Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2620/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 39 ust 1 pkt 3, art. 39 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 4 pkt 1-6
journal: Dz.U. 2021 poz 710
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie asesor WSA Elżbieta Granatowska, sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2022 r. sprawy ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] października 2021 r. znak [...] w przedmiocie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. znak: [...] Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu (dalej jako "Minister", "organ II instancji", "organ zażaleniowy"), działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 710 ze zm., dalej jako "u.o.z.o.z."), art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 741 ze zm., dalej jako "p.b."),oraz art. 17 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021, poz. 735, dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako "skarżąca", "skarżąca spółka") na postanowienie Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] (dalej "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], odmawiające uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...] oraz umarzające postępowanie uzgodnieniowe dotyczące pozwolenia na rozbiórkę budynku magazynowego na dz. ew. [...] i [...] obręb [...] [...], utrzymał w mocy ww. postanowienie.

W przedmiotowej sprawie wnioskiem z dnia 6 grudnia 2018 r. Starosta [...] wystąpił na podstawie art. 39 ust. 3. p.b.. o zajęcie stanowiska w sprawie wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę budynków na działce nr [...] i [...] obręb [...] m. [...] przy [...] w [...], wskazując, że budynek garnizonowy – magazyn, jest wpisany do gminnej ewidencji zabytków. Do wniosku dołączono dokumentację, tj. przedstawiony przez inwestora - Społeczną Akademię Nauk w [...] projekt rozbiórki budynków magazynowych, działka nr [...] i [...], obręb: [...], jedn. ewid. [...]ul. [...], [...], opracowany przez mgr inż. S. Z. oraz mgr inż. W. M., oraz ekspertyzę techniczną konstrukcji omawianych budynków magazynowych, sporządzoną przez mgr inż. W. M..

Miejski Konserwator Zabytków w [...], reprezentujący Prezydenta Miasta [...], po przeprowadzonej kontroli budynku na dz. [...] obr. [...]m. [...] wydał w dniu [...] stycznia 2019 r. postanowienie nr [...], w którym wniósł zastrzeżenia do rozbiórki budynku znajdującego się w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...] (oznaczony nr 170), nie wniósł natomiast zastrzeżeń do rozbiórki sąsiedniego budynku (nr [...]). Na to postanowienie zostało złożone zażalenie przez Społeczną Akademię Nauk w [...]. Postanowieniem z dnia [...]maja 2019 r. znak : [...]Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił ww. postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ zażaleniowy wskazał, iż Miejski Konserwator Zabytków w [...] zobligowany będzie do dokonania analizy stanu zachowania pierwotnej formy architektonicznej i materii obiektu położonego na działce nr ew. [...], w odniesieniu do argumentacji znajdującej się w przedłożonym do uzgodnienia materiale dowodowym, a następnie do oceny możliwości przeprowadzenia jego rozbiórki w kontekście konkretnych, zachowanych wartości zabytkowych tejże nieruchomości oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie inwestycji. Zwrócono ponadto uwagę na konieczność odniesienia się przez organ pierwszej instancji do pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 16 lipca 2012 r., w którym organ ten wyraził pozytywne stanowisko odnośnie do rozbiórki powyższego budynku, oraz umorzenia postępowania uzgodnieniowego w sprawie pozwolenia na rozbiórkę budynku magazynowego położonego na działkach nr ew. [...] i [...], oznaczonego w załączonym projekcie rozbiórki nr [...].

Pismem z dnia 5 czerwca 2019 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] jako nowy właściciel przedmiotowych działek powiadomił Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] o podtrzymaniu złożonego przez Społeczną Akademię w [...] zażalenia na postanowienie Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] postanowienie nr [...].

W dniu 13 lipca 2020 r. została przeprowadzona kontrola budynku na działce nr [...] obr. [...]m. [...], z której sporządzono protokół oraz dokumentację fotograficzną.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Miejski Konserwator Zabytków w [...], reprezentujący Prezydenta Miasta [...], postanowieniem z dnia [...]kwietnia 2021 r. nr [...], odmówił uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...] ujętego w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...] oraz umorzył postępowanie uzgodnieniowe dotyczące pozwolenia na rozbiórkę budynku magazynowego na działce [...] i [...] obręb [...] [...]. Organ ten wskazał na fakt sporządzenia na zlecenie Gminy Miasta [...] obszernej dokumentacji dotyczącej stanu zachowania i wartości zabytkowych budynku na działce [...] obręb [...] [...] przy ul. [...] w [...], zawierającej analizy archiwalno-historyczne i ekspertyzy techniczne. Na postawie ww. materiału dowodowego uznano, iż nieruchomość ta, pomimo stwierdzonego uszczerbku substancji materialnej, zachowała wartość historyczną, artystyczną i naukową w skali regionu i kraju. Stwierdzono, iż omawiany obiekt, pełniący historycznie funkcję wozowni, należy do kompleksu tzw. [...] ([...]) Artyleryjskich, posiada starannie opracowaną formę architektoniczną, charakterystyczną dla pruskich zabudowań garnizonowych. Podkreślono, iż obiekt ten zachował jednorodną strukturę, a nieliczne uzupełnienia wątków ceglanych nie wpłynęły na jego formę. Odnotowano ponadto okoliczność przekształcenia sklepień bram, zniszczenie obramowań bocznych drzwi oraz wtórne otynkowanie. Jednocześnie, wskazano, iż sąsiadujący obiekt, zlokalizowany na działkach nr ew. [...] i [...], nie został umieszczony w gminnej ewidencji zabytków, stąd też organ konserwatorski nie posiada kompetencji do zajmowania stanowiska w sprawie jego rozbiórki.

