Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1404/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 74 par. 3, art 74h par. 12, art. 74 par. 1, art. 74h,  art. 74e par. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 189 poz 1158
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. M. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego, którego termin został wyznaczony na 4-6 września 2012 r. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości ds. odwołań od wyników egzaminu materialnego utrzymała w mocy uchwałę Nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] ds. aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w P. ustalającą, że M. M., skarżący w niniejszej sprawie, uzyskał wynik negatywny z egzaminu notarialnego.

Uchwała została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniach [...] - [...] września 2012 r. skarżący przystąpił do egzaminu notarialnego przed Komisją Egzaminacyjną Nr [...] ds. aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w P.

Uchwałą Nr [...] ww. Komisja na podstawie art. 74f § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008, Nr 189, poz. 1158 z późn. zm.), stwierdziła, że skarżący uzyskał wynik negatywny z egzaminu notarialnego. Komisja Egzaminacyjna jak wskazano w uzasadnieniu uchwały ustaliła, że z części pierwszej egzaminu notarialnego, stanowiącej zestaw pytań testowych skarżący otrzymał 67 punktów, co stanowi ocenę dostateczną, z drugiej części egzaminu notarialnego – ocenę niedostateczną, z trzeciej części egzaminu notarialnego – ocenę dostateczną. Odwołując się do art. 74f § 1 powołanej ustawy stwierdziła, że pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu notarialnego uzyskał ocenę pozytywną. Otrzymanie przez skarżącego z drugiej części egzaminu oceny niedostatecznej skutkuje zatem negatywnym wynikiem egzaminu.

W obszernym odwołaniu od tej uchwały skarżący wniósł o jej uchylenie w całości, zmianę obu ocen cząstkowych z zadania polegającego na opracowaniu drugiego projektu aktu notarialnego z drugiej części egzaminu - wystawionych przez SSO B. W. i notariusza M. W. - z ocen niedostatecznych na oceny dostateczne oraz podjęcie nowej uchwały o pozytywnym wyniku egzaminu notarialnego.

Skarżący wskazał na następujące zarzuty:

- wbrew argumentom egzaminatorów, wierzytelność z tytułu dopłaty nie mogła być zabezpieczona hipoteką, ponieważ nie stanowi "wierzytelności służącej sfinansowaniu tego samego przedsięwzięcia",

- pełnomocnictwo udzielone prokurentowi spełnia wymogi ustawowe (ustanowione zostało do poszczególnych czynności w formie aktu notarialnego i przez organ uprawniony do reprezentacji spółki),

- dopuszczalne było ustanowienie służebności drogowej na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości,

- przyjęta konstrukcja zamiany spełnia warunki normatywne tej umowy,

- uchybienia dotyczące wniosków wieczystoksięgowych nie stanowią braków formalnych aktu notarialnego,

- pouczenia nie stanowią obligatoryjnego elementu aktu notarialnego i mogą być również udzielone stronom ustnie,

- podatek od czynności cywilnoprawnych pobrano prawidłowo i dla potrzeb jego obliczenia odwołano się do przepisów ustawy o podatku od towarów i usług;

- projekt sporządzono w sposób czytelny i przejrzysty,

- strony nabyły działki w stanie wolnym od obciążeń, choć niezgodnie z założeniami kazusu,

- błąd przy określeniu stron przy dopłacie stanowił oczywistą omyłkę, podlegającą sprostowaniu według przepisów ustawy - Prawo o notariacie.

Uchwałą z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego na podstawie przepisów art. 74h § 1, § 9 i § 12 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.), w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.

Komisja II stopnia uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazała, że zasadnicze znaczenie przy ocenie sporządzonego przez skarżącego aktu notarialnego miały wadliwości dokonanych czynności prawnych. Skarżący zaniechał oceny zdolności do czynności prawnych jednej z osób uczestniczących w czynności, która wedle założeń kazusu, uwzględnionych w projekcie, była osobą małoletnią. Ustalenie jej zdolności do czynności prawnych nakazywało wzięcie pod uwagę faktu zawarcia małżeństwa (art. 10 § 2 k.c. i art. 11 k.c.). Dokonanie tego rodzaju wyjaśnień i zgromadzenie niezbędnych dokumentów jest niezbędne w każdym wypadku stwierdzonych wątpliwości co do zdolności do czynności prawnych0, pozwala na ocenę ważności i skuteczności objętych aktem czynności, wypełniając w ten sposób, wynikający z art. 80 § 2 ustawy - Prawo o notariacie, obowiązek czuwania nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron, a jednocześnie dając sądowi wieczystoksięgowemu właściwą podstawę do wpisu.

