Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2487/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - st. sekr. sąd. Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2010 r. sprawy ze skargi P.O. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. Uchwała Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie utworzenia wydzielonego rachunku dochodów jednostki budżetowej; oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest Uchwała z dnia [...] sierpnia 2010 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W., którą Kolegium RIO orzekło o nieważności Uchwały nr [...] Rady Powiatu w O. z dnia [...] czerwca 2010 r. w sprawie utworzenia wydzielonego rachunku dochodów jednostki budżetowej - Zespołu Szkół Nr 1 w O.

Jako przyczynę stwierdzenia nieważności Uchwały Kolegium RIO wskazało istotne naruszenie przepisu art.223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.Nr 157, poz. 1240) w zw. z art.121 ust.10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U.Nr 157,poz. 1241 ze zm.), art.6 ust.2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz.1592 ze zm.) oraz art.83 ust.2 i 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchy drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 25, poz.202 ze zm.).

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej, Powiat O., reprezentowany przez Starostę O. wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały, zarzucając , że została podjęta z naruszeniem przepisów:

- art. 3 ust.1, art.4 ust.2 oraz art.9 ust.1 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego (Dz.U. 1994 r.Nr 124,poz.607, );

- art. 171 ust.1 Konstytucji RP;

- art.4 ust.1 pkt 1 oraz art.79 ust.1 i ust.4 ustawy o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r.Nr 142, poz.1592 ze zm.);

- art.4 ust.6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.Nr 129, poz.1444);

- art.73 ust.1, ust.3 i ust.8 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.Nr 173, poz.1808 ze zm.).

Rozwijając zarzuty w motywach skargi, skarżący Powiat wyjaśnił, że z dniem 1 stycznia 1999 r. powiaty stały się organami prowadzącymi dla szkół ponad gimnazjalnych i od tego czasu prowadzą działalność w zakresie stacji kontroli pojazdów, które funkcjonują najczęściej jako część składowa warsztatów szkolnych działających jako gospodarstwa pomocnicze. W związku z obowiązkiem zakończenia do dnia 31 grudnia 2010 r. likwidacji gospodarstw pomocniczych , dyrektor Zespołu Szkół Nr 1 w O. z dniem [...] sierpnia 2010 r. zlikwidował Warsztaty Szkolne działające jako gospodarstwo pomocnicze przy ZS Nr 1, przy czym celem tej likwidacji była wyłącznie zmiana formy organizacyjno-prawnej, a nie zakończenie dotychczasowej działalności. Z dniem 1 września 2010 r. na mocy uchwały nr [...] Rady Powiatu w O. z dnia [...] czerwca 2010 r. powołano Centrum Kształcenia Praktycznego, stanowiąc, że działa ono w oparciu o bazę materialną , dydaktyczną i kadrę nauczycielską likwidowanych z dniem [...] sierpnia 2010 r. Warsztatów Szkolnych Zespołu Szkół nr 1 w O. Centrum nadano statut , stanowiący załącznik do uchwały i postanowiono, że Centrum prowadzi Podstawową Stację Kontroli Pojazdów w S. W stosunku do tej uchwały nie zostało wydane przez Wojewodę [...] rozstrzygnięcie nadzorcze , które kwestionowałoby jej ważność. W myśl tej uchwały Powiat może prowadzić Stację Kontroli Pojazdów. Skarżący wskazał, że przepisy przejściowe do ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowiły o utracie uprawnień do prowadzenia stacji kontroli pojazdów przez przedsiębiorców, nie odnosiły się natomiast do praw nabytych przez jednostki nie będące przedsiębiorcami. Tak więc jednostki organizacyjne, które prowadziły badania pojazdów przed 1 stycznia 2002 r. nie utraciły możliwości dalszego ich prowadzenia. Wskazał, że jednostki prowadzące stacje kontroli pojazdów mają obowiązek pobierania opłat z tytułu przeprowadzanych badań pojazdów. Podkreślił, że zamknięcie przedmiotowej stacji byłoby przejawem braku przewidywalności w sytuacji opracowania przez Ministerstwo Infrastruktury projektu ustawy o dopuszczeniu pojazdów do ruchu drogowego, w którym zakłada się możliwość prowadzenia stacji kontroli pojazdów przez podmioty inne niż przedsiębiorcy, np. przez szkoły.

W odpowiedzi na skargę Kolegium RIO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale. Wskazało, że zadania powiatu z zakresu oświaty określa ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, która nie przewiduje możliwości prowadzenia przez szkołę publiczną działalności ubocznej polegającej na świadczeniu usług podstawowej stacji kontroli pojazdów w związku z prowadzeniem przez szkołę praktycznej nauki zawodu. Prowadzenie takiej stacji wykracza poza zadania publiczne powiatu z zakresu oświaty, a tym samym stanowi prowadzenie niedozwolonej działalności gospodarczej w rozumieniu art.6 ust.2 ustawy o samorządzie powiatowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Na podstawie art.3 §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.Nr 153,poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 133§1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonego aktu prawnego Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.

Zaskarżona uchwała została podjęta w następującym stanie faktycznym:

Do dnia [...] sierpnia 2010 r. przy Zespole Szkół nr 1 w O. działały Warsztaty Szkolne jako gospodarstwo pomocnicze. W ramach Warsztatów Szkolnych działała Stacja Kontroli Pojazdów w S.

Uchwałą nr [...] Rady Powiatu w O. z dnia [...] czerwca 2010 r. została założona z dniem 1 września 2010r. placówka kształcenia praktycznego o nazwie Centrum Kształcenia Praktycznego w O. W uchwale postanowiono, że Centrum będzie działało w oparciu o bazę materialną, dydaktyczną i kadrę nauczycielską likwidowanych z dniem [...] sierpnia 2010 r. Warsztatów Szkolnych ZS Nr 1. Z dniem powołania, tj. z dniem 1 września 2010 r. Centrum zostało włączone w skład Zespołu Szkół nr 1.

Jak wynika ze skargi, celem likwidacji warsztatów szkolnych – gospodarstwa pomocniczego była "wyłącznie zmiana formy organizacyjno-prawnej, a nie zakończenie dotychczasowej działalności".

Uchwała o utworzeniu Centrum Kształcenia Praktycznego nie została zakwestionowana przez Wojewodę [...] w trybie nadzoru.

Dnia [...] czerwca 2010 r. Rada Powiatu w O. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie utworzenia wydzielonego rachunku dochodów jednostki budżetowej Zespołu Szkół Nr 1 w O. Jako podstawę prawną uchwały wskazano art.223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.Nr 157,poz.1240 ze zm.). Uchwała stanowiła o utworzeniu z dniem 1 września 2010 r. wydzielonego rachunku dochodów Zespołu Szkół Nr 1 w O. oraz określała źródła dochodów i ich przeznaczenie. Zgodnie z §1 pkt 4 uchwały źródłem dochodów miały być " wpływy z usług świadczonych na rzecz osób fizycznych i prawnych, w tym z tytułu badań technicznych pojazdów". Uchwała weszła w życie z dniem podjęcia.

W związku z ww. Uchwałą nr [...] Rady Powiatu w O. oraz wprowadzonym przez art.87 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U.Nr 157,poz. 1241 ze zm.) obowiązkiem zakończenia do dnia [...] grudnia 2010 r. likwidacji gospodarstw pomocniczych gminnych, powiatowych i wojewódzkich jednostek budżetowych, Dyrektor Zespołu Szkół nr 1 w O. zarządzeniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. zlikwidował Warsztaty Szkolne działające jako gospodarstwo pomocnicze przy Zespole Szkół Nr 1. Majątek zlikwidowanego gospodarstwa pomocniczego , w tym Stacja Kontroli Pojazdów, został przekazany protokołem zdawczo-odbiorczym do Zespołu Szkół nr 1 – jednostki budżetowej Powiatu.

Uchwałą z dnia [...] sierpnia 2010 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. orzekło o nieważności Uchwały nr [...] Rady Powiatu w O. z dnia [...] czerwca 2010 r. w sprawie utworzenia wydzielonego rachunku dochodów jednostki budżetowej Zespołu Szkół Nr 1 w O.

Jako przyczynę stwierdzenia nieważności Uchwały Kolegium RIO wskazało istotne naruszenie przepisu art.223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.Nr 157, poz. 1240) w zw. z art.121 ust.10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U.Nr 157,poz. 1241 ze zm.), art.6 ust.2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz.1592 ze zm.) oraz art.83 ust.2 i 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchy drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 25, poz.202 ze zm.).

Uzasadniając naruszenie przepisu art.223 ustawy o finansach publicznych w związku z art.121 ust.10 Przepisów wprowadzających tę ustawę Kolegium RIO wskazało, że rachunek dochodów własnych został powołany przedwcześnie, bowiem zgodnie z art.121 ust. 10 Przepisów wprowadzających ustawę o finansach publicznych dochody na rachunkach, o których mowa w art. 223 ust. 1 ustawy o finansach publicznych mogą być gromadzone od dnia 1 stycznia 2011 r.

Ponadto za niezgodne z prawem Kolegium RIO uznało wskazanie w zakresie zaplanowanych przez Radę Powiatu dochodów własnych wpływów z usług świadczonych na rzecz osób fizycznych i prawnych, w tym z tytułu badań technicznych pojazdów. Kolegium RIO wskazało, że zgodnie z art.6 ust.2 ustawy o samorządzie powiatowym powiat nie może prowadzić działalności gospodarczej wykraczającej poza zadania o charakterze użyteczności publicznej, a prowadzenie stacji kontroli pojazdów nie stanowi działalności o charakterze użyteczności publicznej, tylko działalność komercyjną. A zatem, w ocenie Kolegium RIO, wpływy z usług z tytułu badań technicznych pojazdów nie mogą stanowić dochodu powiatu i nie mieszczą się w katalogu dochodów zawartych w art.5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.jed. Dz.U. z 2010 r.Nr 80, poz.526).

Kolegium RIO wskazało również, że zgodnie z art.83 ust.2 Prawa o ruchu drogowym działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów jest działalnością regulowaną i może być prowadzona tylko przez przedsiębiorcę wpisanego do rejestru.

Rozpoznając skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze, Sąd w pierwszej kolejności badał zgodność z prawem uchwały nr [...] Rady Powiatu w O.

Na wstępie Sąd stwierdził, że Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej prawidłowo wskazało, że będąca przedmiotem oceny uchwała Rady Powiatu w O. została podjęta z naruszeniem przepisu art. 223 ustawy o finansach publicznych i art.121 pkt 10 przepisów wprowadzających te ustawę. Na podstawie przepisu art.223 ust.1 ustawy o finansach publicznych samorządowe jednostki budżetowe prowadzące działalność określoną w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.) – w rozpoznawanej sprawie jest to Zespół Szkół Nr 1 w O. - gromadzą na wydzielonym rachunku dochody określone w uchwale przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Stosownie do przepisu art. art.121 ust. 10 Przepisów wprowadzających ustawę o finansach publicznych dochody na rachunkach, o których mowa w art. 223 ust. 1 ustawy o finansach publicznych mogą być gromadzone od dnia 1 stycznia 2011 r. Podjęcie przez Radę Powiatu w O. o utworzeniu takiego rachunku z dniem 1 września 2010 r. wraz z określeniem źródeł dochodów oraz przeznaczenia dochodów , bez zastrzeżenia, że dochody na tym rachunku mogą być gromadzone od 1 stycznia 2011 r. stanowi naruszenie wskazanych przez Kolegium RIO przepisów art. 223 ustawy o finansach publicznych i art. 121 ust.10 przepisów wprowadzających ustawę o finansach publicznych.

Sąd stwierdził również , że prawidłowo Kolegium RIO ustaliło, że uchwała narusza przepis art. 6 ust.2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym ( Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz.1592 ze zm.).

Art.6 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym stanowi, że powiat nie może prowadzić działalności gospodarczej wykraczającej poza zadania o charakterze użyteczności publicznej. Nie mogąc prowadzić działalności gospodarczej wykraczającej poza zadania o charakterze użyteczności publicznej powiat nie może również osiągać dochodów z takiej działalności.

Dla oceny prawidłowości zakwestionowanej uchwały należało więc ustalić czy prowadzenie stacji kontroli pojazdów jest działalnością gospodarczą i czy jest zadaniem o charakterze użyteczności publicznej należącej do zadań powiatu.

Skarżący podnosił, że celem prowadzenia stacji kontroli pojazdów przez Centrum Kształcenia Praktycznego przy Zespole Szkół nr 1 ( uprzednio przez warsztaty szkolne - gospodarstwo pomocnicze) jest kształcenie uczniów, a nie osiąganie zysków oraz, że zysk uzyskany z tytułu prowadzenia stacji i odprowadzany do budżetu powiatu wynosił około 1000 zł rocznie.

Katalog zadań publicznych powiatów został określony w art. 4 ustawy o samorządzie powiatowym, który to przepis stanowi, że powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie wymienionym w tym przepisie.

Do żadnego z 23 zakresów zadań publicznych przypisanych powiatowi w art. 4 ust.1 ustawy o samorządzie powiatowym nie można przypisać działania polegającego na prowadzeniu stacji kontroli pojazdów. Również inne ustawy nie wymieniają prowadzenia stacji kontroli pojazdów jako zadania powiatu. Prowadzenie stacji kontroli pojazdów nie należy więc do zadań publicznych powiatu.

W art. 4 ust.1 pkt 1 ustawy o samorządzie powiatowym przypisano powiatom prowadzenie zadań w zakresie edukacji publicznej. Zadania powiatów w zakresie edukacji publicznej określa ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( t.jed. Dz.U.2004 r.Nr 256, poz.2572 ze zm.). Ustawa o systemie oświaty nie przewiduje możliwości prowadzenia przez szkoły stacji kontroli pojazdów.

Ponadto prowadzenie stacji kontroli pojazdów nie może być uznane za zadanie o charakterze użyteczności publicznej. Definicję zadania o charakterze użyteczności publicznej zawiera art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. 1997r. Nr 9, poz. 43). W świetle tego przepisu zadania o charakterze użyteczności publicznej, to zadania, których celem jest "bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnych". Kontrola pojazdów nie jest niewątpliwie zaspakajaniem zbiorowych potrzeb ludności.

Ponieważ sformułowany w art.6 ust 2 ustawy o samorządzie powiatowym zakaz prowadzenia przez powiaty działalności poza sferą użyteczności publicznej odnosi się tylko do działalności gospodarczej, w celu oceny prawidłowości uchwały należało ustalić czy prowadzenie stacji kontroli pojazdów jest działalnością gospodarczą.

Działalność gospodarcza została zdefiniowana w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.jed. Dz.U. 2007 r. Nr 155,poz.1095 ze zm.) . Zgodnie z art.2 tej ustawy działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Prowadzenie stacji kontroli pojazdów jest niewątpliwie działalnością usługową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły.

Należało ocenić, czy wobec twierdzenia strony skarżącej, że celem prowadzenia stacji kontroli pojazdów jest kształcenie uczniów, a nie osiąganie zysków, można w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy uznać prowadzenie stacji kontroli pojazdów za działalność zarobkową. Sąd stwierdził, że okoliczności sprawy, w szczególności funkcjonowanie stacji kontroli pojazdów od 1 stycznia 1999 r. jako części składowej warsztatów szkolnych, a od 1 września 2010 r. jako jednostki organizacyjnej Centrum Kształcenia Praktycznego wchodzącego w skład Zespołu Szkół nr 1 w O. pozwalają na uznanie, że podstawowym celem prowadzenia przez Zespół Szkół stacji kontroli pojazdów jest kształcenie uczniów. Należy wskazać, że zgodnie z aktem założycielskim CKP placówka ta realizuje zadania z zakresu przygotowania praktycznego uczniów i słuchaczy w szkołach dla młodzieży i dorosłych, wynikające z programów nauczania w szkołach, dla których organem prowadzącym jest Powiat O., a także inne zadania zlecone przez szkoły, organ prowadzący oraz inne jednostki organizacyjne i podmioty gospodarcze. Nie kwestionując, że głównym celem prowadzenia stacji kontroli pojazdów jest kształcenie uczniów, nie można nie zauważyć, że działalność prowadzona przez stacje kontroli pojazdów jest działalnością zarobkową, badania pojazdów wykonywane są odpłatnie.

Podkreślić należy, że przesłanką uznania danej działalności za działalność gospodarczą nie jest wykonywanie jej w celu osiągnięcia zysków, ale wystarczające jest , że działalność jest prowadzona zarobkowo. Ponadto, należy zauważyć, że nawet jeżeli głównym celem prowadzenia konkretnej stacji kontroli pojazdów nie jest cel zarobkowy, to brak jest podstaw do przyjęcia, że podmiot prowadzący stację, przy zachowaniu jej głównego celu ( kształcenia uczniów) nie będzie prowadził racjonalnej gospodarki zmierzającej do osiągania jak najlepszych wyników finansowych. Stanowisko takie potwierdza treść §2 ust.2 uchwały nr [...] w sprawie utworzenia wydzielonego rachunku ...., w którym określono przeznaczenie dochodów uzyskiwanych między innymi z prowadzenia stacji kontroli pojazdów wskazując, że zostaną przeznaczone na 13 różnych rodzajów wydatków, np. na wynagrodzenia bezosobowe, zakup różnego rodzaju usług, zakup materiałów papierniczych do sprzętu drukarskiego i urządzeń kserograficznych , zakup akcesoriów komputerowych.

Powyższe ustalenia uzasadniają przyjęcie, że prowadzenie stacji kontroli pojazdów przez Centrum Kształcenia Praktycznego przy Zespole Szkół nr 1 w O. jest działalnością usługową, prowadzoną zarobkowo w sposób zorganizowany i ciągły, a zatem jest działalnością gospodarczą.

Ponieważ powiaty działalność gospodarczą mogą prowadzić wyłącznie w sferze użyteczności publicznej (art. 6 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym), prowadzenie przez jednostkę budżetową powiatu działalności gospodarczej pozostającej poza sferą działalności publicznej powiatów należy uznać za działanie z naruszeniem przepisu art.6.ust.2 ustawy o samorządzie powiatowym.

Odnosząc się do stwierdzonego przez Kolegium RIO naruszenia uchwałą Rady Powiatu O. przepisu art. 83 ust.2 i 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. z 2005 r. Nr 25,poz.202 ze zm.), ze względu na to, że działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów może być prowadzona tylko przez przedsiębiorcę wpisanego do rejestru, Sąd stwierdził, że nie należy do kompetencji Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej kontrola możliwości prowadzenia stacji kontroli pojazdów przez jednostki samorządu terytorialnego z punktu widzenia przepisów stanowiących jakie podmioty i po spełnieniu jakich warunków mogą prowadzić takie stacje.

Zgodnie z art.1 ust.1 i 2 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz.U. z 2001r. Nr 55, poz.577) regionalne izby obrachunkowe są państwowymi organami nadzoru i kontroli gospodarki finansowej wymienionych w ustawie podmiotów. Kontrola podstaw prawnych działalności stacji kontroli pojazdów nie mieści się w zakresie nadzoru i kontroli finansowej.

W ramach swoich kompetencji Regionalna Izba Obrachunkowa mogła dokonać kontroli uchwały dotyczącej utworzenia wydzielonego rachunku dochodów jednostki budżetowej, określającej źródła dochodów tej jednostki, ich przeznaczenie oraz sposób i tryb sporządzania planu finansowego, który to projekt planu finansowego jest przedstawiany jako załącznik do uchwały budżetowej (v: załącznik do Uchwały Nr [...]). W ramach kontroli uchwały określającej źródła dochodów jednostki budżetowej powiatu mieści się kontrola możliwości osiągania dochodów ze względu na możliwość prowadzenia danej działalności przez jednostkę budżetową powiatu w świetle przepisu art.6 ust.2 ustawy o samorządzie powiatowym w związku z art.5 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.jed.Dz.U.z 2010r.Nr80,poz.526 ze zm.) stanowiącym, że źródłami dochodów własnych powiatu są dochody uzyskiwane przez powiatowe jednostki budżetowe powiatu oraz wpłaty od powiatowych zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych powiatowych jednostek budżetowych.

Natomiast stwierdzenie przez Kolegium RIO naruszenia przepisu art.83 ust.2 i 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi naruszenie ww. przepisów określających kompetencje regionalnych izb obrachunkowych.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez organ nadzoru przepisów art.3ust.1, art.4ust.2 oraz art.9ust.1 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego (Dz.U. 1994 r. Nr 124, poz.607, ), dalej E.K.S.T., poprzez ingerencję w prawnie zagwarantowaną samodzielność jednostek samorządu terytorialnego w zakresie realizacji zadań publicznych, Sąd stwierdza, że zarzut ten jest nieuzasadniony.

Art.3 ust.1 E.K.S.T. stanowi, że samorząd lokalny oznacza prawo i zdolność społeczności lokalnych, w granicach określonych prawem, do kierowania i zarządzania zasadniczą częścią spraw publicznych na ich własną odpowiedzialność i w interesie ich mieszkańców, art. 4 ust.2 , że społeczności lokalne mają - w zakresie określonym prawem - pełną swobodę działania w każdej sprawie, która nie jest wyłączona z ich kompetencji lub nie wchodzi w zakres kompetencji innych organów władzy, natomiast art. 9 ust.1, że społeczności lokalne mają prawo, w ramach narodowej polityki gospodarczej, do posiadania własnych wystarczających zasobów finansowych, którymi mogą swobodnie dysponować w ramach wykonywania swych uprawnień. Przepisy powyższe określając szeroko granice działania samorządu terytorialnego w każdym przypadku wskazują, że mogą to być działania w zakresie określonym prawem. Kolegium RIO stwierdzając nieważność uchwały nr [...] nie naruszyło wskazanych przepisów, ponieważ stwierdziło, że działanie Powiatu, a konkretnie jego jednostki budżetowej w zakresie ustalenia źródeł dochodów przekracza zakreślone przepisem art.6 ust.2 ustawy o samorządzie powiatowym granice działania powiatu.

Sąd nie stwierdził również, aby w sprawie doszło do naruszenia przepisu art. 171 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności. Kolegium RIO dokonało oceny uchwały Rady Powiatu O. pod kątem zgodności z prawem działań organu jednostki samorządu terytorialnego.

Zgodnie z art.171 ust.2 Konstytucji RP regionalne izby obrachunkowe są uprawnione do takiej kontroli.

Skarżący zarzucił również naruszenie przez Kolegium RIO przepisów art.4 ust.6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.Nr 129, poz.1444) oraz art.73 ust.1, ust.3 i ust.8 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.Nr 173, poz.1808 ze zm.). Rozważanie naruszenia tych przepisów byłoby istotne dla oceny możliwości prowadzenia stacji kontroli pojazdów na zasadzie praw nabytych przez podmiot nie będący przedsiębiorcą , np. przez gospodarstwo pomocnicze czy obecnie jednostkę budżetową powiatu - Zespół Szkół. Ocena naruszenia ww. przepisów przekracza granice niniejszej sprawy. Po pierwsze, jak wskazano wyżej ocena możliwości prowadzenia stacji kontroli pojazdów z punktu widzenia przepisów określających warunki jakie musi spełnić dany podmiot, aby prowadzić taką stację nie należy do kompetencji RIO. Po wtóre uchwała nr [...] Rady Powiatu w O. z dnia [...] czerwca 2010 r. mocą której powołano Centrum Kształcenia Praktycznego, stanowiąc, że działa ono w oparciu o bazę materialną , dydaktyczną i kadrę nauczycielską likwidowanych z dniem [...] sierpnia 2010 r. Warsztatów Szkolnych Zespołu Szkół nr 1 w O. i w załączniku nr 2 do uchwały wskazano, że Centrum prowadzi Podstawową Stację Kontroli Pojazdów w S. nie była przedmiotem oceny wyrażonej w zaskarżonej do Sądu uchwale Kolegium RIO, nie podlega więc ocenie Sądu w tym postępowaniu.

Odnosząc się do podniesionej w skardze okoliczności, że celem likwidacji warsztatów szkolnych działających jako gospodarstwo pomocnicze przy ZS nr 1 "była wyłącznie zmiana formy organizacyjno-prawnej, a nie zakończenie dotychczasowej działalności", Sąd wyjaśnia, że przepis art. 87 ust.1 pkt 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych stanowi, że z dniem 31 grudnia 2010 r. zakończeniu ulega likwidacja gospodarstw pomocniczych gminnych, powiatowych i wojewódzkich jednostek budżetowych, a przepis art.89 ust.4 tej ustawy, że pozostałe po likwidacji składniki majątkowe, należności i zobowiązania zlikwidowanego gospodarstwa pomocniczego przejmuje jednostka budżetowa, przy której funkcjonowało gospodarstwo. Przejęcie następuje na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego. Przepisy nie przewidują likwidacji gospodarstw pomocniczych poprzez zmianę formy prawnej ich prowadzenia.

W ocenie Sądu, stwierdzonych przez Kolegium RIO naruszeń prawa nie można uznać za nieistotne, dlatego brak było podstaw do zastosowania przez organ nadzoru rozstrzygnięcia wskazanego w art. 79 ust.4 ustawy o samorządzie powiatowym.

Należy wskazać, że Kolegium RIO jako podstawę prawną podjętej uchwały błędnie wskazało przepis art.91 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2001 r. Nr 142,poz.1591 ze zm.) zamiast przepisu art.79 ust.1 ustawy o samorządzie powiatowym, nie jest to jednak naruszenie prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższych ustaleń Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, a wskazane wyżej naruszenia przepisów nie miały wpływu na rozstrzygnięcie podjęte przez Kolegium RIO i na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.