Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 278/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6053 Obywatelstwo
Hasła tematyczne: Obywatelstwo
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 28 poz 353
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim - tekst jednolity
article: art. 11 pkt 2 i art. 13
journal: Dz.U. 1920 nr 7 poz 44
law: Ustawa z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego.
article: art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Y. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2012 r. znak: [...] Minister Spraw Wewnętrznych (dalej: "Minister" lub "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 17 ust. 4 ustawy z 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 28, poz. 353 ze zm.; dalej: "u.o.p.") utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: "organ I instancji" lub "Wojewoda") z [...] września 2011 r. znak: [...] odmawiającą stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez [...] urodzonego [...] grudnia 1939 r. w T., syna Z. i C. (S.) z domu [...] ([...]).

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Pismem z [...] marca 2007 r. [...] (dalej: "skarżący" lub "wnioskodawca") wystąpił do Wojewody o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji decyzją z [...] stycznia 2010 r. znak: [...] odmówił stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez Wnioskodawcę. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżący pomimo wezwań, nie przedłożył dowodu na zawarcie związku małżeńskiego przez rodziców skarżącego, co "(...) nie pozwala na ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego i prawidłowego stanu prawnego sprawy". Na skutek wniesionego odwołania Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] lipca 2010r. Nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Stwierdził, iż skarżona decyzja (prawidłowa w dacie jej wydawania z uwagi na istniejący wówczas stan materiału dowodowego) obecnie nie może ostać się w obrocie prawnym, gdyż do akt sprawy został dołączony przez skarżącego nowy dowód (tj. odpis skrócony aktu małżeństwa Z. [...] i C. [...], zawartego w 1932 r.

w W., nr [...], wydany przez USC m.st. W. w dniu [...] maja 2010 r.), mający zasadniczy wpływ na rodzaj i podstawy merytorycznego rozstrzygnięcia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda decyzją z [...] września 2011 r. odmówił stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez skarżącego. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie do Ministra.

Rozpatrzywszy wniesione odwołanie, Minister wskazaną na wstępie decyzją

z [...] lutego 2012 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł w szczególności, że skarżący urodził się jako syn [...] i [...]z domu [...] w dniu [...] grudnia 1939 r. w T. (ówczesna P.). W dniu [...] maja 1948 r. nabył obywatelstwo izraelskie, a obecnie legitymuje się paszportem izraelskim, wydanym na imię i nazwisko [...]. Wskazał, iż stwierdzenie, czy skarżący posiada obywatelstwo polskie - zgodnie z wyrażoną w art. 1 u.o.p., zasadą ciągłości obywatelstwa polskiego - wymaga ustalenia, czy nabył on obywatelstwo polskie i nie utracił go do dnia wydania decyzji.

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy znajdują zastosowanie ustawy z 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz.U. R.P. Nr 7, poz. 44

z późn. zm.; dalej: "ustawa z 1920 r."), która to ustawa obowiązywała w dacie zaistnienia zdarzeń, mających znaczenie dla określenia statusu obywatelstwa polskiego skarżącego. Pod rządem tej ustawy, na podstawie jej art. 4 pkt 1 i art. 5 skarżący nabył obywatelstwo polskie przez urodzenie po swoim ojcu.

Organy orzekające, w trakcie prowadzonego postępowania ustaliły, iż ojciec skarżącego [...] urodził się [...] listopada 1907 r. w W. jako syn [...] i [...]. Jak podał skarżący jego ojciec w 1932 r. wyjechał z Polski do P.. Na podstawie poświadczonej kopii polskiego paszportu ojca skarżącego organy orzekające uznały, iż dokument ten dowodzi, że ojciec skarżącego nabył obywatelstwo polskie i posiadał je co najmniej do dnia ważności polskiego paszportu - tj. do [...] września 1932 r. Z dniem [...] maja 1948 r. ojciec skarżącego nabył obywatelstwo izraelskie.

