Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 232/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6062 Ruch i likwidacja zakładu górniczego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1- § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Piotr Mikucki po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych: Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach i E S.A. w P od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lipca 2015 r. sygn. akt III SA/Gl 186/15 w sprawie ze skarg: B N , J N i "T " Sp. z o.o. w P na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej ruchu zakładu górniczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; 2. umarza postępowanie ze skargi kasacyjnej Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach; 3. zwraca Prezesowi Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 (sto) złotych ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach; 4. zwraca E S.A. w P kwotę 200 złotych ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach tytułem nadpłaconego wpisu od skargi kasacyjnej; 5. zasądza solidarnie od B N , J N i "T " Sp. z o.o. w P na rzecz E S.A. w P kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA w Gliwicach lub Sąd I instancji), po rozpoznaniu skargi B N, J N, T Sp. z o.o. w P na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach (dalej: Prezes) z dnia [..] grudnia 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej ruchu zakładu górniczego, w punkcie pierwszym uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa z dnia [..] lipca 2014 r., w punkcie drugim uchylił postanowienie Prezesa z dnia [..] kwietnia 2014 r., w punkcie trzecim oddalił skargę E S.A. z siedzibą w P.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że decyzją z dnia [..] grudnia 2009 r. Minister udzielił spółce T koncesję na poszukiwanie i rozpoznawanie wód termalnych z utworów kredy dolnej i jury dolnej w granicach określonych punktami załamania o współrzędnych podanych w tej koncesji.

Wykonawcą robót geologicznych została spółka P Sp. z o.o. w W i ta spółka została wskazana w planie ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w Warszawie (dalej: Dyrektor), działając na wniosek tej spółki, decyzją z dnia [..] listopada 2011 r. zatwierdził plan ruchu. Decyzja została skierowana wyłącznie do spółki P Sp. z o.o. w W. Następnie organ ten postanowieniem z dnia 7 lutego 2012 r., sprostował oczywistą omyłkę pisarską w sentencji tej decyzji z dnia [...] listopada2011 r. w ten sposób, że w miejsce dotychczasowego wnioskodawcy i adresata decyzji - P sp. z o.o. w W, wpisał T Sp. z o.o.

Postanowieniem z dnia [..] września 2013 r. Prezes wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora z dnia [..] listopada 2011 r. Jako stronę tego postępowania organ potraktował wyłącznie T Sp. z o.o. Decyzją z dnia [..] grudnia 2013 r. Prezes stwierdził w całości nieważność decyzji Dyrektora z dnia [..] listopada 2011 r. ze względu na to, że plan ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne na wykonanie otworu geotermalnego, zatwierdzony decyzją z dnia [...] listopada2011 r., zawiera podstawowe dane otworu, które wskazywały jego lokalizację poza terenem wyznaczonym koncesją. Organ uznał, że skoro plan ruchu sporządzony został z naruszeniem warunków określonych w koncesji, to decyzja zatwierdzająca ten plan, wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Decyzję tę skierowano wyłącznie do TSp. z o.o.

E S.A. w P, następca prawny Psp. z o.o., wystąpiła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezesa z dnia [..] grudnia2013 r. podając w podstawie wniosku art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej: k.p.a.

Postanowieniem z dnia 12 marca 2014 r. Prezes odmówił wznowienia postępowania w tej sprawie, a następnie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [..] kwietnia 2014 r. uchylił w całości własne postanowienie z dnia [..] marca 2014 r. i wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora z dnia [..] grudnia2013 r. Organ uznał, że badanie istnienia interesu prawnego wnioskodawcy, dającego mu przymiot strony, może nastąpić tylko w postępowaniu po jego wznowieniu. Postanowienie w tej sprawie organ skierował do spółki E i spółki T.

Decyzją z dnia [...] lipca2014 r. Prezes uchylił decyzję własną z dnia z dnia [..] grudnia2013 r. w całości i umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora z dnia [...] listopada2011 r. Organ wskazał, że podmiotem, który uzyskał koncesję na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż wód termalnych była TSp. z o.o. Stroną w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego jest wyłącznie przedsiębiorca występujący o zatwierdzenie planu ruchu i brak jest możliwości przyznania przymiotu strony tego postępowania innym podmiotom niż wnioskodawca. PSp. z o.o., jako podmiot wykonujący powierzone mu czynności w ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne, nie była więc stroną postępowania dotyczącego zatwierdzenia planu ruchu zakładu, zakończonego decyzją z dnia [...] listopada2011 r.

