Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 914/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153,  art. 170
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 196 ust. 3, 4, 5
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Danuta Kania (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Rektora [...] Uniwersytetu [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na pierwszy rok studiów doktoranckich w dyscyplinie [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

Rektor SWPS Uniwersytetu [...] z siedzibą

w [...] (dalej: "Rektor SWPS", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 104, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a.", w związku z art. 207 ust. 1 oraz art. 196 ust. 1-4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572), dalej: "p.s.w." oraz pkt 1-2, 4 i 6 Rozdziału 1, pkt 1 i 3 Rozdziału 3, pkt 4-7 Rozdziału 8 warunków i trybu postępowania rekrutacyjnego na Interdyscyplinarnych Studiach Doktoranckich w roku akademickim 2015/2016, stanowiących załącznik do uchwały nr [...] Senatu Szkoły Wyższej [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie warunków i trybu postępowania rekrutacyjnego na Interdyscyplinarnych Studiach Doktoranckich w roku akademickim 2015/2016, utrzymał w mocy ww. decyzję Komisji Rekrutacyjnej Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich SWPS Uniwersytetu [...] (dalej: "Komisja I instancji", "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] vw przedmiocie odmowy przyjęcia P. T. na pierwszy rok stacjonarnych studiów doktoranckich w dyscyplinie [...] (sygnatura akt [...]).

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:

W dniu [...] września 2015 r. P. T. złożył wniosek o przyjęcie na stacjonarne studia doktoranckie w dyscyplinie [...].

Komisja I instancji decyzją z dnia [...] października 2015 r. przyjęła P. T. na pierwszy rok stacjonarnych studiów doktoranckich w dyscyplinie [...]. Na skutek odwołania strony od ww. decyzji Rektor SWPS decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komisji.

Decyzja nr [...]z dnia [...] grudnia 2015 r. Rektora SWPS stała się przedmiotem skargi P. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 359/16, stwierdził jej nieważność oraz nieważność utrzymanej nią w mocy decyzji Komisji I instancji. Jako przyczynę nieważności decyzji Sąd wskazał brak określenia imion i nazwisk osób, które ją wydały oraz brak jej podpisania przez wszystkich jej członków.

Z uwagi na powyższe Komisja I instancji ponownie przeprowadziła postępowanie rekrutacyjne w przedmiocie przyjęcia P. T. na pierwszy rok stacjonarnych studiów doktoranckich w dyscyplinie [...].

Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. wymieniony został zawiadomiony o wyznaczeniu rozmowy kwalifikacyjnej na dzień [...] stycznia 2017 r.

W dniu [...] stycznia 2017 r. w formie elektronicznej P. T. złożył wniosek o zmianę terminu rozmowy kwalifikacyjnej, z powodu pogorszenia jego stanu zdrowia oraz ze względu na konieczność ponownego zapoznania się z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 20 września 2016 r. Do wniosku o zmianę terminu rozmowy kwalifikacyjnej nie załączył dokumentów potwierdzających pogorszenie się jego stanu zdrowia.

W dniu [...] stycznia 2017 r. P. T. został poinformowany drogą elektroniczną o odmowie zmiany terminu rozmowy kwalifikacyjnej. Taką samą informację wymieniony otrzymał tradycyjną pocztą w odpowiedzi na tożsamy wniosek w formie papierowej, który wpłynął do Komisji w dniu [...] stycznia 2017 r.

W dniu [...] stycznia 2017 r. P. T. nie stawił się na rozmowę kwalifikacyjną.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. Komisja I instancji odmówiła przyjęcia P. T. na pierwszy rok stacjonarnych studiów doktoranckich w dyscyplinie [...].

