Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 989/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 ust. 1, ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 83
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tekst jednolity.
article: art. 190 ust. 1, ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant: Sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi A Spółki z o. o. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności oddala skargę. a.bł.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania Spółki A z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...].

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie wszczęte na wniosek Spółki A sp. z o.o. w Ł. w sprawie przekształcenia przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A nr 242/250, oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka nr 77/28 o powierzchni 1,5114 ha w obrębie [...], objętej księgą wieczystą nr [...], w prawo własności, wskazując na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 (Dz.U. poz. 373), który wszedł w życie w dniu 17 marca 2015 r.

W odwołaniu od tej decyzji Spółki A z o.o. w Ł. wniosła o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności. Odwołująca Spółka podniosła zarzuty naruszenia: art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a., art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 k.p.a.; art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 k.p.a., art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 83 ze zm.) – dalej w skrócie "u.p.p.u.w.", utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ II instancji podniósł, że w myśl art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. w brzmieniu obowiązującym od dnia 9 października 2011 r., nadanym ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 187, poz. 1110), osoby fizyczne i prawne będące

w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Z treści tego przepisu wynika więc, że uprawnienie do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności przysługuje: zarówno osobom fizycznym, jak i osobom prawnym będącym

w określonej wyżej dacie jej użytkownikami wieczystymi, w stosunku do wszystkich nieruchomości, niezależnie od ich rodzaju.

Jednakże w wyroku z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13, ogłoszonym

w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 17 marca 2015 r. (poz. 373), sprostowanym postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r., Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto:

a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji,

b) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji.

Przytoczona część sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego odsyła do art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. w brzmieniu obowiązującym bezpośrednio przed wejściem w życie wskazanej w niej ustawy nowelizującej. Miał on wówczas następującą treść: "Osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo

w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne." Przepis ten przyznawał zatem uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości

w prawo własności wyłącznie osobom fizycznym będącym ich użytkownikami wieczystymi w dniu 13 października 2005 r. (data wejścia w życie u.p.p.u.w.); tylko

w odniesieniu do określonych kategorii nieruchomości: zabudowanych na cele mieszkaniowe, zabudowanych garażami, przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę

i rolnych (w znaczeniu wynikającym z jego treści).

Istota orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (w przytoczonej części) sprowadza się do stwierdzenia niekonstytucyjności art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. w zakresie zmian wprowadzonych w tym przepisie z dniem 9 października 2011 r., czyli w konsekwencji do przywrócenia jego brzmienia obowiązującego przed tą nowelizacją. Uwzględniając powołany wyrok należy więc przyjąć, że od daty jego wejścia w życie istnieje podstawa prawna do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności, jeżeli prawo to przysługuje (a także przysługiwało w dniu 13 października 2005 r.) osobom fizycznym oraz jedynie w stosunku do ściśle określonych rodzajów nieruchomości, wymienionych w art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 9 października 2011 r. Wyjątki od tej reguły ograniczają się do sytuacji uregulowanych w art. 1 ust. 1a i 2 oraz ust. 3 (w brzmieniu sprzed nowelizacji).

W oparciu o całokształt unormowań obowiązujących w dacie orzekania przez Kolegium, które nie uległy zmianie od daty wydania decyzji organu I instancji, organ odwoławczy stwierdził, że osoby prawne mogą żądać przekształcenia na drodze administracyjnej przysługującego im prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tylko

w odniesieniu do konkretnych rodzajów nieruchomości wskazanych w art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją) i tylko wtedy, gdy są - alternatywnie: właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje udział w prawie użytkowania wieczystego (art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.p.u.w.); spółdzielniami mieszkaniowymi będącymi właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.p.p.u.w.); następcami prawnymi osób, o których mowa powyżej (art. 1 ust. 3 u.p.p.u.w.).

W innych wypadkach brak jest podstawy prawnej do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobie prawnej w prawo własności.

Następnie Kolegium przywołało brzmienie art. 188 i art. 190 Konstytucji RP, wywodząc, że wyrok z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczny oraz, że wobec braku określenia przez Trybunał Konstytucyjny innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego należy przyjąć, że wyrok ten wszedł w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, tj. w dniu 17 marca 2015 r., co oznacza, że wywołuje on skutki prawne od tej daty.

