Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 819/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140aa ust.1 i ust. 3 pkt 1, art. 64 ust. 1 i 2, art. 2 pkt 31,50 i 52, art. 140aa ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Ewa Ibrom po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 12 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia [...] marca 2020, nr [...] o wymierzeniu skarżącemu A. S. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą P. U. "A." A. S. w P. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W dniu [...] grudnia 2019 r. w Oddziale Celnym w L. poddano kontroli zespół pojazdów złożony z ciągnika samochodowego marki [...] (nr rej. [...]) oraz naczepy ciężarowej marki [...] (nr rej. [...]) i przyczepy marki [...] (nr rej. [...]). Naczepa została połączona z ciągnikiem samochodowym za pomocą klasycznego "siodła", natomiast przyczepa została połączona z naczepą za pomocą wsuwanego dyszla. Kierujący pojazdem obywatel [...] S. T. wykonywał międzynarodowy transport drogowy na rzecz przedsiębiorcy A. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. U. "A." A. S. w P. (dalej jako "skarżący"). Pojazdem przewożono 10.800 sztuk wódki o pojemności 1 l. w 1800 opakowaniach. W tych okolicznościach uznano, że przedmiotowy transport wykonywany był z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, polegającym na przejeździe pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii VII, wydanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, na podstawie którego zespół pojazdów złożony z ciągnika samochodowego, naczepy i przyczepy mógłby poruszać się w jednym zespole pojazdów. Na okoliczność przeprowadzonej w tym zakresie kontroli funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej sporządził protokół kontroli drogowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r., który także został podpisany przez kierowcę bez wnoszenia uwag.

Z uwagi na poczynione ustalenia wszczęto postępowanie administracyjne i decyzją z dnia [...] marca 2020 r. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. nałożył na skarżącego – na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt. 3 lit. c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. o Prawo o ruchu drogowym – karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych zespołu pojazdów złożonego z ciągnika samochodowego oraz z naczepy i przyczepy jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. rozpatrzył odwołanie i utrzymał w mocy skontrolowaną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał m. in., że jak wynika z akt spraw, zespołem pojazdów przewożono ładunek 10800 sztuk wódki o pojemności 1 l. w 1800 opakowaniach. Towar ten stanowił ładunek podzielny. Kierowca nie posiadał przy sobie i nie okazał na żądanie upoważnionego do kontroli funkcjonariusza zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego, ważnego w dniu kontroli. Organ wyjaśnił, że ze sformułowanego w art. 64 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym zakazu przewozu ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym wynika, że intencją ustawodawcy było umożliwienie przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku niepodzielnego, przy którym nie ma technicznej możliwości przewiezienia tego ładunku w sposób zgodny z obowiązującymi normami. Natomiast w sytuacji przewozu ładunku podzielnego ustawodawca przyjął co do zasady istnienie możliwości przewozu tego ładunku pojazdami normatywnymi.

Organ II instancji podkreślił, że zgodnie z art. 140ab ust. 2 Prawa o ruchu drogowym w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2 czyli w sytuacji przewozu ładunku innego niż niepodzielny pojazdem nienormatywnym (z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I i II) za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Z art. 140 ab ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika, że wysokość kary pieniężnej za brak zezwolenia kategorii VII jest uzależniona od wielkości przekroczenia mierzonego parametru w stosunku do dopuszczalnej jego wartości. Zgodnie z lit. c) w sytuacji innej niż wskazane w lit. a) i b), ustala się karę pieniężną w wysokości [...] zł. W związku z powyższym rozstrzygnięcie organu I instancji było prawidłowe.

Organ II instancji podniósł, że z akt sprawy wynika, że zarówno ciągnik, jak i naczepa oraz przyczepa były zarejestrowane jako odrębne pojazdy, dla których wydano trzy odrębne dowody rejestracyjne. Brak jest zatem podstaw do zarzucenia organowi I instancji niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, dotyczących rzeczywistego charakteru połączonych elementów tego zespołu pojazdów. Status pojazdu określa dowód rejestracyjny, a nie sposób jego użytkowania.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że nie dopatrzył się naruszenia przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Zaskarżona decyzja oparta została na faktach należycie udokumentowanych. Strona miała możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów, a cały zebrany w sprawie materiał dowodowy poddany został analizie.

