Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 185/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2005-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędziowie: sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko asesor WSA Alina Rzepecka(spr.) Protokolant: Aleksandra Kosiecka po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi K.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Z treści akt administracyjnych sprawy wynika, że pełnomocnik Pana K.W., Pani E.W. złożyła do Urzędu Skarbowego wniosek o przeprowadzenie dochodzenia w trybie przepisów kodeksu karnego skarbowego przeciwko R.G., J.B., G.D., D.K.. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 roku nr [...] odmówił wszczęcia dochodzenia w powyższej sprawie. Rozstrzygnięcie to zostało zatwierdzone przez Dyrektora Izby Skarbowej pismem Nr [...] z dnia [...] lutego 2004 roku na podstawie art.325e §2 pkt 2 kpk w związku z art.122 §1 pkt 2 k k s.

W dniu 19 stycznia 2004 roku pełnomocnik skarżącego złożyła kolejny wniosek w sprawie wyłączenia z postępowania w sprawach spółki cywilnej .,"G" pracowników Urzędu Skarbowego , to jest Zastępcy Naczelnika Urzędu Skarbowego T.P. i Kierownika Referatu Ewidencji i Identyfikacji Podatników G.K.. W dniu 30 stycznia 2004 roku pełnomocnik skierowała do Dyrektora Izby Skarbowej wniosek o wyłączenie Urzędu Skarbowego z prowadzonego postępowania wobec spółki cywilnej "G". zaś do protokołu sporządzonego w dniu 06 lutego 2004 roku w biurze urzędu skarbowego wniosła o zawieszenie postępowania prowadzonego na podstawie wniosków z dnia 09 i 19 stycznia 2004 - do czasu rozpatrzenia przez Izbę Skarbową wniosku o wyłączenie ze spraw spółki cywilnej "G" Urzędu Skarbowego .

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 roku o numerze Nr [...] odmówił wyłączenia od udziału w postępowaniu wyżej wymienionych pracowników urzędu skarbowego. Na powyższe, w dniu 16 lutego 2004 roku zostało złożone zażalenie. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] marca 2004 roku o nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Dnia [...] lutego 2004 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego. Strona złożyła na nie zażalenia dnia 15 lutego 2004 roku. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] marca 2004 roku NR [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W konsekwencji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dnia 02 kwietnia 2004 roku).

W skardze podniesiono zarzuty, iż rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej rażąco narusza dyspozycję art.131§l pktl w związku z art.120 i 121 §1 ustawy Ordynacja podatkowa. Zdaniem strony skarżącej Naczelnik Urzędu Skarbowego rozpatrując wniosek o wyłączenie ze sprawy swojego zastępcy i wydając postanowienie Nr [...] naruszył obowiązek określony w wyżej wymienionym artykule. Skarżący stoi na stanowisku, że już samo złożenie przez niego wniosku 19 stycznia 2004 roku powoduje, że mocą art. 131§1 pktl ustawy Ordynacja podatkowa stanowiącym, iż organ podatkowy podlega wyłączeniu od załatwienia spraw normowanych przepisami prawa podatkowego w przypadku, gdy sprawa dotyczy zastępcy naczelnika urzędu skarbowego - Urząd Skarbowy podlega wyłączeniu. Zatem Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 131 §2 pktl zobowiązany był do wyznaczenia nowego urzędu. Strona wniosła o uchylenie postanowienia [...] marca 2004 roku NR [...] oraz o wyznaczenie na podstawie art.!31§2 pktl w związku z art.121 § l ustawy Ordynacja podatkowa innego urzędu skarbowego, który rozpatrzyłby wnioski z dnia 09 i z 19 stycznia

2004 roku oraz pozostałe zgłoszone do dnia 30 kwietnia 2004 roku.

Dyrektor Izby Skarbowej ustosunkowując się do zarzutów skargi wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za bezzasadną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, powołany został do badania legalności ostatecznych postanowień, decyzji administracyjnych. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonych aktów. W związku z powyższym, wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu organy naruszyły przepisy procedury, czy prawa materialnego. W rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa.

Przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dniu [...] marca 2004 roku NR [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia [...] lutego 2004 roku wydane w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego dotyczącego i prowadzonego na podstawie wniosków z 09 i 19 stycznia 2004. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż pierwszy z wymienionych powyżej dotyczył przeprowadzenia dochodzenia w trybie przepisów Kodeksu karnego skarbowego; drugi - z 19 stycznia 2004 roku - został złożony w sprawie wyłączenia pracowników urzędu skarbowego ze spraw dotyczących spółki cywilnej "G" to jest: Zastępcy Naczelnika Urzędu Skarbowego : T.P. i Kierownika Referatu Ewidencji i Identyfikacji Podatników G.K..

Skarżący wiąże, konieczność zawieszenia postępowania wszczętego wnioskami powyżej z rozpatrzeniem zagadnienia wstępnego, którym w jego ocenie miało być zakończenie toczącego się w Izbie Skarbowej postępowania w przedmiocie wyłączenia Naczelnika Urzędu Skarbowego jako organu, ze spraw dotyczących spółki "G'' ( wniosek z dnia 30 stycznia 2004 roku, skierowany do Dyrektora Izby Skarbowej o wyłączenie Urzędu Skarbowego z prowadzonego postępowania wobec wyżej wymienionej spółki)

Zgodnie z treścią art. 201 §1 ustawy Ordynacja podatkowa z 29 sierpnia 1997 roku ( Dz. U. Nrl37, póz.926 z późniejszymi zmianami) organ podatkowy zawiesza postępowanie w przypadkach wymienionych w ustawie, to jest w razie śmierci strony; jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe; gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony; w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych; w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej - do dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 108 § 2, stanie się ostateczna, z zastrzeżeniem art. 108 § 3 oraz art. 115 § 4.

Jest to zamknięty katalog przesłanek powodujących obowiązek zawieszenia postępowania podatkowego. Wystąpienie którejkolwiek z nich obliguje organ podatkowy do zawieszenia postępowania z urzędu ( lub na wniosek, gdy strona taki złoży) Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie.

Istotnym jest, że ma ono charakter otwarty i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone. Pojęcie to obejmuje wstępne ..zagadnienie prawne", a nie spór co do faktu. Jeżeli rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd pozostaje w takim związku z postępowaniem podatkowym, że bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy, wówczas organ podatkowy zawiesza postępowanie. Ustalenie tego związku należy do organu. Z akt administracyjnych wynika, że pełnomocnik strony nie wskazał na istnienie przesłanek będących kwestią wstępną wobec toczących się przed organem czynności, nie wskazał żadnych argumentów i okoliczności uzasadniających ich merytoryczne rozpoznanie. Zarzuty dotyczą stronniczości, braku kompetencji .

Z treści powtarzających się zarzutów zawartych w skardze, piśmie procesowym, a dotyczących osoby zastępcy naczelnika wynika, że związane są one z typowymi obowiązkami wykonywanymi w związku z pełnieniem tego typu funkcji - wydawaniem- podpisywaniem określonych postanowień decyzji, które mogą być lub nie korzystne dla strony.

W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej wydając zaskarżone postanowienie zasadnie stanął na stanowisku, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie wyłączenia organu podatkowego nie stanowiło zagadnienia wstępnego wobec toczących się postępowań w sprawach wniosków z 09 i 19 stycznia 2004 roku, mimo iż zdaniem strony skarżącej postanowienie to podjęte zostało z rażącym naruszeniem art.131 §1 pkt 1 w związku z art.120 i art. 121 §1 ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż jej zdaniem samo wystąpienie z wnioskiem o wyłączenie zastępcy naczelnika, powoduje wyłączenie urzędu skarbowego ze sprawy.

Istotą wyłączenia uregulowanego w art.131 Ordynacji podatkowej nie jest wyłączenie pracownika piastującego stanowisko organu administracji podatkowej, lecz wyłączenie organu podatkowego jakim jest naczelnik urzędu skarbowego. Wyłączeniu w myśl tego artykułu podlegają wyłącznie naczelnicy urzędów skarbowych, na mocy prawa.

Katalog przesłanek wyłączenia jest katalogiem zamkniętym, a organ podatkowy nie może zostać wyłączony od załatwiania spraw innych niż wymienione w art.131.

Zgodnie z treścią art. 131 §1. naczelnik urzędu skarbowego podlega wyłączeniu od załatwiania spraw dotyczących zobowiązań podatkowych lub innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w przypadku gdy sprawa dotyczy naczelnika urzędu skarbowego albo jego zastępcy (...). Wówczas zgodnie z § 2 sprawę załatwia naczelnik urzędu skarbowego wyznaczony przez właściwego dyrektora izby skarbowej. Natomiast, zgodnie z treścią art. 130 ustawy Ordynacja podatkowa zastępca naczelnika, jako pracownik urzędu podlega wyłączeniu z mocy prawra od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których:l)są stroną; 2)pozostają ze stroną w takim stosunku prawnym, że rozstrzygnięcie sprawy może mieć wpływ na ich prawa lub obowiązki; 3)stroną jest ich małżonek, rodzeństwo, wstępny, zstępny lub powinowaty pierwszego stopnia; 4) stronami są osoby związane z nimi z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 5)byli świadkami lub biegłymi, byli lub są przedstawicielami podatnika albo przedstawicielem podatnika jest jedna z osób wymienionych w pkt 3 i 4; 6) brali dział w wydaniu zaskarżonej decyzji; 7) zaistniały okoliczności, w związku z którymi wszczęto przeciw nim postępowanie służbowe, dyscyplinarne lub karne; 8)stroną jest osoba pozostająca wobec nich w stosunku nadrzędności służbowej.

Katalog przesłanek wymienionych powyżej ma charakter wyczerpujący. Wyłączenie na wniosek lub z urzędu, uregulowane jest natomiast w §3 i dotyczy okoliczności nie wymienionych w §1. Przy czym samo ich wystąpienie nie jest wystarczającą przyczyną wyłączenia, konieczne jest co najmniej uprawdopodobnienie, że okoliczności te mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Powody wyłączające od udziału w postępowaniu mają charakter ocenny. Oceny tej dokonuje bezpośredni przełożony, w tym przypadku Naczelnik Urzędu Skarbowego . Skarżący w oparciu o powyższą treść, wywodzi iż Dyrektor Izby Skarbowej zobowiązany był do wyznaczenia nowego urzędu skarbowego, który rozpatrzyłby wnioski z dnia 09 oraz 19 stycznia 2004 roku ( i inne pozostałe, zgłoszone przez stronę do dnia 30 marca 2004 roku ). Z akt administracyjnych wynika, że w przedmiotowej sprawie nie zaszła żadna z przesłanek wymienionych w art. 131, a toczące się postępowania wobec spraw spółki cywilnej "G" nie dotyczyły Zastępcy Naczelnika Urzędu Skarbowego Wyłączenie organu od załatwienia sprawy z przyczyn nie wymienionych w art. 131 ustawy Ordynacja podatkowa oznaczałoby naruszenie przepisów o właściwości.

Artykuł 131 dotyczy wyłączenia organu, którym jest naczelnik urzędu skarbowego, natomiast artykuł 130 reguluje kwestię wyłączenia pracownika ( zastępcy naczelnika), - wniosek ten jest rozpatrywany przez jego bezpośredniego przełożonego. Okoliczności powyżej opisane wskazują na trafność stanowiska przyjętego przez Izbę Skarbową.

Pozostałe kwestie podniesione w skardze dotyczą prawidłowości powstania i rejestracji spółek, ich wspólnego współistnienia na rynku, sfałszowania dokumentów, samej oceny osoby i postępowania zastępcy naczelnika, nie dotyczą kwestii postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dniu [...] marca 2004 roku Nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Numer [...] z dnia 12 lutego 2004 roku wydanego w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego.

W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd Administracyjny zgodnie ze swoja funkcją sprowadzającą się do kontrolowania administracji, ograniczony jest jednak w czynieniu ustaleń o faktach, dochodzeniu do prawdy obiektywnej w ten sposób, że jedynie weryfikuje działania organu administracji mające realizować zasadę prawdy materialnej. Sąd nie rozstrzyga wniosków zgłoszonych przez stronę w postępowaniu przed organami a jedynie bada legalność zapadłych w sprawie merytorycznych decyzji. Stąd kognicja sądu uniemożliwia mu dokonanie zmiany takich decyzji ani też kontynuowanie postępowania, które winno być w zasadzie przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym.

Sąd orzeka w zasadzie na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. W postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów. Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów jest niedopuszczalne. Tym samym niedopuszczalnym jest przesłuchanie przed tutejszym sądem osób wymienionych w piśmie procesowym z dnia 02 kwietnia 2004 roku.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd stwierdza, że zarzuty skargi nie są zasadne. Tym samym, nie ma w niniejszej sprawie podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie naruszyło prawo w zakresie, o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów. W rezultacie Sąd nie znajduje podstaw do usunięcia tego postanowienia z obrotu prawnego. Dlatego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zmianami) skarga została oddalona.