Na powyższe orzeczenie pismem z dnia 3 maja 2021 r. zażalenie wniosła skarżąca spółka, będąca aktualnym właścicielem ww. nieruchomości oraz inwestorem. Skarżąca podniosła, iż w obrębie przedmiotowego zespołu koszarowego znajdują się obiekty o bogatszej formie architektonicznej. Zwrócono ponadto uwagę na fakt wtórnego otynkowania budynku wozowni i zniszczenia cegły klinkierowej poprzez ostukanie jej. Stwierdzono także, iż badania architektoniczne zlecone przez Gminę Miasto [...] nie objęły fundamentów obiektu. Skarżąca podkreśliła przekształcenie pierwotnych otworów bramnych poprzez zastąpienie łuków nadprożami z żelbetu, a także okoliczność, iż organ pierwszej instancji nie odniósł się do uprzedniego pozytywnego stanowiska odnośnie do planowanej rozbiórki, wyrażonego w zaleceniach konserwatorskich z 2012 r. Skarżąca wskazała także, że w opracowaniu Wnioski i wytyczne dotyczące postępowania z budynkiem dawnej wozowni artyleryjskiej [...], sporządzonym przez jednostkę projektową Grupa [...] w grudniu 2019 r. na zlecenie Gminy Miasta [...], dopuszczono ponowne otynkowanie budynku oraz wybicie dodatkowych otworów. Podkreślono, że organ I instancji nie udowodnił w sposób jednoznaczny, iż jest to budynek zabytkowy.

Postanowieniem Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z z dnia [...] października 2021 r. znak: [...] utrzymano w mocy ww. postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu postanowienia Minister podniósł, że z całokształtu akt sprawy, w tym z opracowań sporządzonych przez jednostkę projektową Grupa [...] w grudniu 2019 r., obejmujących analizę archiwalno-historyczną, opis stanu zachowania, badania architektoniczne, inwentaryzację, badania tynków, badania mykologiczne, badania poziomu zasolenia, wynika, iż omawiany budynek wozowni posiada w dalszym ciągu czytelną pierwotną formę architektoniczną, będącą podstawowym nośnikiem jego wartości zabytkowych jako dokumentu historii [...] oraz dzieła architektury- o znacznych walorach. Pomimo dokonanych przekształceń, polegających przede wszystkim na zastąpieniu łukowatych zwieńczeń bram nadprożami z żelbetu oraz wtórnym otynkowaniu pierwotnie ceglanej elewacji, obiekt utrzymał oryginalną bryłę, podstawowe podziały kompozycyjne elewacji oraz bogactwo detalu kształtowanego w cegle, odwołujące się do architektury średniowiecznej (obecnie przykrytego wtórnym tynkiem). O istotnym znaczeniu przedmiotowej nieruchomości dla lokalnej tożsamości kulturowej świadczy objęcie ww. budynku ochroną konserwatorską w ww. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Odnosząc się do argumentu skarżącej, dotyczącego waloryzacji architektury omawianego budynku w kontekście innych zabudowań kompleksu koszarów, organ wskazał, że dawna wozownia na działce nr ew. [...] została umieszczona w gminnej ewidencji indywidualnie, nie zaś jako część zespołu. W związku z powyższym, organ konserwatorski w niniejszym postępowaniu uzgodnieniowym przeprowadził analizę stanu zachowania wartości zabytkowych, w tym walorów artystycznych, w odniesieniu do przedmiotowego budynku.

Organ II instancji podniósł, że zapoznał się z dokumentacją stanu technicznego ww. zabudowy, w tym opracowaniami autorstwa ww. jednostki projektowej, ekspertyzą techniczną mgr. inż. H. K. (grudzień 2019 r.) oraz ekspertyzą techniczną w zakresie konstrukcji sporządzoną przez mgr. inż. W. M. (2018 r.), i doszedł do przekonania, iż opisane w ww. dowodach uszkodzenia materii zabytku nie doprowadziły do utraty wartości zabytkowych omawianego obiektu. Z powyższych opracowań nie wynika, by kapitalny remont obiektu musiał się wiązać z rekonstrukcją większej części substancji materialnej.

Minister stwierdził, że ewentualna konieczność częściowego lub całkowitego odtworzenia elementów drewnianych budynku (więźba dachowa, stropy, stolarka otworowa) nie przesądza o utracie wartości zabytkowych historycznej nieruchomości, albowiem powyższe komponenty budowli podlegają sukcesywnej wymianie w toku wieloletniego funkcjonowania obiektu. W ekspertyzie sporządzonej przez mgr. inż. H. K. stwierdzono, iż mury zewnętrzne budynku są w zadawalającym stanie i nie wykazują znacznych uszkodzeń. Odspojenia cegieł mają charakter lokalny, zaś zaprawa w spoinach jest wypłukana jedynie powierzchniowo.

