Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 915/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 67a par 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Urszula Zięba Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi - skargę oddala -


UZASADNIENIE

I.

Decyzją z [...] lutego 2019r. Znak: [...]Burmistrz M. O. odmówił W. M. umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za:

III i IV kwartał 2013 r. w łącznej wysokości 42,00 zł,

I, II, III i IV kwartał 2014r. w łącznej wysokości 84,00 zł,

I i II kwartał, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2015r. w łącznej wysokości 84,00 zł,

Styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2016r. w łącznej wysokości 84,00 zł,

Styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2017r. w łącznej kwocie 84,00 zł,

Styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2018r. w łącznej kwocie 84,00 zł,

Należne odsetki za zwłokę w wysokości 18,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że W. M. uzasadniła brak uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi trudną sytuacją materialną i zdrowotną, a także brakiem wytwarzania odpadów komunalnych, które musiałyby być usuwane z jej posesji przez służby komunalne.

Organ ustalił, że W. M. ma [...] lata, zamieszkuje nieruchomość położoną w N. od 2004r. Jest [...] prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym przyznanym od 2014r. w łącznej wysokości 1.480,00 zł. Miesięczne wydatki ponoszone przez W. M. związane z chorobą i utrzymaniem domu wynoszą ok. 630,00 zł. Zdiagnozowanych ma wiele chorób, między innymi: [...] Jest osobą schorowaną, która jest pod stałą opieką lekarską, co z kolei wymaga zakupu drogich leków.

W ocenie organu I instancji w przedmiotowej sprawie niewątpliwie wystąpiły okoliczności, które można określić jako "ważny interes podatnika", uzasadniające wydanie pozytywnej dla strony decyzji, gdyż zebrane dokumenty świadczą o trudnej sytuacji życiowej strony. Jednakże trudna sytuacja materialna podatnika sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanej ulgi.

W ocenie organu I instancji, umorzenie zaległości w tym przypadku byłoby zbytnim uprzywilejowaniem w stosunku do innych podatników, którzy niejednokrotnie mimo znacznie trudniejszej sytuacji finansowej i majątkowej wywiązują się ze swoich zobowiązań względem Gminy, bez preferencji w ich spłacie.

Organ I instancji doszedł do wniosku, że sytuacja materialna strony jest trudna, ale nie stanowi okoliczność nadzwyczajnych przemawiających za przyznaniem ulgi. Umorzenie zaległości podatkowej jest ulgą najdalej idącą, więc zadaniem organu winno mieć zastosowanie w incydentalnych, wyjątkowych przypadkach. Mając na względzie konsekwencje ekonomiczne realizacji zobowiązania podatkowego, organ stwierdził, że pobór opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie zagraża egzystencji W. M. Wobec powyższego odmówił umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła W. M., podnosząc, że organ I instancji zupełnie pominął fakt, iż jej sytuacja zdrowotna, życiowa, a nie tylko finansowa jest trudna, niejednokrotnie trudniejsza niż innych osób, które wywiązują się ze swoich zobowiązań względem Gminy. Wskazała, że ma [..] lata, jest osobą samotną, nie może liczyć wsparcie finansowe krewnych. Posiada orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Odwołująca podkreśliła, że jest osobą bardzo schorowaną. Zawsze musi posiadać środki finansowe zabezpieczone na wypadek konieczności wizyt u lekarza, wykupienie lekarstw, dojazdu do lekarza i powrotu do domu. Wskazała na konieczność zakupu opału na zimę, bieżące naprawy w domu. Uiszczenie zaległości za gospodarowanie odpadami spowoduje, że nie będzie w stanie pokryć zakupu leków, jedzenia, opału, czy wykonanie remontu dachu.

Decyzją z [...] maja 2019r. Znak: [...] Kolegium w K., działając na podstawie art. 6q ust. 1 ustawy z [...] września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2018r. poz. 1454) oraz art. 67a§1 pkt 3 w związku z art. 233§1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2018r. poz. 800 ze zm. dalej-O.p.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał na wstępie art. 67a§1 O.p. i wyjaśnił, że przesłankami dającymi możliwość umorzenia w całości lub w części zobowiązania podatkowego lub odsetek za zwłokę, jest ważny interes podatnika lub interes publiczny.

