Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2354/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 10, art. 138
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2009 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za jednoczesne używanie przez kierowcę kilku wykresówek oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2006 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł, utrzymał w mocy w całości decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.), lp. 11.4 ust. 6 załącznika do tej ustawy, art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE nr L 370 z 31.12.1985 ze zm.) w związku z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) 3820/85 (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z 11.04.2006 r.).

Decyzje obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne.

W dniu [...] stycznia 2006 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości G. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poddał kontroli pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował p. Ł. K., wykonujący przewóz rzeczy z N. do M. w imieniu P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., dalej zwaną skarżącą. Poddano kontroli okazane wykresówki.

Jak wynika z protokołu podpisanego bez zastrzeżeń przez kontrolowanego kierowcę, w trakcie czynności kontrolnych kierowca wyjął z tachografu dwie wykresówki, na których jednocześnie były dokonywane zapisy aktywności kierowcy. Na jednej wykresówce, bez wpisu imienia i nazwiska kierowcy był rejestrowany zapis jazdy przed zatrzymaniem, na drugiej z wpisem imienia i nazwiska kierowcy, był rejestrowany okres odpoczynku.

Przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, iż posługiwanie się dwoma wykresówkami miało na celu nadrobienie straconego czasu i przejechanie większej ilości kilometrów.

Stwierdzono naruszenia polegające na samowolnej ingerencji w pracę urządzenia rejestrującego w pojeździe, wskutek czego nastąpiła zmiana wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi oraz przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego.

W oparciu o powyższe decyzją Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r. nałożono na P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. karę pieniężną w łącznej kwocie 6.150 zł.

W wyniku wniesionego przez skarżącą odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej 5.000 zł za samowolną ingerencję w pracę urządzenia rejestrującego w pojeździe, wskutek czego nastąpiła zmiana wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, w pkt 2 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej 1.150 zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził m.in., że nieprawidłowo została nałożona kara za samowolną ingerencję w pracę urządzenia rejestrującego w pojeździe, stwierdził, iż na podstawie materiału dowodowego organ pierwszej instancji powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające celem rozpoznania, czy z przesłanek zawartych w materiale dowodowym wynika popełnienie naruszenia z lp. 11. 2 ust. 1 załącznika polegające na nieuzasadnionym użyciu kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu. Stwierdził ponadto, iż za stwierdzone naruszenia ponosi odpowiedzialność skarżąca, a nie kierowca.

Skargę na powyższą decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca.

Prawomocnym, od dnia 7 października 2008 r., wyrokiem z dnia 5 września 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1278/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Pismem z dnia [...] października 2006 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego powiadomił skarżącą, iż w wyniku powtórnej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz w oparciu o uchylającą decyzję organu odwoławczego zmienia kwalifikację prawną naruszenia z lp. 11.1 ust.2 lit c na 11.4 ust. 6 załącznika do ustawy transporcie drogowym, tj. jednoczesne użyciu kilku wykresówek przez kierowcę. Wezwał o zajęcie stanowiska i wyznaczył termin.

W odpowiedzi na wezwanie skarżąca pismem z dnia [...] października 2006 r. nie zgodziła się ze zmianą kwalifikacji prawnej podnosząc, iż stwierdzona nieprawidłowość powinna być zakwalifikowana jako naruszenie z lp. 11.2 ust. 1 załącznika do ustawy jako nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu - za każdy dzień 200 zł. Podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko odnośnie odpowiedzialności kierowcy za stwierdzone nieprawidłowości.

Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. karę pieniężną w kwocie 1.000 zł, za jednoczesne używanie kilku wykresówek przez kierowcę uznając, iż stanowi to naruszenie określone w lp. 11.4 ust. 6 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Od tej decyzji skarżąca wniosła również odwołanie. Wnosiła o stwierdzenie jej nieważności podnosząc skierowanie jej do osoby nie będącej stroną w sprawie, ew. o jej uchylenie i wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną na kierującego pojazdem w wysokości wynikającej z lp. 11.2 ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, tj. za nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu - za każdy dzień 200 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie stwierdził, iż zapisy na okazanych przez kierowcę dwóch wykresówkach z dnia [...] stycznia 2006 r. świadczą o ich jednoczesnym używaniu przez tego samego kierowcę. Jedna z wykresówek zapisywana była od godz. 03:15 do godz. 08:00. Druga wykresówka została nałożona do urządzenia rejestrującego o godz. 08:05 i zapisywana była do godz. 11:25. Jednocześnie pierwsza z wykresówek pozostawała w urządzeniu rejestrującym. Wskazał, iż kierowca zeznał, że ze względu na konieczność pilnego dokonania dostawy ładunku kontynuował jazdę z użyciem dwóch wykresówek jednocześnie. Przyznał, że w pojeździe przez cały czas był sam, a tym samym nie prowadził w załodze dwuosobowej. Podkreślił, iż okazane wykresówki i zeznania złożone przez kontrolowanego kierowcę jednoznacznie wskazują na próbę symulacji jazdy w załodze dwuosobowej. Kierowca potwierdził, że obie wykresówki jednocześnie pozostawały w urządzeniu rejestrującym i na obie nanoszone były wykresy aktywności. Nie ma zatem podstaw do uznania, iż jest to nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu.