Odnosząc się do argumentu zawartego w zażaleniu odnośnie do kwestii ponownego otynkowania ww. budynku oraz wybicia w nim dodatkowych otworów, które - w przekonaniu skarżącej - dopuszczono w opracowaniu Wnioski i wytyczne dotyczące postępowania z budynkiem dawnej wozowni artyleryjskiej [...], autorstwa jednostki projektowej Grupa [...], wskazać należy, iż opinia ta nie przesądza, iż pierwotne ceglane lico przedmiotowego obiektu, ze względów technicznych, powinno być pokryte tynkiem. W opracowaniu tym stwierdzono, że w celu ustalenia dalszego postępowania z ceglanymi elewacjami wozowni, należy wykonać w ich obrębie badania konserwatorskie. W naturalnych odkrywkach powstałych w tynku widoczne są liczne nasieki, pokrywają one prawdopodobnie całą powierzchnię ceglanej elewacji. Ze względu na właściwości cegły klinkierowej uzupełnienie ubytków jest problematyczne i może być nieskuteczne technologicznie. Po przeprowadzeniu badań i określeniu zakresu występowania ubytków w elewacji, podczas komisji konserwatorskiej należy podjąć decyzję o przywróceniu ceglanego lica ścian, bądź o ponownym zatynkowaniu budynku. Kwestia ewentualnego wybicia dodatkowych otworów elewacyjnych w- budynku, lub powiększenia istniejących, nie jest zagadnieniem natury konserwatorskiej. Została ona podniesiona w ww. opracowaniu przy rozważaniu kwestii możliwej adaptacji budynku.

Organ przyznał, iż strona uzyskała uprzednio pozytywne stanowisko organu ochrony zabytków odnośnie do możliwości rozbiórki przedmiotowego obiektu. Zostało ono wyrażone w piśmie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 16.07.2012 r., sygn. [...]. W dokumencie tym wskazano, iż ww. zabudowa, określona jako budynek położony na działce nr ew. [...] i [...] [...] w [...] przy ul. [...], jest ujęta w gminnej ewidencji zabytków i została objęta ochroną w powyżej wskazanym miejscowym planie. Organ ochrony zabytków stwierdził, iż nie wnosi zastrzeżeń do rozbiórki powyższej zabudowy. Jednakże Minister wskazał, że opinia ta wydana została w odmiennym stanie prawnym, tj. przed włączeniem omawianego obiektu do gminnej ewidencji zabytków w rozumieniu aktualnych przepisów prawa, obligujących do uzgadniania z organem konserwatorskim pozwolenia na rozbiórkę w myśl art. 39 ust. 3 p.b. tj. przed założeniem obecnej gminnej ewidencji zabytków dla miasta [...], przyjętej zarządzeniem Prezydenta Miasta [...] z dnia 12 września.2017 r. nr [...], a także przed gruntownym rozpoznaniem powyższego budynku przez organ ochrony zabytków, możliwym dzięki jego kompleksowemu przebadaniu (pod kątem historycznym, architektonicznym i konserwatorskim) przez ww. jednostkę projektową, przeprowadzonym na zlecenie Gminy Miasta [...] w grudniu 2019 r.

Powyższe postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] czerwca 2021 r zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], która postawili zarzuty:

- uchylenia się od rozpoznania istoty sprawy,

- naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez brak wnikliwego rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

- naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego i w konsekwencji błędne przyjęcie, że w sprawie istnieją przesłanki do nieuzgodnienia wydania pozwolenia na rozbiórkę dla budynku zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obr. [...]m. [...] przy ul. [...] w [...] ujętego w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...];

- naruszenia art. 39 ust. 3 i ust. 4 p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od organu.

W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podniosła, że przedmiotowa nieruchomość, na której jest posadowiony budynek będący przedmiotem sprawy do 2007 r. była własnością Miasta [...]. W dniu 30 listopada 2007 r. Miasto [...] dokonało sprzedaży tej nieruchomości, a w § 6 aktu notarialnego sprzedaży z 30 listopada 2007 r., w którym zastrzegło dla siebie prawo odkupu nieruchomości na maksymalny okres 5 lat od dnia 30 listopada .2007 na wypadek niedotrzymania terminu rozpoczęcia zagospodarowania nieruchomości. Termin do odkupu nieruchomości minął w 2012 r. Od dnia sprzedaży nieruchomości przez Miasto w okresie odkupu oraz po wygaśnięciu tego prawa nieruchomość niszczała i była kompletnie niezagospodarowania. Dopiero, gdy pojawiły się koncepcje zagospodarowania nieruchomości przez byłego właściciela Miasto nagle dokonało wpisu nieruchomości do Gminnej Ewidencji Budynków we wrześniu 2017 r. - data ta wynika wprost z treści postanowienia Ministra. Zdaniem skarżącej spółki stanowisko Miasta w zakresie uznania obiektu za zabytkowy nie zasługuje na uwzględnienie, bo przecież samo Miasto sprzedało ten obiekt, przez 12 lat poprzedni właściciel nie zagospodarował terenu, a samo Miasto, które w umowie sprzedaży zastrzegło prawo odkupu (na maksymalny okres 5 lat), z tego prawa nie skorzystało i doprowadziło do jego wygaśnięcia z mocy prawa.

Ponadto skarżąca wskazała, że postanowienie I instancji zostało sporządzone zostało przede wszystkim w oparciu o dokumentację wykonaną przez GRUPĘ [...]. Dokumentacja ta operuje daleko idącymi uogólnieniami, oraz hasłowymi stwierdzeniami nie mającymi pokrycia w rzeczywistości, mającymi na celu podniesienie wartości zabytkowych obiektu. Podmiot sporządzający opinię nie był na przedmiotowym obiekcie, nie dokonał bezpośredniego oglądu obiektu, nie był na terenie działki nieruchomości na której obiekt się znajduje, nie dokonał wizji lokalnej wnętrza obiektu.