A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję. Skarżący zarzucił naruszenie:

I. przepisów prawa procesowego, w szczególności:

1) art. 6 k.p.a. – gdyż decyzja została wydana bez poszanowania obowiązującego prawa;

2) art. 7 k.p.a. – ponieważ organ administracji publicznej wydał decyzję bez podjęcia wszelkich czynności mających na celu dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego;

3) art. 8 – ponieważ sposób przeprowadzenia przez organ wydający decyzję podważył zaufanie do władzy publicznej;

4) art. 106 k.p.a.- gdyż brak jednoznacznego przepisu prawa wymagał wystąpienia z urzędu do organu właściwego do wydania stanowiska;

5) art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 89 § 2, art. 90 § 2 pkt 2, art. 95 § 1 k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego, poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. – gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne organ administracji publicznej powinien zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii, podczas gdy strona przedstawiła opinię rzeczoznawcy na okoliczność rejestracji naczepy [...], która składa się z dwóch części, 4 osi i waży [...] kg a na zdjęciu wykonanym przez kontrolujących są 3 osie i waga [...] kg;

6) art. 7, art. 77 poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z wyjaśnień organu rejestrującego Starosty [...] na okoliczność rejestracji przyczepy modułowej o nr rej [...] o 4 osiach, zgodnie z adnotacją w uwagach składającej się z dwóch części o nr ram [...] oraz [...];

7) art. 10 § 1 i § 2 w związku z art. 7, art. 77 i art. 81, art. 75 w związku z art. 78 k.p.a., czyli przedwczesne wydanie decyzji z uwagi na niewyczerpanie wszystkich działań w sprawie przewidzianych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż strona nie została poinformowana przez organ I instancji o przeprowadzeniu jakiegokolwiek dowodu w sprawie w toku postępowania, jak również wnioskowanego przez stronę dowodu z wyjaśnień organu rejestrującego pojazd o nr rej [...] na okoliczność treści dowodów rejestracyjnych;

II. prawa materialnego poprzez:

1) niewłaściwe zastosowanie przez organ obu instancji przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez zupełny brak zarówno w sentencji jak i w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji kwalifikacji stwierdzonego podczas kontroli naruszenia;

2) oparcie ustaleń z kontroli na błędnie sporządzonym protokole kontroli, które to błędy w zasadniczym stopniu miały wpływ na ustalenie stanu faktycznego w sprawie, w oparciu o które dokonano nałożenie kary pieniężnej;

3) uzasadnienie decyzji wykraczające poza podstawy prawne i opierające się na swobodnej interpretacji przepisów nie mającej podstaw prawnych;

4) brak wskazania naruszonego przepisu w sentencji decyzji.

W oparciu tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że kontrolujący na etapie sporządzania protokołu popełnił kardynalny błąd w ocenie stanu faktycznego zapisanego następnie w protokole kontroli, na podstawie którego zostały wydane obie zaskarżone decyzje polegający na stwierdzeniu, że trzyosiowa naczepa została zarejestrowana przez Starostę [...] jako osobny pojazd. Zdaniem skarżącego nie znajduje to potwierdzenia w przedstawionych do kontroli dokumentach. Skarżący podkreślił, że mimo wskazania w treści odwołania na błąd kontrolującego, organ II instancji nie odniósł się w żaden sposób do argumentów przedstawionych przez stronę, a ponadto nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego, który w ocenie skarżącego powinien być bezwzględnie przeprowadzony.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2020, poz. 110 ze zm., dalej jako "ustawa", "p.r.d."). Stosownie do art. 140ab ust. 2 ustawy, w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, to jest w sytuacji przewozu ładunku innego niż niepodzielny pojazdem nienormatywnym (z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I i II), za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

W myśl art. 140aa ust. 1 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Z treści art. 140ab ust. 1 ustawy wynika, że decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej wydaje właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, naczelnik urzędu celno-skarbowego lub zarządca drogi.

Stosownie do art. 62 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zespół pojazdów może składać się najwyżej z 3 pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny - z 2 pojazdów. Stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem zyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, albo wypis z zezwolenia w przypadku zezwolenia kategorii I (art. 64 ust. 1 pkt 4).

Zgodnie z art. 62 ust. 4b pkt. 1 p.r.d. przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczby pojazdów większej niż określona w ust. 4 wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d. Zezwolenie kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane na jednokrotny lub wielokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu. Zezwolenie wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI (art. 64d ust. 1).

Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, zostały określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy. Zgodnie z l.p. 7 tego załącznika, zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii VII wydawane jest na przejazd po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu dla pojazdów nienormatywnych:

a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,

b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 ustawy za brak zezwolenia kategorii VII, ustala się karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, w wysokości:

a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach.

Wysokość ustalonej kary pieniężnej za brak zezwolenia kategorii VII jest zatem uzależniona od wielkości przekroczenia mierzonego parametru w stosunku do dopuszczalnej jego wartości. Zgodnie z lit. c) w sytuacji innej niż wskazane w lit. a) i b), ustala się karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.

W rozpoznawanej sprawie kontroli poddano należący do skarżącego zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego, naczepy i przyczepy, którym przewożono 10.800 sztuk wódki o pojemności 1 l. w 1800 opakowaniach. W toku kontroli ustalono, że naczepa została połączona z ciągnikiem samochodowym za pomocą klasycznego "siodła", natomiast przyczepa została połączona z naczepą za pomocą wsuwanego dyszla. Ponadto z przekazanych przez organ rejestrujący dokumentów związanych z rejestracja pojazdów o numerach rejestracyjnych wynika, że pod nr rej. [...] zarejestrowana została naczepa ciężarowa, zaś pod nr rej. [...] – naczepa ciężarowa.

Kwestię sporną w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena, czy zespół pojazdów poddany kontroli drogowej składał się z dwóch czy trzech pojazdów. Zdaniem skarżącego organ błędnie ustalił, że kontrolowany zespół pojazdów składał się z trzech pojazdów: ciągnika, naczepy oraz przyczepy, bowiem w jego ocenie naczepa i przyczepa stanowią jeden pojazd.

Z art. 71 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika, że dowód rejestracyjny jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu, który spełnia określone prawem wymagania, w tym również o charakterze technicznym. Dowód rejestracyjny jest dokumentem urzędowym, z którego wynika, że pojazd, którego potwierdzona została rejestracja jest pojazdem w rozumieniu ustawy.

W ocenie Sądu stanowisko organu dotyczące uznania nie normatywności przedmiotowego zespołu pojazdów, który składał się z trzech pojazdów jest prawidłowe. Dla każdego z trzech pojazdów, które wchodziły w skład zespołu wystawiony został odrębny dowód rejestracyjny i każdy z tych pojazdów, ma własne tablice rejestracyjne i odrębne badania techniczne.

W myśl art. 2 pkt 31 p.r.d. pojazdem jest środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszynę lub urządzenie do tego przystosowane. Z kolei przyczepa to pojazd bez silnika, przystosowany do łączenia go z innym pojazdem (art. 2 pkt 50). Natomiast naczepa to przyczepa, której część spoczywa na pojeździe silnikowym i obciąża ten pojazd (art. 2 pkt 52).

Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 68 p.r.d. pojazd skompletowany to taki pojazd, który w celu spełnienia wymagań technicznych oraz uzyskania założonych cech użytkowych powstał w wyniku co najmniej jednego etapu kompletacji. W orzecznictwie został wyrażony pogląd, że o tym, że dany pojazd jest pojazdem skompletowanym, decyduje wyłącznie dowód rejestracyjny (por. wyrok NSA z 5 września 2019 r., sygn. akt II GSK 2798/17; wyroki NSA z 19 października 2017 r., sygn. akt II GSK 67/16 i II GSK 2754/16). Jeżeli więc naczepa składa się z dwóch elementów oznaczonych dwoma różnymi numerami VIN i posiadającymi odrębne dowody rejestracyjne, to każdy z tych elementów jest odrębnym pojazdem w rozumieniu art. 2 pkt 31 p.r.d. (por. wyrok NSA z 19 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2809/14, z 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1801/16).

Z powyższego wynika, że status pojazdu określa dowód rejestracyjny, a nie sposób użytkowania. W sytuacji gdy ciągnik, naczepa i przyczepa zarejestrowane były jako odrębne pojazdy oznacza to, że są trzy pojazdy, a nie dwa jak twierdzi skarżący. W toku postępowania skarżący nie przedstawił dokumentów, które mogłyby podważyć prawdziwość danych wynikających z dowodów rejestracyjnych. Opinia rzeczoznawcy o numerze [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. dotyczy możliwości użytkowania przedmiotowych pojazdów. Z opinii wynika również, że obie części naczepy posiadają odrębne numery identyfikacyjne podwozia. Ponadto w opinii wskazano, że "do oceny przedstawiono naczepę złożoną z dwóch sztywno połączonych ze sobą części – przedniej, która po odłączeniu może być eksploatowana jako niezależna naczepa 1-osiowa oraz tylnej wyposażonej w 3 osie (...)". Baz znaczenia pozostaje podnoszony przez skarżącego argument, że pojazd nie może samodzielnie poruszać się po drodze, bowiem z definicji zawartej w ustawie nie wynika taki obowiązek.

Sąd podziela również argumentację organu II instancji dotyczącą braku możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 140aa ust. 4 p.r.d. To na podmiocie wykonującym przewóz ciąży obowiązek wykazania, co uczynił dla zapewnienia wykonywania przewozu zgodnie z prawem oraz, że nic więcej zrobić nie mógł, a to co zrobił, pozwalało mu pozostać w uzasadnionym przekonaniu, że nie naruszy prawa. Takimi argumentami nie posługiwał się w niniejszej sprawie skarżący.

W ocenie Sądu, bezzasadne są zarzuty naruszenia przez organy przepisów procesowych określonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały przez organ wyjaśnione. Sąd nie dopatrzył się również w działaniach organów naruszenia zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm).

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w odpowiedz i na skargę z dnia 22 września 2020 r. (k. 17). Skarżący, mimo doręczenia odpisu tego pisma (k. 32), nie żądał przeprowadzenia rozprawy.