Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 118/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: *Stwierdzono bezskuteczność czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków
Powołane przepisy: article: par. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1310
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
article: par. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 18 poz 177
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.
article: art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 67
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia NSA Józef Kremis Protokolant Aneta Szmyt po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 lipca 2012 r. sprawy ze skargi I.B. na czynność Starosty Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zawyżonej opłaty za wydanie karty pojazdu I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Starosty Ś. na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. I. B. (dalej skarżąca), jako spadkobierca po ojcu, który uiścił w [...] r. kwotę [...] zł tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu dla samochodu osobowego marki Ford Escort nr rej. [...], zwróciła się do Starostwa w Ś. z prośbą o zwrot nadpłaconej opłaty za kartę pojazdu w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. (sygn. akt U 6/04) stwierdzający niekonstytucyjność przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz.1310). Podniosła, że wyżej wymieniony wyrok Trybunału Konstytucyjnego powinien mieć analogiczne zastosowanie do przepisów § 1 wcześniej obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 18, poz.177).

W odpowiedzi, pismem (Nr [...]) z dnia [...] r. Starosta Ś. odmówił zwrotu opłaty, argumentując stanowisko koniecznością działania na podstawie przepisów prawa, to jest obowiązującego w momencie pobierania opłaty rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, ustalającego przedmiotową opłatę w kwocie [...] zł. Podniesiono w piśmie, że wyżej wymieniony wyrok Trybunału Konstytucyjnego, nie ma wpływu na ocenę prawną roszczenia, gdyż orzeczenie to nie posiada mocy wstecznej, co oznacza, że nie ma zastosowania do stanu faktycznego zaistniałego przed dniem [...] r.

W związku z powyższym pismem z dnia [...] r., skarżąca pismem z dnia [...] r. wezwała Starostwo Powiatowe w Ś. do zapłaty przedmiotowej nadpłaconej opłaty w wysokości [...] zł wraz z odsetkami od dnia [...] r., w terminie czternastu dni od daty otrzymania niniejszego pisma. W uzasadnieniu przedstawiła przebieg postępowania oraz ponownie powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. Podniosła, że niekonstytucyjność rozporządzenia z 2002 r. potwierdza orzecznictwo sadów administracyjnych.

W odpowiedzi, pismem z dnia [...] r. Starosta podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] r., o braku podstaw prawnych do zwrotu żądanej opłaty za kartę wydaną dla przedmiotowego pojazdu.

W skardze do WSA we Wrocławiu, skarżąca wniosła o:

1. uchylenie decyzji w całości w sprawie odmowy zwrotu nadpłaty w wysokości [...] zł wraz z odsetkami od dnia [...] r. z tytułu wydanej karty pojazdu - samochodu osobowego marki FORD,

2. nakazanie Staroście Powiatowemu w Ś. zwrotu nadpłaty w wysokości [...] zł wraz z odsetkami od dnia [...] r. z tytułu wydanej karty pojazdu - samochodu osobowego marki FORD

3. zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przypisanych.

W uzasadnieniu podniesiono, że w sprawie kwestionowana opłata została pobrana nie tylko przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17.01.2006 r., ale również na podstawie wcześniejszego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 04.03.2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Rozporządzenie to wprawdzie nie było przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, niemniej przedstawione przez TK rozważania należy w całej rozciągłości odnieść do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 04.03.2002 r. Podniesiono w uzasadnieniu, że jedyną różnicą pomiędzy aktem, który w ocenie TK pozostawał w sprzeczności z Konstytucją a aktem wcześniejszym jest wysokość opłaty (opłata została zmniejszona z [...] zł do [...] zł). Niewątpliwie jednak wymienione w rozporządzeniu z dnia [...] r. opłaty związane z wydaniem karty pojazdu uznać należy za zbyt wysokie i nie odpowiadające faktycznym kosztom. Skoro opłata za wydanie karty pojazdu, zdaniem Trybunału, w istocie jest daniną publiczną w takiej wysokości niedopuszczalnej, tym bardziej za niezgodne z Konstytucją należy uznać rozporządzenie z dnia [...] r.