Skarżąca ponownie podniosła, że dach oraz wszystkie stropy nie nadają się do naprawy, drewno z nich nie może być wykorzystane jako budulec przy naprawie. Posadzka jest zniszczona i zdegradowana - kwalifikuje się do całkowitej wymiany wraz z warstwą gruntu (wieloletnie użytkowanie pomieszczeń jako warsztatów samochodowych przez poprzednich użytkowników). Istniejące kanały samochodowe są wypełnione wodą, a istnieje duże ryzyko, iż również fundamenty są w znacznym stopniu spenetrowane wodą i w nieznanym stanie (nie było badań odkrywki fundamentów w badaniach zleconych przez Grupie [...], ponadto badania gruntu jakie przeprowadziła Grupa [...] odbyły się poza obrębem działki na którym znajduje się budynek wozowni - gdyż nikt z tej Grupy nie zwrócił się o możliwość wejścia na nieruchomość). Historyczny budulec - czerwona cegła klinkierowa - nie nadają się do ponownego wykorzystania: wszystkie cegły klinkierowe zostały obtłuczone przy tynkowaniu. Obiekt jest w znacznym stopniu przekształcony - nastąpiła likwidacja pierwotnych otworów bramnych i wprowadzenie w miejsce pierwotnych przysklepień łukowych nadproży żelbetowych. Obiekt posiada w znacznym stopniu zniszczoną elewację (nasieki, ubytki cegły, wykucia), które spowodowały wynikające z przedstawionej przez Miasto [...] dokumentacji ponowne otynkowanie budynku, oraz zmianę (wybicie) dodatkowych otworów.

W ocenie strony skarżącej przy obecnym stanie zachowania obiektu, przeprowadzenie przy nim prac remontowych doprowadziłoby do stworzenia makiety zabytku, z bardzo niewielkim zachowaniem oryginalnej substancji zabytkowej, odbiegającego swoją formą (gł. wykończenie elewacji) od jego historycznego wyglądu. Sama ww. opinia w wnioskach i wytycznych przewiduje otynkowanie budynku, oraz zmianę (wybicie) dodatkowych otworów - a więc utratę tych cech "architektonicznego założenia" w postaci " czerwonej cegły klinkierowej". Ponadto deklarowana przez organ I instancji chęć zachowania układu dawnych koszar stoi w sprzeczności z polityką Miasta [...], która dopuściła do realizacji w obrębie zespołu nowej zabudowy mieszkaniowej, a nawet typowego sklepu wielkopowierzchniowego "[...]", co dokumentują załączone do zażalenia zdjęcia. Obiekt, którego dotyczy sprawa dopiero we wrześniu 2017 (po 10 latach od sprzedaży obiektu przez Miasto [...]) został wpisany do ewidencji zabytków - już po tym jak wokół została zrealizowana sprzedaż nieruchomości i ich zabudowa prowadząca do degradacji tego układu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).

Skarga nie mogła zostać uwzględniona, zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, utrzymujące w mocy postanowienie Miejskiego Konserwator Zabytków w [...], działającego w imieniu Prezydenta Miasta [...], odmawiające uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...] ujętego w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...] oraz umarzające postępowanie uzgodnieniowe dotyczące pozwolenia na rozbiórkę budynku magazynowego na działce [...] i [...] obręb [...] [...].

Podkreślić należy, że materialną podstawą prawną działania organu jest przepis art. 39 ust. 3 p.b.. Przepis ten stanowi, że stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków..

Postępowanie uzgodnieniowe, o którym mowa w art. 39 ust. 3 p.b. dotyczy obiektu ujętego w gminnej ewidencji zabytków na podstawie art. 22 ust. 5 u.o.zo.z.. Ujęcie zabytku w gminnej ewidencji zabytków następuje wskutek wskazania określonego obiektu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i przypisania mu w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków wartości zabytkowej. Umieszczając zabytek w gminnej ewidencji zabytków, organ gminy urzędowo stwierdza, że obiekt ten charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. II OSK 2189/13).

W sytuacji, gdy organ konserwatorski w ramach uzgodnienia wypowiada się w sposób merytoryczny odnośnie przedstawionych mu rozwiązań projektowych, to w pierwszym rzędzie musi wziąć pod uwagę przyczyny, które stały za wyrażoną pierwotnie przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wolą poddania ochronie określonego zabytku (objętego porozumieniem). W konsekwencji organ konserwatorski nie może uzgodnić planowanych przez inwestora robót budowlanych, których następstwem będzie pozbawienie zabytku nieruchomego jego dotychczasowej wartości.

Istotą wymogu uzgodnienia konserwatora zabytków jest uzyskanie oceny wyspecjalizowanego organu administracji czy roboty budowlane nie będą skutkowały naruszeniem wartości zabytkowych obiektu.

