Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1770/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej~Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 34
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 9 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 1997 nr 121 poz 770
law: Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym.
article: art. 115 § 2
journal: Dz.U. 1934 nr 57 poz 502
law: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy.
article: art. 185 § 1, art. 203 pkt 2 w zw. z art. 207 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury i Rozwoju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 45/14 w sprawie ze skargi A. F. , M. B. , A. B., W. B., M. C., J. J., C. K., D. K., E. K., G. K., A. K., J. K., J. K., B. K., D. M., W. M., W. M., W. O., W. P., M. P., A. R., P. R., K. S., J.W., M.W. i M.W. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. odstępuje od zasądzenia od A. F. , M. B. , A. B., W. B., M. C., J. J., C. K., D. K., E. K., G. K., A. K., J. K., J. K., B. K., D. M., W. M., W. M., W. O., W. P., M. P., A. R., P. R., K. S., J.W., M.W. i M.W. na rzecz Ministra Infrastruktury i Budownictwa zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 45/14 w sprawie ze skargi A. F., M. B., A. B., W. B., M. C., J. J., C. K., D. K., E. K., G. K., A. K., J. K, J.K., B. K., D. M., W. M., W. M., W. O., W. P., M. P., A. R., P. R., K. S., J. W., M. W. i M. W. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia postępowania, w punkcie 1 uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]; w punkcie 2 uchylił postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] oraz postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]; w punkcie 3 stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; w punkcie 4 zasądził od Ministra Infrastruktury i Rozwoju solidarnie na rzecz skarżących A. F., M. B., A. B., W. B., M. C., J. J., C. K., D. K., E. K., G. K., A. K., J. K, J.K., B. K., D. M., W. M., W. M., W. O., W. P., M. P., A. R., P. R., K. S., J. W., M. W. i M. W. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], Minister Infrastruktury zawiesił z urzędu postępowanie prowadzone z wniosku A. F., działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik: M. B., A. B., W. B., M. C., A. F., J. J., C. K., D. K., E. K., G. K., A. K., J. K., J. K., B. K., D. M., W. M., W. M., W. O., W. P., M. P. zd. R., A. R., P. R., K. S., J. W., M. W. oraz M. W. (następcy prawni byłych właścicieli przejętej na własność Państwa nieruchomości) o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] marca 1970 r., nr [...], do czasu zapewnienia prawidłowej reprezentacji spółce jawnej pod firmą "[...]" P. K. i J. F. i inni w S. Jednocześnie Minister na podstawie art. 100 § 1 k.p.a., wezwał strony, aby wystąpiły do właściwego sądu rejestrowego, w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania niniejszego postanowienia z wnioskiem o zarejestrowanie spółki "[...]" P. K. i J. F. i inni w S., w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej jako: KRS), ewentualnie ustanowienia kuratora uprawnionego do reprezentowania ww. spółki w niniejszym postępowaniu nadzorczym.

A. F., działając we własnym imieniu oraz jako pełnomocnik innych stron postępowania, złożył wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania nadzorczego, podnosząc, iż nieruchomości objęte tym orzeczeniem stanowiły własność osób fizycznych. Zdaniem wnioskodawców: "nie ma natomiast zapisu, że właścicielem nieruchomości jest jakakolwiek firma".

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił podjęcia zawieszonego postępowania.

Następnie A. F., występujący w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik pozostałych wnioskodawców wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem.

Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., nr [...], Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy kwestionowane postanowienie. Organ stwierdził, że stroną postępowania nadzorczego jest również spółka "[...]" P. K., J. F. i inni Spółka Jawna, wpisana do rejestru handlowego pod nr A [...], której praw dotyczyło kwestionowane orzeczenie. Ponadto organ podał, iż w myśl przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 27 października 1933 r. Kodeks handlowy (Dz. U. z 1933 r. Nr 82, poz. 600 z późn. zm. – dalej jako: k.h.) – rzeczy i prawa wniesione tytułem wkładu, a także nabyte lub uzyskane dla spółki w jaki bądź sposób w czasie jej istnienia, stanowią majątek spółki. W ocenie organu przepis ten potwierdzał, iż spółka jawna dysponowała odrębnym od wspólników majątkiem (art. 82 k.h.). Jednocześnie, według organu, spółka wpisana do rejestru handlowego a niewykreślona, w dalszym ciągu istnieje w obrocie prawnym, aczkolwiek z uwagi na brak wpisu spółki do Krajowego Rejestru Sądowego możliwość dokonywania przez nią czynności prawnych jest ograniczona wyłącznie do złożenia wniosku o rejestrację w KRS. Organ przytoczył również treść art. 9 ust. 3 ustawy 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 1997 r. Nr 121, poz. 770 z późn. zm.), wskazując, iż z przepisów tych wynika, że spółka jawna nie wpisana do KRS nie może dokonywać czynności procesowych w toku postępowania przed organem administracji publicznej z uwagi na brak należytej reprezentacji. Brak wpisu spółki "[...]" P. K.. J. F. i inni Spółka Jawna w Krajowym Rejestrze Sądowym, ewentualnie brak prawidłowo umocowanych osób ją reprezentujących, zdaniem organu, stanowił przeszkodę do dalszego prowadzenia postępowania w tym przedmiocie i stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych o przejściu na własność Państwa przedsiębiorstwa stanowiącego własność ww. spółki jawnej. Powyższe, według organu, oznaczało jednocześnie, iż nie odpadła przyczyna zawieszenia postępowania, uniemożliwiając jego podjęcie, określona w art. 97 § 2 k.p.a.

