Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 487/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: § 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Dnia 1 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi J. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek oddala skargę


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P., po rozpatrzeniu wniosku J. K., decyzją z dnia [...] lutego 2015 r.:

1) w pkt 1. rozstrzygnięcia, działając na podstawie art. 28 ust. 1-3 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 121, dalej: "u.s.u.s."), odmówił umorzenia należności z tytułu: a) odsetek od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne, b) należności w części finansowanej przez płatnika na: ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - za okres i w kwocie wyszczególnionej w sentencji decyzji,

2) w pkt. 2. rozstrzygnięcia, działając na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365, dalej: "rozporządzenie"), odmówił umorzenia należności za osobę prowadzącą działalność gospodarczą na: ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - za okres i w kwocie wyszczególnionej w sentencji decyzji.

W uzasadnieniu podjętej decyzji organ I instancji wskazał, że przedmiotem wniosku są należności za okres od [...] do [...] w łącznej kwocie [...] zł, w tym na ubezpieczenie społeczne - [...] zł, ubezpieczenie zdrowotne - [...] zł, a także na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - [...] zł.

W ocenie organu I instancji w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności zadłużenia z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ani też żadna z przesłanek uzasadniających umorzenie zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia. Organ ten stwierdził zwłaszcza, że zobowiązany w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, a w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym wskazał, że uregulowanie kwestii opieki prawnej nad matką pozwala wynająć opiekunkę i stwarza możliwość wykonywania działalności związanej z prowadzeniem firmy. Zobowiązany nie wykazał by posiadał trudności z regulowaniem bieżących płatności, które potwierdziłyby trudną sytuację materialną strony. Wobec powyższego Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu zaległych składek.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podniosła, że spełniona została przesłanka z § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia. Nie posiada ona kwoty na pokrycie należności za zaległe składki i w tym celu musiałaby sprzedać samochody, których wartość nawet nie pokryłaby tej kwoty. Samochody stanowią narzędzie pracy wnioskodawcy i podjęcie takich działań pozbawiłoby go możliwości uzyskania dochodu. Ponownie podkreślił, że jego mama jest chora na Alzheimera, wymaga częstej opieki lekarzy specjalistów, do których muszą dojechać, a także istnieje bardzo duże ryzyko gwałtownych zmian w stanie zdrowia mamy, przez co brak samochodu uniemożliwiłby zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

Wnioskodawca podniósł także, że jego trudności finansowe nie mają charakteru czasowego. W ciągu ostatnich miesięcy opłacał bieżące składki z uwagi na taką możliwość, jednak z powodu bardzo niskich dochodów i ciągłej opieki nad mamą zmuszony został - od dnia [...] lutego 2015 r. - zawiesić działalność. Zdaniem wnioskodawcy jego sytuacja spełnia wszystkie przesłanki zawarte w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Zaznaczył przy tym, że wynajęcie opiekunki z uwagi na chorobę jest koniecznością.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P., utrzymując w mocy decyzję wydaną w I instancji, podał że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności zadłużenia z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Z przyczyn oczywistych zdaniem organu odwoławczego nie można odnieść się do przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt. 1 - "dłużnik zmarł", pkt. 2 - nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie upadłości, pkt. 4 - nie toczyło się postępowanie likwidacyjne, a także pkt. 4a u.s.u.s. Odnosząc się do przesłanki wskazanej w art. 28 ust. 3 pkt. 3 u.s.u.s., organ ten podał natomiast, że nie nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem zobowiązany nie dokonał wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej. W stosunku do zadłużenia z tytułu składek jest także prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. i do dnia wydania decyzji w II instancji organ egzekucyjny nie orzekł o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak składników majątkowych należących do zobowiązanego. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, nie można stwierdzić zaistnienia przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt. 5 u.s.u.s. ani też wykazać, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.).

W dalszej części uzasadnienia organ II instancji, wskazując na przesłanki z rozporządzenia, stwierdził, że wnioskodawca z dniem [...] lutego 2015 r. zawiesił działalność gospodarczą. Dochody z działalności w poszczególnych latach kształtowały się następująco: - w 2012 roku [...] zł, w 2013 roku [...] zł, do czerwca 2014 roku [...] zł - a więc ok. [...] zł/m-c. Z wyjaśnień zawartych we wniosku wynika, że kwota dochodu w 2013 roku pomniejszona o opłacone składki wyniosła [...] zł. Według oświadczenia wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką uzyskującą dochód w kwocie ok. [...] zł. Stałe wydatki związane z utrzymaniem wnioskodawca oszacował z kolei następująco: z tytułu miesięcznych opłat (czynsz, gaz, energia itp.) - ok. [...] zł, koszty związane z leczeniem - ok. [...] zł.

Organ rentowy podał, że zobowiązany wyjaśnił, iż z uwagi na stan zdrowia matki koniecznym stało się by z nią zamieszkał. Niezbędne okazało się nadto podjęcie kroków związanych z jej ubezwłasnowolnieniem, zapewnieniem opieki (w tym medycznej) oraz ustanowieniem strony jej opiekunem prawnym, co jak podkreślił zobowiązany negatywnie wpływa na pełnienie funkcji właściciela firmy.

Wnioskodawca oświadczył także, na co w dalszej kolejności zwrócił uwagę organ odwoławczy, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2, natomiast jako składniki mienia ruchomego wymienił samochód marki [...] (rok produkcji [...]) oraz samochód [...] (rok produkcji [...]).

Zdaniem organu odwoławczego przesłanki umorzenia należności dotyczą sytuacji, które mają zasadniczo charakter trwały, a więc odnoszą się do takich okoliczności, które pozwalają stwierdzić, że strona nie jest zdolna i nie będzie do pozyskania jakichkolwiek dochodów i tym samym wygenerowania środków na spłatę zadłużenia. Przedmiotem analizy organu są nie tylko aktualne zdolności płatnicze strony, lecz także to czy posiada obiektywne możliwości zwiększenia dochodów przy wykorzystaniu pełni sił fizycznych i umysłowych. Nie każde kłopoty finansowe mogą stanowić podstawę do umorzenia należności z tytułu składek. Jedynie trwała niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jest taką przesłanką. Ponadto, jak podał organ II instancji, trudności finansowe i konieczność ponoszenia stałych wydatków związanych z utrzymaniem nie mogą przesądzać o zasadności umorzenia zaległych należności.

Zakład podniósł, że zobowiązany jest osobą w wieku aktywności zawodowej ([...] lat). Okoliczność sprawowania opieki nad matką jest okolicznością wpływającą na możliwości zarobkowe strony, jednakże w opinii tego organu ma ona charakter ograniczenia, a nie przeszkody uniemożliwiającej pozyskanie dochodów w jakiejkolwiek formie, niezbędnych do spłaty zadłużenia. W sytuacji, gdy strona nie posiada wystarczających środków na spłatę zadłużenia, może wystąpić o udzielenie ulgi w formie układu ratalnego. Organ odwoławczy nie stwierdził zatem przesłanki z § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia.

Organ rentowy nie stwierdził także przesłanki sformułowanej w § 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia, bowiem strona nie wykazała poniesionych strat materialnych wywołanych okolicznościami o wymiarze klęski żywiołowej czy też innego zdarzenia nadzwyczajnego powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić ją możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Nie jest takim wydarzeniem choroba matki wnioskodawcy.

Organ odwoławczy negatywnie ocenił również przesłankę z § 3 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia. Wprawdzie zobowiązany powołał się na okoliczność ustanowienia go opiekunem prawnym matki, która została całkowicie ubezwłasnowolniona z uwagi na stan zdrowia, jednak z jego wyjaśnień wynika, że w zakresie sprawowania opieki nad matką korzysta z pomocy opiekunki. Zakład podkreślił przy tym, że powyższy przepis nie stanowi o chorobie, która pozbawia osobę zobowiązaną możliwości osobistego podjęcia pracy, w tym wykonywania robót fizycznych, lecz o chorobie, która pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu niezależnie od tego w jakiej faktycznie formie ów dochód miałby zostać osiągnięty. Przesłanka ta nie zostaje zatem spełniona w sytuacji, w której osoba zobowiązana ma chociażby potencjalną możliwość, pomimo przewlekłej choroby, sprawowania opieki, podjęcia działalności gospodarczej występując w charakterze organizatora, a w której prace będą wykonywane przez osobę trzecią.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnioskodawca wniósł o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżący wniósł także o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka oraz z załączonych dokumentów.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że sprawowanie pełnej opieki nad chorą matką nie wyklucza pozyskiwania dochodów, jednak wyklucza pozyskiwanie dochodów umożliwiających opłacanie składek oraz zapłatę powstałego zadłużenia. Z uwagi na wciąż postępującą chorobę matka skarżącego wymaga jeszcze większej opieki, co zmusiło go do zawieszenia działalności. Świadczy to o tym, że okoliczność ta stanowi na tyle duże ograniczenie, iż skarżący nie jest w stanie pozyskać dochodów niezbędnych do spłaty zadłużenia. Skarżący nie ma także możliwości występowania w charakterze organizatora pracy. Zaznaczył także, że choroba Alzheimera jest chorobą nieuleczalną, trwającą do śmierci, przez co sytuacja, w której się znalazł, ma charakter trwały.

W dalszej części uzasadnienia skarżący zgodził się z wyliczeniami Zakładu odnośnie średniego miesięcznego dochodu, podnosząc jednak, że kwota uzyskana po odliczeniu wydatków ([...] zł miesięcznie), nie stwarza możliwości opłacenia składek, znajdując się poniżej minimum egzystencji. Stąd niezbędna jest pomoc syna skarżącego. Zapłata zaległych składek pozbawiłaby natomiast skarżącego i jego mamę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych (pieniądze na jedzenie). Skarżący zaznaczył przy tym, że gdyby przestał prowadzić działalność to przysługiwałoby mu prawo do zasiłku lub świadczeń pielęgnacyjnych.

W ocenie skarżącego spełnił on zatem przesłankę z § 3 ust. 1 pkt. 1 i 2 rozporządzenia.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

Na rozprawie dnia 1 października 2015 r. skarżący wyjaśnił, że prowadził działalność gospodarczą polegającą na opracowywaniu projektów [...]. Z uwagi na chorobę matki aktualnie prac takich nie może wykonywać, bowiem matka wymaga stałej opieki i zabiegów uniemożliwiających prace nad projektem. Skarżącemu pomaga syn - zarówno w opiece, jak i kosztach utrzymania. W 2015 roku skarżący wykonał jedno opracowanie urbanistyczne i to przy pomocy syna. Gdyby nie pomoc syna nie byłby w stanie ani opiekować się matką, ani wykonywać jakichkolwiek prac zarobkowych. W ocenie skarżącego nie są to czasowe trudności i nie widzi on możliwości spłaty zadłużenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Badając zaskarżony akt według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") uznać należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji znajduje podstawy w prawie materialnym, z którym pozostaje w zgodzie, zaś wydanie decyzji poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym (por. art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w P. z dnia [...] marca 2015 r., w której organ ten utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2015 r., w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek.

Materialnoprawnej podstawy powyższego rozstrzygnięcia należy poszukiwać w art. 28 u.s.u.s. Zgodnie z jego ust. 1 należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4 tego artykułu. Przy czym przez "należności z tytułu składek" rozumie się nie tylko należne składki, lecz także odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia oraz dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.). Jednocześnie, jak stanowi art. 28 ust. 4 u.s.u.s., umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty.

Na gruncie art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a cytowanego artykułu. Ów całkowita nieściągalność, o czym stanowi już art. 28 w ust. 3, zachodzi wówczas gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W ramach kontrolowanej sprawy za bezsporne należy uznać, że nie wystąpiła żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności należności ciążących na skarżącym z tytułu nieopłaconych składek. Sporne pozostaje natomiast to, czy w kontrolowanej sprawie można mówić o zaistnieniu którejś z przesłanek wymienionych w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Stąd też w dalszej kolejności należy zauważyć, że na tle art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Wspomniane w tym przepisie "uzasadnione przypadki", stosownie do art. 28 ust. 3b u.s.u.s., zostały ujęte w przywołanym ostatnio § 3 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z tą regulacją Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Jak podkreśla się w orzecznictwie instytucja umorzenia stanowi wyjątek od powszechnego obowiązku uiszczania należności publicznoprawnych, co oznacza, że jej zastosowanie powinno być ograniczone do nadzwyczajnych sytuacji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Po 14/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Co równie istotne, ustawodawca w § 3 ust. 1 rozporządzenia ciężar udowodnienia okoliczności wskazujących na stan majątkowy i sytuację rodzinną nakłada na wnioskodawcę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07, CBOSA). Zaznaczenia wymaga także i to, że przywołane regulacje dają organowi uprawnienie (a nie obowiązek) do umorzenia należności z tytułu składek, wobec czego wskazać trzeba, że orzekanie w tym zakresie odbywa się w ramach tak zwanego uznania administracyjnego. Oznacza to, że nawet ustalenie zaistnienia którejś z przesłanek do umorzenia nie obliguje organu do udzielenia tej ulgi.

Na obecnym etapie postępowania skarżący podnosi, że w jego przypadku wystąpiła przesłanka wymieniona w § 3 ust. 1 pkt. 1 i 3 rozporządzenia. W jego ocenie opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go oraz jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Natomiast konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorą matką pozbawia skarżącego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie tych należności. Z oceną tą nie zgadza się Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że stanowisko organu rentowego, a także prezentowana na jego poparcie argumentacja, zasługują na aprobatę. Organ administracji prawidłowo stwierdził, że na gruncie kontrolowanej sprawy nie zaistniała ani przesłanka wymieniona w § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia, ani w § 3 ust. 1 pkt. 3.

W zakresie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia organ rentowy przedstawił całokształt sytuacji osobistej oraz majątkowej skarżącego opierając się na zaprezentowanych przez niego w toku postępowania informacjach i na tej podstawie doszedł do prawidłowego wniosku, zgodnie z którym w przypadku skarżącego nie zachodzą szczególne okoliczności wskazane w przywołanym przepisie, które uzasadniałyby umorzenie ciążących na nim należności.

W szczególności wskazać należy, że z ustaleń poczynionych przez organ rentowy, zaakceptowanych zresztą w skardze, wynika, że w gospodarstwie domowych skarżącego - prowadzonym wspólnie z matką - osiągany jest miesięczny dochód, który przewyższa wykazywane przez skarżącego, wysokie wydatki związane z utrzymaniem. Skarżący posiada także mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz dwa samochody - marki [...] (rocznik [...]) oraz marki [...] (rocznik [...]). Skarżący jednocześnie na żadnym etapie postępowania nie wykazał, aby posiadał jakiekolwiek trudności z regulowaniem bieżących płatności. Trudno zatem przyjąć, że spłata należności wobec Zakładu mogłaby przyczynić się do pozbawienia skarżącego oraz jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, zwłaszcza jeżeli zważy się - na co słusznie zwrócił uwagę organ rentowy - że w przypadku, gdy skarżący nie posiada środków pozwalających na jednorazową spłatę zadłużenia, może wystąpić o udzielenie ulgi w formie układu ratalnego. Warto przy tym zwrócić uwagę na okoliczność prowadzenia wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. Pomimo prowadzenia tego postępowania skarżący nie wykazuje trudności z regulowaniem bieżących płatności, zwłaszcza tych związanych z zaspokojeniem niezbędnych potrzeb życiowych. Jak podkreśla się natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych, przy rozpoznawaniu wniosku o umorzenie należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. podstawową kwestią jest ocena, czy w wyniku egzekucji zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego (zob. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 888/12, CBOSA).

Powyższych twierdzeń nie zmienia okoliczność zawieszenia przez skarżącego działalności gospodarczej, co według jego twierdzeń nastąpiło z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad chorą matką. Organ administracji trafnie wskazał, w okolicznościach kontrolowanej sprawy, że sprawowanie opieki nad schorowaną matką stanowi ograniczenie, a nie przeszkodę uniemożliwiającą pozyskiwanie dochodów. Wobec tego zawieszenie działalności gospodarczej nie ma charakteru trwałego i pozostaje bez istotnego wpływu na ocenę zaistnienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia.

Odnosząc się z kolei do przesłanki z § 3 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia podnieść należy, że przesłanka ta odnosi się do sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, lecz takiej opieki która jest koniecznością, a więc jedynym możliwym wyjściem w danych okolicznościach. Nadto sprawowanie tej opieki winno pozbawiać zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W kontrolowanej sprawie nie jest kwestionowane, że matka skarżącego jest chora na Alzheimera i wymaga to sprawowania nad nią opieki. Jak jednakże ustalił organ rentowy skarżący w zakresie sprawowania tej opieki korzysta z pomocy opiekunki. Abstrahując w tym miejscu od tego, że wynajęcie opiekunki celem zajęcia się najbliższym członkiem rodziny świadczy o uzyskiwaniu na tyle wysokiego dochodu, że skarżący może pozwolić sobie na tego rodzaju pomoc - biorąc pod uwagę zasady logiki oraz doświadczenia życiowego - wątpliwy staje się konieczny charakter jednoczesnego sprawowania tej opieki osobiście przez skarżącego. Skarżący mimo poddania tych okoliczności w wątpliwość przez organ rentowy nie wykazał dlaczego wynajmując opiekunkę nadal musi sprawować osobistą, stałą opiekę nad matką. Same twierdzenia dotyczące charakteru choroby i związanych z nią uciążliwości są przy tym niewystarczające.

Organ rentowy prawidłowo także zwrócił uwagę na to, że § 3 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia nie stanowi o opiece tego rodzaju, że pozbawia ona zobowiązanego możliwości osobistego uzyskiwania dochodów, lecz o opiece, która pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu w ogóle, niezależnie od tego w jakiej formie ów dochód miałby zostać osiągnięty. Przesłanka ta nie zostaje zatem spełniona także w sytuacji, w której zobowiązany ma chociażby potencjalną możliwość, pomimo sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, podjęcia działalności gospodarczej, w której będzie występował w charakterze organizatora (pracodawcy, zleceniodawcy), a w której prace będą faktycznie wykonywane przez osobę trzecią. Także sam skarżący, na etapie skargi do tutejszego Sądu przyznał, że sprawowanie opieki nad chorą matką nie wyklucza pozyskiwania dochodów. Nie wykazał przy tym, aby w okolicznościach kontrolowanej sprawy były to dochody uniemożliwiające opłacenie należności. Nie jest natomiast konieczne aby dochody te były na tyle wysokie by skarżący jednorazowo spłacił całość zobowiązań. Należy także podnieść, że już na rozprawie przed tutejszym Sądem skarżący złożył wyjaśnienia, z których jednoznacznie wynika, że w wykonywaniu działalności gospodarczej może i faktycznie korzysta z pomocy syna, co tylko utwierdza w przekonaniu o nie zaistnieniu przesłanki z § 3 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia.

Odnosząc się do wniosków dowodowych skarżącego wskazać trzeba, że zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jako że regulacja ta ogranicza ewentualne postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym wyłącznie do dowodów z dokumentów nie ma podstaw aby przeprowadzić wnioskowany przez skarżącego dowód z zeznań świadka. Na uwzględnienie nie zasługiwał również dowód z załączonych do skargi dokumentów, bowiem dokumenty te znajdują się już w aktach administracyjnych i stanowiły podstawę ustaleń organu rentowego, przez co nie można im przyznać charakteru uzupełniającego.

Wobec powyższego, a także oceniając zaskarżoną decyzję ponad zarzuty i wnioski zawarte w skardze (art. 134 § 1 P.p.s.a.), nie stwierdzono podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

W konsekwencji, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalono.