Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 696/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 49b ust. 2, ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant specjalista Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi E. M., K. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nr [...] z dnia [...] marca 2019 roku ; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących E. M. i K. M. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Nr [...]z [...] lipca 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. (dalej: PINB, organ I instancji) Nr [...] z [...] marca 2019 r. nakazującą E. i K. M. (dalej: skarżący, inwestorzy) wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 2 m x 6,03 m oraz 2 m x 3,5 m (o pow. 19,06 m2), zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w miejscowości K. [...], gmina S..

Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

Działka nr [...] położona jest w obrębie ewidencyjnym K. na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy S. (zatwierdzonym uchwałą Nr X/62/2003 Rady Gminy S. z 28 sierpnia 2003 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr 254, poz. 6730 z 1 października 2003 r.) symbolem MR.16.3, a więc na terenie należącym do kategorii funkcjonalnej mieszkalnictwa rolniczego i zabudowy zagrodowej.

Podczas oględzin 2 sierpnia 2018 r. PINB ustalił, że na ww. działce znajduje się wykonany w 2001 r. budynek gospodarczy konstrukcji drewnianej, z dachem jednospadowym konstrukcji drewnianej, kryty eternitem falistym. Część budynku wydzielona ścianami z desek posiada wymiary 6,04 m x 2,04 m. Budynek ma jednolitą konstrukcyjnie powierzchnię dachu o długości 9,52 m x 2,1 m. Jego ściana tylna

z desek przylega bezpośrednio do granicy z działką i jest oddalona o 94 cm od budynku gospodarczego sąsiadów. Przód budynku ma wysokość 2,03 m, a jego tył zlokalizowany w granicy z działką nr [...] - 2,4 m. Elewacja frontowa budynku gospodarczego zlokalizowana jest 21,42 m od krawędzi drogi publicznej, jego narożnik południowy - 3,1 m od budynku mieszkalnego, a narożnik północny - 5,18 m od tegoż budynku. Różnica w odległościach wynika z załamania ściany budynku mieszkalnego. Ściany przedmiotowego budynku posadowione są na płycie betonowej. W dniu [...] września 2018 r. do PINB wpłynęło pismo skarżących, że wykonali ścianę oddzielenia przeciwpożarowego od strony wewnętrznej budynku gospodarczego.

Ustalono nadto, że w Starostwie Powiatowym w L. brak jest jakichkolwiek dokumentów na budowę przedmiotowego budynku; również inwestorzy nie posiadają żadnej dokumentacji związanej z omawianym budynkiem.

Zdaniem organu I instancji budowa budynku gospodarczego nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, co wynika z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., dalej: p.b.). Natomiast

w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, skarżący w 2001 r. zobowiązani byli do zgłoszenia robót budowlanych - wykonania budynku gospodarczego konstrukcji drewnianej.

PINB dokonał wstępnej oceny zgodności budynku z przepisami o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym i podjął działania zmierzające do legalizacji omawianego obiektu. Postanowieniem nr [...] z [...] października 2018 r., działając m.in. na podstawie art. 49b ust. 2 i ust. 2a p.b., nakazał skarżącym złożyć: zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy

z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 4 egzemplarze kompletnego projektu budowlanego wraz z projektem zagospodarowania działki nr [...] z wrysowanym budynkiem gospodarczym oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - w terminie do 31 stycznia 2019 r.

Zdaniem organu I instancji skarżący nie przedłożyli w wyznaczonym terminie kompletnego projektu budowlanego. Dlatego, działając na podstawie art. 49b ust. 1

i ust. 3 oraz art. 52 p.b., decyzją Nr [...] z [...] marca 2019 r., PINB nakazał rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego.

W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucili:

- błędne uznanie, że w przypadku samowoli budowlanej, która wymagała jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę, musieli dostarczyć do urzędu kompletny projekt budowlany wraz z projektem zagospodarowania działki, podczas gdy powyższy wymóg nie wynika z obowiązujących w dniu budowy wiaty przepisów;

- błędne uznanie, że "brak jest dokumentów na budowę wiaty", podczas gdy w aktach sprawy znajduje się oświadczenie z [...] października 2002 r., z którego wynika, że skarżący informowali Starostwo Powiatowe w L. o budowie wiaty.

- niewzięcie pod uwagę, że zgodnie z art. 49 p.b., w brzmieniu obowiązującym w dacie budowania obiektu, nie można nakazać rozbiórki po upływie 5 lat od ukończenia budowy;

- błędne ustalenie, że budynek gospodarczy usytuowany jest na betonowej płycie, podczas gdy znajduje się tam tylko wylewka betonowa, co ma znaczenie dla kwalifikacji obiektu przy ustalaniu kwestii związanych z rozbiórką czy ewentualną legalizacją.

Mając na uwadze powyższe domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji.

Decyzją Nr [...] z [...] lipca 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: organ odwoławczy, [...]WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1133, dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem [...]WINB, prowadzenie postępowania w trybie art. 49b p.b. było prawidłowe. Budowa kontrolowanego budynku gospodarczego wymagała uprzedniego zgłoszenia zamiaru budowy, co wynika z aktualnej treści art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. oraz art. 29 ust. 1 pkt 1a p.b. w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy ww. obiektu. Wobec niedopełnienia tego obowiązku właściwe było zastosowanie trybu przewidzianego w art. 49b ww. ustawy, tj. zbadanie przesłanek umożliwiających legalizację dokonanej samowoli.

Jak wynika z ustaleń organu I instancji przedmiotowy budynek zrealizowano

w 2001 r. bez uprzedniego zgłoszenia jego budowy. Dlatego PINB postanowieniem Nr [...] z [...] października 2018 r. nałożył na skarżących obowiązek przedłożenia, we wskazanym terminie, określonych dokumentów. Jednak [...]WINB dostrzegł, że w ww. postanowieniu winny być ujęte inne dokumenty, aniżeli wskazane przez organ

I instancji. Mianowicie PINB wskazał dokumentację, o której mowa w art. 48 ust. 3 p.b., a winien był orzec w oparciu o art. 49b ust. 2 p.b. Z tych powodów organ odwoławczy

w toku prowadzonego postępowania odwoławczego wezwał skarżących do przedłożenia, we wskazanym terminie, stosownie do treści art. 49b ust. 2 p.b.:

- zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności przedmiotowego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

- projektu zagospodarowania działki lub terenu, wykonanego na aktualnej mapie do celów projektowych;

- szkicu i rysunku obiektu wraz z oceną techniczną wykonanych robót budowlanych.

Pismem z 8 lipca 2019 r. skarżący przedłożyli jedynie kopię planu zagospodarowania oraz kopię zaświadczenia Wójta Gminy S. z [...] czerwca 2019 r. Ponadto, w dniu [...] listopada 2018 r. wpłynęło oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W świetle powyższego [...]WINB uznał, że inwestorzy nie wypełnili w całości nałożonego obowiązku i zasadnym było orzeczenie nakazu rozbiórki.

Odnosząc się do odwołania [...]WINB wyjaśnił, że zgłoszenie zamiaru budowy lub wykonania robót budowlanych z [...] października 2002 r. dotyczyło budynku gospodarczego o wymiarach 4,80 m x 7,2 m, konstrukcji murowanej i fundamentach

z betonu żwirowego B-15. Natomiast budynek gospodarczy, będący przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, to drewniany budynek gospodarczy

o powierzchni 19,06 m2, który składa się z dwóch części: części zamkniętej

o wymiarach 2 m x 6,03 m oraz części otwartej o wymiarach 2 m x 3,5 m. W związku

z tym trudno uznać, że omawiany budynek gospodarczy i budynek, o którym mowa

w przywołanym przez skarżących zgłoszeniu, to te same obiekty budowlane.

Nawiązując natomiast do kwestii zastosowania w niniejszej sprawie przepisów przejściowych [...]WINB wyjaśnił, że z uwagi na datę budowy obiektu, tj. 2001 r. (według ustaleń dokonanych przez organ powiatowy) czy 2002 r. (jak wskazują strony

w odwołaniu), nie będą miały one zastosowania. Powołując się na wyrok NSA, organ odwoławczy stwierdził, że aby art. 49 p.b. mógł znaleźć zastosowanie budowa obiektu musiałaby zakończyć się do 10 lipca 1998 r., co nie miało miejsca w omawianej sprawie.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie złożyli skarżący, zarzucając:

1) naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niewskazanie podstawy prawnej, w związku

z którą doszło do określenia, że obiekt będący przedmiotem postępowania jest budynkiem gospodarczym (tudzież wskazanie dwóch podstaw, tj. art. 29 ust 1 pkt 2 p.b. i art. 29 ust. 1 pkt 1a p.b.);

2) naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez:

- niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i w konsekwencji błędne uznanie, że przedmiotowy obiekt zwany potocznie "drwalką/szopką" zgodnie z przepisami prawa budowlanego kwalifikuje się do rozbiórki, podczas gdy obiekt ten nie podlega konieczności zgłoszenia jego budowy, nie jest budynkiem gospodarczym, posadowiony jest bezpośrednio na gruncie bez żadnych izolacji, nie posiada fundamentów, przedniej ściany, otworów okiennych i nie jest trwale związany z gruntem;

3) naruszenie art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia całokształtu okoliczności faktycznych, dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz wydanie decyzji z całkowitym pomięciem dyrektywy nakazującej uwzględnienie słusznego interesu strony przez:

- nieustalenie, o jakiej rozpiętości konstrukcyjnej jest przedmiotowy obiekt, co ma istotne znaczenie dla ustalenia, czy kwalifikuje się do ewentualnej rozbiórki, a z art. 29 ust. 1 pkt 1a p.b., na który powołuje się organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wynika, że zgłoszeniu podlega parterowy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 35 m2 przy rozpiętości konstrukcyjnej nie większej niż 4,8 m;

- niedostateczne wzięcie pod uwagę okoliczności towarzyszących przedmiotowej sprawie, tj. że przedmiotowy obiekt został wybudowany prawie 20 lat temu, jego właścicielami są osoby w podeszłym wieku (81 lat i 89 lat), schorowane, co doprowadziło do naruszenie dyrektywy nakazującej uwzględnienie słusznego interesu strony;

4) naruszenie art. 49b ust. 2 p.b. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy przepis ten nie powinien mieć zastosowania w sprawie niniejszej, ponieważ mówi o "budowie",

a nie o istniejących już obiektach budowlanych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, że prowadzenie postępowania w trybie art. 49b p.b. było prawidłowe.

Z ostrożności procesowej skarżący zarzucili zaś:

- naruszenie art. 49 p.b. obowiązującego w dacie budowania obiektu poprzez nakazanie jego rozbiórki, podczas gdy zgodnie z ww. przepisem "nie można nakazać rozbiórki, jeżeli upłynęło 5 lat od zakończenia budowy obiektu",

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji polegający na bezzasadnym przyjęciu, że znajdujące się w aktach zgłoszenie zamiaru wykonania robót dotyczyło budynku gospodarczego konstrukcji murowanej,

z fundamentami z betonu żwirowego, podczas gdy z oświadczenia inwestorów wynika jasno, że chodzi o budowę "szopki drewnianej".

Mając na uwadze powyższe skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB.

W odpowiedzi na skargę, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty są zasadne. Organy w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym dopuściły się bowiem naruszeń przepisów prawa w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Prowadząc postępowanie w sprawie prawidłowości budowy budynku gospodarczego organy słusznie przyjęły, że został on wybudowany w 2001 r. Wniosek taki wysnuły z oświadczenia skarżącego złożonego w trakcie oględzin nieruchomości

w dniu [...] sierpnia 2018 r., projektu budowlanego na zmianę konstrukcji dachu na budynku mieszkalnym (projekt datowany na maj 2001 r.) oraz decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] lipca 2001 r. w sprawie wymiany konstrukcji dachowej na budynku mieszkalnym. Podczas oględzin skarżący wyjaśnił: "budynek mieszkalny zakupiliśmy w roku 2000 w miesiącu wrześniu. W 2001 r. wykonaliśmy przeróbkę dachu wraz z pokryciem. Robotnicy w tym czasie wybudowali drwalkę, która jest zlokalizowana w tym samym miejscu do dnia dzisiejszego" (por. k. 63-64 akt administracyjnych).

W tym miejscu Sąd wskazuje, że ustawa Prawo budowlane z 1994 r. podlegała licznym nowelizacjom. W dacie wybudowania budynku gospodarczego, tj. 2001 r., obowiązywała ustawa – Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym przez ustawę

z 1 stycznia 2001 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 109, poz. 1157), zaś w dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania przez PINB, tj. [...] lutego 2018 r., w brzmieniu znowelizowanym przez ustawę z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 12), obowiązującą od 4 stycznia 2018 r. W toku postępowania administracyjnego dochodziło do kolejnych nowelizacji, jednakże nie miały one już wpływu na przedmiot sprawy niniejszej.

Powyższe rozważania są o tyle istotne, że naruszenia ustawy p.b. powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji. Istotne jest przy tym rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od likwidacji jej skutków (por. wyroki WSA w Krakowie z 19 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1402/17, publ. Lex nr 2447087 oraz z 18 października 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 822/17, publ. Lex nr 2406417).

Słusznie więc zarzucają skarżący, że organy orzekające w sprawie, wywodząc

w decyzjach o obowiązku dokonania zgłoszenia budowy budynku gospodarczego, nie wskazały jednoznacznie podstawy prawnej, z której wywiodły, że skarżący winni przed wzniesieniem przedmiotowego budynku dokonać zgłoszenia jego budowy. Organ I instancji, prowadząc postępowanie legalizacyjne, obowiązek dokonania przez skarżących zgłoszenia zamiaru budowy wywodził z treści obecnie obowiązującego art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. Natomiast organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji powołał w tej kwestii zarówno ww. przepis, jak i przepis art. 29 ust. 1 pkt 1a p.b. obowiązujący

w dacie budowy.

Jak wynika z powyższych wywodów, organy nadzoru budowlanego powinny ocenić ewentualne naruszenie przez skarżących przepisów p.b. na datę wzniesienia przedmiotowego budynku gospodarczego, tj. na 2001 rok. W tym zakresie brak jest ustaleń wynikających z przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1a p.b., z którego wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych

z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,8 m. Budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a p.b., w dacie wzniesienia spornego budynku wymagała zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b. w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od 28 czerwca 2015 r.). Organy nadzoru nie ustaliły jednak (stosownie do ww. art. 29 ust. 1 pkt 1a p.b.), czy wzniesiony budynek związany był z produkcją rolną, stanowiącą uzupełniającą zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, jak również jaka jest rozpiętość konstrukcji tegoż budynku i jak należy ją rozumieć. Te uchybienia stanowią naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 pkt 4

i § 3 k.p.a.

Budowa bez wymaganego zgłoszenia jest samowolą budowlaną, której skutki mogą być usunięte w toku postępowania legalizacyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, a dopiero w przypadku braku takiej możliwości – orzeczenie nakazu rozbiórki. Wynika to wprost z art. 49b ust. 2 p.b. W każdym więc przypadku organ musi najpierw ustalić, czy zachodzi możliwość legalizacji samowoli, przy czym wobec zarzutów skargi Sąd wskazuje, że przepis ten znajduje zastosowanie zarówno do obiektów budowlanych będących w budowie, jak również obiektów, których budowa została zakończona, a więc budynków już wybudowanych.

Organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do wstępnej oceny, czy przedmiotowa budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo innymi aktami prawa miejscowego oraz czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Przesłanki te w zasadzie odpowiadają przesłankom wskazanym w art. 48 ust. 2 p.b. Niemniej jednak art. 49b ust. 2 p.b. enumeratywnie, czyli w sposób zamknięty, określa dokumenty, które w terminie wskazanym w tym przepisie i oświadczonym inwestorowi w wydanym na tej podstawie postanowieniu muszą być organowi przedłożone w celu legalizacji samowoli budowlanej. Są to: dokumenty, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4 p.b. (w zależności od rodzaju budowy), projekt zagospodarowania działki lub terenu, zaświadczenie wójta, burmistrza lub prezydenta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie procedura legalizacyjna nie została przeprowadzona w sposób prawidłowy, zatem – co najmniej przedwcześnie – orzeczono o nakazie rozbiórki. Bezspornym pozostaje, że skarżący postanowieniem Nr [...] z [...] października 2018 r. zostali zobowiązani do przedłożenia wskazanych

w nim dokumentów. Jakkolwiek organ I instancji w podstawie prawnej rozstrzygnięcia prawidłowo wskazał art. 49b ust. 2 p.b., to jednak w jego treści wymienił dokumenty,

o których mowa w art. 48 ust. 3 p.b.

Powyższą wadliwość dostrzegł organ odwoławczy, który wezwaniem z 7 czerwca 2019 r. zobowiązał inwestorów do przedłożenia prawidłowo wskazanej już dokumentacji. Zdaniem Sądu próbę konwalidacji tej czynności ocenić należy jednak jako nieskuteczną, bowiem wezwanie z 7 czerwca 2019 r. doprowadziło do zachwiania zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, określonej w art. 15 k.p.a. Oznacza ona, że ta sama sprawa winna być dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta przez dwa organy (po raz pierwszy przez organ pierwszej instancji, a następnie przez organ w drugiej instancji). Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni (vide: wyrok NSA z 12 listopada 1992 r., V SA 721/92, publ. ONSA 1992, nr 3-4, poz. 95).

Poza tym istotne jest, że obowiązek złożenia stosownych dokumentów, o których mowa w art. 49b ust. 2 p.b., organ nakłada na inwestora postanowieniem, na które przysługuje zażalenie, co jasno wynika z art. 49b ust. 2a p.b. Nieprawidłowo więc organ odwoławczy pozbawił skarżących możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie, wydając jedynie wezwanie z 7 czerwca 2019 r., w którym określił konieczne do legalizacji dokumenty, co stanowiło naruszenie art. 49 ust. 2 i ust. 2a p.b.

W odniesieniu do zarzutu zawartego w skardze, że przy rozpoznaniu sprawy niniejszej należało wziąć pod uwagę słuszny interes stron, to należy zwrócić uwagę, iż zaskarżona decyzja jest decyzją związaną, a nie decyzją uznaniową. Nie zmienia to jednak faktu, że z uwagi na wiek skarżących (oboje ponad 80 lat) oraz fakt, że występowali w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika, organy nadzoru budowlanego winny w sposób szczególny baczyć, by nie zostały naruszona zasada informowania stron określona w art. 9 k.p.a. W szczególności, jeżeli strony przedłożyły stosowne dokumenty w formie kopii, organ winien - stosując ww. zasadę - udzielić im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, zobowiązując do złożenia oryginałów dokumentów. Powyższe wynika też z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, zawartych w art. 7 i art. 8 k.p.a., tj. zasady prawdy obiektywnej oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje zasada ignorantia iuris nocet i obowiązkiem organu jest informowanie strony o okolicznościach faktycznych

i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw strony (por. wyrok NSA

z 9 października 2019 r., I OSK 402/18, LEX nr 2742452).

Sąd nie podziela zarzutów skarżących co do tego, że obiekt położony na nieruchomości nie jest budynkiem gospodarczym, tylko wiatą. Nie ulega wątpliwości, że jest to obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem z uwagi na posadowienie na płycie betonowej, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada dach. Dla trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia, że obiekt nie posiada fundamentów. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję (por. wyroki NSA: z 23 czerwca 2006 r., II OSK 923/05, publ. LEX nr 266325, z 12 maja 2009 r., II OSK 735/08, z 18 maja 2011 r., II OSK 839/10, z 11 maja 2012 r., II OSK 323/11, wszystkie publ. CBOSA). Nie budzi wątpliwości Sądu, że kontrolowany budynek nie spełnia podstawowych cech wiaty, a mianowicie nie jest wsparty na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny oraz nie jest pozbawiony wszystkich albo większości przegród zewnętrznych.

Bezzasadny jest zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 49 p.b. w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy obiektu, w którym skarżący twierdzą, że nie można nakazać rozbiórki, jeżeli upłynęło 5 lat od zakończenia budowy obiektu. Wyjaśnić należy, że w pierwotnym brzmieniu ustawy - Prawo budowlane obowiązywała wynikająca z art. 48 zasada, że sankcją za wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego zezwolenia była bezwzględna rozbiórka obiektu. Jednocześnie art. 49 ust. 1 przewidywał wyjątek od tej zasady stanowiąc, że nie można orzec nakazu rozbiórki, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego. Na właścicielu spoczywał wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Dopiero gdy tego nie uzyskał, zachodziła podstawa do orzeczenia rozbiórki.

Sąd zgadza się więc z oceną organu odwoławczego, że aktualnie brak jest podstaw do zastosowania przy legalizacji samowoli budowlanej art. 49 p.b. w jego brzmieniu sprzed 11 lipca 2003 r. Organ nadzoru budowlanego do usuwania skutków samowoli zobowiązany był zastosować przepisy p.b. obowiązujące w dacie orzekania. W niniejszej sprawie zatem - wbrew twierdzeniom skarżących - organy nadzoru budowlanego nie mogły stosować innych przepisów niż obowiązujące w dacie orzekania przez te organy (szerzej na ten temat: wyrok WSA w Gdańsku z 28 lutego 2018 r., II SA/Gd 747/17, publ. LEX nr 2465676).

Nie budzi wątpliwości Sądu także i to, że zgłoszenie z [...] października 2002 r. dotyczyło innego obiektu budowlanego, aniżeli stanowiącego przedmiot sprawy niniejszej. Ww. zgłoszenie dotyczyło budynku gospodarczego o wymiarach: 4,8 m x 7,2 m o konstrukcji murowanej. Z dopisku dokonanego przez zgłaszającego wynikało nadto, że chodziło o budowę garażu (por. k. 56 akt administracyjnych). Tymczasem budynek gospodarczy objęty niniejszym postępowaniem składa się z dwóch części: zamkniętej o wymiarach 2 m x 6,03 m oraz otwartej o wymiarach 2 m x 3,5 m i jest konstrukcji drewnianej (por. protokół oględzin z [...] lutego 2018 r. – k. 13 akt administracyjnych).

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji będzie miał na uwadze poczynione wyżej uwagi Sądu i w pierwszej kolejności ustali, czy przedmiotowy budynek gospodarczy wymagał reglamentacji Prawa budowlanego w dacie jego budowy (2001 r.). Jeśli wymagał zgłoszenia, to należy zastosować art. 49b ust. 2 i ust. 2a p.b. w celu umożliwienia jego legalizacji.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)

i c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 i art. 202 § 2 p.p.s.a. oraz zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.

z 2015 r. poz. 1800), na które składają się: 500 zł wpis, [...] zł koszty zastępstwa procesowego oraz 17 zł opłata od pełnomocnictwa.