Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1757/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art.138
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.64, art.64c, art.140 aa, art.140 ab
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art.41
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art.145
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant ref. staż. Patrycja Młynarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2019 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne;


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2014 r. w miejscowości S. na drodze powiatowej nr [...] zatrzymano do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...]. Samochodem ciężarowym kierował skarżący, który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem piasku na trasie [...]. W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk na podwójnej osi napędowej 26,75 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), co stanowiło przekroczenie o 7,75 t dopuszczalnej wartości (40,78 %),

- rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 39,75 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,11 w górę), co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 7,75 t (24,21 %),

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] września 2014 r.

W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2014 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej i dopuszczalnej masy całkowitej samochodu ciężarowego.

Strona odwołała się od powyższej decyzji. Zarzuciła decyzji organu I instancji błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie za wiarygodne odczytów z urządzeń pomiarowych nieposiadających legalizacji i zamontowanych w samowolnie zorganizowanym punkcie kontroli, naruszenie art. 107 kpa przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Zdaniem skarżącego miejsce, gdzie przeprowadzono pomiary samochodu ciężarowego jest "inwestycją nielegalną", wykonaną prowizorycznie, bez koniecznych "odbiorów". Skarżący zwrócił uwagę na treść rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, w kontekście usytuowania punktu kontrolnego na którym dokonano ważenia pojazdu. Mając to na uwadze skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.

Decyzją z [...] grudnia 2014 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: "kpa"), art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej: "prd"), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.), § 3 ust. 1 pkt 8, § 5 ust 1 pkt 5 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 951), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r. o nałożeniu na E.G., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: E. (dalej także: "skarżący" lub "strona") kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych.

Organ odwoławczy wskazał, że z całokształtu materiału dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C/II o nr fabrycznych [...] i [...], które w dniu kontroli legitymowały się ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urzędu Miar w P. z dnia [...] kwietnia 2014 r., w zw. z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 90/2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. z okresem ważności na okres 3 lat.

W ocenie organu odwoławczego fakt, iż zastosowano do przedmiotowej kontroli przenośne wagi do pomiarów statycznych powoduje, że miejsce, gdzie przeprowadzono kontrolę, nie musiało podlegać ocenie pod kątem zgodności z wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. Nr 188, poz. 1345). Jednakże kontrolę w przedmiotowej sprawie przeprowadzono na miejscu do tych czynności przeznaczonym. Główny Inspektor Transportu Drogowego zauważył, ze z punktu widzenia przedmiotowego postępowania bez znaczenia jest czy dany punkt pomiarów posiadał konstrukcję zgodną z prawem budowlanym, lecz to czy spełniał wymogi producenta wag. Za przygotowanie miejsca kontroli pojazdów odpowiada bowiem zarządca drogi i ewentualne wątpliwości w tym zakresie powinny być kierowane do tego podmiotu. W konsekwencji organ odwoławczy uznał z punktu widzenia niniejszego postępowania, iż nie jest to okoliczność mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W ocenie organu II instancji taki sposób ważenia pozostaje zgodny z instrukcją producenta. Pojazd jest ważony przy pomocy dwóch wag umieszczonych w dołach fundamentowych. Pomiar wygląda w ten sposób, że pojazd najeżdża po kolei poszczególnymi osiami na parę wag. Wyniki pomiarów poszczególnych osi są sumowane, w wyniku czego otrzymuje się naciski na osiach wielokrotnych oraz masę całkowitą pojazdu. Wagi, które zastosowano do pomiarów zostały zaliczone do klasy dokładności IIII (dokładność zwykła) i zostały dopuszczone do dokonywania za ich pomocą procesu ważenia stosownymi dokumentami.

Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2014 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie za wiarygodne odczytów z urządzeń pomiarowych nieposiadających legalizacji i zamontowanych w samowolnie zorganizowanym punkcie kontroli pojazdów ciężarowych niezgodnie z obowiązującymi przepisami,

2) naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Z tego względu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r.

Wyrokiem z dnia 30 września 2015r. sygn. akt VI SA/Wa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzją i poprzedzająca decyzję organu pierwszej instancji .

W uzasadnieniu sąd stwierdził, że za najistotniejszy należało uznać zarzut dotyczący sposobu dokonanego ważenia pojazdu podczas spornej kontroli. W rozpoznawanej sprawie skarżący zakwestionował prawidłowość ustaleń dokonanych w czasie spornej kontroli w przedmiocie dokonanego ważenia pojazdu, w związku

z czym podnosił, że wagi użyte do ważenia kontrolowanego pojazdu nie nadawały się w szczególności do określenia jego dopuszczalnej masy całkowitej.

Odnosząc się do tego zarzutu, sąd stwierdził, że w czasie kontroli użyto wag typu SAW 10 C/II o dokładności IIII. Wagi nieautomatyczne służące do określenia masy stosownie do § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23) służą do obliczania masy będącej podstawą obliczenia kar lub podobnych typów opłat. Wagi te klasy dokładności IIII zgodnie z § 24 rozporządzenia mogą być stosowane w położeniu pochylnym i wówczas nie mogą być wrażliwe na ten stopień pochylenia. Rozporządzenie określa więc możliwość dokonywania pomiarów masy pojazdu (dmc) w celu ustalenia kary za ich przekroczenie.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152) w § 2 pkt 2 nawiązuje do wag nieautomatycznych wprowadzonych do użytkowania pod warunkiem stwierdzenia, że spełniają wymagania zgodności. Ze świadectw homologacji wag użytych do kontroli i ze świadectw legalizacji ponownej wynika, ze wagi te spełniały stosowne wymagania zgodności z dyrektywa WE nr 90/384/EWG. Zgodnie z § 3 pkt 1 tego rozporządzenia wagi spełniające wymagania zgodności, jako wagi nieautomatyczne są przyrządami pomiarowymi służącymi do określania masy oraz mogącymi służyć do określania innych, związanych z masą wielkości, ilości, parametrów (...) wymagającymi udziału operatora podczas ważenia. Powołane rozporządzenie także nie wyłącza wag użytych w czasie kontroli od dokonywania pomiarów dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów. W rozporządzeniu tym (§ 6 ust. 2 i załącznik) wskazano dopuszczalne błędy graniczne dla wag nieautomatycznych i błędy te zostały w czasie kontroli uwzględnione. Stąd adnotacja kontrolującego o odjęciu możliwych błędów ważenia w określeniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

Odnosząc się do zasadności użycia w przypadku spornej kontroli wag typu SAW 10 C serii II i o klasie dokładności IIII, sąd podkreślił, że każdy przyrząd kontrolny, aby jego wskazania były rzeczywiste i prawdziwe, powinien być używany zgodnie ze wskazaniami producenta tych przyrządów kontrolnych. W tym celu kanadyjski producent wag typy SAW serii II wydał dla przedmiotowych wag Instrukcję Obsługi, na którą wskazywał także organ odwoławczy odwołując się do homologacji tych wag załączonej do ich Instrukcji Obsługi.

Sąd wskazał, że zgodnie z ustaleniami organu administracji kontroli poddano pojazd samochodowy o czterech osiach z dwoma osiami kierowanymi, a naruszenie dopuszczalnego nacisku na oś stwierdzono na podwójnej osi napędowej pojazdu. Pomiaru dokonano dwoma wagami SAW 10 C/II o dokładności IIII (zwykłej).

Zgodnie z pkt 2.5 (rubryka pierwsza) Instrukcji Obsługi wag typu SAW serii II (znanej Sądowi z urzędu), a więc i wag użytych do kontroli (SAW 10 C/II) o klasie dokładności IIII, jedną parą wag można pomierzyć następujące typy pojazdów: ciężarówkę lub ciągnik o dwóch osiach, przyczepę lub naczepę o dwóch osiach – z użyciem dwóch płyt równoważących wysokość – oraz ciężarówkę lub ciągnik o trzech osiach i przyczepę lub naczepę o trzech osiach – z użyciem czterech płyt równoważących wysokość. Zgodnie z warunkami lokalizacji wag (pkt 5.1 Atestu do wag SAW serii II) mogą być one używane we wnękach, gdzie jest skutecznie odprowadzana woda i wówczas atest nie przewiduje płyt wyrównawczych.

Jak wynika jednak z rubryki czwartej pkt 2.5 Instrukcji Obsługi przedmiotowych wag, dla dokonania pomiaru ciężarówki z czterema osiami, należy użyć cztery pary tych wag, a kontrolę pojazdu czteroosiowego wykonano dwoma wagami.