Pismem z dnia [...] marca 2017 r. P. T. odwołał się od rzeczonej decyzji Komisji I instancji wskazując m.in., iż zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów przewidzianych przepisami k.p.a., a w szczególności, iż możliwość jej weryfikacji jest ograniczona, co za tym idzie została naruszona zasada instancyjności. Dalej podniósł, iż zaskarżona decyzja nie wskazuje ocen cząstkowych i nie podano przedziałów punktowych dla poszczególnych kategorii, tj. od ilu do ilu punktów można było osiągnąć za dany element postępowania kwalifikacyjnego, jak również nie podano jaka liczba punktów upoważniała do przyjęcia na studia oraz na jakiej podstawie potencjalny opiekun naukowy przyznał stronie 15 punktów. P. T. wskazał również, iż organ nie wskazał informacji, o tym, czy zaszła zmiana w punktacji dotyczącej poszczególnych kategorii oraz wyniku końcowego względem pierwotnej decyzji organu w tej sprawie. Zdaniem strony organ w sposób nieuzasadniony przeprowadził ponownie część rekrutacji na studia doktoranckie, poza tym nie jest jasne dlaczego powtórzono tylko niektóre jej elementy. W szczególności wątpliwości strony budzi fakt ponownego przeprowadzenia rozmowy kwalifikacyjnej, bowiem wyrok WSA w Warszawie dotyczył braków formalnych w decyzji i nie wskazywał na konieczność ponownego przeprowadzenia rozmowy kwalifikacyjnej, a zatem jej przeprowadzenie było bezpodstawne. Przy założeniu, że rozmowa kwalifikacyjna powinna mieć miejsce, należało wziąć pod uwagę wynik z obu rozmów kwalifikacyjnych. Podobnie należało postąpić z oceną dokonaną przez potencjalnego opiekuna naukowego. P. T. wskazał również, iż uniemożliwiono mu zarówno zmianę potencjalnego opiekuna naukowego, jak i wybór więcej niż jednego potencjalnego opiekuna naukowego. Dalej podniósł, iż proponowany przyszły opiekun naukowy ocenił nie tylko projekt przyszłej pracy doktorskiej, ale również rok akademicki, który był realizowany pod jego kierunkiem (co spowodowało, że nie wyraził zgody na pełnienie dalej funkcji opiekuna naukowego). P. T. wskazał również, iż nie uwzględniono zarówno jego wniosku o przesunięcie terminu rozmowy kwalifikacyjnej, jak i wniosku o przywrócenie terminu rozmowy kwalifikacyjnej, a odpowiedź na powyższe wnioski, odbyła się jedynie w formie odpowiedzi na podanie. Wskazał, iż nie jest jasne, czy w trakcie rekrutacji w 2017 r. były brane pod uwagę przepisy obowiązujące przy przyjęciu na studia doktoranckie w 2015 r., czy w 2017 r., a także w stosunku do jakich pozostałych kandydatów był odnoszony wynik. Na koniec P. T. wskazał, iż organ naruszył zasadę, zgodnie z którą kolejne rozstrzygnięcia nie powinny pogarszać stanu strony skarżącej.

Rektor SWPS nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] kwietnia 2017 r. stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Wskazał, że zgodnie z art. 196 ust. 3 i 4 p.s.w. rekrutację na studia doktoranckie przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika jednostki organizacyjnej uczelni lub dyrektora jednostki naukowej, które podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia doktoranckie, a od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, odpowiednio do rektora lub dyrektora jednostki naukowej. Podstawą odwołania może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie. W myśl z art. 196 ust. 5 p.s.w., jawny jest jedynie wynik postępowania rekrutacyjnego, a nie cały przebieg procesu rekrutacyjnego. Przy czym sformułowanie "wyniki postępowania rekrutacyjnego" oznacza końcowe (ostateczne) wyniki tego postępowania mające postać tzw. listy rankingowej. Sformułowanie to nie obejmuje natomiast ocen czy wyników cząstkowych - składających się na wynik ostateczny danego kandydata.

Rektor SWPS zauważył, że pomimo braku takiego obowiązku, P. T. przedstawiono szczegółową punktację w poszczególnych kategoriach.

Dalej organ odwoławczy podał, że zgodnie z pkt 1 Rozdziału 7 warunków i trybu postępowania rekrutacyjnego na Interdyscyplinarnych Studiach Doktoranckich w roku akademickim 2015/2016, Komisja dokonuje ocen kandydatów, biorąc pod uwagę m.in. dotychczasową edukację kandydata, dorobek publikacyjny i udział w konferencjach, praktykę i staże w ośrodkach naukowych, projekt przyszłej rozprawy doktorskiej, podanie i list motywacyjny, uzyskane nagrody i wyróżnienia, opinię przyszłego opiekuna naukowego oraz wynik rozmowy kwalifikacyjnej dotyczącej motywacji oraz przygotowania merytorycznego kandydata do podjęcia studiów.

Zgodnie z pkt 2 Rozdziału 7 warunków (...), każdy z członków Komisji ocenia każdego z kandydatów aplikujących na studia w danej dyscyplinie. Z uzyskanych ocen obliczana jest średnia i na jej podstawie tworzona jest lista rankingowa kandydatów adekwatnie do liczby zdobytych punktów.

W sumie kandydat aplikujący w dyscyplinie [...] mógł uzyskać maksymalnie 120 punktów - zgodnie z pkt 3 Rozdziału 7 warunków (...).

