Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 146/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15  ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk (sprawozdawca) Protokolant Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 lipca 2006 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza S. Ś., z dnia [...], Nr [...]; II. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Nr [...] - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity - Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. A. od decyzji Burmistrza Miasta S. Ś., z dnia [...], Nr [...], w której organ ten orzekł o wymeldowaniu małoletniej P. J. z miejsca zameldowania na pobyt stały w S. Ś. przy ulicy K. [...] - Wojewoda D. utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie.

W uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wywodził, że przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wyczerpująco wyznacza sytuacje, w których dopuszczalne jest wymeldowanie osoby z pobytu stałego, bez jej oświadczenia woli. Zgodnie z tym przepisem, organ gminy wydaje - na wniosek strony lub z urzędu - decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Wojewoda D. podkreślił dalej, że M. A. - która reprezentowała małoletnią P. J. w czasie toczącego się postępowania przed organami meldunkowymi - oświadczyła do protokołu przesłuchania w dniu [...], iż P. J. nie przebywa w lokalu przy ulicy K. [...] w S. Ś. od lipca 2001 roku. O tym, gdzie będzie mieszkać, nie zadecydowała sama P. J., lecz sąd, powierzając jej opiekę nad małoletnią i w związku z tym, po opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu, P. J. zamieszkała z odwołującą się przy ulicy P. [...] w Ł. Po osiągnięciu pełnoletności P. J. zamierza jednak powrócić do lokalu w S. Ś. Pozbawienie jej lokalu spowoduje, że nie będzie miała dokąd wrócić.

Organ drugiej instancji podniósł też, iż w dniu [...] B. K. (ojciec małoletniej P. J.) zawarł z Gminą S. Ś porozumienie, w którym strony zgodnie oświadczyły, iż umowa najmu z dnia [...] przedmiotowego lokalu ulega rozwiązaniu za porozumieniem stron z dniem [...]. Wojewoda powołał się także na postanowienie Sądu Rejonowego Wydział III Rodzinny i Nieletnich w K. z dnia 12 kwietnia 2001 r. (III Nsm 32/01), z którego wynika, że z wniosku M. J. (obecnie A.) sąd ten ograniczył władzę rodzicielską B. K., powierzając wnioskodawczyni - na wychowanie, w ramach rodziny zastępczej - małoletnią P. J. Matka małoletniej - K. J. - nie żyje.

Uwzględniając takie ustalenia, organ odwoławczy stwierdził, iż małoletnia P. J. spełnia przesłanki wymeldowania decyzją administracyjną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy ewidencyjnej. Zamiar zmiany miejsca pobytu stałego wyrażony został bowiem za nią przez Sąd Rejonowy w K., który kierując się dobrem dziecka orzekł o umieszczeniu małoletniej w rodzinie zastępczej u M. A., tym samym decydując o opuszczeniu dotychczas zajmowanego przez nią lokalu. Opuszczenie lokalu w tym trybie ma charakter dobrowolny i trwały, bowiem w przypadku osoby niepełnoletniej, to osoba sprawująca nad nią opiekę podejmuje istotne dla jej życia decyzje, jak zapewnienie dziecku mieszkania. Organ dodał, iż takie właśnie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 19 kwietnia 2005 r. (3 II SA/Wr 1308/03). W ocenie Wojewody D., z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, iż małoletnia trwale opuściła miejsce pobytu stałego, gdyż - jak oświadczyła M. A. - z przedmiotowego lokalu zabrane zostały rzeczy osobiste małoletniej. P. J. przebywa w rodzime zastępczej, wymienionej we wspomnianym wcześniej postanowieniu z imienia, nazwiska oraz adresu, a więc w tym miejscu znajduje się jej centrum życiowe.

Organ odwoławczy wyraził zapatrywanie, iż skoro umowa najmu dotycząca przedmiotowego lokalu została rozwiązana i lokal prawdopodobnie został przekazany innemu najemcy trudno uznać, że po osiągnięciu pełnoletności i usamodzielnieniu się P. J. wróci do tego lokalu, zajmowanego przez obce jej osoby. Podkreślił też, iż zadaniem organów ewidencji ludności jest między innymi likwidacja fikcji polegającej na niezgodności zapisów ewidencji z rzeczywistym miejscem pobytu osób, których dotyczy obowiązek meldunkowy (wyrok NSA z dnia 27 września 1990 r., III SA 688/90).