Sąd zauważył, że powyższe uwagi zostały pominięte przez organ administracji publicznej pozostawiając bez wyjaśnień, z jakich powodów, z pominięciem zasad ustawiania pomiaru dla różnych typów pojazdów podanych w Instrukcji Obsługi wag SAW serii II, doszedł do wniosku, że odstąpienie od tych zasad pozwalało na prawidłowe ustalenie wyników uzyskanych w czasie kontroli. Brak stosownego wyjaśnienia stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.), które w rezultacie mogło prowadzić do naruszenia także przepisu art. 80 k.p.a., a naruszenia te, w ocenie składu Sądu orzekającego w sprawie, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd wskazał również, że organ administracji w trakcie przeprowadzonego postępowania nie dokonał oględzin stanowiska do ważenia pojazdów usytułowanego w miejscowości S. przy drodze powiatowej [...], ani też nie zbadał jego zgodności z ww. przepisami, stwierdzając jedynie, że nie dotyczy to przedmiotowego postępowania.

Sąd zauważył, że powyższe okoliczności mają znaczenie albowiem w przypadku przewozu ładunku sypkiego – jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie – istniała możliwość zastosowania regulacji art. 140aa ust. 4 pkt 2 prd, skutkującej umorzeniem postępowania wobec przewoźnika, jakim jest skarżący. W tej sytuacji błąd spowodowany, w szczególności stanem miejsca ważenia pojazdów, mógł mieć bezpośredni wpływ na wynik ważenia, a tym samym na powstanie lub brak obowiązku nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej.

Od powyższego wyroku organ wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2017r. sygn. akt II GSK 438/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

W uzasadnieniu NSA wskazał, że istota zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy waga SAW 10C mogła być zastosowana przez funkcjonariuszy organu do określenia wagi całkowitej kontrolowanego pojazdu wieloosiowego. Skarżący kwestionował oparcie ustaleń dotyczących określenia dopuszczalnej masy całkowitej i pomiaru nacisków osi czteroosiowego kontrolowanego pojazdu za pomocą jednej pary wag nieautomatycznych SAW10C, co znalazło akceptację Sądu I instancji.

To nie kwestia niedopuszczalności pomiaru jedną parą wag osi podwójnej była istotą zarzutów skarżącego, a pomiar masy całkowitej. Jak wynika bowiem z art. 140 aa ust. 4 pkt 2 uprd, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna. A taki właśnie ładunek sypki przewoził przedmiotowy pojazd. Sąd I instancji trafnie przyjął, że wyjaśnienia zawarte w zaskarżonej decyzji dotyczące użycia ww. wag do ważenia masy całkowitej pojazdu czteroosiowego nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Jest bowiem niesporne, że do wykonania pomiarów nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu użyto dwóch wag SAW C10, posiadających aktualną legalizację.

Za częściowo trafne NSA uznał zarzuty dotyczące kwestii stanowiska, gdzie odbyło się ważenie pojazdu w trakcie kontroli.

W wyniku ponownie prowadzonego postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dnia [...] czerwca 2018 r. wydał decyzję nr [...], którą nałożyła na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 (piętnaście tysięcy) złotych, od której złożyła ona odwołanie.

Organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia [...] września 2018r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] v Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na E. G. kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach.

Strona wniosła odwołanie i zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie za wiarygodne odczytów z urządzeń pomiarowych nieposiadających legalizacji i zamontowanych w samowolnie zorganizowanym punkcie kontroli.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. - zwanej dalej kpa), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017 r., poz. 953), art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 5 lipca 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 2, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c) i b), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2086), § 3 ust. 1 pkt 8, § 5 ust 1 pkt 5 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji prowadząc postępowanie pismem z dnia [...] maja 2018 r. postanowił włączyć do akt sprawy korespondencję z [...] w sprawie użytkowania wag SAW 10C/II oraz operat geodezyjny stanowiska do ważenia pojazdów w miejscowości S. z dnia [...].04.2014 r.