W rozpatrywanej sprawie jest bezsporne, że wnioskodawczyni, Spółka A z o.o. w Łodzi, jest osobą prawną w myśl art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.), do której nie mają zastosowania normy szczególne zawarte w art. 1 ust. 2 i 3 u.p.p.u.w. Nie jest bowiem - co oczywiste - spółdzielnią mieszkaniową, a także - niezależnie od jej statusu jako osoby prawnej - nie jest właścicielem lokalu, którego udział w nieruchomości wspólnej obejmuje udział w prawie użytkowania wieczystego, ani następcą prawnym ww. osób. Tym samym z chwilą wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 Spółka utraciła prawo do żądania przekształcenia, w drodze decyzji, przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A nr 242/250 w prawo własności, abstrahując nawet od tego, jaki charakter ma nieruchomość będąca przedmiotem postępowania. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności nie ma bowiem istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, czy grunt ten można zakwalifikować jako nieruchomość zabudowaną na cele mieszkaniowe lub zabudowaną garażami albo przeznaczoną pod tego rodzaju zabudowę bądź nieruchomość rolną, czy jest on nieruchomością niespełniającą kryteria określone w art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 9 października 2011 r.). Na marginesie Kolegium stwierdziło że w świetle zebranych dowodów grunt objęty niniejszym postępowaniem nie należy do żadnej z kategorii nieruchomości, z którymi wiąże się prawna dopuszczalność przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Przemawia za tym już treść wniosku o przekształcenie, w którym nieruchomość oznaczona jako działka nr 77/28 w obrębie [...] została określona przez samą stronę jako "przeznaczona na cele działalności gospodarczej", a w sposób definitywny potwierdzają tę tezę dane ewidencji gruntów i budynków oraz wpisy w dziale [...] księgi wieczystej nr [...], z których wprost wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowi zabudowany teren przemysłowy (oznaczony symbolem [...]).

Wobec powyższego Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że w aktualnym stanie prawnym nie jest możliwe przekształcenie prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr 77/28 w prawo własności, co czyni postępowanie w tej sprawie bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. W ocenie organu II instancji wejście w życie powołanego wyroku spowodowało bowiem odpadnięcie jednego z elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 K.p.a. - sytuację, gdy wskutek zmiany stanu prawnego w sposób oczywisty zachodzi brak podstaw faktycznych

i prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w związku z tym, że osoba, która wystąpiła z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności utraciła legitymację prawną do domagania się takiego przekształcenia w odniesieniu do nieruchomości będącej przedmiotem jej prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółka A z o.o. z siedzibą w Ł. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i jej zmianę poprzez przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Według strony skarżącej decyzja narusza art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie z urzędu charakteru przedmiotowej nieruchomości i oparcie się tylko na twierdzeniach skarżącego, że nieruchomość przeznaczona jest na cele niemieszkaniowe oraz użytkowe oraz nieustalenie, że w 2005 r. właścicielem przedmiotowej nieruchomości były osoby fizyczne E.Ł., M. Ł., K.Ł. i M. Ł. - wspólnicy spółki cywilnej, a skarżący jest ich sukcesorem generalnym.

Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o umorzeniu postępowania wszczętego na Spółki A z o.o. w Ł. w sprawie przekształcenia przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A nr 242/250, nie stwierdził istotnych uchybień przepisom obowiązującego prawa materialnego

i procesowego.

Jak wynika z akt sprawy Spółki z o.o. w Ł., będąca niewątpliwie osobą prawną w rozumieniu art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.), wnioskiem z dnia [...], złożonym w siedzibie organu w dniu [...], zwróciła się do Prezydenta Miasta Ł. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nr ewid. 77/28, położonej w Ł. przy ul. A nr 242/250, przeznaczonej na cele działalności gospodarczej, będącej obecnie własnością gminy Miasto Ł. Rzeczona nieruchomość, jak trafnie wywiodły organy obu instancji nie posiada przeznaczenia mieszkaniowego. Ma ona charakter gospodarczy, jest bowiem zabudowana zespołem budynków o różnej funkcji (handlowo-usługowe, biurowe, inne niemieszkalne). Na podstawie ewidencji gruntów i budynków oraz wpisu w dziale [...] księgi wieczystej nr [...] ustalono, że przedmiotowa nieruchomość stanowi zabudowany teren przemysłowy (oznaczony symbolem [...]).

Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. w brzmieniu obowiązującym w dacie wystąpienia przez skarżącą Spółkę z wnioskiem o przekształcenie, nadanym na mocy art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 187, poz. 1110) osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności.

Skutkiem tej nowelizacji było bez wątpienia przyznanie osobom fizycznym, a także osobom prawnym będącym w określonej wyżej dacie użytkownikami wieczystymi jakichkolwiek nieruchomości (niezależnie od ich rodzaju) do wystąpienia z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Do dnia 9 października 2011 r., kiedy to wspomniana nowelizacja weszła w życie, przepis art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. wprowadzał bowiem istotne ograniczenia w tym zakresie zarówno o charakterze podmiotowym, jak i przedmiotowym, stanowiąc, iż osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo

w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne.

Jednakże w wyroku z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 Trybunał Konstytucyjny (OTK-A 2015/3/28, Dz.U. z 2015 r., poz. 373) orzekł, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego

w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto:

a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji,

b) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji.

Jak wynika z treści uzasadnienia wyroku "skutkiem stwierdzenia przez Trybunał zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. z art. 2 Konstytucji oraz - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego - z art. 165 ust. 1 Konstytucji jest brak podstawy prawnej dla przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skutek ten jest ograniczony tylko do tych sytuacji, w których - do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów - użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia.

Wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje przede wszystkim osoby prawne, z wyjątkiem: 1) spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i 2) tych osób prawnych, którym - jako właścicielom lokali - służył związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Tylko te dwie kategorie osób prawnych znalazły się bowiem w kręgu beneficjentów uwłaszczenia w ustawie

o przekształceniu z 2005 r., w jej pierwotnym kształcie (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2). Pozostałe osoby prawne uzyskały ten przywilej bez żadnego konstytucyjnego uzasadnienia, na mocy przepisu uznanego przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją.

Ponadto, na skutek niniejszego wyroku Trybunału, ustawowa podstawa do administracyjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności została wyłączona w odniesieniu do wąskiego kręgu osób fizycznych, którym ustawodawca w przepisach poprzedzających wejście w życie ustawy nowelizującej

z 2011 r. nie przyznał możliwości żądania przekształcenia. A contrario, zachowuje podstawę prawną uwłaszczenie osób fizycznych na podstawie wcześniejszych ustaw

z 1997, 2001 i 2003 r., a także uwłaszczenie przewidziane w ustawie o przekształceniu z 2005 r. w jej pierwotnym zakresie i w zakresie ukształtowanym ustawą nowelizującą

z 2007 r.

Jednym ze skutków ustawy nowelizującej z 2011 r., który miał wpływ na stwierdzenie przez Trybunał zakresowej niezgodności kwestionowanego przepisu z art. 165 ust. 1 Konstytucji, było zniesienie końcowego terminu występowania przez zainteresowanych z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Termin ten przewidziany był w art. 1 ust. 5 ustawy o przekształceniu z 2005 r., w jej brzmieniu sprzed przyjęcia ustawy nowelizującej z 2011 r., który to przepis został uchylony przez art. 2 pkt 1 lit. f ustawy nowelizującej z 2011 r.

Trybunał nie oceniał jednak konstytucyjności przepisu znoszącego termin końcowy, gdyż wnioski gmin w ogóle nie dotyczyły przepisów ustawy nowelizującej 2011 r.

W konsekwencji, co wydaje się oczywiste, wyrok Trybunału - stwierdzający niekonstytucyjność określonego zakresu art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu

z 2005 r. - nie "wskrzesza" uchylonego w wyniku nowelizacji ust. 5. Trybunał nie może przywrócić terminu, który był przewidziany w uchylonym przepisie, ani - co tym bardziej oczywiste - nie ma kompetencji do określenia nowego terminu końcowego, ograniczającego składanie wniosków o uwłaszczenie.

Brak tego terminu nie ma żadnego znaczenia dla ochrony prawa własności państwa

i jednostek samorządu terytorialnego w wypadku, gdy z wnioskami występowałyby podmioty pozbawione, na skutek niniejszego wyroku, możliwości żądania przekształcenia. Odmowa przekształcenia jest bowiem uzasadniona ze względów merytorycznych (brak uprawnienia), niezależnie od tego, kiedy wniosek został złożony. Nie sposób natomiast nie zauważyć, że na skutek uchylenia art. 1 ust. 5 ustawy

o przekształceniu z 2005 r. wzmocniona została sytuacja podmiotów, które uprawnienie do przekształcenia uzyskały przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2011 r. Podmioty te nadal zachowują uprawnienie, mimo upływu końcowego terminu składania wniosków o przekształcenie, jaki pierwotnie wyznaczył ustawodawca (31 grudnia

2012 r.)."

Według sądu organy administracyjne doszły do trafnego przekonania, że cytowane wyżej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczne, miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny - dwunastu miesięcy. W przypadku orzeczeń, które wiążą się z nakładami finansowymi nie przewidzianymi w ustawie budżetowej, Trybunał Konstytucyjny określa termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego po zapoznaniu się z opinią Rady Ministrów.

Nie budzi wątpliwości, że w omawianym wyżej wyroku Trybunał Konstytucyjny nie określił innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, w związku

z czym wszedł on w życie z dniem ogłoszenia, co miało miejsce w Dzienniku Ustaw

z dnia 17 marca 2015 r., poz. 373. Od tego też momentu wiązał organy orzekające w tej sprawie, które dotychczas nie rozstrzygnęły wniosku skarżącej Spółki ostateczną decyzją administracyjną i determinował treść rozstrzygnięcia.

Skutkiem tego orzeczenia, co wynika wprost z jego uzasadnienia i co trafnie wywiodło Kolegium w obszernych motywach zaskarżonej decyzji, jest stwierdzenie, że obecnie osoby prawne mogą żądać przekształcenia na drodze administracyjnej przysługującego im prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tylko w odniesieniu do konkretnych rodzajów nieruchomości wskazanych w art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji z 2011 r., a mianowicie nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych i tylko wówczas gdy są alternatywnie: właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego (art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.p.u.w.); spółdzielniami mieszkaniowymi będącymi właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.p.p.u.w.); następcami prawnymi osób, o których wyżej mowa (art. 1 ust. 3 u.p.p.u.w.).

W przypadku skarżącej Spółki wspomniane warunki bez wątpienia nie zostały spełnione. Strona skarżąca - jak trafnie wywiodło Kolegium - nie jest ani spółdzielnią mieszkaniową, ani właścicielem lokalu, którego udział w nieruchomości wspólnej obejmuje udział w prawie użytkowania wieczystego, ani też następcą prawnym tychże podmiotów. Także charakter nieruchomości objętej wnioskiem wyklucza prawną możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Mając zatem na względzie fakt, że organ administracyjny zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny sprawy obowiązujący w dacie rozstrzygnięcia, prawidłowa jest konkluzja organów obu instancji, iż z dniem 17 marca 2015 r., kiedy to wszedł w życie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 Spółka utraciła prawo do wystąpienia z żądaniem przekształcenia w drodze decyzji administracyjnej.

Konsekwencją powyższych ustaleń winno być podjęcie przez organ decyzji merytorycznej o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W tej sprawie jednak organy obu instancji rozstrzygnęły stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. o umorzeniu postępowania wobec jego bezprzedmiotowości.

W analizowanym stanie faktycznym i prawnym wydanie decyzji umarzającej postępowanie, zamiast decyzji odmownej, nie stanowi istotnego uchybienia powodującego konieczność uchylenia decyzji z uwagi na skutki podjętego w takiej sytuacji rozstrzygnięcia. Zarówno bowiem umorzenie postępowania, jak i decyzja odmowna sprowadzają się do tego, że nie może nastąpić przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności nieruchomości (por. wyroki NSA: z dnia 16 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 383/08 oraz z dnia 7 października 2010 r. sygn. akt I OSK 1673/09; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 479/13, wyrok WSA w Ł. z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 759/15 - dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle poczynionych wyżej rozważań sąd ocenił zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. za chybione i nie mające żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy.

Reasumując, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga - jako nieuzasadniona - podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

IB