Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 159/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skarg Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] oraz Powiatu [...] na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargi.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] listopada 2020 r., nr [...], Minister Rozwoju, Pracy i Technologii, po rozpatrzeniu wniosków Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] oraz Powiatu [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie Ministra Rozwoju z [...] lipca

2020 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy.

Decyzją z [...] października 1988 r., nr [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem m.in. działki nr [...] o powierzchni [...] ha zapisanej w księdze wieczystej nr [...] stanowiącej własność M. H. i K. H. oraz działki nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w [...] zapisanej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej własność M. H. (punkty 1.1 i 1.3 decyzji).

Na skutek odwołania decyzja ta została uchylona przez Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...] decyzją z [...] grudnia 1988 r., nr [...] w części dotyczącej działek nr [...] oraz [...]

i przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Kolejną decyzją z [...] stycznia 1989 r., nr [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem działki nr [...] oraz działki nr [...].

Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...] decyzją z [...] marca 1989 r., [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] stycznia 1989 r. Postanowieniem z [...] marca 1992 r.,

nr [...] Burmistrz Miasta [...] sprostował błąd rachunkowy dotyczący wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość - decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z [...] stycznia 1989 r.

Pismem z [...] listopada 2000 r., uzupełnionym pismem z [...] grudnia 2000 r., M. H. - spadkobierca M. H. - wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego

w [...] z [...] marca 1989 r.- wskazując, że decyzja ta została skierowana do M. H., który zmarł w dniu [...] października 1987 r.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] lutego 2001 r.,

nr [...] - utrzymaną w mocy decyzją z [...] czerwca 2001 r. nr [...]- odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] marca 1989 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 21 lutego 2003 r., sygn. akt I SA 2152/01, uchylił decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] czerwca 2001 r. i z [...] lutego 2001 r.

Następnie decyzją z [...] lipca 2003 r., nr [...] - utrzymaną w mocy decyzją z [...] grudnia 2003 r., nr [...] - Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] marca 1989 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z [...] stycznia 1989 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 października

2005 r., sygn. akt I SA/Wa 85/04, stwierdził nieważność decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] grudnia 2003 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2003 r.

Decyzją z [...] września 2010 r., nr [...] Minister Infrastruktury - uwzględniając ocenę prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z 21 lutego 2003 r. oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 października 2005 r. - stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] marca 1989 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z [...] stycznia 1989 r., nr [...].

Postanowieniem z [...] lutego 2012 r. Minister Transportu Budownictwa

i Gospodarki Morskiej zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosków Zarządu Powiatu [...] oraz Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z [...] września 2010 r. oraz wezwał W. H., B. H., M. H. i J. Z. do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po S. H. lub do wystąpienia do notariusza o sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia, w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia. Postanowieniem z [...] października 2012 r. Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej podjął zawieszone postępowanie.

Następnie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją

z [...] grudnia 2012 r., nr [...] uchylił decyzję Ministra Infrastruktury

z [...] września 2010 r., nr [...] i stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] marca 1989 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z [...] stycznia 1989 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 września 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 358/13, oddalił skargę Zarządu Powiatu w [...] na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] grudnia 2012 r., zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 179/14, oddalił skargi kasacyjne Zarządu Powiatu w [...] oraz Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] od powyższego wyroku.

Pismem z [...] lutego 2017 r. Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w [...] wniósł do Ministra o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] grudnia 2012 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - podnosząc, że odnaleziono dokumenty, które istniały w dniu wydania decyzji, a które nie były znane organowi, który wydał przedmiotową decyzję, tj. zawiadomienie o zebraniu z [...] listopada 1985 r., oferty w sprawie sprzedaży z [...] września 1987 r. oraz pismo właścicieli wywłaszczonych nieruchomości z [...] września 1987 r. Zdaniem wnioskodawcy, dokumenty te miały świadczyć o przeprowadzeniu rokowań z właścicielami nieruchomości przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego.

Po wznowieniu postępowania Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] września 2017 r., nr [...] odmówił uchylenia decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] grudnia 2012 r. uchylającej w całości decyzję Ministra Infrastruktury z [...] września 2010 r. i stwierdzającej nieważność decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] marca 1989 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z [...] stycznia 1989 r.

Zaś Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] grudnia 2017 r.,

nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję z [...] września 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 2969/18, uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa

z [...] grudnia 2017 r., nr [...], poprzedzającą ją decyzję

Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] września 2017 r., nr [...] oraz postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] lipca 2017 r.,

nr [...].

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 1112/19, oddalił skargi kasacyjne Zarządu Powiatu w [...] oraz Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] od powyższego wyroku.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Rozwoju postanowieniem z [...] lipca 2020 r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] grudnia 2012 r. - stwierdzając, że Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej

w [...] nie posiada interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem

o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z [...] grudnia 2012 r.

Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli Powiat [...] i Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w [...].

Po rozpatrzeniu powyższych wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rozwoju, Pracy i Technologii postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2020 r., utrzymał w mocy postanowienie Ministra Rozwoju z [...] lipca 2020 r.

W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie tej z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] grudnia 2012 r., nr [...], wystąpił Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w [...].

Minister na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalił, że wnioskodawca Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w [...] jest jedynie użytkownikiem wywłaszczonej nieruchomości na podstawie umowy z [...] lipca 2009 r. [...]. Z kolei we wniosku o wznowienie postępowania sam wnioskodawca wskazał, iż w związku z orzeczeniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] lutego 2017 r. Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w [...] utracił ograniczone prawo rzeczowe w postaci użytkowania gruntów i budynków szpitalnych w zakresie działek, których prawo własności "wróciło" do państwa H.

Zwrócił też uwagę, że sprawa ta rozpatrywana jest ponownie w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2969/18 uchylającym decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] grudnia 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] września 2017 r., a także postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] lipca 2017 r.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd stwierdził, że prawo użytkowania, jako ograniczone prawo rzeczowe, nie daje podstaw użytkownikowi nieruchomości do występowania do organów administracji publicznej z jakimkolwiek żądaniem dotyczącym statusu własnościowego użytkowanej nieruchomości. Posiadane przez wnioskodawcę prawo użytkowania nieruchomości nie stanowi źródła interesu prawnego, a zatem podmiot ograniczonego prawa rzeczowego nie ma interesu prawnego w postępowaniach administracyjnych i sądowo-administracyjnych regulujących status własnościowy nieruchomości.

Zauważył również, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 179/14 - oddalającym skargi kasacyjne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 września 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 358/13 - wskazał na brak legitymacji Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] do występowania do organów administracji publicznej z wnioskami dotyczącymi kwestii własności użytkowanej nieruchomości.

Następnie przytoczył treść art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzając, że - mając na uwadze treść ww. wyroku z 17 stycznia

2019 r., sygn. akt IVS/VWa 2969/18 - wnioskodawca Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w [...] nie legitymuje się interesem prawnym pozwalającym na skuteczne wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] grudnia 2012 r., uchylającą decyzję Ministra Infrastruktury z [...] września 2010 r. oraz stwierdzającą nieważność decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] marca 1989 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z [...] stycznia 1989 r.

W konkluzji organ stwierdził, że Minister Rozwoju w postanowieniu z [...] lipca 2020 r., prawidłowo ocenił, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego

decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] grudnia 2012 r., został złożony przez podmiot, który nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu

art. 28 k.p.a.

Na ww. postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii odrębne skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w [...] oraz Powiat [...].

Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w [...] zarzucił zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 16 § 1 zd. 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie i w efekcie odmowę wznowienia postępowania pomimo zaistnienia ku temu przesłanki przewidzianej ustawowo,

b) art. 28 k.p.a. przez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż skarżący nie posiada w sprawie interesu prawnego, a tym samym nie przysługuje mu przymiot strony postępowania,

c) art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przez jego niezastosowanie i w efekcie odmowę wznowienia postępowania pomimo zaistnienia przesłanki przewidzianej w tym przepisie,

d) art. 147 k.p.a. przez zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu pomimo zaistnienia ku temu przesłanek,

e) art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przez zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu pomimo zaistnienia ku temu przesłanek.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. 2020 r., poz. 295 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie, a w rezultacie błędne przyjęcie, że skarżący nie posiada w sprawie interesu prawnego, a tym samym nie przysługuje mu przymiot strony postępowania.

Skarżący wniósł o

1. uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z [...] lipca 2020 r., nr [...] i zobowiązanie organu do wydania w terminie 14 dni postanowienia o wznowieniu postępowania, ewentualnie

2. uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z [...] lipca 2020 r., nr [...],

3. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Powiat [...] w swojej skardze podniósł zarzuty jednakowej treści i postawił jednakowej treści wnioski procesowe - tak jak w skardze Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...], zatem nie ma potrzeby ich ponownego, dokładnego przytaczania.

W odpowiedzi na skargi Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wniósł o oddalenie skarg, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W piśmie z [...] lipca 2021 r. Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w [...] wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 1999 r., nr [...] oraz wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] kwietnia 2021 r., sygn. akt [...] - na okoliczność ich treści.

Postanowieniem z 19 stycznia 2022 r. Sąd oddalił ww. wniosek dowodowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Skargi są niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z [...] listopada 2020 r. utrzymujące w mocy postanowienie Ministra Rozwoju z [...] lipca 2020 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] grudnia 2012 r. uchylającą w całości decyzję Ministra Infrastruktury z [...] września 2010 r. i stwierdzającą nieważność decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] marca 1989 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z [...] stycznia 1989 r.

Podkreślenia wymaga fakt, że zaskarżone postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii zapadło w ponownie prowadzonym postępowaniu - po uprzednim oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 1112/19 skarg kasacyjnych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 2969/18 uchylającego decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] grudnia 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] września 2017 r., a także postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] lipca 2017 r.

Ponadto, w sprawie wydany został wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 179/14 - którym oddalono skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 września 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 358/13, oddalającego skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Podkreślić należy, iż powołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący - co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci na przykład braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

W konsekwencji zapadłymi wyrokami w sprawach o sygn. akt I OSK 179/14,

I SA/Wa 2969/18 i I OSK 1112/19 związane były zarówno organy orzekające w sprawie, jak i obecnie orzekający Sąd.

Zatem, na obecnym etapie postępowania, rozstrzygające znaczenie dla niniejszej sprawy ma ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, zawarte w powołanych wyżej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia

2014 r., sygn. akt I OSK 179/14, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 2969/18 i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 1112/19.

Wskazać należy, że wnioskiem Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] z [...] lutego 2017 r. wszczęte zostało postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] grudnia 2012 r., mocą której uchylono w całości decyzję Ministra Infrastruktury z [...] września 2010 r. i stwierdzono nieważność decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] marca 1989 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Wydziału Geodezji

i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z [...] stycznia 1989 r.

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 września 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 358/13 oddalił skargę na ww. decyzję, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 179/14 oddalił skargi kasacyjne Zarządu Powiatu w [...] oraz Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] od powyższego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku tym stwierdził, iż Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w [...] nie był legitymowany do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdyż nie miał interesu prawnego i nie mógł być stroną tego postępowania administracyjnego.

Wskazał także m.in., że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowo-administracyjnego, a przepisy Kodeksu cywilnego o użytkowaniu nie legitymują użytkowników nieruchomości do występowania do organów administracji publicznej z jakimkolwiek żądaniem, co do statusu własnościowego użytkowanej przez siebie nieruchomości, a w konsekwencji nie stanowią one źródła interesu prawnego (zob. wyrok NSA z 17 kwietnia 2007 r., I OSK 791/06; wyrok NSA z 12 października 2010 r., I OSK 1697/09,).

Zauważył również, że w wyroku z 23 kwietnia 2002 r., I SA 67/01, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "wykonywanie prawa użytkowania nie jest równoznaczne z posiadaniem tego prawa w znaczeniu prawa rzeczowego ograniczonego. Natomiast oznacza określony zespół uprawnień do używania rzeczy i pobierania z niej pożytków. Uprawnienia te posiadają określoną wartość majątkową i są uprawnieniami o charakterze cywilnoprawnym. Uprawnienia te nie oznaczają jednak interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej".

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, że cecha bezpośredniości interesu prawnego oznacza jego silny (bezpośredni) związek z normą prawną, na której się opiera, a zatem nie uzasadniają interesu prawnego takie sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej (zob. wyrok NSA z 18 września 2003 r., II SA/2637/02). Istotę bezpośredniości interesu prawnego ujmuje się jako bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, na której budowany jest interes prawny. Cechy bezpośredniości interesu prawnego brak jest natomiast w przypadku ograniczonych praw rzeczowych.

Ponadto uznał, że skoro byt ograniczonego prawa rzeczowego jest uzależniony od bytu silniejszego prawa rzeczowego, to interes prawny będący podstawą legitymacji w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym dotyczącym nieruchomości wynika bezpośrednio z norm regulujących "silniejsze" prawa rzeczowe, a jedynie pośrednio z norm regulujących ograniczone prawa rzeczowe. Z perspektywy specyfiki prawa administracyjnego brak bezpośredniości tego związku z normami regulującymi ograniczone prawa rzeczowe powoduje, że taki pośredni interes ma jedynie charakter interesu faktycznego nie podlegającego samodzielnej ochronie. Jedynie w takim przypadku, w którym ustawodawca wyraźnie wskazałby na normy regulujące ograniczone prawa rzeczowe jako źródła interesu prawnego, dopuszczalne byłoby budowanie na tych normach konstrukcji legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym. Podmiot ograniczonego prawa rzeczowego nie ma wobec tego interesu prawnego w postępowaniach administracyjnych i sądowo-administracyjnych regulujących status właścicielski nieruchomości. Zakres uprawnień składających się na treść każdego ograniczonego prawa rzeczowego ogranicza się do sfery zastrzeżonej przez ustawodawcę, nieporównywalnie szczuplejszej od treści prawa własności.

Następnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż nie jest możliwe wywiedzenie legitymacji procesowej Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] z żadnego przepisu kodeksu cywilnego, stąd też dla ochrony administracyjnoprawnej sytuacji podmiotu ograniczonego prawa rzeczowego konieczne byłoby wskazanie odpowiedniej normy prawa administracyjnego, taką ochronę przewidującej. Normy takiej strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała, a Sąd z urzędu takiej normy - mającej zastosowanie w niniejsze sprawie - nie znalazł w obowiązującym porządku prawnym.

Zauważył także, że w sytuacjach, w których ustawodawca zamierza objąć ochroną administracyjnoprawną podmioty ograniczonych praw rzeczowych, wprowadza w tym zakresie odpowiednią regulację prawną i jako przykład przywołał przepisy ustawy Prawo budowlane.

Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w przypadku braku legitymacji procesowej po stronie wnoszącej skargę kasacyjną - skarga kasacyjna podlega oddaleniu z innych powodów niż negatywna ocena wskazanych w niej podstaw kasacyjnych, lecz jako wniesiona przez podmiot, który nie był do tego legitymowany.

Z kolei w prawomocnym wyroku z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2969/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jednoznacznie stwierdził, że Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w [...] nie posiadał interesu prawnego, aby skutecznie zainicjować postępowanie wznowieniowe od decyzji ostatecznej z [...] grudnia 2012 r., a w konsekwencji nie posiadał legitymacji procesowej do zaskarżenia kolejnych decyzji Ministra. Dodał, że bez wątpienia organ orzekający w sprawie błędnie uznał, iż skarżący posiadał legitymację procesową - czego skutkiem było niezasadne wznowienie postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej z [...] grudnia 2012 r., przeprowadzenie tego postępowania i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Oznacza to, iż Sąd obecnie rozpoznający niniejszą sprawę jest związany tymi wyrokami oraz ocenami prawnymi przyjętymi w tych wyrokach - gdyż przedmiotem obecnego żądania stron jest wznowienie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, na gruncie którego zostały wydane powyższe prawomocne wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przy czym - co wymaga podkreślenia - nie doszło do zmiany stanu faktycznego i prawnego w porównaniu do stanu istniejącego w dniu wydania wyroku w sprawie sygn. akt I OSK 179/14 i wyroku w sprawie sygn. akt I OSK 1112/19.

Skoro zatem w niniejszej sprawie Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w [...] nie posiadał interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., aby skutecznie zainicjować postępowanie wznowieniowe od decyzji ostatecznej z [...] grudnia 2012 r. - co zostało stwierdzone prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych - to prawidłowe jest stanowisko organów orzekających w sprawie, że brak było podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego.

Z uwagi na przesądzenie prawomocnymi wyrokami kwestii braku interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. do skutecznego wznowienia postępowania od decyzji ostatecznej z [...] grudnia 2012 r. - Sąd oddalił wniosek dowodowy przedstawiony przez stronę jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy.

Z tych samych przyczyn zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Podsumowując, Sąd uznał, że organy obu instancji wnikliwie, wszechstronnie i rzetelnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz wydały prawidłowe rozstrzygnięcia - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak

w sentencji wyroku.