Powyższe stanowisko, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 04.03.2002 r. jest niezgodne z Konstytucją RP, zdaniem skarżącej, znajduje uzasadnienie w orzecznictwie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 04.06.2008 r. - sygn. akt III SA/Gd 144/08; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 04.11.2009r. - sygn. akt II SA/Po 422/09; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17.12.2009 r. - sygn. alt IV SA/Po 659/09; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 06.10.2010 r. - sygn. akt III SA/Wr 266/10.

Dodatkowo w uzasadnieniu powołano art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Przepis ten stanowi, że żadne Państwo Członkowskie nie nakłada pośrednio ani bezpośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych wyższych od tych, jakie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty krajowe. Zdaniem skarżącej, w tym wypadku chodzi o przepis § 1 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 04.03.2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Przepis ten wprowadził zróżnicowaną opłatę za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polski w wysokości [...] zł i za wydanie karty pojazdu w państwie pochodzenia w wysokości [...] zł. Wskazano w uzasadnieniu, że w postanowieniu z dnia 10.12.2007r. Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że art. 90 akapit pierwszy Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak ta przewidziana w § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.07.2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Trybunał stwierdził, że opłata ta w praktyce nakładana jest w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego samochodu, jeśli jest on tam zarejestrowany.

W odpowiedzi na skargę, organ potrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej. Podkreślił, że dokonując rejestracji przedmiotowego pojazdu organ rejestrujący działał w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z póź. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Natomiast, stosownie do art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r., kartę pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niż określony w ust. 1, wydaje za opłatą właściwy w sprawach rejestracji starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu za wydanie karty pojazdu dla pojazdu niedopuszczonego do ruchu lub dopuszczonego do ruchu czasowo albo warunkowo w państwie pochodzenia organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości [...] zł.

Wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu dla samochodu marki Ford Escort nr rej. [...] (zakupionego na terenie Niemiec, po raz pierwszy rejestrowanego na terenie Polski) zgodnie z wyżej wymienionym rozporządzeniem wynosiła [...] zł i taką opłatę pobrano w dniu rejestracji przedmiotowego pojazdu, to jest w dniu [...] r. Natomiast odmowa zastosowania § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu skutkowałaby niemożliwością dokonania rejestracji innych niż nowe pojazdów sprowadzonych z zagranicy.

Podkreślono w uzasadnieniu, że Starosta Powiatowy będąc organem administracji publicznej ma bezwzględny obowiązek działania na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 6 KPA), ale nie ma obowiązku dokonywania oceny przepisów pod kątem ich zgodności z Konstytucją. To Minister Infrastruktury określił wysokość opłat za kartę pojazdu w sposób sprzeczny z Konstytucją zaś opłaty te były jedynie pobierane przez powiaty, które są odrębnymi od Skarbu Państwa osobami prawnymi, a Starostowie mieli obowiązek ich pobierania, ponieważ zaniechanie poboru stanowiłoby naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Odnośnie wskazanego w skardze art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, wskazano w odpowiedzi na skargę, że to na prawodawcy krajowym spoczywa obowiązek dopilnowania, aby prawo krajowe było zgodne z Konstytucją oraz prawem wspólnotowym. Natomiast odnośnie żądania skarżącej w zakresie zwrotu odsetek od pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu dla przedmiotowego pojazdu, podniesiono, że nie ma podstaw prawnych, ponieważ w niniejszej sprawie brak jest stosownego przepisu prawnego, który mógłby stanowić podstawę domagania się od organu przyznania odsetek.

Podtrzymano stanowisko, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. określa skutki na przyszłość i nie może być podstawą do kwestionowania wcześniej zapadłych rozstrzygnięć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd uwzględniając skargę na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Sąd może w wyroku uznać uprawnienie bądź obowiązek wynikające przepisów prawa (art. 146 p.p.s.a.).

Na wstępie należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r. (I OPS 3/07, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 21) stwierdził, że "skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)". Wywiódł przy tym, że skoro "obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej, to po pierwsze – sam obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa, a po drugie – organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, przy czym nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej. Odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu, organ odnosi się do obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, na które jednak przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".

