Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 476/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 16a,
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1,
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 32 ust. 1.
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 października 2014 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 maja 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 16 grudnia 2013 r., nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest skarga G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 maja 2014 r., nr [...], którą uchylono w całości decyzję Zastępcy Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Domaszowicach, działającego z upoważnienia Wójta Gminy Domaszowice, z dnia 16 grudnia 2013 r. odmawiającą przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym matką S. S. oraz opłacania składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia i orzeczono o odmowie przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Decyzję wydano przy następujących ustaleniach faktycznych i prawnych:

Skarżąca wnioskiem z dnia 28 listopada 2013 r. wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w Domaszowicach o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z rezygnacją z zatrudnienia i ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką S. S., która orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w N. z dnia 17 maja 2010 r. zaliczona została do kręgu osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 20 kwietnia 2010 r. Orzeczenie wydane zostało na stałe. Ze złożonych przez skarżącą dokumentów wynikało, że ostatnio była zatrudniona w [...] spółka z o.o. w [...] w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 października 2008 r. Rodzina uzyskała w 2012 r. dochód w wysokości 8303,90 zł.

Decyzją z dnia 16 grudnia 2013 r. nr [...], Zastępca Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Domaszowicach odmówił przyznania skarżącej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką na okres od 29 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. W uzasadnieniu organ przytaczając brzmienie przepisów art. 16a ust. 1, 2 i 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych uznał, że wnioskodawczyni nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Argumentował organ, że wprawdzie matka wnioskodawczyni legitymuje się od 17 maja 2010 r. orzeczeniem o zaliczeniu do grona osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, która datuje się od dnia 20 kwietnia 2010 r. i które to osoby wymagają konieczności stałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, to jednak z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni pozostawała długotrwale bezrobotna i nie wystąpiła w jej przypadku rezygnacja z zatrudnienia, to niemożliwym jest przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz opłacania ze środków publicznych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.

Z treścią powyższej decyzji nie zgodziła się G. S.. We wniesionym odwołaniu podniosła, że jej mama jest w podeszłym wieku, legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, wymaga stałej pomocy w codziennych czynnościach, a posiadane środki nie wystarczają na utrzymanie. Podniosła nadto, że od lica 2010 r. do czerwca 2013 r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne na ojca.

W aktach znajduje się odpis skrócony aktu zgonu J. S., z którego wynika, że zmarł on 29 czerwca 2013 r.

