Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3267/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant starszy inspektor sądowy Barbara Dąbrowska-Skóra po rozpoznaniu w dniu 5 października 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. i Ł. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 sierpnia 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 461/15 w sprawie ze skargi A. S. i Ł. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] października 2014 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz A. S. i Ł. S. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 461/15, oddalił skargę A. S. i Ł. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. (nr [...]) Prezydent Miasta Gdańska – działając na podstawie art. 123, art. 219 k.p.a., art. 2 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903) oraz art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592), odmówił A. S. i Ł. S. zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w G.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] października 2013 r. dotyczące odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności w/w lokalu i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ stwierdził, że po dokonaniu ponownej analizy akt, które nie zawierają jakichkolwiek nowych dowodów, a stan lokalu nie uległ zmianie, nadal w pełni aktualna jest argumentacja faktyczna i prawna przytoczona w treści uzasadnienia postanowienia Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] października 2013 r. W ocenie organu przedmiotowy lokal nadal nie spełnia wymogów art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, gdyż nie jest wydzielony trwałymi ścianami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ podkreślił, że przedmiotowy lokal położony jest na dwóch kondygnacjach i nie posiada innej komunikacji, niż przez klatkę schodową spełniającą funkcję korytarza (pomieszczenia pomocniczego), oddzieloną od pozostałej części klatki schodowej ścianą w postaci siatki ocynkowanej. Kolegium uznało, że należało tę część klatki schodowej uznać za część lokalu położonego na dwóch kondygnacjach, bo tylko w ten sposób istnieje aktualnie możliwość komunikacji pomiędzy tymi kondygnacjami. Skoro zaś wydzielenie tej części klatki schodowej od pozostałej części nastąpiło za pomocą ocynkowanej siatki, to – w ocenie organu – nie można uznać, że stanowi to wydzielenie trwałą ścianą, o której mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. W tej sytuacji organ stwierdził, że nie może wydać zaświadczenia o samodzielności przedmiotowego lokalu.

Na powyższe postanowienie A. i Ł. S. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając naruszenie: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., oraz art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali.

W uzasadnieniu skarżący wskazali m.in., że w utrwalonym stanowisku judykatury i doktryny przyjęto, iż przesłanka ustawowa wydzielenia trwałymi ścianami w obrębie budynku (art. 2 ust. 2 w/w ustawy) odnosi się wyłącznie do izby lub zespołu izb, a nie do pomieszczeń pomocniczych. Ustawa nie rozróżnia również lokali w zależności od ich posadowienia na jednej lub więcej kondygnacjach. Zdaniem skarżących sporny lokal spełnia wymogi samodzielności i spełniał je już od daty włączenia do tego lokalu w roku 2007 – jako jego części składowych – pomieszczeń strychowych i części klatki schodowej (z pierwszego piętra na poddasze). Powołano się na zaświadczenie z dnia [...] marca 2008 r. wydane przez Prezydenta Miasta Gdańska o samodzielności przedmiotowego lokalu mieszkalnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 461/15, oddalił skargę.

Sąd podkreślił, że organy nie były związane uprzednio wydanym w dniu [...] marca 2008 r. zaświadczeniem, lecz musiały mieć na uwadze obecny stan faktyczny i prawny. Sąd zaznaczył przy tym, że zaświadczenie nie posiada wagi wiążącego rozstrzygnięcia, kształtującego określone prawa lub obowiązki stron, tak jak czyni to decyzja administracyjna.

W ocenie Sądu organy słusznie uznały, iż w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy wynajmowana przez skarżących część klatki schodowej stanowi w istocie (wewnętrzny) korytarz łączący ze sobą pomieszczenia na dwóch piętrach kamienicy, a zatem korytarz ten należy traktować jako "pomieszczenie pomocnicze" służące do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wynajmowanego przez skarżących, dwukondygnacyjnego lokalu mieszkalnego. Sąd podkreślił jednak, że dla stwierdzenia podstawy do uznania w/w lokalu za samodzielny lokal mieszkalny konieczne było ustalenie, że przestrzeń obejmująca wszystkie te pomieszczenia została wydzielona trwałymi ścianami od reszty pomieszczeń znajdujących się w budynku. W ocenie Sądu wydzielenie części klatki schodowej o pow. 10,05 m², konstrukcją ze stali ocynkowanej (ścianką ażurową) nie wypełnia przesłanki "wydzielenia trwałymi ścianami", a zatem tak wydzielony lokal jako całość nie spełnia wymogu samodzielności lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyli skarżący, reprezentowani przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 2003 r. o własności lokali, przez jego błędną wykładnię polegającą na sprzecznym z treścią tego przepisu prawa przyjęciu, że:

• wymóg wydzielenia trwałymi ścianami w obrębie budynku, odnoszący się w świetle art. 2 ust. 2 ustawy do izb lub zespołu izb (pokoi i kuchni), dotyczy także pomieszczeń pomocniczych, w tym części klatki schodowej o pow. 10,05 m2 włączonej do lokalu skarżących, pełniącej funkcję wewnętrznego korytarza komunikującego izby i pomieszczenia na pierwszym piętrze i na poddaszu, służącego tylko do użytku skarżących i bez dostępu do niego innych mieszkańców. Podkreślono, że Prezydent Miasta Gdańska zaświadczeniem z dnia [...] marca 2008r. potwierdził samodzielność dwupoziomowego lokalu skarżących (po włączeniu do niego w roku 2007 wszystkich izb i pomieszczeń na poddaszu oraz przedmiotowej części klatki schodowej z pierwszego piętra na poddasze).

• dopuszcza on istnienie samodzielnego lokalu o funkcji mieszkalnej bez izby w postaci kuchni, jak błędnie przyjął Sąd I instancji uznając, że nie posiadający kuchni zespół izb i pomieszczeń usytuowanych na poddaszu budynku mógłby być uznany za odrębny lokal, co godzi w ustawową przesłankę funkcji, jaką ma spełniać taki zespół, czyli służyć "zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych",

• przegroda budowlana z niepalnej konstrukcji ramowej ze stali ocynkowanej, wypełniona siatką ocynkowaną o niewielkim oczku, trwale umocowana do belek policzkowych schodów prowadzących z pierwszego piętra na poddasze nie ma cechy "trwałości" i nie stanowi "realnego" wydzielenia przedmiotowej części klatki schodowej od pozostałej jej części "ogólnodostępnej", podczas gdy wyrażenie "trwały" (nie zdefiniowane w w/w ustawie), według reguł języka polskiego oznacza: "istniejący przez długi czas, dłuższy czas; nieulegający szybkim zmianom, zwłaszcza na gorsze; zdatny do użytku przez długi czas, dłuższy czas; nieulegający zmianom pod wpływem działania czynników zewnętrznych, mocny" Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod red. prof. St. Dubisza, tom 4, str. 880) i takie cechy "trwałości" w ocenie skarżących posiada tak wykonana przegroda budowlana. Tym bardziej, że w art. 2 ust. 2 w/w ustawy wyrażenie "trwały" odnosi się do pojęcia "ściana" oznaczającego, według reguł języka polskiego, "pionową płaszczyznę ograniczającą lub przedzielającą wnętrze budynku" i tym samym nie odnosi się do płaszczyzny poziomej, jaką jest np. "strop", a takie poziome wydzielenie "duszy" przedmiotowej klatki schodowej (jej części o pow. 10,05m2) ma miejsce w lokalu skarżących na poziomie pierwszego piętra, tworząc "strop" pomieszczenia "Hallu", usytuowanego na parterze budynku, co całkowicie uszło ocenie sądu pierwszej instancji,

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 141 § 4, w zw. z art. 3 § 2 i art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1, art. 144, art. 217 § 1, art. 218 i art. 219 k.p.a., przez brak właściwej oceny, a tym samym przez nieprawidłową kontrolę ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu administracyjnym przez organy obu instancji i ich ogólnikową aprobatę, pomimo dysponowania w materiale dowodowym sprawy szeregiem dokumentów, w tym w szczególności: (1) "Inwentaryzacją Budowlaną Lokalu Mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w G.", (2) Zgłoszeniem robót budowlanych z dnia 24 stycznia 2013 r., (3) Protokołem odbioru tych robót z dnia 19 kwietnia 2013 r., (4) Decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2013 r., (5) Skierowaniem skarżących do najmu lokalu nr [...] z dnia 14 maja 2007r., (6) Umową najmu z dnia 24 maja 2007 r. i innymi, wszystkich załączonych do wniosku skarżących z dnia 14 października 2013 r. lub do ich zażalenia z dnia 4 listopada 2013 r. na pierwszą odmowę wydania im zaświadczenia o samodzielności ich dwupoziomowego lokalu mieszkalnego, z których bezspornie wynika, że:

• jedyne wejście do części klatki schodowej o pow. 10,05 m2 włączonej w roku 2007 do lokalu skarżących nr [...] wraz ze wszystkimi izbami (pokojami) i pomieszczeniami na poddaszu, znajduje się w przedpokoju, usytuowanym na pierwszym poziomie lokalu skarżących. Wskazano, że klatka schodowa w tej części (z pierwszego piętra na poddasze) nie ma charakteru "ogólnodostępnej", skoro jedyny do niej dostęp prowadzi przez lokal skarżących. Wskazano, że po zabudowie podestu klatki schodowej na pierwszym piętrze na przedpokój lokalu skarżących nie istniał (także przed rokiem 2007) i nie istnieje niezależny dostęp do izb (pokoi) i pomieszczeń na poddaszu, gdyż od ponad 30 lat jedyne istniejące do nich dojście wiedzie przez ten przedpokój skarżących na pierwszym piętrze i przez włączoną do ich lokalu część klatki schodowej (o pow. 10,05 m2) z pierwszego piętra na poddasze, o czym świadczą dowody z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych, w tym inwentaryzacja z dnia 14 października 2013 r. sporządzona przez uprawnionego architekta, które zostały całkowicie pominięte w zaskarżonym wyroku,

• jedyne wejście do dwupoziomowego lokalu skarżących nr [...] ma miejsce z parteru przez pomieszczenie "Hallu" i tą część ogólnodostępnej klatki schodowej, która prowadzi z parteru na pierwsze piętro do drzwi wejściowych ich lokalu, znajdujących się na podeście pierwszego pietra, w ich przedpokoju, o czym także świadczą powołane wyżej dowody, pominięte lub wybiórczo potraktowane albo błędnie ocenione w zaskarżonym wyroku,

• część klatki schodowej o pow. 10,05 m2, włączona do lokalu skarżących nr [...] w roku 2007 wraz ze wszystkimi izbami (pokojami) i pomieszczeniami na poddaszu w celu jego usamodzielnienia, prowadząca z przedpokoju skarżących na pierwszym piętrze na poddasze jest wydzielona w pionie trwałymi ścianami z cegły pełnej o grubości 25 cm, gdyż tworzą je ściany pomieszczenia "Hallu". Wskazano, że tylko w niewielkim zakresie (pod biegiem schodów) płaszczyznę pionowa (ścianę) stanowi wykonane przez skarżących w roku 2013 przegroda z niepalnej konstrukcji ramowej ze stali ocynkowanej. Pozostała część tego wydzielenia jest płaszczyzną poziomą, stanowiącą zamkniecie "duszy" klatki schodowej na poziomie pierwszego piętra, tworząc "strop" (sufit) nad pomieszczeniem "Hallu". Świadczą o tym wprost powołane wyżej dowody, pominięte lub wybiórczo potraktowane albo błędnie ocenione w zaskarżonym wyroku,

• w skład lokalu nr [...] wchodzą także, jako jego części składowe pomieszczenia przynależne, znajdujące się w piwnicy budynku, o czym świadczy umowa najmu, również całkowicie pominięta w zaskarżonym wyroku.

