Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 162/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 8 pkt 2, art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a, art. 18 ust. 11 pkt 1, art. 46 ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1356
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jednolity
article: art. 105 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant st.sekr.sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2014 r. sprawy ze skargi M. [...] B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącej kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Skarżąca M. [...] B., działając za pośrednictwem pełnomocnika procesowego, wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] listopada nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2013 r. wydaną w przedmiocie cofnięcia zezwolenia nr [...] z dnia [...] 2009 2009 r. na sprzedaż w sklepie pod adresem: [...] napojów alkoholowych zawierających od 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.

Sąd orzekał w sprawie w następującym stanie faktycznym wynikającym z łącznie czytanych uzasadnień organów obydwu instancji.

Prezydent Miasta P. w dniu [...] 2009 2009 r. wydał dla M. [...] B. (prowadzącej przedsiębiorstwo: [...]) trzy zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie pod adresem: [...]; odpowiednio:

- zezwolenie nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży,

- zezwolenie nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży,

- zezwolenie nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.

Organ zastrzegł w treści zezwoleń, że każde z nich jest ważne w okresie od [...] 2009 r. do [...] czerwca 2013 r.

W dniu 22 sierpnia 2012 r. – w wyniku skierowania do organu przez Komendanta Miejskiego Policji w P. wniosku o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu – organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia wyżej opisanych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, wskazując jako powód wszczęcia postępowania fakt sprzedaży w sklepie przy ul. [...] w [...] w dniu [...] maja 2012 r. alkoholu osobie, której zachowanie wskazywało na stan nietrzeźwości.

Kolejnymi decyzjami z dnia [...] 2013 r. znak [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) oraz art. 18 ust. 10 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1356 [z późn. zm.] - dalej: ustawa o wychowaniu w trzeźwości) cofnął trzy zezwolenia z dnia [...] 2009 r. na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie wskazanym w tych decyzjach, zawierających odpowiednio: do 4,5% alkoholu oraz piwa (nr [...]), powyżej 4,5% do 18% alkoholu - z wyjątkiem piwa (nr [...]) i powyżej 18% alkoholu (nr [...]), a przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.

W analogicznych uzasadnieniach trzech decyzji organ I instancji wyjaśnił, że powodem cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu była sprzedaż w placówce handlowej - sklepie [...] przy ul. [...] w [...] alkoholu osobie nietrzeźwej. Organ omówił materiał dowodowy – głównie bazujący na treści wniosku Komendanta Miejskiego Policji w P. i materiałów policyjnych dotyczących czynności służbowych podjętych w dniu [...] maja 2012 r., a przede wszystkim przesłuchaniu policjantów, którzy w ramach tych czynności zatrzymali nietrzeźwego klienta sklepu, a którym to zeznaniom organ dał wiarę, jako rzeczowo odzwierciedlającym przebieg zdarzeń – dotyczący zdarzenia z dnia [...] maja 2012 r., kiedy to miała miejsce w wyżej opisanej placówce sprzedaż przez pracownika sklepu M. M. (obecnie: [...]) alkoholu - wódki [...] o pojemności [...] l klientowi. K., którego zachowanie wskazywało, że znajdował się w stanie nietrzeźwości, a w wyniku badania alkometrem po ujawnieniu zakupu ustalono, że zawartość alkoholu w wdychanym powietrzu wynosiła 0,5 mg/l (1,11 ‰). Organ wyjaśnił, że powołana ustawa o wychowaniu trzeźwości określa, iż stan nietrzeźwości zachodzi, gdy zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu wynosi powyżej 0,25 mg/l, a ustawowa norma został w tym wypadku przekroczona dwukrotnie. Zdaniem organu na stan nietrzeźwości klienta sklepu wskazywało charakterystyczne zachowanie osoby nietrzeźwej: chwiejny, niepewny krok i wyczuwalna woń alkoholu, co zwróciło uwagę funkcjonariuszy Policji i stanowiło podstawę do poddania tej osoby badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. W ocenie organu, sprzedawca placówki handlowej nie dopełnił obowiązku zachowania szczególnej staranności przy sprzedaży alkoholu, wobec czego zaistniała przesłanka z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a powołanej ustawy do obligatoryjnego cofnięcia udzielonych zezwoleń na sprzedaż poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych.