Postanowienia wydane na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 3 p.b. oparte są na uznaniu administracyjnym. Oznacza to, że przed wydaniem postanowienia organ powinien uwzględnić okoliczności sprawy i dać temu wyraz w uzasadnieniu odnosząc się do wartości zabytkowej obiektu. Zauważyć trzeba, że obowiązujące przepisy nie wskazują przypadków, w których należy wydać postanowienie uzgadniające rozbiórkę oraz przypadków uzasadniających odmowę uzgodnienia, to przyjąć należy, że ocena ta powinna każdorazowo opierać się na ustaleniach dokonanych przez organ ochrony konserwatorskiej w konkretnej sprawie. Z tego względu sądowa kontrola postanowienia wydanego na podstawie art. 39 ust. 3 p.b. jest ograniczona do zbadania, czy nie nosi ono cech dowolności. Postanowienie o odmowie uzgodnienia rozbiórki może być przez sąd uchylone w przypadku stwierdzenia, że zostało wydane z takim naruszeniem przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, zaś naruszenie to będzie miało miejsce wówczas, gdy organ pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Oceniając prawidłowość zastosowania przepisów postępowania należy zaś mieć na uwadze, że ochrona zabytków, w rozumieniu art. 4 pkt 1-6 u.o.z.o.z. obejmuje ogół działań podejmowanych w odniesieniu do zabytków w celu zachowania ich wartości zabytkowej. Ogólny charakter powołanego przepisu rodzi po stronie organu konserwatorskiego obowiązek wykazania, na czym dokładnie polega ochrona w każdej indywidualnej sprawie. Przepis art. 4 powołanej ustawy nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy do wydawania przez organy konserwatorskie rozstrzygnięć o charakterze władczym (reglamentacyjnym), skutkujących ograniczającą ingerencją w zespół uprawnień przysługujących właścicielowi lub użytkownikowi zabytków. Zdefiniowana w ww. regulacji ochrona zabytków prowadzić zatem powinna do zrównoważonego rozwoju rodzimej zabudowy (wyważonego przenikania się przestrzeni współczesnej i zabytkowej), przy założeniu, że o wartości obiektów zabytkowych decyduje przede wszystkim to, że są one przekazami określonych znaczeń (świadectwa). Chodzi bowiem o utrwalenie i przekazanie pamięci o ludziach, procesach, wydarzeniach czy wyobrażeniach przez te obiekty w różnorodny sposób reprezentowanych. Tym samym w zależności od specyfiki zabytku oraz znaczeń mu przypisanych będzie ona wymagała bądź zachowania go w stanie nienaruszonym, bądź częściowego, a nawet zupełnego przekształcenia.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Argumentacja organu dotycząca wartości historycznej i architektonicznej przedmiotowego obiektu zasługuje w pełni na aprobatę i prowadzi do uznania zasadności odmowy udzielenia zgody na rozbiórkę omawianego obiektu.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że przedmiotowa inwestycja dotyczyła rozbiórki budynku dwóch budynków. Słusznie organy uznały, a strona skarżąca tego nie neguje, że Budynek zlokalizowany na działce nr ew. [...] i [...] obr. [...]m. [...] przy u!, [...] nie jest wpisany do rejestru zabytków oraz nie figuruje w Wojewódzkiej i Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...]. Dlatego ze względu na brak kompetencji dotyczących zajęcia stanowiska w sprawie rozbiórki ww. budynku, słusznie organy konserwatorskie umorzyły postępowanie dotyczące tej części złożonego wniosku.

Natomiast Budynek garnizonowy - magazyn zlokalizowany na działce nr ew. [...] obr. [...]m. [...] przy ul. [...] w [...] objęty jest ochroną prawną na podstawie art. 7 ust. 4 i art. 22 u.o.z.o.z. jako obiekt figurujący w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...], przyjętej Zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia 21 października 2014 r. w sprawie przyjęcia Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...] ze zmianą wykazu obiektów: Zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia 12 stycznia 2016 r. w sprawie zmiany wykazu obiektów ujętych w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...], Zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta [...] z 12 września 2017 r. w sprawie zmiany wykazu obiektów ujętych w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...] i Zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia 27 lipca 2020 r. w sprawie zmiany wykazu obiektów ujętych w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...] oraz ujęty w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego "[...]" zatwierdzonym w dniu uchwałą nr [...] z dnia 24 października 2008 r.

Podkreślić należy, że mylnie Minister wskazał, że ww. budynek został umieszczony w Gminnej Ewidencji Zabytków zarządzeniem Prezydenta Miasta [...] z dnia 12 września 2017 r. Nr [...], gdyż został on uwzględniony już w Zarządzeniu Prezydenta Miasta [...] z dnia 21 października 2014 r. Nr [...] w sprawie przyjęcia Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...], lecz nie ma to wpływu na prawidłowość wydanych rozstrzygnięć.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 4. u.o.z.o.z., ochrona zabytków polega w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków oraz udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków.

W niniejszej sprawie organy konserwatorskie przeprowadziły dwukrotne oględziny omawianego obiektu, wzięły pod uwagę przedstawione przez inwestora dokumenty, to jest ekspertyzę techniczną konstrukcji omawianego budynku, sporządzona przez mgr inż. W. M. w 2018 r., ekspertyzę techniczna stan omawianego budynku sporządzoną przez mgr inż. H. K. w 2019 r. Organy oparły się także na sporządzenia na zlecenie Gminy Miasta [...] obszernej dokumentacji dotyczącej stanu zachowania i wartości zabytkowych budynku na działce [...] obręb [...] [...] przy ul. [...] w [...] przez Grupę [...], t.j.:

- analizie archiwalno-historycznej oraz analizie wartości zabytkowych omawianego budynku,

- badaniach architektonicznych omawianego budynku,

-badaniach mikologicznych ilości i jakości strzępków grzybów w tym budynku;

- stanie zachowania wraz z dokumentacją fotograficzną budynku,

- inwentaryzacji architektonicznej oraz inwentaryzacji uszkodzeń ww. budynku,

- badaniu tynków elewacyjnych i wewnętrznych budynku,

- sprawozdaniu z badań stanu zasolenia oraz zawilgocenia murów budynku,

- wniosków i wytycznych dotyczących postępowania z tym budynkiem.

Powyższe opracowanie zostało wykonane przez mgr inż. J. W., mgr inż. arch. M.T., mgr historii sztuki K. T. i mgr historii sztuki J. M.w 2019 r.

Ponadto w aktach sprawy znajduje się opinia geotechniczna z rozpoznania warunków gruntowo-wodnych w rejonie omawianego budynku, sporządzona w 2019 r. przez mgr M. T..

Słusznie organy ustaliły, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowy budynek pochodzący z początku XX w. stanowi część historycznego założenia, którego początki budowy sięgają końca XIX w. Powstał wówczas kompleks budynków [...] - [...] nazwany tak od koloru użytej do budowy czerwonej cegły. Na działce zbliżonej kształtem do prostokąta wzniesiono kompleks szeregu budynków o konkretnym, wojskowym przeznaczeniu, ściśle związanym z prawidłowym funkcjonowaniem całego garnizonu oraz towarzyszącą infrastrukturą, takich jak budynki mieszkalne i oficerskie, magazyny, wozownie, szpital, kasyno, itp. Budynki powstały w zwartej zabudowie z usytuowanym placem w środkowej części działki i podzielone były na poszczególne sekcje - koszary piechoty i koszary artylerii, które na trwałe wpisały się w krajobraz [...]. Głównymi cechami zabudowań była wykorzystywana do budowy cegła klinkierowa w kolorze czerwonym, stosowanie spójnych detali architektonicznych oraz dbałość o walory estetyczne. Kompleks [...] artyleryjskich zachował się do naszych czasów w niemal niezmienionej formie, a po wojnie budynki, zostały częściowo odbudowane i odrestaurowane. Obecnie mieszczą się w nich szpital, szkoła, magazyny, biura i inne. Przedmiotowa wozownia wraz z drugim analogicznym budynkiem usytuowanym symetrycznie względem osi przebiegającej przez środek placu, po jego wschodniej i zachodniej stronie stanowiła część kompleksu wozowni - [...]. W centrum założenia znajdował się plac z drogami dojazdowymi wyłożonymi kostką brukową. Oba budynki założone były na planie prostokąta i charakteryzowały się z niewielkim występem muru na północnych ścianach. Obecnie drugi budynek wozowni całkowicie utracił swoją historyczną formę zaś omawiany obiekt przez dekady nie ulegał większym zmianom. W 1929 r. dobudowano jedno, bezpośrednio przylegające do niego zabudowanie. Budynek pomimo, iż stanowił jeden z obiektów zaplecza technicznego został szczegółowo opracowany: detal architektoniczny, oścież otworów okiennych, drzwiowych. Zarówno bryła budynku, elewacje jak i jej podziały są charakterystyczne dla pruskich zabudowań garnizonowych. Budynek wzbogacony został o pseudo ryzality obejmujące południowy oraz północny kraniec wozowni. Elewacje zostały opracowane w cegle klinkierowej, z założeniem ekspozycji ceglanego lica. Ościeża otworów drzwiowych i okiennych zostały wymurowane przy użyciu ceglanych kształtek w formie dekoracyjnej. Używając kształtek ceglanych wykonano łuki ostre, nadproża zamknięte łukiem odcinkowym, głowice lizen, wnęki na "tarcze herbowe" zagłębienia, gzyms kostkowy u szczytu elewacji. Z dużą precyzją została opracowana fuga eksponująca wątek ceglany. Elewacje stanowią liczne płyciny umieszczone na wschodnich i zachodnich ścianach pseudoryzalitów, znajdujących się w południowej oraz północnej części budynku, niektóre płyciny posiadają charakterystyczną formę tarcz herbowych. Wnętrze wozowi zostało również szczegółowo opracowane. Portale drzwiowe murowane z klinkierowych kształtek zostały w narożach ościeży zaoblone tworząc element dekoracyjny. Strop na poziomie parteru wozowni został wsparty metalowymi słupami zwieńczonymi głowicą o uproszczonej lecz dekoracyjnej formie. Stolarka okienna (trzy rodzaje) i drzwiowa została opracowana z dużą dokładnością podobnie, jak zachowane pierwotne mechanizmy do otwierania okien. Niektóre kraty okienne stanowią wartościowy elementem obiektu podobnie jak kostka brukowa znajdująca się przy południowej stronie budynku.

Słusznie organy wskazały, że omawiany budynek garnizonowy - magazyn przedstawia dużą wartość historyczną i architektoniczną w kontekście pojedynczego obiektu ale również w kontekście całego założenia stanowiącego element zabudowań [...], koszar w aspekcie [...] i sieci koszar pruskich znajdujących się współcześnie na terenie [...].. Analiza architektoniczna założenia pozwala dostrzec, że podstawowym elementem łączącym zastosowany budulec jest czerwona cegła klinkierowa, powtarzające się podziały architektoniczne, jednorodny detal architektoniczny, dbałość o szczegół oraz ułożenie ekspozycji wątku ceglanego. Budynek zachował jednorodną strukturę a dokonane nieliczne uzupełnienia wątków ceglanych nie wpłynęły na jego formę. Dokonano zmian przy sklepieniach bram przedmiotowego obiektu ale zachowały się obramowania boczne drzwi. Dodatkowo elewacje zostały otynkowane wtórnie, widoczne liczne ubytki odsłaniają starannie opracowany wątek ceglany w układzie pasowym główka - wozówka. Niestety bliźniaczy budynek wozowni został w dużej mierze przekształcony: na obiekcie wykonano ocieplenie oraz pokryto go tynkiem tracąc detal architektoniczny.

Słuszne jest stanowisko organu II instancji, że omawiany budynek wozowni posiada w dalszym ciągu czytelną pierwotną formę architektoniczną, będącą podstawowym nośnikiem jego wartości zabytkowych jako dokumentu historii [...] oraz dzieła architektury o znacznych walorach. Pomimo dokonanych przekształceń, polegających przede wszystkim na zastąpieniu łukowatych zwieńczeń bram nadprożami z żelbetu oraz wtórnym otynkowaniu pierwotnie ceglanej elewacji, obiekt utrzymał oryginalną bryłę, podstawowe podziały kompozycyjne elewacji oraz bogactwo detalu kształtowanego w cegle, odwołujące się do architektury średniowiecznej (obecnie przykrytego wtórnym tynkiem).

