Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1503/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant referent stażysta Anna Ziółkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 500+ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Prezydent [...] (Prezydent) decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. przyznał J. D. (Skarżący) świadczenie wychowawcze na córkę, J. D. w kwocie [...] złotych miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r.

Po rozpoznaniu odwołania Skarżącego, w którym wskazywał on, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił okoliczności iż jego dochód uległ zmianie i wynosi obecnie [...] brutto, co oznacza, że kryterium dochodowe nie jest przekroczone, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (SKO) decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Podstawą faktyczną decyzji organów obu instancji było ustalenie, że Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwszej dziecko – córkę J., co oznacza, że dla przyznania świadczenia wymagane było spełnienie kryterium dochodowego. Organy ustaliły, że Skarżący w 2014 r. osiągnął dochód netto [...] złotych, który jest dochodem utraconym. K. D. (żona Skarżącego) w 2014 r. osiągnęła dochód netto w wysokości 11535,15 złotych, a następnie utraciła zatrudnienie. Obecnie K. D. zatrudniona jest na podstawie umowy zlecenia od [...] maja 2016 r. do 30 listopada 2016 r- a za drugi miesiąc zatrudnienia to jest czerwiec 2016 r. otrzymała wynagrodzenie w wysokości [...] złotych.

Skarżący podjął zatrudnienie w 1 stycznia 2015 r. w firmie X. a jego dochodów netto za drugi miesiąc zatrudnienia wyniósł [...] złotych.

W konsekwencji, w ocenie organów obu instancji, dochód netto na osobę w rodzinie do [...] czerwca 2016 r. wynosi [...] złotych (w związku z podjęciem zatrudnienia przez Skarżącego od stycznia 2015 r.) Od 1 lipca 2016 r. w związku z podjęciem zatrudnienia w ramach umowy zlecenia przez K. D., dochód rodziny wynosi [...] złotych, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...] złote.

SKO ustosunkowując się do zarzutów odwołania wskazało, że obniżenie wynagrodzenia przy trwającym stosunku pracy nie może być uznane za utratę dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. c ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195, zwana dalej "ustawą z dnia 11 lutego 2016 r."). Przedstawiając powyższą wykładnię organ powołał się na wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 4 listopada 2011 r. I OSK 1047/11 oraz WSA w Olsztynie z dnia 5 kwietnia 2016 r. II SA/Ol 297/16)

Jako podstawą prawną decyzji Prezydent wskazał art.1 ust. 2, art. 6, art. 4, art. 5, art. 10 ust. 1 i ust. 2, art. 13, art. 18, art. 20, art. 27 ust. 3, art. 28, art. 48, art. 49 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. zaś SKO – art. 138 § pkt 1 k.p.a.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący wniósł do tutejszego sądu skargę wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy i wskazując, że decyzja organu drugiej instancji jest dla niego i jego rodziny krzywdząca.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga jest uzasadniona, zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa materialnego, to jest art. 2 pkt 19 lit. c ) ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. poprzez błędną wykładnię w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy.

Skarżący do wniosku o wypłatę świadczenia wychowawczego dołączył dokumenty, z których wynika, że od 1 stycznia 2015 r. zatrudniony został w spółce X., dochód miesięczny netto za drugi miesiąc zatrudnienia wyniósł [...] złotych – i ta właśnie kwota uznana została za kwotę dochodu Skarżącego. W aktach administracyjnych przedstawionych sądowi znajduje się jednak również aneks do powyższej umowy o pracę, z dnia [...] marca 2016 r., zgodnie z którym od dnia 1 kwietnia 2016 r. wymiar czasu pracy Skarżącego wynosi 1/8 etatu, z miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości [...] złotych brutto.

Na wstępie przypomnieć należy, że pojęcie utraty dochodu rozumiane jako utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej występuje zarówno nie tylko w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r., ale i w ustawie o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 1518), oraz w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r., poz. 169). Zatem rzeczywiście, sposób rozumienia powyższego pojęcia przyjęty na tle innych ustaw może być przydatny przy wykładni przepisów ustawy z dnia 11 lutego 2016 r.

SKO przedstawiając wykładnię powyższego pojęcia odwołało się do poglądów wyrażonych w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którymi, zmniejszenie wynagrodzenia w ramach tego samego stosunku pracy nie może być rozumiane jako utrata dochodów. Sąd wskazuje jednak, że możliwa jest jednak również inna wykładnia tego pojęcia. W wyroku z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt. I OSK 759/12 NSA wskazał, że skoro ustawodawca definiuje, że pod pojęciem utraty dochodu należy rozumieć utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, to to ostatnie pojęcie obejmuje również utratę zatrudnienia lepiej płatnego na rzecz gorzej wynagradzanego, nawet jeżeli do zmiany tej dochodzi na podstawie wypowiedzenia zmieniającego. Z powyższego wynika, że zmiana wysokości wynagrodzenia, nawet w razie utrzymania ciągłości stosunku pracy może być rozumiana jako utrata dochodu w rozumieniu zarówno ustawy o pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów, ustawy oświadczeniach rodzinnych czy też w stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie ustawie z dnia 11 lutego 2016 r.

Pogląd powyższy został przyjęty i zaaprobowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Tytułem przykładu przywołać można wyrok z dnia 13 października 2016 r. (sygn.. akt. II SA/Łd 596/16) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w którym wskazano, że nie można wywieść, iż utrata dochodu ma się odnosić wyłącznie do przypadków całkowitej utraty dochodu. Nie można zatem ograniczać tego pojęcia do sytuacji, gdy z dnia na dzień podmiot traci całkowicie dochód i pozostaje bez środków do życia. Z uwagi na powyższe należy opowiedzieć się za szerokim rozumieniem pojęcia utraty dochodu. Jako utratę dochodu należy zatem traktować również utratę dochodu w jego dotychczasowej wysokości spowodowanej chociażby zmianą warunków pracy. Podobnie pojęcie utraty dochodu wykładane było przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 12 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1324/07 , WSA w Bydgoszczy w wyrokach z dnia 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 194/13, 25 lutego 2016 r. II SA/Bk 758/15, WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn.. akt. II SA/Po 411/15, WSA w Łodzi w wyroku z 28 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 62/15, (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powyższy sposób wykładni sąd w pełni podziela i przyjmuje za własny.

Oznacza, że rozpoznając ponownie sprawę organy zobligowane będą do uwzględnienia wykładni tego pojęcia przedstawionej przez sąd w wyroku, a co za tym idzie do uwzględnienia faktu, iż począwszy od 1 kwietnia 2016 r. wynagrodzenie brutto Skarżącego wynosi [...] złotych brutto. W konsekwencji, organy zobligowane będą do ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wydania stosownego rozstrzygnięcia.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że w pełni podziela stanowisko organów zgodnie z którym świadczenie wychowawczego przysługiwało Skarżącemu na córkę J. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. Uchylenie decyzji organów obu instancji spowodowane było jednak następującymi okolicznościami.

Skarżący wystąpił o przyznanie świadczenia wychowawczego na córkę J. w terminie i na zasadach określonych w art. 48 ust. 1 i art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2016 r. , czyli na okres od 1 kwietnia 2016 r., do 30 września 2017 r. Decyzją organu pierwszej instancji przyznano Skarżącemu świadczenie wychowawcze na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. W sentencji decyzji nie zostało zawarte jednak rozstrzygnięcie co do pozostałego okresu zasiłkowego. Jedynie z uzasadnienia wynika, iż w ocenie organu pierwszej instancji, która to ocena zaaprobowana została przez organ drugiej instancji, należy odmówić przyznania świadczenia za okres od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2017 r.. Gdyby w sentencji decyzji wskazano wprost, że organ odmawia przyznania świadczenia na okres od dniu 1 lipca 2016 r. do 30 września 2017 r., wówczas możliwe byłoby uchylenie decyzji wyłącznie w tym zakresie i pozostawienie w obrocie decyzji w tej części w jakiej przyznano świadczenie wychowawcze. Jednak z uwagi na sposób sformułowania decyzji nie było to możliwe. Zatem rozpoznając ponownie sprawę organ wyda rozstrzygnięcie przyznające świadczenie wychowawcze na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. a co do pozostałego okresu zasiłkowego, to jest co do okresu od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2017 r. ponownie ustali stan faktyczny z uwzględnieniem wykładni pojęcia utraconego dochodu przedstawionej przez sąd i wyda odpowiednie rozstrzygnięcie.

Podstawą prawną niniejszego wyroku był art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a.