W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie nie zachodzi ważny interes podatnika, ani interes publiczny. Kolegium wskazało, że jak podnosi się w orzecznictwie o ważnym interesie podatnika mówić można wówczas, gdy podatnik popada w zaległość na skutek nadzwyczajnych okoliczności w rodzaju klęsk żywiołowych, zdarzeń losowych, występujących niezależnie od niego, a mogących zachwiać podstawami jego egzystencji. Chodzi więc o taką sytuację, która powoduje, że podatnik nie jest w stanie wywiązać się z obowiązków podatkowych czy o charakterze podatkowym bez doraźnej pomocy ze strony organów administracji publicznej. Z kolei pojęcie interesu publicznego należy wiązać z respektowaniem takich wartości jak sprawiedliwość, porządek publiczny rozumiany jako zaufanie do organów administracji publicznej, szeroko rozumiane działanie w interesie państwa, czy społeczeństwa (wyrok WSA w Bydgoszczy z 15 września 2010r. sygn. akt: I SA/Bd 501/2010; wyrok NSA z 19 sierpnia 2010r. sygn. akt: II FSK 620/2009). Dodatkowo zaznaczono, że interes podatnika nie powinien kolidować z interesem publicznym, jakim niewątpliwie jest terminowe płacenie podatków, czy też jak w rozważanej sprawie, opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

We wniosku o umorzenie zaległości i odsetek od zaległości W. M. wskazała na swoją trudną sytuację zdrowotną (liczne schorzenia) oraz związane z nią koszty leczenia i zakupu leków. Wskazała na niską emeryturę 1.480,00 zł, z której opłaca rachunki za: energię elektryczną-70,00 zł miesięcznie, wodę-45,00 zł na 2 miesiące, opał-ok. 2.700,00 zł na sezon (węgiel + drzewo), leki 300,00 zł miesięcznie, przy czym nie wykupuje wszystkich leków. Resztę wydaje na wyżywienie i podstawowe środki czystości. Ponadto ma [...]lata, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i jest osobą żyjąca w niedostatku. Dokonuje zakupu tylko podstawowych produktów żywnościowych.

Odnosząc się do powyższych okoliczności Kolegium wskazało, że trudna sytuacja finansowa, na którą powołuj się W. M. nie może być utożsamiana z ważnym interesem podatnika, gdyż takie podejście prowadziłoby do niesprawiedliwości i nierówności w stosunku do ogółu społeczeństwa podlegających powszechnemu obowiązkowi podatkowemu. Ulga w spłacie zaległości jest bowiem zawsze w faktycznym interesie podatnika, wobec czego każdy podatnik znajdujący się w trudnej sytuacji finansowej spełniałby wymóg umożliwiający zastosowanie ulgi.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji przeprowadził dokładne postępowanie wyjaśniające i słusznie ustalił, że uiszczenie przez stronę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie zagraża jej egzystencji. Kolegium nie kwestionuje trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej W. M. niemniej jednak umorzenie zaległości podatkowej jest ulgą najdalej idącą, zatem powinno mieć zastosowanie tylko w wyjątkowych przypadkach. Przedłożona przez odwołującą dokumentacja medyczna wskazuje na jej trudne położenie, jednak posiada ona stały dochód w postaci emerytury, z którego jest w stanie się utrzymać i uiszczać zobowiązania podatkowe, bez potrzeby ingerencji pomocy społecznej.

Okoliczności przemawiające za umorzeniem zobowiązania powinny uchodzić za nagłe, nadzwyczajne i wyjątkowe, powodujące zachwianie podstawami egzystencji podatnika. Kolegium podkreśliło, że umarzanie zaległości podatkowych nie jest instytucją opieki społecznej-ma ono na celu złagodzenie skutków obciążeń podatkowych wobec osób, które w sposób nagły i nieprzewidziany nie mogą wywiązać się ze swych obowiązków podatkowych. Tymczasem odwołująca od 2013r. nie reguluje nawet w części ciążących na niej zobowiązań z tytułu opłaty za odpady komunalne. Końcowo Kolegium wskazało, że jednorazowa spłata zobowiązania może stanowić dla strony spore obciążenie, dlatego też strona może złożyć stosowny wniosek o rozłożenia na raty.

II.

Skargę na powyższą decyzji Kolegium w K. wniosła W. M. zarzucając naruszenie:

I. sprzeczność istotnych ustaleń Kolegium Odwoławczego w K. z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz niedostrzeżenie tych sprzeczności w ustaleniach dokonanych przez Burmistrza. O. przez przyjęcie, że:

1) pomimo trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej skarżąca jest w stanie utrzymać się i uiszczać zobowiązania podatkowe ze stałego dochodu w postaci emerytury bez potrzeby ingerencji pomocy społecznej w sytuacji, gdy nie jest w stanie uiszczać tych zobowiązań i dlatego toczy się niniejsze postępowanie;

2) umorzenie zaległości byłoby zbytnim uprzywilejowaniem w stosunku do innych podatników, którzy mimo trudniejszej sytuacji finansowej wywiązują się ze swoich zobowiązań względem Gminy w sytuacji, gdy twierdzenie takie organu I instancji nie zostało poparte jakimkolwiek dowodem przez co nie może stanowić podstawy ustaleń w niniejszej sprawie, a ponadto sytuację skarżącej należy rozpatrywać z uwzględnieniem także jej stanu zdrowia i tego że jest osobą samotną, a pomimo takiego zarzutu podniesionego w odwołaniu, organ II instancji w ogóle nie odniósł się do tej kwestii.

II. naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 67a§1 O.p. poprzez jej błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w następstwie przyjęcia przez Kolegium że w niniejszej sprawie nie zachodzi ważny interes podatnika, gdyż o ważnym interesie podatnika mówić można tylko wówczas, gdy podatnik popada w zaległość na skutek nadzwyczajnych okoliczności w rodzaju klęsk żywiołowych, zdarzeń losowych, występujących niezależnie od niego, a mogących zachwiać podstawami jego egzystencji w sytuacji, gdy przesłanki ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać wyłącznie z koniecznością wystąpienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych, ale należy oceniać je, mając na uwadze kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji,

2) art. 7 i art. 77§1 k.p.a. przez nienależyte rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, jak i wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz poprzez zaakceptowanie przez organ odwoławczy powyższych uchybień organu I instancji w tym niepopartego jakimkolwiek dowodem ustalenia organu I instancji, że inni podatnicy znajdujący się w rzekomo w trudniejszej sytuacji płacą podatki bez preferencji w ich spłacie i że Gmina odbierała od skarżącej odpady w okresach za które naliczyła opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi,

3) art. 80 i art. 81 k.p.a. przez błędną ocenę materiału dowodowego co doprowadziło do wyżej wskazanych błędów w ustaleniach faktycznych,

4) art. 107§1 i §3 k.p.a. przez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji pomimo że organ odwoławczy nie rozpoznał wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji,

5) art. 138§2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w następstwie braku uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania pomimo, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z naruszeniem procedury na tyle istotnym, że wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji jest niedopuszczalne z uwagi na brak ustaleń dotyczących istoty sprawy,

lII. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 6r ust.2 d ustawy z [...] września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 1454) poprzez jego błędną wykładnie i niezastosowanie w następstwie pominięcia przez Kolegium w K., że pobieranie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest ściśle powiązane z świadczeniem usług odbioru przez Gminę odpadów, a jeśli usługi odbioru odpadów nie były świadczone przez gminę na rzecz podatnika w okresie za który gmina nałożyła opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, to okoliczność ta nie może pozostawać bez wpływu na oceną zaistnienia przesłanek do umorzenia zaległości, gdyż brak jest podstaw domagania się zapłaty za usługi, które nigdy przez gminę nie zostały wykonane na rzecz skarżącej.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji S. K. O. w K. oraz o zasądzenie kosztów postępowan

Odpowiadając na skargę S. K. O. w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1§1 i §2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. dalej-p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Zgodnie natomiast z art. 145§1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie oceniając pod tym kątem zaskarżoną przez Skarżącą decyzję organu odwoławczego, Sąd nie dopatrzył się wskazanych wyżej uchybień, a tym samym podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.

