Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 28/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 i  2, art. 151, art. 154 par. 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 10, art. 35, art. 36, art. 37
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 193
journal: Dz.U. 2018 poz 998
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi I. M. i A. K.-M. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Starostę postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 12 marca 2019 r. A. K. i I. M. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Starostę postępowania w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa i umorzenia postępowania administracyjnego, zarzucając organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U z 2019 r., poz. 2096 ze zm. – dalej powoływanej jako: "k.p.a.").

Skarżący wnieśli o:

1) zobowiązanie Starosty do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego - umorzenia postępowania administracyjnego [...] w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi;

2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga;

3) zobowiązanie Starosty do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie;

4) orzeczenie - na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a.") - czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu;

5) przyznanie od organu na rzecz skarżących - na podstawie postawie art 149 § 2 p.p.s.a - sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 p.p.s.a.

W uzasadnieniu wskazali, że ich syn – K. M. jest z rażącym naruszeniem prawa przetrzymywany w placówce opiekuńczo-wychowawczej w powiecie [...] (albo [...] albo [...]). Skarżący wskazali, że został tam umieszczony przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w K., przedstawiając przebieg zdarzeń z tym związanych. Dziecko zostało skierowane do zupełnie innej placówki niż wskazał to Sąd Rejonowy w K. Ponadto PCPR w K. wydało skierowanie dziecka w archaicznej formie "Skierowania", jak z uchylonego rozporządzenia z dnia 19.10.2007 r., zamiast w formie decyzji administracyjnej.

Wyjaśnili, że w dniu 4 grudnia 2018 r. organ poinformował ich o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie opłaty za pobyt syna – K. M. w instytucjonalnej pieczy zastępczej. W związku z tym skarżący pismem z dnia 13 grudnia 2018 r. wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa i umorzenia postępowania z uwagi na brak przesłanki do jego wszczęcia, gdyż w ich przekonaniu dziecko zostało umieszone w instytucjonalnej pieczy zastępczej bezprawnie.

Wskazali, że Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w K. dopiero od niedawna posiada orzeczenie Sądu Okręgowego w G. (sygn. akt [...]), tj. prawomocny wyrok rozwodowy, w którym zarządzono umieszczenie syna K. w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Dopiero zatem taki dokument stwarza przesłankę do wszczęcia zupełnie nowego postępowania o ustaleniu opłat za pobyt w pieczy syna, ale pod warunkiem, że zgodnie z prawem - w formie decyzji administracyjnej - PCPR K. skieruje dziecko do konkretnej placówki opiekuńczo-wychowawczej.

W tej sytuacji wszczęte pierwotnie postępowanie [...] w dniu 4 grudnia 2018 r., a dotyczące ustalenia opłaty za pobyt syna w instytucjonalnej pieczy zastępczej organ winien umorzyć i wszcząć nowe postępowanie zgodnie z prawem, po uzupełnieniu braków formalnych (brakiem jest w tej chwili zgodna z prawem decyzja administracyjna Powiatu/PCPR o umieszczeniu dziecka/K. w konkretnej placówce).

W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 8 czerwca 2014 r., w sprawie prowadzonej z urzędu o ograniczenie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi: K. i S., małoletni K. M. - na podstawie skierowania PCPR z dnia 9 czerwca 2014 r. (nr [...]), wydanego na mocy ww. postanowienia Sądu Rejonowego w K. - został umieszczony w placówce interwencyjnej [...], wskazanej przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w K., a następnie od dnia 1 kwietnia 2016 r. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 19 lutego 2016 r. w placówce opiekuńczo-wychowawczej [...] w K., w której przebywa do dnia dzisiejszego.

Zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j.: Dz. U. z 2018, poz. 998 ze zm. – dalej jako: "ustawa o wspieraniu rodziny") za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce. Za ponoszenie ww. opłaty rodzice odpowiadają solidarnie. Opłatę ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została zawieszona bądź ograniczona. W oparciu o art. 194 ww. ustawy opłatę ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w placówce opiekuńczo-wychowawczej.