Wojewoda nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Stwierdził, iż stałe zameldowanie P. J. w S. Ś. przy ulicy K. [...] stanowi fikcję meldunkową, a normatywną podstawę usunięcia tej fikcji stanowi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

M. A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, kwestionując w niej zasadność wymeldowania P. J. ze spornego lokalu w S. Ś. Skargę tę podtrzymała także (i podpisała) bezpośrednio zainteresowana sprawą P. J. - po wezwaniu Sądu do oświadczenia się przez nią w tej kwestii - która w dniu [...] osiągnęła pełnoletność, w związku z czym może już samodzielnie występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, iż organ odwoławczy nie zapoznał się dokładnie z dokumentacją sprawy i sytuacją rodzinną skarżącej. Zdaniem strony skarżącej, decyzja o wymeldowaniu została wydana niezgodnie z wymogami formalnoprawnymi.

Konkretyzując te zarzuty podkreślono w pierwszej kolejności, że P. J. była i jest zameldowana w Ł. przy ul. P. [...] tylko na pobyt czasowy i taki też charakter ma jej pobyt w tym lokalu. Nie można się zatem zgodzić z twierdzeniem, że w wieku 13-stu lat opuściła ona dobrowolnie swoje miejsce stałego pobytu. Taki zamiar może wyrazić wyłącznie osoba pełnoletnia, która ma prawo decydować o swojej sytuacji rodzinnej i życiowej, w związku z czym dobrowolnie rezygnuje z zamieszkiwania w danym lokalu, skupiając swe centrum życiowe w innym miejscu. W przypadku skarżącej taka sytuacja nie miała miejsca. Jej sytuacja była bardzo trudna. Ojciec (alkoholik) wynosił z domu przedmioty i sprzedawał je aby mieć za co pić. Nie był w stanie zajmować się córką. Dlatego też ograniczono mu władzę rodzicielską (w skardze mowa o "prawach rodzicielskich"), poprzez ustanowienie rodziny zastępczej w osobie jej cioci, M. J. (obecne nazwisko "A."). Ta ostatnia zamieszkuje w Ł., gdzie ma pracę, dlatego zabrała tam małoletnią, co umożliwiało właściwe sprawowanie nad nią pieczy. W ocenie skarżącej, w tej sytuacji nie można mówić o "dobrowolnym opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania".

W skardze powołano się - ogólnie - na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym ugruntował się pogląd, w myśl którego przebywanie poza miejscem stałego zameldowania uzasadnione względami obiektywnymi nie jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Dotyczy to przebywania poza miejscem stałego zamieszkiwania w związku z: wykonywaniem pracy, kształceniem się, leczeniem, wypoczynkiem, ze względów rodzinnych, odbywaniem służby wojskowej, pobytem w zakładach karnych i poprawczych, itp. Przesądza o tym także treść art. 8 ust. 2 ustawy ewidencyjnej. W ocenie skarżącej, jej sytuacja odpowiada właśnie temu przepisowi, gdyż zmuszono ją do czasowego opuszczenia stałego miejsca pobytu ze względów rodzinnych.

Ponieważ małoletnia P. J. miała pozostać pod pieczą M. A. do momentu uzyskania pełnoletności i wiadomo było, że powróci do swojego rodzinnego domu, bo tam znajduje się jej centrum życiowe (żyła tam do 13 roku życia), bezzasadne jest twierdzenie organów, iż "nie dopełniła obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego". Zdaniem autorki skargi, rzeczą naturalną było zabranie rzeczy osobistych P. J. (były to tylko książki i ubrania), z chwilą przejęcia nad nią pieczy na podstawie postanowienia sądowego.