W trzech równobrzmiących odwołaniach od poszczególnych decyzji z dnia [...] 2013 r. M. B., reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, domagała się uchylenia zaskarżonych decyzji, kwestionując prawidłowość poczynionych ustaleń faktycznych w zakresie możliwości stwierdzenia przez sprzedawcę, że klient kupujący alkohol był w stanie nietrzeźwości oraz zarzucając błędną wykładnię przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a, co organ poczynił bez powiązania z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, jak i zignorował fakt umorzenia dochodzenia w sprawie popełnienia przez sprzedawcę czynu zabronionego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji dotyczącą cofnięcia zezwolenia nr [...].

Bazując na tożsamych ustaleniach faktycznych, jak poczynione przez organ I instancji, Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie miało miejsce zdarzenie uzasadniające cofnięcie przedmiotowego zezwolenia, bowiem nastąpiła sprzedaż alkoholu osobie nietrzeźwej, do czego przyznał się sprzedawca, jak i klient sklepu. Kolegium, w ślad za organem I instancji, wskazało też powody, dla których nie dało wiary późniejszym zeznaniom klienta sklepu, który w przeciwieństwie do tego, co oświadczył podczas interwencji policjantów następnie twierdził, że alkohol kupił w innym sklepie. Kolegium wyjaśniło, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych cofa się m.in. w przypadku sprzedaży i podawania alkoholu osobom nieletnim, nietrzeźwym - art. 18 ust.10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości, zatem ponieważ zaskarżoną decyzją Prezydent Miasta P. cofa przedmiotowe zezwolenia ze względu na sprzedaż alkoholu osobie nietrzeźwej, fakt ten musiałby mieć miejsce, czyli musiałaby nastąpić sprzedaż alkoholu osobie nietrzeźwej. W przedmiotowej sprawie, zdaniem Kolegium, takie zdarzenie miało miejsce, do czego przyznał się sprzedawca i klient sklepu.

Kolegium omówiło zeznania funkcjonariuszy Policji, którzy zatrzymali klienta sklepu bezpośrednio po jego wyjściu z placówki handlowej, stwierdzili charakterystyczne zachowanie osoby nietrzeźwej oraz widzieli sam zakup alkoholu. Organ stwierdził, że wynik badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu jednoznacznie potwierdza stan nietrzeźwości klienta, tj. 0,53 mg/l, gdyż wynika to z art. 46 ust. 3 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, który mówi, że stan nietrzeźwości zachodzi, gdy zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu wynosi powyżej 0,25 mg/1, a w przedmiotowej sprawie norma ustawowa przekroczona została dwukrotnie.

Dalej wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie zarówno organ wydający zezwolenie, jak i organ odwoławczy prowadzą nie postępowanie karne, a postępowanie administracyjne dotyczące cofnięcia zezwolenia, gdzie podstawę prawną stanowi art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a powołanej ustawy, co na poziomie wykładni gramatycznej oznacza, że organ bada li tylko, czy nastąpiła sprzedaż w danym punkcie sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej; zatem przedmiotem niniejszego postępowania nie jest zbadanie w trybie art. 15 powołanej ustawy, czy sprzedaż alkoholu była zabroniona czy nie, czy klient zachowywał się tak jak osoba nietrzeźwa czy też nie. Kolegium wyjaśniło, że takie kwestie nie są przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, jak również nie jest istotne, czy sprzedawca został ukarany za działanie zakazane w art. 15 ust. 1 tej ustawy.

