Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2065/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 188, art. 203 pkt. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 353/12 w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Ministra Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] i decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz W.K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 9 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 353/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] lutego 2012 r., nr [...]. Decyzją tą Minister uchylił zaskarżoną przez W. K. decyzję Wojewody Małopolskiego z [...] czerwca 2011 r., nr [...] i orzekł o odmowie uchylenia decyzji tegoż Wojewody z [...] maja 2000 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia.

Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy:

Decyzją z [...] maja 2000 r. nr [...], Wojewoda Małopolski, działając na wniosek Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad, orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w Krakowie, działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], wskazując jako właścicielki F. z A. N. – 1/2 części i A. z G. L. – 1/4 części, w uzasadnieniu stwierdzając, iż współwłaściciele nieruchomości co do 2/16 części zbyli ją aktem notarialnym z [...] maja 1999 r. na rzecz Skarbu Państwa, zaś Skarb Państwa był właścicielem pozostałych 2/16 części, w tym 1/16 jako spadkobierca S. K., na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Krakowie z [...] października 1979 r.

Wnioskiem z 27 maja 2010 r., W. K. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją, wskazując, iż jako strona postępowania nie brał udziału, a jego prawo wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w Krakowie z [...] stycznia 2007 r., zmieniającego ww. postanowienie z [...] października 1979 r. i stwierdzając, iż jest on jedynym spadkobiercą S. K..

Wojewoda następnie, decyzją z [...] lipca 2010 r. nr [...], odmówił wznowienia postępowania, wyjaśniając, iż decyzja wywłaszczeniowa obejmowała tylko udziały F. N. i A. L., a nie dotyczyło S. K.. Minister Infrastruktury, po rozpoznaniu odwołania W. K., decyzją z [...] stycznia 2011 r. nr [...], uchylił decyzję Wojewody i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania, w wyniku czego Wojewoda, postanowieniem z 17 marca 2011 r. nr [...], wznowił postępowanie, a następnie umorzył je, decyzją z [...] czerwca 2011 r. nr [...], stwierdzając, iż decyzja wywłaszczeniowa nie obejmowała udziału S. K., zatem nie ma podstaw do prowadzenia postępowania po jego wznowieniu.

Po rozpoznaniu odwołania W. K., Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] lutego 2012 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody i odmówił uchylenia decyzji wywłaszczeniowej, stwierdzając, że udział w wysokości 1/16 należący do S. K. nie był przedmiotem postępowania wywłaszczeniowego, zatem jego spadkobierca nie może być uznany za stronę postępowania, jednak we wznowionym postępowaniu mogą zapaść decyzje tylko na podstawie art. 151 k.p.a., zatem błędne było umorzenie wznowionego postępowania, natomiast należało odmówić uchylenia decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tak jak w postępowaniu administracyjnym, W. K. podniósł, że jako spadkobierca S. K. jest stroną postępowania wywłaszczeniowego, a nie brał w nim udziału.

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd, po omówieniu stanu sprawy w części historycznej i powtórzenia w części dotyczącej rozważań, powtórzył argumenty organów administracji, stwierdzając, iż przedmiotem postępowania wywłaszczeniowego były jedynie udziały stanowiące własność F. N. i A. L., zatem nie można uznać, że przymiot strony postępowania wywłaszczeniowego służyły spadkobiercom S. K., zaś powoływana okoliczność o zmianie postanowienia dotyczącego spadku po S. K. nie ma wpływu na tę ocenę, gdyż nie powoduje nadania przymiotu strony.

Reprezentowany przez adwokata, W. K. wniósł skargę kasacyjną od wskazanego na wstępie wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi do ponownego rozpoznania i zarzucając na podstawie art. 173 i art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi:

– naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez uznanie, że nie zaistniały okoliczności dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz art. 28 k.p.a. przez uznanie, iż prawa skarżącego nie zostały naruszone albowiem postępowanie wywłaszczeniowe nie obejmowało udziałów należących do S. K. i tym samym skarżący nie jest stroną postępowania. Naruszenie ww. przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowe ich zastosowanie doprowadzi do wznowienia postępowania wywłaszczeniowego zakończonego decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2000 r. znak [...] i wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego okoliczność, że spadek po S. K. nabył skarżący W. K.. WSA błędnie podkreślił, iż postępowanie wywłaszczeniowe nie obejmowało udziałów należących do S. K. i tym samym naruszył ww. przepisy,

– naruszenie art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez lakoniczne sformułowanie motywów rozstrzygnięcia WSA i braku odniesienia się do pełnej argumentacji skarżącego zawartej w jego skardze do WSA w Warszawie oraz art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez oddalenie skargi pomimo jej zasadności. Naruszenie ww. przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dokładna analiza stanu faktycznego przedmiotowej sprawy oraz odniesienie się do pełnej argumentacji skarżącego (tj. m.in. kwestii, iż zmiana postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku prowadzi do nieprawidłowej sytuacji, gdyż uczestnikami postępowania wywłaszczeniowego powinni być prawnie ustaleni spadkobiercy) doprowadziłaby do uwzględnienia skargi i wznowienia postępowania wywłaszczeniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, bowiem odmowa przyznania W. K. przymiotu strony w postępowaniu wywłaszczeniowym, którego skutkiem został on w istocie pozbawiony praw do nieruchomości narusza art. 28 k.p.a., negując jego interes prawny.

W dacie wydawania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości – [...] maja 2000 r. pozostawało w obrocie prawnym postanowienia Sądu Rejonowego w Krakowie z [...] października 1979 r., na mocy którego następcą prawnym S. K. był Skarb Państwa. Dalej, na skutek czynności cywilnoprawnych – umowy kupna-sprzedaży nieruchomości – stan prawnym wywłaszczonej nieruchomości przedstawiał się następująco: F. N. – 1/2, A. L. 1/4, Skarb Państwa 1/16, a nadto również pozostałe 2/16 gdyż 1/16 – nabyte tytułem dziedziczenia po S. K., 2/16 nabyte od pozostałych współwłaścicieli umową z 2[...] maja 1999 r. Z tego względu wywłaszczeniowa decyzja Wojewody Małopolskiego z [...] maja 2000 r. prawa własności nieruchomości pozbawiła F. N. i A. L. i te osoby były stronami postępowania.

Jednak już po dokonaniu wywłaszczenia sytuacja zmieniła się, bowiem okazało się, iż spadkobiercą S. K. jest nie Skarb Państwa, ale W. K. – postanowienie Sądu Rejonowego [...] stycznia 2007 r., co oznacza, że część nieruchomości należąca mu się z tytułu dziedziczenia również podlega wywłaszczeniu. W takiej sytuacji nie można mu odmówić przymiotu strony w postępowaniu wywłaszczeniowym, bowiem skutkiem tego postępowania został on pozbawiony nieruchomości, do której posiadał prawo wynikające z dziedziczenia.

Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 188 i art. 203 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270).