Skargę na ww. postanowienie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnioskodawcy, zarzucając przy tym naruszenie:

a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 30 § 4 k.p.a., przez błędne uznanie, że osoby fizyczne występujące w niniejszej sprawie nie posiadały legitymacji procesowej, którą zdaniem organu posiadała wyłącznie spółka, podczas gdy właścicielami przejętej nieruchomości były osoby fizyczne, których prawa były ujawnione w księgach wieczystych;

b) art. 107 § 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., przez niewyjaśnienie w sposób wystarczająco przekonujący powodów nieuwzględnienia legitymacji procesowej wnioskodawców;

c) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 707 z późn. zm.), przez niezastosowanie się do zasady jawności materialnej i bezpodstawne ominięcie domniemania prawnego, iż prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, tj. tego, że właścicielami przejętej nieruchomości były osoby fizyczne, a nie spółka jawna;

d) art. 9 ust. 2 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, poprzez błędne uznanie, iż spółka jawna "[...]" P.K., J. R. i inni w S. pozbawiona była prawidłowej reprezentacji.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w jego ocenie stan faktyczny ustalony w sprawie należało uznać za bezsporny. Dlatego też, Sąd I instancji akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonym postanowieniu dokonał jego kontroli oraz kontroli poprzedzającego go postanowienia organu I instancji pod względem zgodności z prawem, a mianowicie zbadał, czy organy administracji, orzekające w sprawie, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu I instancji, Minister nie miał jakichkolwiek podstaw do zawieszenia postępowania, a w konsekwencji do odmowy jego podjęcia. W ocenie Sądu I instancji, ewentualny brak zdolności procesowej jednej ze stron postępowania – spółki jawnej – nie stanowił bowiem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd I instancji zaznaczył przy tym, że w takiej sytuacji zgodnie z treścią art. 34 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej powinien wystąpić do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony, a w związku z tym organ nie miał podstaw do zawieszenia postępowania i jednoczesnego zobowiązania wnioskodawców do ujawnienia w Krajowym Rejestrze Sądowym. Niemniej jednak, według Sądu I instancji, błędne jest stanowisko organu, co do braku możliwości występowania w charakterze strony przez spółkę jawną niewpisaną do KRS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zaznaczył przy tym, że w art. 112 pkt 4 k.h. przyjmowano jako zasadę, że śmierć wspólnika powoduje rozwiązanie spółki jawnej, która to zasada została utrzymana w art. 58 pkt 4 k.s.h. Sąd I instancji dodał, że pomimo śmierci wspólnika spółka trwała nadal tylko wówczas, jeżeli umowa spółki tak stanowiła (art. 114 k.h.), a taką klauzulę przewidywała umowa spółki z dnia [...] kwietnia 1947 r. Tym samym, zdaniem Sądu I instancji, brak ujawnienia spółki jawnej w KRS nie oznaczał utraty przez nią zdolności procesowej, a nadto z treści art. 9 przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym wynikało, że do czasu rejestracji zachowywały moc dotychczasowe wpisy w rejestrze sądowym. W ocenie Sądu I instancji, oznaczało to, że spółka istnieje i może być stroną postępowań administracyjnych, a jej reprezentacja jest regulowana stosownie do treści art. 29 k.s.h. Tym samym, według Sądu I instancji, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 100 k.p.a., doprowadzając do zbytecznego wydłużenia postępowania ponad rozsądny termin, co w następstwie prowadziło do naruszenia art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm. – dalej jako: Konwencja), gwarantującej stronie prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. W konsekwencji, zdaniem Sądu I instancji, w celu usunięcia naruszenia prawa w ramach niniejszej sprawy konieczne stało się uchylenie postanowienia o zawieszeniu postępowania, jako wydanego z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz postanowienia stwierdzającego wniesienie zażalenia po terminie, które stało się bezprzedmiotowe, jak również zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia o odmowie podjęcia postępowania, jako wydanych z naruszeniem art. 100 k.p.a. Sąd I instancji wskazał, że skutkiem podjętego przez niego wyroku powinno być ustalenie aktualnego statusu spółki i uznanie, że to spadkobiercy poprzednich udziałowców, czyli wnioskodawcy są uprawnieni do reprezentowania spółki.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła strona skarżąca kasacyjnie – Minister Infrastruktury i Rozwoju.

Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) błędną wykładnię art. 9 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 1997 r. Nr 121, poz. 770 z późn. zm.) poprzez uznanie, iż spółka "[...]" P. K. i J. F. i inni w S. zarejestrowana w rejestrze handlowym "A" prowadzonym przez Sąd Powiatowy w P. pod nr [...]jest legitymowana (posiada zdolność procesową) oraz może być prawidłowo reprezentowana do występowania przed organem naczelnym – w oparciu o dotychczasowe ww. wpisy w rejestrze handlowym, treść umowy spółki z dnia [...] kwietnia 1947 r. Rep. Nr [...] oraz w oparciu o treść przepisów obecnie obowiązującej ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych, w sprawie prowadzonej w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] marca 1970 r., Nr [...];

b) błędną wykładnię art. 29 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U z 2013 r., poz. 1030 z późn. zm. – dalej jako: k.s.h.) w związku z treścią dawnego art. 115 § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. – Kodeks Handlowy (Dz.U. z 1934 r. Nr 57, poz. 502 z późn. zm.) oraz art. 60 § 1 k.s.h., poprzez uznanie, iż na organie spoczywa obowiązek ustalenia aktualnego statusu spółki oraz uznanie, że to spadkobiercy poprzednich wspólników w przypadku ich śmierci, czyli wnioskodawcy, są uprawnieni do reprezentowania spółki "[...]" P. K. i J. F. i inni w S., zarejestrowanej w dawnym rejestrze pod nr [...];