W kontekście przywołanego orzeczenia, Sąd w obecnym składzie podziela to stanowisko, uznając w konsekwencji, że w rozpatrywanej mamy do czynienia z tzw. materialno-techniczną czynnością w zakresie odmowy przez Starostę Ś. zwrotu zawyżonej opłaty za kartę pojazdu.

Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę na akt lub czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku aktów lub czynności określonych w art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy skargę można zaś wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to należy natomiast wnieść w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności (art. 52 § 3 p.p.s.a.).

W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że ten warunek formalny został spełniony. Na wniosek skarżącej z dnia [...] r. organ opowiedział negatywnie pismem z dnia [...] r., które skarżąca otrzymała w dniu [...] r. (zwrotne potwierdzenie w aktach). Skarżąca wezwała ponownie organ do zwrotu nadpłaty pismem z dnia [...] r. W tym stanie, powyższe pismo skarżącej, w ocenie Sądu, należy uznać, jako wniesione w terminie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (data wpływu do organu [...] r.).

Skargę, zgodnie z art. 53 § 3 p.p.s.a., wnosi się w terminie 30 dni od odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W sprawie, opowiedz organu zawarta była w piśmie z dnia [...] r., które skarżąca odebrała [...] r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach). Pismem z dnia [...] r. skarżąca wniosła skargę do WSA we W. (data wpływu do organu [...] r.). Pismo to należy uznać jako skargę wniesioną w terminie, na czynność Starosty Ś. w przedmiocie opłaty za kartę pojazdu.

W konsekwencji w rozpatrywanej sprawie, wskazane powyżej warunki formalne zostały spełnione, bowiem wniesiona w terminie skarga, została poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa.

Przechodząc do istoty rozpatrywanej sprawy, wskazać należy, że skarżąca jako uzasadnienie żądania zwrotu opłaty za wydane karty opłaty drogowej wskazuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04, którego argumentacja powinna być – w jej ocenie – stosowana także do § 1 ust. 2 wcześniej obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 18, poz. 177, powoływane dalej jako "rozporządzenie z 2002 r.").

Powstaje więc do wyjaśnienia podstawowa kwestia, czy żądanie strony, było uzasadnione, jeśli zważyć, że to przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz.1310, dalej rozporządzeni z 2003 r.)., uznany został przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP.

Wyjaśniając ów problem przypomnieć należy w pierwszym rzędzie, jakie były motywy przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. Trybunał uznał przede wszystkim, że niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 prawa o ruchu drogowym polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykroczono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Rozporządzenie bowiem niezgodnie ze wskazanymi w ustawie wytycznymi w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty ustalało opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których sam ustawodawca nie przewidywał w ramach swojej delegacji. Dlatego też § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia został uznany za niezgodny również z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenie uprawnień ustawodawcy. Rozporządzenie może być bowiem wydane wyłącznie na podstawie wyraźnego, a nie opartego tylko na domniemaniu lub na wykładni celowościowej, szczegółowego upoważnienia ustawy, w granicach tego upoważnienia i w celu wykonania ustawy. Trybunał Konstytucyjny uznał ponadto, że § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. jest niezgodny z art. 217 Konstytucji, gdyż ustanowiona w nim opłata stanowi – ze względu na niewspółmierność do rzeczywistych kosztów świadczonej usługi – daninę publiczną o charakterze podatkowym.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, identyczne zarzuty należałoby sformułować w odniesieniu do postanowień § 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia z 2002 r., w brzmieniu: "§ 1. 1. Za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący, z zastrzeżeniem ust. 2, pobiera opłatę w wysokości 500,00 zł. 2. Za wydanie karty pojazdu dla pojazdu niedopuszczonego do ruchu lub dopuszczonego do ruchu czasowo albo warunkowo w państwie pochodzenia organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 1.000,00 zł." Ponieważ kwoty określone w obu ustępach § 1 przewyższają ewidentnie koszty związane z ich wydrukowaniem i dystrybucją, nie znajdując przy tym żadnego uzasadnienia w rzeczywistym znaczeniu kart pojazdu dla jego rejestracji, cytowane przepisy rozporządzenia z 2002 r. również pozostają w sprzeczności z zakresem delegacji wyznaczonym w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 prawa o ruchu drogowym, jak i z art. 92 ust. 1 i z art. 217 Konstytucji RP.

