Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1096/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt  2 i ust. 2 pkt 2, art. 14 , art. 2 ust. 6 i 7 , art. 6 ust. 1, art. 117 ust. 1 i art. 129 ust. 1.
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Marcin Kamiński Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2016 r. spraw ze skarg K. M. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry -skargi oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg KM są decyzje Dyrektora Izby Celnej w [.] :

1) z dnia [.] lipca 2015 r. nr [.], oraz

2) z dnia [.] lipca 2015 r. nr [.]

w przedmiocie kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem gry, które wydano w następującym stanie spraw;

Po wszczęciu z urzędu postępowań w sprawie wymierzenia skarżącej kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem gry Naczelnik Urzędu Celnego w [.] decyzjami:

1) z dnia [.] kwietnia 2015 r. nr [.], oraz

2) z dnia [.] kwietnia 2015 r. nr [.]

wymierzył jej kary pieniężny w wysokości po 12 000 zł za urządzanie gier poza kasynem gry na automatach o nazwach: [...] nr [.] /GT oraz [...] nr [.] GT. Jak bowiem ustalono, w dniu 30 grudnia 2013 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w [....] przeprowadzili kontrolę w lokalu PH-U Pub "[.]" przy ul. [.], gdzie KM prowadzi działalność gospodarczą, stwierdzając w nim należące do AP automaty do gier. Ulokowano je w lokalu na mocy umowy dzierżawy nr 4/2013 części jego powierzchni zawartej przez ww. Automaty te umożliwiały przeprowadzenie gier losowych, których wyniki były nieprzewidywalne i niezależne od woli ani zręczności uczestników gier oraz umożliwiały rozgrywanie kolejnych gier przy wykorzystaniu wcześniejszych wygranych, jak też wypłacały wygrane pieniężne. Sposób rozgrywania gier odpowiadał zatem definicjom określonym w art. 2 ust. 3, 4 i 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) dalej zwanej: "Ugh". Automaty były wykorzystywane do komercyjnego organizowania odpłatnych gier losowych i były zainstalowane w lokalu nie będącym kasynem gry. Strona nie dysponowała zaś zezwoleniem ani koncesją na urządzanie gier na automatach poza kasynem, a umożliwiła prowadzenie gier losowych w swoim lokalu i obsługiwała automaty. Tym samym zaistniały przesłanki do wymierzenia jej kar pieniężnych, stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 Ugh.

Odnosząc się do zagadnienia związanego z zagadnieniem braku notyfikacji projektu Komisji Europejskiej organ uznał, że przepisy, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia, nie mają charakteru regulacji technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego (dalej zwana: "dyrektywą 98/34/WE"), a przez to brak było podstaw do odmowy stosowania tak art. 14 ust. 1 jak i art. 6 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh. Wskazane uchybienie legislacyjne było również badane przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 11 marca 2015 r. sygn. P.4/14 nie stwierdził niekonstytucyjności Ugh.

W odwołaniach KM zarzuciła wydanie decyzji na podstawie przepisów nieobowiązujących w krajowym porządku prawnym (bezskutecznych w jej ocenie) z powodu niedochowania wymaganych procedur notyfikacyjnych przy uchwalaniu Ugh, jako że przepisy art. 14 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 89 Ugh stanowią w jej ocenie regulacje techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Miał to przesądzić w swym wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydanym w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11. Nie przeprowadzono ponadto w sprawie wszystkich wymaganych dowodów, przez co naruszono art. 2 ust. 6 Ugh, który przewiduje, że kwalifikacji charakteru danej gry dokonuje Minister Finansów w drodze decyzji.

Opisanymi na wstępie decyzjami Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżone decyzje w mocy uznając je za zgodne z prawem.

W ocenie organu odwoławczego rzeczone automaty umożliwiały przeprowadzenie gier hazardowych (losowych), gdyż wynik gier był nieprzewidywalny (zależał od przypadku), co potwierdziły wyniki przeprowadzonych w czasie kontroli eksperymentów oraz opinie Laboratorium Celnego Izby Celnej w [.]. KM urządzała gry hazardowe, ponieważ zapewniała ciągłość gier w swoim lokalu i osiągała z nich zysk w postaci czynszu dzierżawnego. Automaty zwiększyły też atrakcyjność lokalu, który z uwagi na przeznaczenie był miejscem publicznym. W niniejszej sprawie nie zachodziła konieczność przeprowadzenia dowodu z decyzji Ministra Finansów co do kwalifikacji charakteru gier na danym urządzeniu, a ustalenia te organy podatkowe mogły poczynić we własnym zakresie na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej znajdującej zastosowanie w prowadzonym postępowaniu z mocy art. 8 Ugh.

Odnosząc się zaś do zagadnienia braku notyfikacji ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej, w tym w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. uznano, że nie można za techniczne – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, uznać przepisów znajdujących zastosowanie w tej sprawie. Nie podzielono zatem stanowiska odwołującego, że są one bezskuteczne i nie mogły być stosowane. Dyrektor zwrócił też uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r. sygn. P.4/14 w którym stwierdzono, że procedura notyfikacji nie jest częścią krajowego procesu legislacyjnego, a unijna procedurą informowania Komisji Europejskiej i pozostałych państw członkowskich o zamiarach ustawodawczych. Dyrektywa nie określa jednak żadnych skutków ej uchybienia.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie KM, domagając się uchylenia wydanych w sprawie decyzji i orzeczenia o kosztach postępowania, zarzuciła naruszenie:

1) art. 120 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji na podstawie przepisów Ugh, które nie powinny być stosowane z powodu ich uchwalenia z naruszeniem postanowień dyrektywy 98/34/WE,

2) art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych,

3) art. 133 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 6 ust. 4 i art. 89 ust. 1 i 2 Ugh poprzez uznanie, że skarżący może być stroną postępowań w sytuacji, gdy z przepisów Ugh wynika, że kary pieniężne można nakładać wyłącznie na podmioty określone w art. 6 ust. 4 Ugh (spółki kapitałowe prawa handlowego),

4) art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 ust. 5 i art. 23f Ugh poprzez ocenę materiału dowodowego niezgodnie z zasadami logicznego rozumowania i jego nieuzupełnienie, subiektywność i niechęć organu do strony postępowania,

5) art. 6 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 i 2 Ugh poprzez wydanie decyzji na podstawie przepisów, które z uwagi na ich przyjęcie do krajowego porządku prawnego z naruszeniem dyrektywy 98/34/WE nie powinny być stosowane wobec podmiotów indywidualnych,

6) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zakazu ponownego ukarania osoby za ten sam czyn, gdyż równocześnie przeciwko skarżącemu prowadzone jest postępowanie o przestępstwo karno-skarbowe,

a także

7) błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że skarżąca był podmiotem urządzającym gry na automatach.

Skargi te zarejestrowano odpowiednio pod sygn.: 1) II SA/Rz 1096/15 oraz 2) II SA/Rz 1097/15 i połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia na rozprawie w dniu 21 czerwca 2016 r. pod sygn. II SA/Rz 1096/15.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) określanej dalej jako "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Przedmiotem skarg były dwie decyzje Dyrektora Izby Celnej, którymi nałożono na skarżącą kary pieniężne po 12 000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gier. Z ustaleń faktycznych organów wynikało, że KM prowadziła działalność gospodarczą w J. przy ul. [.] w lokalu o nazwie "[.]", w którym funkcjonariusze Urzędu Celnego w [.] stwierdzili w czasie kontroli automaty do gier, których dysponentem był AP Urządzenia wstawiono do lokalu na mocy umowy dzierżawy części powierzchni lokalu zawartej przez ww. Lokal, co jest okolicznością niesporną, nie stanowił kasyna gry i nie był objęty zezwoleniem na prowadzenie działalności w zakresie gier hazardowych. Wynik możliwych do rozegrania na stwierdzonych w lokalu urządzeniach gier był nieprzewidywalny i niezależny od woli ani zręczności uczestnika gry. Automaty były wykorzystywane do komercyjnego organizowania gier losowych. Tym samym w ocenie organów zaistniały przesłanki do wymierzenia jej kar pieniężnych na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 Ugh. Skarżąca z kolei uważa, że nie można było wobec niej przepisów Ugh, gdyż ustawę tę przyjęto do krajowego porządku prawnego z naruszeniem dyrektywy 98/34/WE, a ponadto nie wadliwie oceniono zgromadzony materiał dowodowy i błędnie uznano ją również za urządzająca gry; osoby fizyczne odpowiedzialności takiej bowiem ponieść na zastosowanej podstawie prawnej nie mogą.

Po zbadaniu obu kontrolowanych spraw w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, gromadząc niezbędne dowody, i prawidłowo zastosowały właściwe przepisy prawa. Oceny te nie noszą znamion dowolności. Nie ulega wątpliwości, że w należącym do skarżącej lokalu stwierdzono podczas kontroli automaty do gier. Były to urządzenia elektroniczne, które pozwalały na rozgrywanie gier hazardowych (losowych), których wynik był nieprzewidywalny i niezależny od woli ani zręczności uczestnika gry (wybór znaków i ich układ na walcach zależał od przypadku). Gry miały charakter losowy i możliwe było uzyskanie wygranych rzeczowych polegających na prowadzeniu nowych gier przy wykorzystaniu wygranych wcześniej punktów, jak i pieniężnych. Wykorzystywane były do komercyjnego organizowania gier losowych, gdyż rozpoczęcie na nim gier musiało zostać poprzedzone uiszczeniem należności pieniężnej (zakredytowaniem dowolną kwotą), a lokal był ogólnie dostępny dla klientów (potencjalnych graczy), co wskazuje na publiczny, komercyjny cel lokalizacji. Gry na zakwestionowanych automatach odpowiadały dyspozycjom z art. 2 ust. 3, 4 i 5 Ugh, jako że zawierały sobie element losowości (przebieg i wynik gry był niezależny od gracza) i umożliwiały uzyskanie wygranej rzeczowej w postaci możliwości rozegrania kolejnej gry poprzez wykorzystanie wygranych wcześniej punktów, co potwierdziły wyniki eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy Służby Celnej oraz opinia upoważnionej jednostki badającej. Zgodnie z powołanymi przepisami, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości (ust. 3), a także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (ust. 5). Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (ust. 4).

Posiłkując się słownikami języka polskiego wyjaśnić należy, że stan rzeczy ma charakter "losowy", jeśli dotyczy nieprzewidzianych wydarzeń, jest oparty na przypadkowym wyborze lub na losowaniu, zależny jest od losu (por. M. Bańko, Słownik języka polskiego, Warszawa 2007, tom 2, str. 424; M. Szymczak, Słownik języka polskiego, Warszawa 1988, tom 2, str. 53; E. Sobol, Mały słownik języka polskiego, Warszawa 1994, str. 396). Tym bardziej opis taki można i należy odnieść do stanu rzeczy, który zawiera element losowości. Powyższe stwierdzenie koresponduje z przyjętą w orzecznictwie wykładnią użytego w art. 2 ust. 3 Ugh sformułowania "element losowości", że taką cechę ma gra, której wynik jest nieprzewidywalny dla grającego, czyli nie zależy od jego umiejętności fizycznych i psychicznych, tj. zręczności, woli czy wiedzy (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1713/13, opublikowane na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Do uznania urządzenia za automat do gry w rozumieniu Ugh wystarczające jest, że cechą przeprowadzanej na nim gry jest organizowanie jej w celach komercyjnych i że gra ma charakter losowy. Taka zaś działalność ma charakter koncesjonowany, nawet jeżeli w grze nie występuje wygrana pieniężna lub rzeczowa polegająca choćby na przedłużeniu czasu gry bez wpłaty dodatkowej stawki, czy rozpoczęcie nowej gry poprzez wykorzystanie wygranej (punktów) z poprzedniej gry (art. 2 ust. 4 Ugh).

Organy celne bezspornie wykazały, że gry na rzeczonych urządzeniach charakteryzowały się powyższymi cechami. Ich organizowanie było nastawione na zysk związany z odnoszeniem korzyści z wpłat inicjujących grę przez osoby uczestniczące w danej grze (charakter odpłatny gry) i odbywało się przy tym na urządzeniach wystawionych w miejscu cechującym się ogólną dostępnością dla nieograniczonej liczby potencjalnych graczy. Wyniki przeprowadzonego przez funkcjonariuszy eksperymentu oraz opinia upoważnionej jednostki badającej w wystarczający sposób dowiodły, że gry na rzeczonych urządzeniach odpowiadały ww. definicjom ustawowym. Do kwalifikacji charakteru gier wystarczający był materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i organy miały prawo czynić takie ustalenia we własnym zakresie, prowadząc postępowanie w trybie Ordynacji podatkowej.

Nie ulega wątpliwości, że działalność w zakresie gier hazardowych miała i w dalszym ciągu ma w Polsce charakter działalności regulowanej. W myśl art. 3 Ugh, urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 Ugh). Automaty do gier nie mogą zatem być obecnie lokowane w innych miejscach niż kasyna, z wyjątkiem przypadków określonych w przepisach przejściowych Ugh, tj. art. 117 ust. 1 i art. 129 ust. 1.

Naruszenie powyższych warunków stanowi podstawę odpowiedzialności administracyjnoprawnej. Zgodnie bowiem z art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh, karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w takim przypadku wynosi, stosownie do art. 89 ust. 2 pkt 2 Ugh, 12 000 zł od każdego automatu. Jedynie, jak wynika z art. 141 Ugh, w odniesieniu do organizowania zgodnie z art. 129 - 140: 1) gier na automatach w salonach gier na automatach, 2) gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych - art. 89 ust. 1 pkt 2 nie stosuje się.

W kwestii wykładni powołanych przepisów oraz oceny zagadnienia wpływu naruszenia podczas uchwalania Ugh przepisów dyrektywy 98/34/WE, z uwagi na treść art. 269 § 1 P.p.s.a., istotne znaczenie ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r. sygn. II GPS 1/16, w całości aprobowana przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawię. Wyjaśniono w niej, że:

1) art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy;

2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh.

Ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że brak jest podstaw do uznania przepisów art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh za regulacje techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Nie ustanawiają one bowiem żadnych warunków determinujących w sposób istotny skład, a przede wszystkim właściwości lub sprzedaż produktu, lecz sankcję za działania niezgodne z prawem. Jego notyfikacja Komisji Europejskiej nie była zatem wymagana. Przepis ten może zatem stanowić materialnoprawną podstawę nałożenia kary pieniężnej za określone nim naruszenie przepisów Ugh. Dla rekonstrukcji znamion opisanego w nim deliktu administracyjnego nie ma znaczenia techniczny charakter art. 14 ust. 1. Konieczne jest natomiast ustalenie, czy podmiot prowadzący działalność regulowaną ustawą o grach hazardowych poddał się działaniu zasad w niej określonych, czy też zignorował ją w ten sposób, że np. prowadził taką działalność pomimo, że nie posiadał zezwolenia ani koncesji, czy nawet nie ubiegał się o ich uzyskanie. Brak notyfikacji ustawy nie uchyla bezprawności takich zachowań, a "legitymizacji" takiej działalności nie stwarza wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh ma znaczenie samoistne i nie jest ściśle sprzężony z art. 14 ust. 1 Ugh. Sens określonej w nim kary administracyjnej tkwi w przymuszeniu do respektowania nakazów i zakazów, a jej celem jest restytucja niepobranych należności i podatku od gier oraz kompensowanie strat budżetu Państwa poniesionych w związku z nielegalnym urządzaniem gier hazardowych na automatach, na co uwagę zwrócił również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2015 r. sygn. P.32/12. Dla pociągnięcia danego podmiotu do odpowiedzialności administracyjnej konieczne jest ustalenie faktu urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 Ugh, oraz, że gra na automacie była urządzana poza kasynem gry. Z punktu widzenia oceny realizacji znamion deliktu nie ma żadnego prawnego znaczenia to, czy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem legitymował się posiadaniem koncesji lub zezwolenia. Art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh penalizuje zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków rozpoczęcia i prowadzenia działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Gdy chodzi natomiast o zagadnienie odnoszące się do ustalenia podmiotu, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność administracyjna za popełnienie ww. deliktu, istotne jest ustalenie znaczenia pojęcia "urządzającego gry". Podmiotem takim jest każdy, kto urządza (organizuje) grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry.

Organy przyjęły (podobnie jak w sprawach kontrolowanych pod sygn. II SA/Rz 1094/15 dotyczącej dwóch innych automatów stwierdzonych podczas kontroli celnej w dniu 14 sierpnia 2013 r.), że skarżąca była "urządzającym gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh. Zgodnie z tym przepisem "karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry". W kontekście zgromadzonego materiału dowodowego przyjęta przez organy kwalifikacja okazała się prawidłowa. Potwierdza ją w szczególności analiza umowy zawartej z AP w dniu 23 sierpnia 2013 r. nr 4/2013 oraz podpisane przez skarżącą oświadczenie z dnia 23 sierpnia 2013 r. W umowie tej postanowiono, że celem dzierżawy (w istocie była to umowa najmu, o jakiej mowa w przepisach art. 659 i n. Kodeksu cywilnego, gdyż jej przedmiotem było oddanie najemcy do używania części powierzchni lokalu w zamian za czynsz, a nie do używania i pobierania pożytków z tej powierzchni, jak wymaga tego art. 693 Kc) było oddanie najemcy części powierzchni lokalu pod prowadzenie działalności przy wykorzystaniu automatów do gier. Miała ona obowiązek zapewnienia podłączenia urządzeń do instalacji elektrycznej oraz udostępnienia urządzeń do używania gościom lokalu w zamian za czynsz. O awarii urządzeń miała obowiązek informować wynajmującego. Zobowiązała się także do zachowania w tajemnicy informacji o dochodowości automatów, a zatem musiała podejmować wobec automatu takie czynności obsługowe, które taką wiedzę pozwalałyby jej uzyskać; w przeciwnym razie takie zastrzeżenie umowne pozbawione byłoby racji bytu, jeżeli wynajmująca nie obsługiwałaby urządzenia w jakikolwiek sposób. Z kolei w oświadczeniu z dnia 23 sierpnia 2013 r. podała, że zapoznała się z książką "Opinie prawne" autorstwa Genowefy Grabowskiej, Piotra Kruszyńskiego i Waldemara Gontarskiego, w kwestii obowiązku notyfikowania projektu Ugh Komisji Europejskiej (wyciąg sporządzony na jej podstawie znajduje się w aktach), a "jej działania w zakresie postępowania w stosunku do dotyczącej sprawy podpierają się pozyskaną wiedzą z tego zakresu z ww. opracowania". W aktach znajduje się ponadto swoisty rodzaj "instrukcji postępowania" w sprawach dotyczących automatów w razie czynności podejmowanych przez Urząd Celny, do której nawiązuje sama umowa w punkcie 2 załącznika. W "instrukcji" tej podkreślono również dużą wagę dla "ochrony dla najemców" podpisywanego ww. oświadczenia.

W ocenie Sądu dokumenty te przesądzają, że skarżąca była świadoma regulacji dotyczących działalności w zakresie gier hazardowych wynikających z Ugh, a pomimo tego podjęła współpracę z AP w zakresie urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Przeszła swoisty instruktaż postępowania w razie czynności podejmowanych przez organy celne w stosunku do automatów wstawionych do jej lokalu. Zapewniała również funkcjonalność urządzenia podłączając go do prądu, włączając i wyłączając, a w razie ewentualnej awarii (musiała zatem weryfikować na bieżąco stan sprawności automatów), bądź też czynności Służby Celnej, miała niezwłocznie podjąć stosowne czynności zawiadamiające odpowiednie osoby. Z tytułu wynajęcia powierzchni osiągała zysk w postaci czynszu.

Pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 Ugh. Natomiast "urządzający gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 Ugh to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje zatem w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier.

Zgromadzony materiał dowodowy potwierdził trafność kwalifikacji przyjętej przez organy, gdyż skarżąca spełnia wszystkie warunki ustawowe do uznania jej za urządzającą gry na automatach poza kasynem gier, organizującą je w swoim lokalu we współpracy z AP. Zawarła z nim stosowne porozumienie o współpracy, została odpowiednio przeszkolona (pouczona) o postępowaniu z automatami, w tym w razie podejmowania czynności przez Służbę Celną. Złożyła również oświadczenie o posiadanej wiedzy na temat urządzania gier na automatach i zobowiązała się zachować w tajemnicy informacje o dochodowości automatów. Odpowiedzialność za popełniony delikt administracyjny ma zaś charakter obiektywny i do jej przypisania wystarczy wykazać przesłankę miejsca, tj. że gry na automatach urządzano poza kasynem, oraz przymiot urządzającego, jeżeli nie zachodzi przypadek określony w art. 141 Ugh, który w sprawie nie znajdował zastosowania. Działalność skarżącej w tej sferze cechowała się świadomością regulacji normatywnych i wymagań wynikających z Ugh, których nie dopełniono przed podjęciem się organizacji gier w swoim lokalu.

Mając na uwadze powyższe skargi jako niezasadne podlegały oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.