Organ zauważył, że analiza włączonej przez organ I instancji korespondencji (tj. pytania organu z dnia z dnia [...].04.2016 r. i odpowiedzi w dwóch pismach z dnia [...].03.2018 r. od C. GmbH tj. generalnego importera produktów I. w Europie (producenta zastosowanych do pomiarów wag), wykazuje, że dotyczy ona pojazdu trzyosiowego, kwestii nie umieszczenia w zagłębieniu (wnęce fundamentowej) wagi i użycia podkładek wyrównujących o długości 3 m i wysokości 3,8 cm ustawionych przed i po pomoście wagowym.

W pismach z dnia [...].03.2018 r. C. wypowiedział się, że nachylenie wzdłużne terenu wynoszące 1 % powoduje (w najgorszym przypadku) błąd w wyniku poniżej 0,1% dla ciężaru odpowiednich osi. Przyjmując ciężar dla każdej osi wynoszący 10.000 kg błąd wynosi mniej niż 2 kg. Dla dokładnego wyniku ważenia 3 m podkład wyrównujący do regulacji poziomu osi o rozstawie mniejszym niż 4 m jest wystraczający. Poza tym z pisma wynika, że dla każdego wyniku ważenia (nacisk osi/kół) gwarantowany jest błąd maksymalny. Jeśli ciężar całkowity pojazdu jest ustalany poprzez dodanie kilku pojedynczych wyników ważenia, należy również zsumować maksymalne błędy poszczególnych wyników. Uzyskany w ten sposób wynik całkowity można wykorzystywać do egzekwowania przepisów. Jeśli dwie wagi (jedna dla lewego koła i jedna dla prawego koła tej samej osi) zostaną połączone kablem wyświetlają one obciążenie osi, a nie od koła, a także uwzględniają one także łączny błąd maksymalny. Dopuszczalne jest użycie wag kabla i sumowanie poszczególnych obciążeń w celu ustalania ciężaru całkowitego.

Organ stwierdził, że tabela w pkt 2.5 ww. instrukcji przedstawia propozycje ustawienia wag dla różnych pojazdów i nie wyklucza to ważenia pojazdów czteroosiowych. Każdą oś waży się osobno, a wyniki osi wielokrotnych uzyskuje się przez ich sumowanie. Poza tym z instrukcji wynika, iż proces ważenia może być przeprowadzony na co najmniej dwa sposoby:

1) jednoczesne ważenie wszystkich osi pojazdu, pod warunkiem, że wagi znajdują

się jednocześnie pod wszystkimi kołami (i pod wszystkimi osiami),

2) ważenie etapami, w zależności od liczby osi pojazdu (oś w znaczeniu faktycznym, tj. bez względu na odległość między osiami składowymi w rozumieniu § 4 ust. 1 rozporządzenia).

W takim przypadku każda oś jest ważona osobno. Dwie wagi umieszczone są pod kołami aktualnie ważonej osi. Następnie zsumowanie nacisków tych osi daje nacisk na osie wielokrotne oraz rzeczywistą masę pojazdu.

Zdaniem organu to, że w instrukcji zaleca się ważenie równoczesne nie oznacza, że instrukcja nie dopuszcza od takiego sposobu dokonywania pomiarów odstępstw. Jeżeli równoczesne ważenie nie jest możliwe wówczas należy pod koła położyć tzw. ślepe podkładki (nr 2.4. instrukcji). Jednakże ślepe podkładki można wyeliminować jeśli wagi zostaną umieszczone we wnękach w nawierzchni tak, że ich płyta znajdzie się na poziomie drogi (uwaga 2 do nr 2.4. instrukcji), co wystąpiło w niniejszym przypadku.

Organ wskazał, że taki sposób ważenia, zgodny z instrukcją producenta, stosuje Inspekcja Transportu Drogowego podczas pomiarów masy całkowitej pojazdu oraz nacisków osi, osi wielokrotnych pojazdu. Pojazd jest ważony przy pomocy dwóch wag umieszczonych w dołach fundamentowych. Pomiar wygląda w ten sposób, że pojazd najeżdża po kolei poszczególnymi osiami na parę wag. Wyniki pomiarów poszczególnych osi są sumowane, w wyniku czego otrzymuje się naciski na osiach wielokrotnych oraz masę całkowitą pojazdu.

