Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 890/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 4 września 2012 r. sygn. akt I SA/Ke 395/12 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 22 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za kwiecień 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

M. Sp. z o.o. w K. (dalej: Spółka) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Spółka wskazała, że pozostaje w trudnej sytuacji finansowej. W ubiegłym roku osiągnęła stratę w kwocie 9.890.506,57 zł. Z powodu podwyższenia kwoty podatku od gier Spółka zapłaciła ponad 46.000.000 zł podatku więcej niż gdyby uiszczała go na zasadach obowiązujących przed nowelizacją przepisów. Spółka wskazała wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w wysokości 1.928.000 zł, wartość środków trwałych w wysokości 31.038.967,68 zł, stratę za ostatni rok obrotowy w wysokości 9.890.506,67 zł. Stan konta na rachunku bankowym wynosi 111.857,02 zł.

Następnie WSA wezwał Spółkę do przedłożenia odpisów deklaracji podatku od gier podatku od towarów i usług z okresu ostatnich sześciu miesięcy, wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, odpisu bilansu na dzień 31 grudnia 2011 r., informacji o działaniach obniżających koszty funkcjonowania w 2011 r. i 2012r.

W odpowiedzi Spółka przesłała: zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. deklaracje dla podatku od towarów i usług, bilans na dzień 31 grudnia 2011r., z którego wynikają aktywa o wartości 44.898.662,12 zł, rachunek zysków i strat za 2011r. wykazujący stratę ze sprzedaży w wysokości 2.322.662,61 zł, stratę z działalności operacyjnej w wysokości 3.744.466,67 zł, stratę z działalności gospodarczej w wysokości 3.942.462,91 zł; rachunek przepływów pieniężnych za 2011 r. : zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym sporządzony na dzień 31 grudnia 2011 r. zestawienie obrotów i sald za okres od 1 do 30 kwietnia 2012 r., strukturę zatrudnienia; deklaracje dla podatku od gier za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 4 września 2012r. oddalił wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu wskazano, że sytuacja finansowa Spółki nie uzasadnia zwolnienia jej od kosztów sądowych. Zdaniem sądu pierwszej instancji, kwoty, jakie Spółka uzyskuje w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej i jakie wydatkuje świadczą o możliwościach pozyskania środków koniecznych do opłacenia kosztów sądowych .Za zasadnością wniosku nie przemawia wysokość poniesionej straty za 2011r., ponieważ Spółka generuje comiesięczne koszty w zakresie samego zryczałtowanego podatku od gier w kwotach od 3.000.000 zł do 6.620.000 zł/

W zażaleniu z dnia 18 września 2012r. Spółka zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu.

Przedmiotem kontroli instancyjnej dokonywanej w postępowaniu zażaleniowym przez Naczelny Sąd Administracyjny jest zgodność z prawem orzeczeń wydawanych przez sądy pierwszej instancji. Co do zasady NSA nie rozpoznaje ponownie sprawy merytorycznie, a jedynie bada czy przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia nie doszło do naruszenia przepisów prawa. Przedmiotem rozstrzygnięcia NSA nie jest więc istota sprawy, a jedynie ocena postępowania przed sądem pierwszej instancji.

W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zasadnie odmówił Spółce przyznania prawa pomocy. Słusznie wskazał sąd pierwszej instancji, iż w świetle tak znacznych przychodów, jakie uzyskuje Spółka, a także wartości jej majątku trwałego, niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawidłowa jest także ocena WSA, że wykazanie w danym roku podatkowym starty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę. Trudno uwzględniając zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, przyjąć że Spółka, która uzyskała przychody w 2011r. w wysokości 126.164.380,33 zł., a wartość środków trwałych wynosi 19.379.613,75 zł., środków pieniężnych w kasie i na rachunkach 10.816.274, 87 zł., nie jest w stanie z wygospodarować odpowiedniej kwoty na pokrycie wpisów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych, a także innych kosztów, które ewentualnie w tym postępowaniu mogą wystąpić.

Przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym polegająca na tym, że wnioskodawca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, nie została w kontrolowanej sprawie spełniona. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji zobligowany był oddalić wniosek skarżącego, co też uczynił, stosownie do przepisów obowiązującego prawa.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.