Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 784/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3 i art. 137 w zw. z art. 216 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.),, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skarg B. G., D. B., J. B., D. B., P. B., A. B., A. B., T. W., M. M., E. S., J. H., A. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] znak [...] Prezydent Miasta R. zatwierdził plan realizacyjny modernizacji zajezdni autobusowej "A" w zakresie zagospodarowania terenu położonego w R. przy ul. [...].

Aktem notarialnym z [...] Rep. [...], zawartym w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nieruchomość gruntowa położona w R. przy ul. [...] o łącznej powierzchni 0,1360 ha, obejmująca działki: nr 1, nr 2 i nr 3 (obecnie na jej powierzchnię składają się działki: nr 4, nr 5 i nr 6), przeznaczona, zgodnie z w/w decyzją Prezydenta Miasta R. pod zajezdnię autobusową (§ 2 ww. aktu) została sprzedana Państwu, za kwotę 77 056 zł, przez ówczesna właścicielkę – B. B.

Wnioski inicjujące postępowanie o zwrot ww. nieruchomości złożyli w 2007 r. ustawowi spadkobiercy poprzedniej właścicielki (dalej też jako skarżący), a mianowicie: T. W., M. B., A. B., A. B., B. G., E. S., M. M., J. H. oraz A. K. (prawomocne postanowienia Sądu Rejonowego w R.: z [...] sygn. akt [...], z [...] sygn. akt [...] i z [...] sygn. akt [...] oraz prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z [...] sygn. akt [...] w aktach sprawy). Następnie, po śmierci M. B. dodatkowo wnioski o zwrot ww. nieruchomości złożyli jej następcy prawni, tj.: D. B., P. B. oraz J. B. (prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z [...] sygn. akt [...] w aktach sprawy).

Postanowieniem z [...] Wojewoda Śląski (dalej też jako Wojewoda) wyznaczył Starostę W. (dalej też jako Starosta) wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej jako właściwego do rozpatrzenia sprawy o zwrot ww. nieruchomości.

Orzekając wcześniej organ ten trzykrotnie odmawiał zwrotu przedmiotowej nieruchomości, wydając kolejno decyzje z [...], z [...] i z [...].

W wyniku wniesionych od tych decyzji przez skarżących odwołań zostały one uchylone decyzjami kasacyjnymi Wojewody Śląskiego, odpowiednio z [...] [...], z [...] [...] oraz z [...] [...], opartymi na art. 138 § 2 Kpa. Skargi na dwie ostatnie z tych decyzji zostały oddalone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odpowiednio wyrokami z 7 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 959/12 oraz z 26 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 248/15.

Przy kolejnym (czwartym) rozpoznaniu sprawy Starosta zgodnie z zalecaniami zawartymi w w/w decyzji kasatoryjnej Wojewody z dnia [...], uzupełnił postępowanie dowodowe przez przeprowadzenie w dniu 10 listopada 2017 r. na objętym wnioskiem o zwrot terenie dowodu z przesłuchania świadków w osobie K. P., E. P. i Z. R., mieszkańców położonego w sąsiedztwie bloku mieszkalnego oraz dopuszczenie dowodu z pozyskanych zdjęć lotniczych tego terenu wykonanych 12 listopada 1974 r. i 5 sierpnia 1981 r., decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 9a, art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 i art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 121, zwanej też dalej u.g.n.) oraz art. 104 i art. 129 Kpa, ponownie odmówił zwrotu objętej postępowaniem wywłaszczonej nieruchomości położonej w R. przy ul. [...], składającej się z działek o numerach geodezyjnych: 1 o pow. 0,0109 ha, 2 o pow. 0,0308 ha, 4 o pow. 0,0068 ha, 5 o pow. 0,0062 ha i 6 o pow. 0,0813 ha, karta mapy 1, obręb R., ujawnionych w księdze wieczystej [...] prowadzonej dla nieruchomości będącej własnością Gminy Miasta R. przez Sąd Rejonowy w R. VII Wydział Ksiąg Wieczystych.

