Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1299/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1 i par. 2, art. 128, art. 107 par. 1, art. 108 par. 2 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Trochim - Tuchorska, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba, sędzia WSA Piotr Przybysz (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 marca 2021 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług, podatku dochodowym od osób fizycznych, podatku dochodowym od osób prawnych za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. i 2015 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej "DIAS" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] marca 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej "NUS" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] lipca 2019 r. orzekającej o solidarnej z D. Sp. z o.o. odpowiedzialności podatkowej K.B.- prezesa zarządu Spółki D. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za luty, kwiecień, maj, październik i listopad 2014 r., w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 r., z tytułu odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za I i II kwartał 2014 r. oraz z tytułu podatku od towarów i usług za III, IV kwartał 2014 r., za I, II i III kwartał 2015 r. w łącznej kwocie należności głównej 24.665,60 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 8.525,00 zł, odsetkami od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych w łącznej kwocie 136.00 zł.

Z akt sprawy wynika, że Skarżący złożył od decyzji NUS odwołanie, w którym zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie art. 107 § 1 i § 2 pkt 2, pkt 4, art. 108 § 1 i § 2 pkt 3, art. 109 oraz art. 116 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej "o.p."), przez ich naruszenie mające wpływ na wynik sprawy.

Skarżący zarzucił, że w 2015 r. wysłał na adres siedziby Spółki rezygnację z pełnienia funkcji prezesa zarządu oraz o czynnościach tych poinformował nieformalnych wspólników D. Sp. z o.o., żądając od nich podjęcia dalszych działań i uregulowania wszystkich należności Spółki. Skarżący podkreślił, że dopiero z treści przedmiotowej decyzji dowiedział się o zobowiązaniach podatkowych Spółki. Podniósł, że do chwili odebrania przedmiotowej decyzji nie miał żadnej informacji w zakresie powyższego, ani nie był też informowany o przebiegu postępowania podatkowego.

Ponadto wskazał, że zgodnie z posiadanymi przez niego informacjami, Spółka posiada majątek, z którego skutecznie można prowadzić egzekucję. Wyjaśnił, że na terenie portu lotniczego w M. Spółka prowadziła działalność w zakresie handlu złotą i srebrną biżuterią oraz zegarkami i towar o wartości kilkudziesięciu tysięcy złotych wraz z wyposażeniem tzw. wyspy sprzedażowej na terenie strefy wolnocłowej został zdeponowany w magazynach Oddziału Straży Granicznej stacjonującego na terenie portu lotniczego w M.. W związku z powyższym Skarżący kwestionuje twierdzenia organu podatkowego o nieskuteczności egzekucji prowadzonej wobec D. Sp. z o. o.

Skarżący podkreślił również, że nie został w sposób prawidłowy poinformowany o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe, bowiem postanowienie organu podatkowego nie zostało mu doręczone.

Skarżący podniósł także, że z treści uzasadnienia decyzji NUS wynika, że w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego ograniczono się jedynie do przeprowadzania nieskutecznych zajęć rachunków bankowych oraz jedynie do wystosowania formalnych zapytań o ewentualnie posiadany przez Spółkę majątek lub wierzytelności.

DIAS decyzją z [...] marca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję NUS.

Według DIAS w sprawie spełnione zostały formalne warunki orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego, określone w art. 108 o.p. DIAS wskazał przy tym, że spełniony został wymóg z art. 108 § 2 pkt 3 o.p., bowiem postępowanie w zakresie orzeczenia o solidarnej z D. Sp. z o.o. odpowiedzialności podatkowej Skarżącego - prezesa zarządu D. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za luty, kwiecień, maj, październik i listopad 2014 r., w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 r., z tytułu odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za I i II kwartał 2014 r. oraz z tytułu podatku od towarów i usług za III, IV kwartał 2014 r., za I, II i III kwartał 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego, zostało wszczęte w dniu [...] marca 2019 r., postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2019 r., a więc po wszczęciu postępowania egzekucyjnego wobec D. Sp. z o.o.

Z akt sprawy wynika, że w związku z nieuregulowaniem przez Spółkę powyższych zaległości podatkowych z tytułu pobranych a nieodprowadzonych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za luty, kwiecień, maj, październik i listopad 2014 r., NUS decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. orzekł o odpowiedzialności podatkowej płatnika - D. Sp. z o.o. z tytułu pobranych a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od dokonanych wypłat za luty, kwiecień, maj, październik i listopad 2014 r. oraz określił wysokość należności z tytułu pobranych a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od dokonanych wypłat za luty, kwiecień, maj, październik i listopad 2014 r. w łącznej kwocie należności głównej 956,00 zł.

Powyższa decyzja uznana została za doręczoną w dniu 3 grudnia 2018 r., w trybie art. 150 o.p. Skarżącemu - osobie fizycznej upoważnionej do reprezentowania adresata (D. Sp. z o.o.).

Zatem spełniony został warunek, określony w art. 108 § 2 pkt 2 lit. b o.p., zgodnie z którym postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta.

DIAS zwrócił także uwagę na treść przepisu art. 118 § 1 o.p., zgodnie z którym nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Przepis ten ma charakter przepisu kompetencyjnego, wprowadzającego zakaz dokonania określonej w nim czynności po upływie wskazanego czasu, po upływie którego organ traci przyznane w nim prawo do działania. Ograniczenie czasowe prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej należy rozważać w kategoriach przedawnienia prawa do wydania takiej decyzji, chociaż ustawodawca pojęciem takim wprost się nie posługuje. W wyroku z dnia 5 czerwca 2007 r., sygn. akt I FSK 780/06, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że określony w art. 118 § 1 o.p. termin przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jako określający czas, w którym może dojść do ukształtowania przez organ podatkowy stosunku odpowiedzialności osoby trzeciej, ma charakter terminu materialnego, co czyni ten przepis również przepisem prawa materialnego. Początek biegu terminu, o którym mowa w analizowanym przepisie biegnie od końca roku kalendarzowego, w którym to zdarzenie miało miejsce, i trwa nieprzerwanie aż do upływu 5 lat.