Organ podkreślił, że możliwość wyznaczenia rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, a więc i nacisku osi wielokrotnych przy zastosowaniu dwóch wag typu SAW potwierdziły w sowich orzeczeniach sądy administracyjne. W konsekwencji organ uznał zarzuty strony i w tym zakresie za nieuzasadnione.

Dalej organ wyjaśnił, iż w aktach sprawy znajduje się okazany podczas kontroli drogowej operat geodezyjny z inwentaryzacji powykonawczej stanowiska do ważenia pojazdów w miejscowości S. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Powyższy operat został sporządzony przez uprawnionego geodetę i bezsprzecznie z niego wynika, iż miejsce ważenia pojazdów jest dostosowane do wymagań znajdujących się w instrukcji wag SAW 10C/I1. Ponadto należy zauważyć, iż organ postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. dopuścił dowód z operatu geodezyjnego ww. punktu w miejscowości S. z dnia [...] kwietnia 2014 r. Powyższy dokument, który datą jest bardziej zbliżony do daty kontroli drogowej również potwierdza,

iż punkt kontrolny jest dostosowany do użytych wag SAW 10C/II.

Pismem z dnia [...] lipca 2019r. E. G. wniósł do WSA

w Warszawie skargę na powyższą decyzję. Zaskarżonej decyzji zarzucił błąd

w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie za wiarygodne odczytów z urządzeń pomiarowych nieposiadających legalizacji i zamontowanych w samowolnie zorganizowanym punkcie kontroli pojazdów ciężarowych niezgodnie z obowiązującymi przepisami.

Skarżący ponowił argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że w sprawie pierwszoplanowe znaczenie ma legalność urządzenia pomiarowego służącego do określenia wagi pojazdu i nacisku na osie. Zdaniem skarżącego o ile same wagi mają dopuszczenie Urzędu Miar, o tyle sam punkt pomiarowy zorganizowany w miejscowości S. był inwestycją nielegalną. W szczególności prowizoryczne wykonanie tego punktu bez koniecznych odbiorów w żaden sposób nie zapewniał prawidłowych odczytów umieszczanych na nim wag. Do prawidłowego odczytu legalizowanej wagi konieczne jest bowiem odpowiednie wypoziomowanie miejsca gdzie wagi są ustawiane oraz zachowanie odpowiedniej geometrii ustawianych wag. Tymczasem jak wynika z informacji uzyskanych przez stronę w Starostwie Powiatowym punkt kontroli samochodów ciężarowych, pomimo rygorystycznych wymogów co do jego budowy i dopuszczenia do eksploatacji jest wykonany w S. w sposób samowolny, bez jakiekolwiek projektu i późniejszego odbioru stwierdzającego prawidłowość jego wykonania.

Zdaniem strony skarżącej nie usuwa powyższych zarzutów dołączenie przez organ do materiału dowodowego operatu geodezyjnego z dnia [...] kwietnia 2014 r. Organ II instancji nie odniósł się do zarzutu zawartego w odwołaniu iż, organ I instancji wskazując na stronie 3 zaskarżonej decyzji, jakie dowody z dokumentów dopuścił swoimi postanowieniami, nie wymienia wśród nich żadnego operatu geodezyjnego. Z tego względu nie można przyjąć, aby operat geodezyjny został dopuszczony w prawidłowy sposób w poczet materiału dowodowego a tym samym mógł stanowić dowód w sprawie. Ponadto, nie da się obecnie ustalić, czy operat geodezyjny z dnia [...] kwietnia 2014 r. dotyczy dokładnie tego miejsca, w którym znajdowała się waga samochodowa w dniu [...] września 2014 r. W szczególności, operat nie został okazany stronie w dniu dokonywania ważenia - co więcej odnalazł się w niejasnych okolicznościach dopiero po kilku latach od dnia kontroli. Co istotne, już kilka lat temu waga samochodowa w miejscowości S. została zdemontowana. Z tego względu nie da się wskazać dokładnego miejsca, w którym znajdowała się waga samochodowa w dniu [...] września 2014 r. a tym bardziej nie da się potwierdzić, iż znajdowała się ona w miejscu wskazanym w operacie geodezyjnym sporządzonym w dniu [...] kwietnia 2014 r.

