Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 622/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a, pkt 35b, art. 61 ust. 2 pkt 1, art. 64 ust. 2, ust. 3, art. 64a-64g, art. 140aa ust. 1-3 pkt 1, ust. 4 pkt 1 i pkt 2,  art. 140ab ust. 1 pkt 1-3, ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 6, art. 75 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2087
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2008 nr 26 poz 152
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi  nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów  pomiarowych
article: art. 7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
journal: Dz.U.UE.L 1996 nr 235 poz 59
law: Dyrektywa Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiająca dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty  maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu  międzynarodowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2016 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz P. K. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD") z [...] stycznia 2016 r. Nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: "K.p.a."), art. 2 ust 35a, art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 140aa ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm., dalej: "P.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460, z późn. zm., dalej: "u.d.p."), po rozpatrzeniu odwołania P. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: P. (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] września 2015 r. nr [...].

Powyższą decyzją, wydaną na podstawie art. 64 i art. 140aa ust. 1 – 3 P.r.d. i art. 104 § 1 K.p.a., organ I instancji nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 5.000 zł, jak za brak zezwolenia kategorii IV.

W zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że [...] lipca 2015 r., w miejscowości T., na drodze krajowej nr [...], zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki V. o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej marki K. o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował H. R., który wykonywał przejazd z ładunkiem płyt granitowych w imieniu Strony. Strona realizowała kontrolowanym pojazdem członowym krajowy transport drogowy rzeczy z miejscowości R. do miejscowości S.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono nacisk na pojedynczej osi napędowej 11,05 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę), czyli przekroczenie o 1,05 t dopuszczalnego nacisku. W trakcie kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu członowego.

Organ wskazał, że droga krajowa nr [...] na odcinku, na którym doszło do zatrzymania pojazdu została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t., mocą rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2015 r. poz. 802).

Organ wskazał również, że miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z [...] kwietnia 2015 r., który zatwierdzał stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd członowy został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K. z terminami ważności do 31 października 2016 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd członowy zważono jednokrotnie, gdyż kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.

Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z [...] lipca 2015 r.

GITD zgodził się z organem I instancji, iż w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii IV w wysokości 5.000 zł, stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 2 P.r.d. Wskazał również, że zgodnie z art. 64 ust. 2 P.r.d., pojazdem nienormatywnym, na przejazd którego uzyskano zezwolenie nie można przewozić ładunku innego niż ładunek niepodzielny, za wyjątkiem zezwoleń kategorii I lub II. Stosownie natomiast do treści art. 140 ab ust. 2 P.r.d., w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu z [...] września 2015 r., organ nie zgodził się z twierdzeniem Strony, że ładunek został prawidłowo rozłożony na przestrzeni ładunkowej naczepy, bowiem w trakcie kontroli stwierdzono przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego, przy jednoczesnym nieprzekroczeniu jego dopuszczalnej masy całkowitej. Przyczyną powyższego było natomiast niewłaściwe rozłożenie ładunku na naczepie. Warto również wskazać, że podmiot wykonujący przejazd powinien znać parametry pojazdu, którym zamierza wykonać przewóz i to w jego gestii pozostaje przyjęcie takich rozwiązań organizacyjnych, które pozwolą mu na ich ustalenie. GITD uznał również, że istnieje możliwość połączenia dwóch wag SAW w celu pomiaru osi, co jednak w żaden sposób nie wyklucza możliwości ustalenia nacisku osi za pomocą dwóch wag niepołączonych za pomocą interfejsu. Nie ma obowiązku łączenia dwóch wag SAW, a jedynie istnieje taka możliwość. W przypadku niepołączenia wag, każda z nich wskazuje nacisk koła osi pojazdu, których zsumowanie daje wartości nacisków poszczególnych osi pojazdu. Organ wskazał ponadto, że uzyskany w trakcie kontroli nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego został pomniejszony o błąd pomiaru w wysokości 2% zaokrąglone do 0,1 t w górę, tj. 300 kg. Wyjaśnił, że procedura odjęcia od uzyskanych wyników ważenia błędu pomiaru, nie wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Uregulowana została w akcie prawa wewnętrznego, tj. w Zarządzeniu nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Organ wskazał, że procedura ta wprowadzona została wyłącznie na korzyść kontrolowanych, nie stosuje się jej, jeżeli w efekcie jej zastosowania suma naliczonych kar byłaby wyższa od kwoty naliczonej z odczytu wskazania wagi bez stosowania tolerancji. GITD podkreślił, że w niniejszej sprawie odjęcie błędu pomiaru nie spowodowało nałożenia na Stronę wyższej kary pieniężnej. GITD wyjaśnił ponadto, że powtórne ważenie jest wykonywane wyłącznie na wniosek kontrolowanego, który w niniejszej sprawie nie wniósł o ponowne zważenie pojazdu. Obowiązek ponownego zważenia pojazdu nie wynika z powszechnie obowiązujących regulacji prawnych, a podstawą do stwierdzenia ewentualnych naruszeń są już wyniki pierwszego ważenia.

Organ odwoławczy stwierdził również, że ponownie rozpoznając sprawę, nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 P.r.d., a Strona nie dostarczyła dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia.

W skardze z [...] stycznia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając decyzję GITD z [...] stycznia 2016 r., Skarżący wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji, Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 140aa ust. 1-3 oraz art. 140ab ust 1 pkt 2 P.r.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie,

2) art. 6 K.p.a., poprzez rażące naruszenie zasady praworządności i wymaganie od Strony uzyskania zezwolenia klasy IV, którego uzyskanie nie jest możliwe w przypadku realizacji przewozu ładunku podzielnego, jakim były płyty granitowe,

3) art. 75 § 1 K.p.a., poprzez przyjęcie, jako dowód, wyniku pomiaru dokonanego przenośnymi, nieautomatycznymi wagami typu SAW 10C przeznaczonymi do pomiarów statycznych, które nie spełniają warunków przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2087 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 26, poz. 152) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych,

4) art. 140aa ust. 4 pkt 1 i pkt 2 P.r.d., poprzez niestaranne zbadanie przez organ I instancji i nie wzięcie pod uwagę okoliczności kontrolowanego [...] lipca 2015 r. przewozu wskazujących na fakt, iż Strona i zatrudniany przez nią kierowca nie mieli rzeczywistego wpływu na powstanie naruszenia, a tym bardziej nie godzili się na jego powstanie, gdyż ogólna masa pojazdu wraz z przewożonym ładunkiem nie zbliżyła się nawet do dopuszczalnych prawem 40 000 kg, a ładunek w postaci płyt granitowych rozmieszczony był w przestrzeni ładunkowej równomiernie,

5) art. 7 Konstytuuj Rzeczypospolitej Polskiej i uregulowanej w nim zasady demokratycznego państwa prawnego, poprzez złamanie generalnych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego,

6) dyrektywy Rady 96/53/WE ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium maksymalnie dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, jak również źródeł prawa pierwotnego Unii Europejskiej, w szczególności zobowiązań Rzeczypospolitej Polskiej zawartych w traktacie akcesyjnym.

Uzasadniając powyższe zarzuty, Skarżący podniósł, że kara została na niego nałożona za brak zezwolenia kategorii IV, które można uzyskać wyłącznie w przypadku przejazdu pojazdem przewożącym ładunek niepodzielny. Skarżący podkreślił, że nie zna przyczyn, dla których ustawodawca zrezygnował z odrębnej sankcji za przejazd pojazdu nienormatywnego z towarem podzielnym na drodze krajowej. Uznał natomiast za absurdalne, w sytuacji gdy nie ma takiej kategorii zezwolenia, które mógłby uzyskać na przewóz w niniejszej sprawie (kategoria I i II zezwoleń zupełnie nie obejmują takiego przewozu jaki był wykonywany), nałożenie na Niego kary 5 000 zł za brak zezwolenia kategorii IV, którego nie mógł nawet formalnie uzyskać.

Skarżący podniósł, że organy obu instancji nie wzięły pod uwagę okoliczności związanej z wykonywanym przewozem, tzn. prawidłowego załadunku przewożonego towaru rozłożonego równomiernie na całej przestrzeni ładunkowej pojazdu. Skarżący, jak twierdził, nie mógł przypuszczać, że jakiekolwiek normy nie zostaną zachowane skoro po załadunku, masa całkowita pojazdu wynosiła 39,15 t. Nie można było, zatem uznać odpowiedzialności Skarżącego za naruszenie, na które nie miał żadnego, realnego wpływu. Skarżący stał na stanowisku, że stwierdzony brak przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów, powinien wykluczyć jego odpowiedzialność za przekroczenie nacisku osi na drogę, ponieważ, ani Skarżący, ani prowadzący pojazd kierowca nie mieli możliwości sprawdzenia takiej wartości ponieważ na terenie RP, nie funkcjonują instytucje, czy też przedsiębiorstwa, umożliwiające zważenie pojazdu pod kątem nacisku jego osi na drogę.