W ocenie Sądu, pomimo, że Trybunał Konstytucyjny uznał za niezbędne odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu do dnia 1 maja 2006 r., przepis ten był niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku jego obowiązywania. Tą ostatnią uwagę trzeba również odnieść do § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2002 r.

Podkreślić w związku z tym należy, że – zgodnie z art. 178 Konstytucji RP –sędziowie, w sprawowaniu swego urzędu, są niezawiśli i podlegają jedynie Konstytucji i ustawom. Oznacza to, że jeżeli sąd orzekający stwierdzi niekonstytucyjność aktu niższej rangi niż ustawa, może odmówić z tego powodu jego stosowania. Nie ma rozbieżności zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie co do tego, że sąd może w toku rozpoznawania sprawy ocenić, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy (por. uchwała NSA z dnia 30 października 2000 r., OPK 13/00, ONSA z 2001 r., Nr 2, poz. 63; wyrok NSA w składzie 7 sędziów z dnia 16 stycznia 2006 r., I OPS 4/05, ONSAiWSA Nr 2, poz. 39 oraz wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., I OSK 418/08). To uprawnienie sądów nie pozostaje w kolizji z rolą Trybunału Konstytucyjnego, który – na podstawie art. 188 Konstytucji RP – powołany jest do orzekania w sprawach zgodności przepisów prawa, wydanych przez centralne organy państwowe, z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami. W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą różnica polega na tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające taką niezgodność wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez Sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, mimo że – formalnie – przepis ten pozostaje w systemie prawnym (zob. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2009 r., I OSK 1270/08).

W konsekwencji należało uznać, że objęta kontrolą sądową czynność Starosty Powiatu Ś. z dnia [...] r. odmowy zwrotu zawyżonej opłaty podjęta została bez podstawy prawnej. Dlatego na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku.

Przesądzając – tylko co do zasady – kwestię bezprawności odmowy przez organ rejestrujący zwrotu zawyżonej opłaty za wydane karty pojazdów, skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie nie określił uprawnienia skarżącej do zwrotu nadpłaty. Sąd administracyjny jest uprawniony (a nie zobowiązany) do zastosowania art. 146 § 2 p.p.s.a. (verba legis: "sąd może"). Ponadto, rozważenia wymaga kwestia uprawnienie strony, jako spadkobiercy osoby wnoszącej przedmiotową opłatę, do otrzymania nadwyżki i jej wysokości.

Wskazać należy na okoliczność zmiany stanu prawnego, od czasu podjęcia wskazanej uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny. Otóż z dniem 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r., nr 157, poz. 1240 ze zm.). Według art. 67 tej ustawy, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Świadczenia wymienione w art. 60 ustawy o finansach publicznych, to między innymi środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, w szczególności zaś dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego obejmujące dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych). W ocenie Sądu, w pojęciu "dochodów pobieranych przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw" mieści się także opłata za wydanie karty pojazdu, będąca niepodatkową daniną publiczną, stanowiącą dochód właściwego powiatu. Trzeba przy tym zauważyć, że poprzednia ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.) nie przewidywała odesłania do działu III Ordynacji podatkowej w zakresie analogicznym do aktualnie obowiązującego uregulowania.

Skoro w art. 67 ustawy o finansach publicznych postanowiono ogólnie o "sprawach dotyczących należności", przeto w takim zakresie przedmiotowym mieszczą się również sprawy dotyczące zwrotu opłaty za kartę pojazdu. Dział III Ordynacji podatkowej zawiera bowiem między innymi regulacje dotyczące zwrotu nadpłaconego lub nienależnie pobranego podatku (art. 72 i nast.) co – przy odpowiednim stosowaniu działu III (według dyspozycji art. 67 ustawy o finansach publicznych) – odnosić się będzie także do nadpłaconej części należności za wydanie karty pojazdu.

Z tych powodów, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt II sentencji) Sąd orzekł według przepisu art. 200 p.p.s.a.