Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 452/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...].11.2005r. znak[...], na podstawie art. 20 w zw. z art. 3 pkt 11, art. 3 pkt 10, art. 5 w zw. z art. 3 pkt 2, art. 6, art. 24 ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), oraz art. 104, art. 107 k.p.a. i § 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2.06.2005 r. w sprawie sposobu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105 poz. 881) - odmówiono W.K. przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego.

W uzasadnieniu powyższego podano, że zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się (osoba pełnoletnia ucząca się, nie pozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub z zasądzeniem od rodziców na jej rzecz alimentów, jeżeli wyrok sądu orzekający alimenty został wydany przed osiągnięciem pełnoletniości przez osobę uczącą się). Zasiłek przysługuje osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia. Zasiłek rodzinny przysługuje osobom wymienionym w punktach 1 i 2, do ukończenia przez dziecko: - 18 roku życia, - nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, - 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. W rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych niepełnosprawnym jest dziecko w wieku do ukończenia 16 roku życia legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Wskazano dalej, że z przedłożonych w sprawie dokumentów wynika iż W.K. nie spełnia kryterium dochodowego warunkującego przyznanie zasiłku rodzinnego. Zgodnie z art. 5 w zw. z art. 3 pkt. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje wówczas, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę lub dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł lub kwoty 583,00zł. jeżeli członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. W przypadku wnioskodawcy dochód na jednego członka rodziny wynosi 627,55zł., a więc przekracza dopuszczalną kwotę.

Zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych, podstawą ustalania dochodu rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Dochód ten może być w myśl art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych pomniejszony o dochód utracony. Stosownie do art. 3 pkt 23 tejże ustawy - oznacza to utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, d) utratą emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) nie otrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej, wydzierżawieniem gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 5 ust. 4a tej ustawy dochód rodziny może być powiększony o dochód uzyskany, co w myśl art. 3 pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych - oznacza uzyskanie dochodu spowodowane: a) zakończeniem urlopu wychowawczego, b) uzyskaniem prawa do zasiłku dla bezrobotnych, c) uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, d) uzyskaniem emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) uzyskaniem całości lub części zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, f) rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej, g) dzierżawą gospodarstwa rolnego. Jednocześnie, jeżeli przeciętny miesięczny dochód członków rodziny przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do uzyskania zasiłku rodzinnego o więcej niż 43,00zł., tj. kwotę odpowiadającą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Kwota najniższego zasiłku rodzinnego na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynosi obecnie 43,00zł.. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje.

W przypadku W.K. dochód na jednego członka rodziny wynosi 627,55 złotych, a zatem przeciętny miesięczny dochód rodziny wynosi 2510,21zł., zaś zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych maksymalna kwota uprawniająca do przyznania zasiłku rodzinnego wynosi 2059,OOzł. (504,00zł. x 4 osoby + 43). Wynika z tego, że przeciętny miesięczny dochód rodziny jest wyższy niż powyższa maksymalna kwota uprawniająca do uzyskania zasiłku rodzinnego. Stosownie do treści złożonego wniosku nie nastąpiła też w przypadku rodziny wnioskodawcy utrata dochodu w stosunku do 2004r., który był podstawą ustalania dochodów rodziny.

Z tych też względów orzeczono o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego, zaś konsekwencją odmowy przyznania zasiłku rodzinnego z uwagi na przekroczenie dochodu, jest odmowa przyznania wnioskowanych dodatków do zasiłku rodzinnego.

Decyzja organu pierwszej instancji została zaskarżona przez W.K. w drodze odwołania, w którym domagał się on ponownego rozpatrzenia jego wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego.

Skarżący podnosił, że został wprowadzony w błąd przy składaniu wniosku, kiedy dopytywał się jak ma wyglądać umowa dzierżawy gruntów, których posiadaczką jest jego żona. Dzierżawa ta miała być podstawą do niewliczania do dochodów jego rodziny tej pozycji. Po konsultacji z urzędnikiem przyjmującym wnioski oraz potwierdzeniem przez niego, że dokumenty są właściwe i wystarczające, wniosek został przyjęty do rozpatrzenia. Po 60 dniach skarżący dostał wezwanie do stawienia się w urzędzie i dowiedział się, że przedstawiona umowa dzierżawy jest niewłaściwa. Urzędniczka przedstawiła mu, jak powinna wyglądać umowa dzierżawy, aby mogła być przez nią uznana i zażyczyła sobie, aby skarżący przedstawił taką umowę. Jako, że wówczas nie posiadał takiej umowy, odmówiono mu przyznania zasiłku. Rozgoryczony wprowadzeniem w błąd przez urzędników, którzy pozbawili skarżącego na długi czas funduszy z tytułu zasiłku rodzinnego, udał się on wraz z żoną do dzierżawcy. Żona skarżącego przedłużyła umowę na 15 lat i zarejestrowała w Urzędzie Gminy tak, aby spełnić wymogi - co mogła zrobić od razu, gdyby ją ktoś poinformował.

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].01.2006r. znak[...], po rozpatrzeniu odwołania W.K. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].11.2005r. znak[...], na podstawie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 28.11.2003r. ( Dz. U. nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając powyższe nawiązano do wydanego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia i zarzutów odwołania, zaś stwierdzając prawidłowość oraz brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji wskazano, co następuje.

Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzonych, zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom lub jednemu z rodziców dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00zł. Przez dochód rodziny - w myśl art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny, uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, przy czym przez okres zasiłkowy należy rozumieć zgodnie z art. 3 pkt 10 tej ustawy - okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. W świetle cytowanych przepisów, prawo do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy od 1 września 2005 do 31 sierpnia 2006 roku ustala się w oparciu o dochód uzyskany przez rodzinę w roku 2004. Artykuł 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zawiera również definicję dochodu. Stosownie do niej, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychodu podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne; b) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne; c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, m. in. dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego.

W oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy ustalono, że w roku 2004 czteroosobowa rodzina W.K. uzyskała dochody z przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz z gospodarstwa rolnego. Dochód z przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych wyniósł kwotę 25.606,20 zł. ( 37.512,61 zł - dochód wykazany w zaświadczeniu Urzędu Skarbowego minus 2.369,30zł - należny podatek, minus 2.516,45zł- składka na ubezpieczenie zdrowotne wyliczone zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do ustawy, minus 7.020,58 z ł- składka na ubezpieczenie społeczne). Miesięczny dochód rodziny z tego źródła przychodów w roku 2004 wyniósł zatem kwotę 2.1333,85 zł, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 533,46 zł i przewyższał kwotę uprawniającą w myśl cytowanego wyżej art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych do przyznania zasiłku rodzinnego. W konsekwencji powyższego zasiłek rodzinny jak i dodatki do tego zasiłku W.K. nie przysługują. W ustalonym stanie faktycznym dla rozstrzygnięcia sprawy bez znaczenia jest w jakiej wysokości, w 2004 roku rodzina W.K. uzyskała dochód z gospodarstwa rolnego oraz czy po zawarciu przez żonę W.K. w dniu 4.05.2005r. umowy dzierżawy tego gospodarstwa, dochód z tego gospodarstwa mógł być w świetle obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 3 pkt 23g uznany przez organ pierwszej instancji jako dochód utracony. Skoro bowiem sam dochód z przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych przekroczył kwotę uprawniającą te rodzinę do świadczeń rodzinnych, to doliczenie dochodu z gospodarstwa rolnego, a następnie ewentualne jego odliczenie jako dochodu utraconego nic nie zmieni w zakresie uprawnień W.K. do świadczeń rodzinnych w postaci zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku w okresie zasiłkowym od 1 września 2005 do 31 sierpnia 2006r.

Na marginesie powyższych rozważań zaznaczono, że dochód z gospodarstwa rolnego G.K., po ustaleniu go zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wyniósł w 2004r. kwotę 3.154,44zł. (1.626,00zł. - kwota dochodu z 1 ha przeliczeniowego, wynikająca z obwieszczenia Prezesa GUS z dnia 28.10.2005r, pomnożona przez 1,94 ha przeliczeniowego - powierzchnia gospodarstwa rolnego G. K.). Zatem rzeczywisty dochód w 2004r. wyniósł kwotę 28.760,64zł, co daje kwotę dochodu rodziny 2.396,72 zł, a w przeliczeniu na osobę kwotę 599,18zł.

Dodatkowo wyjaśniono także, że obowiązujące aktualnie przepisy o świadczeniach rodzinnych nie traktują już wydzierżawienia gospodarstwa rolnego jako utraty dochodu, natomiast zgodnie z art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem: 1) oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego; 2)gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną; gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej.

Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].01.2006r. znak[...] W.K. domagał się jej zmiany i przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku.

Uzasadniając powyższe zarzucał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze oparło swoją decyzję na art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, pomijając art. 5 ust. 3 , który dawał mu prawo do uzyskania zasiłku, gdyż przysługiwał on skarżącemu w poprzednim okresie zasiłkowym, podnosząc próg dochodowy do 547,00zł. Za nieprawidłowe uznawał zanegowanie przez organ odwoławczy jego prawa do zasiłku z pominięciem tak istotnego zapisu ustawy. Organ pierwszej instancji w sposób jasny określił, że powodem odmowy przyznania świadczenia była kwestia nieprecyzyjnego spisania umowy dzierżawy, co skutkowało wliczeniem dochodów z tytułu posiadania gruntów. Właśnie tę umowę przeredagowaną i zarejestrowaną w Urzędzie Gminy skarżący dołączył do odwołania. W.K. zaznaczył także, że choć żona wydzierżawiła grunty, to on opłaca składki KRUS.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując na następujące okoliczności.

Powodem negatywnej decyzji organów obu instancji było przekroczenie przez rodzinę skarżącego kryterium dochodowego, określonego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, zaś zarzuty podniesione w skardze są niezasadne. Organ wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że dochód rodziny W.K. w przeliczeniu na osobę w 2004r. wyniósł kwotę 599,18zł. Na dochód ten składają się dochody z przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych oraz z gospodarstwa rolnego. Umowa dzierżawy, na którą powołuje się skarżący, została zawarta dopiero w maju 2005r. Nie została ona zarejestrowana w organie prowadzącym ewidencję gruntów, tj. starostwie, a jedynie w urzędzie gminy - zatem nie spełnia wymogów określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. Skarżący nie przedstawił umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego, która obowiązywałaby w 2004r. i odpowiadałaby wymogom przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, w szczególności umowy zawartej na piśmie, na minimum 10 lat, z osobą nie spokrewnioną z żoną skarżącego, która była zgłoszona w organie prowadzącym ewidencję gruntów, tj. u właściwego starosty. Tylko w przypadku przedstawienia takiej umowy, dochodu z gospodarstwa rolnego za 2004r. nie wliczałoby się do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych. Nawet w wypadku przedstawienia umowy dzierżawy zawartej w 2005r., spełniającej wymagania przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, obowiązujące w dacie orzekania przez Kolegium przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych wydzierżawienia gospodarstwa rolnego nie traktują jako utraty dochodu. Uznano, że w przypadku rodziny W.K. wliczenie do dochodu rodziny dochodów z gospodarstwa rolnego, czy też ich odliczenie, nie ma znaczenia prawnego, gdyż osiągnięty w 2004r. dochód z przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych przekracza kryterium uprawniające do zasiłku rodzinnego, określone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. kwotę 504 zł w przeliczeniu na osobę, jako że dochód ten wyniósł w przeliczeniu na osobę 533,46 zł. Artykuł 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może mieć w przedmiotowej sprawie zastosowania, nawet gdyby za prawidłowe uznać stanowisko skarżącego, że do dochodu jego rodziny, na podstawie którego ustala się prawo do zasiłku rodzinnego, należy zaliczyć jedynie dochód z przychodów opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przepis stanowi bowiem, że w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym, zasiłek rodzinny nie przysługuje. Przepis ten nie mówi zatem o przekroczeniu dochodu w przeliczeniu na osobę w rodzinie, a o przekroczeniu dochodu uprawniającego daną rodzinę do zasiłku rodzinnego. Ustawa wprawdzie nie definiuje pojęcia dochodu uprawniającego daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, jednakże uwzględniając całokształt jej przepisów należy uznać, że dochodem uprawniającym daną rodzinę do zasiłku rodzinnego jest iloczyn liczny osób danej rodziny i właściwego dla niej kryterium w przeliczeniu na osobę, tj. kwoty 504,00zł. lub 583,00zł. W przypadku rodziny skarżącego dochód uprawniający jego rodzinę do zasiłku rodzinnego stanowi kwotę 2.016 zł. (504,00zł. x 4 osoby), podczas gdy faktyczny dochód rodziny, uzyskany wyłącznie z przychodów, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych wyniósł kwotę 2.133,85 zł i przekroczył 43,00zł. - kwotę najniższego zasiłku rodzinnego, a przekroczenie dochodu uprawiającego do zasiłku rodzinnego wynosiło 117,85 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Mając na uwadze treść wyżej powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania, skargę należy uznać za zasadną wobec naruszenia przez organ drugiej instancji przepisów proceduralnych, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Ź zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przestrzeganie obowiązków organów w zakresie uzasadniania faktycznego decyzji ma też ścisły związek z przyjętą w art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów, która nie może być jednak dowolna. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę -w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów i wniosków podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, a odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów i wniosków stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.04.2005r. III SA/Wa 180/05, zam. zb. LEX nr 166546 ).

