Wyrok NSA, sygn. akt GSK 350/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Czesława Socha Sędziowie NSA - Kazimierz Brzeziński (spr.) - Edward Kierejczyk Protokolant - Eliza Skibińska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Z. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 30 czerwca 2003 r. sygn. akt SA/Rz 1577/02 w sprawie ze skargi M. Z. i R. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia 1 lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. Oddala skargę kasacyjną. 2. Zasądza od M. Z. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

W Y R O K

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 września 2004 r.

Naczelny Sąd Administracyjny

w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia NSA - Czesława Socha

Sędziowie NSA - Kazimierz Brzeziński (spr.)

- Edward Kierejczyk

Protokolant - Eliza Skibińska

po rozpoznaniu w dniu 28 września 2004 r.

na rozprawie w Izbie Gospodarczej

skargi kasacyjnej M.Z.

od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie

z dnia 30 czerwca 2003 r. sygn. akt SA/Rz 1577/02

w sprawie ze skargi M. Z. i R. S.

na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu

z dnia 1 lipca 2002 r. Nr [...]

w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe

1. Oddala skargę kasacyjną.

2. Zasądza od M. Z. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

U Z A S A D N I E N I E

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 30 czerwca 2003 r. sygn. akt SA/Rz 1577/02, po rozpoznaniu skargi M. Z. i R. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia 1 lipca 2002 r. nr [...] oddalił skargę.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd podał, że w okresie od 25 stycznia 1999 r. do 29 lutego 2000 r. firma "[...]" – S., Z. s.c. w Stalowej Woli złożyła 40 zgłoszeń celnych, wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, sprowadzonych z Rosji, samochodów ciężarowych marki Kamaz.

W wyniku kontroli celnej przeprowadzonej w firmie "[...] przez funkcjonariuszy Głównego Inspektoratu Celnego ustalono, że wartość celna sprowadzonych samochodów i kwoty wynikające z długu celnego zostały ustalone w oparciu o nieprawdziwe dane i dokumenty oraz że samochody zostały zaklasyfikowane do niewłaściwych pozycji taryfy celnej.

W związku z wynikami tej kontroli, Dyrektor Urzędu Celnego w Przemyślu postanowieniami z 4 kwietnia 2001 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wartości celnej sprowadzonych samochodów i określenia kwoty wynikającej z długu celnego, a następnie decyzją z dnia 10 sierpnia 2001 r. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i na podstawie art. 26 § 1 i art. 29 § 1 Kodeksu celnego ustalił wartość celną importowanych samochodów na podstawie materiałów porównawczych.

Po rozpatrzeniu odwołania M. Z. i R. S., Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu decyzją z dnia 1 lipca 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Oddalając skargę Marka Zaorskiego na ostateczną decyzję organu odwoławczego Sąd podał, że w związku z zakwestionowaniem wiarygodności faktur załączonych do zgłoszeń celnych oraz autentyczności umów kupna-sprzedaży samochodów, a także dokonanych za nie płatności, organy celne miały podstawę do zakwestionowania wartości transakcyjnej i ustalenia wartości celnej sprowadzonych samochodów na podstawie metody wskazanej w art. 29 Kodeksu celnego.

Sąd podzielił również stanowisko organów celnych w zakresie klasyfikacji samochodów marki Kamaz według kodu PNC 8704 23 91 0 dla pojazdów nowych i według kodu PCN 8704 23 99 0 dla samochodów używanych, aprobując w pełni argumentację organów celnych przytoczoną na uzasadnienie tego stanowiska.

Ustosunkowując się do podniesionego w skardze zarzutu obrazy przepisów prawa stanowiącej podstawę stwierdzenia nieważności decyzji organów obydwu instancji wskutek niewydania postanowień o wznowieniu postępowania, Sąd stwierdził, że w świetle art. 65 Kodeksu celnego przyjęcie zgłoszenia i objęcie towaru procedurą celną i określenie kwoty wynikającej z długu celnego nie wymaga wydania decyzji, lecz następuje w formie czynności materialno-technicznej, która może być skorygowana, albowiem organ celny zachowuje prawo do określenia w drodze decyzji prawidłowej wysokości należności celnych w okresie trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.

Sąd stwierdził również, że ograny celne prawidłowo skierowały decyzję do wspólników, jako odpowiedzialnych za zobowiązania spółki cywilnej po jej rozwiązaniu.

Sąd nie zgodził się również z zarzutem skarżących, że zaskarżona decyzja została wydana przez osobę nieupoważnioną wskazując, że uczynił to upoważniony pracownik organu, a ponadto stwierdził, że zarzucana w skardze przewlekłość postępowania wprawdzie zaistniała, jednakże nie miała ona wpływu na wynik sprawy.

Marek Zaorski wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, na podstawie art. 173 § 1 i art. 174 – nie podając w skardze tytułu i miejsca publikacji aktu prawnego, którego dotyczą te przepisy.

Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, jak też niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie art. 23 § 1 i art. 25 § 1 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie przez organy celne i NSA innej wartości celnej sprowadzonych pojazdów Kamaz niż ceny transakcyjne, pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych do takiej oceny.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 156 K.p.a. przez nieuwzględnienie okoliczności, że sprawy dotyczące przedmiotowych samochodów zostały rozstrzygnięte innymi decyzjami ostatecznymi, przy czym organy celne nie wydały postanowień o wznowieniu postępowania;

- art. 139 § 2 Ordynacji podatkowej, albowiem decyzja Dyrektora Izby Celnej została wydana z naruszeniem wyznaczonego terminu;

- art. 8 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób sprzeczny ze wskazaniami określonymi w tym przepisie;

- art. 7 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes obywateli, a w szczególności poprzez pominięcie w toku postępowania dowodowego i w uzasadnieniu wyroku kwestii sprzecznych decyzji Urzędów Celnych w Przemyślu i Pruszkowie i tym samym niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy.

W konkluzji skarżący wniósł na podstawie art. 176 (brak tytułu i miejsca publikacji aktu prawnego) o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania lub zmianę tego wyroku poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Przemyślu.

Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, uznając zawarte w niej zarzuty za bezzasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie mimo niepowołania w jej podstawie tego przepisu została wniesiona na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ), a więc w trybie szczególnym, pozwalającym w okresie przejściowym do 31 marca 2004 r. na wniesienie środka odwoławczego od prawomocnego orzeczenia dawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli nie upłynął jeszcze termin do wniesienia rewizji nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego.

Instytucja skargi kasacyjnej uregulowana w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej ustawą procesową, stanowi odwzorowanie kasacji przewidzianej w procedurze cywilnej, stanowiącej środek odwoławczy od orzeczeń sądów drugiej instancji w sprawach cywilnych. Uwaga ta dotyczy w szczególności określenia podstaw skargi kasacyjnej w art. 174 ustawy procesowej oraz przyjęcia zasady związania sądu granicami tej skargi (art. 183 § l ustawy procesowej). Z tych też powodów stosowanie (interpretacja) przepisów ustawy procesowej o skardze kasacyjnej nie może nie uwzględniać dorobku orzecznictwa Sądu Najwyższego i doktryny prawniczej dotyczącego kasacji rozpatrywanej przez Sąd Najwyższy.

Sąd Najwyższy wielokrotnie i konsekwentnie podkreślał, że związanie Sądu granicami kasacji oznacza konieczność wskazania w kasacji m.in. jej podstaw. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacji polega zaś na powołaniu konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił Sąd, uzasadnieniu zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - na wykazaniu dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (np. wyrok SN z dnia 11 stycznia 2001 r., IV CKN 1594/00, Lex nr 53119). Wymaganie określenia podstaw kasacji i ich uzasadnienia obejmuje wskazanie, które przepisy - oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu) ustawy - zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy (postanowienie SN z dnia 11 marca 1997 r. III CKN 13/97, OSN z 1997 r., nr 8, poz. 114). Nie stanowi zatem przytoczenia podstawy kasacyjnej zgłoszenie np. zarzutu naruszenia przepisów postępowania bez wskazania konkretnego przepisu, który - zdaniem skarżącego - został naruszony. Nie wystarcza też samo wykazanie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli skarżący nie wykazał, że następstwa tego naruszenia były tego rodzaju lub rozmiarów, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego w kasacji orzeczenia (np. z 24 kwietnia 2003 r. I CKN 317/01, Lex nr 7888).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi również wątpliwości teza, że kasacja nie odpowiadająca wymaganiom ustawowym w zakresie określenia podstaw i ich uzasadnienia zawiera istotny brak, ponieważ uniemożliwia sądowi ocenę zasadności tego środka zaskarżenia. Wymaganie przytoczenia podstaw kasacji i ich uzasadnienia nie jest przy tym równoznaczne z wymaganiami stawianymi pismu procesowemu, nadającymi się do naprawienia w trybie wezwania do uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego.

Wysokie wymagania stawiane skardze kasacyjnej przewidziane w ustawie procesowej korespondują z ustanowionym w tej ustawie przymusem adwokacko-radcowskim do sporządzenia tej skargi (art. 175 § l ustawy procesowej). Przymus ten ma na celu zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego. Od adwokata czy radcy prawnego można bowiem oczekiwać i egzekwować znajomość przepisów procedury obowiązującej w postępowaniu sądowym. Podstawą skargi kasacyjnej opartej na art. 174 pkt 2 ustawy procesowej jest naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego.

W niniejszej sprawie podstawę tę stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), pod rządem której został wydany zaskarżony wyrok.

W myśl art. 183 § l ustawy procesowej Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Ograniczenie rozpoznane sprawy do granic kasacji oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd kasacyjny nie może zastąpić skarżącego w wyborze szczegółowo określonych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które mogłyby być naruszone przy wydawaniu zaskarżonego wyroku.

Skarżący nie przytoczył w podstawie skargi kasacyjnej żadnych przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA, które mogły być naruszone przez Sąd, poprzestając na powołaniu naruszonych jego zdaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 156, 8 i 7) oraz Ordynacji podatkowej (art. 139 § 2).

Podnosząc w kasacji zarzut nieważności postępowania, skarżący w sposób nieprawidłowy oparł ten zarzut na przepisie art. 156 K.p.a., gdyż przepis ten nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie celnej określa art. 247 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego.

W zaskarżonym wyroku Sąd prawidłowo orzekł, że postępowanie celne nie było obarczone wadą nieważności. Istotnym elementem dokonywania zgłoszenia celnego w trybie art. 65 § 1 Kodeksu celnego jest "bezdecyzyjność" w załatwieniu sprawy objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Dopuszczenie to następuje bowiem na podstawie czynności materialno-technicznej, która w trybie art. 65 § 4 pkt 2 i art. 83 § 3 Kodeksu celnego może być z urzędu lub na wniosek zgłaszającego uchylona bez konieczności wznawiania postępowania.

Uwzględnienia kasacji nie uzasadnia również podniesiony przez pełnomocnika skarżącego, na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zarzut naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, gdyż przewidziane w tym przepisie wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu nie zostało naruszone, ponieważ decyzja ostateczna została podpisana z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu przez M. C., która nie brała udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji.

Nie jest także uzasadniony zarzut kasacji dotyczący naruszenia art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż przepisy te z uwagi na treść art. 59 ustawy o NSA nie miały bezpośredniego zastosowania w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy o NSA, Sąd ten orzekał na podstawie "akt sprawy" organu administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie zostały zaskarżone do NSA. Oznacza to, że podstawą orzekania przez NSA był cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach zakończonym zaskarżonym aktem lub czynnością. W postępowaniu przed NSA dopuszczalne było przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, ale tylko w sytuacji, jeżeli było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powodowało nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego (art. 52 ust. 2 ustawy o NSA).

Skarżący zarzucając w skardze kasacyjnej, że zaskarżony wyrok został wydany przez Sąd bez podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie powołał w podstawie kasacji, które przepisy ustawy o NSA mogły być naruszone przez Sąd w zaskarżonym wyroku. Brak powołania tych przepisów czyni zawarty w kasacji zarzut naruszenia art. 7 i 8 K.p.a. prawnie nieskutecznym.

Wobec nieprawidłowego sformułowania podstawy kasacji dotyczącej naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy procesowej) Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym sprawy będącym podstawą wydania zaskarżonego wyroku (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10.04.2002 r. sygn. akt IV CKN 930/00 Lex nr 55106).

W konsekwencji dla oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny trafności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia przez Sąd art. 23 § 1 i art. 25 § 1 Kodeksu celnego miarodajny jest stan faktyczny ustalony przez Sąd w zaskarżonym wyroku, który uzasadniał przyjętą przez organy celne i Sąd wartość celną i klasyfikację taryfową sprowadzonych samochodów.

Prawidłowości tego rozstrzygnięcia nie podważa podniesiony w kasacji zarzut dotyczący naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej terminu dla wydania decyzji, określonego w art. 139 § 2 Ordynacji podatkowej, gdyż uchybienie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy i w świetle art. 174 pkt 2 ustawy procesowej nie stanowi podstawy kasacyjnej.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy procesowej oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ustawy procesowej.