Pismem [...] z dnia 4 grudnia 2018 r. skarżący zostali zawiadomieni o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka – K. M. w pieczy zastępczej za okres od 1 grudnia 2018 r. do 30 listopada 2019 r.

Zgodnie z art. 35 ustawy o wspieraniu rodziny w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania postanowienia przez Sąd Rejonowy w K. oraz - w jego konsekwencji - skierowania przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w K., "umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu, z zastrzeżeniem ust. 2 oraz art. 58 ust. 1 i art. 103 ust. 2. Artykuł 103 ust. 1 tej ustawy określa zadania placówki opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego (doraźna opieka nad dzieckiem w czasie trwania sytuacji kryzysowej, w szczególności w przypadkach wymagających natychmiastowego zapewnienia dziecku opieki), natomiast ust. 2 stanowi, że do placówki, o której mowa w ust. 1, dziecko przyjmuje się: 1/ na podstawie orzeczenia sądu; 2/ w przypadku gdy dziecko zostało doprowadzone przez Policję lub Straż Graniczną; 3/ na wniosek rodziców, dziecka lub osoby trzeciej lub umieszcza się dziecko w trybie art. 12a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciw działaniu przemocy w rodzinie.

Organ wyjaśnił, że małoletni został umieszczony w placówce interwencyjnej w trybie art. 12a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, bowiem w dniu 7 czerwca 2014 r. Komenda Powiatowa Policji w K. zawiadomiła Sąd o odebraniu małoletniego K. M. w trybie art. 12a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (małoletni przybył w dniu 5 czerwca 2014 r. do szkoły z obrażeniami ciała na skutek pobicia przez matkę). W konsekwencji ww. zawiadomienia, postanowieniem z dnia 8 czerwca 2014 r. Sąd Rejonowy w K. udzielił zabezpieczenia interesom małoletniego K., w ten sposób, że postanowił "umieścić go w Pogotowiu Opiekuńczym [...] w O." i na podstawie skierowania z dnia 9 czerwca 2014 r. (nr [...]), wydanego na mocy ww. postanowienia Sądu, małoletni K. został umieszczony w placówce interwencyjnej [...]. Organ podkreślił, że z treści postanowienia Sądu (sentencji i uzasadnienia) wynika, że Sąd zamiennie używa zwrotu "pogotowie opiekuńcze" i "placówka interwencyjna" i mając to na uwadze uznał zarzuty zawarte w skardze za całkowicie niezasadne.

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w K., wykonując postanowienie Sądu skierowało małoletniego K. do placówki interwencyjnej [...] w O. z dniem 6 czerwca 2014 r. Kwestia skierowania była przedmiotem rozpoznania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym i została rozstrzygnięta postanowieniem z dnia 21 stycznia 2019 r. (nr [...]) oraz postanowieniem z dnia 21 stycznia 2019 r. (nr [...]), w których uznano, że skierowanie nie stanowi decyzji administracyjnej i nie jest wymienione w katalogu decyzji wskazanych w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 tej ustawy umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Ustawodawca nie przewidział formy decyzji dla czynności umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Następuje to w formie czynności materialno-technicznej. To orzeczenie sądu o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej stanowi podstawę do takiego umieszczenia. Tym samym orzeczenie sądu, a nie czynność skierowania dokonywana przez organ, stanowi de facto ingerencję w prawa dziecka i rodziny. W tej sytuacji przyjąć należy, że samo skierowanie wydane przez organ w następstwie wydania postanowienia sądu nie rozstrzyga władczo o sytuacji małoletniego. Zwrócono także uwagę, że skarżący mieli możliwość zaskarżenia ww. postanowienia Sądu, stanowiącego podstawę wydania skierowania, czego nie uczynili.

