Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 3827/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej~Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 27 § 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Artur Kot, Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 22 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1567/16 w sprawie ze skargi C. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od C. L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 15 lutego 2017 r., I SA/Gd 1567/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę C. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 21 września 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji.

2. Od powyższego orzeczenia pełnomocnik skarżącego wywiódł skargę kasacyjną, w której wniesiono o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniesiono także o dołączenie do akt przedmiotowej sprawy całości akt postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wraz z wszystkimi zarzutami w sprawie prowadzenia egzekucji, skargami na czynności egzekucyjne, zażaleniami oraz postanowieniami organu egzekucyjnego i organu nadzoru - na okoliczność daty doręczenia skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego, w celu ustalenia, czy postępowanie z wniosku z 31.03.2016 r. o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego było bezprzedmiotowe w jakimkolwiek zakresie, czy zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zostały wniesione z uchybieniem terminu oraz czy zasługiwał na uwzględnienie wniosek o przywrócenie terminu w części dotyczącej zarzutu przedawnienia. Autor skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., dalej: "p.p.s.a.") zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 i z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, ze zm., dalej: "k.p.a."), w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżący wykazał, iż Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z 21 września 2016 r. bezzasadnie uchylił w całości postanowienie organu pierwszej instancji i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia, mimo że wystąpiły przesłanki do wydania przez organ odwoławczy postanowienia uchylającego w całości postanowienie Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w G. z 21 lipca 2016 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji,

- art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 27 § 1 pkt 9, art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 4 i § 5 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżący wykazał, że organ administracji bezzasadnie stwierdził, iż zarzut przedawnienia został wniesiony z uchybieniem terminu na skutek nieprawidłowego ustalenia, iż termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji biegł w dniu 31 grudnia 2015 r. (data wniesienia pierwszych zarzutów przez zobowiązanego, rozpatrzonych postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z 6 kwietnia 2016 r.), upłynął przed datą złożenia wniosku o przywrócenie terminu w piśmie z 31 marca 2016 r., mimo że skarżącemu nie doręczono odpisu tytułu wykonawczego, termin do wniesienia zarzutów w ogóle nie rozpoczął biegu, a tym samym skarżący nie mógł uchybić terminowi,

- art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 27 § 1 pkt 9 i z art. 33 § 1 w zw. z art. 34 § 4 i § 5 i art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy skarżący wykazał, iż organ administracji nieprawidłowo przyjął, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] zostały wniesione po upływie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, gdyż odpisu tytułu wykonawczego skarżącemu dotychczas nie doręczono, a zarzuty z 30 grudnia 2015 r. i 31 marca 2016 r. zostały złożone jedynie z ostrożności,

- art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z przepisami art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. i z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżący wykazał, iż organ administracji nie uzasadnił prawidłowo wydanego przez siebie postanowienia z 21 września 2016 r., gdyż błędnie uznał, iż wniosek o przywrócenie terminu w części dotyczącej zarzutu przedawnienia nie zasługiwał na uwzględnienie oraz był bezprzedmiotowy w części uprzednio rozpoznanej postanowieniem z 6 kwietnia 2016 r. na skutek nieprawidłowego ustalenia, iż termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji biegł w dniu 30 grudnia 2015 r. (data wniesienia pierwszych zarzutów przez zobowiązanego rozpatrzonych postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z 6 kwietnia 2016 r.) i upłynął przed datą złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu w piśmie z 31 marca 2016 r., mimo że skarżącemu nie doręczono odpisu tytułu wykonawczego, termin do wniesienia zarzutów w ogóle nie rozpoczął biegu, a tym samym skarżący nie mógł uchybić terminowi,

- art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu wadliwego uzasadnienia wyroku z 15 lutego 2017 r., w którym Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny niezgodnie z rzeczywistością, gdyż bezzasadnie uznał, iż termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji biegł w dniu 30 grudnia 2015 r. (data wniesienia pierwszych zarzutów przez zobowiązanego rozpatrzonych postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z 6 kwietnia 2016 r.) i upłynął przed datą złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu w piśmie z 31 marca 2016 r., mimo że skarżącemu nie doręczono odpisu tytułu wykonawczego, termin do wniesienia zarzutów w ogóle nie rozpoczął biegu, a tym samym skarżący nie mógł uchybić terminowi.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

3. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej.

W świetle art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom szczególnym, tzn. powinna zawierać dodatkowo m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy ustaw zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. To na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, czyli treść zaskarżonego orzeczenia. Zarzuty kasacyjne nie odpowiadające tym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z 16 listopada 2011 r., II FSK 861/10).

Zarzuty skargi kasacyjnej pomimo ich multiplikacji zmierzają w istocie do wykazania, że organ egzekucyjny nieprawidłowo uznał, że doszło do uchybienia terminowi do zgłoszenia zarzutów przedawnienia zobowiązania wniesionego po terminie tj. po upływie siedmiu dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego. Przewidziane w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jako obligatoryjny element tytułu wykonawczego nie przesądza bowiem od jakiego momentu ten szczególny środek zaskarżenia przysługuje stronie.

Sąd pierwszej instancji słusznie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku za organami administracji wskazał, że z akt sprawy wynika, iż przesyłka zawierająca m.in. odpis tytułu wykonawczego z 14 grudnia 2015 r. nie została podjęta z placówki pocztowej mimo dwukrotnego awizowania w dniach 21 i 29 grudnia 2015 r., w konsekwencji czego przesyłka powróciła do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Przy czym doręczyciel we właściwym punkcie zwrotnego poświadczenia odbioru wskazał, że przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym, zaś awiza pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Sąd pierwszej instancji słusznie zasadnie wskazał, że znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki stanowi dokument urzędowy, z którym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści i uznał, że brak było podstaw do prowadzenia przez organ odwoławczy z urzędu dodatkowego postępowania wyjaśniającego i dowodowego z udziałem Poczty Polskiej związanego z doręczeniem tej przesyłki. Na marginesie należy podnieść, że WSA w Gdańsku dokonał oceny zwrotnego potwierdzenia przesyłki, znajdującego się w aktach sprawy i stwierdzając, że dokument ten zawiera wszelkie niezbędne informacje zarówno co do sposobu awizowania, dat tej czynności, wreszcie zwrotu przesyłki do nadawcy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji słusznie zauważył, że przesyłka kierowana do skarżącego została prawidłowo doręczona w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 4 stycznia 2016 r., tj. z upływem 14 dni od pierwszego zawiadomienia o niemożności doręczenia i pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym. Wobec czego stosownie do przepisu art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. należało uznać, że termin do zgłoszenia zarzutu przedawnienia upłynął bezskutecznie 11 stycznia 2016 r. Tym samym, zarzut przedawnienia wniesiony pismem z dnia 31 marca 2016 r. złożony przez zobowiązanego do Urzędu Skarbowego, został wniesiony po upływie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. W konsekwencji czego zarzut egzekucyjny przedawnienia zobowiązania nie mógł zostać rozpatrzony merytorycznie.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.