W postępowaniu rekrutacyjnym Komisja przyznała P. T. 67 punktów, w tym: za ocenę dotychczasowej edukacji: 13 punków (na 15 punktów możliwych do uzyskania); dorobek publikacyjny i udział w konferencjach naukowych: 19,33 punkty (na 20 punktów możliwych do uzyskania); praktykę i staże w ośrodkach naukowych oraz istotne osiągnięcia zawodowe, mające wartość dla podejmowanych studiów: 18,33 punkty (na 20 punktów możliwych do uzyskania); projekt przyszłej pracy doktorskiej 8 punktów (na 10 punktów możliwych do uzyskania); podanie zawierające list motywacyjny: 3,33 punkty (na 5 punktów możliwych do uzyskania); uzyskane nagrody i wyróżnienia: 5 punktów (na 5 punktów możliwych do uzyskania); punktację od potencjalnego opiekuna naukowego: 0 punktów (na 25 punktów możliwych do uzyskania), za rozmowę kwalifikacyjną - 0 punktów (na 20 punktów możliwych do uzyskania).

Liczba punktów za ocenę dotychczasowej edukacji wynika z faktu, iż P. T. nie uzyskał najwyżej średniej z toku studiów.

Ocena osiągnięć dorobku publikacyjnego i udziału w konferencjach naukowych wynika z faktu, iż dorobek publikacyjny nie jest aktualny i nie znajduje się na liście filadelfijskiej. P. T. opublikował 2 artykuły w czasopiśmie [...] w 2005 i 2006 r., które znajdowało się w tym okresie w części B wykazu czasopism naukowych MNiSW (5 punktów). Najwyższą wartość kandydat może otrzymać za publikacje z listy filadelfijskiej, a następnie publikacje z listy MNiSW (pkt 1 lit. b Rozdziału 7 warunków (...)). Nadto, publikacja nie ma związku z proponowaną rozprawą doktorską.

Pozostałe przedstawione przez P. T. publikacje nie mają naukowego charakteru.

Wymieniony nie posiada również aktualnego udziału w konferencjach naukowych. Wymienione przez stronę konferencje (konferencje studencko-doktoranckie z 2013 r., na którym zaprezentowane zostały m.in. referat i plakat o tym samym tytule "Religijność pacjentów z rozpoznaniem schizofrenii paranoidalnej"), nie są związane z tematyką doktoratu. Nadto, strona nie posiada również w swoim dorobku aktualnego, czynnego udziału w konferencjach o charakterze międzynarodowym.

Ocena w kategorii praktyka i staże w ośrodkach naukowych oraz istotne osiągnięcia zawodowe, mające wartość dla podejmowanych studiów, wynika z faktu, iż przedstawione przez P. T. osiągnięcia nie są związane z tematyką rozprawy doktorskiej, a kandydat nie pełnił funkcji wykonawcy w grancie, nie był też kierownikiem grantu. Nadto Rektor zauważył, iż przedstawione przez stronę dokumenty poświadczają odbycie praktyk i staży w ramach praktyk studenckich i specjalizacyjnych.

Organ odwoławczy wskazał, iż pod pojęciem "istotne osiągnięcia zawodowe" należy rozumieć dorobek, który wynika z pracy zawodowej kandydata, i który jest związany z tematyką jego potencjalnej rozprawy doktorskiej. Nie mogą za takie zostać uznane wyjazdy w ramach programu Erasmus, Erasmus plus oraz inne szkolenia.

Ocena w kategorii projekt przyszłej pracy doktorskiej wynika z faktu, iż P. T. aplikował na studia doktoranckie w dyscyplinie [...], nie podjął jednak w swoim konspekcie żadnej próby nawiązania do metodologiczno-teoretycznych założeń tej dyscypliny, nie skorzystał też z bogatego zestawu narzędzi interpretacyjno-analitycznych oferowanych przez współczesne [...].

Punktacja za podanie zawierające list motywacyjny, wynika z faktu, iż list motywacyjny nie zawierał sprecyzowanych przesłanek wyboru tematu oraz potencjalnego opiekuna naukowego. P. T. nie napisał w jaki sposób jego doświadczenie naukowe wiąże się z planami badawczymi.

W kategorii nagrody i wyróżnienia Komisja przyznała P. T. maksymalną liczbę punków za przedstawione osiągnięcia.

Ocena rozmowy kwalifikacyjnej jest konsekwencją niestawiennictwa wymienionego na tę rozmowę.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie pkt 1 Rozdziału 3 warunków (...), za pomocą elektronicznego systemu rekrutacyjnego kandydaci wskazują potencjalnych opiekunów w liczbie od 1 do 3, z którymi chcą współpracować oraz ranking tych osób odzwierciedlający preferencje kandydata. Następnie, potencjalni opiekunowie naukowi oceniają m.in. czy kandydaci, którzy się do nich zgłosili, posiadają kwalifikacje do podjęcia studiów doktoranckich, oceniają czy są zainteresowani pełnieniem funkcji promotora, dokonują oceny punkowej dokonań kandydatów. P. T. wybrał jednego potencjalnego opiekuna naukowego - [...] M. P.. Opiekun ten udzielił rekomendacji do przyjęcia wymienionego na studia doktoranckie, jednakże nie wyraził zgody na pełnienie funkcji opiekuna naukowego, wskazując, iż w ciągu roku akademickiego 2015/2016, nie udało się uzyskać od niego żadnego fragmentu, czy choćby uszczegółowionego konspektu przyszłej pracy doktorskiej, przydzielając tym samym 0 punktów w procesie rekrutacji. Opiekun naukowy wyraził opinię o wymienionym, oceniając stan faktyczny, a tym samym dotychczasową współpracę.

Rektor SWPS zauważył również, iż w zaskarżonej decyzji podano powody jakimi kierował się potencjalny opiekun przyznając P. T. 0 punktów, a nie 15 punktów jak wskazuje strona. Nadto wskazał, iż szczegółowa punktacja z uzasadnieniem wyników postępowania rekrutacyjnego jest dostępna na pisemny wniosek kandydata.

Odnosząc się do zarzutu P. T., iż Komisja zaniżyła liczbę punktów zarówno w poszczególnych kategoriach, jak i wyniku końcowym, organ odwoławczy wskazał, iż poszczególni Członkowie Komisji Rekrutacyjnej w sposób następujący ocenili kandydata:

- I Członek Komisji przyznał: w kategorii EDUKACJA - 14 punktów na 15 punktów możliwych do uzyskania, DOROBEK PUBLIKACYJNY - 20 punktów na 20 punktów możliwych, PRAKTYKI I STAŻE - 20 punktów na 20 punktów możliwych, PROJEKT PRACY DOKTORSKIEJ - 8 punktów na 10 punktów możliwych, PODANIE ZAWIERAJĄCE LIST MOTYWACYJNY - 4 punkty na 5 punktów możliwych, NAGRODY I WYRÓŻNIENIA - 5 punktów na 5 punktów możliwych, ROZMOWA KWALIFIKACYJNA - 0 punktów na 20 punktów możliwych. Łączna ilość punktów przyznana przez I Członka Komisji wyniosła 71 punktów.

- II Członek Komisji przyznał: w kategorii EDUKACJA - 15 punktów na 15 punktów możliwych, DOROBEK PUBLIKACYJNY - 20 punktów na 20 punktów możliwych, PRAKTYKI I STAŻE - 20 punktów na 20 punktów możliwych, PROJEKT PRACY DOKTORSKIEJ - 8 punktów na 10 punktów możliwych, PODANIE ZAWIERAJĄCE LIST MOTYWACYJNY - 4 punkty na 5 punktów możliwych, NAGRODY I WYRÓŻNIENIA - 5 punktów na 5 punktów możliwych, ROZMOWA KWALIFIKACYJNA - 0 punktów na 20 punktów możliwych. Łączna ilość punktów przyznana przez II Członka Komisji wyniosła 72 punkty.

- III Członek Komisji Rekrutacyjnej przyznał: w kategorii EDUKACJA - 10 punktów na 15 punktów możliwych, DOROBEK PUBLIKACYJNY - 18 punktów na 20 punktów możliwych, PRAKTYKI I STAŻE - 15 punktów na 20 punktów możliwych, PROJEKT PRACY DOKTORSKIEJ - 8 punktów na 10 punktów możliwych, PODANIE ZAWIERAJĄCE LIST MOTYWACYJNY - 2 punkty na 5 punktów możliwych, NAGRODY I WYRÓŻNIENIA - 5 punktów na 5 punktów możliwych. ROZMOWA KWALIFIKACYJNA - 0 punktów na 20 punktów możliwych. Łączna ilość punktów przyznana przez III Członka Komisji wyniosła 58 punktów.

Wynik końcowy uzyskany przez P. T. jest sumą średnich punktów członków Komisji i potencjalnego opiekuna naukowego. P. T. otrzymał 67 punktów na 120 punktów możliwych do uzyskania, tym samym zajął na liście rankingowej 21 miejsce na 34 zgłoszonych kandydatów, a wobec limitu przyjęć na poziomie 10 osób (pkt 3 Rozdziału 4 warunków (...)), który został zwiększony przez Rektora SWPS o jedną osobę, wymieniony nie znalazł się w gronie osób przyjętych na pierwszy rok stacjonarnych studiów doktoranckich w dyscyplinie [...]. Rektor uznał więc, że nieuzasadniony jest zarzut, iż w decyzji nie podano jaka liczba punktów upoważniała do przyjęcia na studia doktoranckie.

Nadto wskazał, iż w zaskarżonej decyzji P. T. otrzymał informację, iż podstawą decyzji były warunki i tryb postępowania rekrutacyjnego na Interdyscyplinarnych Studiach Doktoranckich w roku akademickim 2015/2016, oczywistym jest więc, że wynik, który osiągnął wymieniony, odnosił się do listy rankingowej kandydatów aplikujących na studia doktoranckie w dyscyplinie [...] w roku akademickim 2015/2016.

W ocenie organu odwoławczego nieuzasadniony jest zarzut, iż Komisja nie podała przedziałów punktowych dla poszczególnych kategorii, tj. od ilu do ilu punktów można było osiągnąć za dany element postępowania kwalifikacyjnego, bowiem szczegółowe przedziały punktowe za poszczególne kategorie są zawarte w pkt 1 Rozdziału 7 warunków (...), co szczegółowo wyjaśniono powyżej.

Odnosząc się do zarzutu, iż Komisja Rekrutacyjna nie uwzględniła wniosków P. T. o przesunięcie terminu rozmowy kwalifikacyjnej oraz przywrócenie terminu tej rozmowy, organ odwoławczy zauważył, iż brak było ku temu podstaw. Wymieniony został poinformowany drogą elektroniczną w dniu [...] stycznia 2017 r. o odmowie zmiany terminu rozmowy kwalifikacyjnej, ponadto taką samą informację otrzymał tradycyjną pocztą. Natomiast w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] lutego 2017r. o przywrócenie terminu rozmowy kwalifikacyjnej (który wpłynął do organu w dniu 14 lutego 2016 r.), wymieniony otrzymał informację, że decyzja o przyjęciu na pierwszy rok stacjonarnych studiów doktoranckich została wydana w dniu [...] lutego 2017 r.

Co do zarzutu, iż decyzja Komisji I instancji nie zawiera informacji o tym, czy zaszła zmiana w punktacji dotyczącej poszczególnych kategorii oraz wyniku końcowego względem pierwotnej decyzji organu w tej sprawie, jak również zarzutu podważającego konieczność przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego w 2017r., organ odwoławczy zauważył, iż wobec treści wyroku WSA w Warszawie uprzednie decyzje uznać należy za nigdy niewydane. Tym samym istniała potrzeba ponownego przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego w przedmiocie przyjęcia P. T. na I rok stacjonarnych studiów doktoranckich w dyscyplinie [...].

Z tych samych względów P. T. nie mógł (ponownie) dokonać wyboru potencjalnego opiekuna naukowego. Zgodnie z pkt 1 Rozdziału 5 warunków (...), rekrutacja przebiega w trzech etapach. Na etap I i II składają się rozmowy kandydatów z potencjalnymi opiekunami naukowymi oraz rejestracja kandydatów w elektronicznym systemie, wraz ze wskazaniem potencjalnych opiekunów z którymi chcą współpracować, oraz oceny dokonane przez potencjalnych opiekunów naukowych. Natomiast w etapie III rekrutacji podkomisje rekrutacyjne przeprowadzają rozmowy kwalifikacyjne z kandydatami oraz dokonują ocen kandydatów. P. T. wskazał w elektronicznym systemie opiekuna naukowego, z którym chciałby współpracować. Rzeczone warunki i tryb rekrutacji nie przewidują możliwości zmiany opiekuna naukowego w sytuacji niepomyślnej oceny dokonanej przez potencjalnego opiekuna naukowego, wybranego przez doktoranta.

Odnosząc się do zarzutu, iż "kolejne rozstrzygnięcia nie powinny pogarszać stanu osoby skarżącej", Rektor SWPS zauważył, iż art. 15 k.p.a. stanowi, że postępowanie przed organami administracyjnymi co do zasady jest dwuinstancyjne. Oznacza to, iż dana sprawa administracyjna może zostać dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta - początkowo w I instancji, a później, z woli podmiotu odwołującego się, w II instancji. Aby wola tego podmiotu nie była zachwiana wątpliwościami co do opłacalności odwołania, ustawodawca w art. 139 k.p.a. wprowadził instytucję zakazu reformationis in peius (zakazu orzekania na niekorzyść). Zakaz ten jednak nie obowiązuje w przypadku, gdy organ wydaje decyzję administracyjną w wyniku stwierdzenia nieważności uprzedniej decyzji administracyjnej.