Zaskarżoną decyzją z dnia 27 maja 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło w całości decyzję Zastępcy Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Domaszowicach, działającego z upoważnienia Wójta Gminy Domaszowice, z dnia 16 grudnia 2013 r. i orzekło o odmowie przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego. W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło regulacje ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiące podstawę procedowania i dokonując ich wykładni doszło do przekonania, że organ I instancji w sposób trafny wyłożył przepis art. 16a ustawy. Dokonując ponownego rozpoznania sprawy stwierdziło jednak Kolegium, że zapadła decyzja wymaga zreformowania poprzez uchylenie jej w całości i orzeczenie o odmowie przyznania odwołującej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Orzeczenie organu I instancji w przedmiocie odmowy opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne następuje w drodze czynności materialno-technicznej i nie wymagana jest w tym zakresie decyzja. Wobec powyższego brak było podstaw prawnych do rozstrzygania przez organ I instancji w drodze decyzji o odmowie przyznania stronie świadczenia w formie składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Analizując zebrany w sprawie materiał dowody organ odwoławczy uznał, że strona nie spełnia warunku rezygnacji z zatrudnienia, gdyż w dacie ustalania niepełnosprawności matki, która to niepełnosprawność datuje się od 20 kwietnia 2010 r., odwołująca się nie pracowała, a ostatnie jej zatrudnienie miało miejsce do października 2008 r. Podnoszony zaś w odwołaniu zarzut, że pobierała świadczenie pielęgnacyjne do 30 czerwca 2013 r. w związku z opieką nad ojcem nie powoduje uznania, że została w sprawie spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia, gdyż stopień niepełnosprawności ojca datuje się od 20 kwietnia 2010 r., a więc 2 lata po tym jak strona utraciła ostatnie zatrudnienie. Specjalny zasiłek opiekuńczy przyznawany jest w przypadku rezygnacji z zatrudnienia, a nie niepodejmowania zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Zdaniem Kolegium, z uwagi na powyższe bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy pozostaje kwestia ustalenia czy strona spełnia kryterium dochodowe uprawniające do przyznania wnioskowanego zasiłku. Niespełnienie bowiem chociażby jednego z warunków przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego powoduje brak podstaw do jego przyznania.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu G. S. nie zgodziła się z zapadłymi w sprawie decyzjami, uważając je za niesprawiedliwe. Podkreśliła, że od listopada 2008 r. do czerwca 2010 r. była osobą bezrobotną, jednakże nie mogła i nie może podjąć żadnej pracy, a to z uwagi na stan zdrowia obojga rodziców. Ojciec posiadał bowiem od kwietnia 2008 r. orzeczenie o niepełnosprawności w umiarkowanym stopniu, ale poruszał się o lasce i zarówno on, jak i matka byli schorowani i potrzebowali opieki drugiej osoby. Wskazała także na trudną sytuację finansową rodziny oraz stan zdrowia swojej matki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Opolu wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Zakres kontroli sądowej wyznaczony jest natomiast przez przepis art. 134 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Powołana regulacja oznacza, iż niezależnie od zarzutów skargi ocenie sądu poddana jest cała sprawa administracyjna zarówno w zakresie postępowania poprzedzającego jej wydanie, jak i zastosowania prawa materialnego, z obowiązkiem przestrzegania zakazu zmiany zaskarżonego aktu na niekorzyść strony skarżącej.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji wykazała, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które uzasadnia jej uchylenie.

Podstawą materialnoprawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.), dalej zwanej ustawą lub ustawą o świadczeniach rodzinnych. Specjalny zasiłek opiekuńczy wprowadzony został ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych ustaw ( Dz. U. z 2012 r., poz. 1548), którą dodano przepis art. 16a, a który to przepis wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.

Zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do ust. 2 art. 16a ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio. Przepis ten uznany został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. , sygn. akt K 38/13, za zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 69 Konstytucji RP.

Wobec powyższego przesłankami warunkującymi przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego jest konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, co do której ciąży obowiązek alimentacyjny po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia oraz rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki przez osobę taką opiekę sprawującą. Badaniu przez organy podlega także ustalenie spełnienia przesłanki z art. 16a ust. 2, tj. kryterium dochodowego.

W sprawie należy dostrzec także, że specjalny zasiłek opiekuńczy nie jest świadczeniem przysługującym osobie niepełnosprawnej, lecz jest świadczeniem mającym częściowo zrekompensować członkowi jej najbliższej rodziny, zobowiązanemu do alimentacji to, że w związku z zaistnieniem konieczności sprawowania osobistej stałej opieki, musiał on zrezygnować z zarobkowania - wykonywania pracy lub innej działalności służącej uzyskiwaniu środków niezbędnych do utrzymania oraz innych związanych z tym świadczeń. Nie jest to również świadczenie, jakie przysługują na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej osobom i rodzinom, które znalazły się w trudnej sytuacji rodzinnej i materialnej, na skutek nieprzewidzianych wcześniej okoliczności (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 1141/13 – Lex 1432711).

Przenosząc powyższe uregulowania na grunt przedmiotowej sprawy uznać należy, że organy administracji procedujące w przedmiotowej sprawie prawidłowo ustaliły fakt legitymowania się przez matkę skarżącej orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz istnienie po stronie skarżącej obowiązku alimentacyjnego, który wynika z przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, jak i spełnienia kryterium, dochodowego, o którym stanowi przepis art. 16a ust. 2 ustawy.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do podstawowej kwestii dotyczącej oceny spełnienia przez skarżącą przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o której mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką, gdyż organy orzekające w sprawie uznały, że ta właśnie przesłanka nie została spełniona.