2) art. 141 § 4, w zw. z art. 3 § 2 i art. 151 p.p.s.a. oraz art. 8 k.p.a. i art. 32 Konstytucji RP przez brak wyjaśnienia przyczyn z powodu, których Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w niezmienionych okolicznościach faktycznych i warunkach prawnych od czasu uchylenia własnym postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., pierwszej odmowy z dnia [...] października 2013 r. wydania skarżącym zaświadczenia o samodzielności ich dwupoziomowego lokalu mieszkalnego nr [...], odeszło od pierwotnie zajętego przez siebie stanowiska, że lokal ten spełnia wymogi samodzielności (w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali) i kolejnym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymało w mocy drugą odmowę z dnia [...] października 2014 r. wydania im takiego zaświadczenia, prezentując diametralnie odmienne stanowisko, że nie spełnia on warunków samodzielności, o jakich mowa w tym przepisie prawa. Zdaniem skarżących takie działania organów administracyjnych podważają zaufanie do organów Państwa i wpływają ujemnie na świadomość oraz kulturę prawną, naruszając art. 32 Konstytucji RP. Tym bardziej, że w tej sprawie nie zostały przeprowadzone jakiekolwiek nowe dowody, a stan tego lokalu nie uległ zmianie od dnia [...] marca 2008 r. (wydania Gminie Miasta Gdańska zaświadczenia o jego samodzielności), gdyż obejmuje te same izby i pomieszczenia, na tych samych kondygnacjach, które były (i są) przedmiotem postępowania o ustanowienie odrębnej własności przedmiotowego lokalu i jego zbycie na rzecz skarżących, jako jego najemców, a jedyną przeszkodą w jego zakończeniu jest brak zaświadczenia o samodzielności lokalu, gdyż w tej sprawie Prezydent Miasta Gdańska bez jakichkolwiek przyczyn odstąpił od własnego urzędowego poświadczenia jego samodzielności z dnia [...] marca 2008 r. Zdaniem skarżących Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku ograniczył się w tej sprawie do ogólnikowych stwierdzeń o braku związania Prezydenta Miasta Gdańska oceną i wskazaniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z postanowienia z dnia [...] lipca 2014 r. przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania zupełnie nie odnosząc się do przesłanek tak radykalnej zmiany stanowiska tego organu w kolejnym jego postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2015 r., co czyni zasadnym zarzut naruszenia w/w przepisów prawa i co miało istotny wpływ na wynik oddanej mu pod osąd sprawy, skoro w świetle treści art. 3 § 1 p.p.s.a. był zobligowany do kontroli działalności organów administracyjnych obu instancji pod względem legalności ich działań. Wskazano, że ponowna odmowa stwierdzenia samodzielności lokalu skarżących była w istocie motywowana kryteriami nieprzewidzianymi treścią art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali;

3) art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 2 i art. 151 p.p.s.a. oraz art. 76 § 1 i art. 271-218 k.p.a. przez brak wyjaśnienia i oceny przyczyn, z powodu których przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym dwupoziomowego lokalu skarżących odmówił mocy dowodowej zaświadczeniu Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] marca 2008 r. o samodzielności tego lokalu i ograniczył się do jego charakterystyki, jako czynności faktycznej organu. Zastrzeżenie skarżących budzi obecne, diametralnie odmienne stanowisko organów administracyjnych obu instancji, podzielone w zaskarżonym wyroku, że po wydzieleniu przestrzennym tej części klatki schodowej lokal skarżących rzekomo nie ma cech samodzielności i to w sytuacji przyznania w zaskarżonym wyroku, że korzystanie z tego dwupoziomowego lokalu nr [...] nie wymaga korzystania z innych lokali w tym budynku, a wydzielona przestrzennie część klatki schodowej o pow. 10,05 m2, służy wyłącznie skarżącym, bez dostępu do niej innych jego mieszkańców. Tym bardziej, że przesłanka "wydzielenia trwałymi ścianami" odnosi się do izb (pokoi i kuchni), a nie do pomieszczeń pomocniczych (korytarza) i odnosi się do płaszczyzn pionowych ("ścian"), a nie do płaszczyzn poziomych (np. "stropu Hallu");

4) art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 2 i art. 151 p.p.s.a. przez sprzeczną z treścią zażalenia skarżących z dnia 21 października 2014 r. oceną, jakoby w postępowaniu administracyjnym przed organem drugiej instancji twierdzili, że klatka schodowa "nie jest pomieszczeniem pomocniczym", podczas gdy skarżący nigdy nie zajmowali takiego stanowiska, a jedynie cytowali w swoim zażaleniu taką ocenę Samorządowego Kolegium Odwoławczego z postanowienia z dnia [...] lipca 2014 r., z którą polemizowali.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że skoro dwupoziomowy lokal skarżących nr [...], posadowiony na pierwszym piętrze i na poddaszu, obejmuje wszystkie izby i pomieszczenia na tych dwóch kondygnacjach, a włączona do niego w roku 2007r. część klatki schodowej o pow. 10,05 m2 służy wyłącznie do użytku skarżącym (jako wewnętrzna komunikacja izb i pomieszczeń na obu poziomach ich lokalu) i nie mają do niej dostępu inni mieszkańcy budynku, gdyż wiedzie z przedpokoju skarżących, posadowionego na pierwszym piętrze, to oznacza, że są spełnione wszystkie wymogi samodzielności tego lokalu skarżących, o jakich mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, a korzystanie z tego dwupoziomowego lokalu nr [...] przez skarżących nie wymaga korzystania przez nich z innego lokalu w tym budynku. W ocenie skarżących kasacyjnie błędna jest ocena Sądu I instancji, iż wykonane przez nich wydzielenie przestrzenne części klatki schodowej (10,05 m2) nie ma cech trwałości, skoro zostało wykonane z trwałego materiału, jakim niewątpliwie jest niepalna konstrukcja ramowa ze stali ocynkowanej z wypełnieniem z takiego samego materiału (siatki stalowej ocynkowanej o niewielkim oczku), trwale zamontowana do belek policzkowych schodów na poziomie pierwszego piętra.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

W niniejszej sprawie głównym zarzutem skargi kasacyjnej jest zarzut błędnej wykładni art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali polegającej na przyjęciu, że wymóg wydzielenia trwałymi ścianami w obrębie budynku odnosi się też do klatki schodowej służącej wyłącznie do komunikacji pomiędzy izbami i pomieszczeniami lokalu nr [...], a w dalszej części uznanie, że przedmiotowy lokal skarżących nie spełnia wymogów powołanego przepisu.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Analiza treści powołanego przepisu wskazuje jednoznacznie, że kryterium decydującym o odrębnej własności lokalu jest samodzielność lokalu. Jest to jedyna przesłanka, jaką musi spełniać lokal, aby mógł stać się odrębną nieruchomością. Atrybuty samodzielności lokali nie zostały co prawda bliżej opisane w ustawie, jednak w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że charakteryzuje się ona tym, iż właściciel i inne osoby korzystające z lokalu mają do niego swobodny dostęp, a także tym, że korzystanie z lokalu zgodnie z jego funkcją nie wymaga korzystania z innych lokali. Lokal posiada zatem cechę samodzielności, o ile funkcjonalnie nie stanowi części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. O tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny decyduje jego wydzielenie trwałymi ścianami w obrębie budynku, swobodny dostęp do niego właściciela, czy mieszkańca i możliwość korzystania z niego bez wymogu korzystania z innych samodzielnych lokali, co oznacza przeznaczenie lokalu do wyłącznego użytku jego właściciela (mieszkańca). Natomiast z zawartej w art. 2 ust. 2 ustawy definicji lokalu nie wynika bezwzględny wymóg lokalizacji wszystkich pomieszczeń pomocniczych w obrębie jednego budynku, a zatem pomieszczenia pomocnicze mogą być zlokalizowane tak w budynku, jak i poza budynkiem, warunkiem koniecznym jest jednak położenie ich w granicach jednej nieruchomości gruntowej. W orzecznictwie podkreśla się, że pojęcie pomieszczenia pomocniczego charakteryzuje taki związek funkcjonalny z izbą lub z zespołem izb przeznaczonych na pobyt stały ludzi, który polega na wykorzystywaniu całej przestrzeni bezpośrednio do zaspokajania mieszkalnych potrzeb ludzi. Wobec tego o tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny przesądza nie położenie izb mieszkalnych względem pomieszczenia pomocniczego, ale to czy określone pomieszczenie pomocnicze jest przeznaczone wyłącznie do użytku mieszkańców konkretnego lokalu mieszkalnego oraz i to, że znajduje się ono w obrębie tej samej nieruchomości gruntowej. Dla spełnienia definicji samodzielnego lokalu mieszkalnego przepis art. 2 ust 2 ustawy o własności lokali wymaga wydzielenia trwałymi ścianami w obrębie budynku izby lub zespołu izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Nie można natomiast mówić o samodzielności lokalu, którego ciągi komunikacyjne nie zostały wydzielone trwałymi ścianami, do pełnienia przypisanej mu funkcji. Również nie można mówić o samodzielności lokalu, który mimo wydzielenia trwałymi ścianami, do pełnienia przypisanej mu funkcji, wymaga korzystania z innych samodzielnych lokali. Przeczy to istocie samodzielności lokalu.

Skarżący ubiegają się o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu nr [...] obejmującego kondygnację 1- piętra i poddasza, przy czym komunikacja między lokalami na piętrze i poddaszu odbywa się przez wydzieloną część klatki schodowej, a zatem w okolicznościach tej sprawy ta część klatki schodowej ( 10, 5 m2 ) stanowi w istocie część lokalu nr [...]. W przeciwnym wypadku lokale na 1 piętrze i na poddaszu stanowiłyby dwa odrębne lokale.

Aby jednak dokonać oceny, czy przedmiotowy lokal spełnia wymóg samodzielności, o czym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, powinny być poczynione dokładne ustalenia stanu faktycznego. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyraził pogląd, że istniejące wydzielenie lokalu nie wypełnia przesłanki wydzielenia trwałymi ścianami, gdyż część ogólnodostępnej klatki schodowej o powierzchni 10,05 m2 została oddzielona od pozostałej części klatki schodowej siatką ocynkowaną na konstrukcji ze stali ocynkowanej ( ścianką ażurową). Natomiast w skardze kasacyjnej, jej autor zwrócił uwagę, że w lokalu skarżących na poziomie pierwszego piętra ma miejsce poziome wydzielenie " duszy" schodów (klatki schodowej), tj. jej części o powierzchni 10,05 m2 na poziomie pierwszego pietra, tworząc strop pomieszczenia " Hallu" usytuowanego na parterze budynku, czyli poziomy element oddzielający parter budynku od jego pierwszej kondygnacji. Ponadto w skardze kasacyjnej wskazano, że część klatki schodowej o pow. 10,05 m2, włączona do lokalu skarżących nr [...] w roku 2007 wraz ze wszystkimi izbami (pokojami) i pomieszczeniami na poddaszu w celu jego usamodzielnienia, prowadząca z przedpokoju skarżących na pierwszym piętrze na poddasze jest wydzielona w pionie trwałymi ścianami z cegły pełnej o grubości 25 cm, gdyż tworzą je ściany pomieszczenia "Hallu". Wskazano, że tylko w niewielkim zakresie (pod biegiem schodów) płaszczyznę pionową (ścianę) stanowi wykonana przez skarżących w roku 2013 przegroda z niepalnej konstrukcji ramowej ze stali ocynkowanej. Pozostała część tego wydzielenia jest płaszczyzną poziomą, stanowiącą zamknięcie "duszy" klatki schodowej na poziomie pierwszego piętra, tworząc "strop" (sufit) nad pomieszczeniem "Hallu". Wskazując na powyższe okoliczności odwołano się m.in. do " Inwentaryzacji budowlanej lokalu mieszkalnego sporządzonej 14 października 2013 r. przez uprawnionego architekta A. K. Należy przyznać rację stronie skarżącej kasacyjnie, że ten aspekt sprawy uszedł uwadze tak organów orzekających w sprawie, jak również uwadze Sądu I instancji. Ani organy administracji, ani Sąd Wojewódzki nie dokonały analizy przedłożonej przez stronę inwentaryzacji budowlanej. Nie ustalono, czy przegroda pozioma zamykająca wewnętrzną klatkę schodową została wykonana, jak wskazuje autor skargi kasacyjnej na poziomie pierwszego piętra tworząc strop pomieszczenia " Hallu" usytuowanego na parterze budynku, czy część klatki schodowej o pow. 10,05 m2, włączona do lokalu skarżących nr [...] jest wydzielona w pionie trwałymi ścianami z cegły pełnej o grubości 25 cm, gdyż tworzą je ściany pomieszczenia "Hallu" , a także czy ściana pionowa wykonana ze stali ocynkowanej osadzona jest w sposób trwały w murach budynku, czy też w inny sposób. Ponadto nie załączono do akt sprawy żadnej dokumentacji fotograficznej, która pozwoliłaby lepiej ocenić wydzielenie części klatki schodowej, brak też jakiegokolwiek dokładnego opisu. Organy orzekające w sprawie i Sąd pierwszej instancji skupiły uwagę wyłącznie na pionowej ścianie ze stali ocynkowanej, pomijając opinię uprawnionego architekta i nie odnosząc się do tej opinii. Wymaga podkreślenia, że w dobie współczesnych technik budowlanych pojęcia trwałej ściany nie można odnosić wyłącznie do ściany murowanej, czy drewnianej, gdyż współczesne budynki są wykonywane nie tylko z dotychczas tradycyjnych materiałów budowlanych. W sytuacji, gdy nie jest kwestionowana w niniejszej sprawie okoliczność, że lokal skarżących i część klatki schodowej ( 10,05 m2) służy wyłącznie do użytku skarżących, przy czym klatka schodowa z której korzystają skarżący nie jest ogólnodostępna, należało ze szczególną starannością wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy, odnieść się i ocenić znajdujące się w aktach dokumenty.

Wobec powyższego uznać należy, że zarówno organy, jak i Sąd I instancji nie wyjaśniły sprawy w sposób wszechstronny i z dostateczną wnikliwością. Zasadnie zatem w skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia art. 141 § 4, w zw. z art. 3 § 2 i art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1, art. 144, art. 217 § 1, art. 218 i art. 219 k.p.a. przez brak właściwej oceny, a tym samym przez nieprawidłową kontrolę ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu administracyjnym przez organy obu instancji i ich ogólnikową aprobatę, pomimo dysponowania w materiale dowodowym sprawy szeregiem dokumentów, przy czym uchybienie tym przepisom miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji, zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżących kwotę 740 zł. Na kwotę tę składają się: wpis od skargi 100 zł, opłata od wniosku za sporządzenie uzasadnienia wyroku 100 zł., wpis od skargi kasacyjnej 100 zł oraz koszty zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 440 zł za obie instancje (rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013, poz. 490) w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia skargi kasacyjnej).