Mając na uwadze wskazane regulacje prawa formalnego Sąd uznaje ustalony w sprawie stan faktyczny za prawidłowy. Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy nie sposób zaakceptować stanowiska autora skargi, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania wskazanych przez stronę oraz jakichkolwiek innych przepisów traktujących o postępowaniu podatkowym, które to naruszenia jeśli wystąpią a strona ich nie wskaże, sąd bierze pod uwagę z mocy wskazanego wcześniej art. 134§1 p.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy. Nie ma podstaw by przyjąć, że pozostały poza zakresem zainteresowania organów niewyjaśnione okoliczności, a pojawiające się wątpliwości rozstrzygnięto na niekorzyść strony. Organy podatkowe, w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, zebrały materiał dowodowy, a następnie, bez przekroczenia ustawowych granic, poddały go szczególnie drobiazgowej oraz wnikliwej analizie i ocenie, wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. Ustalenia te znalazły odzwierciedlenie w całościowym i kompletnym uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09).

Tym samym, Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska.

Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.

Wyjaśniając podstawy prawne niniejszego orzeczenia należy wskazać, że zgodnie z art. 67a§1 pkt 2 i 3 O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, a także umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Przepis ten odnosi się także do opłat za gospodarowanie odpadami za w myśl art. 3 pkt 3 lit. c O.p.-opłaty oraz niepodatkowe należności budżetowe.

Wynikająca z tego przepisu norma prawna nie wyznacza w sposób kategoryczny prawnych konsekwencji dla określonego rodzaju stanów faktycznych, pozostawiając to uznaniu organu podatkowego. Ustawodawca zastrzegł bowiem, że w przypadku wystąpienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego organ podatkowy może na wniosek podatnika umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Komentowany przepis wprowadza do systemu prawa podatkowego tzw. luz decyzyjny (por. J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, PWN, Warszawa 1972, s. 222). Decyzje organów podatkowych mają w tych sprawach charakter uznaniowy.

Sąd podziela utrwalony już w orzecznictwie pogląd o wyjątkowym charakterze ulg w spłacie należności podatkowych (w tym opłat będących przedmiotem ulgi w niniejszej sprawie) nakazującym stosować je w sytuacji, gdy z powodów równie wyjątkowych podatnik nie może wywiązać się z obowiązku uiszczenia obciążających go zaległości podatkowych. Ulgi w spłacie należności stanowią-aczkolwiek dopuszczone przez ustawodawcę i niezbędne z punktu widzenia kompletności systemu podatkowego-to jednak odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. Dlatego szczególny charakter muszą mieć także okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych skutkujące wygaśnięciem zobowiązania podatkowego, co oznacza w istocie rezygnację Skarbu Państwa (lub gminy) z należnych im wpływów.

Ulgi wymienione w art. 67a§1 O.p. nie stanowią przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez Państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, Państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. Zwrócił na to uwagę m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 lipca 2007r., sygn. akt: I FSK 1026/06 (dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej "CBOSA").

"Ważny interes podatnika" jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonej osoby. Musi on być na tyle istotny i wyjątkowy, aby jego pominięcie przyniosło dla tej osoby wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki. Uzyskanie ulgi w spłacie należności w istocie zawsze leży w interesie podatnika prowadząc bądź to do zmniejszenia jego obciążeń podatkowych, bądź to do takiego ich rozłożenia w czasie, aby były możliwe do spełnienia. Jednakże interes ten nie jest równoznaczny z przesłanką "ważnego interesu podatnika", o jakiej mowa w art. 67a§1 O.p. Ustawodawca określił ten interes przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego doniosłość. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują obiektywne kryteria i nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika, że jego sytuacja życiowa i materialna uzasadnia zastosowanie ulgi.