Zatem w ocenie DIAS organ pierwszej instancji wydał decyzję, nie uchybiając wyznaczonemu terminowi. Organ pierwszej instancji miał bowiem prawo wydać decyzję w sprawie orzeczenia o solidarnej z D. Sp. z o.o., odpowiedzialności członka zarządu - Skarżącego za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za luty, kwiecień, maj, październik i listopad 2014 r., w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 r., z tytułu odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za I i II kwartał 2014 r. oraz z tytułu podatku od towarów i usług za III, IV kwartał 2014 r., za I, II i III kwartał 2015 r. w łącznej kwocie należności głównej 24.665,60 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 8.525,00 zł, odsetkami od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych w łącznej kwocie 136,00 zł-do dnia 31 grudnia 2019 r.

DIAS nadmienił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu w chwili upływu terminów płatności zobowiązań podatkowych D. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za luty, kwiecień, maj, październik i listopad 2014 r., w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 r., z tytułu odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za I i II kwartał 2014 r. oraz z tytułu podatku od towarów i usług za III, IV kwartał 2014 r., za I, II i III kwartał 2015 r., które przypadały odpowiednio w dniach: 20.03.2014 r., 20.05.2014 r., 20.06.2014 r., 20.11.2014 r., 22.12.2014 r. (podatek dochodowy od osób fizycznych); 31.03.2015 r.; 22.04.2014 r., 21.07.2014 r. (podatek dochodowy od osób prawnych); 27.10.2014 r., 26.01.2015 r., 27.04.2015 r., 27.07.2015 r., 26.10.2015 r. (podatek od towarów i usług), Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu D. Sp. z o.o. w czasie, kiedy upływał termin płatności w/w zobowiązań podatkowych.

Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji na podstawie akt rejestrowych prowadzonych przez Sąd Rejonowy dla W. oraz odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców KRS nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. ustalił, że Skarżący pełnił funkcję prezesa jednoosobowego zarządu D. Sp. z o.o. nieprzerwanie od dnia [...] marca 2014 r.

Z treści protokołu [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników D. Sp. z o.o. z dnia [...] stycznia 2014 r. (z uchwały nr 3 w/w protokołu), znajdującego się w aktach sprawy wynika, że Skarżący został powołany do pełnienia funkcji prezesa zarządu D. Sp. z o.o. z dniem [...] stycznia 2014 r.

Wobec braku dokumentów wskazujących na zaprzestanie pełnienia funkcji członka zarządu przez Skarżącego, NUS uznał, że Skarżący pełnił funkcję w Zarządzie D. Sp. z o.o. nieprzerwanie od dnia [...] stycznia 2014 r., czyli w czasie, w którym upływały terminy płatności zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za luty, kwiecień, maj, październik i listopad 2014 r., z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2014 r., z tytułu odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za I i II kwartał 2014 r. oraz z tytułu podatku od towarów i usług za III, IV kwartał 2014 r. za I, II i III kwartał 2015 r.

W związku z powoływaniem się Skarżącego na okoliczność złożenia rezygnacji z funkcji członka zarządu, organ odwoławczy zwrócił się do organu pierwszej instancji z prośbą o uzupełnienie materiału dowodowego, przez udzielenie informacji po zweryfikowaniu w aktach rejestrowych D. Sp. z o.o., znajdujących się w Sądzie Rejonowym dla W. w W. [...] Wydział Gospodarczy, czy znajduje się w nich rezygnacja Skarżącego z pełnienia funkcji członka zarządu w/w Spółki. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. pismem z dnia 28 lutego 2020 r. poinformował, że w aktach rejestrowych Spółki w Sądzie brak jest dokumentów potwierdzających fakt złożenia przez Skarżącego rezygnacji z pełnienia funkcji w Zarządzie D. Sp. z o.o.

DIAS stwierdził ponadto, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że egzekucja wobec spółki była bezskuteczna.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie ujawniono majątku ruchomego i nieruchomego, w stosunku do którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji. W ramach poszukiwania majątku Spółki organ egzekucyjny wystosował zapytania do Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych oraz Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPIK. Zapytania do wymienionych instytucji nie doprowadziły do ujawnienia majątku ruchomego i nieruchomego, będącego własnością Zobowiązanej Spółki, z którego możliwe byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji. Analiza systemu POLTAX również nie ujawniła zdarzeń mogących być przedmiotem skutecznej egzekucji. Informacje z systemu CERBER oraz OGNIVO nie przyczyniły się do ujawnienia nowych rachunków bankowych, z których można byłoby przeprowadzić skuteczną egzekucję. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, nie ujawniono także kontrahentów Zobowiązanej Spółki w oparciu o dane znajdujące się w rejestrze JPK-VAT. Ponadto, z informacji uzyskanej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przy piśmie z dnia 14 lutego 2018 r. wynika, że D. Sp. z o.o. nie jest aktualnie płatnikiem składek.

Dodatkowo, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w drodze dokonanych czynności przez poborcę skarbowego w dniu 18 kwietnia 2018 r. dokonano ustaleń, że adres rejestracyjny Spółki, tj.: W. , ul. [...] - jest adresem "wirtualnego" biura – I. Sp. z o.o. Ponadto, w tym samym dniu ustalono, że umowa o świadczenie usług została rozwiązana z D. Sp. z o.o. ze skutkiem natychmiastowym w dniu 27 października 2015 r.

Ponadto z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 2 sierpnia 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wystosował wezwanie do Skarżącego jako prezesa zarządu D. Sp. z o.o. do złożenia wykazu wszystkich składników majątkowych w/w Spółki. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone Adresatowi w dniu 30.08.2017 r., w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej "K.p.a.").

Z powyższego wynika, że pomimo podjęcia przez organ egzekucyjny czynności zmierzających do pozyskania informacji o majątku zobowiązanej Spółki, a w rezultacie do wyegzekwowania należności w celu uregulowania powstałych zaległości podatkowych, prowadzone postępowanie nie doprowadziło do zrealizowania obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, tj. nie udało się wyegzekwować należności w celu zaspokojenia powstałych zaległości podatkowych.