c) błędną wykładnię art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.) poprzez uznanie, że dochowanie terminu rozpatrzenia sprawy, o którym mowa w treści ww. art. 6 Konwencji oznacza, że organ powinien wydać rozstrzygnięcie z naruszeniem przepisów postępowania art. 6, art. 7, art. 10 k.p.a.;

d) błędną wykładnię art. 97 § 1 pkt 4 w zw. 34 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania z uwagi na konieczność uprzedniego wystąpienia o kuratora dla osoby niezdolnej do czynności prawnych;

e) niewłaściwe zastosowanie art. 34 § 1 k.p.a. poprzez wskazanie konieczności wystąpienia do sądu o ustanowienia kuratora dla spółki jawnej;

f) niewłaściwe zastosowanie art. 100 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że niewłaściwe było wezwanie wnioskodawców postępowania nadzorczego do wystąpienia o przepisanie spółki do Krajowego Rejestru Sądowego.

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, z uwagi na fakt, iż uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności pominięcie faktu, iż ujawnieni w dawnym rejestrze handlowym pod nr [...] i wciąż w nim widniejący J. F. – uprawniona do wykonywania wraz z prokurentem zwykłego zarządu spółką, a także I. R. z domu K., K. K., P. K., A. K. oraz E. K. z domu K. zmarli, zaś jedyną żyjącą osobą jest W. B. z domu K., co – mając na uwadze treść dawnego art. 115 § 2 k.h. oraz obecnie regulującego ww. kwestię art. 60 § 1 k.s.h. – uniemożliwia organowi naczelnemu ustalenie właściwej reprezentacji spółki w oparciu o cytowany w zaskarżonym wyroku art. 29 k.s.h.;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 100 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, iż wpis i rejestracja spółki "[...]" P. K. i J. F. i inni w S. (zarejestrowanej obecnie w dawnym rejestrze handlowym "A" prowadzonym przez Sąd Powiatowy w P. pod nr [...]) w Krajowym Rejestrze Sądowym, na podstawie art. 7 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu ww. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w postępowaniu nadzorczym w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] marca 1970 r., Nr [...];

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 29 i art. 60 § 1 k.s.h. i art. 9 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, poprzez uznanie, iż zachodzi podstawa do uchylenia postanowień organu naczelnego, z uwagi na możliwość zapewnienia właściwej reprezentacji spółki jawnej "[...]" P. K. i J. F. i inni w S. w postępowaniu nadzorczym przed organem naczelnym bez wymaganego wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym;

d) art. 141 § 4 p.p.s.a. z uwagi na braki w uzasadnieniu wyroku poprzez nie odniesienie się do charakteru i okoliczności sprawy.