Organy orzekające ustaliły także, iż w aktach sprawy brak jest dowodów, że ojciec skarżącego spełnił przesłanki z art. 11 ustawy z 1920 r., skutkujące utratą obywatelstwa polskiego w okresie między 1932 r. a urodzeniem jego syna [...] - tj. do [...] grudnia 1939 r. Tym samym za bezsporne uznały, iż [...] posiadał nadal obywatelstwo polskie w dacie narodzin skarżącego. W związku z powyższym jego ślubny syn – [...] nabył przez urodzenie obywatelstwo polskie na podstawie art. 4 pkt 1 w związku z art. 5 ustawy z 1920 r.

Zgodnie z art. 13 ustawy z 1920 r. nabycie i utrata obywatelstwa polskiego - jeżeli inaczej nie zastrzega postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych - rozciągało się również na żonę nabywającego lub tracącego obywatelstwo polskie oraz na jego dzieci w wieku do 18 roku życia. Utrata obywatelstwa polskiego przez żonę i dzieci miała zatem charakter pochodny, tzn., że żona i dzieci nie musiały odpowiadać warunkom wymaganym przez poszczególne przepisy, ważne było, że spełniał je mąż lub ojciec. Przesłanki utraty obywatelstwa polskiego wskazywał art.11 ustawy z 1920 r., który stanowił, iż utrata obywatelstwa polskiego następowała przez nabycie obywatelstwa obcego. Przepis ten zawierał jeden wyjątek, tzn. osoby zobowiązane do czynnej służby wojskowej w Polsce, zgodnie z obowiązującymi przepisami, mogły nabyć obywatelstwo obce dopiero po uzyskaniu zwolnienia od powszechnego obowiązku wojskowego, w przeciwnym razie, nie przestawały być uważane wobec Państwa Polskiego za obywateli polskich. Minister wskazał, iż kwestię, które osoby obowiązane były do czynnej służby wojskowej, należy oceniać według przepisów normujących wówczas sprawy powszechnego obowiązku wojskowego. Zgodnie

z ustawą z 9 kwietnia 1938 r. o powszechnym obowiązku wojskowym (Dz.U. Nr 25, poz. 220 z późn. zm.), która obowiązywała w chwili nabycia obywatelstwa izraelskiego przez [...], obowiązek wojskowy ciążył na mężczyznach do ukończenia 60 roku życia. Ojciec Wnioskodawcy w dacie nabycia obywatelstwa izraelskiego miał [...] lat i podlegał obowiązkowi wojskowemu. Temu obowiązkowi podlegał również na podstawie przepisów późniejszej ustawy z 4 lutego 1950 r. o powszechnym obowiązku wojskowym (Dz.U. Nr 6, poz. 46), która weszła w życie w trakcie obowiązywania ustawy z 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego. W związku z tym, Minister wskazał, iż [...] mógł utracić obywatelstwo polskie dopiero po uzyskaniu zwolnienia od powszechnego obowiązku wojskowego. Podniósł, iż brak było dowodów na uzyskanie takiego zwolnienia, to nabycie przez niego w 1948 r. obywatelstwa izraelskiego nie skutkowało utratą obywatelstwa polskiego. Kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy stało się zatem w ocenie Ministra zbadanie, czy ojciec skarżącego – [...] spełnił przesłankę utraty obywatelstwa polskiego przewidzianą w art. 11 pkt 2 ustawy z 20 stycznia 1920 r., która obowiązywała do dnia 19 stycznia 1951 r., tj. czy wstąpił do służby wojskowej (przyjął obowiązki wojskowe) w Izraelu (na co, jak wskazał Minister nie miał wymaganego zezwolenia właściwego organu polskiego), czyli w państwie, którego obywatelem był od [...] maja 1948 r.

W ramach własnej inicjatywy dowodowej, przed wydaniem decyzji Wojewody, pełnomocnik skarżącego przedłożyła do akt sprawy:

– zaświadczenie ,,o obowiązkowej służbie rezerwowej" wydane [...] sierpnia 2005 r., przez Centrum Informatyki - Dział Kadr Jednostka Poczty Wojskowej [...] Komórka Zaświadczeń, dotyczące szeregowca [...] nr tożsamości [...], nr osobisty [...] skierowane do wszystkich zainteresowanych o treści: " 1. Należał do sił rezerwowych od dnia [...]/12/1950 do dnia [...]/03/1952 zgodnie z prawem o służbie obronnej (tekst jednolity) [...] o obowiązku służby wojskowej dla obywateli lub posiadających prawo pobytu w Izraelu. 2. Niestawiennictwo do służby rezerwowej według powyższego prawa jest karane sądownie. *wyżej wymieniony nie odbywał służby czynnej. 3. Niniejsze zaświadczenie odzwierciedla stan na dzień wydania.";

