Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 127/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, ust. 1b, ust. 5 pkt 2 lit.a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku

z dnia 15 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu 12 marca 2021 r. W. D. wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem Z. D.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia 14 kwietnia 2021 r. nr [...], Wójt Gminy C. odmówił wnioskodawczyni prawa

do świadczenia pielęgnacyjnego.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał m.in. przepisy art. 2, art. 3

pkt 16, pkt 21 lit. a, art. 5 ust. 2, art. 16a ust. 2 i 3, art. 17, art. 23 ust. 4aa i art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.), zwanej dalej także "u.ś.r." oraz art. 6, art. 8, art. 75, art. 104 § 1,

art. 107 § 1, art. 127a § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.".

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że w oparciu

o przeprowadzony rodzinny wywiad środowiskowy ustalił, że W. D. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z niepełnosprawnym mężem Z. D. Małżonkowie mają syna P., który prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i nie zamieszkuje z rodzicami.

Z. D. posiada orzeczenie ustalające znaczny stopień niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania

o Niepełnosprawności w W. z dnia 1 lipca 2020 r. nr [...], będące kontynuacją orzeczeń z dnia 22 maja 2009 r. nr [...] oraz z dnia

23 czerwca 2015 r. nr [...]. Niepełnosprawność Z. D. istnieje od 46 roku życia, zaś ustalony znaczny stopień niepełnosprawności od 30 marca 2009 roku.

Organ stwierdził, że skoro niepełnosprawność męża wnioskodawczyni powstała w 46. roku życia to w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b u.ś.r.,

tj. niepełnosprawność powstała później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie trwania nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do 25 roku życia.

Po przytoczeniu okoliczności dotyczących stanu zdrowia niepełnosprawnego oraz sprawowanej przez wnioskodawczynię opieki, organ wskazał, że stosownie

do art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba

że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ponieważ to na małżonku ciąży obowiązek alimentacyjny i jest on pierwszym zobowiązanym do dostarczania środków utrzymania współmałżonkowi w trakcie trwania małżeństwa. Organ wskazał, że żona Z. D. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a zatem również z tego względu nie było podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia.

Organ wskazał, że wydając decyzję nie może wyjść poza ramy przyznanych mu prawem kompetencji ani rozstrzygać w sposób, na który przepisy prawa mu nie pozwalają. Wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego spełnia wymienione w ustawie warunki z art. 17 u.ś.r., z pominięciem ust. 1b i ust. 5 pkt 2 lit. a, natomiast wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 nie upoważnia organu do wydania decyzji pozytywnej.

W wyniku rozpoznania odwołania W. D., na podstawie

art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a u.ś.r., zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy prawa materialnego regulujące zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego.

Organ odwoławczy wyraził stanowisko, że zakres sprawowanej przez wnioskodawczynię opieki nad mężem nie jest na tyle znaczący, aby nie mogła ona podjąć żadnego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Z zakresu czynności wykonywanych przez stronę wynika, że pomaga ona w czynnościach higienicznych: kąpieli, obcinaniu paznokci, strzyżeniu włosów, czy moczeniu nóg. Strzyżenie włosów, czy obcinanie paznokci nie są wykonywane codziennie, a kąpiel może być wykonywana raz dziennie. Z. D. nie jest osobą leżącą, pampersowaną, nie ma konieczności prowadzenia go do toalety. Pomoc w ubieraniu jest wykonywana rano, po mieszkaniu Z. D. porusza się samodzielnie, może też sam spożywać przygotowane posiłki. Przygotowanie ubrań może być dokonywane wieczorem na następny dzień. Podobnie przygotowanie leków może być dokonane na cały dzień z użyciem pudełka, które pozwala na podzielenie lekarstw odpowiednio do pory ich przyjmowania. Masaże i oklepywanie też odbywają się według potrzeb.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że sprawowana opieka, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., musi być związana wyłącznie z osobą chorego, a nie polegać na prowadzeniu gospodarstwa domowego, tj. sprzątaniu, gotowaniu i robieniu zakupów. Czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, w którym skarżąca zamieszkuje razem z mężem nie kolidują z podjęciem zatrudnienia, podobnie jak zakupy, czy wizyty u lekarza. Osoby pracujące również prowadzą własne gospodarstwa domowe, chodzą na zakupy, spacery, do lekarza i kościoła. Taki zakres opieki, który polega na pracach w gospodarstwie domowym, paleniu w piecu w okresie jesienno-zimowym, pracach ogrodniczych, czy towarzyszeniu w wizytach lekarskich, robieniu zakupów, czy załatwianiu spraw urzędowych, nie wymusza na osobie sprawującej opiekę rezygnacji z podjęcia zatrudnienia.

W ocenie organu odwoławczego, w okolicznościach sprawy nie zachodzi także związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją z pracy (bądź jej niepodejmowaniem) a świadczoną opieką. W załączniku do wniosku skarżąca podała, że ostatnia jej aktywność zawodowa miała miejsce w 1987 r., kiedy miała 22 lata, następnie zaś podała, że datę te wpisała omyłkowo - powinien to być 2009 r., czyli data powstania niepełnosprawności męża. Jednak w żaden sposób skarżąca nie uprawdopodobniła, że rzeczywiście podejmowała się prac dorywczych, jakiego rodzaju, gdzie i w jakich okresach. Stąd informacja o aktywności zawodowej i rzeczywistym okresie oraz przyczynach jej zakończenia, zdaniem organu, budzi wątpliwości.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie normy wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r., bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13, doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Organ podzielił stanowisko sądów administracyjnych, które wskazują na konieczność stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, które zostało przez Trybunał Konstytucyjny uznane za niekonstytucyjne.

Organ odwoławczy uznał także za uzasadniony zarzut błędnego zastosowania art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r. Przepis ten stanowi o braku uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ wskazał, że przepis ten nie może mieć zastosowania w sprawach mających za przedmiot przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz współmałżonka, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.

W skardze na decyzję organu odwoławczego W. D. wniosła

o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez uznanie, że stan zdrowia niepełnosprawnego męża oraz zakres sprawowanej opieki nie wymaga rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ nie wziął pod uwagę ustaleń wywiadu środowiskowego, w trakcie którego pracownik socjalny

nie zakwestionował samego faktu sprawowania opieki, jak i zakresu czynności opiekuńczych deklarowanych przez skarżącą. Organ dokonał pobieżnej oceny oświadczenia odnoszącego się do zakresu i harmonogramu sprawowanej opieki. Wskazane dokumenty w wystarczający sposób potwierdzają, że mąż wnioskodawczyni potrzebuje codziennej i stałej opieki. Nadto okoliczność, że mąż skarżącej nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować bez stałej lub długotrwałej opieki drugiej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, została potwierdzona przez wyspecjalizowany w tym zakresie organ, zaliczający go do grupy osób o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Skarżąca stwierdziła, że rezygnacja z zatrudnienia obejmuje również jego niepodejmowanie, przepis art. 17 ust. 5 u.ś.r. nie obejmuje osób bezrobotnych,

zaś art. 17 ust. 6 tej ustawy wprost stanowi, że zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy lub posiadanie statusu bezrobotnego nie ma wpływu na uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego. Gdyby wolą ustawodawcy był zamiar pozbawienia takich osób możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne,

to z pewnością zastrzeżenie takie zostałoby uczynione wprost w powyższym przepisie.

Powołując się na orzecznictwo skarżąca dodała, że wykładni przesłanki zawartej

w art. 17 ust 1 pkt 4 u.ś.r. należy dokonywać przez pryzmat zasad

i wartości wyrażonych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu tego unormowania. Wykładnia przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4 i 1a u.ś.r. w oderwaniu od całej regulacji ustawy i wartości przyjętych w Konstytucji stanowić może naruszenie prawa materialnego mogące mieć wpływ na treść decyzji. Celem tej regulacji jest udzielenie przez państwo pomocy osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Świadczenie pielęgnacyjne ma tym samym zrekompensować jej utratę uzyskiwanego dotychczas, czy też potencjalnego dochodu. Zatem osoba ubiegająca się o przyznanie tego świadczenia albo będąc zdolną do podjęcia pracy zarobkowej, rezygnuje z podjęcia takiej pracy, albo rezygnuje z faktycznie wykonywanej pracy zarobkowej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329), powoływanej dalej

w skrócie jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1),

a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w powyższym zakresie Sąd stwierdził, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stanowią przepisy

art. 17 ust. 1 i następne u.ś.r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznieze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy uznał, że w sprawie brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sprawowaniem przez skarżącą opieki a niepodejmowaniem przez nią aktywności zawodowej ze względu na zakres sprawowanej opieki, która w istocie nie uniemożliwia podjęcia aktywności zawodowej. Nadto organ ten wskazał, że zatrudnienie skarżącej ustało wiele lat temu i w sprawie nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki.

Organ pierwszej instancji wskazał natomaist na okoliczność wieku, w jakim powstała niepełnosprawność (negatywna przesłanka z art. 17 ust. 1b u.ś.r.) oraz fakt, że Z. D. pozostaje w związku małżeńskim, przy czym jego żona nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r.).

Przechodząc do oceny stanowiska organów, wskazać należy, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują

z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Celem uregulowania z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym, na czas tej opieki, dobrowolnie pozbawia się potencjalnego dochodu. Musi zatem istnieć wyraźny i bezpośredni związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a podjęciem opieki. Świadczenie pielęgnacyjne jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę, które jest uzyskiwane przez uprawnionego nie od pracodawcy z tytułu świadczenia pracy, a na podstawie decyzji administracyjnej, w związku z koniecznością rezygnacji przez wnioskującego z zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Celem ustawodawcy było zapewnienie osobie rezygnującej z zatrudnienia lub

go niepodejmującej, ekwiwalentu zatrudnienia, którego nie może podjąć lub kontynuować ze względu na sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną.

W świetle unormowania art. 17 ust. 1 u.ś.r. obowiązkiem organów było więc ustalenie, czy w okolicznościach sprawy istnieje związek przyczynowy między niepodejmowaniem przez opiekuna zatrudnienia lub pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki.

Niewątpliwie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje jedynie osobie, która spełnia łącznie przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunowi nie tylko w sytuacji rezygnacji z zatrudnienia, lecz także w przypadku niepodejmowania zatrudnienia, o czym w sposób wyraźny stanowi przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. Sąd podziela stanowisko, zgodnie z którym okoliczność, że rozpoczęcie sprawowania opieki nie było bezpośrednio poprzedzone zatrudnieniem, z którego sprawujący opiekę by zrezygnował nie wyklucza przyznania świadczenia. Norma z art. 17 ust. 1 u.ś.r. przewiduje bowiem jako równorzędną przesłankę powstania prawa do świadczenia także okoliczność niepodejmowania zatrudnienia.

Z dokonanych na podstawie zgromadzonych dowodów ustaleń organów wynika, że skarżąca, która na dzień złożenia wniosku miała 56 lat, nie wykazała aktywności zawodowej w okresie bezpośrednio poprzedzającym wniosek. Pierwotnie skarżąca wskazała, że jej aktywność zawodowa ustała w 1987 r., później powołała się nadto na wykonywanie pracy dorywczej, składając umowę zlecenia, dotyczącą pracy w grudnia 2012 r.

Bierność zawodowa wnioskodawczyni nie wyklucza, co do zasady, możliwości oraz zamiaru podjęcia pracy. Nie wyłączają jej także wiek oraz stan zdrowia czy kwalifikacji skarżącej, która może podjąć zatrudnienie, przykładowo jako opiekunka osoby niepełnosprawnej. W tym zakresie Sąd nie podzielił zatem stanowiska organu o braku związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem opieki.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy istotna była także ocena, czy zakres (charakter) sprawowanej przez skarżącą opieki nad niepełnosprawnym mężem wypełnia ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, bowiem organ zasadnie stwierdził, że zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nie wyklucza podjęcia przez nią zatrudnienia.

Ustawa o świadczeniach rodzinnych w słowniku wyrażeń ustawowych w art. 3 pkt 22 nie zawiera definicji sprawowania opieki, niemniej z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wywieść można, że opieka musi być stała lub długoterminowa. Jak wskazuje się

w orzecznictwie sądów administracyjnych, nie musi to być opieka całodobowa,

jednak nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie,

to tylko przez część doby (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2201/15). Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Chodzi tu zatem o sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie pracy zarobkowej. Związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły.

Organy ustaliły, że wymagający opieki mąż legitymuje się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności, która spowodowana jest naczyniakiem jamistym pnia mózgu, usuniętym chirurgicznie w 2009 r. Ponadto niepełnosprawny przeszedł udar krwiotoczny, który spowodował niedowład połowiczy prawostronny oraz niedoczulicę lewostronną. Choroba spowodowała, że Z. D. ma problemy z chodzeniem, problemy ze wzrokiem, a ostatnio problemy urologiczne.

Z przeprowadzonego wywiadu oraz spisu czynność opiekuńczych wynikało, że sprawowana opieka polega na dbaniu o higienę osobistą, przygotowywaniu ubrań, przygotowywaniu leków, przygotowywaniu i podawaniu posiłków, organizacji wizyt lekarskich, załatwianiu spraw urzędowych, dbaniu o rehabilitację męża oraz masowaniu, a także sprzątaniu, praniu prasowaniu, robieniu zakupów, realizacji recept, opłacaniu rachunków, przynoszeniu opału, paleniu w piecu, wykonywaniu czynności ogrodniczych, czytaniu pism urzędowych, załatwianiu spraw urzędowych, wyjściach na spacery, do kościoła.

W ocenie Sądu, z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby Z. D. wymagał opieki w zakresie, który uniemożliwiałby podjęcie przez skarżącą aktywności zawodowej.

Organ odwoławczy przed wydaniem decyzji zastosował w sprawie normę art. 79a k.p.a. Skarżąca w zakreślonym przez organ terminie, w piśmie z 29 października 2021 r., podała, że opieka ma charakter całodobowy. Skarżąca wskazała, że pomaga mężowi przy czynnościach higienicznych, w ubieraniu, przygotowywaniu leków i przygotowywaniu i podawaniu posiłków, wykonywaniu ćwiczeń fizycznych, opieka polega także na masowaniu, sprzątaniu, praniu prasowaniu, robieniu zakupów, realizacji recept, opłacaniu rachunków, przynoszeniu opału, odśnieżaniu, paleniu w piecu, wykonywaniu czynności ogrodniczych, czytaniu pism urzędowych, załatwianiu spraw urzędowych, wyjściach na spacery.

Zakres tych czynności wskazuje, że świadczona pomoc ma charakter wsparcia w bieżącym, codziennym funkcjonowaniu, a szereg wymienionych czynności związanych jest w istocie z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego. Zwrócić należy uwagę, że niepełnosprawny nie jest osobą leżącą, czy w przeważającym stopniu niesamodzielną, wymagającą pomocy przez większość część dnia. Sprawowana opieka nie ma intensywnego i nieprzerwanego charakteru. Świadczona pomoc w zakresie czynności higienicznych (jak kąpiel, obcinanie włosów i paznokci), ubierania, przygotowywania leków i posiłków może być zrealizowana poza godzinami zatrudnienia skarżącej. Pomoc ta zajmuje część doby, nie jest opieką stałą i może być zrealizowana poza godzinami zatrudnienia.

Z opisanych względów, w ocenie Sądu, przy odpowiedniej organizacji pełnionych obowiązków, istnieje możliwość podjęcia przez skarżącą zatrudnienia. Realizowane przez skarżącą czynności mogą być wykonywane pomimo zatrudnienia, a stan zdrowia jej męża nie wymaga jej stałej obecności i pomocy, jak to ma miejsce w przypadku osób leżących, nieposiadających możliwości poruszania się lub wymagających stałej kontroli i obecności opiekuna z uwagi na dolegliwości fizyczne lub umysłowe, stanowiące zagrożenie dla życia lub zdrowia chorego.

Okoliczność, że w treści orzeczenia o niepełnosprawności wskazano,

że Z. D. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby

nie przesądza automatycznie, że zakres sprawowanej opieki lub pomocy wyklucza możliwość podjęcia przez skarżącego zatrudnienia. Orzeczenie o niepełnosprawności jest niewątpliwe dokumentem wymaganym dla stwierdzenia istnienia niepełnosprawności w stopniu znacznym, jednakże ustalając zakres rzeczywiście sprawowanej opieki organ dokonuje ustaleń na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, zarówno dokumentu w postaci orzeczenia

o niepełnosprawności, jak i innych zgromadzonych w sprawie dowodów.

Zaznaczyć należy, że orzeczenie o niepełnosprawności posługuje się pojęciami stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Podjęcie zatrudnienia wyklucza niewątpliwie sprawowanie opieki o charakterze stałym, natomiast w przypadku gdy istnieje konieczność udzielania osobie niepełnosprawnej pomocy, kwestia ta podlegać musi każdorazowo ocenie. W takim przypadku zakres wykonywanych czynności może bowiem umożliwiać podjęcie przez osobę udzielającą pomocy zatrudnienia.

Podniesione w skardze zarzuty nie zasługują za uwzględnienie. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisu prawa materialnego –art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.

Podkreślić należy, że decyzja organu pierwszej instancji nieprawidłowa wskazywała na wystąpienie w niniejszej sprawie przesłanek odmowy przyznania świadczenia przewidzianych w art. 17 ust. 1 b oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Organ odwoławczy dokonał właściwej oceny prawnej, wskazując na wadliwość kontrolowanej decyzji w tym zakresie.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę, jako niezasadną.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej pod internetowym adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl.