Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1447/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6349 Inne o symbolu podstawowym 634
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 i art. 3 w zw. z art. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 690
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych - tekst  jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 19 lutego 2019 r. Z. K. (strona, wnioskodawca, skarżący) zwrócił się do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Po przeprowadzeniu postępowania i zebraniu materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, przywołując w podstawie prawnej art. 5 ust. 1 w związku z art. 2 oraz art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t.jedn Dz.U. z 2018 r., poz. 690) odmówił potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

W uzasadnieniu tej decyzji Szef Urzędu wskazał, że skarżący jako tytuł do ubiegania się o status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych wskazał, że jako uczeń liceum ogólnokształcącego zajmował się "odkłamywaniem" historii - otwarcie mówił na temat wydarzeń w Katyniu oraz napaści ZSRR na Polskę w 1939 r., a w okresie późniejszym prowadził działalność opozycyjną w "A" na [...] , polegającą na kolportowaniu pism drugiego obiegu, inicjowaniu "szkoleń" i spotkań. Podniósł też, że pracownicy służb ówczesnego systemu sugerowali mu wyjazd z kraju. W sprawie przedłożone zostały oświadczenia świadków, które potwierdziły szykanowanie skarżącego przez nauczycieli w szkole w związku z jego prezentowaniem historii. Oceniając złożone oświadczenia organ stwierdził, że oświadczenie D. B.potwierdziło ogólnikowo zaangażowanie skarżącego w działalność opozycyjną w zakładach "A" w K. Działalność strony sprowadzała się do "organizowania pracy związku zawodowego" oraz udziału w mszach za Ojczyznę. Także z oświadczenia R. H. nie wynika, czy działalność opozycyjna miała charakter regularny czy tylko incydentalny, odnosząc się w zasadzie do zaangażowania strony w powstanie NSZZ "Solidarność" w A w K. Także A. N. oznajmił w oświadczeniu, że razem ze skarżącym zakładał NSZZ "Solidarność" w A, a działalność polegać miała na kolportowaniu pism podziemnych, organizowaniu wieców oraz spotkań działaczy. Nie zostały podane jakiekolwiek przedziały czasowe prowadzenia działalności opozycyjnej przez wnioskodawcę. W oparciu o przepis art. 5 ust. 5 ustawy organ ustalił, że w zasobach archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej nie znajdują się dokumenty, z których wynikałoby, że strona prowadziła działalność opozycyjną w rozumieniu art. 2 ustawy.

Natomiast w odpowiedzi na wystosowane do strony w dniu 25 marca 2019 r. pismo informujące o treści art. 2 i art. 3 ustawy oraz wzywające do nadesłania stosownych dowodów w sprawie, wnioskodawca w piśmie z dnia 12 maja 2019 r. poinformował, że nie jest w stanie odnaleźć dowodów potwierdzających działalność opozycyjną bądź doznane represje.

Organ przytoczył więc treść art. 2 i art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, stwierdzając, iż przeprowadzona analiza materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wykazała, że nie podstawy do potwierdzenia spełnienia przez Zainteresowanego przesłanek wynikających z cytowanych przepisów, potwierdzających prowadzenie przez skarżącego działalności opozycyjnej w rozumieniu ustawy. Organ podkreślił, że pomimo wyraźnego wezwania, skarżący nie wskazał jakichkolwiek konkretnych działań prowadzonych w ramach nielegalnych struktur organizacyjnych, których celem było odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, nie przestawił też żadnych dowodów w powyższym zakresie. Materiał dowodowy nie pozwala także na przyjęcie, że skarżący podlegał represjom, o których mowa w art. 3 ustawy o działaczach opozycji.

Skarżący nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W piśmie tym skarżący podkreślił, że władza komunistyczna zastosowała w stosunku do niego wszystkie formy przemocy prócz pozbawienia życia. Wyjaśnił, że było to znęcanie psychiczne i fizyczne, w wyniku czego nastąpił rozstrój zdrowia, spowodowany m.in. zawieszeniem w prawach ucznia, niesklasyfikowaniem i koniecznością powtarzania roku nauki oraz wydaleniem z uczelni, a także uwięzienie oraz wielokrotne zatrzymania, włącznie z biciem. Przy tworzeniu "Solidarności" został zwolniony z pracy i wymuszano na nim wyjazd z kraju, co w efekcie zrobił. Powracając przywiózł nielegalnie listy pomordowanych Polaków w ZSRR w Katyniu i Staszkowie.

Celem prowadzonej przez niego działalności było przywrócenie wolności, niepodległości i suwerenności ale dokładnie nie jest w stanie jej opisać ze względu na upływ czasu, wskutek którego wiele faktów uległo zapomnieniu i zatarciu, a koleżanki i koledzy ze wspólnej działalności wyjechali z Polski lub już nie żyją. Ci, którzy pozostali nie chcą tych czasów pamiętać. Dodał, że jego działalność antykomunistyczna trwa nadal, ponieważ w Polsce nie przeprowadzono dekomunizacji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosku skarżącego nie uwzględnił. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] r. organ utrzymał w mocy własną decyzję pierwszoinstancyjną odmawiającą potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

W uzasadnieniu organ wskazał, że po przeanalizowaniu akt sprawy brak jest podstaw do uznania, że skarżący spełnia przesłanki określone w art. 2 lub art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Organ przypomniał dotychczasowe ustalenia, a wobec stwierdzonych braków, celem dokonania ustaleń faktycznych sprawy ponownie zwrócił się do wnioskodawcy o uszczegółowienie prowadzonej przez Niego działalności oraz wyjaśnienie niesprecyzowanych wcześniej kwestii. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że jego działalność można podzielić na trzy okresy, a mianowicie pierwszy spontaniczny w czasie szkoły średniej i studiów, drugi - dotyczący tworzenia Solidarności w P.P. A w K., B., O., B., R. i C. oraz działalność w wywiadzie wojskowym i poza granicami kraju w [...]. Pomimo wskazanych przez organ wątpliwości skarżący nie wyjaśnił w związku z jakimi okolicznościami został pozbawiony wolności oraz nie przedstawił dokumentu potwierdzającego Jego zwolnienie z pracy.

Przytaczając przepisy art. 2 i art. 3 ustawy organ powtórzył, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca prowadził działalność opozycyjną lub podlegał represjom w rozumieniu wymienionej ustawy. Ustawodawca w ustawie wskazał, że potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych może nastąpić wyłącznie po udowodnieniu, że Zainteresowany prowadził łącznie co najmniej 12 miesięcy, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. W ocenie organu wnioskodawca w znikomym stopniu opisuje prowadzoną przez siebie działalność, ogólnie wspominając o jej trzech okresach z incydentalnymi wydarzeniami. Dalej stwierdził, że nie ma wątpliwości, że skarżący był zaangażowany w działalność związkową w okresie wyłączonym ustawą. Brak jest natomiast dowodów potwierdzających, że działalność ta była kontynuowana po wprowadzeniu stanu wojennego w warunkach określnych w ustawie. Organ podkreślił, że sam wnioskodawca, pomimo wezwania do sprecyzowania kiedy i z kim prowadził konkretne działania, nie udzielił odpowiedzi. Brak jest też w aktach dokumentów potwierdzających działalność w wywiadzie wojskowym, jak również nie konkretyzuje tego sam wnioskodawca, na czym miałaby polegać ta działalność.

W ocenie organu przekazywanie informacji uczniom i studentom o sowieckiej okupacji czy też stacjonowaniu wojsk w Polsce nie spełnia przesłanek z art. 2 ustawy.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza także, by Wnioskodawca podlegał represjom, o których mowa w art. 3 ustawy. Organ zauważył, że skarżący był zwolniony z pracy, ale tak sam Zainteresowany, jak i świadkowie nie podają szczegółów, a mimo wezwania nie został przedłożony dokument potwierdzający tą okoliczność. W rezultacie organ nie mógł stwierdzić, czy spełniona została przesłanka z art. 3 pkt 3 lit.d - zwłaszcza, że z załączonych do wniosku dokumentów nie wynika kiedy doszło do zwolnienia, a nadto we wniosku skarżący umieścił zapis: "zwolnienie z pracy na własną prośbę".

Także wobec braku przedłożenia dokumentu potwierdzającego przebywanie w Zakładzie Karnym w J., nie można było ustalić okoliczności, których następstwem było pozbawienie wolności skarżącego. Tym samym organ nie był w stanie stwierdzić, czy strona spełniła przesłankę wynikającą z art. 3 pkt 1 lit.a ustawy. Organ podkreślił przy tym, że w odrębnym piśmie zwracał się do skarżącego o wyjaśnienie tych kwestii, nie uzyskując jednak oczekiwanych dowodów. Organ wyjaśnił, że katalog okoliczności, w których następuje potwierdzenie statutu osoby represjonowanej z powodów politycznych zawiera art. 3 ustawy. Ma on charakter zamknięty, co oznacza, że organ nie może potwierdzić tego statutu z innych przyczyn niż w nim wymienione. Żadne inne zdarzenia, okoliczności czy kłopoty nie mogą być uznane za represję w rozumieniu tej ustawy.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Z. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Podkreślił, iż nie zgadza się z wydaną w sprawie decyzją dotyczącą jego statusu działacza opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowanej z powodów politycznych. W ocenie Skarżącego organ potraktował złożone w sprawie oświadczenia jakby był to incydent, chociaż trwało to latami. Zawieszenie w prawach ucznia i niesklasyfikowanie, to był incydent, który kosztował skarżącego dodatkowy rok nauki. Pozostałe fakty nie zostały, jego zdaniem, rzetelnie i dokładnie ocenione, a "wręcz ocenione zostały groteskowo". Stwierdził, iż nie może ujawnić osób, gdyż musi mieć ich zgodę, a nadto "pewne wydarzenia po prostu nie mogą być ujawnione".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 3 lipca 2020 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał jego osobistą skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej bez należytego wyjaśnienia sprawy. Jego zdaniem wymagało ustalenia, czy skarżący nie został przymuszony do zwolnienia z pracy. Organ winien udzielić skarżącemu niezbędnych wskazówek i rozważyć wystąpienie takiej przesłanki. Nie jest jednak w stanie podać daty zwolnienia z pracy skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U z 2019 r., poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego czy innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, lit.b i lit.c. cytowanej ostatnio ustawy. W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymująca w mocy decyzję własną tego organu o odmowie potwierdzenia skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Materialnoprawną podstawą kontrolowanych decyzji są przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 690). W świetle przepisów tej ustawy potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, w drodze decyzji administracyjnej Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jest warunkowane spełnieniem przesłanek pozytywnych z art. 2 lub art. 3 ustawy oraz brakiem przesłanki negatywnej z art. 4 ustawy.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się jednak okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (art. 2 ust. 2).

Z powyższego przepisu wynika zatem, że aby uznać daną osobę za działacza opozycji antykomunistycznej konieczne jest łączne spełnienie następujących warunków:

- po pierwsze osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza musi wykazać, że w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy (z wyłączeniem jednak okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r.), prowadziła działalność w ramach struktur zorganizowanych opozycji antykomunistycznej lub we współpracy z nimi;

- po drugie działalność antykomunistyczna musiała być prowadzona na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

- po trzecie wykonywana działalność antykomunistyczna musiała być zagrożona odpowiedzialnością karną w momencie jej wykonywania.

Wymóg łącznego spełnienia powyższych przesłanek oznacza, że nie spełnienie choćby jednej z nich pomimo spełniania pozostałych przesłanek nie pozwala na uznanie danej osoby za działacza opozycji antykomunistycznej w rozumieniu ustawy.

Inne są natomiast przesłanki pozytywne uznania danej osoby za osobę represjonowaną z powodów politycznych. Zgodnie z art. 3 cytowanej ustawy tego rodzaju status może nabyć tylko ta osoba, która spełnia co najmniej jedną przesłankę z ustawowego katalogu, a mianowicie osobą represjonowaną z przyczyn politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.:

1) przebywała w:

a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,

b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981r. o stanie wojennym za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,

b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,

c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,

d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,

e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,

f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;

4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Nabycie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych jest ponadto uzależnione od wykazania, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 4 ustawy (czyli negatywne przesłanki posiadania tego statusu). Konieczne jest więc wykazanie, że:

1) osoba ubiegająca się o powyższy status nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 31 lipca 1990 r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i

2) co do tej osoby w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Mając na uwadze przedstawioną powyżej regulację w ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania mu zarówno statusu działacza opozycji antykomunistycznej jak i statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w przypadku skarżącego nie ujawniono negatywnych przesłanek posiadania wnioskowanego statusu, a mianowicie decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu stwierdził, iż nie był On pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, a w archiwum Instytutu Pamięci nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Odnosząc się z kolei do przesłanek pozytywnych – należy podzielić twierdzenia organ, że nie ma wątpliwości, że skarżący był zaangażowany w działalność związkową w okresie wyłączonym z mocy ustawy, - tj. w okresie od 31 sierpnia 1980 r. do 12 grudnia 1981 r. Zarówno sam Skarżący, jak i wnioskowani przez niego świadkowie podają, iż był On zaangażowany w tworzenie struktur Solidarności w P.P A. Podkreślano, że był łącznikiem z K. w czasie strajku solidarnościowego, zakładał związek zawodowy, organizował spotkania, kolportował materiały otrzymane z G. Jednak zdarzenia te miały miejsce w czasie przed wprowadzeniem stanu wojennego, a wymóg działania w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi w sytuacji zagrożenia odpowiedzialnością karną przez okres co najmniej 12 miesięcy, nie dotyczy wymienionego powyżej okresu. Ze złożonych w sprawie oświadczeń nie wynika kiedy i jak długo prowadzona była przez Skarżącego taka działalność. Mimo pism organu wzywających do uszczegółowienia w tym zakresie złożonych danych, Skarżący nie udzielił odpowiedzi. Nie można zatem uznać, że został spełniony wymóg dotyczący dwunastomiesięcznego czasokresu podejmowanych działań. Działania opisane przez skarżącego w tzw. pierwszym, spontanicznym okresie w czasie szkoły średniej i studiów nie sposób uznać za podejmowane w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi. Nie przedłożono także w sprawie jakichkolwiek dokumentów potwierdzających jego działalność w wywiadzie wojskowym, a także nie sprecyzowano, na czym działalność ta miałaby polegać. Wobec zatem braku wykazania przesłanek z art. 2 ustawy – nie można Skarżącemu przyznać statusu działacza opozycji antykomunistycznej.

W zakresie przesłanek dających podstawę do przyznania stratusu osoby represjonowanej wymienionych w art. 3 ustawy w przypadku Skarżącego zasadnie organ stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, by Skarżący podlegał represjom, o których mowa w tym przepisie, a zatem brak jest podstaw do przyznania mu wnioskowanego statusu.

W myśl tego przepisu – według pkt 1 lit.a osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od 1 stycznia 1956 r. do 31 lipca 1990 r. przebywała w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez okres dłuższy niż 30 dni za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Tak więc dla uzyskania statusu osoby represjonowanej nie wystarczy przedłożenie dokumentu potwierdzającego fakt przebywania w zakładzie karnym, ale niezbędne jest także wskazanie okoliczności, których następstwem było pobawienie Skarżącego wolności w okresie (od 17 stycznia do 23 kwietnia 1968 r.). Tylko bowiem odbywanie kary pozbawienia wolności za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce może uzasadniać pozytywne rozstrzygnięcie w postaci przyznania statusu osoby represjonowanej.

Z kolei na podstawie art. 3 pkt 3 lit.d dla uzyskania statusu osoby represjonowanej konieczne jest wykazanie, że osoba biorąca udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, w związku z czym rozwiązana została z nią umowa o pracę. Zatem w przypadku tej przesłanki musi zachodzić związek przyczynowo skutkowy tj. rozwiązanie umowy o pracę musi być skutkiem tego, że osoba, z którą rozwiązano umowę o pracę brała udział w wystąpieniu wolnościowym lub prowadziła działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. W niniejszej sprawie, pomimo co najmniej dwukrotnych wezwań organu do przedstawienia przez Skarżącego dokumentu potwierdzającego podane okoliczności, dokument taki nie został przedłożony. Brak było zatem możliwości do potwierdzenia przesłanki z wymienionego powyżej przepisu. Nadto, co należy zaznaczyć, w złożonym w lutym 2019 r. wniosku Skarżący jako tytuł do przyznania mu wnioskowanego statusu podaje m.in. zwolnienie z pracy ("na własną prośbę"). Nie wskazano w tym zakresie żadnych dodatkowych okoliczności, np. przymuszenie do takiego rozwiązania stosunku pracy. Stąd też zarzut pełnomocnika skarżącego, iż organ nie poczynił w tym zakresie wystarczających ustaleń, nie jest zasadny. Zgodnie bowiem z przyjętą linią orzeczniczą "na organie nie spoczywa nieograniczony obowiązek poszukiwania dowodów potwierdzających, iż wnioskodawca spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanych z przyczyn politycznych, zwłaszcza, że to strona w tym przypadku ma pełną wiedzę co do wszelkich okoliczności, od których przyznanie tego statusu uzależniają przepisy ustawy o działaczach opozycji komunistycznej i osobach represjonowanych z powodów politycznych"- zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 października 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 653/19.

Za przyznaniem statusu osoby represjonowanej w rozumieniu ustawy nie mogą również przemawiać pozostałe okoliczności przywołane przez skarżącego, w tym w szczególności okres "okłamywania" historii, gdy jako uczeń liceum ogólnokształcącego otwarcie mówił na temat wydarzeń w Katyniu czy napaści ZSRR na Polskę w 1939 r.

Przedstawione dotychczas rozważania prowadzą do wniosku, że organ administracji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa materialnego. W świetle zaprezentowanej powyżej podstawy materialnoprawnej decyzji stanowiącej przedmiot kontroli w rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej, a to ze względu na niespełnienie przesłanek, z którymi przepisy powołanej powyżej ustawy łączą potwierdzenie tego statusu.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja skarżonego organu nie naruszyły prawa w stopniu uzasadniającym ingerencję w ich moc obowiązującą, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.