Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 159/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 245 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 286
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 maja 2021 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2020 r. nr [...]. w przedmiocie patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego Ł. W. kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2020 r. nr [...], którą organ, działając na podstawie art. 24 w zw. z art. 27 i w zw. z art. 315 ust. 3 oraz na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2020 r. poz. 286 z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgłoszenia wynalazku pt.: "[...]", nr [...], zgłoszonego do ochrony przez pana L. W., rozstrzygniętej decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2016 r. o odmowie udzielenia patentu na w.w. wynalazek - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie stwierdził brak przeszkód do udzielenia patentu.

Decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu [...] października 2016 r. Urząd Patentowy RP wydał w niniejszej sprawie decyzję o odmowie udzielenia patentu. Organ wskazał, że decyzja ta oparta była na zarzucie niejednoznacznie sformułowanego zakresu żądanej ochrony powodującym niemożliwość odtworzenia zgłoszonego rozwiązania w całym zakresie żądanej ochrony, co skutkowało brakiem stosowalności przemysłowej, o której mowa w art. 27 pwp. Decyzja ta poprzedzona była polemiczną korespondencją pomiędzy Zgłaszającym, a Urzędem.

Spór głównie ogniskował się wokół: a) pojęcia "[...]", który miałby odtwarzać przedmiotowy wynalazek; b) tego co miałoby być przedmiotem odtworzenia; c) wpływu stosowania sformułowań typu "[...]" "[...]" na wymóg jednoznaczności wynalazku; d) tego które elementy wchodzą w skład przedmiotu zgłoszenia. Na decyzję odmowną Zgłaszający w dniu [...] grudnia 2016 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku Zgłaszający powołał treści z "[...]", uzasadnienia z wyroków sądowych oraz wyjaśniał powiązania pomiędzy treścią zastrzeżeń patentowych, a treścią zawartą w przykładach realizacji.

W ramach rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Urząd w dniu [...] lutego 2018 r. wystosował pismo w oparciu o art. 136 kpa. W piśmie tym Urząd zwrócił uwagę, że pierwszą zasadniczą sprawą jest kwestia opisywanych w zastrzeżeniach profili. Organ wskazał, że zgłaszający permanentnie przypisuje nazwy fragmentów profili występujących na płaszczyznach równoległych do płaszczyzny rysunku, fragmentom profili występującym na powierzchniach prostopadłych do płaszczyzny rysunku. To co w zastrzeżeniach Zgłaszający nazywa "[...]" (który to koniec leży w rzeczywistości na płaszczyźnie równoległej do płaszczyzny rysunku) jest w istocie "[...]" - leżącym na powierzchni prostopadłej do płaszczyzny rysunku. Tak samo Zgłaszający czyni z parametrem wymiarowym (np. szerokość) profilu mocującego (3) występującym w płaszczyźnie równoległej do płaszczyzny rysunku, który to parametr Zgłaszający myląco nazywa "[...]" (patrz zastrz. 1 w. 16). Ponadto samo przedstawienie osadzenia profilu mocującego (3) w zastrzeżeniu niezależnym jest w sprzeczności z tym, co przedstawia fig. 1. Z zastrz. 1 w. 11-13 wynika, że osadzenie ma miejsce "[...]", tymczasem fig. 1. wskazuje, że wspomniane osadzenie występuje w środkowej części gniazda [...].

