1947 r.). Na podstawę taką wskazuje również, choć nie wprost, pismo Ministerstwa Rolnictwa

z 27 kwietnia 1959 r., znak [...], informujące, że nieruchomość została jako poniemiecka przejęta a następnie rozdysponowana w trybie przepisów

o przeprowadzeniu reformy rolnej na rzecz repatrianta ob. A. T. Mocą wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] kwietnia 2007 r. sygn. akt [...] ustalono nieistnienie przejścia z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b dekretu PKWN na rzecz Skarbu Państwa udziału przysługującego J. S.

w nieruchomości w L.

Po przejęciu przez Państwo nieruchomość małżeństwa S. przekazana została repatriantowi A. T. Orzeczeniem z [...] maja 1945 r., L.dz. [...], Inspektor Osadnictwa Państwowego Urzędu Repatriacyjnego na powiat [...] stwierdził, że A. T. jest z zawodu rolnikiem, wskazując jednocześnie, że uprawniony jest on do osiedlenia się w gospodarstwie rolnym we wsi L. obszaru [...] Nr [...] po S. J. Gospodarstwo przekazano A. T. w użytkowanie protokołem nieopatrzonym datą, niemniej korespondencja wymieniana między urzędami a J. S. na początku lat 50-tych nie pozostawia wątpliwości, że A. T. w tym czasie faktycznie władał przydzielonym mu gospodarstwem (pismo Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej

w W. z 8 maja 1957 r. podaje nawet w tym kontekście rok 1945).

W dalszej kolejności gospodarstwo rolne oddane zostało A. T. na własność - stwierdza to dokument nadania ziemi wydany na podstawie przepisów dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej w dniu 30 września 1957 r. Ujawnienie A.T. w księgach wieczystych nastąpiło [...] września 1960 r. na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w [...].

Na podstawie powyższego Minister stwierdził, że w dacie wejścia w życie ustawy z 12 marca 1958 r., stanowiącej podstawę prawną orzeczenia PPRN w [...] z [...] października 1958 r., właścicielem nieruchomości w L.

nr [...] o pow. [...] ha, był A. T. Był on również właścicielem tej nieruchomości w dacie wydania orzeczenia PPRN. Tym samym nie została spełniona podstawowa przesłanka przejęcia nieruchomości z art. 9 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r., tj. władanie daną nieruchomością przez Skarb Państwa bądź władanie daną nieruchomością przez osobę trzecią w wyniku przekazania mu nieruchomości przez Skarb Państwa w użytkowanie. Charakter prawny władztwa A. T. (własność) wykraczał ponad to, czego wymagał przepis art. 9 ust. 1, tj. ponad władztwo faktyczne. Kontrolowane orzeczenie PPRN stwierdzało zatem przejęcie na własność Państwa nieruchomości, której ani Państwo, ani żadna wskazana przez nie osoba nie miała we władaniu (użytkowaniu), ponieważ uprzednio władający otrzymał ją na własność.

Minister stwierdził, że wskazane naruszenia art. 9 ust. 1 ustawy z 12 marca

1958 r. mają charakter rażących w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i uzasadniają stwierdzenie nieważności orzeczenia PPRN w [...]. Jasno zakreślone przesłanki przejęcia nieruchomości na własność Państwa zostały w sposób wyraźny

i niewątpliwy naruszone.

Dokonując oceny, czy kontrolowane orzeczenie wywołało nieodwracalne skutki prawne Minister wskazał, że jego przedmiotem było przejęcie na własność Państwa określonej nieruchomości rolnej. W okolicznościach tej sprawy, w ocenie organu, taki skutek prawny nie mógł być jednak osiągnięty, skoro przejmowana nieruchomość już wcześniej przez Państwo została przejęta. Badane orzeczenie nie posłużyło do ujawnienia Skarbu Państwa jako właściciela - jako właściciel figurował on już w księdze wieczystej wcześniej, zaś po wydaniu orzeczenia wpis do ksiąg wieczystych uzyskał A. T., który nie był stroną postępowania przed PPRN. Tym bardziej, zdaniem organu, ewentualne późniejsze rozporządzenia prawem własności części przedmiotowej nieruchomości nie mogły wywołać takiego skutku, który dałoby

się w sposób bezpośredni przypisać orzeczeniu PPRN. W efekcie stwierdzić należy,

że kontrolowane orzeczenie PPRN w [...] nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych.

Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniach Minister wskazał,

że o ile A.T. początkowo był jedynie użytkownikiem dawnego gospodarstwa J. S., to prawo własności uzyskał nie z chwilą dokonania wpisu do ksiąg wieczystych w 1960 r. lecz z chwilą nadania mu tego gospodarstwa dokumentem nadania ziemi. Taki charakter dokumentu nadania ziemi wynika wprost z § 33 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.). Organ wskazał też, że w trybie stwierdzenia nieważności bada się legalność określonego aktu administracyjnego w takiej postaci, w jakiej został on wydany. Skoro orzeczenie PPRN odnosiło się do nieruchomości położonej w L. po J.S., nie ma podstaw do jego uzupełniania poprzez precyzyjne przyporządkowywanie do tak określonej nieruchomości numeracji geodezyjnej dawnej i dzisiejszej. Po trzecie, znaczenie wyroku Sądu Okręgowego w sprawie [...] wyjaśnił już WSA w wyroku z 25 lutego

2010 r. wskazując, że wyrok Sądu Okręgowego rozstrzygał zupełnie inną sprawę

(tj. prawidłowości zastosowania art. 2 ust. 1 lit. b dekretu PKWN) z perspektywy zupełnie innych przesłanek aniżeli rozpatrywane w przedmiotowej sprawie, stąd też wyrok ten nie jest istotny dla oceny orzeczenia PPRN z [...] października 1958 r.

Po czwarte, biorąc pod uwagę że kontrolowane orzeczenie stanowi o przejęciu na własność Państwa nieruchomości po J. S. a nie o przejęciu udziału J. S. w nieruchomości, to decyzja nadzorcza winna się odnosić do tak określonego przedmiotu przejęcia, nie zaś ów przedmiot modyfikować poprzez ustalanie,

że w rzeczywistości przejęciu powinno podlegać coś innego aniżeli to, co zostało

w orzeczeniu wskazane. Po piąte, śmierć J. S. w 1956 r. nie ma znaczenia dla możliwości orzekania o nieważności całego orzeczenia z 1958 r. Śmierć dawnego współwłaściciela nieruchomości przed datą wydania kontrolowanego orzeczenia rodzi w tym wypadku tylko taki skutek, że orzeczenie ingeruje w sferę prawną następców prawnych zmarłego. Mając to na uwadze Minister stwierdził, iż zasadne było stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] października 1958 r.

Minister wskazał jednocześnie, że Wojewoda [...] nie informował spadkobierców A. T. o toczącym się postępowaniu, ale też nie zawarł

w swojej decyzji żadnych rozważań na ten temat. Uzupełniając brak stosownego uzasadnienia powołanej decyzji Minister potwierdził stanowisko Wojewody [...], iż przymiot strony wspomnianym osobom nie przysługuje. A. T. nie był stroną postępowania przed PPRN w 1958 r. Orzeczenie PPRN dotyczyło nieruchomości należącej do J. S. Orzeczenie to nie przyznawało prawa własności A. T, ani też w inny sposób nie kształtowało sytuacji prawnej A. T. Podobnie też decyzja wydana w trybie stwierdzenia nieważności nie ma wpływu na prawa i obowiązki spadkobierców A. T.,

w żaden sposób w ich sferę praw nie ingeruje, nie ogranicza jej ani jej nie poszerza.

Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi Agencji [...], reprezentowanej przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie. Pełnomocnik wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody [...] oraz zwrot kosztów postępowania zarzuciła naruszenie:

I. przepisów postępowania:

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że Wojewoda słusznie stwierdził nieważność orzeczenia z dnia [...] października 1958 r., pomimo braku spełnienia przesłanek rażącego naruszenia prawa;

- art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie oraz brak oceny całokształtu materiału dowodowego w zakresie przesłanek wynikających z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz o uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego, tj. istnienia władztwa Państwa lub przekazania przez Państwo nieruchomości w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym oraz nieustalenie jaki wpis w zakresie prawa własności widniał w księdze wieczystej dotyczącej gospodarstwa J. S. (zamknięta KW [...]) po 15 grudnia 1947 r. (wpis Skarbu Państwa jako właściciela w oparciu

o zaświadczenie Starosty [...] w [...] z 3 października 1947 r. )

a przed [...] września 1960 r. ( wniosek o wpis A. T.);

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dostatecznego uzasadnienia faktycznego decyzji i brak wyjaśnienia jakie dodatkowe dokumenty zostały pozyskane, które doprowadziły organ do poczynienia dokładniejszych ustaleń w przedmiocie daty objęcia we władanie przez A. T. gospodarstwa J. S.;

- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 28 k.p.a. poprzez nieprzyznanie statusu strony spadkobiercom J. S. (z całości skargi wynika, iż pełnomocnikowi skarżącego chodziło o spadkobierców A. T.), pomimo takiego wskazania prawnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z dnia 25 lutego 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1365/09;

II. prawa materialnego :

- art. 9 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego.