Organ uznał, że stronami w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności są podmioty, które uczestniczyły w postępowaniu zakończonym weryfikowaną decyzją oraz, zgodnie z art. 28 k.p.a, każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem organu skutki stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej plan ruchu dotyczą interesu prawnego E S.A. (następcy prawnego P Sp. z o.o.), a interes prawny tego podmiotu wynika z art. 121 ust. 1 w zw. z art. 86 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2014 r. poz. 613 ze zm.), dalej: p.g.g. Ponadto skutki stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej plan ruchu zakładu prowadzącego roboty geologiczne polegające na wykonaniu otworu geotermalnego mogą również dotyczyć interesu prawnego B N i J N- współwłaścicieli nieruchomości gruntowej, na której zlokalizowana jest część wykonanego otworu. Ich interes prawny wynika z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.). Organ wskazał, że żaden z tych podmiotów nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Prezesa z dnia [..] grudnia2013 r., a zatem zaistniała przesłanka wznowienia wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Organ zwrócił uwagę, że wniosek o zatwierdzenie planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne polegające na realizacji otworu geotemalnego został podpisany i złożony przez J K- pracownika P Sp. z o.o. w W, pełniącego jednocześnie funkcję kierownika ruchu tego zakładu. W czasie składania tego wniosku J K legitymował się pełnomocnictwem udzielonym mu przez Prezesa Zarządu TSp. z o.o., a zatem postępowanie dotyczące zatwierdzenia planu ruchu zakładu było prowadzone wobec TSp. z o.o., czyli podmiotu mającego w tej sprawie interes prawny, a błędne oznaczenie strony w wydanej w tej sprawie decyzji było wynikiem oczywistej omyłki. Decyzja zatwierdzająca plan ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne, została skierowana do TSp. z o.o., tj. do podmiotu mającego interes prawny w sprawie zatwierdzenia tego planu i nie jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Organ uznał, że decyzja z dnia [...] listopada2011 r., którą zatwierdzono plan ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne polegające na realizacji otworu geotermalnego, nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zaskarżoną do Sądu I instancji decyzją z dnia [...] grudnia2014 r. Prezes, po ponownym rozpoznaniu sprawy, uchylił własną decyzję z dnia [...] lipca2014 r. w części dotyczącej umorzenia w całości postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora z dnia [...] listopada2011 r. i odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Skargi na powyższą decyzję wnieśli: B N, J N oraz TSp. z o.o.

WSA w Gliwicach w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podał, że E S.A. występując z podaniem o wznowienie postępowania wskazała jako podstawę żądania art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jednak nie wskazała konkretnego przepisu prawa materialnego, który odnosiłby się do jej indywidualnego interesu i mógłby stanowić przedmiot rozważań organu co do legitymacji spółki do wszczęcia postępowania.

W ocenie Sądu I instancji stroną w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego był wyłącznie przedsiębiorca występujący o zatwierdzenie planu ruchu i brak jest możliwości przyznania przymiotu strony tego postępowania innym podmiotom niż wnioskodawca. Spółka PSp. z o.o. nie była i nie mogła być stroną postępowania dotyczącego zatwierdzenia planu ruchu zakładu. W ocenie Sądu I instancji interesu prawnego nie można wywieść z faktu dysponowania umową o roboty geologiczne, ponieważ uprawnienia wynikające z takiej umowy są w istocie wyrazem interesu faktycznego (gospodarczo-ekonomicznego), który nie jest tożsamy z interesem prawnym. Stroną postępowania o zatwierdzenie planu ruchu zakładu jest jedynie podmiot, który uzyskał koncesję.

E S.A. nie miała interesu prawnego w inicjowaniu postępowania wznowieniowego w sprawie zatwierdzenia planu ruchu zakładu i nie mogła być stroną takiego postępowania. Fakt ten był oczywisty od chwili złożenia wniosku o wznowienie postępowania, zatem już na tym etapie postępowania organ powinien uznać, że żądanie pochodzi od podmiotu niebędącego stroną postępowania.

Od powyższego wyroku zostały wniesione dwie skargi kasacyjne. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego zaskarżył wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Jednakże pismem z dnia 16 października 2017 r. cofnął swoją skargę kasacyjną.

E S.A. z siedzibą w P zaskarżyła wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi spółka zarzuciła naruszenie:

I. Przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez całkowite pominięcie przez WSA w Gliwicach stanowiska uczestniczki przedstawionego w piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2015 r. (które to pismo stanowiło odpowiedź uczestniczki na skargi wraz z wnioskiem o ich oddalenie oraz przedstawioną przez uczestniczkę jedynie w tym piśmie procesowym argumentacją prawną przemawiającą za prawidłowością uznania uczestniczki za stronę postępowania), podczas gdy wydając wyrok WSA w Gliwicach winien zapoznać się również ze stanowiskiem uczestniczki w stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia kwestii i odnieść się w uzasadnieniu wyroku do stanowiska przedstawionego przez uczestniczkę. Wskazane naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż z uzasadnienia wyroku wynika, że WSA w Gliwicach przed wydaniem wyroku nie zapoznał się ze stanowiskiem uczestniczki w kwestii uznania jej za stronę postępowania administracyjnego, co więcej, WSA Gliwicach błędnie przyjął, że sama uczestniczka kwestionuje prawidłowość uznania jej za stronę tego postępowania. W wypadku zapoznania się ze stanowiskiem uczestniczki w tej kwestii i przeanalizowania przedstawionej przez uczestniczkę argumentacji, WSA w Gliwicach mógłby rozstrzygnąć sprawę w inny sposób (oddalić skargi).

2) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nieznajdujące żadnego odzwierciedlenia w aktach sprawy przyjęcie przez WSA w Gliwicach, że E S.A. w swoim piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2015 r. wniesionym do WSA w Gliwicach zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie szeregu przepisów (w tym art. 28 k.p.a., na podstawie którego Organ uznał uczestniczkę za stronę postępowania), podczas gdy w aktach sprawy nie znajduje się takie pismo procesowe uczestniczki, w związku z czym WSA w Gliwicach nie mógł opierać się na nim wydając wyrok. Przeciwnie, uczestniczka w swoim piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2015 r. przedstawiła swoje kompleksowo uzasadnione stanowisko, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a wszystkie zarzuty skarżących są niezasadne, w związku z czym wniosła o oddalenie skarg skarżących w całości. Sąd I instancji nie zapoznał się również ze stanowiskiem uczestniczki zawartym w piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2015 r.

Wskazane naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż WSA w Gliwicach uchylając zaskarżoną decyzję i uzasadniając to tym, że uczestniczce w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym jej wydanie nie przysługiwał przymiot strony, w oderwaniu od akt sprawy uznał, że sama uczestniczka zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie art. 28 k.p.a., uczestniczka natomiast wskazywała niezmiennie, że prawidłowo uznana została za stronę postępowania administracyjnego, przedstawiając na poparcie tego szerokie uzasadnienie prawne w piśmie z dnia 2 czerwca 2015 r. Stanowisko to i argumentacja na jego poparcie została pominięta przez WSA w Gliwicach, pomimo tego, że zagadnienie uznania uczestniczki za stronę okazało się podstawową kwestią przesądzającą o treści wyroku.

3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez całkowite pominięcie uzasadnienia rozstrzygnięcia z pkt 3) sentencji wyroku (oddalenie skargi E S.A.), podczas gdy w uzasadnieniu wyroku WSA w Gliwicach powinien przedstawić podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Wskazane naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż brak uzasadnienia "rozstrzygnięcia nie pozwala ustalić przesłanek, jakimi kierował się Sąd I instancji podejmując zaskarżone orzeczenie, w szczególności mając na uwadze, że E S.A. nie wniosła żadnej skargi na zaskarżoną decyzję.

4) art. 145 §1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 38 w zw. z art. 79 ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku - Prawo geologiczne i górnicze (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm.), dalej: dawne p.g.g., poprzez uwzględnienie przez Sąd I instancji skarg skarżących i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji WUG z 2014, w związku z uznaniem, że uczestniczce nie przysługiwał status strony w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji OUG z 2011 zakończonym wydaniem decyzji WUG z 2013, podczas gdy postępowanie to dotyczyło interesu prawnego uczestniczki, w związku z czym uczestniczka posiadała status strony tego postępowania.

Wskazane naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przyjęcie przez Sąd I instancji, że uczestniczce nie przysługiwał status strony tego postępowania skutkowało uznaniem, że uczestniczka nie mogła skutecznie domagać się jego wznowienia, co doprowadziło do uchylenia zaskarżonej decyzji, decyzji WUG z 2014 r. oraz postanowienia z [...] kwietnia 2014 r.

5) art. 145 §1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez uwzględnienie przez Sąd I instancji skarg skarżących i uchylenie postanowienia z [..] kwietnia 2014 r. w związku z uznaniem, że uczestniczce nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania, a organ winien odmówić z tego powodu wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., podczas gdy na etapie poprzedzającym wznowienie postępowania brak jest podstaw do badania, czy osobie wnoszącej o wznowienie postępowania przysługuje status strony, w sytuacji gdy osoba ta powołuje się na swój interes prawny, a kwestia ta może być badana dopiero w ramach postępowania administracyjnego następującego po wznowieniu postępowania.

Wskazane naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uznanie przez WSA w Gliwicach, że organ był uprawniony do badania interesu prawnego uczestniczki, spowodowało uchylenie przez Sąd I instancji postanowienia z [..] kwietnia 2014 r., które to postanowienie winno pozostać w porządku prawnym nawet w wypadku uznania, że uczestniczce nie przysługuje status strony postępowania.

6) art. 134 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez wykroczenie przez WSA w Gliwicach poza granice sprawy i oddalenie w pkt 3) sentencji wyroku skargi uczestniczki, pomimo że skarga taka nie została wniesiona przez uczestniczkę, w związku z czym doszło do naruszenia obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady skargowości.

Wskazane naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż niedopuszczalne oddalenie nieistniejącej skargi uczestniczki znalazło odzwierciedlenie w sentencji wyroku (w pkt. 3 sentencji) wpływając w ten sposób na rozstrzygnięcie sprawy.

II. Prawa materialnego, tj. art. 28 k.p.a. przez błędną wykładnię i uznanie, że uczestniczce nie przysługuje status strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji OUG z 2011 r., podczas gdy postępowanie to dotyczy interesu prawnego uczestniczki, który wynika w szczególności z art. 38 w zw. z art. 79 dawnego p.g.g.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną TSp. z o.o., B i J N wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skarg kasacyjnych.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie zostały złożone dwie skargi kasacyjne. Skargę złożył Prezes i spółka. W dniu 16 października 2017 r. Prezes cofnął skargę, zatem w tym zakresie NSA umorzył postępowanie kasacyjne.

Skarga kasacyjna spółki oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji Sąd II instancji w pierwszej kolejności rozpoznaje stawiane w tej skardze zarzuty podnoszące naruszenia prawa procesowego, a dopiero w drugiej naruszenia prawa materialnego. Konieczność zachowania takiej kolejności rozpoznania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena sposobu stosowania prawa materialnego w postępowaniu przed organami i Sądem I instancji jest możliwa dopiero wówczas, gdy zostanie ustalone, że stan faktyczny sprawy między stronami nie jest sporny albo że nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.

Skarga kasacyjna stawia różne zarzuty z punktu widzenia ich wpływu na ocenę wyroku. Pośród nich zostały wskazane takie, które mają podstawowe znaczenie dla oceny skarżonego wyroku, gdyż mają dla niej charakter pierwotny. Odnoszą się do wszczęcia postępowania wznowieniowego, zatem dotyczą istoty tego postępowania. Ich ocena warunkuje zasadność pozostałych zarzutów podnoszonych przez spółkę. W tym zakresie taki charakter mają te, które spółka łączy z naruszeniem treści art. 149 § 1- § 3 k.p.a. w związku z wadliwym stosowaniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.

Ze względu na trafność tych zarzutów skargę kasacyjną należało uwzględnić, a skutkiem tego musiało być uchylenie zaskarżonego wyroku. W pozostałym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne, bo albo są przedwczesne, jak zarzut naruszenia prawa materialnego, gdyż ta materia może być oceniana tylko w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu wznowieniowym, albo też są formalnie wadliwe, co należy odnosić do zarzutów formalnych skargi (pkt 1, 2, 3, 4 i 6). Ze względu na wadliwość formalną tych zarzutów nie mogły być one podstawą uchylenia wyroku. W zakresie tych zarzutów skarga wskazuje na naruszenie przez Sąd I instancji treści art. 141 § 4 p.p.s.a., przy czym treść tego przepisu łączona jest z brakiem zgody stron, co do poglądów formułowanych w kwestiach merytorycznych i procesowych przez Sąd I instancji. Tak stawiany zarzut kasacyjny jest nietrafny.