Urząd Patentowy zauważył, że w zakresie ochrony określonym zastrzeżeniami patentowymi od 13 do 14 zastrzeżenia te nie spełniają wymogów art. 33 ust. 4 pwp ponieważ nie przedstawiają wariantów wynalazku, ani nie precyzują cech wymienionych w zastrzeżeniu niezależnym lub innym zastrzeżeniu zależnym. Uzasadnienie jest następujące. W niezależnym zastrzeżeniu (w. 1-5) Zgłaszający określa wynalazek pisząc: "[...]". Organ wskazał, że logicznie rozumując, skoro urządzenie jest na czymś zamocowane, to "[...]" nie jest elementem tego urządzenia i nie jest jego cechą. Stąd wniosek, że konstrukcja wsporcza bilbordu nie jest elementem przedmiotowego wynalazku i nie jest jego cechą. Zatem, zdaniem organu patentowego, zastrzeżenia nr 13 i 14 precyzujące konstrukcję wsporczą bilbordu nie precyzują cech przedmiotowego wynalazku i nie przedstawiają wariantów tego wynalazku. Przy czym, za nieprzekonywujące Urząd uznał argumenty polegające na tym, że wynalazek nie będzie działał lub będzie działał nieprawidłowo bez wspomnianej konstrukcji wsporczej. Informacja o tym gdzie jest zamocowane/zastosowane urządzenie jest tylko dodatkową informacją bez względu na to czy jest ona do działania niezbędna czy nie. Podobnie jak np.: do działania silnika spalinowego potrzebne jest paliwo, ale nie jest ono elementem silnika; do działania wiatraka potrzebne jest np. powietrze, ale nie jest ono elementem wiatraka; do działania odbiornika potrzebny jest nadajnik, ale nie jest on elementem odbiornika; itp. Niezależnie od powyższego Urząd przedstawił alternatywną argumentację w stosunku do zastrzeżeń 13 i 14. Gdyby traktować informację o konstrukcji wsporczej bilbordu, zawartą w zastrz. 1 jako cechę przedmiotowego rozwiązania, to istotnie zgodnie z zastrz. 13 i 14 ściana budynku i budowli byłaby elementem przedmiotowego urządzenia. W takiej sytuacji w ocenie Urzędu w stosunku do zastrz. 13 i 14 należałoby postawić zarzut niezgodności tych zastrzeżeń (wariantów wynalazku) z art. 29 ust. 1 pkt 1 ponieważ wykorzystanie takich wariantów wynalazku byłoby sprzeczne z dobrymi obyczajami. Uzasadnieniem dla tego stanowiska jest to, że od chwili gdy Zgłaszający zamontuje elementy wynalazku na ścianie budynku, w szczególności budynku mieszkalnego, osoby chcące skorzystać ze ściany od strony wewnętrznej budynku np. poprzez nawiercenie otworów lub malowanie, ingerowałyby w przedmiotowy wynalazek, na korzystanie z którego Zgłaszający miałby monopol. Tego rodzaju wyłączność wykracza poza sferę związaną z działaniem przedmiotowego urządzenia. Stwarzanie tego rodzaju potencjalnej możliwości jest w ocenie Urzędu sprzeczne z dobrymi obyczajami i w świetle art. 29 ust. 1 pkt 1 niedopuszczalne.

W trakcie ponownego rozpoznawania sprawy, Zgłaszający przysłał w dniu [...] marca 2019 r. nową wersję opisu wynalazku, zastrzeżeń patentowych oraz skrótu. Do tego Zgłaszający dołączył pismo przewodnie w którym stwierdził, że przedstawia nową wersję zastrzeżeń patentowych, która w ocenie Zgłaszającego stanowi wypełnienie warunków przedstawianych przez organ patentowy.

Urząd oceniając przysłaną przez Zgłaszającego wersję opisu patentowego stwierdził, że zawiera ona trzy fragmenty obiektywnie niezrozumiałe oraz kilkanaście fragmentów błędnych pod względem redakcyjnym. Ponadto Urząd zwrócił uwagę, że skrót opisu jest niezgodny z wymogami prawa W związku z powyższym w dniu [...] kwietnia 2020 r. wystosował kolejne pismo do strony postępowania, w którym wskazał, że przysłana przez Zgłaszającego wersja skrótu opisu jest w swojej treści niezgodna z wymogami art. 33 ust. 5 pwp. Po pierwsze, skrót opisu powinien zawierać jasną informację określającą przedmiot wynalazku. Zamiast tego fragment do pierwszego przecinka jest całkowicie niezrozumiały, a pozostała część pierwszego zdania wyrwana z kontekstu. Po drugie, skrót opisu powinien zawierać zwięzłą informację, tj. nie powinien przekraczać 1/3 strony formatu A4 [§ 11 ust. 3 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. Nr 102, poz. 1119; z 2005 r. Nr 109, poz. 910; z 2015 r. poz. 366)]. Wymóg ten jest niezależny od obszerności niezależnego zastrzeżenia patentowego i ilości niezależnych zastrzeżeń patentowych ponieważ skrót opisu nie musi przedstawiać rozwiązania zupełnego i nie musi podawać wszystkich cech znamiennych. Zgodnie z art. 33 ust. 5 w skrócie podaje się charakterystyczne cechy techniczne.

Na pismo Urzędu Zgłaszający odpowiedział w dniu [...] czerwca 2020 r. przysyłając nową wersję opisu wynalazku, skrótu opisu oraz pismo przewodnie, w którym stwierdził, że przysłane wersje w ocenie Zgłaszającego stanowią wypełnienie warunków zawartych w piśmie Urzędu Patentowego.

Organ po ponownej analizie przysłanych materiałów stwierdził, że w opisie wynalazku na: str. 2 w. 9 od dołu (w poprzedniej wersji w. 11 od dołu), str. 3 w. 9 od dołu (w poprzedniej wersji w. ostatni), str. 10 w. 4 (w poprzedniej wersji w. 12), str. 11 w. 6 od dołu (w poprzedniej wersji str. 12 w. 2), str. 11 w. 2 od dołu (w poprzedniej wersji str. 12 w. 6), str. 12 w. 8 (w poprzedniej wersji str. 12 w. 6 od dołu) pomimo, że Urząd wskazywał te miejsca w poprzednim piśmie, to Zgłaszający pozostawił w nich te same błędy redakcyjne. Jednak w ocenie Urzędu są to błędy językowe, o których mowa w art. 46 ust. 3 pwp. Dbając zatem o ekonomikę postępowania, a w szczególności mając na względzie zasady wyrażone w § 12 kpa, Urząd odstąpił od wzywania Zgłaszającego do kolejnych poprawek redakcyjnych ponieważ poprawki te mogą być dokonane przez Urząd. Biorąc zatem pod uwagę, że Zgłaszający poprawił treść zgłoszenia w stopniu powodującym nieskuteczność stawianych zarzutów, Urząd Patentowy orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...] października 2016 r. o odmowie udzielenia patentu na wynalazek i w tym zakresie stwierdził brak przeszkód do udzielenia patentu.

Powyższa decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2020 r. została zaskarżona przez L. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mający istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 245 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej ( Dz. U. z 2020 r. poz. 286 z późn. zm.) , w związku z art. 107 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak jednoznacznego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, którą w przedmiotowym przypadku jest kwestia udzielenia patentu na wynalazek pt. "[...]", zgłoszony za numerem [...].

Strona skarżąca wniosła o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że strona nie zawarła w skardze żadnego wniosku poza wnioskiem o zasądzenie kosztów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w zaskarżonej decyzji można dopatrzyć się naruszeń prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325), obligowały Sąd do uchylenia tego aktu.

Z treści skargi jednoznacznie wynika, że strona domaga się wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, ponieważ decyzja ta nie rozstrzyga merytorycznie sprawy przyznania wnioskowanego przez stronę patentu na wynalazek.

Zdaniem Sądu, istotnie zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 245 ust. 1 pkt 2 p.w.p., który stanowi że w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy wydaje decyzję, w której 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo części i w tym zakresie rozstrzyga co do istoty sprawy.

Tymczasem w zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy uchylił w całości swoją wcześniejszą decyzję o odmowie udzielenia patentu i w tym zakresie stwierdził barak przeszkód do udzielenia patentu.

Rozstrzygnięcie takie jest zatem niezgodne z art. 245 ust. 1 pkt 2 p.w.p., bowiem nie załatwia sprawy merytorycznie. Urząd patentowy uchylił wprawdzie swoją wcześniejszą decyzję o odmowie udzielenia patentu jednak merytorycznie nie załatwił sprawy. W niniejszej sprawie organ rozpoznawał wniosek skarżącego o udzielenie patentu na wynalazek pt.: "[...]", nr [...].

Sprawa ta mogła zatem zostać załatwiona w dwojaki sposób tj. organ mógł albo udzielić patentu lub odmówić jego udzielenia. Pierwszą decyzja z dnia [...] października 2016 r. Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia patentu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uchylił tę decyzję i stwierdził brak przeszkód do udzielenia patentu.

Stwierdzenie braku przeszkód do udzielenia patentu nie jest równoznaczne z udzieleniem tegoż patentu.

W tych okolicznościach Sąd stwierdza, że wniosek skarżącego o udzielenie patentu na przedmiotowy wynalazek nie został przez organ rozpoznany. Merytoryczne rozpoznanie tego wniosku mogło polegać wyłącznie na udzieleniu patentu bądź odmowie jego udzielenia.

Tymczasem w zaskarżonej decyzji organ ograniczył się jedynie do uchylenia swojej pierwotnej odmownej decyzji lecz jednocześnie nie rozpoznał wniosku strony o udzielenie patentu. Należy z całą mocą podkreślić, że stwierdzenie braku przeszkód do udzielenia patentu nie jest rozstrzygnięciem w sprawie o udzieleniu patentu.

Dysponując takim rozstrzygnięciem strona pozostaje w niepewności odnośnie sposobu załatwienia jej wniosku o udzieleniu patentu.

W tych okolicznościach Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, narusza bowiem art. 245 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej, co miało ewidentny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę wskazane powyżej okoliczności.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.