Wskazując na powyższe uchybienia strona skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, skarżący kasacyjnie wskazał, że w jego ocenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w swych rozważaniach ujętych w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku pominął szereg okoliczności, w tym całkowicie przemilczał treść ust. 3 art. 9 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o KRS, dokonując błędnej wykładni art. 9 ww. ustawy. Strona skarżąca kasacyjnie podała na wstępie, że w trakcie prowadzonego postępowania nadzorczego ustalono, iż stroną postępowania nadzorczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] marca 1970 r., Nr [...], poza następcami prawnymi osób fizycznych posiadających prawa rzeczowe do przejętych ww. orzeczeniem nieruchomości, była również spółka jawna działająca pod firmą "[...]" P. K. i J. F. i inni w S. – właściciel przejętego na rzecz Skarbu Państwa przedsiębiorstwa "[...]" P. K. i J. F. i inni w S. Skarżący kasacyjnie wskazał przy tym, że umowa spółki jawnej "[...]" P. K. i J. F. i inni w S., spisana w formie aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1947 r., Rep. Nr [...] została sporządzona pod rządami rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy i mają do niej zastosowanie m.in. przepisy art. 79 § 1 i 2 tego rozporządzenia. Skarżący kasacyjnie dodał przy tym, że z akt sprawy wynikało, iż ww. spółka jawna została ujawniona w dawnym rejestrze handlowym "A" prowadzonym pod nr [...]. Ponadto skarżący kasacyjnie podkreślił, że organ naczelny ustalił, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynikało, aby powyższa spółka została wykreślona z rejestru handlowego oraz nie wynikało, aby ww. spółka została postawiona w stan likwidacji, co stosownie do treści art. 129 § 1 Kodeksu handlowego, wymagało zgłoszenia i ujawnienia w rejestrze handlowym. Skarżący kasacyjnie zaznaczył jednak, że ww. umowa spółki z dnia [...] kwietnia 1947 r. Rep. Nr [...], przewidywała natomiast, iż spółka została utworzona na okres 3 lat, ale brak zawiadomienia o wystąpieniu przez któregokolwiek ze wspólników, na co najmniej 6 miesięcy przed upływem powyższego terminu, skutkował milczącym przedłużeniem spółki na następne okresy. W ocenie skarżącego kasacyjnie, z treści umowy wynikało również, że w razie śmierci wspólnika spółka nie podlegała rozwiązaniu, zaś wszelkie prawa zmarłego przechodziły na jego spadkobierców. Ponadto, zdaniem skarżącego kasacyjnie, z treści wyciągu z rejestru handlowego nr [...] wynikało, iż wspólnikami spółki jawnej ujawnionymi w rejestrze byli: J. F., W. K., I. K., K. K., P. K., A. K. oraz E. K. Skarżący kasacyjnie wskazał przy tym, że czynności dotyczące spółki przekraczające zakres zwykłego zarządu wymagały zgody wszystkich wspólników, zaś zwykły zarząd spółką jawną był prowadzony przez jednego ze wspólników – J. F. wraz prokurentem. Następnie skarżący kasacyjnie podniósł, że z akt sprawy wynikało, iż J. F. zmarła, zaś w jej miejsce do ww. spółki wstąpili jej następcy prawni, wstępując jednocześnie w zakres jej praw w spółce. Nadto skarżący kasacyjnie podał, że zmarli również wspólnicy spółki jawnej, ujawnieni w dawnym rejestrze, tj.: I. R. z domu K., K. K., P. K., A. K. oraz E. K. z domu K., zaś jedyną żyjącą osobą była W. B. z domu K. Skarżący kasacyjnie przytaczając treść art. 115 § 2 k.h. oraz art. 60 § 1 k.s.h. wskazał także, że z akt sprawy, w tym w szczególności z treści dawnego rejestru handlowego nr [...] nie wynikało, aby następcy prawni ww. osób wyznaczyli osobę, o której mowa w art. 115 § 2 k.h. oraz obecnie obowiązującym art. 60 § 1 k.s.h. Dlatego też, w ocenie skarżącego kasacyjnie, za bezpodstawny należy uznać postulat Sądu I instancji zawarty w uzasadnieniu wyroku, aby organ samodzielnie określił zasady reprezentacji spółki w oparciu o zasady wskazane w art. 29 k.s.h. Ponadto skarżący kasacyjnie podkreślił, że w dniu 1 stycznia 2001 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. 2013 r., poz. 1203 z późn. zm. – dalej jako: ustawa o KRS), a wraz z nią weszła w życie ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770 z późn. zm. – dalej jako: ustawa przepisy wprowadzające ustawę o KRS), zawierająca przepisy przejściowe dotyczące, m.in. podmiotów wpisanych do dotychczasowego rejestru handlowego. Skarżący kasacyjnie przytoczył przy tym treść art. 1 i art. 36 ww. ustawy o KRS oraz art. 7 ustawy przepisy wprowadzające ustawę o KRS, a następnie wskazał, że z akt sprawy oraz z informacji udostępnionych na stronie ems.ms.gov.pl, zawierającej aktualne informacje o wpisach w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonej przez Ministra Sprawiedliwości nie wynikało, aby ww. spółka została ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym. Mając na uwadze powyższe, zdaniem skarżącego, kasacyjnie Sąd I instancji nie uwzględnił jednak treści ust. 3 art. 9 ustawy przepisy wprowadzające ustawę o KRS, w brzmieniu nadanym ww. ustawą z dnia 29 kwietnia 2010 r., w myśl którego do czasu rejestracji, o której mowa w ww. ust. 2 (art. 9 ustawy), nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2013 r., do odpisów, wyciągów, zaświadczeń oraz skutków prawnych wpisów stosuje się przepisy obowiązujące do dnia wejścia w życie ustawy, wyłącznie w zakresie niezbędnym do tej rejestracji oraz do dochodzenia lub zaspokojenia roszczeń wobec podmiotów wpisanych do dotychczasowego rejestru. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że treść ww. przepisu, stanowiącego lex specialis do ww. regulacji zawartej w ust. 2 art. 9 ustawy przepisy wprowadzające ustawę o KRS, ograniczała bowiem skuteczne posługiwanie się dokumentami potwierdzającymi wpisy zawarte w dotychczasowym rejestrze handlowym (m.in. dotyczące siedziby spółki oraz zasad reprezentacji) jedynie do celów postępowania rejestrowego w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz do dochodzenia lub zaspokojenia roszczeń wobec podmiotów wpisanych do dotychczasowego rejestru handlowego. Stąd też, zdaniem skarżącego kasacyjnie, ww. przesłanek bez wątpienia nie spełnia postępowanie nadzorcze w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] marca 1970 r., Nr [...], co według skarżącego kasacyjnie znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Tym samym, w świetle ww. regulacji zawartej w ust. 3 art. 9 ww. przepisów wprowadzających , w ocenie skarżącego kasacyjnie, jako pozbawione podstaw należy uznać postulowane przez Sąd posługiwanie się przez organ nadzoru dotychczasowymi wpisami zawartymi w dawnym rejestrze handlowym, celem samodzielnego ustalenia przez organ właściwej reprezentacji spółki "[...]" P. K. i J. F. i inni w S., właściciela przedsiębiorstwa przejętego ww. orzeczeniem z dnia [...] marca 1970 r. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, dokonana przez Sąd I instancji, nieprawidłowa interpretacja art. 9 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS oraz art. 29 k.s.h. w związku z treścią dawnego art. 115 § 2 k.h. oraz art. 60 § 1 k.s.h., wiąże się z uznaniem, iż osobami upoważnionymi do działania w imieniu spółki, są wszyscy następcy prawni byłych wspólników. W ocenie skarżącego kasacyjnie, przyjęcie proponowanego przez Sąd I instancji rozwiązania wiąże się tym samym z pogwałceniem zasad wskazanych w dawnym art. 115 § 2 k.h. oraz art. 60 § 1 k.s.h., które regulują tryb wskazywania przez spadkobierców zmarłego wspólnika upoważnionej osoby do wykonywania praw po zmarłym wspólniku spółki. Ponadto, według skarżącego kasacyjnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając zaskarżony wyrok pominął złożony stan uprawnień pomiędzy wspólnikami w spółce, pomijając całkowicie ww. okoliczności wynikające z faktu, iż m.in. z wpisów w dawnym rejestrze [...] wynikało, iż wspólnicy wskazali jednego wśród nich oraz prokurenta do zwykłego zarządu spółką, zaś pozostali byli legitymowani do wykonywania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji, nie wskazał w wyroku, które z ww. wiązek uprawnień przeszły, na których ze wspólników, mając na uwadze treść art. 115 § 2 k.h. oraz art. 60 § 1 k.s.h., posługując się jedynie przepisami art. 29 k.s.h.