W skardze zakwestionowano też stwierdzenie organu odwoławczego dotyczące obowiązku zapewnienia małoletniej mieszkania przez osobę sprawującą nad nią pieczę. Zdaniem strony, obowiązek taki dotyczy tylko okresu funkcjonowania rodziny zastępczej, natomiast generalnie powinność ta obciąża ojca dziecka i to mimo ograniczenia jego władzy rodzicielskiej. M. A. uważała zresztą, że sytuacja małoletniej jest w tym zakresie zabezpieczona, ponieważ P. J. posiadała stałe miejsce zamieszkania właśnie w spornym lokalu w S. Ś.

Strona skarżąca wyraziła także zapatrywanie, że M. A. powinna być zawiadomiona - jako opiekunka P. J. - o porozumieniu się Gminy i ojca małoletniej w sprawie wygaśnięcia stosunku najmu do przedmiotowego lokalu. Umożliwiłoby to wykorzystanie we właściwym czasie przysługujących środków prawnych, w celu powrotu do lokalu. Zamiast tego, organ pierwszej instancji przystąpił do wymeldowania skarżącej tuż przed osiągnięciem przez nią pełnoletności, co uniemożliwiło skuteczną interwencję sądu rodzinnego.

Zważywszy na podniesione okoliczności, zarzucono w skardze naruszenie przez Burmistrza S. Ś. przepisów art. 7, 9 i 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności pozbawiono M. A. możliwości zapoznania się z materiałami dowodowymi zebranymi w sprawie i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie strony, już same te uchybienia dawały podstawę do uchylenia pierwszoinstancyjnej decyzji. Tymczasem Wojewoda D. nie zwrócił uwagi na tak ważny zarzut.

W ostatnim fragmencie uzasadnienia skargi wyrażono też zdziwienie faktem nieznajomości przez organ odwoławczy dalszych losów spornego mieszkania (Wojewoda D. użył słowa "prawdopodobnie", poruszając kwestię wynajęcia tego lokalu innym osobom).

W konkluzji skargi uznano wymeldowanie P. J. za niemoralne i niezgodne z prawem.

W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy meldunkowe.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Godzi się dodatkowo podkreślić, iż - stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. - rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.

Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż zakwestionowane decyzje organów meldunkowych obu instancji nie mogły być utrzymane w obrocie prawnym, choć nie całą argumentacje przywołaną w skardze można podzielić.

Dokumentacja zgromadzona w aktach administracyjnych sprawy dowodzi zasadności zarzutu strony skarżącej co do niedostatecznego jej udziału w toku pierwszoinstancyjnego postępowania. Z dokumentacji tej wynika bowiem, że M. A.: 1) została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w przedmiocie wymeldowania małoletniej P. J., którą reprezentowała, 2) w sprawie tej została przesłuchana w dniu [...] (w drodze pomocy prawnej, w Urzędzie Miejskim w Ł.), 3) doręczono jej też orzeczenie Burmistrza S. Ś. W aktach sprawy brak natomiast dowodu zawiadomienia M. A. o zebranych materiałach i dowodach, w celu umożliwienia jej wypowiedzenia się w tym zakresie przed podjęciem decyzji. Stanowi to niewątpliwie uchybienie normom zawartym w przepisach art. 10 § 1 w związku z art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego (powoływanego dalej jako k.p.a.).

Nie można się jednak zgodzić z twierdzeniem skarżącej, iż już samo to uchybienie stanowiło automatycznie, wystarczającą podstawę do wyeliminowania z obrotu zaskarżonych decyzji. Zgodnie bowiem z wcześniej już przytoczonym art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję jedynie wtedy, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Także w judykaturze podkreśla się, iż również w odniesieniu do realizacji zasady zapewnienia stronie przez organy administracji publicznej czynnego udziału w każdym stadium postępowania mogą występować naruszenia mające istotny wpływ na kierunek załatwienia sprawy oraz naruszenia nieistotne, a ocena skutków stwierdzonych w tym zakresie uchybień należy w każdym konkretnym przypadku do sądu administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2005 r., FSK 2286/04; uchwałę NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/04, ONSAiWSA 2005, Nr 4, poz. 66; wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 września 2004 r., I SA 149/03 i wyrok NSA z dnia 6 października 2000 r., V SA 316/00).

