Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 782/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 1  par. 1  i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: Art. 3  par. 1, art. 134  par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 192 poz 1378
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

SENTENCJA

| | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi C. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 kwietnia 2022 r. znak SKO.Al./4112/14/2022 w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 1 kwietnia 2022 r. znak: SKO.AI/4112/14/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 3 i ust. 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. 2021 poz. 827 z późn. zm., dalej: u.p.o.u.a.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 735 z późn. zm, dalej: k.p.a.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 29 grudnia 2021 r. nr SO-058321.1.8.2020-3/21 o uznaniu C. P. (dalej: skarżący) za dłużnika alimentacyjnego, uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Powyższe decyzje zostały wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Organ I instancji wyjaśnił, że skarżący wezwany - w trybie art. 4 u.p.o.u.a. - do osobistego stawiennictwa w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego, nie zastosował się do powyższego wezwania, czym uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego. Skarżący nie złożył także oświadczenia majątkowego w wyznaczonym terminie14 dni.

Powyższe okoliczności uzasadniały wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie uznania skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Powołując się na treść art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a., organ I instancji wskazał, że pismem z dnia 1 grudnia 2021 r. skierował do komornika sądowego, prowadzącego postępowanie egzekucyjne zapytanie, czy skarżący wywiązywał się przez okres ostatnich 6 miesięcy ze zobowiązań alimentacyjnych w każdym miesiącu w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów. W odpowiedzi komornik sądowy poinformował, że skarżący nie wywiązywał się przez okres ostatnich 6 miesięcy ze zobowiązań alimentacyjnych w każdym miesiącu w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

W związku z powyższym organ I instancji uznał, że zachodzą przesłanki z art. 5 ust. 3 i 3a u.p.o.u.a., uzasadniające uznanie skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący domagając się unieważnienia decyzji. Zdaniem skarżącego jest to kolejna błędna decyzja administracyjna, wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta Krakowa przez Kierownika Referatu. W związku z powyższym skarżący wnosi o przekazanie sprawy Prokuraturze Rejonowej [...] w K. do postępowania przygotowawczego sygn. akt: [...].

W opisanej na wstępie decyzji z dnia 7 kwietnia 2022 r. znak: SKO.AI/4112/14/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ wskazał, że postępowanie w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych może zostać wszczęte po wystąpieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 u.p.o.u.a., których spełnienie jednakże nie jest wystarczające do wydania decyzji w tym przedmiocie. Aby decyzja taka mogła zostać wydana, zgodnie z 5 ust. 3a u.p.o.u.a. konieczne jest ustalenie, czy przez okres ostatnich 6 miesięcy dłużnik alimentacyjny wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego w każdym miesiącu, w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w K. z dnia 9 grudnia 2021 r. zawierającego zestawienie operacji finansowych w okresie od 1 czerwca 2021 r. do 30 listopada 2021 r. wynika, że w sprawie egzekucyjnej sygn. akt [...] dłużnik - w okresie ostatnich 6 miesięcy nie dokonywał wpłat w wysokości wymienionej w art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, tj. w wysokości nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Z pisma Komornika wynika, że nie są to wpłaty comiesięczne, gdyż w we wrześniu, październiku oraz listopadzie 2021 r. brak było wpłaty.

Jak wynika z akt sprawy skarżący został prawidłowo wezwany przez organ I instancji pismem z dnia 2 lipca 2021 r. do osobistego stawiennictwa w zakreślonym terminie 14 dni, w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego. Skarżący nie zastosował się do powyższego wezwania. Co prawda, w wyżej zakreślonym terminie złożył do organu I instancji pismo, w którym wnosił ze względu na okres urlopowy o odroczenie terminu wezwania, jednakże Kolegium uznało, że słuszne jest stanowisko organu I instancji, iż skarżący nie zastosował się do wezwania, czyli uniemożliwił przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 50 k.p.a. tylko choroba, kalectwo lub inna niedająca się pokonać przeszkoda mogłaby stanowić okoliczność usprawiedliwiającą niestawiennictwo w organie w wyznaczonym przez ten organ terminie. Ponadto w świetle początkowych przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, które w myśl preambuły mają za cel m.in. wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów, Kolegium uznało, że stanowisko skarżącego wyrażone w dniu 14 września 2021 r., że stawi się na wywiad alimentacyjny i złoży oświadczenie majątkowe dopiero po zakończeniu postępowań prokuratorskich i sądowych, nie zasługuje na uwzględnienie.