Pismem z dnia [...] maja 2017 r. P. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rektora SWPS z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący podał, że podtrzymuje argumentację zawartą w odwołaniu, a także w odwołaniu i w skardze zawartych w aktach sprawy o sygn. II SA/Wa 359/16. Wniósł o dołączenie akt w ww. sygnaturze do akt niniejszej sprawy.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. stanowiącym uzupełnienie skargi, które wpłynęło do Sądu drogą elektroniczną, skarżący podniósł, iż "istnieje możliwość, że organ nie wypełnił wszystkich zaleceń WSA w Warszawie ujętych w uprzednim wyroku WSA w przedmiotowej sprawie", nadto zaznaczył, że "opiekun naukowy wystawił ocenę za całość I roku studiów (rozpoczętych w 2015 r.), a nie za sam projekt, co jest niedopuszczalne, powinien przyznać przynajmniej tyle samo punktów co rok wcześniej w trakcie rekrutacji (która została ponowiona po roku). Wskazał również, że "niedopuszczalne i wychodzące poza zakres objęty uprzednim wyrokiem WSA w Warszawie (...) jest przeprowadzenie ponownej rekrutacji sprzed roku (2015), czyli w zakresie skargi wniesionej przez stronę". Zarzucił również, że stanowisko organu jest niespójne, bowiem "z jednej strony przeprowadza on drugą rekrutację, a jednocześnie pozwala opiekunowi naukowemu ocenić (...) cały rok akademicki, który upłynął od przyjęcia na studia w 2015 r., dodatkowo, działając od zera, uniemożliwił wybór innego opiekuna naukowego".

W odpowiedzi na skargę Rektor SWPS wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Rektora SWPS Uniwersytetu [...] w [...], utrzymująca w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich SWPS Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia P. T. na pierwszy rok stacjonarnych studiów doktoranckich w dyscyplinie [...] - nie narusza prawa.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że wymienione wyżej decyzje organów I i II instancji wydane zostały w następstwie prawomocnego (od dnia [...] listopada 2016 r.) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 359/16 stwierdzającego nieważność decyzji Rektora SWPS z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] października (bez numeru) o przyjęciu P. T. na pierwszy rok stacjonarnych studiów doktoranckich z zakresu [...] po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego zgodnie z uchwałą nr [...] Senatu SWPS z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie warunków i trybu postępowania rekrutacyjnego na Interdyscyplinarnych Studiach Doktoranckich w roku akademickim 2015/2016.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013r., sygn. akt II GSK 2101/11, publ. j.w.).

W wyniku wydania wyroku o charakterze kasacyjnym sprawa wraca do stadium postępowania przed organem administracyjnym. Oznacza to obowiązek powtórnego rozpoznania tej sprawy przez ten organ i wydania decyzji, z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w wyroku. Podkreślenia wymaga fakt, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. LEX 745376).

Artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta go wiąże.

Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, czyniącej pogląd Sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Powyższe przesłanki nie zaistniały w rozpoznawanej sprawie.

W niniejszej sprawie znajduje również zastosowanie art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 2543/98, niepubl.).

Powyższy przepis statuuje związanie stron postępowania administracyjnego, sądu administracyjnego, innych sądów oraz pozostałych organów państwa i innych podmiotów stanem prawnym utworzonym prawomocnym orzeczeniem. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w tymże orzeczeniu (por. wyrok SN z dnia 13 stycznia 2000 r., sygn. akt II CKN 655/98; publ. LEX nr 51062).

Prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego może być - w relacji do losów zaskarżonego aktu - negatywne lub pozytywne. Orzeczenie negatywne zawarte w wyroku uwzględniającym skargę (zawierającym rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności aktu) wywiera w stosunku do tego aktu skutek wsteczny. W jego rezultacie w postępowaniu przed organami administracji następuje powrót do sytuacji, która miała miejsce przed wydaniem aktu. Późniejsze (w stosunku do daty wydania aktu) orzeczenie sądu ma zatem charakter konstytutywny i działa w tym zakresie ex tunc - od momentu wydania decyzji dotkniętej wadliwością (przesłanka nieważności).

Orzekając w niniejszej sprawie organ był związany stanem prawnym utworzonym prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 20 września 2016 r., który wyeliminował - z powodów formalnych - z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc zarówno decyzję Rektora SWPS z dnia [...] grudnia 2015 r., jak i decyzję Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] października 2015 r. Organ miał zatem obowiązek ponownie przeprowadzić postępowanie rekrutacyjne w przedmiocie przyjęcia P. T. na pierwszy rok stacjonarnych studiów doktoranckich w dyscyplinie [...] uwzględniając ocenę prawną Sądu co do sposobu wydania decyzji I instancji przez organ kolegialny, tj. podpisania jej - poprzez określenie imion i nazwisk - przez wszystkich członków Komisji Rekrutacyjnej (art. 169 p.s.w. w zw. z art. 153 p.p.s.a.). Zarzuty skarżącego w odniesieniu do sposobu i zakresu prowadzonego przez organ postępowania nie zasługują zatem na uwzględnienie.

Jak wynika z akt sprawy organ uwzględnił ocenę prawną zawartą w ww. wyroku Sądu, bowiem decyzja Komisji Rekrutacyjnej została podpisana przez wszystkich jej członków, poprzez wskazanie imion i nazwisk. Organ prawidłowo przy tym uznał, że ponowne postępowanie rekrutacyjne należy przeprowadzić w oparciu o stosowne przepisy ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz "Warunki i tryb postępowania rekrutacyjnego na Interdyscyplinarnych Studiach Doktoranckich w roku akademickim 2015/2016", stanowiących załącznik do uchwały nr [...] Senatu Szkoły Wyższej [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie warunków i trybu postępowania rekrutacyjnego na Interdyscyplinarnych Studiach Doktoranckich w roku akademickim 2015/2016.

Przechodząc do oceny merytorycznej wskazać należy, że zgodnie z art. 196 ust. 3 i 4 p.s.w. rekrutację na studia doktoranckie przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika jednostki organizacyjnej uczelni lub dyrektora jednostki naukowej, które podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia doktoranckie. Od decyzji tych służy odwołanie odpowiednio do rektora lub dyrektora jednostki naukowej.

Stosownie do art. 196 ust. 5 p.s.w., jawny jest jedynie wynik postępowania rekrutacyjnego, a nie cały przebieg procesu rekrutacyjnego. Przy czym jak zasadnie wskazał Rektor SWPS, sformułowanie "wyniki postępowania rekrutacyjnego" odnosi się do końcowych (ostatecznych) wyników tego postępowania - listy rankingowej, nie obejmuje natomiast ocen czy wyników cząstkowych - składających się na wynik ostateczny danego kandydata. Z akt sprawy wynika, że niezależnie od powyższego, skarżącemu przedstawiono szczegółową (cząstkową) punktację w poszczególnych kategoriach.

Zgodnie z pkt 1 Rozdziału 7 warunków i trybu postępowania rekrutacyjnego na Interdyscyplinarnych Studiach Doktoranckich w roku akademickim 2015/2016, Komisja dokonuje ocen kandydatów, biorąc pod uwagę m.in. dotychczasową edukację kandydata, dorobek publikacyjny i udział w konferencjach, praktykę i staże w ośrodkach naukowych, projekt przyszłej rozprawy doktorskiej, podanie i list motywacyjny, uzyskane nagrody i wyróżnienia, opinię przyszłego opiekuna naukowego oraz wynik rozmowy kwalifikacyjnej dotyczącej motywacji oraz przygotowania merytorycznego kandydata do podjęcia studiów. Zgodnie z pkt 2 Rozdziału 7 warunków (...), każdy z członków Komisji ocenia każdego z kandydatów aplikujących na studia w danej dyscyplinie. Z uzyskanych ocen obliczana jest średnia i na jej podstawie tworzona jest lista rankingowa kandydatów adekwatnie do liczby zdobytych punktów. Zgodnie z pkt 3 Rozdziału 7 warunków (...) kandydat aplikujący w dyscyplinie [...] mógł łącznie uzyskać maksymalnie 120 punktów.

W postępowaniu rekrutacyjnym Komisja przyznała P. T. 67 punktów, w tym: za ocenę dotychczasowej edukacji: 13 punków (na 15 punktów możliwych do uzyskania); dorobek publikacyjny i udział w konferencjach naukowych: 19,33 punkty (na 20 punktów możliwych do uzyskania); praktykę i staże w ośrodkach naukowych oraz istotne osiągnięcia zawodowe, mające wartość dla podejmowanych studiów: 18,33 punkty (na 20 punktów możliwych do uzyskania); projekt przyszłej pracy doktorskiej 8 punktów (na 10 punktów możliwych do uzyskania); podanie zawierające list motywacyjny: 3,33 punkty (na 5 punktów możliwych do uzyskania); uzyskane nagrody i wyróżnienia: 5 punktów (na 5 punktów możliwych do uzyskania); punktację od potencjalnego opiekuna naukowego: 0 punktów (na 25 punktów możliwych do uzyskania), za rozmowę kwalifikacyjną - 0 punktów (na 20 punktów możliwych do uzyskania).

Jak wynika z części sprawozdawczej uzasadnienia organ odwoławczy w motywach zaskarżonej decyzji w sposób szczegółowy i wyczerpujący przedstawił powody przyznania przez Komisję Rekrutacyjną określonej liczby punktów w danej kategorii. Podkreślił przy tym, że ocena rozmowy kwalifikacyjnej (0 punktów) jest konsekwencją niestawiennictwa wymienionego na tę rozmowę, zaś punktacja od potencjalnego opiekuna naukowego (0 punktów), jest wynikiem stanowiska opiekuna, że w ciągu roku akademickiego 2015/2016, "nie udało się uzyskać od P. T. żadnego fragmentu, czy choćby uszczegółowionego konspektu przyszłej pracy doktorskiej".