W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że z uwagi na znaczny upływ czasu od daty przejęcia w 1997 r. objętej żądaniem zwrotu nieruchomości w trybie wywłaszczeniowym nie udało się zgromadzić pełnej dokumentacji związanej z funkcjonowaniem przy ul. [...] w R. w tym na przedmiotowej nieruchomości, bazy "A". W konsekwencji co do czasu i sposobu zagospodarowania tej nieruchomości należało kierować się posiłkowo zeznaniami świadków w osobach byłych pracowników funkcjonującej tam zajezdni autobusowej, którzy stanowczo potwierdzili jej funkcjonowanie na tym terenie. Potwierdzili to także nowi świadkowie w osobach mieszkańców bloków znajdujących się naprzeciwko przedmiotowego terenu. Zeznali oni, że początkowo była to zajezdnia "B" , a następnie "A" R.. Funkcjonowanie tej zajezdni pamiętają z uwagi na jej uciążliwość dla osób mieszkających w sąsiedztwie. Fakt funkcjonowania na tym terenie zajezdni autobusowej wynika też z uzyskanych odbitek zdjęć lotniczych wykonanych w roku 1974 (przed wywłaszczeniem) i w roku 1981 (po wywłaszczeniu). Na drugim z tych zdjęć widać bowiem, że autobusy były parkowane również na przedmiotowym terenie. Funkcjonowanie zajezdni autobusowej potwierdza też m.in. karta ewidencyjna nieruchomości obejmującej jej teren.

Co do braku podstaw do zwrotu objętej żądaniem nieruchomości Starosta powołał się też dodatkowo na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11 zgodnie z którym art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (...) w zakresie w jakim za nieruchomość zbędną uznaje się nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie bowiem z tym wyrokiem nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli i ich następców prawnych, te nieruchomości na których jednostki samorządu terytorialnego zrealizowały przed 2004 r. i przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, bez możliwości badania, czy realizacja ta nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia.

Nadto Starosta podkreślił, że w "bliźniaczym" postępowaniu, w sprawie zwrotu wywłaszczonej na ten sam cel sąsiedniej nieruchomości oznaczonej nr działki 7 prawomocną decyzją z dnia [...] również odmówiono jej zwrotu jako zagospodarowanej zgodnie z celem wywłaszczenia. Ustalenia faktyczne poczyniono w tamtej sprawie również na zeznaniach tych samych świadków i tych samych dokumentach. Decyzja ta oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody [...] były przedmiotem kontroli zarówno WSA w Gliwicach (wyrok z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 973/14), jak i NSA (wyrok z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 975/15), które to Sądy nie uwzględniły kierowanych do nich skarg.

W odwołaniach od ww. decyzji z dnia 1 grudnia 2017 r. skarżący zarzucili, że została ona wydana z naruszeniem art. 21 i art. 61 Konstytucji oraz art. 136 i art. 137 u.g.n. Wnieśli o jej uchylenie w całości i orzeczenie o zwrocie nieruchomości, względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Podnieśli, że w dalszym ciągu postępowanie nie wykazało, w sposób nie budzący wątpliwości, iż cel wywłaszczenia został na spornej nieruchomości zrealizowany oraz czy nastąpiło to w terminach określonych w art. 137 u.g.n. Jeśli nawet uznać, że cel został zrealizowany, to ich zdaniem zachodzą uzasadnione wątpliwości, czy do realizacji celu nabycia spornego gruntu przez Skarb Państwa, tj. pod zajezdnię autobusową, doszło na całym wywłaszczonym obszarze, czy tylko na jego części. W ich ocenie zwrotowi powinna podlegać cała nieruchomość lub przynajmniej jej część, która zdaniem skarżących od samego początku przeznaczona była na parking, a nie na zajezdnię autobusową. Brak jest bowiem w materiale dowodowym sprawy jakiejkolwiek dokumentacji świadczącej o tym, że "A" w R. występowało do Urzędu Miasta w R. o pozwolenie na budowę, rozbudowę lub modernizację swojej bazy usytuowanej przy ul. [...] w R., co dowodzi, że stan ww. nieruchomości, po jej nabyciu przez Skarb Państwa pozostawał niezmieniony, przynajmniej do 1988 r., kiedy to pojawiają się dokumenty, z których wynika decyzja o podjęciu modernizacji zajezdni "A". Samo wyznaczenie na tym terenie linii na miejsca postojowe nie może być traktowane jako urządzenie tam zajezdni "A".

Zdaniem odwołujących się decyzja Starosty została nadto wydana z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, gdyż organ ten nie zrealizował wytycznych zawartych w wydanych w tej sprawie kasatoryjnych decyzjach Wojewody m.in. gdy chodzi o wyjaśnienie rozbieżności w zeznaniach świadków oraz identyfikacji nieruchomości z udziałem geodety.

Wojewoda Śląski odwołań tych nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 9a, art. 136, art. 137 i art. 2016 u.g.n., decyzję Starosty utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podzielił stanowisko Starosty, że w związku z powołanym przez ten organ wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt P 38/11 i złożeniem wniosków o zwrot po 22 września 2004 r., przesądzające znaczenie miało w niniejszej sprawie ustalenie czy cel wywłaszczeniowy został zrealizowany przed złożeniem wniosków.

Stwierdził też, że w świetle jednoznacznych i niekwestionowanych dowodów część wywłaszczonej nieruchomości wchodzi obecnie w obręb działki nr 2, stanowiącej drogę powiatową, ul. [...]. Uniemożliwia to jej zwrot w związku z treścią art. 2a ustawy o drogach publicznych i ta okoliczność powinna stanowić podstawę odmowy zwrotu tej części przejętej w drodze wywłaszczenia działki, co uszło uwadze organu pierwszej instancji. W świetle jednolitego i utrwalonego orzecznictwa niedopuszczalne jest bowiem orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej lub nabytej na podstawie przepisów wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli nieruchomość objęta żądaniem w czasie orzekania o zwrocie stanowi część drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (vide wyrok NSA z 29 maja 2003 r. sygn. akt II SA/Gd 1206/01, wyrok NSA z 12 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 361/08). Zadośćuczynienie roszczeniu o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, a zajętej obecnie pod drogę publiczną, prowadziłoby bowiem do skutku sprzecznego z prawem, polegającego na nabyciu przez osobę fizyczną nieruchomości stanowiącej część drogi publicznej.

Co do pozostałej części objętej wnioskiem o zwrot nieruchomości również zdaniem Wojewody należało przyjąć, że została ona wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia przed 22 czerwca 2004 r. tj. pod modernizację zajezdni "A" w R.. Jakkolwiek nie udało się pozyskać dokumentów świadczących o realizacji tego celu na przełomie lat 70-tych i 80-tych ubiegłego wieku, to zachowały się dokumenty świadczące o tym, iż w 1988 r. miało dojść do realizacji przedsięwzięcia polegającego na "modernizacji dróg i placów na zajezdni autobusowej "A" w R. wraz z odwodnieniem". Projekt przedsięwzięcia zawiera opis stanu istniejącej zajezdni, w tym informacje o ubytkach w istniejącej nawierzchni i braku wystarczającego odwodnienia, co skutkuje zalewaniem sąsiednich nieruchomości, a z kopii planszy drenażu i organizacji ruchu opracowanej w 1988 r., w ramach modernizacji placu autobusowego "A" R. wynika, że na przedmiotowej nieruchomości funkcjonowała zajezdnia "A", a konkretnie znajdowały się na niej miejsca postoju autobusów. Również zeznania świadków: K. P. (protokół z przesłuchania z 10 listopada 2017 r.) – mieszkańca bezpośrednio sąsiadującego ze sporną nieruchomością osiedla mieszkaniowego, który w okresie urządzania, a następnie funkcjonowania zajezdni autobusowej zamieszkiwał na tym osiedlu, jak również J. T., T. W. i S. Drozd (protokoły z przesłuchania z 30 kwietnia 2008 r. oraz z 5 lipca 2011 r.) oraz zdjęcia lotnicze z 1974 r. i z 1981 r., pozyskanie których zlecił organ odwoławczy w poprzedniej decyzji kasacyjnej z [...], dowodzą, że na sporych działkach znajdowała się zajezdnia autobusowa, a konkretnie miejsca postojowe dla autobusów. Jakkolwiek przesłuchiwani 30 kwietnia 2008 r. świadkowie: S. D. i J. T. oświadczyli, że na gruncie znajdowały się, cyt.: "autokary i warsztat naprawiający autobusy, biura obsługujące komunikację, nie było wiat dla autobusów były rozrysowane ślady na placu" oraz że, cyt.: "Po lewej portiernia, w części północnej biura a od tyłu warsztaty (3 hale zadaszone). Naprzeciw bram wjazdowych znajdowały się pomieszczenia socjalne, a w części zachodniej była stacja paliw", to jednak należy zauważyć, że przyjęte od nich zeznania nie odnosiły się tylko i wyłącznie do nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem, ale również do nieruchomości sąsiedniej, będącej przedmiotem odrębnego postępowania, również nabytej pod tę samą zajezdnię autobusową, na której owe obiekty mogły się znajdować. Natomiast niewątpliwie na działkach będących przedmiotem niniejszego postępowania były miejsca postojowe autobusów, które oprócz placu manewrowego, miejsc obsługiwania technicznego (hale, warsztaty) oraz bazy biurowej mieszczą się w pojęciu zajezdni autobusowej.

Cel wywłaszczenia został zatem zrealizowany. Bez wątpienia utworzenie miejsc postoju autobusów mieści się w pojęciu zajezdni autobusowej. Cel ten, sformułowany bardzo ogólnie, może bowiem obejmować szerokie spektrum działań, zarówno polegających na budowie infrastruktury, jak i podejmowaniu innych działań związanych z szeroko rozumianym funkcjonowaniem zajezdni. Niezasadne są zatem twierdzenia odwołujących, iż brak pozwolenia na budowę dla wspomnianej zajezdni przesądza o tym, iż cel wywłaszczenia nie został osiągnięty. Realizacja celu została bowiem w sposób wiarygodny i przekonujący wykazana za pomocą innych środków dowodowych. Powyższe okoliczności wskazują, iż w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 137 ustawy bowiem na spornej nieruchomości doszło do realizacji celu wywłaszczenia, a zatem odmowa zwrotu działek nr 1, nr 4, nr 5 i nr 6 jest prawidłowa.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody skarżący wnieśli o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty W. z dnia [...] oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zarzucili, że decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem:

- przepisów prawa materialnego – art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 i art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że cel wywłaszczenia został osiągnięty, w tym pominięcie, iż osiągnięcie celu wywłaszczenia wymagało uzyskania odpowiedniej decyzji (postanowienia) organu administracji publicznej, zwłaszcza pozwolenia na budowę,

- przepisów prawa procesowego – art. 7, 77 § 1, 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, pominięcie całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji przyjęcie, że zebrane w sprawie dowody potwierdzają, iż cel nabycia został zrealizowany na całej nieruchomości.

W uzasadnieniu skarg powtórzono praktycznie argumentację zawartą wcześniej w odwołaniach od decyzji Starosty z dnia [...].

W odpowiedzi na skargi Wojewoda Śląski wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:

Skargi nie zasługują na uwzględnienie albowiem wbrew sformułowanym w nich zarzutom brak jest zdaniem Sądu dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.).

W związku z nabyciem przez Skarb Państwa objętej wnioskiem o zwrot nieruchomości na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. nr 10 poz. 64 ze zm.) do rozpoznania sprawy o zwrot stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału III ustawy o gospodarce nieruchomościami (zgodnie z treścią art. 216 ust. 1 tej ustawy). W świetle treści art. 136 ust. 3 u.g.n. żądanie zwrotu może zostać uznane za uzasadnione tylko jeżeli tak przejęta nieruchomość stała się zbędna w całości lub w części na cel jej przejęcia.

Jednocześnie, mając na względzie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11, w zakresie wykładni art. 137 organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że w stosunku do nieruchomości wywłaszczonej (przejętej) przed 27 maja 1990 r. i stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, przejętej w toku procesu komunalizacji mienia państwowego, na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r. zrealizowano cel wywłaszczenia, bez względu na to czy cel wywłaszczenia został zrealizowany w terminie 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, czy też po upływie tego terminu – sama realizacja tego celu wyłącza uznanie nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia i dokonanie jej zwrotu. Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2502/12.

Przesądzające znaczenie w rozpoznaniu niniejszej sprawy i skargi miało zatem ustalenie (wobec złożenia wniosku o zwrot w 2007 r.) czy cel przejęcia został zrealizowany przed 22 września 2004 r. Wówczas bowiem brak byłoby podstaw do przyjęcia zbędności przejętej w trybie wywłaszczenia nieruchomości na cel jej przejęcia w rozumieniu art. 136 ust. 3 u.g.n.

W tym względzie należy podnieść, że zgodnie z § 2 umowy sprzedaży spornej nieruchomości z dnia 4 listopada 1977r. została ona nabyta przez Państwo pod zajezdnię autobusową. Nie budzi przy tym wątpliwości i nie było kwestionowane, że przejęcie to nastąpiło m.in. w związku z treścią zalegającej w aktach administracyjnych decyzji Wiceprezydenta Miasta R. z dnia [...] Nr [...] o zatwierdzeniu na terenie położonym w R. przy ul. [...] planu realizacyjnego "modernizacji zajezdni "A" w zakresie zagospodarowania terenu". Wobec upływu czasu, w toku postępowania administracyjnego nie odnaleziono jednak załącznika graficznego do tej decyzji. Z samego brzmienia określonego w niej zadania inwestycyjnego można jednak wysunąć wniosek, że obejmowało ono głównie "zagospodarowanie terenu" niezbędnego dla modernizacji wymienionej w decyzji zajezdni. Z dużą dozą prawdopodobieństwa można zatem twierdzić, że nie chodziło w pierwszej kolejności o zabudowę przejmowanej nieruchomości przylegającej do terenów na których funkcjonowało tam wówczas "B", którego budynki i infrastruktura zostały na potrzeby Zajezdni "A" przejęte.

W konsekwencji w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego za zasadne należy uznać ustalenia organów, że przejmowany teren został przeznaczony pod miejsca postojowe dla pojazdów tworzonej zajezdni i w taki sposób został też zagospodarowany. W dacie przejęcia przejmowana nieruchomość była użytkowana jako ogród (co potwierdził skarżący B. G. do protokołu rozprawy sądowej w dniu 27 lutego 2019 r. i na co może wskazywać też wygląd tej nieruchomości na zdjęciu lotniczym z dnia 12 listopada 1974 r.). Po przejęciu nieruchomość została zaś przystosowana do parkowania na niej pojazdów powstałej Zajezdni "A", m.in. przez jej utwardzenie, częściowe odwodnienie i zaznaczenie na gruncie pasów stanowisk postojowych. Fakt parkowania na tym terenie co najmniej od sierpnia 1981 r. autobusów potwierdza jednoznacznie zdjęcie lotnicze wykonane 5 sierpnia 1981 r. Takie zagospodarowanie i wykorzystywanie tego terenu wynika też z zeznań przesłuchanych w toku postępowania administracyjnego świadków zatrudnionych wówczas w Zajezdni "A" lub mieszkających w sąsiadujących z objętą postępowaniem nieruchomością blokach.

Z całą pewnością przystosowanie tego terenu na potrzeby zajezdni autobusowej wynika zaś z pochodzących z 1988 r. i zalegających w aktach adm. dokumentów dotyczących realizacji na tym terenie przedsięwzięcia polegającego na "modernizacji dróg i placów zajezdni autobusowej "A" w R. wraz z odwodnieniem", powoływanych zarówno przez Wojewodę jak i skarżących. Z wykonanego wówczas opracowania wynika m.in., "że wówczas teren zajezdni posiadał nawierzchnię tłuczniową, miejscami asfaltową zwietrzałą i zniszczoną. Istniało też tam źle funkcjonujące odwodnienie". Opis ten koresponduje z zeznaniami świadków, oraz z w/w zdjęciem lotniczym, że teren był wykorzystywany do parkowania pojazdów funkcjonującej zajezdni.

Prawidłowo uznały zatem organy obu instancji, że przed złożeniem wniosków o zwrot i przed 22 września 2004 r. na objętym żądaniem zwrotu terenie został zrealizowany cel wywłaszczenia tj. została ona wykorzystana zgodnie z decyzją o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z dnia [...] na potrzeby "modernizacji zajezdni "A" w zakresie zagospodarowania terenu." W tym względzie Sąd podziela jednoznacznie stanowisko Wojewody, że tak ogólnie sformułowany cel przejęcia może obejmować szerokie spektrum działań związanych z funkcjonowaniem zajezdni, w tym polegających na realizacji niezbędnej do jej funkcjonowania infrastruktury w postaci miejsc postojowych dla pojazdów. Brak jest przy tym podstaw prawnych do twierdzenia, że utwardzenie i przystosowanie tego terenu na ten cel, musiałoby przybrać np. gdy chodzi o utwardzenie terenu, odpowiednią formę techniczną, a w szczególności, iż wymagało pozwolenia na budowę co twierdzą skarżący. Kwestia ta na użytek niniejszego postępowania została przy tym rozstrzygnięta (w związku z treścią art. 153 ustawy p.p.s.a.), wydanym w tej sprawie prawomocnym wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1959/12, w którym Sąd ten stwierdził, że "realizacja celu wywłaszczenia na przejętej nieruchomości, którym jak ustaliły organy była realizacja miejsc postojowych dla autobusów nie wymagała w ówczesnym stanie prawnym wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a jedynie zgody organu na zmianę sposobu wykorzystania terenu...".

Wobec zrealizowania celu przejęcia nieruchomości nie istnieje możliwość jej zwrotu, mimo późniejszej zmiany sposobu jej wykorzystania, tj. w sytuacji gdy na tym terenie nie istnieje już zajezdnia autobusowa, a jest on wykorzystywany głównie pod prowadzony tam utwardzony żużlem parking miejski, a w pozostałej części, w obrębie obecnej działki nr 2 stanowi drogę powiatową. Z chwilą bowiem zrealizowania celu wywłaszczenia, wykonanie prawa własności takiej nieruchomości, nie jest ograniczone jakimikolwiek warunkami w jej rozporządzaniu (wyrok NSA w Warszawie z dnia 17 maja 2010 r. I OSK 1025/09, wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 maja 2010 r. I OSK 941/09, wyrok NSA w Warszawie z 27 sierpnia 2009 r. I OSK 1138/08). Zatem, obecny stan zagospodarowania tej nieruchomości nie przesądza o braku realizacji celu wywłaszczenia.

Odnośnie zaś tej części przedmiotowej nieruchomości, która leży obecnie w pasie drogi powiatowej, to jak to prawidłowo stwierdził i uzasadnił Wojewoda, nie podlega ona zwrotowi w związku z treścią art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068).

Brak jest też podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem powołanych w skardze przepisów postępowania.

Wbrew zarzutom skarżących Wojewoda w przekonujący sposób wyjaśnił rozbieżności co do sposobu zagospodarowania objętej postępowaniem nieruchomości w zeznaniach świadków, które złożyli oni na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2018 r. oraz w czasie oględzin 5 lipca 2011r. Powstałe w tym względzie wątpliwości wynikają przy tym z małej precyzji gdy chodzi o przeprowadzenie tych dowodów przez organ pierwszej instancji. Pomimo długotrwałego postępowania skarżący nie powołali jednak żadnych dowodów przeciwnych mogących wskazywać, że przedmiotowa nieruchomość nie została zagospodarowana na potrzeby Zajezdni "A" w zakresie przeznaczenia jej na miejsca postojowe dla autobusów, czy to w całości czy też to w konkretnej części. W konsekwencji nie było też istotnej potrzeby ustalania w terenie granic przejętej nieruchomości przez geodetę. Byłoby to konieczne i istotne dla rozpoznania sprawy gdyby skarżący wskazywali jakiś konkretny teren, który ich zdaniem nie wchodził w obręb ogrodzonego terenu, istniejącej wcześniej zajezdni i co do którego mogłaby powstać wątpliwość czy został on wykorzystany zgodnie z celem przejęcia, co w sprawie nie miało miejsca. Dlatego też pewna niedbałość organu pierwszej instancji w prowadzeniu postępowania nie mogła mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 151 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. Ostatecznie sprawa została bowiem wyjaśniona dostatecznie do jej prawidłowego załatwienia.

Z tych wszystkich względów skargi jako nieuzasadnione podlegały oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

ec