Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 645/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-08-13 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1, art. 259 par. 1, art. 260
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. F. R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. skarżący J. F. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji stwierdzającej wygaśnięcie patentu na wynalazek. pt.: "Uchwyt nitki dentystycznej" [...]. Do skargi załączono sporządzony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o

przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z przedmiotowej skargi.

Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżący samodzielnie

prowadzi gospodarstwo domowe. Wskazał, że posiada dom przeznaczony do kapitalnego remontu oraz inne budynki gospodarcze. Ponadto podniósł, że przejmuje po zmarłym bracie grunt dzierżawny, jednakże nie uzyskuje z tego tytułu żadnych korzyści materialnych. Skarżący nie wskazał żadnych źródeł dochodów. Z załączonego wyciągu z rachunku bankowego wynikało, iż skarżący na tymże rachunku posiada kwotę 7,50 zł. Ponadto skarżący załączył decyzję Wójta Gminy Z. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r., która wskazywała, że posiada on nieruchomość rolną o powierzchni, [...] ha oraz budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2.

Ponadto mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 14 kwietnia 2010 r. wezwano skarżącego do nadesłania w terminie 14 dni:

a) dokumentów wskazujących sytuację finansowej skarżącego: w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienie zaświadczenia pracodawcy wskazującego wysokość wynagrodzenia, w przypadku posiadania statusu osoby bezrobotnej – przedstawienie zaświadczenia właściwego Urzędu Pracy, w przypadku prowadzenia działalności rolniczej – przedstawienie zaświadczenia z KRUS,

b) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń,

Skarżący w piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. wskazał, iż uzyskuje doraźną pomoc udzielaną przez krewnych i znajomych, ponosi koszty wizyt lekarskich (200 zł miesięcznie) oraz lekarstw (200 zł miesięcznie) Skarżący nie nadesłał jednak dokumentów wskazujących na jego sytuację majątkową.

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 czerwca 2010 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy.

Skarżący pismem z dnia [...] lipca 2010 r. złożył sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego, w którym wskazał, że warunki materialne w jakich żyje i jego sytuacja bytowa są tragiczne. Skarżący nie dołączył do sprzeciwu żadnych dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) - cytowana dalej jako "p.p.s.a." od zarządzeń i postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw.

W myśl art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sprawa przyznania prawa pomocy rozpatrywana jest od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to

powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Stosownie z kolei do art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Oznacza to, że co do zasady każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych, do których zalicza się opłaty i

zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.). Istotne jest również, że opłaty sądowe, czyli wpis i opłaty kancelaryjne, stanowią dochód budżetu państwa, w konsekwencji zwolnienie strony od obowiązku ich ponoszenia, oznacza zmniejszenie jego dochodów, które należy pokryć, uzyskując wpływ z innych źródeł. W praktyce niedoborem tym

zostaną obciążeni pozostali podatnicy. Dlatego oceniając, czy w danej sytuacji zasadne jest zwolnienie strony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, należy rozważyć realizację zasady prawa do sądu, ale również uwzględniać zasadę powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

– Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).

Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu i w sprzeciwie żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, w szczególności określających sytuację finansową skarżącego oraz wskazujących na źródła utrzymania, brak było możliwości dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.

Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa

dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić

kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza.

Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.