Odnosząc się do powyższej oceny dokonanej przez opiekuna naukowego wskazać należy, że jak wynika z Rozdziału 5 warunków (...) pt. Zakres i przebieg postępowania kwalifikacyjnego, w ramach etapu III "na podstawie dokumentów umieszczonych w elektronicznym systemie rekrutacyjnym przez kandydata oraz rozmowy z kandydatem potencjalni opiekunowie za pomocą systemu elektronicznego: (a) oceniają, czy kandydaci, którzy się do nich zgłosili posiadają kwalifikacje do podjęcia studiów doktoranckich, (b) oceniają, czy są zainteresowani pełnieniem funkcji promotora kandydata, (c) dokonują oceny punktowej dokonań kandydatów (od 0 do 25 pkt), (d) umieszczają krótkie uzasadnienie swojej oceny. Wybrany przez skarżącego opiekun naukowy oceniając dorobek naukowy odniósł się w szczególności do dokonań skarżącego na przestrzeni roku akademickiego 2015/2016, co jednak w żaden sposób nie dyskwalifikuje dokonanej oceny (przyznanej punktacji), czy też - jak zarzuca skarżący - jest niedopuszczalne, bowiem opiekun "powinien przyznać przynajmniej tyle samo punktów co rok wcześniej w trakcie rekrutacji". W ocenie Sądu, opiekun naukowy miał uprawnienie do tego, aby uwzględnić aktualny stan faktyczny, a więc wziąć pod uwagę dokonania skarżącego w toku I roku studiów, bowiem pełnił wówczas funkcję opiekuna naukowego skarżącego.

Nie można tym samym czynić organowi zarzutu, że stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest niespójne. Organ procedował według stanu prawnego obowiązującego w czasie rekrutacji na rok akademicki 2015/2016, nie mógł jednak w określonych kategoriach nie uwzględnić zmian stanu faktycznego we wskazanym wyżej zakresie, jakie zaistniały od wydania decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., której nieważność stwierdzono prawomocnym wyrokiem Sądu.

Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, wynik końcowy uzyskany przez skarżącego jest sumą średnich punktów członków Komisji i potencjalnego opiekuna naukowego. Skarżący otrzymał 67 punktów na 120 punktów możliwych do uzyskania, tym samym zajął na liście rankingowej 21 miejsce na 34 zgłoszonych kandydatów, a wobec limitu przyjęć na poziomie 10 osób, który został zwiększony przez Rektora SWPS o jedną osobę, skarżący nie znalazł się w gronie osób przyjętych na pierwszy rok stacjonarnych studiów doktoranckich w dyscyplinie [...]. W decyzji organu I instancji podane zostało jaka liczba punktów upoważniała do przyjęcia na studia doktoranckie.

Konkludując stwierdzić należy, że postępowanie rekrutacyjne zostało ponownie przeprowadzone w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów prawa, co odzwierciedla "Protokół z przebiegu postępowania rekrutacyjnego Podkomisji Rekrutacyjnej Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich SWPS Uniwersytetu [...] w dziedzinie [...]" z dnia [...] stycznia 2017 r. Podjęte w sprawie rozstrzygnięcie jest trafne, zaś uzasadnienie przedstawione w sposób pełny i wyczerpujący, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a.

Końcowo odnosząc się do zarzutu skarżącego, że "kolejne rozstrzygnięcia nie powinny pogarszać stanu osoby skarżącej", zgodzić należy się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż art. 15 k.p.a. ustanawia zasadę dwuinstancyjności postępowania. Oznacza to, iż dana sprawa administracyjna podlega dwukrotnemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu w jej całokształcie - najpierw przed organem I instancji, a następnie, w przypadku wniesienia odwołania przez uprawniony podmiot, przed organem II instancji. Mając na względzie gwarancie procesowe strony wynikające z ukształtowania sytuacji materialnoprawnej przez organ I instancji, ustawodawca w art. 139 k.p.a. wprowadził instytucję zakazu reformationis in peius, tj. zakazu orzekania na niekorzyść strony przez organ odwoławczy. Zakazem tym związany jest zatem wyłącznie organ II instancji. Zakaz ten nie wiąże organu I instancji w przypadku, gdy organ ten wydaje decyzję administracyjną w następstwie stwierdzenia przez Sąd nieważności uprzednio wydanej decyzji administracyjnej, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Sprawa podlegała bowiem ponownemu rozpatrzeniu przez organ I, a następnie II instancji w nowym postępowaniu, w którym stan faktyczny został na nowo ustalony. Z tego względu nie można wnioskować o ewentualnym pogorszeniu lub polepszeniu sytuacji prawnej strony.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.