Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2239/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 34
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. O. na postanowienie [ ] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [....] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. O. kwotę 400 zł (czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zw. dalej k.p.a., w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia A. B.-O. oraz M. O., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [....] z dnia [....] czerwca 2012 r. Nr [....] uznające za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez pełnomocnika zobowiązanych - A. B.-O. oraz M. O., w związku z prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego Nr [....] z dnia [....] maja 2012 r. postępowaniem egzekucyjnym wszczętym celem wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [....] z dnia [....] listopada 2011 r. Nr [....] nakazującej A. B.-O. i M. O. dokonanie rozbiórki ogrodzenia posesji przy ul. [...] w pasie ul. [....] oraz ul. [....] w [....] na terenie działek nr ew. [...] i [...] z obrębu [....].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ omówił stan faktyczny sprawy i wskazał, że w związku z niewykonaniem przez A. B.-O. oraz M. O. obowiązku wskazanego w decyzji PINB [....] Nr [....] z dnia [...] listopada 2011 r., organ powiatowy, działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego.

W dniu 7 lutego 2012 r. do zobowiązanych zostało skierowane upomnienie wzywające do wykonania obowiązku. Upomnienie doręczono w dniu 27 lutego 2012 r. Następnie w dniu [....] maja 2012 r. organ powiatowy wystawił tytuły wykonawcze Nr [...], których doręczenie zobowiązanym w dniu 25 maja 2012 r. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.

Zarzuty do tytułów wykonawczych, powołując się na przesłanki wskazane w art. 33 pkt 5 i 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, złożył w piśmie z dnia 30 maja 2012 r. radca prawny A. S.. W nagłówku tego pisma pełnomocnik wskazał, iż wnosi je w imieniu A. B.-O. oraz M. O., w części końcowej pisma dodał, iż przy piśmie składa pełnomocnictwa. W rzeczywistości zaś w aktach znajduje się jedynie pełnomocnictwo udzielone temu pełnomocnikowi przez A. B.-O...

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [....] postanowieniem z dnia [....] czerwca 2012 r. Nr [...], po rozpatrzeniu zarzutów radcy prawnego A. S. do tytułów wykonawczych uznał je za nieuzasadnione. Postanowienie doręczono ww. radcy prawnemu.

Zażalenie na to postanowienie w imieniu obojga zobowiązanych złożył radca prawny A. S..

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [....] utrzymał w mocy powyższe postanowienie. W ocenie organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [....] w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. Przywołując treść przepisu art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ wskazał co może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ powiatowy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, tj. postanowienia Nr [....] w sposób nie budzący wątpliwości odparł wszystkie powołane przez pełnomocnika zobowiązanych zarzuty i wykazał ich bezzasadność.

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka niewykonalności egzekwowanego obowiązku. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 1986 r., sygn. akt: III SA 1146/85, przesłanką uznania decyzji za niewykonalną nie mogą być trudności w wyegzekwowaniu decyzji, wiążące się z niezadowoleniem adresatów z decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy. Egzekwowana decyzja organu powiatowego Nr [....] z dnia [...] listopada 2011 r., jest ostateczna i podlega wykonaniu.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W związku z powyższym organ II instancji nie może na etapie postępowania egzekucyjnego odnieść się do zarzutów merytorycznych dotyczących ostatecznej decyzji PINB [....] z dnia [....] listopada 2011 r. Nie znaczy to jednak, iż organ nadrzędny jest zwolniony od badania dopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji pod względem formalnym.

W ocenie organu odwoławczego PINB [....] w sposób nie budzący wątpliwości wykazał, że zarzut wniesiony na podstawie art. 33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest niezasadny. Organ powiatowy wskazał przepis stanowiący podstawę ustalenia organu właściwego do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie, tj. art. 20 § 1 pkt 4 ww. ustawy.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu organ zauważył, że pozostają one bez wpływu na ocenę rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego - PINB [....] i dotyczą kwestii opisanych powyżej, tj. treści zarzutów. Powyższe postanowienie również doręczono radcy prawnemu A. S..