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, sporządzone na zlecenie Miasta [...] opracowanie dotyczące omawianego budynku w sposób pełny i bardzo wyczerpujący opisuje zarówno historię omawianego budynku, jego stan aktualny jak i wartości , które winny być chronione. Bezsporne jest, że przedmiotowy budynek jest w złym stanie technicznym, co wynika zarówno z ekspertyz przedstawionych przez skarżącą spółkę, jak i z powyższego postepowania oraz wyników oględzin. Jednakże słusznie Minister wskazał, ten stan budynku doprowadził do utraty wartości zabytkowych omawianego obiektu. Bezsporne jest, że budynek wymaga kapitalnego remontu, nie wynika z tego jednak, jak wskazuje strona skarżąca, że tenże remont doprowadziłby do cyt. "stworzenia makiety zabytku". Ewentualna konieczność częściowego lub całkowitego odtworzenia elementów- drewnianych budynku (więźba dachowa, stropy, stolarka otworowa) nie przesądza o utracie wartości zabytkowych historycznej nieruchomości, szczególnie, że, jak wyżej wskazano, o tej wartości głównie świadczy oryginalnie zachowana bryła czy podstawowe podziały kompozycyjne elewacji. Ma rację także organ odwoławczy, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie zostało przesądzone w omawianym opracowaniu, że budynek winien być otynkowany. Kwestia możliwości uzupełnienia ubytków cegły klinkierowej winna zostać podjęta po przeprowadzeniu bardziej szczegółowych badań związanych z budynkiem. Szczególnie, ze w ekspertyzie spo0rządzonej przez mgr. inż. H. K. stwierdzono, że odspojenia cegieł mają charakter lokalny, zaś zaprawa w spoinach jest wypłukana jedynie powierzchniowo.

Sąd nie podziela zarzut ów skarżącej, że omawiane opracowanie Grupy [...] ma charakter ogólnikowy. W ocenie Sądu jest więcej niż wyczerpujące. Znajdująca się w tym opracowaniu dokumentacja zdjęciowa przeczy temu, że przy sporządzaniu opracowania nie dokonano oglądu obiektu.

Odnosząc się do kwestii lokalizacji na terenie dawnych koszar nowej zabudowy mieszkaniowej czy usługowej ("[...]"), należy wskazać, że przedmiotowy obiekt został umieszczony w gminnej ewidencji zabytków indywidualnie, a nie jako część zespołu. Dlatego też przekształcenia terenu [...] nie mają wpływu na ocenę wartości zabytkowych omawianego obiektu.

Odnosząc się do obszernych zarzutów dotyczących braku dbałości o obiekt przez jednego z poprzednich jego właścicieli – Miasto [...] – podkreślić należy, że są one bezpodstawne, albowiem powyższa okoliczność jest irrelewantna dla rozstrzygnięć wydanych w niniejszej sprawie. Opieka nad zabytkiem ma charakter zindywidualizowany. Odpowiedzialny za jej realizację jest bowiem aktualny dysponent zabytku, czyli jego aktualny właściciel lub posiadacz. Wpisanie budynku do gminnej ewidencji zabytków nakłada na właścicieli lub użytkowników obowiązek przestrzegania rygorów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ustanowiony w art. 5 ustawy o ochronie zabytków obowiązek sprawowania przez właściciela opieki nad zabytkiem rozumiany musi być w ten sposób, że rola dysponenta zabytku sprowadza się do starannego postępowania w stosunku do zabytku, jak najdłuższego utrzymania zabytku w jak najlepszym stanie oraz jak najlepsze jego wykorzystanie dla dobra ogółu ze względu na jego walory historyczne czy naukowe. Zabytek przestaje być tylko i wyłącznie prywatnym dobrem jego właściciela, którego interesy zostają z tego względu wyraźnie ograniczone, zaś treść ustawowego ograniczenia sygnalizuje przepis art. 140 k.c. (por. prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2009 r., I SA/Wa 48/09; z dnia 7 listopada 2012 r., I SA/Wa 963/12; z dnia 8 listopada 2012 r., I SA/Wa 731/12 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2009 r., II OSK 890/10).

W ocenie Sądu bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest treść pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 16 lipca 2012 r. Po pierwsze pismo to zostało wydane jeszcze przed włączeniem omawianego zabytku do gminnej ewidencji zabytków, a po drugie to właśnie dopiero w niniejszej sprawie, po wpływie wniosku Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. o zajęcie art. 39 ust. 3. p.b.. stanowiska w sprawie wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę omawianego obiektu, organy konserwatorskie przeprowadziły szczegółowe postępowanie wyjaśniające, odnoszące się także do wartości zabytkowych omawianego obiektu.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ odwoławczy, wbrew zarzutom skarżącej, nie dopuścił się również obrazy unormowań zawartych w przepisach art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.

Dokonując analizy zarówno zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a.). Ponadto, zdaniem Sądu, organy, wydając oba sporne postanowienia oparły się na materiale zgromadzonym w sprawie. Organy dokonały również wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu, oceniając przy tym w sposób pełny znaczenie i wartość poszczególnych dowodów i argumentów strony dla toczącej się sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy - zdaniem Sądu - uznać, iż w zaskarżonym postanowieniu brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organ odwoławczy poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi przeprowadzenie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zasługuje na aprobatę, zaś postawione zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z organem , uzasadnioną interesem skarżącej.