Zastrzeżenia budzi również poprawność ustanowionych zabezpieczeń. Dotyczy to zwłaszcza hipoteki opisanej w § 9 projektu. W myśl bowiem art. 65 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, hipoteka zabezpiecza oznaczoną wierzytelność z określonego stosunku prawnego. W przypadku wielości wierzycieli, gdy świadczenie jest podzielne (a taki charakter ma świadczenie pieniężne), przepis art. 379 § 1 k.c. wskazuje na podział długu i wierzytelności na tyle niezależnych od siebie części, ilu jest dłużników lub wierzycieli. W odniesieniu do odpowiednich części świadczenia podzielnego wierzytelności te przybierają samodzielny charakter. Zasada ta nie dotyczy wspólności łącznej, czy przypadków solidarności (tam treść stosunku wewnętrznego wyprzedza regulację z art. 379 - 383 k.c.).

Zdaniem Komisji II stopnia, w warunkach akcesoryjności hipoteki, wierzytelności z tytułu dopłaty przysługujące zbywcom prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności budynków powinny być zabezpieczone hipotekami na rzecz poszczególnych wierzycieli. Dopuszczalny zakres zabezpieczenia jedną hipoteką kilku wierzytelności jest bowiem ograniczony (art. 681 i art. 682 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Zastosowanie konstrukcji jednej hipoteki wymagało ewentualnie rozważenia solidarności wierzycieli, ustanowionej w drodze czynności prawnej, zgodnie z art. 369 k.c., a zagadnienia te nie zostały przez skarżącego poddane analizie. Ponadto zapis § 9 projektu pomija, iż zgodnie z art. 245 § 1 k.c., do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności, co oznacza konieczność zawarcia umowy pomiędzy podmiotem prawa stanowiącego przedmiot hipoteki a wierzycielem hipotecznym.

Organ wskazał, że z uwagi na brzmienie art. 245 § 2 zd. 2 k.c. i art. 32 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, konstrukcja przyjęta przez skarżącego nie stanowi przeszkody do wpisu, jednak brak oświadczenia woli wierzycieli, uczestniczących w innych czynnościach dokumentowanych aktem, nie może być pozbawiony znaczenia dla wyniku ostatecznej oceny pracy.

Z kolei z treści oświadczeń zawartych w § 8 projektu nie wynika, by doszło do ustanowienia zastawu w rozumieniu art. 307 § 1 k.c. Komisja II stopnia wskazała, że zastaw zwykły powstaje w drodze realnej czynności prawnej, wymaga wydania rzeczy wierzycielowi lub osobie trzeciej. Jedynie jeśli rzecz już znajduje się we władaniu wierzyciela, do ustanowienia zastawu wystarczy sama umowa. Zawarcie umowy zastawu bez realnego przeniesienia posiadania przedmiotu zastawu powoduje, że umowa taka jest bezskuteczna.

Zdaniem Komisji II stopnia nie budziła wątpliwości zasadność ustanowienia przez użytkowników wieczystych służebności na przysługującym im prawie, z zastrzeżeniem uprawnienia na rzecz użytkowników działek składających się na nieruchomość władnącą. Jednak ustanowienie służebności wyłącznie na rzecz właściciela, jak zaproponowano w treści projektu, rodzi już problem ustalenia możliwości realizowania przez nią celu, o którym mowa w art. 285 § 2 k.c., w sytuacji gdy właścicielem obu nieruchomości pozostaje Skarb Państwa.

Również kwestię zwolnienia nieruchomości z zabezpieczenia hipotecznego została rozwiązana przez skarżącego nie do końca poprawnie. Jego koncepcja zakładała bowiem całkowitą spłatę kredytu do wysokości kwoty hipoteki, a to stanowi ingerencję w treść kazusu i pomija wymóg uzyskania zgody wierzyciela na bezciężaro00we odłączenie części nieruchomości.

Organ podzielił stanowisko odwołania, iż wykreślenie hipoteki dostatecznie zabezpiecza interes nabywcy i w konsekwencji realizuje cel zadania. Zastrzeżenia budzą natomiast dokumenty przywołane na uzasadnienie wygaśnięcia hipoteki, których opis nie daje podstaw do stwierdzenia, iż spełnione zostały wymogi z art. 31 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, czy art. 95 ust. 1 ustawy - Prawo bankowe. Trzeba mieć na względzie, iż polecenie egzaminacyjne nakazywało, by w projekcie nie tylko podać wszystkie niezbędne dokumenty, ale także właściwie opisać: ich formę oraz treść. To bowiem treść aktu stanowi przedmiot oceny egzaminatorów i na tej tylko podstawie można ustalić poziom znajomości przez zdającego przepisów obowiązującego prawa. To samo dotyczy przedstawionego opisu pełnomocnictwa prokurenta. Wprawdzie możliwe jest na jego podstawie stwierdzenie formy i ustalenie udzielającego go organu mocodawcy, trudno jednak jednoznaczne oznaczyć zakres umocowania i powiązać go z wymogiem wypływającym z art. 1093 k.c.

Komisja II stopnia podziela uwagi egzaminatorów wskazujące na ogólny charakter pouczeń, udzielonych w § 10 projektu o "przepisach ustawy Kodeks karny skarbowy, Prawa budowlanego, Prawa upadłościowego i naprawczego, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, "o zastawie i hipotece" (bez bliższego wyjaśnienia treści i zakresu). Wskazała na brak odniesienia do ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, co miałoby znaczenie z punktu widzenia ewentualnej renty planistycznej oraz na zaniechanie zwrócenia uwagi na art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Wprawdzie w art. 92 ustawy - Prawo o notariacie nie wymieniono adnotacji o dokonanych pouczeniach, jako obligatoryjnego elementu aktu notarialnego, tym niemniej poza celowością odnotowywania pouczeń ze względu na potrzebę wykazania zrealizowania obowiązku wynikającego z art. 80 § 2 i 3 ustawy - Prawo o notariacie, nie byłoby możliwe wykazanie się przez skarżącego znajomością w/w przepisu w inny sposób, niż poprzez zamieszczenie w projekcie aktu notarialnego adnotacji o udzielonych pouczeniach. Organ podkreślił, że notariusz ma obowiązek udzielenia stronom wyjaśnień i skutków dokonywanych czynności, jeżeli w znanych mu okolicznościach dokonywania czynności mogą one wystąpić i mieć dla stron istotne znaczenie lub gdy strona zwróci się o ich wyjaśnienie.

Komisja II stopnia wskazała również na uchybienia w zakresie wniosków wieczystoksięgowych, opłat sądowych, podatków i wynagrodzenia. Wskazała, że wprawdzie obowiązki określone w art. 92 § 4, art. 7 § 1 i 2 oraz art. 89 § 2 ustawy - Prawo o notariacie nie są uznawane w doktrynie jako wymóg formalny aktu wpływający na ocenę jego charakteru dowodowego i ich naruszenie nie pozbawia aktu mocy dokumentu urzędowego, to w ocenie Komisji II stopnia wnioski o wpis do księgi wieczystej sformułowano ogólnikowo, bez odniesienia do poszczególnych działów księgi wieczystej, zbiorczo przywołano podstawy dokumentacyjne, a wskazane w treści projektu dokumenty geodezyjne nie zostały zaopatrzone w klauzulę, iż mogą stanowić podstawę wpisu. Nie wskazano konkretnych wnioskodawców i uczestników postępowania, oznaczając wysokość pobranych opłat sądowych me określono ich podstawy, samą zaś wysokość opłat (podaną w łącznej kwocie) - zaniżono; nie wskazano podstawy pobranego podatku od czynności cywilnoprawnych, nie pobrano tego podatku od pożyczki; wadliwie obliczono wysokość taksy. Poza zaznaczeniem, iż opłaty sądowe pobrano gotówką, nie zamieszczono też dalszych danych, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 sierpnia 2001 r. w sprawie pobierania przez notariuszy opłat sądowych od wniosków o wpis do księgi wieczystej zamieszczanych w aktach notarialnych.

Komisja II stopnia podkreśliła, że funkcja notariusza w obrocie prawnym wymaga, aby umowy były sporządzane nie tylko w zgodnie z przepisami, ale też w sposób zrozumiały i przejrzysty, bez konieczności ustalania ich treści w procesie wykładni, czy podejmowania dodatkowych czynności prostujących. Zatem w jej ocenie waga stwierdzonych nieprawidłowości oraz ich nagromadzenie w projekcie sporządzonym przez skarżącego świadczy o niedostatecznej znajomości przez niego przepisów prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, finansowego, czy wreszcie przepisów proceduralnych oraz regulujących obowiązki zawodowe notariusza. Dostrzeżone wadliwości nie mogą być przy tym tłumaczone jedynie trudnością zagadnienia objętego przygotowywanym projektem i pośpiechem przy redagowaniu pracy i argument ten nie może odnieść skutku obniżającego kryteria oceny. W świetle powyższego, zdaniem Komisji II stopnia, nie ma podstaw do wystawienia oceny pozytywnej z drugiej części egzaminu notarialnego.