Końcowo, odpowiadając na zarzuty podniesione w odwołaniu, Kolegium wskazało, że toczące się postępowania prokuratorskie dotyczące, według twierdzeń skarżącego, odpowiedzialności karnej funkcjonariuszy publicznych, nie ma znaczenia dla prawidłowości podjętego obecnie rozstrzygnięcia. Nie jest to zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenie przedmiotowej sprawy i wydanie decyzji. Dlatego brak jest podstaw prawnych, aby Kolegium z urzędu przekazało sprawę organom ścigania.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie jest w przedmiotowej sprawie stronnicze, oraz że manipuluje faktami i dowodami, skutkiem czego jest utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Stosownie do art. 5 ust. 3 u.p.o.u.a., w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:

1) złożenia oświadczenia majątkowego,

2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika,

3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych

- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a., decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Spełnienie chociażby jednej przesłanki z wymienionych w art. 5 ust. 3 u.p.o.u.a., warunkuje wypełnienie dyspozycji tego przepisu, a przesłankę negatywną uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych przewiduje art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 sierpnia 2017 r., sygn. l OSK 2904/15, z dnia 17 września 2019 r., sygn. l OSK 2802/18 i z dnia 16 czerwca 2020 r., sygn. l OSK 2105/19, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. akt [...], na skarżącego został nałożony obowiązek alimentacyjny wobec syna w kwocie 1 000 zł miesięcznie.

Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w K. z dnia 9 grudnia 2021 r. zawierającego zestawienie operacji finansowych w okresie od 1 czerwca 2021 r. do 30 listopada 2021 r.) wynika, że w sprawie egzekucyjnej sygn. akt [...] dłużnik - w okresie ostatnich 6 miesięcy nie dokonywał wpłat w wysokości wymienionej w art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, tj. w wysokości nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów). Jak trafnie więc oceniły organy administracji, w sprawie tej nie ziściła się przesłanka negatywna uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, określona w art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a.

Skarżący do akt postępowania administracyjnego przedłożył potwierdzenia wpłat gotówkowych w kwotach po 497, 50 zł miesięcznie na rachunek Komornika Sądowego, dokonywanych w Urzędzie Pocztowym przez zakład pracy skarżącego – A., w którym skarżący zatrudniony jest na stanowisku lekarza [...] (k. 12 akt sygn. III SPP/Kr 116/22) oraz pełni funkcję dyrektora (k. 21-22 akt sygn. III SPP/Kr 116/22), podnosząc w odwołaniu, że do kwot tych, jego zdaniem, powinny być doliczane opłaty pocztowe ponoszone przez pracodawcę za wpłaty gotówkowe na rachunek Komornika, w kwotach 3,50-3,99 zł miesięcznie. Wbrew jednak stanowisku skarżącego, opłaty pocztowe ponoszone przez jego pracodawcę, nie mają żadnego wpływu na ustalenie wywiązywania się przez dłużnika w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów, znaczenie ma kwota przekazywana wierzycielowi alimentacyjnemu lub Komornikowi Sądowemu prowadzącemu postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela alimentacyjnego, a w niniejszej sprawie była ona niższa niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Skarżący wzywany przez organ prowadzący postępowanie pierwszoinstancyjne, do osobistego stawiennictwa w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego, nie stawił się w siedzibie organu, mimo że został prawidłowo pouczony o konsekwencjach niestawiennictwa, wskazując że trwa okres wakacyjno-urlopowy. Natomiast stawiwszy się w organie w dniu 14 września 2021 r., oświadczył że zgodzi się na wywiad alimentacyjny i złoży oświadczenie majątkowe dopiero po zakończeniu postępowań prokuratorskich i sądowych. Stanowisko skarżącego nie może być jednak uznane za usprawiedliwioną przyczynę nieprzeprowadzenia z nim wywiadu alimentacyjnego i niezłożenia przez niego oświadczenia majątkowego.

Przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że muszą być ściśle stosowane przez organy administracji. Skoro zatem w stosunku do skarżącego ziściła się przesłanka do wszczęcia postępowania określona w art. 5 ust. 3 omawianej ustawy i - jak prawidłowo ustaliły organy - nie ziściła się przesłanka negatywna uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, określona w art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, to wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.