Podkreślić trzeba, że wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów pozwala organowi na dokonanie własnej oceny wartości poszczególnych dowodów. Organy ochrony konserwatorskiej są zobowiązane do ochrony zabytków, która w rozumieniu art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami polega na podejmowaniu działań służących zachowaniu wartości zabytkowych, przy wykorzystaniu przysługujących organom środków i instrumentów o charakterze władczym. Zły stan techniczny obiektu nie przesądza o utracie wartości zabytkowej, gdyż w świetle art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, każda z form ochrony zabytków, o której mowa w art. 7 ustawy o ochronie zabytków, podlega ochronie bez względu na stan zachowania zabytku (art. 6 ust. 1 ww. ustawy). Rozbiórkę zabytku uzasadnia stwierdzenie takiego rozmiaru zniszczenia obiektu zabytkowego, który łączy się z uznaniem, że obiekt nie przedstawia już żadnych wartości historycznych, artystycznych lub naukowych, bowiem nie da się go zachować. Jeśli się uwzględni powyższe, to nie może budzić wątpliwości, że przedstawiona przez skarżących argumentacja poparta dokumentacją fotograficzną trafnie zostały uznane przez Ministra za niedające uprawnionych podstaw do uzgodnienia projektu rozbiórki omawianych obiektów. Zdaniem Sądu, organy zasadnie przyjęły, że omawiane obiekty nadal posiadają wartości chronione prawnie wyłączające jego całkowite unicestwienie (rozbiórkę).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 18 kwietnia 2018 r., II OSK 1446/16, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że tylko szczególnie uzasadnione powody powinny stać za tym, by w drodze uzgodnienia zostały zatwierdzone projektowane przez inwestora roboty budowlane, których następstwem będzie nie tylko utrata przez zabytek nieruchomy jego dotychczasowej wartości, które ujęcie w ewidencji miało za zadanie chronić, ale również doprowadzenie do likwidacji zabytku nieruchomego.

Podkreślić należy, że ocena czy obiekt nadal zachował wartość historyczną, artystyczną lub naukową, pozostaje w kompetencji właściwych organów ochrony zabytków. Natomiast naczelnym organie administracji publicznej zarządzającym tym działem, jest Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, posiadający niezbędną wiedzę specjalistyczną pozwalającą samodzielne ustalić istnienia lub braku wartości historycznej, artystycznej lub naukowej zabytku.

Skarżąca spółka neguje także pośrednio okoliczność umieszczenia omawianego budynku w gminnej ewidencji zabytków. Wskazać należy, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że ujęcie zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji jest aktem, który podlega kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 14 września 2012 r. sygn. II OSK 1950/12). Sprzeciwiając się stanowisku przyjętemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) oraz wojewódzkiego konserwatora zabytków, którego skutkiem prawnym było włączenie karty adresowej zabytku do zbioru ewidencyjnego, właściciel zabytku nieruchomego może w złożonej skardze do sądu administracyjnego kwestionować zasadność jego ujęcia w ewidencji, co w zasadniczy sposób będzie obejmowało kwestię oceny, czy interes społeczny wymaga, by wartość historyczna, artystyczna lub naukowa określonego obiektu nakazywała jego zachowanie poddać reglamentacji polegającej na wyłączeniu z zakresu uprawnień, jakie przysługują każdemu właścicielowi rzeczy, prawa do swobodnego nim dysponowania i korzystania. Sąd podziela jednocześnie stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 18 sierpnia 2016 r. sygn. II OSK 2909/14, zgodnie z którym w postępowaniu uzgodnieniowym nie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie zasadności ujęcia zabytku w gminnej ewidencji zabytków. Twierdzenie, że obiekt ujęty w tejże ewidencji faktycznie nie jest zabytkiem, albowiem nigdy nie posiadał rzeczywistej wartości zabytkowej albo też ją utracił powinno być, co do zasady, podnoszone w odpowiednim postępowaniu zmierzającym do zmiany gminnej ewidencji zabytków w zakresie skreślenia z niej obiektu, który nie powinien w świetle przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami dłużej w niej figurować. Stwierdzenie podstaw pozwalających na przypisanie określonemu obiektowi nieruchomemu wartości zabytkowych stanowi element faktyczny sprawy wyznaczenia obiektu do ujęcia go w gminnej ewidencji zabytków, która ma charakter sprawy administracyjnej (sprawy z zakresu administracji publicznej) cechującej się odrębnością podmiotową i przedmiotową od sprawy dotyczącej pozwolenia na budowę (rozbiórkę), w której określone zamierzenie budowlane podlega wyłącznie uzgodnieniu przez organ konserwatorski.

Odnosząc się natomiast do zarzut skarżącej spółki, że organy nie zajęły stanowiska w terminie, o którym mowa w art. 39 ust. 4 p.b., wskazać należy, że wydanie przez organ współdziałający "kolejnych uzgodnień" (po uchyleniu pierwszego postanowienia uzgadniającego) przez organ odwoławczy albo przez organ pierwszej instancji, któremu organ odwoławczy przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, nie jest już skrępowane trzydziestodniowym terminem (i to bez względu na sposób określenia początku jego biegu), gdyż w toku postępowania zmierzającego do weryfikacji pierwotnego rozstrzygnięcia o braku uzgodnienia dla przedmiotowej inwestycji, konstrukcja "milczącej zgody" (z art. 39 ust. 4 zdanie drugie p.b.) nie może już znaleźć zastosowania, skoro organ wydając pierwsze postanowienie w terminie 30 dni, milczenie przerwał.

Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.