Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1826/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Marek Kołaczek (spr.),, Asesor WSA Teresa Randak, Protokolant Marta Lewicka, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., działając na podstawie art. 123 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie uznania w części wniesionych zarzutów.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności nawiązano do okoliczności faktycznych sprawy. W tych zaś ramach wyjaśniono, że postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta C. uznał w części za zasadne zarzuty R. B. uznając, że zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny (odrębnym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] zwolniono spod egzekucji samochód). Podniesiono, że ustanowiony w art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9 z 2002 r., poz. 84 ze zm.) obowiązek uiszczenia podatku od nieruchomości jest obowiązkiem solidarnym w rozumieniu art. 366 kc. Istota solidarności sprowadza się zaś do tego, że jeśli kilku dłużników jest zobowiązanych do świadczenia, wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Przenosząc te stwierdzenia na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzono, że organ podatkowy może skierować decyzję podatkową ustalającą podatek od całości nieruchomości do jednego ze współwłaścicieli nieruchomości lub kilku i od tych osób egzekwować należność podatkową. Podniesiono, że w związku z istniejącymi zaległościami na koncie nieruchomości położonej w C. ul. [...] za III i IV ratę 2002 r. organ podatkowy wystawił upomnienie. Wobec braku wpłat na poczet zaległego podatku od nieruchomości wystawiono tytuł wykonawczy nr [...] celem przymusowego ściągnięcia tych zaległości. Zadłużenie to winno zostać zaspokojone poprzez zajęcie świadczenia rentowego zobowiązanego w kwocie [...] zł miesięcznie.

W zażaleniu na to postanowienie R. B. podniósł, że zajęcie renty "uniemożliwia dalszą egzystencję". Wyraził zdziwienie, że organ egzekucyjny skierował egzekucję przeciwko czterem wybranym osobom, a całkowicie pominął inne osoby oraz zarządcę. Wyraził pogląd, że zarządca nieruchomości przejmuje "odpowiedzialność za finanse kamienicy".

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Uzasadniając zajęte w sprawie stanowisko podkreślono, że w przedmiotowej sprawie do czynienia mamy z solidarnością dłużników z art. 366 kc. W konsekwencji nie ulega wątpliwości, że organ I instancji mógł skierować egzekucję przeciwko wybranym dłużnikom.

Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego zajęcia świadczenia rentowego, podkreślono, że egzekucja powinna być prowadzona wszystkimi dostępnymi środkami egzekucyjnymi. Jedną z przesłanek przy wyborze środka egzekucyjnego jest cel egzekucji, czyli dążenie do wykonania w trybie przymusowym obowiązku ciążącego na zobowiązanym (lub zobowiązanych). Gdy cel egzekucji tego wymaga, można zastosować każdy środek, jeśli doprowadzi on do wyegzekwowania należności. Stwierdzono, że rezygnacja ze stosowania zajęcia emerytalnego mogłaby doprowadzić do bezskuteczności egzekucji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. B. zarzucił rażące naruszenie art. 7 § 2, art. 8 § 1 pkt 6, art. 33 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie zgodził się ponadto z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej celowości egzekucji ze świadczenia rentowego. Podkreślił, również że wpłacił podatek za rok 2002 i 2003, a Wydział Finansowy kwotę podatku "samowolnie przelał na konto zaległego podatku za 2002 r. mimo, iż wyraźnie jest napisane kto, co, ile i za co wpłaca". Powtórzył także argumenty, iż odpowiedzialnym za zapłacenie podatku był ówczesny zarządca nieruchomości. Wskazał także, że nie prowadzi już działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) sądowa kontrola administracji publicznej sprawowana jest przez wojewódzkie sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem, a więc legalności podjętych rozstrzygnięć co oznacza, że Sąd nie bada w zasadzie kontrolowanych aktów i czynności pod względem celowości.

Zgodnie natomiast z treścią art.145 § 1 ust.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzje lub postanowienie uchyla je w części lub w całości, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołana wyżej regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, że skarga podlega uwzględnieniu jedynie wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia dopuściły się naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania i to w takim stopniu, który sprawia, że naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub daje podstawę do wznowienia postępowania podatkowego.

Skarga uzasadniona nie jest.

W punkcie wyjścia stwierdzić należy, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Organ właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej (organ egzekucyjny) nie jest władny uchylać, zmieniać bądź w inny sposób weryfikować decyzji administracyjnej, która w przypadku uzyskania statusu decyzji ostatecznej (od której nie przysługują już zwykłe środki odwoławcze) podlega przymusowemu wykonaniu. Kontrola zgodności z prawem czynności oraz aktów administracyjnych, podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego, nie może zatem sprowadzać się do oceny zgodności z prawem decyzji merytorycznych, którymi zostały nałożone na zobowiązanego konkretne obowiązki, a których nie wykonał on bez zastosowania środków przymusu przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. wyrok NSA z 25 lutego 1998 r., sygn. akt IV SA 2081/97, opubl. LEX 2001 nr 43846).

Na podstawie przepisów ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zmianami) zobowiązany może zgłosić zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Podstawę zarzutu określa art. 33 tej ustawy. Uznanie zarzutów za uzasadnione powoduje zawieszenie przez organ egzekucyjny postępowania (art. 56 cyt. ustawy) lub umorzenia tego postępowania (art. 59 cyt. ustawy). Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 ustawy).

Skarżący nie wykazał istnienia podstaw do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego określonych w art. 33 cytowanej ustawy a mianowicie:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4,

4) błąd co do osoby zobowiązanego,

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1,

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Nietrafny jest zarzut oparty o przepis art. 33 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albowiem w aktach sprawy znajduje się upomnienie z dnia [...] 2003 r. nr [...], które doręczono skarżącemu w dniu [...] 2003 r.

Zasadniczy zarzut skargi sprowadza się do kwestionowania prawidłowości obciążenia go podatkiem od nieruchomości z uwagi na fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej oraz twierdzenie, że podatek od przedmiotowej nieruchomości winni płacić tylko ci współwłaściciele, którzy prowadzili w niej działalność gospodarczą. Materia podnoszona przez skarżącego nie mogła być przedmiotem zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Kwestia powyższa może być wyłącznie przedmiotem postępowania przed organem podatkowym, którym dla podatków i opłat lokalnych jest organ samorządowy. Organ egzekucyjny nie był uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym - art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17. 06. 1966 r. (t.j. Dz. U. z 1991 r. Nr 26, poz. 161 ze zm.). Nie mógł on badać sprawy od strony merytorycznej, nie jest on bowiem trzecią instancją postępowania podatkowego. W trybie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym mogą być roztrząsane wyłącznie kwestie dotyczące przebiegu tego postępowania.

Zwrócić należy także uwagę, także na to, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnoszący błąd co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 ustawy z 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), nie może zmierzać w kierunku ustalenia, kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości, byłoby to bowiem badanie zasadności i wymagalności tytułu wykonawczego. Tego rodzaju merytoryczna kontrola tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny jest niedopuszczalna z mocy art. 29 § 1 ww. ustawy. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję (wyrok NSA z 29.12.1998 r. sygn. akt III SA 2801/97).

Za prawidłowe Sąd uznał także stanowisko organu odwoławczego dotyczące zarzutu opartego na art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Mianowicie skarżący twierdzi, że zajęcie świadczenia rentowego jest środkiem zbyt uciążliwym. Co do tej kwestii SKO słusznie zauważyło, że zasadniczym celem egzekucji jest dążenie do wykonania w trybie przymusowym obowiązku ciążącego na zobowiązanym. W niniejszej sprawie rezygnacja ze stosowania zajęcia emerytalnego mogłaby doprowadzić do bezskuteczności egzekucji.

W sumie zatem Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia, nie mógł postawić organowi odwoławczemu zarzutu naruszenia prawa, które miało wpływ na wynik sprawy. Tylko zaś taki zarzut, należycie uzasadniony, mógłby być podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia. Mając to na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.