Wątpliwości Skarżącego budziła również rzetelność dokonanych pomiarów w trakcie kontroli, przede wszystkim fakt nieprzeprowadzenia drugiego ważenia pojazdu. Zdaniem Skarżącego, logicznym jest, aby w celu wyeliminowania możliwości przekroczenia błędów granicznych użytych wag (2%), o których mowa w § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, należało przeprowadzić powtórny pomiar. Dopiero przeprowadzenie minimum dwóch pomiarów daje możliwość potwierdzenia lub zakwestionowania wskazań urządzeń pomiarowych. Odmowa przez kierowcę drugiego pomiaru nie zwalniała kontrolującego z obowiązku weryfikacji pierwotnie dokonanych ustaleń wagi bowiem mogły być uszkodzone poprzez nieprawidłowy na nie wjazd lub zjazd. Samo obniżenie wskazań rzeczywistego nacisku osi o 2% i zaokrąglenie wyniku do 100 kg w górę, nie może zagwarantować wiarygodności pomiaru, a ponadto zastosowanie tej tolerancji nie ma oparcia w przepisach prawa.

Skarżący również podkreślił, że wagi użyte do pomiaru dwóch kół jednej osi nie zostały ze sobą połączone przewodem łączącym, co stoi w zdecydowanej sprzeczności z punktem 2.6 instrukcji 1 ubytkowania wag SAW 10C/Seria II wydanej przez producenta urządzeń. Tak przeprowadzona procedura ważenia nie pozwalała na uzyskanie wiarygodnych, rzeczywistych wyników pomiaru zarówno nacisku osi pojazdu na drogę, jak również dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu wraz z ładunkiem, a co za tym idzie nie mogła być uznana za dowód w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym przez organ I instancji.

Skarżący powołał się następnie na pismo GITD z [...] października 2015 r. nr [...], wystosowane do Wojewódzkich Inspektorów Transportu Drogowego dotyczące modyfikacji dotychczasowych zasad sankcjonowania naruszeń w zakresie przekroczeń dopuszczalnej masy i nacisków na oś pojazdu w transporcie międzynarodowym w związku ze skierowanym przez Komisję Europejską wezwaniem do usunięcia uchybienia niewłaściwego wdrożenia dyrektywy Rady 96/53AVE, w którym GITD zawarł polecenie odstępowania od nakładania kar pieniężnych za przekroczenie nacisków na osie, w przypadku gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) pojazd nie przekracza dopuszczalnej masy całkowitej, 2) stwierdzony podczas pomiaru nacisk przekracza wartości dopuszczalne dla danej drogi, ale nie przekracza 11,5 t, 3) trasa przejazdu po drodze o niższych parametrach związana jest z rozładunkiem lub załadunkiem towaru podlegającego przewozowi międzynarodowemu, 4) nie istniała alternatywna droga o nacisku osi pojedynczej do 11 5 t prowadząca do miejsca rozładunku lub załadunku, 5) trasa przejazdu sprowadzała do minimum wykorzystanie niezmodernizowanego odcinka drugorzędnej sieci drogowej, 6) podmiot wykonujący przewóz posiada licencję wspólnotową lub inne uprawnienie do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego.

Skarżący wskazał, że jedyną przesłanką, której nie spełnił była okoliczność, że sporny przejazd nie miał charakteru międzynarodowego. Dodał jednak, że nie rozumie dlaczego powyższe reguły mają dotyczyć tylko przedsiębiorców wykonujących przewozy międzynarodowe.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Badając legalność zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do wniosku, że skarga jest zasadna, jednak z innych przyczyn niż podniesione w skardze.

Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny w postaci płyt granitowych.

W ocenie Sądu, niezasadny jest zarzut naruszenia w niniejszej sprawie art. 140aa ust. 1 – 3 P.r.d., poprzez jego bezpodstawne zastosowanie. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 P.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 P.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a P.r.d., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

W przedmiotowej sprawie kara pieniężna została wymierzona Skarżącemu za przejazd nienormatywnym pojazdem z ładunkiem podzielnym po drodze krajowej nr 75, na odcinku, na którym zgodnie z Lp. 62 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, droga ta została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Przy tego rodzaju przekroczeniu, naruszony został art. 64 ust. 2 P.r.d., zgodnie z którym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Dodać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 35b P.r.d., ładunkiem podzielnym jest ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody, mógł być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. W zakresie tej definicji mieszczą się przewożone przedmiotowym pojazdem płyty granitowe.

Powyższe regulacje zostały przytoczone oraz wyjaśnione przez organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji rozstrzygające w niniejszej sprawie.

W konsekwencji naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 P.r.d., w świetle art. 140ab ust. 2 P.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Ustawodawca nie przewidział odrębnej kary za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych, lecz uregulował konstrukcję prawną polegającą na zastosowaniu kary jak za przejazd bez zezwolenia, bez sprecyzowania konkretnej kategorii zezwolenia. Z art. 64 ust. 3, art. 64a-64g oraz z załącznika nr 1 do P.r.d. wynika, że ustawodawca przewidział siedem kategorii zezwoleń, natomiast w art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 P.r.d., uregulował wysokość kary pieniężnej za brak każdego z zezwoleń. Wyjaśnienia wymaga, że w niniejszej sprawie nie mogły mieć zastosowania zezwolenia kategorii I i kategorii II, ponieważ zezwolenie kategorii I nie ma zastosowania do dróg krajowych, natomiast zezwolenie kategorii II, jak stanowi art. 64b ust. 1 tej ustawy, jest wydawane na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej.

W związku z przyjętą przez ustawodawcę konstrukcją polegającą na zastosowaniu, w przypadku naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych, kary jak za przejazd bez zezwolenia, niezasadny jest podniesiony przez Skarżącego zarzut rażącego naruszenia art. 6 K.p.a., poprzez nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej za brak zezwolenia klasy IV, którego uzyskanie nie jest możliwe w przypadku realizacji przewozu ładunku podzielnego. Przy tego rodzaju naruszeniu, polegającym na przewozie pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, kara pieniężna nie jest nakładana za brak zezwolenia, którego w świetle obowiązujących przepisów nie można uzyskać, lecz za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, o którym mowa w art. 64 ust. 2 P.r.d. Odniesienie się natomiast do konkretnej kategorii zezwolenia ma na celu ustalenie wysokości kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 75 § 1 K.p.a., poprzez przyjęcie, jako dowód, wyniku pomiaru dokonanego przenośnymi, nieautomatycznymi wagami typu SAW 10C przeznaczonymi do pomiarów statycznych, które nie spełniają warunków przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2087 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 26, poz. 152) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Skarżący wiąże powyższy zarzut z brakiem powtórnego ważenia pojazdu w trakcie kontroli, zastosowaniem przez organ 2% marginesu błędu zastosowanych wag SAW 10C oraz dokonaniem ważenia pojazdu za pomocą pary wag jednak nie połączonych za pomocą interfejsu.

Z protokołu kontroli sporządzonego w niniejszej sprawie wynika, że kierowca zatrzymanego pojazdu został poinformowany o przysługujących mu uprawnieniach w tym o możliwości wnoszenia o dokonanie powtórnego ważenia pojazdu. Skarżący potwierdził podpisem oświadczenie w tej kwestii. Z protokołu kontroli wynika również, że kierowca nie wniósł żadnych zastrzeżeń do procedury kontroli oraz dokonanego ważenia pojazdu. W tych okolicznościach zastrzeżenia Skarżącego są związane z zaniechaniem kierowcy, za którego zatrudnienie, jak i odpowiednie przeszkolenie również w zakresie postępowania w trakcie kontroli drogowej, odpowiada Skarżący. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, argumentacja dotycząca obowiązkowego dwukrotnego ważenia pojazdu przez organ w trakcie kontroli jest niezasadna, tym bardziej, że argumentacja ta mogłaby być podnoszona również przy dwukrotnym, czy też trzykrotnym, jak i kolejnym zważeniu pojazdu, w których ze względu na dopuszczalny margines błędu pomiaru, najprawdopodobniej nie uzyskano by identycznych wartości. Dlatego też organy Inspekcji Transportu Drogowego słusznie, zdaniem Sadu, przyjęły uwzględnianie 2% błędu pomiaru.