W ocenie składu orzekającego, sam fakt, iż organ pierwszej instancji nie umożliwił M. A. zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem swojej decyzji, nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ przedstawiciel małoletniej wówczas P. J. przedstawił szczegółowo swoje stanowisko w odwołaniu. Obowiązkiem Wojewody D. było zaś dokonanie oceny zasadności zarzutów podniesionych przez odwołującą się stronę, z perspektywy wszystkich materialnych przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity - Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.), które powinny znaleźć zastosowanie w tej konkretnej sprawie. Niewadliwa ocena dokonana w tym zakresie eliminowałaby zaś ewentualne negatywne konsekwencje naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów art. 10 § 1i art. 81 k.p.a.

Zdaniem Sądu, organ obu instancji dopuściły się natomiast naruszenia przepisów prawa materialnego oraz innych przepisów procesowych w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji.

Podstawowym warunkiem prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego jest dokonanie ustaleń co do wszystkich okoliczności mających znaczenie z punktu widzenia stosowanych norm. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie doszło do takich wszechstronnych ustaleń, zwłaszcza co do charakteru pobytu małoletniej P. J. w Ł.

Organy meldunkowe obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia - w zakresie norm prawa materialnego - wyłącznie na przepisie art. 15 ust. 2 ustawy ewidencyjnej, w myśl którego "Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się." Zdaniem Wojewody D., cytowany przepis wyczerpująco wyznacza sytuacje, w których dopuszczalne jest wymeldowanie osoby z pobytu stałego bez jej oświadczenia woli. Organ odwoławczy założył przy tym, że "zamiar zmiany miejsca pobytu stałego wyrażony został przez Sąd Rejonowy w K., który kierując się dobrem dziecka postanowił o umieszczeniu małoletniej w rodzinie zastępczej u Pani M. A., tym samym decydując o opuszczeniu dotychczas zajmowanego przez nią lokalu. Opuszczenie lokalu w tym trybie ma charakter dobrowolny i trwały, bowiem w przypadku osoby niepełnoletniej to osoba sprawująca nad nią opiekę podejmuje istotne dla jej życia decyzje, jak zapewnienie dziecku mieszkania", cytując w tym zakresie fragment uzasadnienia wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2005 r. wydanego w sprawie 3 II SA/Wr 1308/03.

Zdaniem składu orzekającego, bezkrytyczne przyjęcie takiego założenia w niniejszej sprawie nie było uprawnione. W tym aspekcie godzi się przede wszystkim zwrócić uwagę na przepis art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie (podkreślenie Sądu) ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia." A contrario, wspomniane w przytoczonym przepisie: "ocena i wskazania", nie mają charakteru wiążącego (ani dla sądu administracyjnego, ani dla organu) w innych sprawach (niż ta, w której "ocena i wskazania" zostały sformułowane). To ostatnie stwierdzenie nie wyklucza oczywiście możliwości wykorzystania stanowiska judykatury w innych sprawach, jednak pod warunkiem faktycznej i normatywnej tożsamości obu spraw. Taka sytuacja nie zachodziła jednak w niniejszym przypadku. W sprawie o sygnaturze akt 3 II SA/Wr 1308/03 chodziło bowiem o wymeldowanie osób małoletnich z lokalu zajmowanego przez ich dotychczasowych rodziców zastępczych (były to osoby obce dla wychowanków), w którym obaj podopieczni byli zameldowani na pobyt stały, po rozwiązaniu rodziny zastępczej przez sąd rejonowy. Sąd ten ustalił przy tym jednoznacznie - w samym postanowieniu rozwiązującym rodzinę zastępczą - że małoletni, do czasu umieszczenia w placówce opiekuńczo-wychowawczej, przebywać powinni w pogotowiu opiekuńczym. Nad małoletnimi została zresztą ustanowiona później opieka, co świadczy o tym - w świetle przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - że żadnemu z rodziców nie przysługiwała już władza rodzicielska nad nimi.

W przedstawionej sytuacji nie mogło budzić wątpliwości składu orzekającego WSA w sprawie 3 II SA/Wr 1308/03, iż zmiana miejsca pobytu małoletnich, związana z orzeczeniem sądu rejonowego rozwiązującego rodzinę zastępczą, ma charakter trwały, skoro dotychczasowi rodzice zastępczy utracili jakiekolwiek prerogatywy w zakresie sprawowania pieczy nad dotychczasowymi wychowankami, a stan ten był nieodwracalny (całą pieczę nad osobą i majątkiem małoletnich oraz atrybut ich reprezentowania przejął opiekun - art. 155 i 159, w związku z art. 95, 96 i 98 k.r.o.).

W niniejszej sprawie stan faktyczny przedstawiał się jednak odmiennie.

Godzi się w pierwszej kolejności zauważyć, iż z treści postanowienia Sądu Rejonowego w K. Wydział III Rodzinny i Nieletnich, z dnia 12 kwietnia 2001 r. (III Nsm 32/01) nie wynika wcale wprost - co przyjął Wojewoda D. - zamiar dokonania przez ten Sąd zmiany miejsca pobytu stałego (podkreślenie WSA) małoletniej P. J. Sąd Rejonowy w K. w ogóle nie wypowiedział się w tej kwestii, ograniczając jedynie władzę rodzicielską jej ojca - B. K. (pkt I postanowienia), powierzając małoletnią na wychowanie M. J. (obecne nazwisko - A.) w ramach rodziny zastępczej (pkt II postanowienia). Z takiego rozstrzygnięcia interpretować można ewentualnie jedynie zamiar okresowej zmiany miejsca pobytu małoletniej, a to przez czas funkcjonowania rodziny zastępczej M. A. Gdyby Sąd Rejonowy zamierzał definitywnie zmienić dotychczasowe miejsce pobytu stałego P. J., powinien dać temu jednoznaczny wyraz w postanowieniu, np. poprzez określenie miejsca zamieszkania małoletniej u matki zastępczej. Należy bowiem pamiętać, że B. K. nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej, co przesądza, iż - w braku ingerencji sądu opiekuńczego - tzw. koniecznym (domicilium necessarium) a zarazem pochodnym miejscem zamieszkania podlegającego tej władzy dziecka (tu - P. J.) jest miejsce zamieszkania ojca [por. uwagi do art. 26 k.c., w: E. G. (redaktor), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2006, s. 67-69].

Wymaga też podkreślenia, iż w konsekwencji wykonywania postanowienia SR w K. i sprowadzenia P. J. do swojego mieszkania w Ł., M. A. - sprawując nad małoletnią "faktyczną opiekę", w rozumieniu art. 9a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - uzyskała przymiot podmiotu wykonującego obowiązek meldunkowy "za osobę nieposiadającą pełnej zdolności do czynności prawnych". Taką osobą, ze względu na swój wiek - zob. art. 15 k.c. - była bowiem w tym czasie niewątpliwie P. J. Ze znajdującego się w aktach sprawy "poświadczenia zameldowania" z dnia [...], Nr ewidencyjny [...] wynika, że M. A. wykorzystała przysługujące jej uprawnienie z art. 9a ustawy ewidencyjnej i zameldowała P. J. w Ł. przy ul. P. [...] na pobyt czasowy (podkreślenie Sądu) ponad 2 miesiące, od [...] do [...]. W tym samym "poświadczeniu zameldowania", jako adres miejsca pobytu stałego (podkreślenie Sądu) P. J. figuruje zapis wskazujący w tym zakresie na S. Ś. ul. K. [...] (od dnia [...]).

Organy meldunkowe przeszły do porządku nad tym dokumentem, w ogóle nie uwzględniając go w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, czym naruszyły zarówno dyspozycję wynikającą z art. 77 § 1 in fine k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący nie tylko zgromadzić, ale i rozpatrzyć (podkreślenie Sądu) materiał dowodowy, jak i art. 107 § 3 k.p.a., w zakresie określonego tam przez prawodawcę standardu uzasadnienia.

Trzeba z naciskiem podkreślić, iż dokument ten jest w istocie jedynym dowodem o charakterze obiektywnym, który zdaje się potwierdzać twierdzenia strony skarżącej co do zamiaru tyczącego miejsca jej pobytu. Przypomnieć w związku z tym należy, że M. A. konsekwentnie twierdziła (i nadal utrzymuje), iż pobyt małoletniej P. J. w Ł. jest (był) tylko czasowy (bo związany wyłącznie z jej wychowywaniem w rodzinie zastępczej), a po osiągnięciu pełnoletności zamierza ona wrócić do mieszkania w S. Ś. Z wielokrotnie już przywołanego "poświadczenia zameldowania" wynika, że zameldowanie małoletniej na pobyt czasowy w Ł. zostało dokonane już w dniu [...], a więc na długo przed wszczęciem postępowania w sprawie o wymeldowanie P. J., co nastąpiło dopiero na podstawie postanowienia datowanego przez organ pierwszej instancji na dzień [...]. Zameldowanie, o którym mowa, nie mogło być więc traktowane jako dokonane dla pozoru, jedynie w celu uzyskania dodatkowego argumentu w ewentualnym sporze co do charakteru pobytu małoletniej P. J. w Ł. Dokonując tej czynności, M. A. nie mogła przecież przypuszczać, że w przyszłości wszczęte zostanie postępowanie o wymeldowanie jej podopiecznej z lokalu w S. Ś. Opisywana w tym miejscu wywodów Sądu czynność materialno-techniczna nie została zresztą zakwestionowana przez organ meldunkowy w Ł. Oznacza to, że zasadność zameldowania P. J. w tym mieście jedynie na pobyt czasowy nie wzbudziła wątpliwości tegoż organu. Pamiętać również trzeba, iż - ze względu na konstrukcję przyjętą w art. 9a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - oświadczenie M. A. zastępowało wolę samej małoletniej.

Należy wreszcie wytknąć organom meldunkowym obu instancji orzekającym w niniejszej sprawie, iż ferując swoje orzeczenia zupełnie pominęły postanowienia innych przepisów ustawy ewidencyjnej, które miały w sprawie istotne znaczenie. Przepisy tej ustawy dopuszczają wszak konstrukcję posiadania w tym samym czasie zarówno miejsca pobytu stałego, jak i miejsca pobytu czasowego. Wynika to niedwuznacznie przede wszystkim z brzmienia art. 7 ust. 1, stosownie do którego: "Pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego (podkreślenie Sądu) w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem". Ponadto, w art. 8 ust. 1, ustawodawca wprost przewidział sytuację długotrwałego (istniejącego ponad 2 miesiące) pobytu o charakterze czasowym, wymieniając nawet - choć tylko przykładowo (o czym przesądza użycie zwrotu: "w szczególności") - w czterech punktach konkretne sytuacje tego typu. W punkcie 2 tego przepisu wspomniano - między innymi - o pobycie wynikającym "ze względów rodzinnych", natomiast w punkcie 4 - także o pobycie w zakładach poprawczych, schroniskach dla nieletnich i zakładach wychowawczych. W kontekście takich zapisów normatywnych należy podzielić zapatrywanie strony skarżącej, iż okoliczności rozpoznawanej sprawy obligowały organy obu instancji do oceny stanu faktycznego także z perspektywy obu ostatnio powołanych przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Poza sporem bowiem, zmiana miejsca pobytu małoletniej była podyktowana "względami rodzinnymi", w szerokim rozumieniu tego terminu. Chodziło również bez wątpienia o ocenę charakteru pobytu małoletniej w zastępczym środowisku opiekuńczo-wychowawczym, a więc o sytuację zbliżoną do przypadków wprost wymienionych w ramach art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Tymczasem nieodniesienie się - w uzasadnieniach zakwestionowanych decyzji - do obu przepisów wyłącza możliwość dokonania przez Sąd kontroli - co najmniej w tym zakresie - prawidłowości rozpatrzenia sprawy przez organy sprawy.

W świetle wyżej powiedzianego nie podlega dyskusji ostateczna konkluzja, iż weryfikowane decyzje zostały wydane z naruszeniem wymienionych wcześniej przepisów prawa materialnego i procesowego i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co - uwzględniając dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. - obligowało Sąd do ich uchylenia (punkt I wyroku).

Natomiast orzeczenie zawarte w punkcie II wydano na podstawie art. 152 tej samej ustawy.