Biorąc pod uwagę podjęte czynności i dokonane ustalenia w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec D. Sp. z o.o., postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec w/w Spółki z uwagi na bezskuteczność prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

DIAS wyjaśnił, że zgodnie z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019r., poz. 2070 ze zm., dalej "u.p.e.a."), postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Jak wynika z akt sprawy i przedstawionych powyżej okoliczności, organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego poszukiwał możliwości zaspokojenia wierzytelności Skarbu Państwa z majątku zobowiązanej Spółki. NUS - jako organ egzekucyjny, podejmował liczne działania, mające na celu wyegzekwowanie należności, w celu zaspokojenia powstałych zaległości podatkowych. Podjęte działania nie odniosły jednak oczekiwanego rezultatu. Ponadto w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie nie ujawniono majątku w postaci środków pieniężnych, nieruchomości, środków ruchomych, praw majątkowych ani wierzytelności, do których można byłoby skierować skuteczną egzekucję. Wobec tego, zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego, o którym mowa w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., spowodowałoby wygenerowanie kosztów postępowania egzekucyjnego, które będą przewyższać kwoty uzyskane w drodze egzekucji. W efekcie, takie postępowanie egzekucyjne nie byłoby skuteczne.

W konkluzji DIS podzielił w całości stanowisko NUS, że w sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej - Skarżącego. Jednocześnie podzielił także pogląd, że w sprawie nie zaistniały przesłanki egzoneracyjne, wymienione w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) oraz pkt 2 o.p. Z ustaleń organu wynika, że Skarżący nie przedłożył dokumentów, z których wynikałoby, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został złożony we właściwym czasie, ani żadnych dokumentów świadczących o tym, że niezgłoszenie takiego wniosku nastąpiło nie z jego winy. Skarżący nie wskazał również żadnego mienia spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja zaspokajająca wierzycieli choćby w części. Z powyższego wynika, że Skarżący nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku kontrolowania stanu finansów i majątku spółki, a także obowiązku należytej dbałości o ochronę interesów wierzycieli. Zatem nie wykazał określonych w o.p. okoliczności uwalających go od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji D. Sp. z o. o. zalegała ze spłatą zobowiązań wobec:

- Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z tytułu: pobranych a nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za luty, kwiecień, maj, październik i listopad 2014 r. w łącznej kwocie 956,00 zł, od której należne są odsetki za zwłokę; podatku dochodowego od osób prawnych za 2014 r. w kwocie 1.551,00 zł, od której należne są odsetki za zwłokę; odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za I i II kwartał 2014 r. w łącznej kwocie 136,00 zł; podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2014 r., za I, II i III kwartał 2015 r. w łącznej kwocie 22.158,60 zł, od której należne są odsetki za zwłokę.

- Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu:

składek na ubezpieczenie społeczne w łącznej kwocie 13.392,47 zł za okres 02/2015 - 09/2015 r.; składek na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 4.199,50 zł za okres 02/2015 - 09/2015 r.; składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie 968.30 zł za okres 02/2015 - 09/2015 r.

Zdaniem DIAS wielość zobowiązań oraz czas ich powstania wskazują, że zwłoka w spłacie zobowiązań nie miała charakteru krótkotrwałego i przejściowego. Jak wynika z akt sprawy, najstarsze niewykonane przez Spółkę zobowiązanie wobec Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. , ciążące na Spółce dotyczy pobranej a nieuregulowanej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za luty 2014 r., której data wymagalności przypada na dzień 20 marca 2014 r., zatem można uznać, że Spółka zaprzestała regulowania wymagalnych zobowiązań w sposób trwały - o czym bezsprzecznie świadczą kolejne, narastające z miesiąca na miesiąc niewykonane zobowiązania publicznoprawne.

Wobec powyższego w ocenie DIAS w niniejszej sprawie wystąpiła pierwsza z przesłanek niewypłacalności, tj. nieregulowanie zobowiązań. Wprawdzie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wskazał, że kwiecień 2014 r. był momentem, w jakim Spółka stała się niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze i rozpoczął swój bieg 14-dniowy termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, jednakże w ocenie organu odwoławczego D. Sp. z o.o., z uwagi na wystąpienie w/w przesłanki (nieregulowania zobowiązań) stała się niewypłacalna w maju 2014 r., kiedy Spółka zalegała już ze spłatą zobowiązań wobec organu podatkowego z tytułu pobranych, a nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za luty i kwiecień 2014 r. oraz z tytułu odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za I kwartał 2014 r.

DIAS podkreślił, że przy badaniu drugiej przesłanki niewypłacalności, tj. nadmiernego zadłużenia, istotną kwestią jest zbadanie sytuacji finansowej podatnika na podstawie danych finansowych, dostępnych organowi podatkowemu. Zaś w aktach sprawy znajduje się jedyne sprawozdanie finansowe D. Sp. z o.o. za 2014 r. Z informacji zawartych w bilansie wynikają wartości posiadanych przez D. Sp. z o.o. aktywów ogółem, w tym aktywów trwałych i aktywów obrotowych - na dzień 31 grudnia 2014 r. aktywa ogółem wynosiły 127.297,11 zł, w tym aktywa trwałe 9.757,72 zł, zaś aktywa obrotowe 117.539,39 zł. Zobowiązania ogółem Spółki na dzień 31 grudnia 2014 r. wynosiły 117.867,85 zł. Kapitał własny Spółki stanowił kwotę [...] zł, w tym kapitał podstawowy stanowił kwotę [...] zł.

Wskaźnik ogólnego zadłużenia informuje o zadłużeniu spółki i jej zdolnościach do obsługi tego zadłużenia, określa udział zobowiązań w finansowaniu majątku jednostki gospodarczej. Wskaźnik ten wyraża stosunek zobowiązań ogółem do wartości aktywów ogółem. Wartość tego wskaźnika powinna oscylować między 0,57 - 0,67. Z przeprowadzonej analizy wynika, że wartość wskaźnika ogólnego zadłużenia (zobowiązania ogółem/aktywa ogółem) dla Spółki na dzień 31 grudnia 2014 r. stanowiła = 0,92.

W ocenie DIAS powyższy poziom wskaźnika ogólnego zadłużenia na koniec 2014 r. przekraczał dozwoloną granicę, co świadczy o pogarszaniu się sytuacji finansowej D. Sp. z o.o. i problemach Spółki z obsługą zadłużenia.

Z rachunku zysków i strat wynika, że na dzień 31 grudnia 2014 r. Spółka osiągnęła przychód z działalności operacyjnej o wartości 250.451,94 zł, koszty działalności operacyjnej stanowiły kwotę 244.849,02 zł, natomiast zysk wyniósł 4.429,26 zł.

Dodatkowo, z zestawienia dochodów z zeznań podatkowych CIT-8 złożonych przez D. Sp. z o.o. do [...] Urzędu Skarbowego W. wynikają n/w kwoty przychodu oraz dochodu:

- za 2014 r. przychód w kwocie 250.511.77 zł, dochód w kwocie 9.499,51 zł,

- za 2015 r. przychód w kwocie 0,00 zł, dochód w kwocie 0,00 zł.

Natomiast z zestawienia danych z deklaracji VAT-7K, złożonych przez Spółkę do [...] Urzędu Skarbowego W. wynikają n/w kwoty sprzedaży:

- za 2014 r. (I-IV kwartał) sprzedaż w kwocie 250.441,00 zł;

- za 2015 r. (I-III kwartał) sprzedaż w kwocie 108.016,00 zł.

Wobec powyższego, zdaniem DIAS analiza w/w dokumentów finansowych Spółki bezsprzecznie potwierdza, że sytuacja Spółki od początku jej działalności wskazywała na problemy z obsługą zobowiązań. Zdaniem organu odwoławczego, analiza bilansu oraz rachunku zysków i strat, a także powyższy wskaźnik wyliczony dla Spółki, przedstawiają wartości, które powinny być sygnałem wskazującym na możliwość pojawiania się problemów z wypłacalnością Spółki. Ponadto, na Spółce ciążą zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. , które mają charakter ciągły i długotrwały.

DIAS stwierdził, że w przedmiotowej sprawie miały miejsce okoliczności uzasadniające wystąpienie do Sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości z uwagi na zaprzestanie regulowania wymagalnych zobowiązań, począwszy od maja 2014 r. Powyższe potwierdza również analiza dokumentów finansowych Spółki, która dowiodła, że D. Sp. z o.o. od początku swojej działalności miała problemy finansowe, zatem w sprawie wystąpiła również druga z przesłanek niewypłacalności, tj. nadmierne zadłużenie, uzasadniająca zgłoszenie wniosku o upadłość Spółki.

Ponadto DIAS podkreślił, że Skarżący nadal pełni funkcję prezesa jednoosobowego zarządu D. Sp. z o.o., dlatego też powinien być w stanie wskazać rzeczywiste mienie Spółki, z którego egzekucja byłaby skuteczna.

DIAS podkreślił, że nieuzasadnione jest powoływanie się na okoliczność, że Spółka posiada majątek, z którego skutecznie można prowadzić egzekucję, bowiem "towar o wartości kilkudziesięciu tysięcy złotych wraz z wyposażeniem tzw. wyspy sprzedażowej na terenie strefy wolnocłowej został zdeponowany w magazynach Oddziału Straży Granicznej stacjonującego na terenie portu lotniczego w M.", skoro Skarżący nadal pozostaje prezesem zarządu tej Spółki, zatem jest uprawniony do reprezentowania i prowadzenia jej spraw, a co za tym idzie - miał możliwość odzyskania w/w towaru, spieniężenia go i uregulowania powstałych zaległości podatkowych. Z dokumentów przesłanych przez organ celno-skarbowy jednoznacznie wynika, że D. Sp. z o.o. porzuciła stanowisko handlowe, które wynajmowała od M. Sp. z o.o. wraz ze znajdującym się w nim towarem, który stanowił przedmiot handlu. Dodatkowo, z w/w dokumentów wynika, że w związku z rozwiązaniem umowy najmu ze Spółką oraz niestawieniem się przedstawiciela Spółki w wyznaczonym terminie, wynajmujący podjął działania mające na celu odzyskanie przedmiotu najmu - punktu handlowego. W tym celu - towar porzucony przez D. Sp. z o.o., został umieszczony w zaplombowanej skrzyni, znajdującej się na terenie portu lotniczego. DIAS podkreślił, że skoro Skarżący nadal pełni funkcję prezesa zarządu D. Sp. z o.o. mógł On zgłosić się w wyznaczonym przez wynajmującego terminie w celu odbioru towaru należącego do Spółki. Jeżeli D. Sp. z o. o., reprezentowana przez Skarżącego, nie podjęła żadnych działań zmierzających do odbioru towaru, jego sprzedaży i uregulowania zaległości podatkowych, na której spoczywa obowiązek podatkowy, Skarżący nie może powoływać się na istnienie mienia Spółki, którego egzekucja umożliwiłaby uregulowanie zaległości podatkowych.

Biorąc pod uwagę powyższe, powoływanie się na mienie Spółki, które "zostało zdeponowane w magazynach portu lotniczego" - jako mienie, z którego możliwa jest egzekucja, nie wypełnia znamion przesłanki z art. 116 § 2 o.p. a tym samym, nie uwalnia Skarżącego z odpowiedzialności za przedmiotowe zaległości podatkowe.

DIS nadmienił, że art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. umożliwia członkom zarządu uwolnienie się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, w sytuacji, gdy wykażą, że nie ponoszą oni winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub nie wszczęciu postępowania układowego. Powołany powyżej przepis nie wprowadza rozróżnienia, na winę umyślną czy też nieumyślną, a więc dotyczy obu wskazanych postaci winy, w tym również niedbalstwa. Członek zarządu należycie dbający o interesy Spółki winien posiadać zdolność analizy stanu finansowego zarządzanego podmiotu i możliwość przewidywania ewentualnego skutku w postaci trwałego zaprzestania płacenia długów w określonym terminie.

Skarżący nie zgadzając się z decyzją DIAS złożył skargę, w której wniósł o uchylenie tej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Decyzji zarzucił naruszenie art. 107 § 1 i 2 pkt 2, pkt 4, art. 108 § 1 i § 2 pkt 3, art. 109 i art. 116 § 1 i 2 i art. 208 o.p. przez ich naruszenie mający wpływ na wynik sprawy.

Skarżący ponownie powołał się na istnienie majątku Spółki w postaci towaru zabezpieczonego na ternie portu lotniczego w M., z którego skutecznie można prowadzić egzekucję.

Podkreślił też, że nie został w sposób prawidłowy poinformowany o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe, bowiem postanowienie organu podatkowego nie zostało mu doręczone.

DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na zarzut o braku doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania wobec Skarżącego DIAS podniósł, że nieodbieranie korespondencji przez Skarżącego, zawierającej pisma i postanowienia organu podatkowego, nie może czynić zarzutu, że do chwili odebrania przedmiotowej decyzji Skarżący nie miał żadnej informacji w zakresie zaległości podatkowych Spółki, ani nie był też informowany o przebiegu postępowania podatkowego. Zwłaszcza, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została również doręczona Skarżącemu na ten sam adres.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Tytułem wstępu wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) – dalej: "uCovid-19". Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W okolicznościach niniejszej sprawy należy potwierdzić wypełnienie się powyższych warunków, akcentując istotne zagrożenie zakażeniem wirusem SARS-CoV-2.

Przepis art. 15zzs4 ust. 3 uCovid-19 należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a.

W tym miejscu Sąd zauważa, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia.

Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Uwzględnić przy tym należy brak możliwości przeprowadzania dowodów w sprawie sądowoadministracyjnej (z wyjątkiem ograniczonej dopuszczalności dowodu z dokumentów – art. 106 § 3 p.p.s.a). Jednocześnie podkreślić należy, że dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Ten standard ochrony praw stron i uczestników został zachowany albowiem stosowne zarządzenie o rozpoznaniu sprawy w trybie art. 15zzs4 uCOVID-19 zostało wydane przez Przewodniczącego, zaś strony postępowania zostały powiadomione o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzenie niejawne i miały możliwość złożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia dodatkowego żądania, wniosków lub wyjaśnień.

Odnośnie kwestii możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej z jednoczesnym bezpośrednim przekazem dźwięku i obrazu zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 3 marca 2020 r. wyjaśnić należy, że przeprowadzenie takiej rozprawy nie jest możliwe, gdyż tut. Sąd nie dysponuje odpowiednim zapleczem technicznym umożliwiającymi przeprowadzenie rozprawy w formie "on line".

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 o.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Przechodząc do oceny zarzutów skargi należy przypomnieć, że zarzucono naruszenie art. 107 § 1 i 2 pkt 2, pkt 4, art. 108 § 1 i § 2 pkt 3, art. 109 i art. 116 § 1 i 2 i art. 208 o.p. W uzasadnieniu skargi nie przedstawiono argumentacji wskazującej, w jaki sposób powyższe przepisy zostały naruszone. Wskazano natomiast na wadliwości, jakimi w ocenie Skarżącego obarczona jest zaskarżona decyzja.

Granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki kapitałowej określają przepisy rozdziału 15 działu III Ordynacji podatkowej. W analizowanej sprawie przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r., w sprawie znajdują bowiem zastosowanie regulacje obowiązujące przed 1 stycznia 2016 r., a to na podstawie art. 1 pkt 91 ustawy z 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1649). Zgodnie z tym przepisem, do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

W myśl art. 107 § 1 o.p., w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zakresem tej odpowiedzialności objęte zostały również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, a także koszty postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy odnoszące się do odpowiedzialności osób trzecich stanowią inaczej (art. 107 § 2 pkt 2 i 4 o.p.).

Zgodnie z art. 108 § 1 o.p. o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji. Postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w art. 108 § 3 o.p. (art. 108 § 2 pkt 3 o.p.). Przepis art. 108 § 3 o.p. stanowi, że w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a. W sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej przepisy art. 29, art. 47 § 1, art. 51 § 1, art. 53 § 3, art. 55, art. 57, art. 59, art. 60 oraz art. 64-66 stosuje się odpowiednio (art. 109 § 1 o.p.). Zgodnie z art. 109 § 2 o.p. w razie niedotrzymania terminu płatności osoba trzecia odpowiada również za naliczone po dniu wydania decyzji o jej odpowiedzialności podatkowej odsetki za zwłokę od:

1) zaległości podatkowych;

2) należności wymienionych w art. 107 § 2 pkt 1;

3) niezwróconych w terminie zaliczek na naliczony podatek od towarów i usług.

Zgodnie z art. 116 § 1 o.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Stosownie do art. 116 § 2 o.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Przepis art. 208 o.p. stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania (§ 1). Organ podatkowy może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi publicznemu (§ 2).

Sąd stwierdza na podstawie akt administracyjnych, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte zgodnie z art. 108 § 2 pkt 3 o.p., to jest po wszczęciu wobec Spółki postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na podstawie deklaracji. Postępowania egzekucyjne wobec Spółki zostały bowiem wszczęte na tego rodzaju podstawach w latach 2015-2016, zaś postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte w dniu [...] lutego 2019 r. Nie został również naruszony art. 108 § 2 pkt 2 lit. b o.p., ponieważ decyzja w sprawie wysokości odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za I i II kwartał 2014 r. została doręczona w dniu 3 grudnia 2018 r. w trybie art. 150 o.p.

Sąd stwierdza na podstawie akt administracyjnych, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji przedmiotowe zaległości podatkowe Spółki nie uległy przedawnieniu. W wyniku dokonania w 2016 r. czynności egzekucyjnych, o których została zawiadomiona Spółka, doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia i część przedmiotowych zaległości ulegnie przedawnieniu z dniem 3 lipca 2020 r., a pozostałe zaległości przedawnią się w terminie późniejszym. Nie ulega zatem wątpliwości, że data wydania zaskarżonej decyzji, to jest [...] marca 2020 r., jest datą wcześniejszą od najwcześniejszej daty przedawnienia którejkolwiek z przedmiotowych zaległości Spółki.

Zdaniem Sądu przebieg postępowania dowodowego potwierdza, że w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe obu instancji podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawidłowo przypisały Skarżącemu odpowiedzialność na podstawie art. 116 § 1 o.p. Organy podatkowe wykazały, że zostały spełnione pozytywne przesłanki orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej strony, tj. pełnienie przez Skarżącego funkcji członka zarządu Spółki w czasie powstania i nadejścia terminu płatności zobowiązań podatkowych Spółki, bezskuteczność egzekucji prowadzonej do majątku Spółki oraz zaistnienie podstaw do ogłoszenia upadłości Spółki w dacie, kiedy Skarżący pełnił funkcję członka zarządu.