Organ podkreślił również, że prawomocnym wyrokiem z dnia 5 grudnia 2018 r. (sygn. akt [...]) Sąd Okręgowy w G. w punkcie V orzekł o umieszczeniu małoletniego syna K. M. w instytucjonalnej pieczy zastępczej, tak jak w ww. postanowieniu zabezpieczającym Sądu Rejonowego w K., co potwierdza zasadność pobytu dziecka w placówce. Jednocześnie na mocy punktu IV powołanego wyroku pozbawiono skarżących władzy rodzicielskiej nad małoletnim K. M., skutkiem czego jest utrata praw wynikających z tej władzy.

W ocenie organu postępowanie zostało prowadzone prawidłowo, bez zbędnej zwłoki, a organ nie pozostawał bezczynny. Z uwagi na prawomocne orzeczenie Sądu Rejonowego w K., tj. postanowienie z dnia 8 czerwca 2014 r. (sygn. akt [...]), małoletni został skierowany do placówki interwencyjnej (z uwagi na tryb odebrania dziecka z rodziny). Następnie K. M. został również na mocy kolejnego postanowienia Sądu Rejonowego w K. przeniesiony do placówki socjalizacyjnej, mieszczącej się w K. Nie ma zatem żadnych podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego [...] w sprawie ustalenia opłaty za pobyt syna skarżących – K. M. w instytucjonalnej pieczy zastępczej.

Kończąc organ wskazał, że skarżący są stronami wielu postępowań, które zdaniem organu mają na celu skuteczne sparaliżowanie działania organu, a w konsekwencji mają na celu wyłącznie uniknięcie lub skuteczne uchylanie się od ciążącego na nich obowiązku ponoszenia opłat za pobyt dziecka umieszczonego w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Organ działa bez zbędnej zwłoki i w granicach prawa, mimo wielości i wielowątkowości składanych przez skarżących pism i środków odwoławczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Skarżący poprzedzili wniesienie skargi pismem z dnia 13 grudnia 2018 r. wzywającym do usunięcia naruszenia prawa poprzez nie trwanie organu w stanie bezczynności i zakończenie postępowania poprzez jego umorzenie, wobec czego formalne przesłanki do wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę zostały spełnione.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: 1/ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2/ zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3/ stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Mając powyższe na uwadze należy wyjaśnić, że sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej, gdy organ - w przewidzianym przepisami terminie - nie wyda któregokolwiek z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. aktów administracyjnych. Jeżeli bowiem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas występuje bezczynność organu. Inaczej mówiąc, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt III SAB/Po 41/18, LEX nr 2641292 oraz wyrok NSA z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16, LEX nr 2538112). Celem skargi na bezczynność jest zatem doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione (zob. wyrok NSA z dnia 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1296/17, LEX nr 2649579).

Z kolei przez pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Ten rodzaj zwłoki obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. komentarz do art. 37 k.p.a. – LEX/el: Z. Kmieciak (red.), W. Chróścielewski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2019).

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie – wbrew twierdzeniu skarżących – nie sposób uznać, że Starosta dopuścił się bezczynności, jak też w sposób przewlekły prowadził postępowanie.

Jak wynika z treści skargi zarzuty skarżących dotyczyły zasadności wszczętego z urzędu w dniu 4 grudnia 2018 r. przez – działającego z upoważnienia Starosty - Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. postępowania administracyjnego w sprawie wydania - na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - decyzji dotyczącej opłaty za okres od 1 grudnia 2018 r. do 30 listopada 2019 r. za pobyt dziecka – K. M. w instytucjonalnej pieczy zastępczej, za ponoszenie której rodzice odpowiadają solidarnie. Skarżący, kwestionując bowiem prawidłowość umieszczenia ich małoletniego syna K. M. w instytucjonalnej pieczy zastępczej i w konsekwencji skierowania jego przez organ do wskazanej placówki interwencyjnej, wskazywali na brak podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w sprawie nałożenia na nich opłaty za pobyt ww. dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej.

W tym miejscu Sąd pragnie wyjaśnić, że przedmiotem kontroli w postępowaniu zainicjowanym złożeniem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest ocena stanu faktycznego sprawy pod kątem stwierdzenia czy organ procedując w danej sprawie załatwił tę sprawę w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych czy też w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., czyli czy w tym znaczeniu dopuścił się bezczynności, czy też postępowanie prowadzone było (jest) dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, czyli czy organ proceduje w sprawie w sposób przewlekły (por. art. 37 § 1 k.p.a.). W żadnym wypadku Sąd w ramach sprawowania kontroli wywołanej złożoną skargą na bezczynność lub przewlekłość prowadzonego postępowania nie może poddawać ocenie podstaw prawnych prowadzenia takiego postępowania czy też dokonywać merytorycznej oceny aktu administracyjnego kończącego dane postępowanie. Przedmiotem kontroli Sądu w takiej sprawie pozostaje jedynie ocena tego, czy organ podejmował uzasadnione czynności mające na celu terminowe zakończenie postępowania i wydanie aktu kończącego to postępowanie (bez oceny jego treści).

Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 4 grudnia 2018 r. (nr [...]) Starosta zawiadomił skarżących o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji dotyczącej opłaty za pobyt ich dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej w okresie od 1 grudnia 2018 r. do 30 listopada 2019 r., informując skarżących o prawach wynikających z art. 10 k.p.a. oraz wzywając ich do złożenia – w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia – oświadczenia o sytuacji materialno-bytowej, zdrowotnej i dostarczenia dokumentów potwierdzających tę sytuację (zaświadczeń o dochodach z pracy, działalności gospodarczej oraz innych źródłach dochodu za miesiąc listopad 2018 r. oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności). We wskazanym terminie skarżący nie zgłosili się do organu celem złożenia oświadczeń o ich sytuacji materialno-bytowej i zdrowotnej oraz nie dostarczyli zaświadczeń o dochodach z pracy za miesiąc listopad 2018 r.

W tej sytuacji organ pismami z dnia 19 grudnia 2018 r. (nr [...] i [...]) wystąpił do zakładów pracy skarżących o podanie informacji o ich dochodach za listopad 2018 r. Dnia 2 stycznia 2019 r. organ ponownie wystąpił do zakładu pracy skarżącej o podanie informacji dotyczącej uzyskanego za listopad 2018 r. dochodu netto, natomiast pismem z dnia 3 stycznia 2019 r. zawiadomił skarżących o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy [...] z dnia 4 grudnia 2018 r. do dnia 31 stycznia 2019 r., z uwagi na oczekiwaną informację o dochodzie z zakładu pracy A. K.-M.

W dniu 8 stycznia 2019 r. organ wydał postanowienie (nr [...]), którym zawiesił postępowanie w sprawie [...] wszczęte dnia 4 grudnia 2018 r., z uwagi na złożony przez skarżących wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna K. M. w instytucjonalnej pieczy zastępczej za okres od 1 grudnia 2018 r. do 30 listopada 2019 r., który należy rozpoznać w pierwszej kolejności, zaś rozstrzygnięcie tego wniosku traktować należy jako zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. we wszczętym z urzędu postępowaniu w sprawie wydania decyzji dotyczącej ustalenia opłaty za pobyt ich dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Przedmiotowe postanowienie zostało zaskarżone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaś zwrot akt sprawy do PCPR nastąpił w dniu 7 marca 2019 r.

W tym samym dniu organ pismem nr [...] zawiadomił skarżących o przedłużeniu terminu zakończenia niniejszej sprawy do dnia 30 kwietnia 2019 r., a następnie dnia 30 kwietnia 2019 r. pismem nr [...] zawiadomiono skarżących o przedłużeniu terminu zakończenia sprawy do dnia 28 czerwca 2019 r., z uwagi na oczekiwanie na ostateczne rozstrzygnięcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze sprawy z wniosku skarżących o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej.