Wskazane wyżej zasady dotyczą postępowania oraz aktów administracyjnych wydawanych zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji. Postępowanie odwoławcze ma jednak rzutującą na treść uzasadnienia specyfikę, która wyraża się w obowiązku organu drugiej instancji dokonania kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz ponownego rozpoznania sprawy rozstrzygniętej przez organ pierwszej instancji, zaś ich wykonanie w pełnym zakresie upoważnia do orzekania na zasadach przewidzianych w art. 138 § 1 - 2 k.p.a. i 139 k.p.a. Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji ma miejsce wtedy, gdy w wyniku wykonania obowiązków kontrolnych i ponownego rozpoznania sprawy rozstrzygnięcie organu odwoławczego pokrywa się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, które zostaje uznane za prawidłowe z punktu widzenia zgodności z prawem, jak i pod względem celowości. Owa spójność winna, zaś odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji odwoławczej. Merytoryczne rozpoznanie odwołania jest dopuszczalne tylko w sytuacji jego skutecznego wniesienia, które zależy miedzy innymi od zachowania przewidzianego w art. 129 §2 k.p.a. czternastodniowego terminu liczonego od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy, należy uznać, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].01.2006r. znak[...] narusza prawo.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, że w zaskarżonej decyzji nie zawarto ustaleń dotyczących dopuszczalności merytorycznego rozpatrzenia odwołania W.K. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].11.2005r. znak[...], które zostało złożone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem organu pierwszej instancji w dniu 17.11.2005r. W piśmie o przedstawieniu akt wraz z odwołaniem z daty 22.11.2005r. organ pierwszej instancji sygnalizował fakt złożenia odwołania po terminie, przyjmując iż zaskarżona decyzja została doręczona stronie 26.10.2005r. - a więc jeszcze przed datą jej wydania. Co prawda kolejne pismo organu pierwszej instancji z daty 29.11.2005r. zawiera sprostowanie poprzedniego stwierdzenia, ze wskazaniem iż odwołanie zostało wniesione w terminie, nie mniej jednak jako datę doręczenia zaskarżonej decyzji przyjmuje się nadal 26.10.2005r., zaś w aktach administracyjnych brak dowodu doręczenia W.K. decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].11.2005r. znak[...].

Treść zaskarżonej decyzji wskazuje dalej, że poza ogólnym stwierdzeniem o prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji oraz braku podstaw do jej uchylenia, nie zawiera ona jakichkolwiek fragmentów świadczących o dokonanej kontroli tego aktu. W tym zakresie pozostawiono poza rozważaniami przebieg postępowania przed organem pierwszej instancji mimo, że skarżący podnosił związane z powyższym zarzuty, wskazując na uzyskanie błędnych pouczeń odnośnie okoliczności dotyczących zasad liczenia dochodu w przypadku dzierżawy gruntów, w posiadaniu których znajduje się jego żona. Brak analizy kwestionowanej decyzji należy uznać za istotne uchybienie bowiem, wbrew temu co podaje organ odwoławczy nie może zostać uznany za prawidłowy akt nie spełniający wymogów z art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i 107§ 3 k.p.a. oraz powołujący w swej treści nieobowiązujące regulacje.

