Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1089/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 1 i 3, art. 137 ust. 1, art. 141 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 16 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia NSA Anna Stępień Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 roku sprawy ze skargi Gminy Miasto Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) – w skrócie: "K.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Prezydenta Miasta Ł. od decyzji Prezydenta Miasta S., wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia [...], nr [...], orzekającej o:

1. zwrocie na rzecz: M. B. W.-A. w udziale 1/3, E. J. A.-B. w udziale 1/3 i J.A. A. w udziale 1/3, nieruchomości położonej w Ł., obr. [...], przy ul. A, aktualnie oznaczonej numerem dz. 66/4 o pow. 0,2203 ha, stanowiącej własność Gminy Miasta Ł., dla której w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla Ł.w Ł. prowadzona jest księga wieczysta [...];

2. zwrocie przez M. B.-W.-A. w udziale 1/3, E. J. A.-B. w udziale 1/3, J. A. A. w udziale 1/3 na rzecz Gminy Miasta Ł. łącznej kwoty: 34.866,05 zł, stanowiącej wartość zwaloryzowanego odszkodowania, ustalonego dla poprzednich właścicieli nieruchomości aktem notarialny [...] z dnia [...], proporcjonalnie do zwracanej powierzchni, z uwzględnieniem działań podjętych na nieruchomości po jej wywłaszczeniu;

3. prawomocna decyzją stanowi podstawę do ujawnienia nowego stanu w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta Ł. oraz w księdze wieczystej;

4. decyzja z dniem, w którym stanie się ostateczna, zatwierdza podział działki oznaczonej numerem 66 o pow. 0,6105 ha, położonej w Ł. przy ul. A, m.in. na działkę nr 66/4 o pow. 0,2203 ha, zobrazowaną na mapie z projektem podziału nieruchomości, zaewidencjonowaną w [...] Ośrodku Geodezji w Ł. w dniu 18 lipca 2013r. pod numerem ewidencyjnym [...];

- uchylił decyzję organu I instancji w pkt 2 i w tym zakresie orzekł o zobowiązaniu M. B.-W.-A., E. J. A.-B., J. A. A. do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania na rzecz Gminy Miasta Ł. w łącznej kwocie: 34.866,05 zł (słownie złotych: trzydzieści cztery tysiące osiemset sześćdziesiąt sześć złotych 05/100), stanowiącej wartość zwaloryzowanego odszkodowania, ustalonego dla poprzednich właścicieli nieruchomości aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...], proporcjonalnie do zwracanej powierzchni, z uwzględnieniem działań podjętych na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, stosownie do udziałów w następującej wysokości:

- M. B. W.-A. - kwota 11.622,02 zł,

- E. J. A.-B. - kwota 11.622,02 zł,

- J. A. A. - kwota 11.622,01 zł.

W toku postępowania ustalono, że w związku z zamiarem zbycia nieruchomości położonej w Ł., obręb [...], ul. A, ozn. numerem dz. 66 poinformowano byłych właścicieli o możliwości ubiegania się o jej zwrot w części odpowiadającej dawnej działce nr 23/5. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. III Wydział Cywilny spadek po dawnych właścicielach nieruchomości, czyli po L.W. i J. W. nabyły M. B. W.-A., E. J. A.-B. i J. A. A.. W wyznaczonym terminie ww. osoby wystąpiły z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości, znajdującej się w granicach działki nr 66.

Z akt sprawy wynika, że dz. nr 23/5 została nabyta na rzecz Skarbu Państwa od L. i J. małż. W. aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] na zasadach przewidzianych w art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, pod budowę osiedla mieszkaniowego B część północna. Na podstawie informacji [...] Ośrodka Geodezji zawartej w piśmie z dnia 12 grudnia 2012r. ustalono, że w latach 1978 - 1980 na terenie obrębu [...] dokonano odnowy operatu ewidencji gruntów i budynków, w wyniku którego dawna działka 23/5 weszła w skład działki oznaczonej numerem 66 o łącznej pow. 0,6105 ha.

Prezydent Miasta S., wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej zlecił geodecie wykonanie podziału geodezyjnego działki ze względu na konieczność wyodrębnienia archiwalnej działki nr 23/5 w granicach obecnej działki nr 66. Na mapie z projektem podziału nieruchomości nr ewid. 2/4290 z dnia 18 lipca 2013r. oznaczono dz. nr 66/4 o pow. 0,2203 ha. Precyzując cel wywłaszczenia, organ I instancji ustalił, że wywłaszczone działki znalazły się w granicach lokalizacji budowy przedszkola. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji wskazał, że cel wywłaszczenia na przedmiotowych działkach nie został zrealizowany, bowiem przedszkole nigdy nie powstało, na spornym terenie istnieje infrastruktura osiedlowa i plac zabaw dla dzieci.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji Prezydent Miasta Ł. podniósł, że z planu realizacyjnego zagospodarowania terenu wynika, że budynek przedszkola miał być usytuowany na części działki 66, a obecnie jest to działka nr 66/3. W ocenie odwołującego w pozostałym zakresie dz. nr 66 miała być zagospodarowana w sposób wskazany na przywołanym planie, tj. część działki miała być zajęta pod teren zielony - lasek, część pod infrastrukturę osiedla. Prezydent Miasta Ł. zwrócił uwagę, że działka będąca przedmiotem zwrotu posiada powierzchnię 2203 m2. Według odwołującego z planu nie wynika, żeby działka ta miała być zagospodarowana budynkiem przedszkola. Zdaniem Prezydenta Miasta Ł. obecnie teren jest zagospodarowany i urządzony. Znajduje się na nim lasek brzozowy, plac zabaw dla dzieci, ławki, kosze na śmieci, stoły do tenisa stołowego, chodnik betonowy i sieć energetyczna oraz zieleń osiedlowa.

W dalszej części odwołania podniesiono, że obok na działkach powstało osiedle mieszkaniowe, a towarzysząca mu infrastruktura znajdująca się na działkach objętych postępowaniem o zwrot jest ściśle związana z funkcjonowaniem tego osiedla, zatem jej budowa, zdaniem odwołującego się, stanowi realizację celu wywłaszczenia.

Rozpatrując odwołanie Wojewoda w pierwszej kolejności powołał się na treść art. 136 ust. 3, art. 137 i art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) – powoływanej także jako: "ustawa", a następnie wskazał, że podstawową okolicznością, jaką organ administracji powinien badać w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność z punktu widzenia celu na jaki została nabyta. Cel wywłaszczenia należy określić możliwie precyzyjnie. Stosownie do ustaleń organu I instancji ogólny plan realizacyjny zagospodarowania terenu, zatwierdzony decyzją z dnia [...], Nr [...], wskazuje, że ww. działka znalazła się w granicach lokalizacji budowy przedszkola, oznaczonego na planie symbolem 121 A. Na podstawie wniosku z dnia 16 maja 1978r., decyzją Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami w Ł. z dnia [...], nr [...] dokonano przekazania nieruchomości o łącznej pow. 6105 m2 (w tym przedmiotowych działek) w nieodpłatne użytkowanie Wydziałowi Oświaty, Wychowania i Kultury Urzędu Dzielnicowego Ł. z przeznaczeniem pod budowę przedszkola w ramach realizowanego osiedla mieszkaniowego "B część północna".

Organ odwoławczy zaznaczył, że przedszkole nie powstało. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 15 maja 2013r. ustalono, że teren przedmiotowej działki jest niezabudowany, porośnięty trawą, drzewami brzóz, przez działkę przebiega w dwóch miejscach chodnik betonowy, a także fragment kabla energetycznego. W centralnej części działki 66/4 usytuowany jest plac zabaw dla dzieci, m.in. huśtawki, piaskownica, ławki, stoły do tenisa stołowego, kosze na śmieci, które nie są trwale związane z gruntami można je przenieść na inne miejsce.

W ocenie organu odwoławczego podzielić należało stanowisko Prezydenta Miasta S., że na przedmiotowych działkach cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Sporne działki przeznaczone zostały pod budowę przedszkola realizowanego w ramach osiedla "B część północna". Powyższe ustalenia potwierdzają zarówno przywołany wniosek Zarządu Terenami m. Ł. z dn. 16 maja 1978r., gdzie wskazano wyraźnie, że dz. nr 23/5 przeznaczone są pod budowę przedszkola realizowanego w ramach osiedla "B część północna", jak i przywołana decyzja z dnia [...] potwierdzająca, iż dz. nr 23/5 zgodnie z decyzją Nr [...] z dnia [...] znajduje się w graniach lokalizacji budowy przedszkola.

Według organu II instancji z przytoczonych dokumentów wynika, że cały teren o pow. 6105 m2 odpowiadający działce nr 66, w skład którego weszły również przedmiotowe działki przeznaczony był pod budowę przedszkola. Skoro na tym terenie nie zrealizowano celu w postaci budowy przedszkola nieuzasadnione jest stwierdzenie, że na nieruchomości powstała jakakolwiek infrastruktura towarzysząca. W ocenie organu odwoławczego nie mogą przynieść oczekiwanego skutku zarzuty odwołującego jakoby plan realizacyjny nie przewidywał, by przedmiotowe działki miały zostać w jakiś szczególny sposób zagospodarowane oraz wskazania, że powstała tam infrastruktura przesądzająca o realizacji celu wywłaszczenia na tym terenie. Nie można bowiem mówić o niezbędności przedmiotowych działek w kontekście instytucji zwrotu nieruchomości w sytuacji kiedy przedszkole w ogóle nie powstało, natomiast obecność na nieruchomości infrastruktury technicznej nie koliduje ze zwrotem nieruchomości na rzecz dawnych właścicieli.

Dalej organ II instancji powołał się na art. 140 ust. 1, 2 i 4 oraz art. 217 ust. 2 ustawy oraz ustalił, że operat szacunkowy z 22 października 2013 roku sprostowany i uzupełniony w dniu 31 grudnia 2013r. określił wartość rynkową części gruntu podlegającego zwrotowi według stanu na dzień zwrotu 96.624 zł (2203 m2 x 43,86 zł/m2). Znajdujący się na nieruchomości fragment chodnika wyceniono na 1.034 zł, trawnik na 12.993 zł, zaś drzewostan na kwotę 3.975 zł. Zatem razem wartość nieruchomości wyniosła 114.626 zł. Rzeczoznawca wskazał, iż wskutek umieszczenia na gruncie kabli wartość nieruchomości zmniejszyła się o 373 zł. Stąd wartość nieruchomości na dzień zwrotu wyniosła 114.253 zł. Z kolei wartość nieruchomości według stanu z dnia wywłaszczenia wyniosła ogółem 102.034 zł. Stąd wzrost wartości nieruchomości z tytułu działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu wyniósł 12.219 zł. Wartość zwaloryzowanego odszkodowania za nieruchomość będącą przedmiotem zwrotu wyniosła – 22.647,05 zł, zaś wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości określono na kwotę 900. 849,00 zł. Mając na uwadze powyższe, wartość zwaloryzowanego odszkodowania nie przekracza 50 % aktualnej wartości nieruchomości. Wysokość kwoty odszkodowania podlegającego zwrotowi wzrosła o 12.219,00 zł, z uwagi na zwiększenie wartości działek na skutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego operat szacunkowy może być użyty do celu dla jakiego został sporządzony jako kompletny i rzetelny.

Jednakże w ocenie organu II instancji organ I instancji mylnie zobowiązał strony postępowania do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania wskazując, że stosownie do treści art. 370 Kodeksu cywilnego, za spełnienie niniejszego świadczenia osoby zobowiązane odpowiadają solidarnie. Zdaniem organu odwoławczego w przypadku zwrotu nieruchomości na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami brak jest podstaw do zobowiązania osób, na rzecz których następuje zwrot nieruchomości, do solidarnego zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania otrzymanego z tytułu wywłaszczenia. Zobowiązanie solidarne powstaje tylko wtedy, jeżeli tak stanowi przepis ustawy, natomiast przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami takiego uregulowania nie zawiera. Zatem organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w tym zakresie i orzekł o odpowiedzialności za zwrot odszkodowania zgodnie z udziałami spadkobierców.

Na ostateczną decyzję Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego złożył Prezydent Miasta Ł., który zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wywłaszczona nieruchomość położona w Ł., przy ul. A, oznaczona jako działka nr 66/4 o pow. 0,2203 ha, w obr. [...], stała się zbędna na cel wywłaszczenia, pomimo tego, że znajduje się na niej infrastruktura techniczna, służąca mieszkańcom osiedla mieszkaniowego, a także art. 141 ust. 2 ustawy poprzez jego niezastosowanie, tj. niezabezpieczenie w decyzji wierzytelności Miasta Ł. z tytułu zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania.

W ocenie skarżącego, sposób zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości, pomimo, iż nie odpowiada ściśle założeniom planu zagospodarowania terenu, jest zgodny z celem wywłaszczenia. Na nieruchomości znajduje się infrastruktura osiedla mieszkaniowego, m.in. plac zabaw dla dzieci. Zgodnie z wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, celu wywłaszczenia nieruchomości "na budowę osiedla mieszkaniowego" nie niweczy realizacja infrastruktury w postaci obiektów handlowych, usługowych, urządzeń technicznych, ciągów komunikacyjnych, parkingów i innych urządzeń, które są niezbędne dla mieszkańców obok budynków mieszkalnych. Strona skarżąca powołała się także na orzecznictwo sądów administracyjnych i podkreśliła, że nieruchomości wywłaszczonej w związku z realizacją spółdzielczego osiedla mieszkaniowego nie można uznać za zbędną na cel wywłaszczenia, pomimo, że jest ona użytkowana sprzecznie z pierwotnym przeznaczeniem, jeśli służy ona zaspokajaniu potrzeb mieszkańców. Dopuszczalne są bowiem odstępstwa od planu realizacyjnego inwestycji, o ile nie są to zmiany jakościowe, a odpowiadają celowi wywłaszczenia. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Wprawdzie na nieruchomości nie wybudowano przedszkola, tak jak to założono w planie zagospodarowania terenu, jednak sposób zagospodarowania nieruchomości pozostaje w ścisłym związku z funkcjonowaniem osiedla mieszkaniowego, którego budowa stanowiła cel wywłaszczenia. Oznacza to, że nieruchomości nie można uznać za zbędnej na cel wywłaszczenia.

Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przyznanie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniósł o oddalenie skargi.

Organ II instancji dodał, że zarzut naruszenia art. 141 ust. 2 ustawy nie jest zasadny, ponieważ z treści tego przepisu nie wynika obowiązek orzeczenia w decyzji o zabezpieczeniu. Takie stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala (art. 151p.p.s.a.).

Skarga jest niezasadna.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że na ocenę zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nie ma wpływu to, z jakiego powodu nie doszło do realizacji celu wywłaszczenia. Jak słusznie podkreśliły organy administracji, celu wywłaszczenia określonego w decyzji nie należy przy tym interpretować rozszerzająco, bowiem wiąże się z tym zakaz przeznaczania wywłaszczonych nieruchomości na jakiekolwiek inne cele, w tym także na inne cele publiczne. W związku z tym zbędność na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu trzeba oceniać przez pryzmat sposobu korzystania z wywłaszczonej nieruchomości, bowiem cel ten powinien być identyczny ze sposobem dalszego korzystania z tej nieruchomości. Kwestia ustalenia i skonkretyzowania celu, na jaki wywłaszczona została nieruchomość powinna zostać należycie zbadana przez organy orzekające w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Wyjaśnienie wszelkich wątpliwości jest bowiem elementem niezbędnym do dokonania prawidłowej oceny zasadności wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Nie można przy tym opierać się na dowolnej interpretacji przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczących zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Zatem zarówno odmawiając jak i dokonując zwrotu nieruchomości bez dokonania niezbędnych ustaleń co do istnienia lub nieistnienia przesłanek zwrotu organy orzekające naruszają przepisy art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2013r., sygn. akt I OSK 2955/12; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2011r., sygn. akt II SA/Gl 1318/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2010r., sygn. akt I SA/Wa 1270/10; wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 maja 2008r., sygn. akt II SA/Kr 1224/07 – orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie ulega wątpliwości, że celem nabycia (wywłaszczenia) nieruchomości objętej żądaniem zwrotu była budowa przedszkola osiedlowego w ramach realizacji osiedla mieszkaniowego. Wynika to wprost z umowy sprzedaży, w której określono, że nieruchomość położona jest na terenie, w obrębie którego zatwierdzony został plan realizacyjny osiedla mieszkaniowego "A" w Ł. Należało się zatem odwołać do planu realizacyjnego, co też organy orzekające w niniejszej sprawie uczyniły. Trafnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ zwrócił uwagę, że w stosunku do spornej nieruchomości cel wywłaszczenia ten został sprecyzowany jako budowa przedszkola, co wynika z planu realizacyjnego osiedla. Bezsprzecznie w planie realizacyjnym, zatwierdzonym decyzją z dnia [...], Nr [...], wskazano, że działka nr 23/5, której dotyczy postępowanie o zwrot, znalazła się w granicach lokalizacji budowy przedszkola, oznaczonego na planie symbolem 121 A wraz z infrastrukturą. Fakt ten potwierdza decyzja Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami w Ł. z dnia [...], nr [...], na mocy której dokonano przekazania nieruchomości o łącznej pow. 6105 m2 (w tym dawnej działki o nr 23/5) w nieodpłatne użytkowanie Wydziałowi Oświaty, Wychowania i Kultury Urzędu Dzielnicowego Ł. z przeznaczeniem pod budowę przedszkola w ramach realizowanego osiedla mieszkaniowego "A część północna". Zatem fakt uszczegółowienia celu wywłaszczenia spowodował, że zbędność nieruchomości należało oceniać z punktu widzenia realizacji tego szczegółowego celu, jakim była budowa przedszkola wraz z towarzyszącą mu infrastrukturą, a nie z punktu widzenia realizacji ogólnego celu, jakim była budowa osiedla.

Jak ustalono w toku postępowania, nigdy nie wybudowano przedszkola w tym miejscu, czemu zresztą gmina nie zaprzecza. Teren przedmiotowej działki jest niezabudowany, porośnięty trawą, drzewami brzóz, które znajdowały się na dawnej działce nr 23/5 (obecnie dz. 66/4) już w chwili wywłaszczenia, co wynika z treści opinii w sprawie ustalenia wartości szacunkowej drzew i drzewostanów leśnych z dnia 4 grudnia 1975r., sporządzonej przez rzeczoznawcę na zlecenie Zarządu Gospodarki Terenami m. Ł. z dnia 23 września 1975r. (załącznik nr 5 do operatu szacunkowego z dnia 22 października 2013r.). Obecnie przez działkę przebiega w dwóch miejscach chodnik betonowy, a także fragment kabla energetycznego. W centralnej części działki 66/4 usytuowany jest plac zabaw dla dzieci, m.in. huśtawki, piaskownica, ławki, stoły do tenisa stołowego, kosze na śmieci. Jednakże jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych umieszczenie pod powierzchnią działki urządzeń infrastruktury technicznej, m.in. takich jak kable elektroenergetyczne nie stanowi przeszkody do zwrotu nieruchomości na rzecz dawnych właścicieli, a jedynie ogranicza sposób wykonywania prawa własności na tej nieruchomości. Innymi słowy budowa infrastruktury technicznej z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości, jeżeli ta infrastruktura techniczna nie stanowi celu wywłaszczenia (budowa przedszkola), a związana jest jedynie z realizacją innej inwestycji (budowa osiedla mieszkaniowego) – por. wyr. NSA z dnia 14 lutego 2013r., sygn. akt I OSK 1832/11; z dnia 20 września 2013r., sygn. akt I OSK 643/12; z dnia 30 lipca 2009r., sygn. akt I OSK 1088/08 – orzeczenia dostępne jw. Również zrealizowanie innego celu publicznego, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu (akcie nabycia) nieruchomości nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu zwrotu na podstawie art. 136 u.g.n. Zatem późniejsza zmiana pierwotnie założonego celu wywłaszczenia z budowy przedszkola na budowę infrastruktury osiedlowej, a więc na cel określony w sposób bardzo ogólny, skłania do przekonania, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Istniejący obecnie plac zabaw także nie stanowi realizacji celu wywłaszczenia. Byłby nim jedynie wówczas gdyby stanowił urządzenia towarzyszące przedszkolu. Bez wątpienia zaś tak nie jest. Ponadto, jak wynika z ustaleń organów, poszczególne elementy placu zabaw dla dzieci, takie jak huśtawki, piaskownica, ławki, stoły do tenisa stołowego, kosze na śmieci itp. nie są trwale związane z gruntami można je przenieść na inne miejsce.

Reasumując, trafnie organy administracji orzekające w niniejszej sprawie przyjęły, że nieruchomość została wywłaszczona w celu budowy przedszkola, stanowiącego element większej inwestycji jaką była budowa osiedla mieszkaniowego. Trafne jest również stanowisko, że oceniając cel wwłaszczenia należy ustalić go precyzyjnie. Bezsporne w sprawie jest również, ze ten szczegółowo określony cel wywłaszczenia nigdy nie został zrealizowany. Z kolei istniejąca infrastruktura, nie będąc infrastrukturą towarzyszącą przedszkolu nie przeszkadza orzeczeniu zwrotu, nie była bowiem głównym celem wywłaszczenia tej nieruchomości. Niezrealizowanie celu, dla którego nieruchomość wywłaszczono czyn zasadnym żądanie jej zwrotu w trybie art. 136 u.g.n.

Nie sposób nie zauważyć niekonsekwencji gminy, która zamierzała zbyć sporną nieruchomość, co świadczy o zbędności tejże na cele związane z realizacją osiedla. W przeciwnym razie gmina nie dążyłaby do zbycia tej nieruchomości. Przypomnieć należy, że uczestniczki postępowania wniosły o zwrot nieruchomości po otrzymaniu zawiadomienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia 22 lutego 2012r. o zamiarze zbycia nieruchomości położonej obecnie w Ł. przy ulicy A oznaczonej jako działka nr 66, której fragment odpowiada dawnej działce nr 23/5 położonej przy ulicy B 11.

W tym miejscu wskazać należy, że przepis art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nakłada kategoryczny zakaz użycia wywłaszczonej nieruchomości na inny, niż w decyzji o wywłaszczeniu cel, jeśli nie zostaną spełnione określone przesłanki. Dopuszczalność wykorzystania nieruchomości na inny cel jest uzależniona de facto od wyrażenia zgody przez poprzedniego właściciela bądź jego spadkobiercę, która przejawia się brakiem wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości złożonym w ustawowym terminie (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2008r., sygn. akt I OSK 491/07 – orzeczenie dostępne jw.).

Mając powyższe na uwadze należy dojść do przekonania, że orzekające w sprawie organy administracji w sposób uzasadniony uznały, że nieruchomość, której dotyczy wniosek o zwrot, stała się zbędna na cel wywłaszczenia (nabycia).

Wartość nieruchomości podlegającej zwrotowi została ustalona przez biegłego rzeczoznawcę. Sporządzony przez niego operat z dnia 22 października 2013r., po dokonanym sprostowaniu i uzupełnieniu w dniu 31 grudnia 2013r. odpowiada przepisom ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także zawiera on wszystkie wynikające z § 56 rozporządzenia elementy wymagane dla operatu szacunkowego. Przedstawiona opinia biegłego nie budzi zastrzeżeń. W toku postępowania odniósł się on do zastrzeżeń wnioskodawców do operatu, a także jak już wspomniano dokonał korekty operatu uwzględniając wszystkie zarzuty gminy.

Prawidłowo organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w zakresie zobowiązania stron postępowania do zwrotu solidarnie zwaloryzowanego odszkodowania i orzekł o odpowiedzialności za zwrot odszkodowania zgodnie z udziałami spadkobierców. Trafnie Wojewoda wskazał, że zobowiązanie solidarne powstaje tylko wtedy, jeżeli tak stanowi przepis ustawy, natomiast przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami takiego uregulowania nie zawiera.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 ust. 2 u.g.n. Stosownie do treści powołanego przepisu wierzytelności Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego z tytułu, o którym mowa w art. 140 u.g.n. podlegają stosownemu zabezpieczeniu. Jeżeli zabezpieczenie polega na ustanowieniu hipoteki na nieruchomości, decyzja o zwrocie stanowi podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej. Sposób zabezpieczenia zależy zatem od uznania organu, przy czym ani z treści przepisów, ani też innych przepisów ustawy nie wynika obowiązek orzeczenia w decyzji o zabezpieczeniu poza przypadkiem hipoteki. Wobec tego należy stwierdzić, że skoro orzeczenie o zabezpieczeniu wierzytelności Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego nie stanowi obligatoryjnego elementu decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, to brak takiego zabezpieczenia w osnowie owej decyzji nie może stanowić naruszenia prawa, a w konsekwencji nie może stanowić podstawy do uchylenia takiej decyzji (por wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2011r., sygn. akt II SA/Łd 223/11 – dostępne jw.).

W tym stanie rzeczy sąd uznał, że zaskarżone decyzja odpowiada prawu, gdyż został wydana w oparciu o prawidłowo zastosowane przepisy prawa materialnego, po wyczerpującym wyjaśnieniu wszelkich okoliczności faktycznych sprawy i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, z poszanowaniem zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie wymagane przepisami elementy, o których mowa w art. 107 § 3 K.p.a., w szczególności zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W związku z powyższym sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

a.tp.