Dnia 6 maja 2019 r. do organu (PCPR w K.) wpłynęła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (sygn. akt [...]) z dnia 23 kwietnia 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję - działającego z upoważnienia Starosty - Dyrektora PCPR w K. z dnia 31 stycznia 2019 r. (nr [...]) odmawiającą A. K. i I. M. odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna K. M. w instytucjonalnej pieczy zastępczej za okres od 1 grudnia 2018 r. do 30 listopada 2019 r.

W konsekwencji dnia 15 maja 2019 r. zawiadomiono skarżących o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz poinformowano ich – stosownie do art. 10 k.p.a. – o prawie do zapoznania i wypowiedzenia się co do zgromadzonych w sprawie dowodów oraz zgłoszonych żądań, z którego to prawa skarżący nie skorzystali we wskazanym terminie.

W dniu 31 maja 2019 r. – działający z upoważnienia Starosty – Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. wydał decyzję (nr [...]), którą – po rozpatrzeniu z urzędu sprawy ustalenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej – orzekł o ustaleniu wobec skarżących solidarnie opłaty za pobyt syna K. M. w placówce opiekuńczo-wychowawczej.

W uzasadnieniu tej decyzji organ podniósł m.in., że trwające od grudnia 2018 r. do dnia wydania niniejszej decyzji postępowanie, wynikało z braku współpracy stron, składaniu jednocześnie wielu wniosków, jak również nie przedstawieniu przez strony w wyznaczanych terminach dokumentów, z których wynikałaby ich sytuacja dochodowa, a także składaniu zażaleń i odwołań do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Takie zachowanie stron powodowało konieczność podjęcia przez organ szeregu działań (występowanie do właściwych zakładów pracy, przedłużanie postępowania i wyznaczanie kolejnych terminów, celem zgromadzenia materiału dowodowego koniecznego do wydania decyzji). W ocenie organu strony utrudniały prowadzenie sprawy, przerzucając na organ obowiązek ustalenia ich dochodu koniecznego do wydania decyzji, co spowodowało wydłużenie postępowania. Jednocześnie organ wyjaśnił, że wydając tę decyzję w sprawie ustalenia opłaty za pobyt syna w pieczy instytucjonalnej wzięto pod uwagę sytuację materialną, możliwości i dochody stron, a także obowiązek rodziców ponoszenia opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, wynikający z art. 193 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Powyższe oznacza, że Starosta nie pozostaje w bezczynności, gdyż postępowanie wszczęte z urzędu w dniu 4 grudnia 2018 r. w sprawie ustalenia wobec skarżących opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej zostało zakończone wydaniem przez Starostę ww. decyzji z dnia 31 maja 2019 r. (nr [...]), dlatego brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i zobowiązania organu do wydania określonego aktu, stosownie do dyspozycji art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W tym miejscu – odnosząc się do treści skargi i żądania zakończenia prze organ ww. postępowania poprzez jego umorzenie – Sąd pragnie raz jeszcze podkreślić, że rolą sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest ocena istnienia stanu bezczynności i w takiej to sytuacji zobowiązanie organu jedynie do podjęcia działań w stosownym terminie mających na celu zakończenie tego postępowania w sposób przewidziany przepisami prawa; nie jest natomiast rolą Sądu wpływanie na treść podejmowanego przez organ rozstrzygnięcia.

W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się także podstaw do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stosownie do dyspozycji art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania, przy czym do tych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Jednocześnie – stosownie do art. 36 § 1 k.p.a. - o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

Sekwencja przedstawionych powyżej czynności procesowych organu w niniejszej sprawie nie wskazuje na opieszałość, nieskuteczność czy nieefektywność podejmowanych przezeń działań skutkujących nieuzasadnionym przedłużaniem terminu załatwienia sprawy, co z kolei prowadzi do wniosku, że organ nie dopuścił się w kontrolowanej sprawie również przewlekłego prowadzenia postępowania.

Mając powyższe na uwadze bezzasadne okazały się zatem pozostałe wnioski skarżącego zawarte w skardze, w szczególności orzeczenia, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W konsekwencji Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.