W szczególności, w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia decyzja organu pierwszej instancji opiera się w istocie na trzech ustaleniach, l tak, w nawiązaniu do treści art. 5 w zw. z art. 3 pkt. 2 ustawy o świadczeniach ustalono w niej po pierwsze, że w przypadku wnioskodawcy dochód na jednego członka rodziny wynosi 627,55zł., a więc przekracza dopuszczalną kwotę. Po wtóre, uwzględniając powyższe, ustalono dalej, że przeciętny miesięczny dochód rodziny wynosi 251 0,21 zł. i w tym kontekście, z powołaniem art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazano iż maksymalna kwota uprawniająca do przyznania zasiłku rodzinnego wynosi 2059,00zł. (504,00zł. x 4 osoby + 43), co prowadziło do uznania, że przeciętny miesięczny dochód rodziny jest wyższy niż powyższa maksymalna kwota uprawniająca do uzyskania zasiłku rodzinnego. Trzecia ustalona okoliczność wiążąca się ze stwierdzeniem, że nie nastąpiła w przypadku rodziny wnioskodawcy utrata dochodu w stosunku do 2004r. W zakresie tych dwóch ustaleń organ pierwszej instancji nie podał istotnych w sprawie okoliczności dotyczące uwzględnionych źródeł dochodów rodziny wnioskodawcy, liczby jej członków i ich kwalifikacji poszczególnych podmiotów ważnych z punktu widzenia przyjęcia odpowiedniego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Nie powołał też przy ustaleniach żadnych dowodów mimo, że w sprawie przedłożono : kserokopie aktów stanu cywilnego, kart dowodu osobistego W.K., kierowanego do G.K. nakazu płatniczego Nr[...] z dnia 4.02.2005r. w przedmiocie ustalenia podatku rolnego i podatku leśnego na rok 2005r. za grunty o pow. 1,94ha, umowę dzierżawy gruntów o pow. 1, 94 ha na okres 5 lat zawartą w C. 4.05.2005r., oświadczenie G.G. daty 22.08.2005r., w myśl którego w 2004r. nie uzyskiwała dochodów z tytułu utrzymywania się z gospodarstwa rolnego -dzierżawa 1,94 ha, zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z 19.08.2005r. o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych dotyczące wnioskodawcy i jego żony, a także zaświadczenie "B" S.A. Oddział w K. o ustaleniu na rzecz pracownika W.K. prawa do zasiłku rodzinnego do 31.08.2005r. Zważyć należy także, że wyżej wskazane ogólnikowe ustalenia w przedmiocie niespełnienia przez W.K. przesłanek ustawowych do uzyskania zasiłku rodzinnego, w szczególności - co do obliczenia dochodów rodziny, nie stanowią prostego przeniesienia danych ze znanych stronie zaświadczeń, adnotacje w części VI wniosku wypełniane przez podmiot realizujący świadczenie co do dochodów G.K. w 2004r. niepodlegających opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych są sprzeczne z oświadczeniem G.K. z 22.08.2005r. oraz nie znajdują potwierdzenia w dokumentach pochodzących z 2004r. Trzecia ustalona bazuje na oświadczeniu, a nie dowodach.

Wady decyzji organu pierwszej instancji w zakresie oceny prawnej są związane: z błędnym przytoczeniem treści art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. Nr 228, póz. 2255 z późn. zm. do daty wejścia w życie wprowadzonych od. 1.10.2005r. Dz.U. z 200r. Nr .94, poz. 788), który stanowił, że "W przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje"; z błędnym wskazaniem wysokości zasiłku rodzinnego na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia, którego wysokość podano w art. 6 ust. 2 pkt 1 ) na kwotę 44,00zł; z błędnym przytoczeniem treści art. 3 pkt 23) g) gdzie jako wypadek utraty dochodu podano wydzierżawienie gospodarstwa rolnego na zasadach określonych w art. 5 ust. 8a; błędnym przytoczeniem art. art. 3 pkt 2) g) gdzie jako wypadek uzyskania dochody wskazuje się dzierżawę gospodarstwa rolnego na zasadach określonych w art. 5 ust. 8a ustawy.

W sprawie niniejszej Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie tylko rozpoznało odwołanie bez sprawdzenia dopuszczalności merytorycznego orzekania przez organ odwoławczy, czy rzetelnej kontroli prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji, pozwalającej na wydanie rozstrzygnięcia adekwatnego do zasad orzekania na podstawie art. 138 § 1-2 k.p.a., ale nadto rozpoznając sprawę merytorycznie dokonało w części błędnych, a w części dowolnych ustaleń, które nie spełniają nadto wymogu wszechstronności. W szczególności, należny podatek w myśl zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z 19.08.2005r. Wynosił kwotę 2369,38zł - a nie 2369,30zł, składka na ubezpieczenie zdrowotne 2363,94zł. - a nie 2.516,45zł, w sprawie brak dokumentów potwierdzających fakt posiadania przez G.K. w 2004r. gospodarstwa rolnego, zaś poza wszelkimi rozważaniami pozostały okoliczności istotne dla stosowania w sprawie 5 ust. 3 ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych .

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a., zaś rzeczą organu drugiej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawę winno być, wyeliminowanie

wytkniętych uchybień.