Ponadto w ocenie skarżącego kasacyjnie, za całkowicie nietrafny należy uznać pogląd Sądu I instancji jakoby wyjaśnienie zagadnienia wstępnego, jakim jest właściwa rejestracja spółki, w prowadzonym postępowaniu nadzorczym stanowiło naruszenie art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Skarżący kasacyjnie zaznaczył bowiem, że wraz z wejściem w życie w dniu 1 stycznia 2001 r. przepisów ustawy o KRS, weszła w życie również ustawa przepisy wprowadzające ustawę o KRS, która zobowiązywała podmioty wpisane w dotychczasowym rejestrze handlowym do złożenia wniosku celem rejestracji w nowym rejestrze, a przy tym ww. ustawa ograniczyła posługiwanie się w obrocie dotychczasowymi wpisami w dawnym rejestrze handlowym, m.in. do celów rejestrowych. Dlatego też, zdaniem skarżącego kasacyjnie, regulacja stanu prawnego spółki "[...]" P. K. i J. F. i inni w S. w we właściwym rejestrze (Krajowym Rejestrze Sądowym), celem ustalenia m.in. właściwej reprezentacji spółki, stanowiła zagadnienie prejudycjalne w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] marca 1970 r., Nr [...]. Skarżący kasacyjnie podkreślił przy tym, że organ w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] zobowiązał skarżących, na podstawie art. 100 § 1 k.p.a., do wystąpienia z właściwym wnioskiem o rejestrację spółki w nowym rejestrze. Dodatkowo, w ocenie skarżącego kasacyjnie, zasada szybkości postępowania sformułowana w art. 6 Konwencji, która swą emanację na gruncie przepisów postępowania administracyjnego znalazła w art. 12 k.p.a., nie może stać w sprzeczności z innymi zasadami postępowania, w szczególności z zasadą legalizmu (art. 6 k.p.a.), praworządności (art. 7 k.p.a.) oraz czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Według skarżącego kasacyjnie, w przedmiotowym stanie faktycznym podkreślenia wymaga również fakt, iż zakres podmiotowy wnoszących o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] marca 1970 r. oraz skarżących jest tożsamy z zakresem podmiotowym legitymowanym do regulacji stanu prawnego spółki "[...]" P. K. i J. F. i inni w S. we właściwym rejestrze. Dlatego też, skarżący kasacyjnie wskazał, że mając na uwadze fakt, iż od wejścia w życie ww. ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. do chwili wydania zaskarżonego postanowienia minęło ponad dwanaście lat, następcy prawni wspólników spółki nie wykonali w stosunku do spółki, ciążących na nich obowiązków wynikających z ww. ustaw. W ocenie skarżącego kasacyjnie, nie można zatem organowi naczelnemu czynić zarzutu naruszenia art. 6 Konwencji w części dotyczącej rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie, skoro w postępowaniu wystąpiły przeszkody, leżące po stronie wnioskodawców postępowania nadzorczego, uniemożliwiające wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, które powstały w wyniku zaniechania skarżących, zwłaszcza w przypadku, gdy organ zawieszając postępowanie nadzorcze postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], wezwał strony w trybie art. 100 § 1 k.p.a., do regulacji ww. zagadnienia prejudycjalnego. Jednocześnie skarżący kasacyjnie podniósł, że Sąd I instancji, wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż w przypadku braku zdolności procesowej ww. spółki do działania w niniejszym postępowaniu to organ nadzoru powinien wystąpić do właściwego Sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, niewłaściwie zastosował art. 34 § 1 k.p.a., gdyż w dacie wydania postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] o zawieszeniu postępowania nadzorczego istniały przepisy materialne ustawy przepisy wprowadzające ustawę o KRS, które zobowiązywały spółkę jawną, działająca przez swych wspólników, zarejestrowaną w dotychczasowym rejestrze, do wystąpienia z właściwym wnioskiem o wpis ww. podmiotu, tj. przedmiotowej spółki jawnej w nowym rejestrze. Tym samym, w ocenie skarżącego kasacyjnie, organowi w dacie wydania ww. postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. zawieszającego postępowanie nadzorcze był znany pełen krąg następców prawnych wspólników spółki jawnej, czyli podmiotów uprawnionych do wystąpienia w imieniu spółki z wnioskiem w trybie art. 7 ww. ustawy przepisy wprowadzające ustawę o KRS, mającym na celu regulację stanu prawego spółki "[...]" P. K. i J. F. i inni w S. do stanu zgodnego z obecnie obowiązującymi przepisami, czyli zgodnego z prawem. W ocenie skarżącego kasacyjnie, uzasadnionym zatem było wezwanie w trybie art. 100 § 1 k.p.a., ww. osób (jako jedynie legitymowanych do działania w imieniu spółki w oparciu o art. 9 ust. 3 ustawy przepisy wprowadzające ustawę o KRS) do wystąpienia z wnioskiem o rejestrację spółki jawnej w Krajowym Rejestrze Sądowym i wykazanie prawidłowej reprezentacji tego podmiotu. Ponadto skarżący kasacyjnie nadmienił, że wystąpienie przez organ naczelny w trybie art. 34 § 1 k.p.a. znajdowałby w przedmiotowej sprawie zastosowanie jedynie przypadku, gdy w trakcie prowadzonego postępowania nadzorczego nie ustalono by osób legitymowanych do działania w imieniu spółki jawnej do wystąpienia z wnioskiem o rejestrację ww. spółki w odpowiednim rejestrze. Tym samym, według skarżącego kasacyjnie, uszło uwadze Sądu I instancji, iż organ występując w trybie art. 100 § 1 k.p.a., wskazał wzywanym alternatywną drogę w przypadku gdyby stała się niemożliwa regulacja stanu prawnego spółki w ww. trybie, tj. art. 7 ustawy przepisy wprowadzające ustawę o KRS, wzywając ewentualnie do ustanowienia kuratora uprawnionego do reprezentowania spółki.