– kserokopię zaświadczenia o "nieodbyciu służby wojskowej" wydane [...] lipca 2006 r., przez Centrum Informatyki - Dział Kadr Jednostkę Poczty Wojskowej [...] Komórka Zaświadczeń, dotyczące [...] nr tożsamości [...] skierowane do wszystkich zainteresowanych o treści: "1. Komputerowy wykaz Sił Obrony Izraela zawiera informacje o wszystkich odbywających służbą w Siłach Obrony Izraela. 2. Biorąc pod uwagą wiek ww. stwierdzam, iż po dodatkowych poszukiwaniach środkami mechanicznymi oraz tradycyjnymi dowództwo Sił Obrony Izraela nie posiada informacji o służbie ww. w Siłach Obrony Izraela";

– zaświadczenie z [...] (miesiąc w języku hebrajskim) 2006 o nieznanej treści (nie zostało załączone tłumaczenie na język polski).

Minister podzielił ocenę Wojewody, że kserokopia dokumentu nie może być traktowana przez organ jako dowód w rozumieniu art. 75 Kpa., gdyż dokumentem

w sprawie może być bowiem wyłącznie oryginał dokumentu lub jego poświadczona urzędowo kserokopia. Zauważył, że w treści (kserokopii) zaświadczenia

o "nieodbyciu służby wojskowej wydanego w dniu [...] lipca 2006 r., a dotyczącym [...], brak jest informacji o stopniu wojskowym w/w oraz o jego numerze osobistym. Zgodził się z oceną Wojewody, że nie można przyjąć, że zaświadczenie wojskowe [...], wydane w dniu [...] lipca 2006 r. stanowi dowód na nie odbycie przez ww. służby w armii izraelskiej".

Organ odwoławczy wskazał, iż pełnomocnik skarżącego [...] stycznia 2009 r. przedłożyła do akt sprawy oryginał zaopatrzonego klauzulą apostille zaświadczenia

z [...] listopada 2008 r. skierowanego do wszystkich zainteresowanych, wystawionego przez Centrum Informatyki - Dział Kadr Jednostka Poczty Wojskowej [...] "o powołaniu do służby rezerwowej nr tożsamości [...] b.p. szeregowiec [...] (zmarły). 1. Został po raz pierwszy powołany do służby rezerwowej w dniu [...]/12/1951. Poniższa tabela wyszczególnia przebieg służby żołnierza od tej daty. (w tabeli wskazano, że odbywał służbę w rezerwie od dnia

[...] grudnia 1951 r. do dnia [...] marca 1952 r., kiedy został zwolniony). 2. Ww. nie odbywał służby zasadniczej, ani zawodowej. 3. Niniejsze zaświadczenie odzwierciedla stan na dzień wydania". Z kolei - po wezwaniu przez organ I instancji, w dniu [...] czerwca 2011 r. pełnomocnik skarżącego przedłożyła do akt sprawy oryginał zaopatrzonego klauzulą apostille zaświadczenia z [...] czerwca 2011 r. wystawionego przez Wojsko Obrony Izraela, Oficera Miasta T., skierowane do wszystkich zainteresowanych o treści: "Potwierdzenie o nie odbywaniu służby wojskowej w Wojsku Obrony Izraela od dnia [...] maja 1948 r. do dnia [...] stycznia 1951 r. na nazwisko [...] Nr Identyfikacyjny [...] ś.p. 1. W bazie danych komputerowych i nie skomputeryzowanych Wojska Obrony Izraela nie znaleziono żadnych informacji o w.w. O ile wiadomo wojsku w/w nie został zmobilizowany do służby w Wojsku Obrony Izraela i w ogóle nie odbył służby obowiązkowej, zawodowej, rezerwowej ani żadnej innej. 2. W związku z obowiązkiem ochrony danych osobowych, nie można wymienić przyczyn braku mobilizacji w/w do Wojska Obrony Izraela. 3. W związku z tym, że upłynęło dużo czasu, trudno będzie znaleźć przyczynę błędu. 4. Zaświadczenie z dnia [...] sierpnia 2005 r. jest anulowane. 5. Dokument jest ważny w dniu jego wydania". Natomiast na etapie postępowania odwoławczego w dniu [...] stycznia 2012 r. pełnomocnik skarżącego przedłożyła do akt sprawy oryginał zaopatrzonego klauzula apostille zaświadczenia z [...] grudnia 2011 r. wystawionego przez Wojsko Obrony Izraela, Oficera Miasta T., skierowane do wszystkich zainteresowanych o treści: "Potwierdzenie o nie odbywaniu służby wojskowej w Wojsku Obrony Izraela od dnia [...] maja 1948 r. do dnia [...] stycznia 1951 r. na nazwisko [...] Nr Identyfikacyjny [...] ś.p. W bazie danych komputerowych i nie skomputeryzowanych Wojska Obrony Izraela nie znaleziono żadnych informacji