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie z dnia 23 lipca 2012 r. złożył M. O., działając przez pełnomocnika adw. M. C., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W skardze zarzucono:

• naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 33 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zw. dalej u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, że nie ma on zastosowania w sprawie,

• naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisów ustawy k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

-art. 40 § 1 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu,

-art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i niewzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy,

-art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niedostateczne uzasadnienie zaskarżonego Postanowienia [...]WINB,

-art. 138 § 1 pkt 2 w z art. 144 k.p.a., poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy Postanowienia PINB.

W skardze podniesiono, że nałożony nakaz rozbiórki (obowiązek o charakterze niepieniężnym) jest obiektywnie niewykonalny w zakresie w jakim dotyczy dz. ew. [...]. Decyzja z [...] marca 2000 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul. [....] w prawo własności obejmowała wyłącznie dz. ew. nr [...]. Również umowa zobowiązująca sprzedaży, jak i przenosząca własność w/w nieruchomości z p. H. na rzecz p. O. obejmuje wyłącznie dz. ew. [....]. Oznacza to, że p. O. posiadają tytuł prawny wyłącznie do dz. ew. nr [...]. Problematyczne ogrodzenie obejmuje jednak też dz. ew. [...], która jest własnością [....], znajduje się w narożniku posesji, przy zbiegu ulic [...] i [....] (wypis i wyrys z ewidencji gruntów i budynków w aktach sprawy), tworzy tzw. trójkąt bezpieczeństwa wedle ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [....]. Bezspornym zatem jest, że w rozważanym przypadku zachodzi trwała niewykonalność nałożonego obowiązku rozbiórki, gdyż czynność składająca się na treść tego obowiązku jest niewykonalna z przyczyn prawnych tkwiących w jej naturze.

Ponadto w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów do tytułu wykonawczego naruszone zostało prawo Skarżącego do brania czynnego udziału w postępowaniu i składania oświadczeń we własnym imieniu, ponieważ w dacie wydania decyzji organu II instancji, tj. [...]WINB, radca prawny A. S. nie był pełnomocnikiem Skarżącego - p. M. O.. Wobec tego, postanowienie [...]WINB w przedmiocie niezasadności zarzutów do tytułu wykonawczego zostało w stosunku do Skarżącego wadliwe doręczone, gdyż powinno zostać doręczone osobiście p. M. O., a nie na adres pełnomocnika, które nie był już wtedy uprawniony do reprezentacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację merytoryczną i przyznając, że na skutek niezweryfikowania pełnomocnictwa na które powoływał się radca prawny A. S. nie doręczono postanowień stronie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

W sytuacji przytoczenia w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Sąd rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu administracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść do ocen o charakterze prawnomaterialnym.

Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu skarga zaś jest zasadna. Zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego tego rodzaju, iż postępowanie należy powtórzyć z udziałem właściwie reprezentowanej strony, wobec czego na obecnym etapie rozpoznawania sprawy nie ma podstaw do rozpoznawania zarzutów o charakterze materialnoprawnym, gdyż dopiero poprawnie przeprowadzone postępowanie pozwoli na prawidłowe sformułowanie subsumcji prawnej w sprawie.

Jak wynika bowiem z akt sprawy, a potwierdził to również organ w odpowiedzi na skargę, postępowanie zostało przeprowadzone z pominięciem skarżącego. W czynnościach procesowych brał udział radca prawny A. S. przez złożenie wniosku i sporządzanie pism procesowych w sprawie, w tym środka zaskarżenia powołując się na upoważnienie skarżącego. Organ nie zażądał od radcy prawnego przedstawiającego się jako pełnomocnik strony stosownego pełnomocnictwa. Skutkiem powyższego decyzje organów obu instancji zostały doręczone osobie, która, według oświadczenia nie reprezentowała strony. Z tych powodów ulegają uchyleniu zarówno zaskarżone, jak i poprzedzające je postanowienie. W ponowionym postępowaniu organ ponowi czynności z udziałem stron postępowania.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy. Koszty zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a.