Dla uznania zaistnienia "ważnego interesu podatnika" nie wystarczy ustalenie trudnej sytuacji finansowo-osobistej, ale musi mieć ona charakter wyjątkowy, różniący się od sytuacji innych podatników. Ważny interes podatnika należy rozpatrywać przy uwzględnieniu nie tylko z osiąganych dochodów, ale także z posiadanego majątku, który może stanowić zabezpieczenie spłaty zobowiązań (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z [...] grudnia 2013r., sygn. Akt: [...]). Będzie to np. utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z [... kwietnia 1999r., sygn. Akt: [...]). Sam notoryczny brak środków pieniężnych na zapłatę podatku nie jest przesłanką do umorzenia zaległości ze względu na ważny interes podatnika (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z [... maja 2004r., sygn. Akt: [..., CBOSA). Ważnego interesu podatnika, będącego jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. To po stronie podatnika, który ubiega się o przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości, jako tego, kto występuje o określone uprawnienie, leży obowiązek wykazania, że w dotyczącej go sprawie spełnione są przesłanki, o których mowa w art. 67a§1 O.p. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z 29 maja 2009r., sygn. [...] CBOSA).

Zdaniem Sądu, przesłankę "interesu publicznego" najpełniej charakteryzuje pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] lutego 2003r., sygn. [...] (CBOSA), w którym interes ten określono jako "dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp.". Przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. Z reguły interes publiczny przemawia za tym, aby ulgi podatnikowi nie udzielać. Unika się w ten sposób obniżenia potencjalnych wpływów z podatków, jak i nie wprowadza się różnic w traktowaniu poszczególnych podatników, w szczególności zaś - nie premiuje się tych podatników, którzy zaniechali regulowania należności publicznoprawnych.

Organ podatkowy musi mieć na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2001r., sygn. akt: I SA/Ka 577/00, CBOSA). Organ podatkowy, ustalając istnienie przesłanki "interesu publicznego" nie może też abstrahować od innych wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2013r., sygn. akt: II FSK 1351/11, CBOSA).

Wyjątkowy charakter ulg w spłacie należności przejawia się również w oparciu decyzji w tym przedmiocie na tzw. uznaniu administracyjnym. Oznacza ono, że nawet w przypadku wystąpienia przesłanek umorzenia zaległości podatkowych, organ podatkowy nie jest zobligowany do udzielenia wnioskowanej ulgi. Zaznaczyć należy, że zastosowanie tej instytucji prawa administracyjnego możliwe jest dopiero w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone istnienie przesłanek, od których wystąpienia przepis prawa uzależnia podjęcie rozstrzygnięcia korzystnego dla strony. Wtedy to korzystając z uznania administracyjnego organ wydający decyzję dokonuje wyboru rozstrzygnięcia i może – mimo istnienia przesłanek – odmówić uwzględnienia wniosku strony. Natomiast stwierdzenie braku przesłanek zawsze skutkować będzie odmową uwzględnienia wniosku o zastosowanie ulgi (decyzja związana). Uznanie administracyjne jest ograniczone jedynie dyrektywami wyboru – "interesem publicznym" oraz "ważnym interesem podatnika". Ważny interes podatnika oraz interes publiczny nie zostały zdefiniowane przez ustawodawcę. W każdej konkretnej sprawie ich istnienie może przejawiać się w odmienny sposób.

Ustawodawca pozostawił zatem organom podatkowym swobodę w podejmowaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie ulg w spłacie należności podatkowych, pod warunkiem jednak, że w toku postępowania dokonają szczegółowej analizy prowadzonej sprawy pod kątem wskazanych w art. 67a O.p. dyrektyw wyboru oraz prowadzenia postępowania zgodnie z art. 120 O.p., a więc na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

W orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym uznaniowych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych utrwalony został pogląd, że ocenie przez Sąd podlega legalność działania organu podatkowego, a nie zasadność i celowość odmowy. Kontrolą Sądu objęta zatem będzie ta część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia przez organy podatkowe co do istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67a§1 O.p. Sąd nie ma uprawnienia przyznawania ulgi umorzenia, lecz może uchylić decyzję, jeżeli stwierdziłby np. że postępowanie podatkowe poprzedzające decyzje wskazuje, że organ nie ustalił prawidłowo sytuacji w jakiej znajduje się podatnik, nie poddał analizie okoliczności powstania zaległości lub wydana decyzja jest oderwana od tego, co w danej sprawie ustalono.

Wyjaśnienia wymaga i to -w kontekście podnoszonego zarzutu, że Gmina O. nie odbierała odpadów komunalnych-że w orzecznictwie sądów administracyjnych jest stabilnie przyjmowane, że w toku postępowania w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowej nie można, co do zasady, kwestionować i weryfikować rezultatów postępowania, w wyniku którego one powstały. Udzielanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych może odbywać się tylko na płaszczyźnie istniejących i niekwestionowanych przez podatnika zaległości podatkowych. Sąd identyfikuje się z tym poglądem.

Ponoszone w skardze kwestie dotyczące zasadności opodatkowania Strony (w zakresie przedmiotowych zaległości w opłatach komunalnych za lata 2013-2018 z odsetkami), w szczególności w zakresie okoliczności niewytwarzania przez skarżącą odpadów komunalnych nie mogły być przedmiotem rozważań w postępowaniu w sprawie udzielenia ulgi. Były one szczegółowo analizowane w postępowaniach wymiarowych zakończonych decyzjami, na które Stronie przysługiwały odrębne środki zaskarżenia.

Sąd orzekając w niniejszej sprawie tj. sprawie umorzenia zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie może oceniać argumentów odnoszących się do zarzucanej wadliwości ustaleń w sprawie wymiaru tej opłaty a w szczególności zasadności nałożenia obowiązku uiszczania opłat.

Mając na uwadze wskazaną powyżej wykładnię istotnych dla rozpoznania niniejszej sprawy przepisów prawa materialnego należy rozstrzygnąć, czy prowadzone przez organ pierwszej instancji, a następnie przez organ odwoławczy postępowanie, zwłaszcza zaś postępowanie dowodowe odpowiadało wymogom Ordynacji podatkowej. Przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego nie miały-wbrew zarzutom skargi-zastosowania w tej sprawie, co powoduje, że sformułowane zarzuty naruszenia art. 7, art. 77§1, art. 80, art. 81, art. 107§1 i §3, art. 138§2 K.p.a. nie zasługiwały na uwzględnienie.

Postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym dopuszcza się wnioskowane dowody, traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa, nie zmienia się ocen tych interesów, a materialnoprawnych wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść podatnika (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 stycznia 2006r., sygn. akt: I FSK 401/05, CBOSA).

W art. 122 O.p. wyrażona została tzw. zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą to na organie podatkowym spoczywa obowiązek rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i oparcia swojego rozstrzygnięcia na zgodnych z prawdą ustaleniach faktycznych. Przepis art. 122 O.p. uzupełniony przez art. 187§1 O.p. w zakresie ciężaru dowodu przesuwa zdecydowaną większość działań na organ podatkowy. Wynika to z istoty postępowania podatkowego, gdzie organ podatkowy występuje w roli gospodarza, czyli podmiotu, w którego kompetencji pozostaje rozstrzygnięcie o wyniku tego postępowania. Obowiązkiem organów podatkowych jest zebranie wszelkich dostępnych dowodów świadczących o rzeczywistych intencjach stron oraz o dokonywanych czynnościach. Nie oznacza to, że tylko na organie spoczywa ciężar poszukiwania dowodów. Ciężar ten obarcza również stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie, powinna wykazywać dbałość o dostarczenie środków dowodowych. Nie można nakładać na organy podatkowe obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów świadczących na korzyść podatnika, to bowiem on sam przede wszystkim powinien dołożyć wszelkiej staranności, aby zadbać o swoje interesy.

Wyjaśniając podstawy prawne uzasadnianego wyroku trzeba też podnieść, że stosownie do art. 191 O.p., organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180§1 O.p.). Natomiast stosownie do art. 187§1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przyjęta w art. 191 O.p. zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy rozważając wartość poszczególnych dowodów, jak również formułując wnioski na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie jest związany żadnymi sztywnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów, ale kieruje się własnym przekonaniem, uwzględniając wiedzę, doświadczenie życiowe, prawa logiki, informacje wynikające z wzajemnych relacji między poszczególnymi dowodami. Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że działania organów i wyprowadzone z nich wnioski mieszczą się w zakresie powołanych przepisów i nie wykraczają poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy, w skład którego wchodziły dokumenty zgromadzone przez organ podatkowy i informacje dostarczone przez Skarżącą, pozwalały na podjęcie ostatecznego rozstrzygnięcia.

Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, w szczególności spełniono wymogi wyznaczone przez art. 120, art. 122, art. 180, art. 191 O.p., których to naruszenie podnosi się w skardze. Zebrane dowody dają obraz sytuacji życiowej, majątkowej i finansowej Skarżącej. Organ ocenił dowody prawidłowo i wyprowadził z nich wnioski zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym.

Zebrane dowody wskazują, że przedmiotowe zobowiązania nie powstały z przyczyn niezależnych od Strony, ale w wyniku nieuzasadnionego nieuiszczenia tych opłat w latach 2013-2018. Co więcej, skarżąca od wielu lat, notorycznie odmawiała odbioru korespondencji do niej kierowanej z Gminy O.

Nie są też sporne okoliczności składające się na aktualną sytuację życiową Skarżącej tj. problemy ze zdrowiem, wiek emerytalny. Nie można jednak podzielić twierdzenia Skarżącej o zagrożeniu jej egzystencji. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że pomimo problemów zdrowotnych i otrzymywanej emerytury Skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej. Ma zabezpieczone warunki mieszkaniowe.

Szeroko rozumiana sytuacja finansowa i majątkowa Strony nie jest wynikiem niemożliwych do przewidzenia zdarzeń losowych.

Sąd stwierdza, że organ samorządowy miał podstawy uznać, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka "ważnego interesu podatnika". W tych okolicznościach nie można organowi skutecznie zarzucić naruszenia prawa, w tym art. 67a§1 pkt 3 O.p.

Organ rozważał też istnienie przesłanki interesu publicznego dochodząc do wniosku, że także ta przesłanka nie została spełniona. Wywód organu w tym zakresie jest prawidłowy.

W sprawie nie doszło też do przekroczenia granic uznania administracyjnego, co zarzuca skarga. Skoro organ nie stwierdza, że w sprawie zaistniały przesłanki wymienione art. 67a§1 O.p., a organ ma w materiale dowodowym oparcie do stwierdzenia, że te przesłanki nie są spełnione, to nie ma powodów do zarzucania organowi naruszenia reguł uznania administracyjnego. Obowiązek ponoszenia danin publicznych jest obowiązkiem konstytucyjnym (art. 84 Konstytucji RP). Stwierdzenie nadzwyczajności sytuacji Skarżącej w kontekście przesłanek wymienionych art. 67a§1 O.p. byłoby niesprawiedliwe wobec tych podatników, którzy będąc często w trudniejszej sytuacji niż Skarżąca ponoszą ciężar danin publicznych.

Roszczenie o umorzenie zaległości nie może być ufundowane na złym stanie zdrowia oraz twierdzeniami, że Skarżąca nie wytwarza żadnych odpadów komunalnych. Każdy obywatel wytwarza określoną ilość odpadów komunalnych (większą lub mniejszą). Jeżeli Skarżąca neguje powstanie takich odpadów to jest niezgodne z zasadami doświadczenia życiowego. Skarżąca z pewnością kupuje żywność a to oznacza, że powstają odpady komunalne w postaci chociażby pustych opakowań. Rodzić to może uzasadnione podejrzenie, że odpady komunalne wytworzone przez Skarżącą nie są odbierane przez służby gminne ale w inny sposób ,,utylizowane" przez samą Skarżącą.

Zapłata opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest ciężarem, ale w realiach niniejszej sprawy nie można uznać, że byłaby niesprawiedliwością wobec Skarżącej.

Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonej decyzji naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Sąd nie dopatruje się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znajduje też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub w części.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.