Organ odwoławczy wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że kontrolowany przewóz drogowy był międzynarodowym transportem drogowym wykonywanym przez P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., co potwierdzają dokumenty: KRS, wypis z licencji nr [...] oraz dokument CMR. Na tej podstawie prawidłowo uznano ww. spółkę za stronę postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, iż za działalność przedsiębiorstwa zawsze ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi. To na niej spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób (w tym kierowcy), którymi się posługuje w wykonywaniu działalności gospodarczej. Zdaniem organu, zgodnie z zasadą ryzyka pracodawcy, to pracodawca obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru pracowników i zmuszony jest ponosić straty wynikłe wskutek ich niezaradności i braku należytego przygotowania do pracy. Podkreślił, że kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych naruszeń, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca postawiła zarzut naruszenia art. 74 i art. 92 ust. 1 pkt 2 oraz art. 93 ustawy o transporcie drogowym w zw. z niewskazanym art. Konstytucji poprzez wymierzenie sankcji administracyjnej o charakterze karnym na przedsiębiorcę zamiast na osobę bezpośrednio odpowiedzialną za naruszenie. Podnosiła, iż karę w wysokości 200 zł winna być nałożona na kierowcę, który odpowiada za to naruszenie. Ponadto zarzucała naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. uzasadniając to działaniem organu odwoławczego, który jednocześnie w części orzekł merytorycznie, zaś w części przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Podnosiła, iż organ I instancji nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2007 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2006 r. którą nałożono na skarżącą karę pieniężną w wysokości 1.000 zł za jednoczesne używanie kilku wykresówek przez kierowcę.

Główny zarzut skargi, podniesiony wcześniej w odwołaniu, dotyczy odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy zamiast kierowcy. W tej kwestii Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że za działalność przedsiębiorstwa zawsze ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi - z podmiotowego punktu widzenia – przedsiębiorca. To na przedsiębiorcy spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działania osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje.

Zgodnie z zasadą ryzyka pracodawcy (tzn. ryzyko osobowe) to pracodawca obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru pracowników i zmuszony jest ponosić straty wynikłe wskutek ich niezaradności i braku należytego przygotowania.

Należy podkreślić, iż odpowiedzialność z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym ma charakter administracyjny, a nie karny. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe, określone w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i przepisach regulujących związane z tym zagadnienia, jest co do zasady oderwana od kwestii winy odpowiedzialnego, a także od zaistnienia szkody bądź stanu zagrożenia nią. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest bowiem przede wszystkim stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn - przy założonej (obecnie już co do zasady) odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. Ustawa nie określa jakichkolwiek przesłanek wyłączających odpowiedzialność (możliwość odstąpienia od wymierzenia kary) bądź prowadzących do jej ograniczenia. Organ inspekcji drogowej działa w takiej sytuacji w warunkach uznania związanego - stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości. Zaistnienie określonych ustawą przesłanek odpowiedzialności zobowiązuje właściwy organ (wojewódzkiego inspektora transportu drogowego) do wymierzenia kary.

W zaskarżonej decyzji prawidłowo i jednoznacznie określono naruszenie i wskazano wysokość kary pieniężnej za to naruszenie. Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli kierowca symulował podwójną załogę. Rejestrował czas pracy na dwóch wykresówkach z jednoczesnym umieszczeniem drugiej wykresówki w tachografie. Potwierdza to protokół kontroli, a przede wszystkim zeznanie kierowcy przesłuchanego w charakterze świadka.

Organ prawidłowo więc nałożył na skarżącego karę pieniężną za naruszenie polegające na jednoczesnym używaniu kilku wykresówek przez kierowcę.

Decyzje związane z naruszeniem ustawy o transporcie drogowym mają szczególny charakter. Są to decyzje wydawane w ramach uznania związanego, co oznacza, że w razie stwierdzenia określonego przewinienia organ wymierza karę pieniężną określoną w sposób sztywny stosownie do zaistniałego przewinienia.

Zgodnie z lp. 11.4 ust. 6 załącznika do ustawy o transporcie drogowym stwierdzone naruszenie penalizowane jest karą pieniężną w wysokości 1.000 zł.

Podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. jest niezrozumiały, zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wydaje się, iż skarżąca powtarza zarzuty, jakie stawiała decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2006 r., w skardze złożonej na tę decyzję, która była przedmiotem odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 5 września 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1278/08.

Wbrew twierdzeniu skarżącej organ I instancji, po uchyleniu decyzji z dnia [...] marca 2006 r., przeprowadził postępowanie wyjaśniające: dokonał ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, zmienił kwalifikację prawną stwierdzonego naruszenia, powiadomił stronę o zmianie kwalifikacji, wezwał ją do zajęcia stanowiska, pouczył o uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a. Odmienna ocena kwalifikacji prawnej stwierdzonego naruszenia dokonana przez organ, z którą polemizuje skarżąca nie uzasadnia trafności powyższego zarzutu.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.