Strona natomiast nie wykazała przesłanek uwalniających ją od analizowanej odpowiedzialności, a ciężar dowodowy w tym zakresie – co należy podkreślić – obciążał Skarżącego. Mianowicie, Skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe w stosunku do Spółki (w sprawie nie było sporne, że taki wniosek w ogóle nie został wobec Spółki złożony), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy; nie wykazał wreszcie istnienia mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Organy podatkowe zobowiązane są zbadać, czy i kiedy wobec Spółki wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości. Tylko bowiem niezłożenie wniosku o upadłość w terminie (w tzw. czasie właściwym w rozumieniu ustawy upadłościowej) czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie przepisu art. 116 § 1 o.p. Do powyższego wniosku, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09, prowadzi wnioskowanie a contrario: skoro członek zarządu nie odpowiada, jeśli we właściwym czasie zgłoszono upadłość, to odpowiadać może tylko wtedy, kiedy upadłości we właściwym czasie nie zgłoszono. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, kiedy ponosi winę za jego niewypełnienie.

Przesłanki upadłościowe w świetle odpowiedzialności z art. 116 § 1 o.p. należało w niniejszej sprawie analizować – jak prawidłowo przyjęły organy obu instancji - na gruncie przepisów ustawy 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r., która wówczas zatytułowana była "Prawo upadłościowe i naprawcze" (dalej: puin). Obowiązują bowiem te przepisy prawa (materialnego), które obowiązywały w dniu zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa (upadłościowa) wiąże skutek prawny. Organ drugiej instancji przyjął, że Spółka stała się niewypłacalna w maju 2014 r.

Stosownie do art. 10 puin (przepisy ustawy upadłościowej będą stosowane w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r.), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Natomiast w myśl art. 11 ust. 1 tej ustawy, dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Zgodnie zaś z art. 11 ust. 2 puin, dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Nieistotne jest także to, z jakich przyczyn dłużnik tych zobowiązań nie wykonuje. Podkreślić należy także, że niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków pieniężnych na regulowanie swoich zobowiązań, lecz także wtedy, gdy możliwości płatnicze posiada, posiada zatem środki pieniężne (majątek), ale nie wykonuje wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Pojęcie niewypłacalności jest zatem oderwane od posiadania środków na pokrycie zobowiązań, lecz zostało powiązane z rzeczywistym niespłacaniem zobowiązań pieniężnych wobec wierzycieli.

Podkreślenia także wymaga, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych toczy się z uwzględnieniem zasad ogólnych Ordynacji podatkowej. Oznacza, to, że organ podatkowy prowadzący postępowanie obowiązany jest do podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 o.p.), a także do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 o.p.). Dotyczy to także ustalenia przesłanki bezskuteczności egzekucji w całości lub w części, z uwzględnieniem oceny dowodów stwierdzających lub podważających tę przesłankę oraz okoliczność "właściwego czasu" na wystąpienie o ogłoszenie upadłości (art. 191 o.p.).

W sprawie należy przyjąć, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki w okresie, w którym powstały zobowiązania Spółki, za które odpowiedzialność została w tej sprawie na Skarżącego przeniesiona, i upływał termin ich płatności.

Wyjaśnić należy, że twierdzenie Skarżącego o wysłaniu na adres siedziby Spółki rezygnacji z pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki nie zostało poparte stosownymi dowodami. Dodać należy, że Skarżący nie wskazał daty złożenia powyższej rezygnacji. Również i organy podatkowe nie zdołały potwierdzić faktu złożenia przez Skarżącego rezygnacji z funkcji prezesa zarządu Spółki. Skoro zatem bezspornie Skarżący został powołany do pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki z dniem [...] stycznia 2014 r. i nie ma dowodów potwierdzających fakt złożenia przez Skarżącego rezygnacji z pełnienia funkcji w zarządzie Spółki, to zasadne jest stwierdzenie, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki w tym okresie, w którym upływały terminy płatności przedmiotowych zobowiązań podatkowych Spółki. Ponadto w aktach sprawy znajdują się bilans oraz rachunek zysków i strat Spółki za 2014 r., sporządzone na dzień 31 grudnia 2014 r., na których widnieją podpisy Skarżącego jako kierownika jednostki. Dokumenty te zgodnie z informacją zawartą w odpisie pełnym KRS zostały złożone do Sądu w dniu 16 lipca 2015 r. W tym stanie rzeczy należy uznać, że niewątpliwie Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki do lipca 2015 r., a przy tym nie ma podstaw do przyjęcia, że po tej dacie złożył rezygnację oraz faktycznie zaprzestał pełnienia funkcji członka zarządu.

Skarżący podnosi, że dopiero z treści przedmiotowej decyzji dowiedział się o zobowiązaniach podatkowych Spółki. Wskazać należy na stwierdzenie zawarte w skardze (s. 2), że Skarżący po złożeniu rezygnacji z funkcji prezesa zarządu Spółki poinformował nieformalnych wspólników Spółki, żądając od nich podjęcia dalszych działań i uregulowania wszystkich należności Spółki. Stwierdzenie to stoi w oczywistej sprzeczności z twierdzeniem Skarżącego, że dopiero z treści przedmiotowej decyzji dowiedział się o zobowiązaniach podatkowych Spółki.

Skarżący podnosi również, że do chwili odebrania przedmiotowej decyzji nie miał żadnej wiedzy ani nie był też informowany o przebiegu postępowania podatkowego. Zauważyć należy w tym miejscu, że Skarżący nie kwestionuje adresu, pod którym doręczono postanowienie o wszczęciu postępowania – ten sam adres jest wskazany w decyzji organu odwoławczego oraz w skardze do sądu jako adres Skarżącego. Skoro pisma były kierowane pod właściwy adres, to fakt nieodbierania ich i wynikająca stąd niewiedza Skarżącego na temat przedmiotowego postępowania nie zostały zawinione przez organy podatkowe. Organy podatkowe dopełniły bowiem swoich obowiązków i wysyłały korespondencję pod właściwy adres.

W ocenie Sądu organ odwoławczy wykazał, że prowadzona wobec Spółki egzekucja okazała się bezskuteczna. W zaskarżonej decyzji szczegółowo opisano czynności organu egzekucyjnego, zmierzające do ustalenia i zajęcia celem sprzedaży egzekucyjnej składników majątku Spółki, w tym dotyczące zajęcia praw majątkowych na ustalonych rachunkach bankowych spółki. Na rachunkach bankowych spółki stwierdzono brak środków pieniężnych, co nie pozwoliło na realizacje zajęć, na podstawie danych z właściwych rejestrów ustalono, że spółka nie jest właścicielem nieruchomości, pojazdów lub innych składników ruchomych nadających się do egzekucji.

Prowadzona na podstawie wielu tytułów wykonawczych egzekucja nie doprowadziła do uzyskania środków pieniężnych na pokrycie zaległości podatkowych. Po podjęciu szeregu czynności mających na celu, tak poszukiwanie składników majątku spółki, jak i prób zajęcia praw majątkowych spółki, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. , będący organem egzekucyjnym, postanowieniem z [...] maja 2018 r. umorzył jako bezskuteczne postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku spółki. .

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "bezskuteczność egzekucji" oznacza, iż w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucji skierowanej do majątku podatnika (spółki), nie doszło do przymusowego zaspokojenia roszczeń wierzyciela. Orzecznictwo i doktryna jednoznacznie wskazują przy tym, że postanowienie o umorzeniu egzekucji, czy to wydane przez komornika, czy przez organy egzekucji administracyjnej, a nadto postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego, względnie o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości, wyczerpują pojęcie bezskuteczności egzekucji (wyrok WSA w Warszawie z 13 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 1008/17). Powyższe stanowisko sąd orzekający w sprawie w pełni podziela.

Organ egzekucyjny wykazał się rzetelnością i aktywnością w działaniach zmierzających do wyegzekwowania zaległości objętych tytułami wykonawczymi, jednakże podjęte czynności egzekucyjne nie doprowadziły do wyegzekwowania należności. Postępowanie egzekucyjne nie ujawniło majątku pozwalającego na zaspokojenie zobowiązań spółki. W świetle tych dowodów i ustaleń organ miał wystarczające podstawy do zakończenia (umorzenia) postępowania egzekucyjnego. Przekłada się to następnie na istnienie przesłanki orzeczenia odpowiedzialności podatkowej skarżącego wyrażającej się w bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. W okolicznościach tej sprawy brak było podstaw aby chociażby domniemywać, że spółka posiadała jakikolwiek majątek, z którego egzekucja byłaby możliwa.

Skarżący podnosi, że według posiadanych przez niego informacji Spółka posiada majątek, z którego można skutecznie prowadzić egzekucję. Majątkiem tym jest towar o wartości kilkudziesięciu tysięcy zł wraz z wyposażeniem tzw. wyspy sprzedażowej na terenie strefy wolnocłowej, zdeponowany w magazynach Oddziału Straży Granicznej stacjonującego na terenie portu lotniczego w M.. Na tej podstawie Skarżący kwestionuje twierdzenia organu podatkowego o nieskuteczności egzekucji prowadzonej wobec Spółki.

W ocenie Sądu organy podatkowe zasadnie uznały, że wskazany powyżej majątek został porzucony przez Spółkę w punkcie handlowym Spółki na terenie portu lotniczego w M.. Spółka pomimo wezwania przez wynajmującego punkt handlowy nie stawiła się w wyznaczonym przez wynajmującego terminie w celu odbioru tych przedmiotów. Stosowne protokoły przejęcia powierzchni punktu handlowego wraz z towarem oraz innymi przedmiotami zostały sporządzone w dniach: 27.01.2016 r.; 29.01.2016r.; 15.02.2016 r.; 16.02.2016 r.; 26.02.2016 r.; 26.02.2016 r.; 29.02.2016r. Rzeczy stanowiące własność Spółki, znajdujące się w punkcie handlowym, zasadnie zostały uznane za rzeczy, których własności Spółka wyzbyła się przez to, że je porzuciła (art. 180 k.c.). W ocenie Sądu nie można zatem wywodzić, że egzekucja prowadzona wobec Spółki niezasadnie została uznana za bezskuteczną. Postępowanie egzekucyjne wobec Spółki zostało umorzone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] maja 2018r. ze względu na bezskuteczność egzekucji. W tym czasie powyższe rzeczy zabezpieczone w punkcie handlowym Spółki na terenie portu lotniczego w M.nie były już własnością Spółki.

Z powyższego powodu nie można również przyjmować, że Skarżący wskazał majątek Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Organ odwoławczy prawidłowo zatem ustalił, że Skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego możliwe byłoby wyegzekwowanie zaległości podatkowych spółki i to w jakiejkolwiek części. Zarówno w doktrynie, jak i w judykaturze ugruntowany jest pogląd, że możliwość uwolnienia się przez członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki istnieje wówczas, gdy wskaże on istnienie takiego majątku spółki, z którego egzekucja jest faktycznie możliwa, co w praktyce oznacza, iż egzekucja ta musi być realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela (wyrok NSA z 26 listopada 2010 r., sygn. akt 1667/09).

Wskazane mienie powinno przedstawiać realną wartość rynkową, co jest niezbędne dla oceny, czy egzekucja z danej substancji majątkowej umożliwi zaspokojenie długów, m.in. zaległości podatkowych spółki. Jednocześnie, określenie "zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części" oznacza, że można przewidzieć z dużą dozą pewności, że egzekucja będzie skuteczna i doprowadzi do wyegzekwowania należności, a ich wysokość będzie miała wartość stanowiącą znaczny (duży) odsetek porównując ją z wysokością zaległości podatkowych spółki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 366/14).

Naczelny Sąd Administracyjny w z 11 grudnia 2019 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 2089/19, podkreślił, że brzmienie art. 116 § 1 pkt 2 o.p. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że mienie spółki wskazywane przez członka zarządu uwalnia go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki tylko wtedy, gdy jest to mienie konkretne i rzeczywiście istniejące oraz umożliwiające przeprowadzenie egzekucji zaległości podatkowych spółki "w znacznej części", co oznacza, że musi mieć "egzekwowalną" wartość spełniającą przesłankę znaczności w porównaniu z wysokością zaległości podatkowych spółki.

Wobec powyższego organ odwoławczy w sposób uprawniony stwierdził, że strona nie wskazała mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części zgodnie z art 116 § 1 pkt 2 o.p.

W sprawie bezsporna pozostawała okoliczność, że wobec Spółki nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości (ani wniosek o otwarcie postępowania układowego).

Zdaniem Sądu organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalił, że Spółka stała się podmiotem niewypłacalnym w okresie, kiedy Skarżący pełnił w niej funkcję członka zarządu, a ponadto Skarżący jako członek zarządu spółki nie złożył we właściwym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Jednocześnie w sprawie brak jest podstaw, aby przyjąć, że niezgłoszenie tego wniosku nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez stronę.

Wobec Spółki zaistniała przede wszystkim przesłanka określona w art. 11 ust. 1 puin., tj. niewykonywanie wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Stan niewypłacalności powstał w maju 2014 r.

Członka zarządu obowiązuje przy wykonywaniu jego funkcji, zgodnie z art. 355 § 2 Kodeksu cywilnego oraz z art. 293 § 2 Kodeksu spółek handlowych (k.s.h.), zachowanie należytej staranności wynikającej z zawodowego charakteru jego działalności. Na podstawie art. 208 § 2 k.s.h. każdy członek zarządu spółki posiada prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki, co jednocześnie oznacza, że odpowiada za wszystkie istotne sprawy spółki, w tym również związane z jej sytuacją ekonomiczno-finansową. Natomiast zgodnie z art. 293 § 2 k.s.h., członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przy wykonywaniu swoich obowiązków powinien dołożyć szczególnej staranności będącej wynikiem zawodowego charakteru i w czasie trwania mandatu stale monitorować dokumentację spółki i stan jej finansów.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 puin, dłużnik jest obowiązany zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. W myśl ust. 2, jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub z innymi osobami. Dwutygodniowy termin liczy się od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, a więc dłużnik stał się niewypłacalny. Dniem tym - jak wynika z przytoczonych powyżej regulacji, jest dzień, w którym nastąpiło zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 puin), albo dzień, w którym zobowiązania przekroczyły wartość majątku dłużnika będącego osobą prawną (art. 11 ust 2 ww. ustawy).

W tym miejscu należy przywołać stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 23 sierpnia 2012 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 93/11, zgodnie z którym określenie, od kiedy spółka pozostaje w stanie upadłości miałoby znaczenie w sytuacji, gdyby wniosek taki został złożony, a organ zarzucał skarżącemu, że zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie nastąpiło we właściwym czasie. Badanie tzw. czasu właściwego musi mieć miejsce tylko w określonym stanie faktycznym - takim, w którym nastąpiło zgłoszenie tego wniosku. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy taka sytuacja nie wystąpiła. Okoliczność uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności podatkowej może być analizowana tylko w takim stanie, w którym wniosek ten został skutecznie zgłoszony. Przy braku takiej okoliczności nie jest celową ścisła analiza terminu, w jakim powinno to nastąpić. Skarżący natomiast w analizowanej sprawie nie wykazał, aby doszło do zgłoszenia takiego wniosku, ani że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy.

Powtórzyć zatem należy, że dokładne ustalenie kiedy powstał stan niewypłacalności nie było w sprawie kwestią decydującą, bowiem wykazano ponad wszelką wątpliwość, że stan niewypłacalności spółki powstał w okresie kiedy skarżący pełnił funkcję członka jej zarządu, a wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony.

Dla odpowiedzialności członka zarządu w istocie nie ma znaczenia, w jakiej konkretnie dacie, występującej w trakcie pełnienia przez niego funkcji w zarządzie Spółki, przypadł właściwy czas na wystąpienie o ogłoszenie upadłości, lecz tylko, czy miało to miejsce właśnie w czasie pełnienia kadencji (w zarządzie) (tak też wyrok WSA w Gdańsku z 5 czerwca 2019 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 730/19).

Powołane powyżej stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, Sąd podziela w całości. W przedmiotowej sprawie przesłanki do ogłoszenia wniosku o upadłość niewątpliwie zaistniały. Mając na uwadze fakt, że strona zaniechała zainicjowania postępowania upadłościowego, w sytuacji gdy wobec Spółki wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, nie budzi wątpliwości, że Skarżący nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku służącego ochronie praw wierzycieli, w tym Skarbu Państwa. Strona godząc się na powołanie w skład zarządu spółki, zgodziła się jednocześnie na wszelkie związane z tym prawa i obowiązki, również na przyjęcie obowiązku prowadzenia spraw Spółki i związaną z tym odpowiedzialność wobec Spółki, czy jej wspólników i wierzycieli.

Wyjaśnić należy też, że brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość może być odnoszony jedynie do wyjątkowych sytuacji, w których członek zarządu nie ma wiedzy co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań przez spółkę z uzasadnionych (obiektywnie) przyczyn i przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać albo podjąć stosownych działań (wyrok Sądu Najwyższego z 10 lutego 2011 r., sygn. akt II UK 265/10).

W okolicznościach niniejszej prawy należało zatem ocenić, że skoro w okresie pełnienia funkcji w zarządzie Spółki przez Skarżącego zachodziły przesłanki ogłoszenia jej upadłości, a wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony skutecznie, brak zgłoszenia rzeczonego wniosku we właściwym czasie był spowodowany winą członka zarządu, co zgodnie z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p. daje podstawę do przeniesienia na stronę odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

W ocenie Sądu organ odwoławczy w oparciu o zebrany materiał dowodowy ocenił go w granicach przysługujących mu uprawnień określonych w art. 191 o.p., a swoje stanowisko w sposób należyty uzasadnił. Ustalenia faktyczne organów podatkowych znajdują swoje uzasadnienie i podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym oraz zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania, o których mowa w art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 o.p., w szczególności zasadą prawdy obiektywnej.

Biorąc pod uwagę powyższe, zarzuty sformułowane w skardze należało uznać za niezasadne.

Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.