Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2103/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 1 i 2, art. 64c, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Jacek Fronczyk Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2015 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. art. 64 ust. 1 i 2, art. 64c, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] nakładającą, na T. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. [...] zwanego dalej także "stroną", "skarżącym" karę pieniężną w wysokości 5000 złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] listopada 2013 r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Pan T. G. =, który jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P. [...] wykonywał przejazd z ładunkiem mocznika w workach po 50 kg, w big bagach 500 kg. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r.

W związku ze stwierdzonym przekroczeniem dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową pojazdu zostało przeciwko stronie wszczęte postępowanie administracyjne, które zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r., nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5000 złotych.

Od powyższej decyzji skarżący odwołał się do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W odwołaniu zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie art. 64, art. 140 aa, art. 140 ab ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony co skutkowało nienależytym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Skarżący wniósł o zmianę decyzji poprzez przyjęcie, że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a co za tym idzie o umorzenie postępowania a także ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarżący podniósł, że na okoliczności związane z brakiem jego wpływu na powstałe naruszenie winien być przesłuchany w charakterze strony a także organ powinien dopuścić dowód z zeznań osoby dokonującej załadunku. Jednakże organ nie uwzględnił powyższych wniosków dowodowych. Według oceny strony przyczyną stwierdzonego naruszenia mogło być wadliwe rozmieszczenie towaru na pojeździe przez załadowcę i w konsekwencji przesunięcie się go w trakcie wykonywania kursu.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organ II instancji wskazał, że w dacie kontroli pojazd, którym kierował Pan T. G. poruszał się drogą krajową nr [...] i przekroczył dopuszczalny nacisk osi na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów silnikowych o nacisku pojedynczej osi do 10 ton.

W wyniku zmierzenia i zważenia pojazdu członowego stwierdzone zostało przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego – 11 ton – przekroczenie o 1 tonę zaś podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Miejsce ważenia legitymowało się protokołem pomiaru pochylenia nawierzchni na stanowisku ważenia pojazdów z 19 września 2013 r. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych typu SAW 10c o nr fabrycznych [...] i [...]. Obie wagi posiadały ważne świadectwa legalizacji ponownej, które zostały wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z terminem ważności do 31 maja 2014 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzenia pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.

Zdaniem organu odwoławczego, materiał dowodowy, zgromadzony w sprawie wskazuje, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, skutkującego nałożeniem na prowadzącego pojazd kary pieniężnej. Zgodnie z art. 140aa ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, karę pieniężną nakłada się na: 1) podmiot wykonujący przejazd, 2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. Z powyższego przepisu, jak podkreślił Główny Inspektor Transportu Drogowego wynika, że za naruszenie przepisów przede wszystkim odpowiada podmiot wykonujący przejazd zaś odpowiedzialność innych podmiotów następuje dopiero po stwierdzeniu, że podmioty te miały wpływ lub godziły się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Odnosząc się do argumentacji strony, że organ I instancji w toku przeprowadzonego postępowania nie przesłuchał jej oraz osoby dokonującej załadunku, organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie było potrzeby przeprowadzenia ww. dowodów. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej na podmiot wykonujący przejazd. Okoliczności dotyczące załadunku nie miały znaczenia dla podmiotu wykonującego przejazd.

Według oceny Głównego Inspektora Transportu Drogowego organ I instancji nie naruszył art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd.

W niniejszej sprawie dokonywano przejazdu z ładunkiem podzielnym, który jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym). Stosownie do art. 140ab ust. 2 Prawa o ruchu drogowym w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2 za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Ponownie rozpoznając sprawę organ nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Strona na powyższe okoliczności nie przedstawiła stosownych dowodów. W świetle zebranego materiału dowodowego strona miała wpływ na powstanie naruszenia a przy realizacji przejazdu nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem.

Na decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. T. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1) przepisów art. 64 oraz art. 140aa i art. 140ab Prawa o ruchu drogowym,

2) przepisów art. 77 i 78 k.p.a. w zakresie nieuwzględniającym wniosków dowodowych strony, co skutkowało nienależytym wyjaśnieniem stanu faktycznego.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. a także obciążenie organów transportu drogowego kosztami postępowania.

Uzasadniając podniesione zarzuty, skarżący przede wszystkim podniósł, że organy orzekające w sprawie bezpodstawnie nie uwzględniły podnoszonej przez niego okoliczności, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Powinny one bowiem uwzględnić, że kierowca a tym samym skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Według oceny skarżącego postępowanie w ogóle nie powinno być wszczynane. Skarżący nie zgodził się z poglądem, że sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej opartej na transporcie drogowym przypisuje skarżącemu zaostrzony wzorzec staranności, albowiem wszyscy użytkownicy dróg zajmujących się transportem drogowym, którzy mogą być kontrolowani przez służby inspekcji transportu drogowego są przedsiębiorcami, którzy – czy to na własny użytek, czy na potrzeby innych podmiotów, dokonują przewozów po polskich drogach.

Skarżący nie zgodził się z poglądem organów, że skoro dopuścił pojazd do ruchu, to miał bezpośredni wpływ na popełnienie naruszenia drogowego. Według oceny skarżącego dopiero przypisanie określonego działania lub nawet zaniechania skarżącego mogło do podobnych wniosków doprowadzić, a tego organy nie dokonały. W niniejszej sprawie zarzucono skarżącemu, że dopuścił a wręcz godził się z tym, że przewożony towar jest nieprawidłowo rozmieszczony na pojeździe. Tak jednak nie było, a miały to wyjaśnić zeznania T. G. oraz osoby, która dokonywała załadunku towaru. Organ orzekający w sprawie nie dopuścił powyższych dowodów, błędnie twierdząc, że te wnioski skarżącego wykraczały poza istotę postępowania. Tymczasem skarżący jako podmiot, na którym spoczywał ciężar dowodu, zgłaszał wnioski dowodowe kluczowe dla przyjęcia jego odpowiedzialności w sprawie. Mając na uwadze wyniki kontroli, zawarte w protokole kontroli z dnia [...] listopada 2013 r. należało uwzględnić nieznaczną możliwość przemieszczenia się towaru, która wynikła z nieprawidłowego jego ułożenia przez pracownika firmy załadunkowej. Skarżący nie podejrzewał, że ładunek może być nieprawidłowo rozmieszczony, ponieważ pracownik firmy załadowczej zapewniał go, że nieprawidłowości nie ma. Na te okoliczności miały być przeprowadzone zawnioskowane dowody, które bez powodu nie zostały uwzględnione przez organ.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywanej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, nie naruszają prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Strona skarżąca nie neguje wyników kontroli tj., że stwierdzone zostało przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedyńczą oś napędową pojazdu o 1 tonę, uważa jednak, że w okolicznościach danej sprawy dochowała ona należytej staranności w realizacji czynności związanej z przejazdem oraz, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Z tymi twierdzeniami strony nie sposób jest się zgodzić.

W myśl art. 140 aa ust. 3 pkt 1 karę pieniężną za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jego odpowiedzialność w takiej sytuacji podlega reżimowi odpowiedzialności na zasadzie ryzyka.

Jednakże w myśl art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

W niniejszej sprawie skarżący przewoził mocznik w workach i w bigbagach, stąd nie zachodziła możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie art. 140aa ust. 4 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym. Jeżeli zaś chodzi o przesłanki, o których mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 1) a) i b) Prawa o ruchu drogowym to ich istnienie w okolicznościach danej sprawy winien wykazać podmiot wykonujący przejazd. Z sytuacją "braku wpływu" mamy do czynienia wówczas, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia albo gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Natomiast dołożenie "należytej staranności" ma miejsce wówczas, gdy przewoźnik uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przejazd, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa (cytowany przez organ wyrok NSA z 6 kwietnia 2011 r., sygn. II GSK 404/10).

Organy orzekające w sprawie słusznie uznały, że skarżący, aby uniknąć kary nie może skutecznie powoływać się na sposób załadunku towaru na jego pojazd. Zwracanie uwagi załadowcy nie jest aktem szczególnej staranności ze strony przewoźnika. W tej sytuacji, kiedy skarżący sam złożył wyjaśnienia i dodatkowo zgłosił niesprecyzowany wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z zeznań osoby dokonującej załadunku brak było podstaw, aby wnioski skarżącego uwzględnić.

Wobec powyższego chybiony jest zarzut skargi odnośnie niepoczynienia przez organy istotnych ustaleń w sprawie. Według oceny Sądu, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny oraz zastosowały przepisy prawa materialnego, co czyni zarzuty skargi bezzasadnymi.

W powyższej sytuacji Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.