Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SAB/Go 63/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w zakresie bezczynności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4, art. 16
journal: Dz.U. 2015 poz 2058
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 149, art. 161 § 1 pkt 3, art. 200, art. 205, art. 206
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi R.P. na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty do załatwienia wniosku skarżącej R.P. z dnia [...]r., II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Starosty na rzecz skarżącej R.P. kwotę 237 (dwieście trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] maja 2016r., przesłanym za pośrednictwem skrzynki elektronicznej na adres e-mail Starostwa Powiatowego, R.P. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie umowy bądź umów cywilnych zawartych przez Powiat z adwokatem lub radcą prawnym albo kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych, dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wskazała, że w przypadku posiadania w/w umów należy zrealizować wniosek poprzez przesłanie ich w formie skanów.

W odpowiedzi na wniosek w dniu 19 maja 2016r. Starostwo Powiatowe przesłało na wskazany adres skany wszystkich (czterech) umów cywilnoprawnych zawartych na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej i edukacji prawnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1255).

Pismem z dnia [...] maja 2016r. (data wpływu do organu w dniu 30 maja 2016r.) R.P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na bezczynność Starosty w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca wniosła o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie, zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie przewidzianym ustawą (14 dni) i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w wysokości 17 zł tytułem opłaty za pełnomocnictwo, 100 zł opłaty sądowej oraz 480 zł tytułem kosztów adwokackich.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przestawiła stan faktyczny sprawy i podniosła, że w terminie przewidzianym ustawą organ, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie udostępnił wnioskowanej informacji w żądanej formie, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia (ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku zaistnienia okoliczności z art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej), co skutkuje uznaniem, że jest w stanie bezczynności w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem organu wniosek złożony przez skarżącą był nieczytelny wskazując, iż we wniosku powołano się na rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które obowiązywało od 5 października 2002 r. do 31 grudnia 2015 r. W tym okresie organ nie miał podpisanych żadnych umów wnioskowanych przez skarżącą albowiem przepisy przedmiotowego rozporządzenia nie zawierały w tej materii delegacji dla samorządu terytorialnego, a dotyczyły nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez Skarb Państwa. Mając powyższe na uwadze organ błędnie zinterpretował wniosek i przesłał umowy zawarte z adwokatami i radcami prawnymi na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej i edukacji prawnej.

Do odpowiedzi na skargę organ załączył przesłane w dniu 1 czerwca 2016r. drogą e-mail pismo tytułem uzupełnienia odpowiedzi na wniosek z dnia [...] maja 2016r., w którym poinformował skarżącą, iż w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. tj. od dnia 5 października 2002 r. do 31 grudnia 2015 r. Powiat nie podpisał żadnej stałej umowy z podmiotami wyszczególnionymi we wniosku.

W powyższych okolicznościach zdaniem organu brak jest podstaw do stwierdzenia bezczynności organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej także p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 p.p.s.a.

W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W tej sytuacji obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.

Jeżeli skarga na bezczynność zasługuje na uwzględnienie sąd zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie w myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie stanowiła skarga na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie złożonego przez skarżącą wniosku o przesłanie umowy bądź umów cywilnych zawartych przez Powiat z adwokatem lub radcą prawnym albo kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych, dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, wskazać należy, iż skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a., gdyż - zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058, z późn. zm. - zwanej dalej u.d.i.p.) - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym przepisy K.p.a. nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., natomiast u.d.i.p. nie wskazuje dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym w ramach jej realizacji, za wyjątkiem art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. W konsekwencji przyjąć należy, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, a ponadto nie są wiążące żadne terminy do jej skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego. Powyższe stanowisko potwierdza utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05).

Dodać należy, iż dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody dla jakich akt nie został wydany lub czynność nie została dokonana, również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu

W świetle powyższych uwag skarga jako dopuszczalna podlegała rozpoznaniu.

Aby dokonać oceny czy Starosta pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej należało w pierwszej kolejności ustalić czy spełnione zostały podmiotowe i przedmiotowe przesłanki udzielenia informacji publicznej wynikające z treści u.d.i.p.

Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, iż Starosta, będący organem administracji publicznej wykonującym zadania publiczne na podstawie ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 595 art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 34 ust. 1 ustawy), jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji, która spełnia kryterium przedmiotowe informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, w tym organy jednostek samorządu terytorialnego, które na podstawie przepisów Konstytucji i właściwych ustaw wykonują zadania administracji publicznej, korzystając ze środków prawnych o charakterze władczym, właściwych władzy państwowej.

Sąd uznał także za zrealizowaną w przedmiotowej sprawie przesłankę przedmiotową stwierdzając, iż żądana przez skarżącą we wniosku z dnia [...] maja 2016 r. informacja dotycząca umów cywilnych zawartych przez powiat w zakresie stałej obsługi prawnej powiatu w czasie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 u.d.i.p. jest m.in. informacje o podmiotach władzy publicznej, w tym majątku, którym dysponują, o zasadach funkcjonowania podmiotów publicznych, w tym: trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, o danych publicznych w tym treść i postać dokumentów urzędowych, o majątku publicznym, w tym majątku jednostek samorządu terytorialnego (zob. art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit b, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit c ). Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, https://.orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08, LEX nr 423325).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ustalono ponadto, że zakresem u.d.i.p. objęte są również umowy cywilnoprawne, zawierane przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym. Z tego względu informacją publiczną jest treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 września 2012 r., sygn. I OSK 916/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W szczególności zaś spraw publicznych i majątku publicznego dotyczą zawarte przez organ wykonawczy gminy umowy o świadczenie usług prawnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 17 stycznia 2012 r., sygn. IV SAB/Wr 113/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).

W świetle powyższego stwierdzić należy, że Starosta zobowiązany był do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2016 r. i załatwienia go we właściwej formie przewidzianej w u.d.i.p.

Z przepisów u.d.i.p. wynika, że wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie informacji (w formie czynności materialno – technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy, albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Przy czym udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).

Z akt sprawy wynika (czego strony nie kwestionują), iż organ w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] maja 2016 r., przesłał skarżącej w dniu 19 maja 2016 r. skany wszystkich (czterech) umów cywilnoprawnych zawartych na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej i edukacji prawnej. Następnie zaś po otrzymaniu w dniu 30 maja 2016 r. skargi R.P. na bezczynność w zakresie udostępnienia w reakcji Starosta w dniu 1 czerwca 2016 r. drogą e-mail przesłał wnioskodawczyni informację, iż w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. tj. od dnia 5 października 2002 r. do 31 grudnia 2015 r. Powiat nie podpisał żadnej stałej umowy z podmiotami wyszczególnionymi we wniosku.

W świetle powyższych okoliczności nie można uznać, iż udzielona przez organ w dniu 19 maja 2016 r. odpowiedź stanowi rozpoznanie wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2016 r. zgodnie z jego zakresem. R.P. wskazała bowiem w treści wniosku, jakich informacji się domaga, a mianowicie o umowach cywilnych dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w czasie obowiązywania rozporządzania z 2002 r. Natomiast Starosta, błędnie odczytując treść złożonego przez nią wniosku, udostępnił skarżącej informacje, które nie były objęte żądaniem, a mianowicie informacje (dokumenty) dotyczące obsługi prawnej w ramach świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1255). Dopiero w wyniku złożenia przez R.P. skargi na bezczynność, pismem z dnia [...] czerwca 2016 r., organ udzielił informacji o tym, że Powiat nie podpisał żadnej umowy z podmiotami wymienionymi we wniosku. Podkreślić należy, iż w sprawie o udzielenie informacji publicznej organ związany jest zaś treścią złożonego wniosku i nie może sam modyfikować jego treści.

Organ powołał się w odpowiedzi na skargę na błędną interpretację treści złożonego przez skarżącą wniosku wywołaną w jego opinii nieprecyzyjnym sformułowaniem wniosku. Stanowisko to nie usprawiedliwia błędnie podjętych przez organ działań. Zauważyć należy, iż pojęcia ,,stała obsługa prawna" i ,,świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej" nie są tożsame. Na gruncie tzw. ustaw korporacyjnych, czyli ustawy o radcach prawnych oraz ustawy Prawo o adwokaturze brak jest legalnej definicji pojęcia stała obsługa prawna, jednakże niewątpliwie obsługa ta polega na świadczeniu pomocy prawnej nie mającej charakteru jednorazowej czynności, lecz wykonywaniu różnych czynności przez profesjonalnych pełnomocników. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 233) świadczenie pomocy prawnej przez radcę prawnego polega w szczególności na udzielaniu porad i konsultacji prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed urzędami i sądami w charakterze pełnomocnika lub obrońcy. Z kolei zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r. poz. 615) świadczenie pomocy prawnej polega w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami. Natomiast w świetle przepisów ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej nieodpłatna pomoc prawna obejmuje: 1) poinformowanie osoby uprawnionej o obowiązującym stanie prawnym, o przysługujących jej uprawnieniach lub o spoczywających na niej obowiązkach lub 2) wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego, lub 3) udzielenie pomocy w sporządzeniu projektu pisma w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyłączeniem pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym lub sądowym i pism w toczącym się postępowaniu sądowo-administracyjnym, lub 4) sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Nieodpłatna pomoc prawna nie obejmuje spraw: 1) podatkowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej; 2) z zakresu prawa celnego, dewizowego i handlowego; 3) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z wyjątkiem przygotowania do rozpoczęcia tej działalności (art. 3). Zgodnie zaś z art. 4 cyt. ustawy nieodpłatna pomoc prawna przysługuje osobie fizycznej, zwanej dalej "osobą uprawnioną":

1) której w okresie 12 miesięcy poprzedzających zwrócenie się o udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej zostało przyznane świadczenie z pomocy społecznej na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163, z późn. zm.) i wobec której w tym okresie nie wydano decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia lub

2) która posiada ważną Kartę Dużej Rodziny, o której mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz. U. poz. 1863), lub

3) która uzyskała zaświadczenie, o którym mowa w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1206 oraz z 2015 r. poz. 693), lub

4) która posiada ważną legitymację weterana albo legitymację weterana poszkodowanego, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205, poz. 1203), lub

5) która nie ukończyła 26 lat, lub

6) która ukończyła 65 lat, lub

7) która w wyniku wystąpienia klęski żywiołowej, katastrofy naturalnej lub awarii technicznej znalazła się w sytuacji zagrożenia lub poniosła straty.

W świetle powyższej analizy przyjąć należy, iż niewątpliwie w przypadku nieodpłatnej pomocy prawnej zachodzą zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe ograniczenia co do jej świadczenia, co uniemożliwia uznania jej za stałą obsługę prawną charakteryzującą się szerszym zakresem czynności.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy przyjąć, iż udzielenie przez organ odpowiedzi na wniosek skarżącej z dnia [...] maja 2016 r. nastąpiło w dniu 1 czerwca 2016 r. W tych okolicznościach Sąd uznał, że wniosek skarżącej skierowany do organu w dniu [...] maja 2016 r. nie został rozpatrzony przez organ w ustawowym 14-dniowym terminie, który zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. upłynął z dniem 25 maja 2016 r., dlatego - co do zasady - skarga powinna zostać uwzględniona. Rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność, Sąd zobowiązany jest jednak uwzględnić stan faktyczny w chwili orzekania, a więc to, że skarżącej została przez organ przesłana w dniu 1 czerwca 2016 r. wnioskowana informacja. Na dzień orzekania przez Sąd nie można więc mówić o bezczynności Starosty w zakresie załatwienia przedmiotowego wniosku. Stan bezczynności ustał bowiem po wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem niniejszego orzeczenia. Podkreślenia wymaga, że celem skargi na bezczynność organu jest zobowiązanie podmiotu do wydania określonego aktu lub dokonania czynności, więc w zaistniałej sytuacji - z uwagi na udzielenie wnioskowanych informacji - zobowiązywanie Starosty do udzielenia informacji publicznej, która została już udzielona, stało się bezprzedmiotowe. Powyższe stanowi podstawę do umorzenia w tym zakresie postępowania sądowego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a, o czym orzeczono w pkt I wyroku.

Skoro, jak wykazano wcześniej, na dzień złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności, bo wadliwie zareagował na wniosek skarżącej, to dopuścił się bezczynności w udostępnieniu żądanych informacji publicznych, o czym z kolei orzeczono w pkt 2 wyroku, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

W ocenie Sądu, bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa, co orzeczono w pkt II wyroku, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Oceniając tę kwestię, Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa jako "rażące" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosku skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach w danej sprawie ma być też oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu, Staroście w tym zakresie nie można przypisać złej woli, gdyż do bezczynności doszło w znacznej mierze z powodu nieprecyzyjnego określenia żądania zawartego we wniosku o udzielenie informacji publicznej. Sąd uwzględnił również fakt, że otrzymawszy skargę w dniu 30 maja 2016 r., organ niezwłocznie udzielił skarżącej żądanej informacji, tj. w dniu 1 czerwca 2016 r. Ponadto należało mieć na uwadze, że organ udzielił informacji skarżącej z nieznacznym przekroczeniem ustawowego terminu, przy czym przekroczenie terminu nie wynikało z działania celowego.

O należnych skarżącej kosztach postępowania (pkt III wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 oraz art. 206 p.p.s.a. Na zasądzone przez Sąd kosztów postępowania sądowego, w łącznej wysokości 237 zł składają się: wpis od skargi - 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika - 120 zł, odpowiadające wysokości 1/4 stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). W ocenie Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy zachodzą okoliczności szczególne, uzasadniające zastosowanie normy art. 206 p.p.s.a., zgodnie z którą, sąd w uzasadnionych przypadkach może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.

Przywołany przepis dopuszcza możliwość tzw. miarkowania przy zasądzaniu zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego. Zastosowanie omawianej normy ustawowej pozostawione zostało uznaniu sądu orzekającego i swobodnej ocenie w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy. Sąd wziął pod uwagę, że Starosta nie kwestionował swojego obowiązku udzielenia informacji publicznej i udostępnił ją jedynie z nieznacznym opóźnieniem, zatem bezczynność dotyczyła stosunkowo krótkiego okresu jak też nie nosiła znamion zamierzonego i celowego działania. Także charakter sprawy oraz nakład pracy pełnomocnika, związany ze sporządzeniem kilkunastozdaniowej skargi i pisma przygotowawczego nie przyczynił się w istotny sposób do wyjaśnienia sprawy. Nadto wskazać należy na znany Sądowi urzędowo fakt, iż do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęło kilka w podobnym jak niniejsza sprawa czasie skarg R.P. reprezentowanej przez adw. T.Z. – na bezczynność starostów o identycznej, jak w rozpoznawanej sprawie, treści. Sądowi orzekającemu, w oparciu o dane pochodzące z wewnętrznych systemów informatycznych OSO i CBiOS, znany jest również fakt, iż do innych sadów administracyjnych w kraju tj. w Rzeszowie, Lublinie, Gdańsku, Kielcach, Wrocławiu, Szczecinie, Gliwicach, Warszawie Opolu, Łodzi, Bydgoszczy, Poznaniu i w Krakowie wpłynęło - na dzień rozstrzygania niniejszej sprawy - co najmniej 31 spraw ze skarg R.P. sporządzonych przez tego samego pełnomocnika, opartych na takich samych okolicznościach i żądaniach (przykładowo: II SAB/Lu32/16, II SAB/Wr 66/16, II SAB/Sz 46/16, IV SAB/Gl 73/16, II SAB/Ke 24/16, II SAB/Rz 28/16, II SAB/Rz 35/16, II SAB/Rz 37/16, II SAB/Ke 23/16, II Sab/Gd 68/16, IV SAB/Po 18/16, II SAB/Op 19/16, II SAB/Łd 21/16, II SAB/Bd 6/16, II SAB /Ol 12/16), sporządzonych wg jednego szablonu. W związku z tym nakład pracy pełnomocnika, związany z prowadzeniem niniejszej sprawy należy ocenić jako minimalny, co uzasadnia zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w adekwatnej do tego wysokości, tj. ¼ stawki minimalnej stawki.