o w.w. O ile wiadomo wojsku w/w nie został zmobilizowany do służby w Wojsku Obrony Izraela i w ogóle nie odbył służby obowiązkowej, zawodowej, rezerwowej ani żadnej innej od dnia [...] maja 1948r. do dnia [...] stycznia 1951 r. W związku

z obowiązkiem ochrony danych osobistych, nie można wymienić przyczyn braku mobilizacji w/w do Wojska Obrony Izraela. Ponieważ upłynęło dużo czasu, nie można znaleźć przyczyny błędu, w wyniku tego wszystkie poprzednie zaświadczenia zostają anulowane. Nasza jednostka posiada pełną dokumentację z lat 1948-1951 dotyczącą sprawy i w związku z tym poświadczamy, iż wszystkie poprzednie zaświadczenia są anulowane ponieważ nie przedstawiają prawdziwej sytuacji. Dokument jest ważny

w dniu jego wydania."

Organ odwoławczy uznał zatem, iż w jego ocenie, wyżej opisane zaświadczenia Sił Obrony Izraela na okoliczność przebiegu służby wojskowej ojca skarżącego

w wojsku izraelskim, w istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy okresie obowiązywania ustawy z 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego, czyli od nabycia przez niego obywatelstwa izraelskiego ([...] maja 1948r.) do dnia [...] stycznia 1951 r. są sprzeczne w swej treści. Stwierdził, iż analiza treści opisanych zaświadczeń SOI dowodzi, iż każde z nich w sposób odmienny przedstawia przebieg służby wojskowej ojca skarżącego, mimo, iż wszystkie one były przedkładane przez skarżącego za pośrednictwem jego pełnomocnika, w intencji wykazania rzeczywistego przebiegu tej służby. Odnosząc się do fragmentu treści zaświadczenia z [...] czerwca 2011 r., (jak

i zaświadczenia z [...] grudnia 2011 r.) w których organ izraelski "unieważnia" swoje poprzednie zaświadczenie, Minister podniósł, że nie może to zostać uznane za przyczyniające się do wyjaśnienia sprawy, gdyż nie wskazano trybu unieważnienia, podstawy prawnej oraz faktycznych przyczyn (lapidarnie stwierdzono, że ze względu na upływ czasu, "trudno będzie znaleźć przyczynę błędu"), dla których SOI podważa wiarygodność wcześniej wykazywanych przez niego okoliczności. Minister wskazał także, iż tego rodzaju "unieważnienie" dokumentu, nie może zostać uznane za przekonujące w sytuacji, gdy czyni to organ, sam podważający swoją wiarygodność. W ocenie organu odwoławczego nie można bowiem dać wiary organowi izraelskiemu, który wystawia różne zaświadczenia, z których według niego błędne jest to, które jest niekorzystne dla zainteresowanego, zaś inne, korzystne dla skarżącego, prawidłowe. Zdaniem organu odwoławczego, niska jest zatem wiarygodność dokumentów organu (SOI), który nadaje w różnych swoich dokumentach inną treść dla wykazania istotnych w niniejszej sprawie danych, opierając się w tym względzie jedynie na sobie znanych metodach poszukiwań danych i materiałów archiwalnych.

Minister wskazał również, iż jego poważne wątpliwości budzi także zarówno tryb "anulowania zaświadczeń" prze organy izraelskie, jak i odmowa wyjaśnienia braku danych ojca skarżącego w rejestrach wojskowych, w sytuacji gdy – zdaniem Ministra – powszechnie jest wiadome, że każdy obywatel Izraela był rejestrowany jako podlegający obowiązkowi służby wojskowej w tym kraju.

Minister uznał zatem, iż zgromadzony w toku postępowania instancji materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie, że ojciec skarżącego nie odbył służby wojskowej w armii izraelskiej. Co skutkuje uznaniem, iż materiał ten nie jest wystarczający do jednoznacznego stwierdzenia, że ojciec skarżącego – [...] nie utracił obywatelstwa polskiego przed dniem [...] stycznia 1951 r.

w związku ze spełnieniem jednej z przesłanek utraty tego obywatelstwa, wymienioną w art. 11 pkt 2 ustawy z 1920 r. W związku z powyższym – w ocenie Ministra – nie można wykluczyć, że obywatelstwo polskie również utracił, na podstawie przepisu art. 13 ustawy z 1920 r., jego małoletni wówczas syn [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2012 r. Jednocześnie wniósł o przeprowadzenie dowodu z oficjalnego zaświadczenia Wojsk Obrony Izraela z [...] lutego 2012 r. na okoliczność, że Jednostka Zaświadczeń, która wydała zaświadczenie z [...] grudnia 2011 r. dysponuje wszystkimi dokumentami dotyczącymi służby w armii izraelskiej co do wszystkich obywateli Izraela. Autor skargi zarzucił naruszenie:

1) art. 7, art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez:

a) pominięcie przez organ odwoławczy, że zaświadczenie z [...] czerwca 2011 r. wystawione przez Siły Obrony Izraela skutecznie unieważniło poprzedni dokument z [...] sierpnia 2005 r., co prowadzi do wniosku, że pierwszy (według daty wystawienia) z ww. dokumentów na terytorium Izraela został wyłączony

z obrotu prawnego, co ma o tyle istotne znaczenie dla sprawy, że organy polskie nie mają podstaw prawnych do podważania prawidłowości wydania (zarówno pod względem formalnym i merytorycznym) dokumentów wydawanych przez organy jakiegokolwiek z państw obcych, zaś dokonana ocena ww. dokumentu jest ni mniej ni więcej jak nieuprawnioną próbą kontroli ww. zaświadczenia i wskazuje na dowolność w ocenie tego dowodu;

b) brak dokonania oceny przez Ministra dowodu z zaświadczenia Sił Obrony Izraela z [...] stycznia 2012 r., które unieważniło wszystkie dotąd wydane przez ww. organ dokumenty dotyczące osoby ojca skarżącego;

2) art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "p.p.s.a.") oraz art. 7

i art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez rozstrzygnięcie przez organ sprawy w wyniku podzielenia i przyjęcia za własny stanowiska wyrażonego w wyroku Sądu w sprawie sygn. akt: IV SA/Wa 2395/07;

3) art. 8 k.p.a. (tj. wyrażonej tam zasady zaufania do organów państwa) oraz art. 32 Konstytucji (tj. wyrażonej tam zasady równości wobec prawa), co zostało spowodowane tym, że do 2008 roku organy administracji nie uznawały za przesłankę utraty obywatelstwa polskiego podjęcia służby rezerwowej w Siłach Obrony Izraela - pomimo tego, że tak jak i obecnie były obowiązane wydawać decyzje przy uwzględnieniu przepisu art. 11 ustawy z 20 stycznia 1920 r., którego treść zarówno przed jak i po tej dacie nie uległa zmianie.

