Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 181/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1a  ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia NSA Halina Betta, Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Protokolant Lucyna Barańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 r. przy udziale sprawy ze skargi S. B. i E. K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że akt wymieniony w pkt I nie podlega wykonaniu; III. zasądza na rzecz skarżących od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. kwotę 206,00 (dwieście sześć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] 2011 r., Nr [...] (nr ewid. [...]/[...]) ustalająca S. B. i E. K. B. ( Podatnikom, Skarżącym) podatek od nieruchomości na 2010 rok w kwocie 9.823 zł, przypadający od nieruchomości położonej w W. przy ul. P[...] [...], tj.:

budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2, według stawki podatkowej 19,20 zł/m2,

gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2, według stawki 0,72 zł/m2.

Organ I instancji na podstawie informacji Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w W. ustalił, iż Podatnicy są użytkownikami wieczystymi gruntu działek: nr 4/[...] o powierzchni [...] ha i nr 4/[...] o powierzchni [...] ha (łączna powierzchnia [...] ha). Wskazane działki ujęte zostały w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu P. nr [...] z użytkiem gruntowym Ba, oznaczającym tereny przemysłowe. Działka nr 4/[...] zabudowana jest budynkiem transportu i łączności, murowanym o powierzchni zabudowy [...] m2, natomiast w operacie w odniesieniu do działki 4/[...] wykazany jest brak budynków z jej gruntem związanych. Według treści mapy zasadniczej na gruncie działki nr 4/[...] znajdują się ruiny budynków, które nie podlegają wykazywaniu w operacie. Nabycie przedmiotowych działek przez Podatników nastąpiło na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w W. [...] Cywilnego o przysądzeniu własności - sygn. akt [...] CO [...]/05, z dnia [...] 2007 r.

W toku postępowania organ podatkowy dokonał oględzin nieruchomości, podczas których ustalono, że na działce gruntu nr 4/[...] posadowiony jest budynek trafostacji trwale związany z gruntem. Dokonano pomiaru budynku, w wyniku, którego powierzchnia użytkowa wyniosła [...] m2. Strona w protokole oględzin zaznaczyła, że transformator znajdujący się wewnątrz budynku trafostacji jest własnością "A". Natomiast na działce gruntu nr 4/[...] znajdują się wyłącznie ruiny budynków.

Organ I instancji ustali także, że S. B. posiada zarejestrowaną działalność gospodarczą pod nr ewidencyjnym [...] od dnia [...]1990 r.

Strony pismem z dnia 15.12.2010 r. poinformowały, że trafostacja znajdująca się na działce gruntu nr 4/[...] nie służy bezpośrednio podstawowej działalności gospodarczej i nie figuruje w ewidencji środków trwałych podmiotu - gospodarczego PH "B".

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji, przywołując treść przepisu art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, ( t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 95 poz.613 dalej u.p.o.l.) stwierdził, iż sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę - Podatnika, nieruchomości skutkuje tym, że są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, za wyjątkiem sytuacji, gdy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Od decyzji Prezydenta Miasta W. Strony złożyły odwołanie, w którym wniosły o całkowite jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazały, że Prezydent Miasta W. w zaskarżonej decyzji bezprawnie zakwalifikował w/w działki do gruntów związanych z działalnością gospodarczą, gdyż:

Nie udowodnił, iż grunty te związane są z prowadzoną przez Podatnika działalnością gospodarczą. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej Podatnika nie wskazuje miejsca prowadzenia działalności gospodarczej przy ulicy P[...] [...] w W. Do prowadzenia działalności gospodarczej na działkach S. B. musiałby uzyskać zgodę E. K. B.

Błędnie powołał art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy u.p.o.l., gdyż S. B. i E. K. B. nie są ani przedsiębiorcami, ani też innym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą. W ocenie Podatników żadna ustawa nie nakazuje osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą do zakwalifikowania wszystkich składników majątkowych, jakie posiadają do środków trwałych - majątku podmiotu gospodarczego.

Błędnie powołał się na wyrok WSA w Lublinie i uchwałę NSA, gdyż m.in. odnoszą się one do osób prawnych prowadzących działalność gospodarczą, a nie do osób fizycznych.

Na działce nr 4/[...] o pow. [...] m2 są ruiny budynków i nie jest ona ani też nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Nieruchomość trwale nie nadaje się do użytku w prowadzonej przez Podatnika działalności gospodarczej, stan tej działki nie został zdeterminowany wolą odwołujących się, lecz wynika z okoliczności zewnętrznych, niezależnych od ich woli. Ponadto podatnicy wskazali, iż od dnia [...] 2011 r. działka nr 4/[...] figuruje w ewidencji gruntów jako użytek gruntowy "Bi" (załączono kserokopię zawiadomienia Starosty W. z dnia [...] 2011 r.).

Budynek trafostacji, zlokalizowany na działce nr 4/[...], zgodnie z ostatnimi wyrokami NSA i WSA, jest częścią budowli - linii energetycznej (do celów ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości). Nie powinien, więc być objęty podatkiem, jako budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Budynek trafostacji był i jest użytkowany przez "A", a Podatnicy nie mają "dostępu do jego wnętrza".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzje organu I Instancji wywodziło, że z art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy u.p.o.l. wynika, iż co do zasady grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy uznaje się za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, co skutkuje opodatkowaniem tych gruntów i budynków wg stawki najwyższej (art. 5 ust.1 pkt 1 lit.a i pkt 2 lit. b ustawy u.p.o.l.). W omawianej definicji nie ma warunku faktycznego wykorzystywania tego rodzaju gruntów i budynków na cele związane z działalnością gospodarczą. Przywołało także uchwałę NSA z dnia 2.04.2001 r. sygn. akt FPK 3/00, zgodnie, z którą, grunty oraz budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy podlegające podatkowi od nieruchomości, są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawką podatkową określoną dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Dotyczy to również gruntów i budynków niesłużących w rzeczywistości działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika. Tak, więc grunty i budynki niewykorzystywane w danym momencie do prowadzenia działalności gospodarczej należy traktować, jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jeżeli znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy. Ponadto opodatkowanie gruntów i budynków będących w posiadaniu przedsiębiorcy według stawek najwyższych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie jest uzależnione od faktycznego wykorzystywania przez przedsiębiorcę posiadanych budynków i gruntów na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej czy też uzyskiwania z tego tytułu przychodów czy dochodów. Wystarczającą przesłanką opodatkowania wg stawek najwyższych jest samo posiadanie budynku lub gruntu przez przedsiębiorcę i nawet potencjalny związek (bezpośredni lub pośredni) przedmiotów opodatkowania z działalnością gospodarczą prowadzoną przez przedsiębiorcę.

Jednocześnie, przywołując art. 3 ust. 4 ustawy u.p.o.l., Kolegium wskazywało, że w sytuacji, gdy tylko niektórzy ze współwłaścicieli mają status przedsiębiorcy, jest to okoliczność wystarczająca do zastosowania - w odniesieniu do wszystkich podatników - maksymalnej stawki opodatkowania. W wypadku małżonków (w nin. sprawie współużytkowników wieczystych gruntu działek nr 4/[...] i 4/[...]), dodatkowej argumentacji trzeba upatrywać w ustroju majątkowej wspólności ustawowej niepodzielnej (w czasie jej trwania).

W ocenie Stron, nieuprawnione jest opodatkowanie wyższą stawką podatkową osób fizycznych przedsiębiorców, które nabywają nieruchomości nie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem Kolegium, w świetle jednoznacznie brzmiącego art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy u.p.o.l., twierdzenie takie jest nieuzasadnione, (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13.10.2011 r., sygn. akt I SA/Sz 655/11).

Wprawdzie z zawiadomienia Starosty W. z dnia [...] 2011 r. o zmianie w operacie ewidencji gruntów i budynków wynika, że w operacie tym została wprowadzona zmiana polegająca na wykreśleniu w działce nr 4/[...] dotychczasowego użytku gruntowego "Ba" (tereny przemysłów) o pow. [...] ha i wpisaniu w to miejsce użytku gruntowego "Bi" (inne tereny zabudowane) o pow. [...] ha, to nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Zarówno przed zmianą (rok 2010), jak i po zmianie (od [...] 2011 r.) grunty te podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z przyczyn omówionych wyżej uzasadnienia nin. decyzji.

Nawiązując do kolejnych zarzutów odwoławczych, Kolegium wskazało, że ruiny budynków znajdujących się na działce nr 4/[...] nie zostały objęte opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości. Natomiast do opodatkowania przyjęto powierzchnię użytkową budynku trafostacji znajdującego się na działce gruntu nr 4/[...] ustaloną w trakcie dokonanych oględzin obiektu, znajdujące się zaś w nim instalacje i urządzenia techniczne (firmy "A") pozostawały bez wpływu na wymiar podatku od nieruchomości. Jak wcześniej wskazano, budynek ten posadowiony jest (trwale związany) na działce gruntu 4/[...], będącej w wieczystym użytkowaniu Podatników.

Kolegium podkreśliło, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne) - są one wiążącym źródłem informacji w zakresie wymiaru podatków. Z danych z wypisu z ewidencji gruntów i budynków, znajdujących się w aktach sprawy, wynika, że działka nr 4/[...] zabudowana jest murowanym budynkiem transportu i łączności. W tej sytuacji wskazać należy, że o charakterze spornej nieruchomości przesądza zapis w ewidencji budynków.

Przechodząc do kwestii braku związania przedmiotów opodatkowania z prowadzoną przez Pana Podatnika działalnością gospodarczą z uwagi na wystąpienie "względów technicznych", Kolegium podkreśliło, iż zgodnie z ustawową definicją nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej grunty, budynki i budowle nie są traktowane, jako związane z działalnością gospodarczą, jeżeli przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W ocenie Kolegium nie jest istotny brak środków finansowych, czy też opłacalność prowadzonego przedsięwzięcia gospodarczego. W przypadku gruntów, względy techniczne obejmują również sytuacje chemicznego, radioaktywnego lub bakteriologicznego skażenia gruntów. Pojęcie "względy techniczne" należy łączyć tylko z obiektywnymi przeszkodami, a więc zdarzeniami niezależnymi od woli podatnika, uniemożliwiającymi prowadzenie działalności gospodarczej. Ocena co do wystąpienia przesłanki względów technicznych należy do organu podatkowego. Jednak to na przedsiębiorcy powołującym się na tego rodzaju przyczyny ciąży obowiązek wykazania w postępowaniu podatkowym, że dany przedmiot opodatkowania nie jest i nie może ze względów technicznych być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej.

W ocenie Kolegium, w tej kwestii organ I instancji dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Z ustaleń poczynionych przez organ podatkowy oraz ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż wskazywane przez Stronę przeszkody (nieruchomość została zakupiona w stanie "ruin") nie uzasadniały przyjęcia braku możliwości wykorzystania spornej działki do działalności gospodarczej ze względów technicznych. Zarówno protokół z oględzin działki nr 4/[...], jak i dołączone do niego zdjęcia poświadczają jedynie "ruinowy" stan budynków posadowionych na tej działce, co potwierdza również Wydział Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w W. w piśmie z dnia 24.09.2010 r. Stan ten nie dotyczy, zatem przedmiotu opodatkowania, jaki stanowi powierzchnia działki gruntu nr 4/[...].

W Skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego Skarżący w całości podtrzymali stanowisko zawarte w odwołaniu. W szczególności wskazali na:

1. Niemożność wykorzystania działki nr 4/[...] do celów prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, zarzucając, że organy nie dokonały dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego na tej działce oraz nie uwzględniły wszystkich dowodów zgromadzonych w tej sprawie, czym naruszyły art. 180 i art. 122 ustawy - Ordynacja podatkowa.

W ich ocenie "Względy techniczne", o których mowa w art. la ust.1 pkt 3 ustawy u.p.o.l., należy łączyć z obiektywnymi przeszkodami uniemożliwiającymi prowadzenie działalności gospodarczej a trudno oczekiwać, aby działalność gospodarcza Podatnika prowadzona była na terenie ruin lub na terenie otwartym. Skarżący zarzucają, więc brak rozpatrzenia tej istotnej kwestii zwłaszcza, iż Miasto W. nie uchwaliło, pomimo upływu wymaganego prawem terminu, plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru objętego spornymi działkami. Nie wiadomo, więc czy działka w ogóle może być przeznaczona na cele zbieżne w wykonywaną przez Podatnika; działalnością

2. Nie ustalenie stanu faktycznego w zakresie rodzaju i wielkości zabudowy na działce nr 4/[...], Wskazali, że na stronie nr 6 decyzji SKO w W. stwierdza, iż "Działka nr 4/[...] zabudowana jest budynkiem transportu i łączności, murowanym o powierzchni zabudowy [...] m2, natomiast z protokołu oględzin wynika, iż działka nr 4/[...] jest zabudowana budynkiem trafostacji (a nie budynkiem transportu i łączności) o pow. [...] m2 (a nie [...] m2).

Ponadto Skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy u.p.o.l.:

Art. 1a ust.1 pkt 3 poprzez przyjęcie niedozwolonej, rozszerzającej interpretacji, iż współwłaściciele prawa wieczystego użytkowania działek to osoby prowadzące działalność gospodarczą, podczas gdy w rzeczywistości tylko S. B. prowadzi działalność gospodarczą.

Art.3 ust.4 poprzez przyjęcie niedozwolonej, rozszerzającej interpretacji, iż skoro na współwłaścicielach ciąży solidarny obowiązek zapłaty to w sytuacji, gdy tylko jeden z nich prowadzi działalność gospodarczą, podatek od nieruchomości nie wykorzystywanej w tej działalności, winien być ustalony w wysokości jak dla nieruchomości związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Niezgodne ze stanem faktycznym i zgromadzonymi dowodami przyjęcie, iż istnienie ruin na działce nr 4/[...] "...nie dotyczy zatem przedmiotu opodatkowania, jaki stanowi powierzchnia działki gruntu 4/[...]." Skarżący pytają więc to na czym, zdaniem SKO, umiejscowione są ruiny znajdujące się na tej działce?

Ponadto Skarżący podtrzymują swoje zarzuty o niekonstytucyjności postanowienia art.la ust pkt 3 ustawy u.p.o.l. z art.32 ust. l i 2 konstytucji RP,.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, jakkolwiek nie wszystkie podniesione zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie upsa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) upsa.

Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 upsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja narusza prawo, a mianowicie, iż została wydana z naruszeniem przepisów o postępowaniu.

Przedmiotem sporu jest opodatkowanie posiadanych przez Skarżących nieruchomości w sposób przewidziany dla nieruchomości związanych z działalności gospodarczą, przy czym Skarżący wskazują, że:

- jako współwłaściciele nie są przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów prawa;

- nieruchomość nie jest związana z działalnością prowadzona indywidualnie przez jednego ze współwłaścicieli;

- nieruchomość nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności z przyczyn technicznych.

Dwa pierwsze zarzuty uznać należy za niezasadne.

Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Należy zgodzić się z organem podatkowym, że już sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, czy grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W wyroku z dnia 6 czerwca 2006 r., I SA/Gd 481/05, niepubl., WSA w Gdańsku stwierdził, że tymczasowy brak wykorzystywania danego obiektu dla celów działalności gospodarczej nie uprawnia do przyjęcia, że nie stanowi on nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów u.p.o.l. "W definicji z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.I. brak jest warunku wykorzystania nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę." (wyrok NSA z 10.06.2011 sygn. akt II FSK 226/10 LEX nr 1082246) . Kwestia ewentualnego faktycznego wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności nie ma bezpośredniego przełożenia na kwestię opodatkowania ani też na stawkę podatku, gdyż z woli ustawodawcy, doniosłość prawną ma jedynie niezależna od woli podatnika, obiektywna niemożność wykorzystania nieruchomości do celów prowadzenia działalności." (wyrok wsa w Rzeszowie z 09.11.2010 r sygn.. akt I SA/Rz 572/10 LEX nr 750186) W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest także pogląd, że "Co do zasady sam fakt posiadania gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, chociażby był on tylko jednym ze współwłaścicieli przedmiotów opodatkowania, przesądza o uznaniu, że te przedmioty opodatkowania są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Niewykorzystywanie nieruchomości lub jej części do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą." (wyrok wsa w Opolu z 22.10.2010r sygn.. akt I SA/Op 237/10 LEX nr 749715) "Osoba fizyczna będąca współwłaścicielem nieruchomości wraz z prowadzącą działalność gospodarczą osobą prawną, obowiązana jest opłacać podatek od nieruchomości według podwyższonych stawek, obowiązujących dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skoro, bowiem o wyborze stawki podatku decyduje gospodarczy charakter przedmiotu opodatkowania, a nie właściwości podmiotowe podatników, a zobowiązanie podatkowe obarcza solidarnie wszystkich współwłaścicieli przedmiotu opodatkowania, nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw do różnicowania stawki podatku w oparciu o kryteria podmiotowe. Solidarny charakter tego zobowiązania wyklucza, bowiem możliwość rozdzielenia go na poszczególnych podatników, z zastosowaniem zróżnicowanych, z uwagi na właściwości podmiotowe poszczególnych podatników, stawek opodatkowania. Wobec tego, obciążające wszystkich współwłaścicieli zobowiązanie, ustalić należy od będącego przedmiotem współwłasności przedmiotu opodatkowania, z zastosowaniem jednej właściwej z uwagi na przedmiot opodatkowania, stawki podatkowej (wyrok wsa w Rzeszowie z 24.09.2010 sygn. akt I SA/Rz 402/10 LEX nr 607456)

Jak z powyższych wywodów wynika, niesporna w sprawie okoliczność, że Skarżący, jako osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą, przesądza o opodatkowaniu wszystkich będących w jego posiadaniu i współposiadaniu nieruchomości stawkami przewidzianymi dla działalności gospodarczej – bez względu na ich faktyczne wykorzystanie. Wskazać przy tym należy, że powoływane przez Skarżących orzeczenia sądów dotyczyły szczególnej sytuacji a mianowicie wyodrębnienia z majątku osoby prowadzącej działalności budynków przeznaczonych na cele mieszkalne.

Nie mogą też zostać uwzględnione zarzuty Skarżących dotyczących nieustalenia staniu faktycznego co do budynku znajdującego się na działce 4/[...]. Stan ten - jak wynika z zaskarżanej decyzji został ustalony w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków. Wskazać zaś należy, że "Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych, wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych - w tym podatkowych - i w przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z tejże ewidencji. Oznacza to, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do wielkości gruntu i jego klasyfikacji." (wyrok wsa w Poznaniu z 22.12.2010 r. sygn. akt III SA/Po 462/10 LEX nr 757225) "Dane zamieszczone w ewidencji gruntów i budynków mają dla organów podatkowych charakter wiążący do tego stopnia, że nie mogą one samodzielnie czynić własnych ustaleń, które byłyby z nimi sprzeczne. W tym zakresie postępowanie dowodowe doznaje istotnego ograniczenia, w związku, z czym nie można w tym przypadku skutecznie zarzucać niedopełnienia przez organy podatkowe swoich obowiązków w tym zakresie." (wyrok wsa w Rzeszowie z 16.12.2010 r. sygn. akt I SA/Rz 647/10 LEX nr 750209)

Jednakże, podzielając, co do zasady pogląd organów podatkowych w powyższych kwestiach, wskazać należy, że nie wyjaśniły one dostatecznie stanu faktycznego w zakresie istnienia względów technicznych uniemożliwiających wykorzystanie spornych nieruchomości na cele działalności gospodarczej.

Pojęcie "względów technicznych" nie zostało bezpośrednio zdefiniowane przez ustawodawcę, należy zatem przyjąć rozumienie wynikające z języka potocznego i pomocniczo z prawa budowlanego. Nie znajdują uzasadnienia jednak poglądy, że tylko decyzja organów nadzoru budowlanego jest podstawą do wykazania, że w budynku nie może być, ze względów technicznych, prowadzona działalność gospodarcza. Takiego wymogu nie ma, bowiem w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (por. podobnie wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 marca 2006 r., I SA/Rz 517/05).

W ocenie podatników grunt nie może być wykorzystywany do działalności gospodarczej ze względów technicznych, a to z uwagi na znajdujące się na nim ruiny budynków. W sprawie jest przy tym niesporne, że istotnie na jednej z działek ruiny takie się znajdują – fakt ten potwierdzony jest w uzasadnieniu decyzji. Stan ten potwierdzają zgromadzone w postępowaniu dowody. Mimo to organy obu instancji nie rozważyły czy znajdujące się na działce ruiny stanowią przeszkodę do wykorzystania gruntu w działalności gospodarczej.

Odnosząc się do zarzutu podniesionego przez podatników w odwołaniu, organ odwoławczy wyjaśnił, że wyłączenie gruntów ze względów technicznych może nastąpić jedynie w sytuacji skażenia gruntu uniemożliwiającego jego użytkowanie, spowodowane m.in. chemicznym, radioaktywnym lub biologicznym skażeniem. Jednocześnie Kolegium wskazało, że znajdujące się na działce ruiny nie podlegają opodatkowaniu.

Należy zauważyć, że w wydanych decyzjach organy nie poruszyły kwestii związanych z zajęciem części powierzchni nieruchomości przez ruiny. Zgodzić się natomiast należy ze Skarżącymi, że faktu istnienia ruin nie można "odrywać" od powierzchni gruntu, na którym się znajdują. Twierdzenie, że posadowienie na nieruchomości ruin (a więc swoistych "zanieczyszczeń") nie ma wpływu na sposób i możliwości wykorzystywania gruntu pozostaje w sprzeczności z zasadami logicznego wnioskowania i doświadczenia życiowego. Organy, dokonując w tym zakresie oceny zgromadzonych dokumentów, przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów wynikające z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

W konsekwencji nie wyjaśniły prawidłowo stanu faktycznego, odstępując od zbadania czy i jaka część spornej nieruchomości może być na działalność gospodarczą wykorzystywana.

Przypomnieć w związku z tym trzeba, że zgodnie z treścią art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami) w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Trzeba zaś pamiętać, że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym, jak podkreślono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, art. 122 Ordynacji podatkowej ( dawniej art. 7 K.p.a.) jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1982 roku, sygn. akt I SA 258/82, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1982, nr 1, poz. 54; por. również J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne, Warszawa 1993, str. 126). Wykładnia ta, dotycząca art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, bez wątpienia zachowuje swoją aktualność także w świetle regulacji zawartej w art. 122 Ordynacji podatkowej.

Wskazać także należy, iż zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. "Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy." "Wyrażona w art. 122 o.p. zasada prawdy obiektywnej oznacza dla organu podatkowego obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów o postępowaniu dowodowym, spośród których zasadnicze znaczenie ma art. 187 § 1 o.p. nakładający na organ powinność zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Organ podatkowy zobowiązany jest więc zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia obowiązującego stanu prawnego. Powyższe obowiązki nałożone zostały nie tylko na organ rozstrzygający w pierwszej instancji, ale również na podatkowy organ odwoławczy. (...)" (wyrok wsa w Warszawie z 16.11.2009 sygn. akt III SA/Wa 1049/09 LEX nr 558078) Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji (wyrok wsa w Krakowie z 10.12.2009 sygn. akt I SA/Kr 1203/09 LEX nr 549810).

Obowiązkiem organu podatkowego jest także uwzględnianie okoliczności korzystnych dla Skarżących, w tym również faktów znanych organowi z innych prowadzonych wobec strony przez ten organ postępowań administracyjnych.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, nieustosunkowanie się przez organ podatkowy do kwestii posadowienia na terenie nieruchomości podatników ruin stanowi naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej.

Rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy powinien rozważyć, czy istotnie znajdujące się na nieruchomości ruiny powodują w myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy u.p.o.l., że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Reasumując, na skutek wskazanych na wstępie naruszeń przepisów o postępowaniu Sąd uznał, iż organy nie wyjaśniły w stopniu dostatecznym stanu faktycznego w zakresie wysokości przychodów roku podatkowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w wypadku uchylenia decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka czy i w jakim zakresie może ona być wykonywana.

Uwzględnienie skargi zobowiązuje Wojewódzki Sąd Administracyjny do zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania (art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tej sprawie poniesione przez Skarżących koszty odpowiadały wysokości wpisu od skargi.