Ponadto skarżący kasacyjnie wskazał, że w hipotetycznym przypadku, gdy zasadnym byłoby zastosowanie przez organ trybu wskazanego w art. 34 § 1 k.p.a., nie znajdowałaby uzasadnienia w świetle treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. teza sformułowana przez Sąd I instancji, iż kwestia ustanowienia kurateli ww. trybie nie stanowi zagadnienia wstępnego będącego podstawą do zawieszenia postępowania nadzorczego. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, ustanowienie kurateli dla przedmiotowej spółki znajduje się poza zakresem właściwości organu naczelnego, na co wskazuje m.in. treść art. 603 § 1 k.p.c. w zw. z art. 42 § 1 k.c. Dlatego też, w ocenie skarżącego kasacyjnie, w świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., nie znajdowała uzasadnienia teza Sądu I instancji, iż ustanowienie kurateli przez właściwy sąd rejestrowy w oparciu o wniosek złożony w trybie art. 34 § 1 k.p.a., nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania nadzorczego praz organ. W ocenie skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji wydając przedmiotowy wyrok całkowicie pominął złożony stan faktyczny i prawny sprawy, nie odnosząc się w ogólnikowym uzasadnieniu do przytoczonych powyżej przez skarżącego kasacyjnie okoliczności, a nadto nakładając na organ obowiązek merytorycznego rozstrzygania w sprawie, przez co naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718, ze zm., dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. Wniesienie skargi kasacyjnej uruchamia kontrolę Naczelnego Sądu Administracyjnego w granicach skargi kasacyjnej nad wyrokiem wydanym przez Sąd I Instancji.

Zarzuty skargi kasacyjnej są uzasadnione w zakresie wskazanym poniżej.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi kasacyjnej, Sąd II instancji stwierdza, że nie znajduje oparcia w obowiązującym prawie tj. w treści art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 34 k.p.a., w powiązaniu z argumentacją przytoczoną poniżej, stanowisko Sądu I instancji, że Minister nie miał w kontrolowanej przez niego sprawie jakichkolwiek podstaw do zawieszenia postępowania, a w konsekwencji do odmowy jego podjęcia. W realiach kontrolowanej sprawy przez Sąd I instancji, z akt sprawy wynika, że stroną postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...].03.1970r. Nr [...], wydanego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. z 1958 r. Nr 11, poz. 37), są poprzedni właściciele nieruchomości objętej orzeczeniem lub ich następcy prawni, podmioty którym obecnie przysługują prawa rzeczowe do ww. nieruchomości, ale również spółka "[...]" P. K., J. F. i inni Spółka Jawna, wpisana do rejestru handlowego pod nr [...], której praw dotyczyło kwestionowane orzeczenie. Pogląd ten koresponduje z przepisami rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 27 października 1933r. Kodeks handlowy (Dz.U. z 1933r., nr 82, poz. 600, ze zm.) - rzeczy i prawa wniesione tytułem wkładu, a także nabyte lub uzyskane dla spółki w jaki bądź sposób w czasie jej istnienia, stanowią majątek spółki. Przepis ten potwierdza, iż spółka jawna dysponowała odrębnym od wspólników majątkiem (art. 82 Kh). Jednocześnie, z treści pisma Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. z dnia [...].02.2011 r. nr [...] oraz z dnia [...].03.2011 r. nr [...]wynika, że "[...]" P. K., J. F. i inni Spółka Jawna nie została wykreślona z rejestru handlowego prowadzonego pod [...], a zatem nadal istnieje. Tym samym, wszystko wskazuje, że ww. spółka ma interes prawny w postępowaniu, którego przedmiotem jest ocena legalności orzeczenia [...] z dnia [...].03.1970r., skoro poza nieruchomościami stanowiącymi własność osób fizycznych, co potwierdza treść ksiąg wieczystych prowadzonych dla nich, rzeczy ruchome stanowiące część przedsiębiorstwa, stanowiły własność spółki. Przede wszystkim spółka była jednak stroną postępowania zakończonego ww. orzeczeniem, a zatem ma przymiot strony w postępowaniu nadzorczym.

W związku z powyższym, mając na uwadze treść ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. -Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 1997 Nr 121, poz. 770 z późn. zm.), że do czasu rejestracji, zgodnie z przepisami ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2013 r., zachowują moc dotychczasowe wpisy w rejestrach sądowych (art. 9 ust. 2 ww. ustawy), prawidłowe jest stanowisko Ministra/organu, na czas wydawanego przez niego aktu, w myśl którego spółka wpisana do rejestru handlowego a niewykreślona, w dalszym ciągu istnieje w obrocie prawnym, aczkolwiek z uwagi na brak wpisu spółki do Krajowego Rejestru Sądowego, możliwość dokonywania czynności prawnych przez spółkę jest ograniczona wyłącznie do złożenia wniosku o rejestrację w KRS. Zgodnie bowiem z treścią art. 9 ust. 3 ustawy 20 sierpnia 1997r. - do czasu przedmiotowej rejestracji, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2013r., do odpisów, wyciągów, zaświadczeń oraz skutków prawnych wpisów stosuje się przepisy obowiązujące do dnia wejścia w życie ustawy, wyłącznie w zakresie niezbędnym do tej rejestracji oraz do dochodzenia lub zaspokojenia roszczeń wobec podmiotów wpisanych do dotychczasowego rejestru (art. 9 ust. 3). Z treści wskazanych przepisów wynika, zdaniem Sądu II instancji, że spółka jawna nie wpisana do KRS nie może dokonywać czynności procesowych w toku postępowania przed organem administracji publicznej z uwagi na brak należytej reprezentacji.

A zatem, w tym miejscu trzeba podzielić stanowisko skarżącej kasacyjnie strony, zarzucające Sądowi I instancji błędną wykładnię art. 9 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 1997 r. Nr 121, poz. 770 z późn. zm.) przez uznanie, iż spółka "[...]" P. K. i J. F. i inni w S., zarejestrowana w rejestrze handlowym "A" prowadzonym przez Sąd Powiatowy w P. pod nr [...] jest legitymowana, czyli posiada zdolność procesową, oraz może być prawidłowo reprezentowana do występowania przed organem naczelnym – w oparciu o dotychczasowe ww. wpisy w rejestrze handlowym, treść umowy spółki z dnia [...] kwietnia 1947 r. Rep. Nr [...] oraz w oparciu o treść przepisów obecnie obowiązującej ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych, w sprawie prowadzonej w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] marca 1970 r., Nr [...].

W konsekwencji, w świetle ww. regulacji zawartej w ust. 3 art. 9 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, w ocenie Sądu II instancji, nieuzasadnione jest także postulowane przez Sąd I instancji posługiwanie się przez organ dotychczasowymi wpisami zawartymi w dawnym rejestrze handlowym, celem samodzielnego ustalenia przez organ właściwej reprezentacji spółki "[...]" P. K. i J. F. i inni w S., właściciela przedsiębiorstwa przejętego ww. orzeczeniem z dnia [...] marca 1970 r. Dokonana przez Sąd I instancji, nieprawidłowa interpretacja art. 9 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS oraz art. 29 k.s.h. w związku z treścią dawnego art. 115 § 2 k.h. oraz art. 60 § 1 k.s.h., wiąże się z uznaniem, iż osobami upoważnionymi do działania w imieniu spółki, są wszyscy następcy prawni byłych wspólników. W ocenie Sądu II instancji, przyjęcie proponowanego przez Sąd I instancji rozwiązania wiąże się tym samym z naruszeniem zasad wskazanych w dawnym art. 115 § 2 k.h. oraz art. 60 § 1 k.s.h., które regulują tryb wskazywania przez spadkobierców zmarłego wspólnika upoważnionej osoby do wykonywania praw po zmarłym wspólniku spółki. Ponadto, rację ma skarżący kasacyjnie, że Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok pominął złożony stan uprawnień pomiędzy wspólnikami w spółce, pomijając całkowicie ww. okoliczności wynikające z faktu, iż m.in. z wpisów w dawnym rejestrze [...] wynikało, iż wspólnicy wskazali jednego wśród nich oraz prokurenta do zwykłego zarządu spółką, zaś pozostali byli legitymowani do wykonywania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. Sąd I instancji nie wskazał w wyroku, które z ww. wiązek uprawnień przeszły, na których ze wspólników, mając na uwadze treść art. 115 § 2 k.h. oraz art. 60 § 1 k.s.h., posługując się jedynie przepisami art. 29 k.s.h.

W tym miejscu, trzeba wskazać naruszenie przez Sąd I instancji art. 133 § 1 p.p.s.a. przez podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności pominięcie faktu, iż ujawnieni w dawnym rejestrze handlowym pod nr [...] i wciąż w nim widniejący J. F. – uprawniona do wykonywania wraz z prokurentem zwykłego zarządu spółką, a także I. R. z domu K., K. K., P. K., A. K. oraz E. K. z domu K. zmarli, zaś jedyną żyjącą osobą jest W. B. z domu K., co – mając na uwadze treść dawnego art. 115 § 2 k.h. oraz obecnie regulującego ww. kwestię art. 60 § 1 k.s.h. – uniemożliwia organowi naczelnemu ustalenie właściwej reprezentacji spółki w oparciu o cytowany w zaskarżonym wyroku art. 29 k.s.h.;

Sąd II instancji wskazuje ponadto, że - Sąd I instancji stwierdzając w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku, iż w przypadku braku zdolności procesowej ww. spółki do działania w niniejszym postępowaniu, to organ nadzoru powinien wystąpić do właściwego Sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych - niewłaściwie zastosował art. 34 § 1 k.p.a. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że w dacie wydania postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] o zawieszeniu postępowania nadzorczego istniały przepisy materialne ustawy przepisy wprowadzające ustawę o KRS, które zobowiązywały spółkę jawną, działającą przez swych wspólników, zarejestrowaną w dotychczasowym rejestrze, do wystąpienia z właściwym wnioskiem o wpis ww. podmiotu, tj. przedmiotowej spółki jawnej w nowym rejestrze. Tym samym, w ocenie Sądu II instancji, organowi w dacie wydania ww. postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. zawieszającego postępowanie nadzorcze był znany pełen krąg następców prawnych wspólników spółki jawnej, czyli podmiotów uprawnionych do wystąpienia w imieniu spółki z wnioskiem w trybie art. 7 ww. ustawy przepisy wprowadzające ustawę o KRS, mającym na celu regulację stanu prawego spółki "[...]" P. K. i J. F. i inni w S. do stanu zgodnego z obecnie obowiązującymi przepisami, czyli zgodnego z prawem. W ocenie Sądu II instancji, uzasadnionym było wezwanie w trybie art. 100 § 1 k.p.a., ww. osób, jako jedynie legitymowanych do działania w imieniu spółki w oparciu o art. 9 ust. 3 ustawy przepisy wprowadzające ustawę o KRS, do wystąpienia z wnioskiem o rejestrację spółki jawnej w Krajowym Rejestrze Sądowym i wykazanie prawidłowej reprezentacji tego podmiotu. Wystąpienie przez organ naczelny w trybie art. 34 § 1 k.p.a. znajdowałoby w przedmiotowej sprawie zastosowanie jedynie przypadku, gdyby w trakcie prowadzonego postępowania nadzorczego nie ustalono by osób legitymowanych do działania w imieniu spółki jawnej do wystąpienia z wnioskiem o rejestrację ww. spółki w odpowiednim rejestrze. Tym samym, trafnie wskazał skarżący kasacyjnie organ, że umknęło uwadze Sądu I instancji, iż organ występując w trybie art. 100 § 1 k.p.a., wskazał także wzywanym alternatywną drogę w przypadku, gdyby stała się niemożliwa regulacja stanu prawnego spółki w ww. trybie, tj. art. 7 ustawy przepisy wprowadzające ustawę o KRS, wzywając ewentualnie do ustanowienia kuratora uprawnionego do reprezentowania spółki. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie: gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W myśl art. 100 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu.