Uzasadniając skarżący wskazał, iż jego ojciec nie służył w Siłach Obrony Izraela w okresie od [...] maja 1948 r. do [...] stycznia 1951 r., co jednoznacznie wynika z zaświadczenia z [...] grudnia 2011 r. Podniósł, iż dokument ten unieważnił nie tylko zaświadczenie wydane [...] sierpnia 2005 r., ale wszystkie uprzednio wydane w sprawie jego ojca. W ocenie skarżącego Minister pominął fakt unieważnienia dokumentu i skutek jaki to (unieważnienie) spowodowało na gruncie prawa izraelskiego. Zdaniem skarżącego dokument z [...] grudnia 2011 r. jednoznacznie dowodzi, że jego ojciec nie naruszył obowiązku wierności wobec Państwa Polskiego, a co za tym nie zaistniały w jego sytuacji przesłanki wskazane w art. 11 ustawy z 1920 r.

Uzasadniając wniosek o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia z [...] lutego 2012 r. skarżący wskazał, iż nie mógł go wcześniej uzyskać. Wskazał, iż dokument ten potwierdza to, że jednostka w T. jako jedyna jest uprawniona do wystawiania zaświadczeń wojskowych, a także do wydawania zaświadczeń anulujących poprzednio wydane dokumenty. Powyższe – zdaniem skarżącego –potwierdza jego twierdzenie, że zaświadczenie z 2005 r. zostało skutecznie wyeliminowane z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 r. poprzedzającej wydanie niniejszego wyroku Sąd dopuścił, na wniosek skarżącego, dowód uzupełniający z dokumentu

w postaci zaświadczenia z [...] lutego 2012 r. wydanego przez Komendanta Wojskowego Miasta T. na okoliczność zaświadczeń wydawanych w odniesieniu do osoby [...] w przedmiocie odbywania przez niego służby wojskowej w siłach zbrojnych Izraela.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 134, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd, naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "u.p.p.s.a.").

Mając na względzie powyższą regulację Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, aczkolwiek jej zasadność wynika tylko częściowo z zarzutów skargi.

Na wstępie należy podnieść, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra utrzymująca w mocy decyzję organ I instancji z [...] września 2011 r. dotycząca odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez skarżącego.

Skarżący urodził się w dniu [...] grudnia 1939 r. w T. jako dziecko ślubne - syn [...] i [...] z domu [...]. W dniu [...] maja 1948 r. nabył obywatelstwo izraelskie.

Do rozstrzygnięcia sprawy stosuje się przepisy ustawy z 20 stycznia 1920 r.

o obywatelstwie Państwa Polskiego. Art. 4 pkt 1 ustawy z 1920 r. stanowi, iż obywatelstwo polskie nabywa się przez urodzenie, zaś zgodnie z jej art. 5 przez urodzenie dzieci ślubne nabywają obywatelstwo ojca, dzieci nieślubne - obywatelstwo matki. Skarżący jest dzieckiem ślubnym. Jego rodzice zawarli związek małżeński w 1932 r. w W. (Polska), w związku z powyższym ustalić należało, jakie obywatelstwo posiadał w dniu urodzenia skarżącego jego ojciec – [...].

Zgodnie z poświadczoną kopią odpisu skróconego aktu urodzenia [...] (ojciec skarżącego) urodził się w dniu [...] listopada 1907 r. w W., jako syn [...] i [...]. Legitymował się polskim paszportem wydanym dnia [...] marca 1932 r. przez Starostę Grodzkiego Południowo – [...], co dowodzi, iż nabył obywatelstwo polskie i posiadał je co najmniej do dnia ważności posiadanego polskiego paszportu tj. do [...] września 1932 r. Z dniem [...] maja 1948 r. nabył z kolei obywatelstwo izraelskie.

W dacie nabycia obywatelstwa izraelskiego przez ojca skarżącego obowiązywała ustawa z 1920 r., a zgodnie z jej art. 11 pkt 1 utrata obywatelstwa polskiego następuje przez nabycie obcego obywatelstwa. Wyjątek od wyrażonej

w art. 11 pkt 1 ustawy z 1920 r. zasady stanowiły osoby, obowiązane do czynnej służby wojskowej. Mogły one nabyć obywatelstwo obce nie inaczej, jak po uzyskaniu zwolnienia od powszechnego obowiązku wojskowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w przeciwnym razie wobec Państwa Polskiego nie przestaną być uważane za obywateli polskich.