Pełnomocnik skarżącego podniósł, że przy ocenie wystąpienia przesłanek nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie pozostaje bez znaczenia okoliczność śmierci J. S. w dniu [...] kwietnia 1956 r. powodująca ustanie ogólnej wspólności majątkowej małżonków S. i powstanie udziałów po 1/2 małżonków

w gospodarstwie. To, zdaniem A. w świetle rehabilitacji J. S. i skazaniem M. S. za odstępstwo od narodowości polskiej, oznaczać winno procedowanie

w przedmiocie nieważności orzeczenia PPRN bądź co do części gospodarstwa

w udziale 1/2 po J. S., bądź jeżeli 1/2 udziałów w gospodarstwie przynależna M. S. przeszła jednak na Skarb Państwa w oparciu o art. 2 ust.l lit b) dekretu PKWN o reformie rolnej, to zasadne byłoby procedowanie co do całej nieruchomości objętej orzeczeniem z [...] października 1958 r. W tym zakresie nie zostały poczynione odpowiednie ustalenia.

Pełnomocnik podniósł, że art. 9 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego ma zastosowanie także do nieruchomości nadanych w wyniku reformy rolnej, które po tym nadaniu

z powrotem przeszły we władanie Państwa albo mimo tego nadania spod władania Państwa nie wyszły i były w jego władaniu w dniu wejścia w życie tej ustawy. W tym zakresie organy nie poczyniły właściwych ustaleń, co więcej z treści decyzji, pomimo obowiązku wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a. nie wyjaśniły jakie dodatkowe dokumenty pozyskały, które pozwoliły na poczynienie "dokładniejszych ustaleń" w zakresie objęcia gospodarstwa przez A. T. Skarżący nie zgodził się z organem,

że spadkobiercy A. T. nie mają interesu prawnego w postępowaniu nieważnościowym.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasowe ustalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Prawidłowo organ stwierdził, iż w sprawie tej wystąpiła kwalifikowana wada uzasadniająca wyeliminowanie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia

[...] października 1958 r. z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.

Sąd podziela ocenę prawną dokonaną w tym zakresie przez organ, który

w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, kierując

się wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartymi

w wyroku z dnia 25 lutego 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1365/09 i dokonał prawidłowej oceny tegoż materiału dowodowego. Za nieuzasadnione Sąd uznał tym samym zarzuty naruszenia przepisu art. 77 i art. 80, a także art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca

1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a.,

a strona postępowania miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Za nieuprawniony Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Sądu, ocena organu, co do braku przymiotu strony spadkobierców A. T. w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym orzeczenia z dnia [...] października 1958 r., jest prawidłowa i w żaden sposób

nie narusza art. 153 P.p.s.a. Sąd w powołanym wyroku nakazał ustalenie przez organ, czy po stronie spadkobierców wymienionego istnieje interes prawny w postępowaniu nieważnościowym. Minister dokonał oceny w tym zakresie, zasadnie uznając, że taki interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. nie istnieje. A. T. nie był stroną postępowania, w którym Prezydium Powiatowej Rady Narodowej [...] października

1958 r. orzekło o przejęciu na własność Państwa nieruchomości J. S. Spadkobiercy A. T. nie mają też interesu prawnego w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym tego orzeczenia, albowiem kontrolowane orzeczenie

nie stanowiło tytułu prawnorzeczowego A. T. do przedmiotowej nieruchomości, a co za tym idzie nie kształtowało jego praw. Tym samym także badanie odwracalności bądź nieodwracalności skutków jakie wywołało orzeczenie

z [...] października 1958 r. nie może być odnoszone do praw następców prawnych A. T. Za prawidłowe Sąd uznał stwierdzenie organu, że orzeczenie z dnia [...] października 1958 r. nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych. Pamiętać należy, że ustalenie, czy nastąpiły nieodwracalne skutki prawne ustawodawca odnosi

w art. 156 § 2 k.p.a., wprost do decyzji (orzeczenia) będącego przedmiotem kontroli

w postępowaniu nieważnościowym. Trafnie Minister stwierdził, że to orzeczenie takich skutków nie wywołało. Nie ono było podstawą ujawnienia Skarbu Państwa jako właściciela w księdze wieczystej, nie ono było też podstawą nabycia prawa własności nieruchomości przez A. T., co nastąpiło jeszcze przed wydaniem orzeczenia z [...] października 1958 r. W sprawie niniejszej nie było zaś podstaw

do rozpatrywania wystąpienia bądź nie, ewentualnych skutków prawnych innych orzeczeń, które pojawiły się w obrocie prawnym w latach późniejszych. Ocenie podlegało w tej sprawie tylko to, czy orzeczenie z [...] października 1958 r. dotknięte wadą nieważności, wywołało skutki prawne, które są niemożliwe do odwrócenia.

Za nieuzasadnione Sąd uznał też twierdzenia skargi, iż organ powinien procedować w postępowaniu nadzwyczajnym, co do części nieruchomości (w udziale ½).

Orzeczenie z dnia [...] października 1958 r. choć nie wskazywało powierzchni, dotyczyło całej nieruchomości, co wynika z uzasadnienia tego orzeczenia powołującego się na dekret z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, na którym organ wówczas orzekający opierał władanie nieruchomością. Decyzja nadzorcza nie może modyfikować kontrolowanego orzeczenia, co trafnie wskazał Minister. Podniesiona w skardze kwestia współwłasności nieruchomości, także

w aspekcie treści wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. pozostaje bez wpływu na prawidłowość ustaleń organu. Przedmiotem niniejszej sprawy nie jest bowiem rozstrzyganie kwestii przejścia nieruchomości (w całości lub części) na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Nieuprawnione byłoby tym samym, wbrew twierdzeniu skarżącego, czynienie ustaleń

w tym zakresie.

Sąd podziela ustalenia organ, co do tego, że w dacie wejścia w życie ustawy

z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej

i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71) i w dacie wydania orzeczenia z dnia

[...] października 1958 r. (na podstawie art. 9 ustawy), nieruchomość będąca przedmiotem sprawy nie pozostawała we władaniu Państwa. Powyższe wynika

z dokumentu nadania ziemi A. T. z dnia [...] września 1957 r. Dokument nadania ziemi stanowił tytuł własności nadanej działki. Zgodnie z § 33 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.). Zgodnie

z powołanym przepisem, dokument nadania stanowi tytuł własności nadanej działki

i jest podstawą dla dokonania wpisu prawa własności w księgach hipotecznych. Ustalenia powyższego nie zmienia fakt ujawnienia prawa własności A. T. w księdze wieczystej w dniu [...] września 1960 r. W sprawie jest bezsporne i wynika jednoznacznie z akt postępowania administracyjnego, że A.T., który osiedlił się w gospodarstwie rolnym po J. S. – na mocy orzeczenia Inspektora Osadnictwa Państwowego Urzędu repatriacyjnego z dnia [...] maja 1945 r. – był wprowadzony we władanie nieruchomością w 1945 r., jak wymagał tego § 33 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia (potwierdza powyższe także samo pismo A. T. z dnia 7 marca 1957 r.). Jeszcze w tym czasie nie był wydany dokument nadania ziemi, ale nie ulega wątpliwości, że jego wydanie w dniu [...] września 1957 r.,

a zatem przed wejściem w życie ustawy z 12 marca 1958 r. (tj. przed 5 kwietnia 1958 r.), potwierdza, iż nieruchomością władał A. T., a nie Skarb Państwa, jak wymagał – dla swego zastosowania – przepis art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego. Samo ujawnienie prawa własności A. T. w księdze wieczystej w dniu [...] września 1960 r. nie zmienia ustalenia w zakresie władania nieruchomością przez wymienionego już przed wejściem w życie ustawy z 12 marca 1958 r.

Z tej przyczyny zasadnie organ stwierdził, iż orzeczenie z dnia [...] października 1958 r. wydane zostało z rażącym naruszeniem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., co stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Niezasadny jest tym samym zarzut skargi naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

w zw. z art. 9 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z 12 marca 1958 r.

W sprawie tej nie może być mowy o przekazaniu nieruchomości będącej przedmiotem sprawy w użytkowanie A. T. przez Skarb Państwa po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r., co zdaje się próbować wskazywać skarżący, podnosząc zarzut nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, albowiem w sprawie jest bezsporne, że A. T. wprowadzony był w posiadanie nieruchomości – jako repatriant – już w 1945 r., a dokument nadania ziemi wydany został przed wejściem w życie ustawy o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych

z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego.

W sprawie niniejszej orzekały właściwe organy. Powyższe wynika ze zmiany stanu prawnego, tj. wejścia w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie

i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206), (v. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt I OW 198/09).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.