W konsekwencji powyższych ustaleń i wskazanego stanu prawnego, uzasadnione są zarzuty dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni art. 97 § 1 pkt 4 w zw. 34 § 1 k.p.a. przez uznanie, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania z uwagi na konieczność uprzedniego wystąpienia o kuratora dla osoby niezdolnej do czynności prawnych; a także niewłaściwe zastosowanie art. 34 § 1 k.p.a. przez wskazanie konieczności wystąpienia przez organ do sądu o ustanowienia kuratora dla spółki jawnej; a także niewłaściwe zastosowanie art. 100 § 1 k.p.a. przez uznanie, że niewłaściwe było przez organ wezwanie wnioskodawców postępowania nadzorczego do wystąpienia o przepisanie spółki do Krajowego Rejestru Sądowego.

Nie zasługuje jednak na uwzględnienie zarzut podnoszący błędną wykładnię art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 przez uznanie, że dochowanie terminu rozpatrzenia sprawy, o którym mowa w treści art. 6 Konwencji oznacza, że organ powinien wydać rozstrzygnięcie z naruszeniem przepisów postępowania art. 6, art. 7, art. 10 k.p.a. Zdaniem Sądu II instancji, w kontrolowanym wyroku, Sąd I instancji wykazuje prawidłowe rozumienie/wykładnię art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, tylko wskutek nieprawidłowej wykładni w realiach sprawy ww. przepisów (w tym art. 97 § 1 pkt 4 w zw. 34 § 1 k.p.a.) doszedł do nieuzasadnionego okolicznościami sprawy wniosku, że ten art. 6 Konwencji został w sprawie naruszony. W żaden sposób z wyroku Sądu I instancji nie wynika, że dla zachowania wymogów art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, organy administracyjne mają działać z naruszeniem przepisów art. 6, art. 7, art. 10 k.p.a.

Ustosunkowując się do kolejnych zarzutów, wskazanych przez skarżącego jako naruszenie przepisów postępowania, Sąd II instancji wyjaśnia, że zarzut podnoszący naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 100 § 1 k.p.a., przez uznanie, iż wpis i rejestracja spółki "[...]" P. K. i J. F. i inni w S. (zarejestrowanej obecnie w dawnym rejestrze handlowym "A" prowadzonym przez Sąd Powiatowy w P. pod nr [...]) w Krajowym Rejestrze Sądowym, na podstawie art. 7 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu ww. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w postępowaniu nadzorczym w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] marca 1970 r., Nr [...] – należy kwalifikować przede wszystkim jako zarzut dotyczący kwestii materialnoprawnych. Z całości rozważań materialnoprawnych przedstawionych powyżej wynika zarazem, że Sąd II instancji uznaje ww. czynności: tzn. wpis i rejestracja spółki "[...]" P. K. i J. F. i inni w S. (zarejestrowanej obecnie w dawnym rejestrze handlowym "A" prowadzonym przez Sąd Powiatowy w P. pod nr [...]) w Krajowym Rejestrze Sądowym; jako dopuszczalne w świetle prawa - na dzień wydania kontrolowanego aktu - zagadnienie wstępne w rozumieniu wskazanego art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W związku z tym, bez niepotrzebnych powtórzeń, Sąd II instancji uznaje ten zarzut za uzasadniony. Tak samo kolejny zarzut, wadliwie zaliczony do naruszeń prawa procesowego a podnoszący naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 29 i art. 60 § 1 k.s.h. i art. 9 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, przez uznanie, iż zachodzi podstawa do uchylenia postanowień organu naczelnego, z uwagi na możliwość zapewnienia właściwej reprezentacji spółki jawnej "[...]" P. K. i J. F. i inni w S. w postępowaniu nadzorczym przed organem naczelnym bez wymaganego wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym – był już przedmiotem odpowiednich rozważań w obrębie zarzutów materialnoprawnych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji powinien kierować się oceną prawną Sądu II instancji.

Mając na uwadze powyższe, Sąd II instancji działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Działając na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. art. 207 § 2 p.p.s.a., uznając, że w sprawie mamy do czynienia ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem, gdyż stan prawny sprawy jest bardzo złożony, Sąd II instancji odstąpił od zasądzenia od: A. F., M. B., A. B., W. B., M. C., J. J., C. K., D. K., E. K., G. K., A. K., J. K., J. K., B. K., D. M., W. M., W. M., W. O., W. P., M. P., A. R., P. R., K. S., J. W., M. W. i M. W. - na rzecz Ministra Infrastruktury i Budownictwa zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.