Sąd zgadza się również z argumentacją organów Inspekcji Transportu Drogowego, że instrukcja obsługi zastosowanych w niniejszej sprawie wag typu SAW 10C, nie wyklucza możliwości ważenia nacisku pojedynczej osi za pomocą dwóch nie połączonych ze sobą wag. Instrukcja ta zawiera zapis o istniejącej możliwości połączenia dwóch wag w celu pomiaru nacisku osi, nie oznacza to jednak, że połączone odpowiednim przewodem wagi uzyskują nowe właściwości techniczne wpływające na precyzję pomiaru. Połączenie wag wpływa natomiast na sposób odczytu wyniku pomiaru ważenia, w taki sposób, że przy połączonych wagach podawany jest wynik nacisku ważonej osi, a nie kół tej osi, podczas gdy przy ważeniu nacisku osi za pomocą wag nie połączonych, na urządzeniu podawany jest nacisk każdego z kół, a nacisk osi uzyskiwany jest poprzez dodanie wyniku nacisku kół. Powyższe, w ocenie Sądu, nie ma żadnego wpływu na prawidłowość wyniku ważenia nacisku osi, jeżeli nacisk kół zostanie prawidłowo dodany.

Sąd stwierdza, że niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 140aa ust. 4 pkt 1 i pkt 2 P.r.d., poprzez nieuwzględnienie okoliczności, iż Skarżący oraz kierowca nie mieli rzeczywistego wpływu na powstanie naruszenia, a tym bardziej nie godzili się na jego powstanie, gdyż ogólna masa pojazdu wraz z przewożonym ładunkiem nie zbliżyła się nawet do dopuszczalnych prawem 40 000 kg, a ładunek w postaci płyt granitowych rozmieszczony był w przestrzeni ładunkowej równomiernie.

Zgodnie z art. 140aa ust. 4 pkt 1 i pkt 2 P.r.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

W niniejszej sprawie przewóz dotyczył płyt granitowych, w związku z czym nie miał w sprawie zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 P.r.d., odnoszący się do ładunków sypkich oraz drewna.

Sąd nie może się natomiast zgodzić z argumentacją Skarżącego, zgodnie z którą o dochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz braku wpływu na przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi na drogę miałoby świadczyć nieprzekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Należy zauważyć, że Skarżący w świetle brzmienia art. 61 ust. 2 pkt 1 P.r.d., był obowiązany przestrzegać normy, z której wynika, że ładunek umieszcza się na pojeździe w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Zachowanie normy w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu nie daje gwarancji normatywności pojazdu w zakresie nacisków osi na drogę, z czego podmiot profesjonalnie zajmujący się przewozami towarów powinien zdawać sobie sprawę. Wyjazd zatem na drogę publiczną pojazdem, w sytuacji, w której kierowca nie zna rzeczywistej wartości nacisku osi na drogę świadczy o niedochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i jednocześnie o niemożności zastosowania w takim przypadku art. 140aa ust. 4 pkt 1 P.r.d.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym oraz źródeł prawa pierwotnego Unii Europejskiej, wskazać należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy naruszenia dotyczącego nacisku pojedynczej osi napędowej ale w krajowym transporcie drogowym. Dyrektywa Rady 96/53/WE w pkt 12 preambuły, zakłada natomiast możliwość ograniczenia w zakresie innych parametrów niż długość i szerokość przyjęcia na swoim terytorium innych wartości niż określone w dyrektywie jedynie wobec pojazdów poruszających się w ruchu krajowym. Dlatego też reguły stosowania przepisów unijnych w przedmiotowej sprawie zaprezentowane w przytoczonym przez Skarżącego piśmie GITD z [...] października 2015 r. odnoszą się do przewozów w międzynarodowym transporcie drogowym.

W ocenie Sądu natomiast, organy obu instancji dokonały błędnych ustaleń faktycznych dotyczących stwierdzonego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu, co skutkowało nałożeniem na Skarżącego kary pieniężnej w niewłaściwej wysokości. Z protokołu kontroli wynika, że dokonany pomiar nacisku pojedynczej osi napędowej wykazał nacisk 11,35 t. Organ I instancji uwzględniając 2% tolerancję błędu, obniżył powyższy wynik o 300 kg, uzyskując nacisk w wysokości 11,05 t, z czym zgodził się organ II instancji. Organy obu instancji nie wzięły jednak pod uwagę faktu, że margines błędu pomiaru danym urządzeniem musi uwzględniać okoliczności, że urządzenie to może zarówno zawyżyć, jak i zaniżyć wynik. W niniejszej sprawie organy przyjęły, że użyte do pomiaru nacisku osi wagi typu SAW 10C mogły zawyżyć wynik ważenia w związku z czym dokonały jego obniżenia o 2% margines błędu. Podkreślenia wymaga, że powyższą procedurę należy stosować na korzyść Strony postępowania administracyjnego, co zresztą GITD podkreślił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kierunek bowiem błędu pomiaru dokonanego danym urządzeniem, a więc zaniżenie bądź zawyżenie pomiaru, nigdy nie jest znany.

W realiach niniejszej sprawy, natomiast korzystniejszym dla Skarżącego byłoby przyjęcie, że użyte w sprawie wagi zaniżyły wynik pomiaru, a w konsekwencji podniesienie uzyskanego wyniku nawet o maksymalną wartość 2% błędu. W wyniku tego uzyskano by wynik ważenia w wysokości 11,65 t, co klasyfikowałoby przedmiotowe naruszenie do kary przewidzianej jak za brak zezwolenia kategorii VII z przekroczeniem dopuszczalnej normy nacisku osi na drogę o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, za co ustawodawca przewidział karę pieniężną w wysokości 2.000 zł.

W tych okolicznościach, Sąd doszedł do wniosku, że organy Inspekcji Transportu Drogowego rozstrzygające w niniejszej sprawie naruszyły przepisy postępowania tj. art. 7 i 77 § 1 K.p.a., uchybiając zasadzie prawdy obiektywnej poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i godząc w słuszny interes Skarżącego, pomimo wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

Powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ skutkowało niewłaściwym zastosowaniem normy materialnej wynikającej z art. 140ab ust. 1 pkt 2 P.r.d. Organ I instancji nieprawidłowo bowiem, zdaniem Sądu, nałożył na Skarżącego, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 P.r.d., karę pieniężną, jak za brak zezwolenia kategorii IV w wysokości 5.000 zł, z czym zgodził się organ II instancji. Zgodnie z Lp. 4 załącznika nr 1 do P.r.d., zezwolenie kategorii IV dotyczy pojazdów nienormatywnych o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej oraz o parametrach wymiarowych (szerokość, długość, wysokość), nie większych niż tam wskazanych, a także o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. W przedmiotowej sprawie masa pojazdu nie przekroczyła dopuszczalnej masy całkowitej, parametry wymiarowe tego pojazdu nie były większe od wskazanych w Lp. 4 załącznika nr 1 do P.r.d., natomiast został przekroczony nacisk pojedynczej osi napędowej na drodze o dopuszczalnym nacisku do 10 ton i jak wskazano powyżej, należy przyjąć, że przekroczenie to było wyższe od wartości 11,5 t. Zgodnie z lp. 7 załącznika nr 1 do P.r.d., zezwolenie kategorii VII dotyczy pojazdów nienormatywnych o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI oraz o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Ponadto, zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a P.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości, za brak zezwolenia kategorii VII, 2000 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%.

Rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią wskazane przez Sąd nieprawidłowości w ustaleniu stanu faktycznego w niniejszej sprawie oraz ustalą karę pieniężną w prawidłowej wysokości odpowiadającej stwierdzonemu naruszeniu dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi na drogę.

Sąd za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP, poprzez złamanie generalnych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, organy obu instancji przeprowadziły postępowanie administracyjne, stosując przepisy procedury administracyjnej. Organy przede wszystkim zebrały w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Pomimo tego jednak nie wyjaśniły dokładnie stan faktycznego. Nie można jednak na tej podstawie uznać, że została poprzez to naruszona zasada legalizmu charakteryzująca demokratyczne państwo prawne. Organy obu instancji prowadziły postępowanie administracyjne w granicach przepisów prawa, nie wykroczyły również poza ramy przyznanych im kompetencji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 1 i art. 209 tej ustawy, zgodnie z wnioskiem zgłoszonym przez Skarżącego na rozprawie.