Organ odwoławczy, opierając się na dokumentach załączonych do akt sprawy, uznał, że zarówno zeznania funkcjonariuszy Policji, jak i w szczególności badanie na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, są głównym dowodem w sprawie, gdyż policjanci jako funkcjonariusze publiczni wykonywali swoje obowiązki w sposób obiektywny, bowiem zachowanie klienta musiało zwrócić ich uwagę, skoro właśnie go zaobserwowali i wylegitymowali, następnie poddali badaniu, a badanie potwierdziły spostrzeżenia policjantów. Organ odwoławczy podkreślił, że dla organu orzekającego istotne jest, że policjanci zatrzymali i poddali badaniu alkometrem klienta sklepu, który w czasie zakupu alkoholu w sklepie pozostawał w stanie nietrzeźwości. Ponadto organ podkreślił, że funkcjonariusze będący na służbie nie mieli interesu faktycznego, żeby składać zeznania inne niż wskazywały fakty, w przeciwieństwie do sprzedawcy czy właściciela sklepu, bowiem w interesie tych ostatnich leżało niestwierdzenie, że dopuszczono się czynu zabronionego, powodującego konkretne skutki prawne. Kolegium podkreśliło, że ustawodawca, reglamentując dostęp do sprzedaży napojów alkoholowych, nałożył na sprzedawców określone obowiązki i zakazy wymagające od nich szczególnej staranności. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji słusznie postąpił, cofając przedmiotowe zezwolenie, skoro sprzedaż alkoholu osobie, która po wyjściu ze sklepu i poddaniu badaniu alkomatem okazała się nietrzeźwa, miała miejsce.

M B. w skardze decyzję Kolegium z dnia [...] listopada 2013 r. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, a ponadto zasądzenia kosztów postępowania.

Strona zarzuciła skarżonemu organowi: 1) naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni przepisów art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy i wychowaniu w trzeźwości poprzez pominięcie w procesie wykładni brzmienia przepisu art. 15 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, których łączne zastosowanie jest niezbędne w procesie konstrukcji normy sankcjonującej cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu; 2) przepisów postępowania: art. 7 i art. 8, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne – z naruszeniem zasad wynikających z powołanych przepisów – przyjęcie, że okoliczność sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej została udowodniona, podczas gdy dochodzenie w sprawie o czyn z art. 43 ustawy o wychowaniu w trzeźwości zostało umorzone wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego - i pominięcie dowodu w postaci postanowienia o umorzeniu dochodzenia.

W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła zarzuty, kwestionując ocenę wiarygodność zeznań funkcjonariuszy Policji oraz podkreślając, że zgodnie z dyspozycją powołanych przepisów prawa materialnego organ musi dokładnie ustalić, czy faktycznie doszło do sprzedaży alkoholu osobie, której zachowanie wskazywało na to, że znajduje się w stanie nietrzeźwości, czyli takie zachowanie, która stwarza realne możliwości oceny, iż osoba kupująca alkohol jest w stanie nietrzeźwości. W tym zakresie strona odwołała się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Na rozprawie w dniu 11 września 2014 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał dotychczasowe stanowisko, a Przewodniczący poinformował obecnych, że na żądanie Sądu do akt dołączono zezwolenia na sprzedaż alkoholu, których dotyczy postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Skarga jest zasadna.

W okolicznościach niniejszej sprawy zarzuty sformułowane względem zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [...] listopada 2013 r. są trafne i spełnione zostały przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji, co znajduje swoją podstawę w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a.

Przede wszystkim Sąd podziela pogląd zawarty w uzasadnieniu wyroku WSA w Poznaniu z dnia 27 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 1141/13 (wyrok dostępny w Internecie: orzeczenia.nsa.gov.pl), że nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zmiany stanu faktycznego lub stanu prawnego (zmiany normatywnej) w toku instancji uchybia zasadzie ogólnej praworządności (art. 6 k.p.a.), mającej również walor zasady konstytucyjnej (art. 7 Konstytucji), która nakłada na organy administracji (a szerzej: organy władzy publicznej) obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to w szczególności obowiązek rozpoznawania i rozstrzygania spraw przez organy administracji na gruncie aktualnie obowiązującego stanu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 389/11, dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powinność ta dotyczy także organów odwoławczych, dla których zasadniczo nie jest wiążący stan faktyczny i prawny z dnia wszczęcia postępowania w sprawie (daty złożenia wniosku) ani nawet z dnia wydania decyzji przez organ I instancji, lecz z daty, w której zapada rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Taki wniosek należy wywieść z zasady ogólnej dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), mającej również walor zasady konstytucyjnej, jak to wynika z art. 78 Konstytucji statuującego prawo każdej strony do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Zasada ta nakłada na organ wyższego stopnia obowiązek powtórnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie – a nie tylko ograniczenia się do kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji – co w szczególności implikuje konieczność uwzględniania przez organ drugiej instancji wszelkich zmian w stanie faktycznym i prawnym sprawy, jakie zaszły po wydaniu decyzji w pierwszej instancji (por: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, art. 138, Nb 1; A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX/el. 2013, uw. 7 do art. 138).

W konsekwencji, podstawę rozstrzygnięć zapadłych w niniejszej sprawie powinien stanowić stan faktyczny zachodzący w dniu orzekania przez organ II instancji, jak również obowiązujący w tym czasie stan prawny. Otóż w dacie rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy w obrocie prawnym nie istniały wszystkie trzy wydane skarżącej zezwolenia z dnia [...] 2009 2009 r. na sprzedaż napojów alkoholowych, bowiem wygasły z dniem [...] czerwca 2013 r., zgodnie z zastrzeżeniem poczynionym przez organ I instancji w treści tych zezwoleń, że każde z nich jest ważne w okresie od [...] 2009 r. do [...] czerwca 2013 r.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wydaje się na czas oznaczony, nie krótszy niż 4 lata, a w przypadku sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży - nie krótszy niż 2 lata (art. 18 ust. 9 ustawy o wychowaniu w trzeźwości). Zezwolenie organ zezwalający cofa m.in. w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności: sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw (art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a).

Przepis art. 18 ust. 11 powołanej ustawy stanowi, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wygasa m.in. w przypadku upływu terminu ważności zezwolenia (pkt 2).

Jak trafnie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2001 r. sygn. akt II SA 480/00 (LEX nr 51221), analiza przepisu art. 18 ust. 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości prowadzi do wniosku, że wymienione w nim sytuacje, które powodują wygaśnięcie ex lege zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, mają charakter zdarzeń, które następują w ściśle określonym czasie. Z tymi zdarzeniami został powiązany skutek w postaci wygaśnięcia zezwolenia, a wobec tego należy przyjąć, że gdy określone zdarzenie nastąpi, powstaje skutek w postaci wygaśnięcia zezwolenia. W przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 8 pkt 2 tej ustawy, "upływu terminu ważności zezwolenia" oznacza, że wygaśnięcie zezwolenia następuje w dniu, w którym upłynął termin jego ważności. W tym przypadku wygaśnięcie zezwolenia stanowi ten skutek materialnoprawny określonego zdarzenia, który powoduje wygaśnięcie stosunku administracyjnoprawnego obejmującego konkretne uprawnienie; w tej sprawie jest to uprawnienie do sprzedaży napojów alkoholowych. Utrata mocy obowiązującej decyzji powoduje, że nie może być ona przedmiotem obrotu prawnego, w tym także np. zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 k.p.a. Skoro zezwolenie nie może dalej funkcjonować w obrocie prawnym, to niewątpliwie nie może być również przedmiotem postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na podstawie art. 18 ust. 10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości.

Innymi słowy, skoro w niniejszej zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wygasły na skutek upływu czasu, na jaki zostały wydane, bezprzedmiotowe jest prowadzenie postępowania w sprawie cofnięcia zezwoleń, których nie ma już w obrocie prawnym. Podejmując decyzję o umorzeniu postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości (art. 105 § 1 k.p.a.), organ uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, winien ograniczyć się do wskazania przyczyn bezprzedmiotowości postępowania. W zasadzie nie powinien zatem czynić ustaleń co do istoty i prezentować swojego merytorycznego stanowiska odnośnie zasadności cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 stycznia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2109/05, LEX nr 206575).

Już samo stwierdzenie powyższego naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego związane z niezastawaniem w sprawie przepisu art. 18 ust. 8 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i art. 105 § 1 k.p.a., jako naruszanie mające istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniało wyeliminowanie zaskarżonych decyzji Kolegium z obrotu prawnego. Mimo to Sąd uznaje za stosowane zwrócenie uwagi również na błędną interpretację przepisów prawa materialnego - art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości doprowadziło do zaakceptowania popełnionych licznych błędów na etapie postępowania dowodowego i zaakceptowania naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości – zezwolenie o którym mowa w ust. 1 organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw. Nieprawidłowa jest interpretacja tego przepisu dokonana przez organ , który w oderwaniu od sposobu zachowywania się osoby kupującej piwo uznał, że sam fakt stwierdzania u klientów sklepu stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu przekraczającego wartości wskazane w art. 46 ust. 3 pkt 2 tej ustawy jest wystarczający do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Możliwość cofnięcia zezwolenia o którym mowa w art. 18 ust.10 pkt 1 lit. a, należy bowiem odczytywać łącznie z przepisem z art. 15 ust.1 powołanej stawy. Przepis ten stanowi, że zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości. Oznacza to, że zakaz sprzedaży napojów alkoholowych osobom nietrzeźwym należy rozumieć w ten sposób, iż konieczne jest także uwzględnienie zachowania się osoby której sprzedawany jest napój alkoholowy - chodzi o takie zachowanie, które stwarza realne możliwości oceny iż kupujący alkohol jest nietrzeźwy. Takim zachowaniem będzie na przykład głośne zachowywanie się, bełkotliwa mowa, chwianie się, drżenie rąk i niemożność uregulowania zapłaty, zaczepianie innych klientów w sklepie.

Ponieważ organy w niniejszej sprawie wyszły z błędnego założenia, że wystarczy stwierdzenie faktu sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej, nie przeprowadziły pełnego postępowania dowodowego celem ustalenia, czy zachowanie klienta sklepu w chwili dokonywania zakupu alkoholu realnie wskazywało na to, że znajduje się w stanie nietrzeźwym, a sprzedawca mógł w tym przypadku taki fakt zaobserwować. W odwołaniu i skardze strona zasadnie zwróciła uwagę na szereg okoliczności, które organy powinny były wziąć pod uwagę przy ustalaniu stanu faktycznego i ocenie prawnej faktu sprzedaży alkoholu osobie, która następnie okazała się być w stanie nietrzeźwości, jak to ustalili interweniujący funkcjonariusze Policji. To nie sam fakt sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej, ale takiej, której zachowanie wskazuje, że znajduje się w stanie nietrzeźwości (art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości), może stanowić podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a powołanej ustawy. W tym zakresie po stronie organów niewątpliwie zabrakło wyczerpujących ustaleń, bowiem przeprowadzane przez nie dowody wskazywały na stan klienta sklepu, jaki miał miejsce już po zakupie alkoholu, na zewnątrz sklepu. Jeszcze raz należy podkreślić, że tylko możliwość zaobserwowania przez sprzedawcę w momencie zakupu alkoholu, że kupujący znajduje się w stanie nietrzeźwości uzasadniałoby wszczęcie procedury w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Wprawdzie możliwie jest poszlakowe wnioskowanie o zachowaniu danej osoby w chwili zakupu alkoholu ze zdarzeń, które miały miejsce już po tym fakcie, ale w pierwszej kolejności należy wyczerpać możliwość ustalenia zachowania takiej osoby na podstawie wiarygodnych dowodów bezpośrednich, co rzutuje na ocenę prawdopodobieństwa zaistnienia określonego stanu rzeczy. Postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie było zatem niepełne i tym samym naruszało przepisy art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę, Kolegium przede wszystkim zastosuje art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. i uchyli zaskarżoną w drodze odwołania decyzję oraz umorzy postępowanie organu I instancji jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, wobec błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, oraz naruszenia przepisów prawa postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium (punkt I). O kosztach postępowania, na które składają się kwota uiszczonego wpisu sądowego i koszty zastępstwa procesowego, Sąd rozstrzygnął zgodnie z wnioskiem strony skarżącej - na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. (punkt II). Orzeczenie zawarte w punkcie III wyroku znajduje swoje uzasadnienie w charakterze niniejszego rozstrzygnięcia, ze względu na brzmienie przepisu art.152 p.p.s.a.

-----------------------

8