Art. 141 § 4 p.p.s.a. to przepis, którego treść określa elementy konieczne (formalne) uzasadnienia. Zatem wskazuje z czego ma się składać takie uzasadnienie. Analiza treści uzasadnienia skarżonego wyroku posiada wszystkie prawem nakazane elementy, zatem spełnia treść art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd II instancji podkreśla, że na gruncie dyspozycji tego przepisu należy oceniać stronę formalną uzasadnienia, a nie trafność formułowanych stanowisk i ocen. Jeżeli w tym zakresie Sąd I instancji dopuszcza się naruszeń prawa, to naruszenia takie należy kwestionować poprzez stawiane zarzutów naruszenia konkretnych przepisów materialnych lub procesowych, a nie art. 141 § 4 p.p.s.a. Z tych powodów oceniany zarzut kasacyjny należało uznać za niezasadny.

Natomiast za zasadny należało uznać zarzut, który podnosi naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. we związku z art. 149 § 1 i § 3 k.p.a.

Odnosząc się do tak określonej wadliwości wyroku Sądu I instancji stwierdzić należy, że skarga kasacyjna trafnie przyjmuje, że ocena interesu prawnego podmiotu żądającego wszczęcia postępowania wznowieniowego nie może być dokonana na etapie wstępnym oceny wniosku wznowieniowego, a więc przed wszczęciem tego postępowania. W doktrynie i judykaturze problem ten nie budzi wątpliwości i jest jednoznacznie postrzegany. Co do zasady przyjmuje się, że ocena przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powołanej przez stronę jako podstawa wznowieniowa, która ma prowadzić do oceny prawidłowości ostatecznej decyzji, w której wydaniu określony podmiot nie brał udziału, może być dokonana tylko w postępowaniu merytorycznym (wznowieniowym) a nie przed jego wszczęciem. Obowiązek taki wprost wynika z art. 149 § 2 k.p.a., bo co do przyczyn wznowienia organ może wypowiedzieć się dopiero po wydaniu postanowienia wszczynającego postępowanie wznowieniowe.

Odmowa wznowienia postępowania, o jakiej stanowi art. 149 § 3 k.p.a., jest możliwa ze względów podmiotowych tylko w tych przypadkach, w których bez badania legitymacji strony można jednoznacznie stwierdzić, że podmiot występujący z wnioskiem o wznowienie nie był stroną w sprawie lub był stroną, ale nie ma zdolności do czynnosći prawnych. W takich przypadkach odmowa wznowienia ma uzasadnienie w tym, że takie podmioty nie mogą skutecznie wznowić postępowania. Sądowi II instancji znany jest mniejszościowy pogląd odmienny, ale w ocenie Sądu nie zasługuje on na uwzględnienie, zwłaszcza w rozpoznawanej sprawie, w której wniosek o wznowienie składa spółka E S.A. z siedzibą w P, która jest następcą prawnym spółki PSp. z o.o. W takim układzie ustalenie legitymacji wnioskodawcy wymagało przeprowadzenia postępowania, w którym zostałoby ocenione, czy w ramach sukcesji wnioskująca spółka nabyła uprawnienie do żądania wznowienia postępowania. W tym znaczeniu należało nie tylko zidentyfikować podmiot występujący z wnioskiem, ale rozważyć relacje między nim a poprzednikiem prawnym w świetle treści art. 30 § 4 k.p.a. oraz właściwych przepisów k.s.h. regulujących przekształcenia podmiotu działającego w formie spółki handlowej i być może p.g.g.

Z tych wszystkich powodów Sąd II instancji uznał zasadność analizowanego zarzutu kasacyjnego kwestionującego poprawność oceny legitymacji spółki do wznowienia postępowania. Wobec tego, że rozstrzygnięcie tej kwestii i dokonanie oceny żądania spółki we właściwym toku jest problemem pierwotnym i formalnym, to odnoszenie się do zarzutów kasacyjnych podnoszących inne naruszenia jest przedwczesne, na co wcześniej zwrócono uwagę. Z tego też powodu pozostałe zarzuty skarg kasacyjnych należało uznać za niezasadne.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.