W tym miejscu przypomnieć należy, że skarżąca do dnia 30 czerwca 2013 r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad ojcem, którego stopień niepełnosprawności datował się od 20 kwietnia 2010 r. Zgodzić należy się z organami, że utrata ostatniego zatrudnienia skarżącej nastąpiła 2 lata (31 października 2008 r.) przed orzeczeniem o niepełnosprawności ojca. W skardze skarżąca wskazała, że po utracie zatrudnienia była zarejestrowana jako osoba bezrobotna i przez cały okres pozostawania osobą bezrobotną musiała opiekować się schorowanymi rodzicami. W aktach administracyjnych brak jest ustaleń w tym zakresie, a stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. to na organach administracji spoczywa obowiązek wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy i ustalenia prawdy w sensie materialnym. Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz obowiązek przeprowadzenia tych dowodów z urzędu. Pod pojęciem materiału dowodowego rozumieć należy ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie dowodowe nie może zostać zakończone dopóki organ nie ustali czy stan faktyczny przewidziany w normie prawnej wystąpił, czy też nie w rozpoznawanej sprawie. W przedmiotowej sprawie wymóg ten dotyczył ustalenia nie tylko kwestii legitymowania się przez matkę skarżącej orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, istnienia po stronie skarżącej obowiązku alimentacyjnego, który wynika z przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o której mowa w art. 16a ust. 1 ustawy w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką, ale także wystąpienia lub nie przesłanek negatywnych z art. 16a ust. 8 ustawy. Takie ustalenia nie zostały poczynione i organy nie dały im wyrazu w uzasadnieniach obu decyzji.

Skoro zatem skarżąca twierdzi, że do momentu przyznania jej świadczenia na ojca pozostawała osobą bezrobotną, to zgodnie z definicją osoby bezrobotnej zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.) osoba posiadająca taki status jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Zatem w sytuacji, gdy zachodzi konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny osoba taka rezygnuje z gotowości do pracy, a zatem i z potencjalnej pracy, którą mogłaby wykonywać. Powyższe wzmaga fakt, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "rezygnacja z zatrudnienia", a sformułowanie "rezygnacja" oznacza zrzeczenie się czegoś, odstąpienie od czegoś, zaniechanie czegoś, ustąpienie (por. Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod redakcją prof. Stanisława Dubisza, tom 3, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003 r.). W świetle powyższego potencjalna możliwość zatrudnienia nie może a priori nie być uznana za brak rezygnacji z zatrudnienia, bez oceny i odniesienia się do stanu faktycznego występującego w danej sprawie.

Organy orzekające w sprawie nie uwzględniły i nie nadały żadnego znaczenia faktowi, że skarżąca do dnia 30 czerwca 2013 r. otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem, którego niepełnosprawność ustalona została orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w N. w dniu 17 maja 2010 r. i datowała się od dnia 20 kwietnia 2010 r., a więc w tym samym czasie co matki skarżącej. W związku z powyższym stwierdzić należy, że skoro skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne na podstawie poprzednio obowiązującego przepisu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to w tym konkretnym przypadku rezygnacja z zatrudnienia nie powinna być rozumiana inaczej, niż przed nowelizacją przepisów ustawy. Skarżąca nie miała bowiem możliwości faktycznej rezygnacji z zatrudnienia, ani nawet rezygnacji ze statusu osoby bezrobotnej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad swoją niepełnosprawną matką, gdyż uczyniła to wcześniej w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem, który zmarł w czerwcu 2013 r.

