Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1620/96
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1997-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 3, art. 27 ust. 4, art. 27 ust. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: W przypadku naruszenia przez podatnika obowiązku prowadzenia ewidencji w sytuacji, gdy spowodowało ono zawyżenie podatku naliczonego, uzasadnione jest ustalenie przez organ podatkowy kwoty podatku należnego podwyższonej o trzykrotność tego zawyżenia.

TEZY

W przypadku naruszenia przez podatnika obowiązku prowadzenia ewidencji w sytuacji, gdy spowodowało ono zawyżenie podatku naliczonego, uzasadnione jest ustalenie przez organ podatkowy kwoty podatku należnego podwyższonej o trzykrotność tego zawyżenia.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Barbary K. - Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Transportowe w M. na decyzję Izby Skarbowej w L. z dnia 7 października 1996 r. (...) w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w G. decyzją z dnia 12 lipca 1996 r. określił Barbarze K. prowadzącej Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Transportowe w M. podatek od towarów i usług za marzec 1996 r. tj. podatek należny w kwocie 181.167,00 zł i podatek naliczony w kwocie 760.421,00 zł, a nadto ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 14.661 zł stanowiącej podwyżkę podatku należnego.

Podatniczka, wbrew postanowieniom art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług w rozliczeniu za marzec 1996 r. /deklaracja VAT-7/ zawyżyła podatek naliczony o kwotę 4.887 zł wynikającą z faktur za energię elektryczną, które otrzymała dopiero w kwietniu 1996 r. W związku z tym urząd skarbowy zastosował sankcję z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy w wysokości trzykrotności zawyżenia podatku naliczonego.

Od decyzji tej podatniczka odwołała się do Izby Skarbowej w L., kwestionując w odwołaniu zasadność zastosowania przez organ podatkowy I instancji sankcji podatkowej z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Barbara K. stwierdza też, że podatek naliczony wynikający z faktur otrzymanych w kwietniu 1996 r. przez pomyłkę został uwzględniony w deklaracji za marzec 1996 r.

Organ odwoławczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, decyzją z dnia 7 października 1996 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zgodnie bowiem z art. 19 i 20 ustawy o podatku od towarów i usług podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Obniżenie podatku należnego następuje w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę, bądź w miesiącu następnym. Tymczasem podatniczka otrzymała w dniu 4 kwietnia 1996 r. faktury za energię elektryczną, a określony w nich podatek naliczony odliczyła od podatku należnego w rozliczeniu za marzec 1996 r., czym naruszyła art. 19 ust. 3 ustawy z 8 stycznia 1993 r. W tej sytuacji, skoro również prowadzona przez podatniczkę ewidencja zakupu nie odpowiada wymogom - w ww. zakresie - art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług - zasadne było ustalenie sankcji podatkowej z art. 27 ust. 5 pkt 2 w związku z zawyżeniem podatku naliczonego.

Decyzję tę pełnomocnik Barbary K. zaskarżył do NSA, zarzucając jej niezgodność z orzecznictwem sądowym. Zastosowanie sankcji podatkowej, zdaniem strony skarżącej, nie odnosi się do sytuacji, kiedy podatnik w ewidencji wykaże podatek naliczony, do którego odliczenia wprawdzie nie ma prawa ze względu na nie dochowanie innych warunków, ale wielkość tego niezasadnie wykazanego podatku naliczonego nie budzi wątpliwości w zakresie "prawidłowości formalnej" tj. zgodności z dokumentami źródłowymi w zakresie kwotowego wyliczenia. W tej sytuacji zasadne było jedynie skorygowanie naliczenia podatku naliczonego /wyrok z dnia 2 kwietnia 1996 r. SA/Rz 213/95/, skoro przepis art. 27 ust. 5 ustawy uzasadnia zastosowanie podwyższonej stawki podatkowej tylko w przypadku, gdy zaniedbanie przez podatnika obowiązków w zakresie prowadzenia ewidencji uniemożliwia określenie przedmiotu i podstawy opodatkowania /wyrok z 5 maja 1995 r. SA/Wr 2283/94/.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wobec czego wnosi o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, tak w zakresie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec 1996 r. jak i ustalenia tzw. sankcji podatkowej z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Bezsporny jest bowiem fakt, że skarżąca w ewidencji zakupu w marcu 1996 r. wykazała kwotę podatku naliczonego wynikającą z faktur za energię elektryczną, które otrzymała w kwietniu 1996 r. Odpowiednio do tego w deklaracji VAT-7 za marzec 1996 r. wykazała kwotę podatku naliczonego, zmniejszającego podatek należny, powiększoną o kwotę 4.887 zł z tytułu podatku naliczonego określonego w ww. fakturach za energię elektryczną.

Zgodnie z art. 19 ust. 3 wspomnianej ustawy obniżenie podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur otrzymanych przez skarżącą w kwietniu nastąpić mogło nie wcześniej niż za miesiąc, w którym otrzymała ona wspomniane faktury. Skoro jednak dotyczyło ono podatku za miesiąc wcześniejszy, to tym samym nastąpiło zawyżenie przez podatniczkę podatku naliczonego za marzec 1996 r., czego skarżąca nie kwestionuje. W tej sytuacji organy podatkowe zasadnie ustaliły Barbarze K. dodatkowe zobowiązanie podatkowe - zgodnie z art. 27 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy w wysokości trzykrotności zawyżenia tj. w kwocie 14.661 zł. Podkreślić bowiem należy, że wspomniany artykuł przewiduje obligatoryjne zastosowanie "sankcji podatkowej".

Ustosunkowując się do argumentów skargi stwierdzić należy, że winny one dotyczyć naruszenia przez organy administracji prawa. Skarżąca kwestionuje zaś zasadność wydanych przez organy podatkowe decyzji w aspekcie orzeczeń NSA, których ocena prawna - zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ wiąże w określonej sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

W tej sytuacji skład orzekający w niniejszej sprawie, nie podzielając poglądu wyrażonego w wyroku z dnia 2 kwietnia 1996 r. SA/Rz 213/95 - Poradnik VAT 1998 nr 2 str. 48 stwierdza, że w przypadku naruszenia przez podatnika obowiązku prowadzenia ewidencji zgodnie z wymogami art. 27 ust. 4 ww. ustawy, w sytuacji, gdy spowodowało ono zawyżenie podatku naliczonego, uzasadnione jest w świetle art. 27 ust. 5 pkt 2 tej ustawy ustalenie przez organ podatkowy kwoty podatku należnego podwyższonej o trzykrotność tego zawyżenia.

Zauważyć też należy, że powołany przez stronę skarżącą wyrok NSA z dnia 5 maja 1995 r. SA/Wr 2283/94 - Serwis Podatkowy 1997 nr 6 str. 20 dotyczy innej niż zachodząca w rozpatrywanej sprawie sytuacji faktycznej określonej w art. 27 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r.

Z tych względów, mając na uwadze stanowisko zajęte w podobnych jak niniejsza sprawach przez Sąd /np. w wyrokach: z dnia 4 czerwca 1997 r. I SA/Po 1882/96, z dnia 8 maja 1997 r. I SA/Po 1403/96 - Serwis Podatkowy 1999 nr 8 str. 7, I SA/Po 204/96/ na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.