W skardze do Sądu na powyższą uchwałę skarżący zarzucił jej naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 74 h § 12 upn - poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do negatywnej oceny pracy, podczas gdy występujące w niej uchybienia, nie powinny skutkować jej całkowitym zdyskwalifikowaniem, a jedynie wpływać na wysokość przyznanej oceny;

- art. 74d § 6 upn oraz art. 74e § 2 upn - poprzez niezastosowanie przewidzianej przez ustawodawcę pięciostopniowej skali ocen oraz wystawieniu oceny negatywnej, brak wyczerpującego i rzetelnego uzasadnienia przesłanek całkowicie dyskwalifikujących jego pracę oraz powołanie się w tym zakresie jedynie na "wagę i nagromadzenie stwierdzonych nieprawidłowości" - w sytuacji jednoczesnego podzielenia części zarzutów odwołania, w tym najistotniejszego tj. faktu, iż wbrew twierdzeniom Komisji I stopnia praca spełnia wszystkie wymagania formalne aktu notarialnego, a także brak uwzględnienia powyższej okoliczności w wysokości oceny pracy;

- art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 oraz art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 74 h § 9, 12 upn - poprzez pobieżne oraz powierzchowne rozpatrzenie zarzutów wniesionego odwołania, w szczególności w zakresie możliwości ustanowienia służebności gruntowej na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości oraz powołania prawidłowego (spełniającego warunki z art. 1093kc) pełnomocnictwa dla prokurenta,

- art. 74 h § 12 upn w zw. z § 5 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego z dnia 16 lipca 2009 r. (Dz. U. Nr 114, poz. 955) - poprzez wyjście poza granice zarzutów odwołania oraz oparcie zaskarżonej uchwały m.in. na podstawie okoliczności (uchybień w pracy egzaminacyjnej), które nie były powoływane przez Komisję I stopnia, a w konsekwencji nie były poruszone w odwołaniu (w szczególności dot. prawidłowości ustanowienia zastawu oraz hipoteki), podczas gdy orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż postępowanie w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego ma charakter szczególny i toczy się w ramach podniesionych przez odwołującego zarzutów.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę Komisja II stopnia wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. ppsa - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona uchwała nie narusza bowiem prawa w stopniu, który w świetle art. 145 § 1 ppsa uzasadniałby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Egzamin notarialny podlega zasadom określonym przepisami ustawy prawo o notariacie. Stosownie do art. 74 § 3 ww. ustawy egzamin notarialny polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu notariusza, w tym wiedzy i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, gospodarczego, prawa finansowego, prawa prywatnego międzynarodowego, Unii Europejskiej, konstytucyjnego, prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu notarialnego oraz innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu notariusza i etyki tego zawodu zaś druga część egzaminu składa się z dwóch zadań polegających na opracowaniu projektów aktów notarialnych na podstawie opisanego przypadku – casusu (art. 74d § 3). Natomiast ocenę każdego z zadań stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego członka komisji sprawdzającego pracę pisemną.

Odnosząc się do zarzutów skargi podnieść należy Komisja II stopnia dokonując oceny prac egzaminacyjnych skarżącego nie przekroczyła granic luzu decyzyjnego, a uzasadnienie ocen jest szczegółowe i odnosi się do wszystkich ustawowych przesłanek oceny.

W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jak również zarzut naruszenia § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego. Komisja II stopnia rozpoznała odwołanie skarżącego od uchwały Komisji Egzaminacyjnej jako organ drugiej instancji. Postępowanie przed Komisja II stopnia uregulowane jest - w myśl art. 74h § 12 ustawy - Prawo o notariacie, poprzez odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Odpowiednie stosowanie tych przepisów polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane. Wyłącza to stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego wprost i prowadzi do wniosku o swoistym charakterze postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego. Taki charakter tego postępowania potwierdzają inne przepisy ustawy Prawo o notariacie i rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy. Do rozpatrywania spraw w obu instancjach powołane zostały wieloosobowe organy szczególne o specyficznych kompetencjach (art. 74 § 1, art. 74h ustawy), podstawy wyłączenia członków tych organów uregulowane zostały w szczególny sposób (art. 71 h, art.74h § 7 ustawy), kwestie związane z funkcjonowaniem tych organów reguluje Minister Sprawiedliwości rozporządzeniem (art. 74h § 14 ustawy).