W związku z powyższym urządzenia pomiarowe i ich usytuowanie nie spełniały podstawowych warunków do tego, aby odczyty z tych urządzeń mogły być wiarygodnym materiałem dowodowym do wydania przedmiotowej decyzji. Skoro odczyty z urządzeń pomiarowych są niewiarygodne decyzja winna uchylona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślić należy, że w sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny i wskazania zawarte w tych orzeczeniach stosownie do treści art. 153 oraz 190 p.p.s.a. były wiążące dla orzekających w sprawie organów.

Przedmiotem skargi jest decyzja GITD utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15000zł. Skarżący poza zarzutami odnoszącymi się do prawidłowości przeprowadzonej kontroli, zwłaszcza miejsca na którym dokonano kontroli, kwestionował dopuszczalność użycia wag typu SAW 10C III do wyznaczania masy całkowitej kontrolowanego pojazdu.

Ustalenie czy masa całkowita kontrolowanego pojazdu, przekroczyła dopuszczalne normy, ma istotne znaczenie dla niniejszej sprawy, albowiem w dniu kontroli wykonywany był krajowy przejazd drogowy z ładunkiem piasku tj. ładunkiem sypkim.

Stosownie do treści art. 140aa ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. (Dz.U.2018 poz.1990., dalej jako prd), nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Ustalenie, że kontrolowany pojazd nie przekraczał dopuszczalnej masy całkowitej, stwarza możliwość zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 prd.

W powołanym przepisie ustawodawca przewidział możliwość uwolnienia się przewoźnika od odpowiedzialności za przekroczenie nacisków na osie (przy nieprzekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej) przy przewożeniu ładunków sypkich.

Poprzednio orzekający w sprawie sąd wywiódł z instrukcji obsługi takich wag, że w pkt. 2.5. nie przewidziano, że przy użyciu jednej pary wag można dokonać pomiaru masy całkowitej pojazdu czteroosiowego. Producent przewiduje ważenie pojazdów dwu lub trzyosiowych przy pomocy 4 lub 6 wag w jednej procedurze ważenia. Na str. 7 Instrukcji, zawierającej rysunki wyjaśniające sposób ustawienia wag, producent przewiduje ważenie pojazdów dwuosiowych oraz trzyosiowych przy pomocy dwóch wag, przy ważeniu odpowiednio dwukrotnym lub trzykrotnym.

Z rysunku nie wynika, że przy użyciu stanowiska składającego się z dwóch wag, producent przewiduje ważenie pojazdów mających 4 lub więcej osi. Jak wynika z ilustracji producent przewiduje ważenie pojazdów o większej ilości osi przy użyciu zespołów trzech lub czterech par wag.

Pomimo ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ nie wykazał, aby możliwe było ważenie pojazdu czteroosiowego jedną parą wag SAW 10 C/II o dokładności IIII (zwykłej). Uzasadnienia dla odmiennego stanowiska organu nie mogą stanowić powołane orzeczenia WSA i NSA w innych sprawach.

Również powoływanie się na stanowisko producenta, które dotyczyło znajduje się w aktach sprawy nie mogło mieć znaczenia - albowiem odnosiło się do ważenia pojazdu trzyosiowego.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, zgodnie z instrukcją obsługi wag typu SAW serii III, do pomiaru masy pojazdu 4 - osiowego powinny być użyte 4 pary wag.

Jak wynika bezspornie z zapisów protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2014 r., samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C/II o nr fabrycznych [...] i [...], które legitymowały się deklaracją zgodności CE,

a zatem jedną parą wag.

Wobec powyższego nie można przyjąć, że masa całkowita pojazdu marki [...] o nr rej. [...] została ustalona przez kontrolujących w sposób prawidłowy, a wyniki kontroli w tym zakresie mogą stanowić podstawę do nałożenia na stronę kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu po drogach pojazdem nienormatywnym jak za brak zezwolenia kategorii VII.

Stwierdzone jednocześnie przekroczenie nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu w świetle treści art.140aa ust. 4 pkt 2 prd, wobec ustalenia, że przewożono ładunek sypki, uzasadnia umorzenie wszczętego postępowania administracyjnego.

Dlatego też, sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 li. c) p.p.s.a. uchylił wydane w sprawie decyzje. Jednocześnie zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a.

w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza to postępowanie. Zatem Sąd dostrzegając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego jest obowiązany, by o takim umorzeniu orzec.