Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1815/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Oddalono skargę w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Siegień sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] - obie w części odnoszącej się do żądania zwrotu świadczenia nienależnie pobranego w wysokości [...] złotych oraz potrącenia tej kwoty z zasiłku stałego w miesiącach III i IV 2005 r.; 2. w pozostałej części oddala skargę; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części objętej punktem 1 wyroku nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2005 r., nr [...], którą zmieniono decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2004 r. poprzez zmianę wysokości zasiłku stałego do kwoty [...] zł od stycznia 2005 r. oraz orzeczono o potrąceniu z zasiłku stałego po [...] zł w miesiącu marcu i kwietniu 2005 r. tytułem zwrotu świadczenia nienależnie pobranego w wysokości [...] zł za miesiąc styczeń i luty 2005 r.

Z ustaleń organu wynika, że decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. przyznano W. P. zasiłek stały w wysokości [...] zł. W chwili przyznawania tego świadczenia wnioskodawca nie posiadał żadnego dochodu. W związku ze złożonym kolejnym wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 4 marca 2005 r. kolejny wywiad środowiskowy, w wyniku którego ustalono, że wnioskodawca od grudnia 2004 r. otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie. Wobec tego organ pierwszej instancji stosownie do treści art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, ustalił wysokość zasiłku stałego na kwotę [...] zł. Z uwagi na fakt, że w miesiącach styczniu i lutym 2005 r. wnioskodawca pobierał zasiłek w wysokości [...] zł zamiast [...] zł różnicę w wysokości [...] zł należy uznać za nienależnie pobrane świadczenie i na podstawie art. 106 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej organ dokonał potrącenia tej kwoty z zasiłku stałego przysługującego wnioskodawcy w miesiącu marcu i kwietniu 2005 r.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego W. P. podniósł, że dodatek mieszkaniowy nie jest dochodem, wobec czego nie powinno to rzutować na ustalenie kryterium dochodowego, od którego uzależniona jest wysokość zasiłku stałego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo uzasadniona.

Nie ma racji skarżący twierdząc, że dodatek mieszkaniowy nie jest dochodem, który należy uwzględnić przy ustaleniu wysokości zasiłku stałego. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania pomniejszoną o świadczenia wymienione w tym przepisie. Ustawa nie wymienia wśród świadczeń, których nie wlicza się do tego dochodu dodatku mieszkaniowego. Oznacza to, że dodatek mieszkaniowy stanowi przychód, który składa się na wysokość dochodu, od którego zależy prawo do świadczeń z pomocy społecznej i ich wysokość. Ponieważ już po wydaniu decyzji z dnia [...] listopada 2004 r. przyznającej skarżącemu zasiłek stały w wysokości [...] zł nastąpiła zmiana w sytuacji dochodowej skarżącego mająca wpływ na wysokość przyznanego mu świadczenia w postaci zasiłku stałego, to organ był zobligowany do zmiany decyzji poprzez obniżenie wysokości świadczenia na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do treści art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej zasadnie ustalono wysokość zasiłku stałego, zmienioną decyzją, na kwotę [...] zł, która stanowi różnicę między kryterium dochodowym, wynoszącym [...] zł a dochodem skarżącego wynoszącym [...] zł, który stanowi przychód z tytułu otrzymywanego przez niego dodatku mieszkaniowego. Tak więc zaskarżona decyzja w części w jakiem utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji zmieniająca decyzję co do wysokości zasiłku stałego jest zgodna z prawem i w tej części skarga podlega oddaleniu.

Natomiast bezpodstawnie organ pierwszej instancji w decyzji zmieniającej wysokość zasiłku stałego przez jej obniżenie orzekł o potrąceniu z zasiłku stałego kwoty [...] zł tytułem zwrotu nienależnie pobranego zasiłku stałego za miesiąc styczeń i luty 2005 r.

Warunkiem wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia jest uprzednie uchylenie lub zmiana decyzji, na podstawie której to świadczenie zostało przyznane. Dopóki decyzja taka nie jest ostateczna brak jest podstaw do przyjęcia, że pobrane świadczenie na podstawie decyzji przyznającej to świadczenie, jest świadczeniem nienależnym. W sprawie wysokości należności podlegającej zwrotowi oraz terminu zwrotu tej należności powinno być wszczęte odrębne postępowanie, o którym należy stronę zawiadomić, stosownie do art. 61 § 4 kpa a następnie ustalić czy pobrane świadczenie jest nienależnym w rozumieniu art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej. Wszczęcie takiego postępowania i powiadomienie o tym strony umożliwi zgłoszenie przez nią wniosków, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w tym wniosku o jakim mowa w art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej.

O tym, że w sprawie należności podlegającej zwrotowi winno być wszczęte odrębne postępowanie świadczy też treść art. 104 ust. 3 powołanej ustawy, zgodnie z którym wysokość należności podlegającej zwrotowi oraz termin zwrotu tej należności ustala się w drodze decyzji administracyjnej.

Organ pierwszej instancji zmieniając decyzję na niekorzyść strony poprzez obniżenie wysokości zasiłku stałego nie mógł jednocześnie w tym postępowaniu i w tej decyzji orzec o potrąceniu z zasiłku stałego należnego w miesiącach marcu i kwietniu 2005 r. kwoty [...] zł tytułem zwrotu świadczenia nienależnie pobranego. Wobec tego w części w jakiej decyzje organów obu instancji odnoszą się do kwestii potrącenia z zasiłku stałego podlegają one uchyleniu gdyż zapadły z naruszeniem powołanych wyżej przepisów co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt c, art. 151 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.