W drodze rozporządzenia Minister Sprawiedliwości określił między innymi tryb i sposób działania komisji odwoławczej (art. 74h § 14 pkt 4 ustawy). Na tej podstawie Minister Sprawiedliwości wydał rozporządzenie w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego. W § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 wskazanego rozporządzenia mowa jest o konieczności sporządzenia w toku postępowania odwoławczego pisemnej opinii dotyczącej zasadności jedynie "zarzutów podniesionych w odwołaniu", o "zakresie odwołania" oraz o "zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu". Z kolei w § 4 wymienionego rozporządzenia ustanowiono procedurę głosowania członków komisji odwoławczej w procesie podejmowania przez tę komisję decyzji w konkretnych sprawach. Z przepisu tego wynika, że przesłanką podjęcia uchwały końcowej, dotyczącej wyniku całego egzaminu, jest głosowanie nad ostateczną oceną jedynie z tej części egzaminu, która została zakwestionowana w odwołaniu.

Powyższe zasady wskazują, że postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego ma charakter szczególny i toczy się w przedmiotowych ramach zakreślonych przez osoby odwołujące się. Ramy te wyznaczane są z jednej strony zakwestionowaną w odwołaniu częścią egzaminu, z drugiej zaś zarzutami odwołania (vide. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2011 r. wydane w sprawach II GSK II 1421/10 i II GSK 1289/10).

W niniejszej sprawie Komisja II stopnia prowadząc postępowanie odwoławcze, nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania. Tym samym, uchwała ustalająca wynik negatywny skarżącego z egzaminu notarialnego stała się ostateczna. Podniesienie przez Komisję II Stopnia nowych zarzutów, nie wskazanych przez Komisję Egzaminacyjną, posłużyło natomiast jako dodatkowa argumentacja, przemawiająca za utrzymaniem wystawionych uprzednio ocen. Podkreślenia wymaga, iż sytuacja skarżącego nie uległa pogorszeniu, albowiem utrzymano ocenę negatywną z egzaminu notarialnego. Komisja II stopnia, zgodnie z art. 139 k.p.a. nie działała więc na niekorzyść skarżącego.

Wskazać należy, że Komisja II Stopnia wyjaśniła powody, dla których uznała, że projekt drugiego aktu notarialnego sporządzony przez skarżącego został oceniony negatywnie. Uzasadnienie uchwały zawiera wyjaśnienie, dlaczego argumenty skarżącego nie zostały uwzględnione. Wskazano fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł, oraz przyczyny z powodu których odmówił racji twierdzeniom skarżącego. Powyższego nie zmienia inna ocena tej kwestii dokonana przez skarżącego, której Sąd nie podziela.

Podkreślenia wymaga, że praca skarżącego była sprawdzona pod kątem zachowania wszystkich przesłanek, wynikających z art. 74e § 2 Prawa o notariacie i zawierała liczne, wykazane przez egzaminatorów i poparte rozstrzygnięciem Komisji II stopnia wadliwości nie pozwalające na wystawienie oceny innej niż niedostateczna.

Zaskarżona uchwała, jak każda uchwała w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego jest uchwałą wydaną w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że organ korzysta z tzw. luzu administracyjnego i wpływa na zakres kontroli dokonywanej przez Sąd. Sądowa kontrola uchwał ustalających wynik egzaminu polega na zbadaniu, czy organy dopuściły się rażących uchybień, czy dysponowały niezbędnym do rozstrzygnięcia materiałem dowodowym i czy dokonano prawidłowej oceny okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i na tej tylko podstawie Sąd stwierdza, czy nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego zgodnie, z którymi organ ma możliwość wyboru rozwiązania i wybór mieszczący się w ustawowych granicach nie może być kwestionowany. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Sąd nie stwierdził bowiem zarzucanych przez skarżącego uchybień w zakresie stosowania tak prawa procesowego jak i materialnego. Uchwała została uzasadniona zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Organ szczegółowo i precyzyjnie przedstawił wadliwość rozwiązań zastosowanych w sporządzonym przez skarżącego akcie notarialnym, co znajduje odzwierciedlenie w treści zaskarżonej uchwały i nie ma konieczności ich ponownego przedstawiania. W ocenie Sądu, ilość i charakter popełnionych błędów uzasadniały w sposób wystarczający utrzymanie oceny niedostatecznej i tym samym stwierdzenie negatywnego wyniku egzaminu notarialnego.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż zarzuty skargi są chybione i na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji.