Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1336/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi " K." E. K., T. K. spółka jawna na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmiany w zezwoleniu na prowadzenie apteki skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny na podstawie art. 99 ust. 2 w zw. z art. 108 ust. 4 pkt 4 a ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne, po rozpatrzeniu wniosku K. E. K., T. K. [...] T. ul. [...], odmówił dokonania zmiany decyzji – zezwolenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2001 r., udzielonego na prowadzenie apteki ogólnodostępnej typu [...] o nazwie K. w T. przy ul. [...] dla przedsiębiorców E. K. i T. K.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej wydane zostało w dniu [...] października 2001 r. na rzecz przedsiębiorców będących osobami fizycznymi, a nie na rzecz spółki cywilnej. Zdaniem organu bezspornym jest to, że przedsiębiorca – osoba fizyczna - może prowadzić działalność gospodarczą na własny rachunek i może być równocześnie wspólnikiem różnych spółek, w tym także spółki cywilnej oraz spółek prawa handlowego, gdyż pozwalają na to przepisy prawa, a zwłaszcza zasada swobody prowadzenia działalności gospodarczej.

Z akt sprawy wynika, że K. E. K., T. K. Spółka Jawna powstała w wyniku przekształcenia spółki cywilnej K. na podstawie art. 26 § 4 Kodeksu spółek handlowych. Przepis art. 553 § 2 ksh stanowi, że spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, cesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba, że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia koncesji albo ulgi stanowi inaczej.

K. E. K. T. K. Spółka Jawna nie stała się z mocy prawa podmiotem zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, bowiem spółka cywilna, której wspólnikami byli E. K. i T. K. nie posiadała zezwolenia na prowadzenie apteki, a przedsiębiorcy – osoby fizyczne - nie mogą przekształcić się w spółkę handlową, gdyż takiego przekształcenia nie przewidują obowiązujące przepisy prawa, w tym ustawa Kodeks spółek handlowych.

Z treści art. 553 § 1 powołanej ustawy wynika jednoznacznie, że spółce przekształconej przysługują prawa i obowiązki spółki przekształcanej. Przekształcana spółka cywilna K. nie posiadała zezwolenia na prowadzenie apteki, tym samym przekształconej spółce K. E. K., T. K. Spółka Jawna – nie może przysługiwać prawo, którego nie posiadała przekształcana spółka cywilna.

Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania K. E. K., T. K. – Spółka Jawna w A. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] marca 2006 r.

Główny Inspektor Farmaceutyczny podzielił stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji. Wskazał, iż zezwolenie na prowadzenie apteki K. w T. przy ul. [...] zostało wydane w dniu [...] października 2001 r. W dacie jego wydania obowiązywała ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej, której art. 2 ust. 2 stanowił, iż przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz niemająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1. Na mocy ust. 3 wskazanej ustawy za przedsiębiorców uznani zostali także wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, o której mowa w ust. 1. Ustawa - Prawo działalności gospodarczej nie traktowała zatem spółki cywilnej jako przedsiębiorcy. W świetle ustawy odrębnymi przedsiębiorcami byli natomiast wspólnicy spółki cywilnej. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] udzielił zezwolenia przedsiębiorcom: E. K. i T. K. Zezwolenie nie zostało przyznane spółce cywilnej utworzonej przez w/w przedsiębiorców. Z tego względu w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 553 §2 Kodeksu spółek handlowych, który stanowi, że spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba, że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Z uwagi na fakt, że spółce cywilnej, którą tworzyli przedsiębiorcy E. K. i T. K. nie zostało przyznane zezwolenie na prowadzenie apteki, spółka jawna powstała w wyniku przekształcenia tej spółki cywilnej nie jest podmiotem zezwolenia udzielonego E. K. i T. K. Wobec faktu, że w dacie wydania zezwolenia każdy ze wspólników spółki cywilnej traktowany był jako odrębny przedsiębiorca, organ II instancji nie zgodził się z twierdzeniem, że zezwolenie stanowi majątek wspólny wspólników spółki cywilnej, o którym mowa w art. 26 § 5 ksh. Zdaniem Głównego Inspektora Farmaceutycznego zezwolenie byłoby majątkiem wspólnym wspólników spółki cywilnej tylko wtedy gdyby zostało udzielone spółce cywilnej, a zatem przed dniem 1 stycznia 2001 r. (data wejścia w życie ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej). Z akt sprawy wynika natomiast jednoznacznie, że zezwolenie na prowadzenie apteki zostało udzielone po dniu wejścia w życie wymienionej ustawy.

Spółka jawna utworzona przez E. K. i T. K. jest nowym podmiotem – uczestnikiem obrotu gospodarczego. Jeżeli podmiot ten zamierza prowadzić działalność gospodarczą polegająca na prowadzeniu apteki ogólnodostępnej, musi wystąpić do właściwego organu o wydanie stosownego zezwolenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] maja 2006 r. złożyła K. E. K., T. K. Spółka Jawna wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji tej zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 26 § 5 w zw. z art. 553 § 2 i 3 ksh poprzez błędne uznanie, iż spółka jawna K.- powstała w wyniku przekształcenia - w trybie art. 26 § 4 ksh - spółki cywilnej K. nie jest podmiotem udzielonego wspólnikom tej spółki zezwolenia na prowadzenie apteki.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga K. E. K., T. K. Spółka jawna nie jest zasadna.

Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły w związku z tym skarga nie mogła być uwzględniona.

Zgodnie z treścią art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym społeczny lub słuszny interes strony.

Należy jednak zauważyć, iż decyzja wydana w trybie art. 155 kpa może dotyczyć wyłącznie tych kwestii, które były przedmiotem rozstrzygnięcia weryfikowanej w tym trybie decyzji. Ponadto wydana w trybie art. 155 kpa decyzja nie może zostać skierowana do podmiotu, który nie był adresatem weryfikowanej decyzji.

Na podstawie art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne apteka ogólnodostępna może być prowadzona tylko na podstawie uzyskanego zezwolenia na prowadzenie apteki.

Zezwolenie na prowadzenie apteki jest stosunkiem administracyjnym wynikającym z decyzji administracyjnej, w której organ administracyjny przyznaje prawo do prowadzenia określonej działalności gospodarczej, wyraźnie oznaczonemu podmiotowi, który spełnia wymagania wynikające z przepisów prawa. Prawo do zezwolenia jest niezbywalne, nie ma możliwości wydzielenia go z majątku wspólnika i pozostawienia w dyspozycji spółki, ani też nie ma ono możliwości samodzielnego uczestnictwa w obrocie prawnym. Zezwolenie jest instytucją prawa administracyjnego, a nie cywilnego, dlatego też władny do dysponowania nim jest organ administracyjny, który je wydał, a nie podmiot gospodarczy, który je uzyskał w wyniku postępowania o wydanie zezwolenia. Ponadto co do zasady wyłączone jest ono z obrotu cywilnoprawnego.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej wydane zostało przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w dniu [...] października 2001 r. na rzecz przedsiębiorców będących osobami fizycznymi tj. E. K. i T. K. Z akt sprawy wynika również, iż wymienieni przedsiębiorcy byli wspólnikami spółki cywilnej K., która została przekształcona na podstawie art. 26 § 4 Kodeksu spółek handlowych w spółkę jawną K. E. K., T. K.

Wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy była osoba fizyczna, osoba prawna oraz niemająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podejmowała i wykonywała działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1 wymienionej ustawy. Za przedsiębiorców uznawało się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywania przez nich działalności gospodarczej o której mowa w ust. 1 (art. 2 ust. 3) wymienionej ustawy.

Zauważyć trzeba, iż z treści powołanego przepisu wprost wynika, że ustawodawca przesądził, że za przedsiębiorcę należało traktować wspólników spółki cywilnej, a nie samą spółkę cywilną. Na marginesie tylko wskazać należy, iż identycznie kwestia ta uregulowana została w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

Zdaniem Sądu słusznie jest zdanie organów orzekających w przedmiotowej sprawie, iż wobec faktu, że w dacie wydawania zezwolenia na prowadzenie apteki każdy ze wspólników spółki cywilnej traktowany był jako odrębny przedsiębiorca, to błędne jest stanowisko strony skarżącej, iż zezwolenie udzielone decyzją z dnia [...] października 2001 r. stanowiło majątek wspólny wspólników spółki cywilnej, o którym mowa w art. 26 § 5 ksh.

Zauważyć trzeba, iż w przedmiotowej sprawie wniosek o zmianę decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2001 r., którą udzielono E. K. i T. K. zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie K., złożyła spółka jawna K. E. K., T. K., a więc podmiot gospodarczy powstały z przekształcenia w trybie art. 26 § 4 ksh spółki cywilnej. Podmiot ten nie był stroną postępowania zezwoleniowego, dlatego w sprawie tej nie można mówić, ani o istnieniu następstwa prawnego po stronie spółki jawnej, ani o sukcesji decyzji administracyjnej organu wojewódzkiego.

Stwierdzić trzeba, iż K. E. K. T. K. spółka jawna nie stała się z mocy prawa podmiotem zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, bowiem spółka cywilna, której wspólnikami byli E. K. i T. K. nie posiadała zezwolenia na prowadzenie apteki. Zaś przedsiębiorcy – osoby fizyczne - nie mogą przekształcić się w spółkę handlową, gdyż takiego przekształcenia nie przewidują obowiązujące przepisy prawa, w tym ustawa Kodeks spółek handlowych.

Jakkolwiek z treści art. 553 § 1 ustawy Kodeks spółek handlowych wynika jednoznacznie, że spółce przekształconej przysługują prawa i obowiązki spółki przekształcanej, to jednak w przedmiotowej sprawie przekształcana spółka cywilna K. nie posiadała zezwolenia na prowadzenie apteki – takie zezwolenie posiadali jedynie przedsiębiorcy E. K. i T. K. będący wspólnikami tej spółki - tym samym przekształconej spółce K. E. K., T. K. spółka jawna – nie może przysługiwać prawo, którego nie posiadała przekształcana spółka cywilna.

W trybie art. 155 kpa nie można zmienić zezwolenia wydanego na rzecz osoby fizycznej, na spółkę prawa handlowego – spółkę jawną, bowiem nie jest możliwa cesja uprawnień zawartych w decyzji administracyjnej wydanej dla jednego podmiotu na rzecz innego podmiotu. W trybie art. 155 kpa możliwa jest jedynie zmiana w zakresie przedmiotu decyzji, niedopuszczalna jest natomiast zmiana podmiotu decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1991 r. IV SA 1377/90, ONSA 1991/2/37).

Spółka jawna utworzona przez E. K. i T. K. jest nowym podmiotem – uczestnikiem obrotu gospodarczego. Jeżeli podmiot ten zamierza prowadzić działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu apteki ogólnodostępnej, musi wystąpić do właściwego organu o wydanie stosownego zezwolenia.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że organy państwowej inspekcji farmaceutycznej właściwie uznały, iż niemożliwa jest w trybie art. 155 kpa zmiana w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2001 r.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.