Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 178/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 113
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2014 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza nieważność postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz postanowienie opisane w punkcie drugim nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267) po rozpatrzeniu odwołania J.J. od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] odmawiającą uchylenia decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] odmawiającej uwzględnienia wniosku A.T. działającego w imieniu swoim oraz I. T. i J. J. w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, uregulowaną w księdze wieczystej KW Nr [...], zajętą pod drogę publiczną, uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent [...] odmówił uwzględnienia wniosku A. T. działającego w imieniu swoim oraz I. T. i J. J. w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m", uregulowaną w księdze wieczystej KW Nr [...] zajętą pod drogę publiczną.

Ww. decyzja stała się ostateczna w dniu [...].

Ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w [...], wykazanej jako działka nr [....] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 uregulowanej w KW [...]. Jako strony postępowania przed Wojewodą [...] uznani zostali: J. J., M. Z., E. Z. jako pełnomocnik J.J. i I. D.

Pismem z dnia [...] J. J. zaskarżyła decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] oraz decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...], wskazując, że nieruchomość stanowiąca działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m" została przywłaszczona, "co jest niezgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 21 (..)", zgodnie z którym, Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia, a wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonane na celu publiczne i za słusznym odszkodowaniem..

Pismem z dnia [...] organ I instancji zwrócił się do J. J. o sprecyzowanie wniosku poprzez wyjaśnienie jak Prezydent [...] ma rozumieć użyty przez stronę zwrot "zaskarżam decyzję nr [...] z dnia [...] " oraz podanie podstawy prawnej żądania.

W piśmie z dnia [...] J.J. podniosła, że skarga dotyczy naruszenia jej konstytucyjnego prawa własności zawartego w artykułach 20, 21 oraz 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazane przepisy w ocenie skarżącej stanowią słuszny interes strony, który stanowi, podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 154 k.p.a.

Po rozpoznaniu ww. wniosku Prezydent [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 154 k.p.a.

Pismem z dnia [...] J. J. wniosła do Wojewody [...] odwołanie od ww. decyzji, wskazując, że "nie jest ona zgodna z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, narusza prawa mojej własności, godzi w mój finansowy interes jako obywatela oraz stanowi zaprzeczenie, ze Polska jest demokratycznym Państwem prawa".

Wojewoda [...] rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym wskazał, że zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny, lub słuszny interes strony. Ponadto musi być spełniony jeszcze jeden warunek by organ administracyjny mógł skutecznie zastosować tryb z art. 154 § 1 k.p.a., a mianowicie zaskarżona decyzja winna być ostateczna, przy czym na jej mocy żadna ze stron nie nabyła prawa.

Dodatkowo, zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie, zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154 k.p.a. należy przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z wyraźnym brzmieniem przepisu ustawy ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a. zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa. (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1406/06, LEX nr 427601).

Zastosowanie normy zawartej w art. 154 § 1 k.p.a. wymaga łącznego spełnienia następujących przesłanek: by decyzja ostateczna nie tworzyła praw dla żadnej ze stron postępowania, i by za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony. Ocena, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy której strona postępowania nie nabyła prawa, przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, należy do właściwego organu administracji publicznej, przy czym zastosowanie normy zawartej w art. 154 § 1 k.p.a. odbywa się na zasadzie uznania:,,Decyzja ostateczna (...) może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona... ".

W świetle powyższego, w przedmiotowym postępowaniu odwoławczym od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] odmawiającej uchylenia swej decyzji nr [...], rzeczą organu stopnia wojewódzkiego było ustalenie, czy organ odniósł się do przesłanek wymienionych w art. 154 § 1 k.p.a. i pod ich kątem rozpatrzył możliwość uchylenia swej wcześniejszej decyzji nr [...] z dnia [...].

W ocenie organu pierwszej instancji o uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony, o którym art. 154 k.p.a. można mówić tylko w takich przypadkach jeżeli ich uwzględnienie nie narusza prawa tzn. nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem. Nadto, jak wskazano w decyzji [...] uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji może dotyczyć takich decyzji, które mają charakter uznaniowy. Zdaniem Prezydenta [...] decyzja nr [...] z dnia [...], którą odmówiono uwzględnienia wniosku A.T. działającego w imieniu swoim oraz I. T. i J.J. w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, uregulowaną w księdze wieczystej KW Nr [...], zajętą pod drogę publiczną nie stanowi decyzji opartej na podstawie prawnej z jakimkolwiek luzem decyzyjnym pozostawionym ustawodawcy.

Decyzja Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] wydana została w oparciu o przepis art. 73 ust. 4 ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 z 1998 r., poz. 872 z późn. zm.). Zgodnie z powołanym przepisem, nieruchomości pozostające w dniu [...] we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, które jest ustalane i wypłacane na wniosek dotychczasowego właściciela złożony w okresie od dnia [...] do dnia [...] według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości.

W celu zgodnego z przepisami postępowania administracyjnego przeprowadzania i zakończenia postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną organ I instancji, którym z mocy art. 129 ust. 5 i art. 130 ust. 2 tej u.g.n. jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji publicznej winien dokonać zbadania następujących kwestii: kto był właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w dacie [...], w jakiej dacie złożony został wniosek o ustalenie odszkodowania w trybie art. 73 ust. 4 ww. ustawy oraz okoliczności świadczące o władaniu nieruchomością przez jednostkę samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa według stanu na datę [...].

W badanej sprawie, odmowa ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, uregulowaną w księdze wieczystej KW Nr [...], zajętą pod drogę publiczną nastąpiła ze względu na fakt, że wniosek o odszkodowanie złożony został po upływie przewidzianego w art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy reformujące administrację publiczną terminu, tj. po dniu [...]. M. Z. oraz J. J. - osoby uprawnione do ubiegania się o odszkodowanie wniosek odszkodowawczy złożyły pismem z dnia [...], czyli ewidentnie z naruszeniem terminu z art. 73 ust. 4 ww. ustawy. Należy w tym miejscu dodać, że omawiany termin należy do kategorii terminów prawa materialnego, którego przekroczenie powoduje wygaśnięcie roszczenia.

Skoro organ I instancji orzekł zgodnie ze zgromadzonym w przedmiotowej sprawie materiałem dowodowym o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w [...] na zasadzie art. 73 ust. 4 Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ze względu na uchybienie jednemu z podstawowych warunków ustalenia odszkodowania tj. terminowi jego złożenia, nie ma podstaw do uznania, że zachodzi wymieniony w art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego interes strony lub interes społeczny w uchyleniu takiego rozstrzygnięcia.

W rozpatrywanym przypadku uchylenie decyzji Nr [...] z dnia [...] ze względu na interes społeczny słuszny interes strony nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa, gdyż w razie uchylenia decyzji odszkodowawczej, wydanej w stanie prawnym nie pozostawiającym możliwości wydania innego, pozytywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia, doszłoby do naruszenia prawa materialnego w postaci art. 73 ust. 4 Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zgodnie z którym wniosek odszkodowawczy powinien być złożony do dnia 31 grudnia 2005 r. oraz art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego, statuujący zasadę praworządności w działaniu organów administracji publicznej.

Przepis art. 73 ust. 4 ww. ustawy w zakresie przesłanki związanej z terminem złożenia wniosku nie pozostawia żadnego luzu decyzyjnego organowi właściwemu do orzekania na jego podstawie.

Konkludując, organ odwoławczy stwierdził, że w świetle treści art. 154 k.p.a. zaskarżona decyzja Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] jest prawidłowa, albowiem podane w niej motywy odmowy zmiany decyzji ostatecznej Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] nawiązują do przesłanek "interesu społecznego" lub "słusznego interesu strony", uzasadniając odmowę ich uwzględnienia ze względu na brak możliwości podjęcia inne niż przewidziana ściśle przez zakres przesłanek z art. 73 ust. 4 ww. ustawy decyzji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, odnoszących się do ochrony prawa własności oraz formułujących zasadę demokratycznego państwa prawnego, Wojewoda [...] wskazał, iż problem wniesienia wniosku po terminie wskazanym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną był wielokrotnie przedmiotem badania przez sądy administracyjne.

W najnowszym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 8 maja 2013 r. (sygn. akt I OSK 2258/11) -wskazał, iż " w art. 73 ust. 4 powołanej ustawy ustawodawca określił termin do złożenia wniosku o ustalenie i wypłatą odszkodowania - wprowadził wymóg złożenia wniosku w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. i przyjął, że po upływie tego okresu roszczenie wygasa. W konsekwencji przyjąć należy, iż ustalenie odszkodowania nie następuje z urzędu, lecz jedynie na wniosek złożony najpóźniej w dniu 31 grudnia 2005 r. Ustalony w art. 73 ust. 4 przywołanej ustawy okres na złożenie wniosku jest terminem materialnym. Wskazanie w przepisie art. 73 ust. 4 terminu do składania wniosków ma takie znaczenie, iż nie można było skutecznie złożyć wniosku przed dniem 1 stycznia 2001 r., a po dniu 31 grudnia 2005 r. roszczenie o odszkodowanie wygasa (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia: 1 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 394/06, LEX nr 348011; z dnia 30 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1410/09). W tym miejscu warto zauważyć, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt P 33/07 (OTK-A 2009/8/123, Dz. U. RP 2009/160/1275, LEX nr 515880) orzekł, iż art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, Nr 162, poz. 1126, z 2000 r. Nr 6, poz. 70, Nr 12, poz. 136, Nr 17, poz. 228, Nr 19, poz. 239, Nr 52, poz. 632, Nr 95, poz. 1041 i Nr 122, poz. 1312, z 2001 r. Nr 45, poz. 497, Nr 100, poz. 1084, Nr 111, poz. 1194 i Nr 145, poz. 1623 oraz z 2009 r. Nr 31, poz. 206) w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. "

Z uwagi na powyższe organ odwoławczy wskazał, że , na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., należało utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 113 k.p.a. sprostował zaskarżoną decyzję w ten sposób, że - na stronie 1, w wersie 6 zamiast "na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego" winno być "na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego;

- na stronie 1, w wersie 15 i 16, zamiast "uchylam zaskarżona decyzję organu I instancji i przekazuję sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji" winno być "utrzymuję w mocy decyzje organu I instancji.

Skargę na tę decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. J. wskazując, że decyzja nr [...] z dnia [...], w której odmówiono uchylenia decyzji Prezydenta [...] nr [...] odmawiającą wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną nie jest zgodna z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej, narusza prawa własności, godzi w jej finansowy interes jako obywatela, oraz stanowi zaprzeczenie, że Polska jest demokratycznym państwem prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane przez Skarżącą.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Kontrola ta sprawowana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).

Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (§ 1).

Podług art. 135 tej ustawy Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Ten ostatni przepis pozwala Sądowi na objęcie kontrolą wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie, niezależnie od tego w jakiej fazie postępowania administracyjnego zapadło, jeżeli mieszczą się one w granicach stosunku administracyjnoprawnego wyznaczającego daną sprawę. Rozpoznaniem tym powinny być objęte wszystkie decyzje dotyczące tej samej sprawy, czyli dotyczące konkretyzacji danego stosunku materialno-prawnego.

Odnosi się to również do aktu lub czynności podjętych po wydaniu zaskarżonego aktu.

Przesłanki zastosowania tego przepisu to wydanie aktu (dokonanie czynności) w granicach danej sprawy oraz niezbędność tak rozszerzonej kontroli dla końcowego załatwienia sprawy.

Pojęcie granic sprawy oznacza tożsamość podmiotową i przedmiotową sprawy. Sytuacja taka wystąpi jeżeli akt lub czynność dotyczy tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu tego samego stanu faktycznego oraz podstawy prawnej (patrz: T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjnej, W-wa 1996 r., s. 200, uchwała NSA z dnia 27 czerwca 2000 r., FPS 12/99 ONSA 2001, Nr 1, poz. 7, wyrok NSA z dnia 31 lipca 2001 r., V SA 2702/00 z glosą Tarasa, OSP 2/2002).

Sprostowanie decyzji jest integralnie związane z decyzją, która podlega sprostowaniu, a skoro tak to w postępowaniu nadzorczym ocenie co do zgodności z prawem podlegają zarówno decyzja, jak i postanowienie ją prostujące.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko, że pojęcie "innej oczywistej omyłki" z art. 113 k.p.a. powinno być rozumiane ściśle, w sposób zawężający. W doktrynie prawa administracyjnego oraz judykaturze dominuje również utrwalony pogląd, że pojęcie to powinno być interpretowane w sposób ścisły, a nierozszerzający. Wykładnia taka ma chronić strony przed bezzasadnym korzystaniem z urzędu z możliwości sprostowania. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego.

Oczywista omyłka pisarska to widoczne, wbrew zamierzeniu organu niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono treść, która widocznie jest niezgodna z myślą organu, a została wpisana przez przeoczenie, tj. niewłaściwy dobór słowa.

Sprostowanie na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie może jednak prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia i to nawet wówczas, gdy zaistniały rozbieżności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a uzasadnieniem, wyrażającym wolę organu. Sprostowaniu nie podlegają wady (błędy i omyłki) istotne m.in. w zakresie konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (tak: J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 9 Wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, s. 551). W tej formie nie jest możliwe takie ingerowanie w treść decyzji administracyjnej, które - co do zasady - mogłoby przyczynić się do zmiany jej rozstrzygnięcia merytorycznego. Sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji czy ponownego rozstrzygnięcia w sposób odmienny od pierwotnego (tak: NSA w wyroku z dnia 4 maja 1988 r., sygn. III SA1466/87, OSP 1990, Zeszyt 11-12, poz. 398, z glosą aprobującą W. Tarasa).

Należy wskazać, że sprostowanie oczywistej omyłki w trybie art. 113 § 1 k.p.a. dotyczy wyłącznie zawartych w decyzji błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych omyłek o oczywistym charakterze. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy innego powinna wynikać bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem decyzji, z treścią żądania strony, z zawartością materiałów znajdujących się w aktach sprawy czy też z innymi okolicznościami. Sprostowanie w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie może spowodować merytorycznej ingerencji w treść orzeczenia. Niedopuszczalne jest obejmowanie tą instytucją sprostowania omyłek popełnionych przez organ administracji publicznej w określeniu okoliczności, mogących wpłynąć na legalność decyzji kończącej postępowanie. Nie podlegają zatem sprostowaniu w omawianym trybie błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (por. wyroki NSA z: dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA/863/00, LEX nr 77522; z dnia 24 września 1988 r., sygn. akt I SA 152/97, 24 września 1999 r., IV SA 1184/97, z dnia 1 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1067/97 niepubl.).

W doktrynie jak i orzecznictwie bezsporne jest, że merytoryczny błąd rozstrzygnięcia nie może być prostowany jako oczywista omyłka, a zmiana merytorycznej treści decyzji poprzez sprostowanie oczywistej omyłki stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. IV SA 618/96, z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. II GSK 498/08). Oczywista omyłka to bowiem omyłka stojąca co do istoty na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi. Zmiana rozstrzygnięcia wyrażonego w decyzji, nawet powziętego wskutek błędu, nie podpada pod pojęcie oczywistej omyłki, której dotyczy art. 113 § 1 k.p.a. (por. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 433).

Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji oraz mając na uwadze poczynione rozważania natury ogólnej Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a ).

Podjęta przez organ próba naprawienia przez sprostowanie błędu jakim była wewnętrzna sprzeczność decyzji w żadnym wypadku nie może być uznana za naprawienie oczywistej omyłki o której mowa w art. 113 § 1 k.p.a.

Sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone przepisami art. 113 k.p.a. Celem postanowienia o sprostowaniu nie może być korygowanie rozstrzygnięcia ani też nie może służyć konwalidacji popełnionego przez organ błędu proceduralnego (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2007 r., II OSK 581/06).

W rozpoznawanej sprawie organ II instancji w trybie sprostowania niewątpliwie dokonał zmiany treści decyzji poprzez całkowitą zmianę treści rozstrzygnięcia jak i zastosowanej podstawy prawnej. Wobec niezaskarżenia przez stronę postanowienia o sprostowaniu stało się ono ostateczne i mogło ono zostać objęte kontrolą sądową tylko jako element decyzji organu II instancji. Oznacza to, że przedmiotowe postanowienie "prostujące" mogło być wyeliminowane z obrotu prawnego tylko wraz z decyzją organu odwoławczego (por. przywołany wyżej wyrok NSA w sprawie II GSK 498/08). W konsekwencji, gdy w rozpoznawanej sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 113 § 1 k.p.a, to oznacza to konieczność wyeliminowania postanowienia organu II instancji z obrotu prawnego.

Oczywiście należy stwierdzić, że ocenie podlegać winna co do zasady decyzja sprostowana prawomocnym postanowieniem. Niemniej może dotyczyć to sytuacji dokonania skutecznego sprostowania w granicach określonych przepisem art. 113 k.p.a. W przeciwnym bowiem razie orzeczenia obarczone ciężkim naruszeniem prawa pozostawały by w obrocie prawnym.

W rezultacie powyższych rozważań ocenie Sądu podlegała decyzja Wojewody [...] nie uwzględniająca postanowienia o sprostowaniu.

Wobec tego stwierdzić należy, że wskazane w decyzji rozstrzygnięcie znajdujące pełne odzwierciedlenie w przywołanej przez organ podstawie prawnej pozostaje w rażącej sprzeczności z treścią uzasadnienia. Pamiętać przy tym należy, że na decyzję administracyjną składa się również uzasadnienie.

W związku z tym wobec oczywistej wewnętrznej sprzeczności decyzji stanowiącej naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję.

Wskazana wyżej wada nie pozwala na jednoznaczne ustalenie treści decyzji Wojewody [...], co w ocenie Sądu jest naruszeniem przepisów postępowania, o którym mowa w art. 145 § 1 pt 1 lit. c p.p.s.a.

Za przedwczesne należało uznać, w świetle wskazanych uchybień odnoszenie się do argumentacji wskazanej w skardze.

Z tych powodów Sąd uwzględnił skargę na podstawie przepisu art. 145 § 1 pt 1 lit. c, 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270).