Bezspornym w tej sprawie jest to, że ojciec skarżącego w dniu nabycia obywatelstwa izraelskiego podlegał obowiązkowi wojskowemu w Polsce zgodnie

z przepisami ustawy z 4 lutego 1950 r. o powszechnym obowiązku wojskowym. Miał on bowiem w roku 1948 (roku nabycia obywatelstwa izraelskiego) [...] lat,

a obowiązek wojskowy ciążył na mężczyznach do ukończenia [...] roku życia.

W myśl przepisu art. 11 pkt 2 ustawy z 1920 r. mógł on więc utracić obywatelstwo polskie dopiero po uzyskaniu zwolnienia od tego obowiązku.

W związku z tym, że w sprawie brak dowodów na uzyskanie takiego zwolnienia przez [...], rację miały organy, że uznać należy, iż samo nabycie przez niego obywatelstwa izraelskiego nie skutkowało utratą obywatelstwa polskiego.

Kluczową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w tej sprawie było zatem ustalenie, czy ojciec skarżącego utracił obywatelstwo polskie na podstawie art. 11 pkt 2 ustawy z 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego. Stosownie do tego przepisu, utrata obywatelstwa polskiego następowała przez przyjęcie urzędu publicznego lub wstąpienie do służby wojskowej w państwie obcym bez zgody właściwego wojewody, wyrażonej, w przypadkach zamiaru wstąpienia do służby wojskowej w państwie obcym, w porozumieniu z właściwym dowódcą okręgu korpusu.

W ocenie Sądu, organy administracji orzekające w sprawie przedwcześnie uznały, iż zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy nie jest wystarczający do jednoznacznego stwierdzenia, że ojciec skarżącego nie utracił obywatelstwa polskiego przed dniem [...] stycznia 1951 r. w związku ze spełnieniem jednej z przesłanek utraty tego obywatelstwa wymienioną w art. 11 pkt 2 ustawy

o obywatelstwie Państwa Polskiego z 1920 r., a w konsekwencji nie można wykluczyć, że obywatelstwo polskie również utracił, na podstawie art. 13 cyt. ustawy jego małoletni wówczas syn [...].

Zaznaczyć należy, że z zasady to na organie administracji publicznej ciąży obowiązek zebrania całego materiału dowodowego, zgodnie z art. 7 k.p.a. Jednakże w niniejszym postępowaniu przede wszystkim strona postępowania powinna z własnej inicjatywy przekazywać wszelkie dokumenty, zaświadczenia itp., z uwagi na fakt, że polskie organy administracji nie mają żadnej możliwości skutecznego zwrócenia się do organów Państwa Izrael o wydanie zaświadczenia dokumentującego przebieg służby wojskowej w izraelskiej armii.

W ocenie Sądu konieczne jest zatem ustalenie stanu faktycznego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, przy czym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.).

Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd dopuścił dowód uzupełniający z dokumentu w postaci zaświadczenia z [...] lutego 2012 r. wydanego przez Komendanta Wojskowego Miasta T. na okoliczność zaświadczeń wydawanych w odniesieniu do osoby [...] w przedmiocie odbywania przez niego służby wojskowej w siłach zbrojnych Izraela, który to dowód, w ocenie Sądu, miał istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji.

Sąd uznał zatem, iż zasadność skargi wynika z dopuszczenia wskazanego dowodu i dokonania ustaleń faktycznych mających zdaniem Sądu istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji. W kontekście stwierdzeń zawartych w treści zaświadczenia z [...] lutego 2012 r. niezbędne jest zatem przeanalizowanie tych faktów i okoliczności przez organ orzekający i dokonanie oceny w kontekście wiarygodności stwierdzonych nim danych i podjęcie końcowej decyzji merytorycznej w sprawie z uwzględnieniem powyższej oceny.

W związku z powyższym – wobec przedwczesności rozstrzygnięcia objętego kontrolą oraz konieczności dokonania uzupełniających ustaleń przez organ i wynikających z nich ocen do rozstrzygnięcia sprawy – Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a.

Sąd stwierdził, że skarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się orzeczenia, na podstawie art. 152 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w pkt 2 wyroku.