Wskazać należy nadto, że ustawodawca wśród wymienionych w art. 16a ust. 8 ustawy szeregu okoliczności stanowiących negatywne przesłanki uzyskania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie zawarł statusu bezrobotnego osoby ubiegającej się o taki zasiłek. Gdyby zatem ustawodawcy zależało na pozbawieniu takich osób możliwości ubiegania się o ten zasiłek, to zamieściłby taki zapis w tym przepisie (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 599/13 oraz wyrok NSA z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt I OSK 2060/14 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę, że nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP jest różnicowanie podmiotów prawa, które charakteryzują się daną cechą istotną (relewantną). Art. 32 Konstytucji RP statuuje bowiem zasadę równości wobec prawa i zgodnie z nią wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, czy też faworyzujących. Dokonana przez organy wykładnia art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych różnicuje potencjalnych beneficjentów specjalnego zasiłku opiekuńczego na tych, którzy podejmują się sprawowania stałej opieki na skutek rezygnacji z zatrudnienia oraz na tych, którzy podejmują się i sprawują stałą opiekę nad niepełnosprawnymi członkami rodziny nie pozostając w zatrudnieniu, a jedynie powstrzymując się od podejmowania określonej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania tej opieki. Za zgodne z art. 32 Konstytucji RP nie sposób przyjąć, że w przypadku dwóch osób, tak samo sprawujących stałą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jednej z nich będzie przysługiwało prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż w tym celu zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, natomiast drugiej prawo to nie będzie przysługiwało, gdyż osoba ta, pomimo faktycznego sprawowania z opieki i spowodowanej tym obiektywnej niemożności podjęcia zatrudnienia nie spełnia przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" (por. wyroki WSA w Gdańsku z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 549/14 i z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 645/14 – dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W kwestii zaś dopuszczalności prokonstytucyjnej wykładni wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 2082/12 (por. powołana wyżej strona internetowa). Dostrzec należy również, iż Państwo wprowadzając przepisy dotyczące specjalnego zasiłku opiekuńczego niejako wprowadziło zasadę wynagradzania osób opiekujących się niepełnosprawnymi członkami rodziny, gdyż w innym przypadku to Państwo zobowiązane byłoby wywiązać się s obowiązku opieki nad swoim niepełnosprawnym obywatelem (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Go 550/13 – powołana wyżej strona internetowa). Specjalny zasiłek opiekuńczy jest zatem swoistą rekompensatą za fakt niepozostawania w zatrudnieniu członka rodziny osoby wymagającej stałej opieki w rozumieniu przepisów ustawy.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżąca pozostawała w zdolności i gotowości do pracy od momentu rejestracji jako osoba bezrobotna i pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów przyznane było jej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu stałej opieki nad niepełnosprawnym ojcem, który zmarł pod koniec czerwca 2013 r. Skarżąca do końca czerwca 2013 r. opiekowała się obojga rodzicami, gdyż matka od 20 kwietnia 2010 r. również legitymowała się orzeczeniem o niepełnosprawności. Stąd też w tym stanie faktycznym niemożliwym jest uznanie, że w przypadku osoby bezrobotnej nie jest możliwe przyjęcie, że nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2821/13 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organy administracyjne dokonując wykładni powyższych przepisów przyjęły, że ich literalne brzmienie wyłącza prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego dla osoby, która przed wystąpieniem z wnioskiem o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego była zarejestrowana jako osoba bezrobotna i do dnia 30 czerwca 2013 r. sprawowała stałą opiekę nad innym niepełnosprawnym członkiem rodziny, pobierając z tego tytułu świadczenie pielęgnacyjne. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozpatrującego niniejszą sprawę, pogląd ten jest błędny, z przyczyn wskazanych powyżej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona oceny wniosku skarżącej przy uwzględnieniu dokonanej wykładni sformułowania pojęcia "rezygnacji z zatrudnienia" oraz uzupełni zebrany materiał dowodowy o ustalenie okresu pozostawania przez skarżąca osobą bezrobotną, jak i okresu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem. Uzupełniony materiał dowodowy oceni organ mając na uwadze zaprezentowaną prokonstytucyjną wykładnię przepisu art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że kwestionowaną decyzję wydano z naruszeniem wskazanych i opisanych przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Powyższe ustalenie czyni koniecznym uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Orzeczenie z pkt 2 wyroku wynika z brzmienia przepisu art. 152 P.p.s.a.