Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 289/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2019-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39, art. 41
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski –spr. Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2019 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 11 czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez T. R. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 11 czerwca 2019 r. (nr [...]) utrzymująca w mocy, wydaną z upoważnienia Burmistrza Nysy, decyzję Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej i Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie z dnia 9 maja 2019 r. (nr [...]) w sprawie odmowy przyznania pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów wykupu okularów korekcyjnych.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 15 kwietnia 2019 r. T. R. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na dofinansowanie zakupu okularów korekcyjnych ze względu na dużą wadę wzroku i ich uszkodzenie wskutek pobicia, które miało miejsce w dniu [...] 2018 r. Dodał, że z nieznanej mu przyczyny nie otrzymał za styczeń 2019 r. i marzec 2019 r. świadczenia rentowego, co pogorszyło jego sytuację materialną, bowiem zadłużył się na kwotę 3500 złotych.

Opisaną na wstępie decyzją organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów wykupu okularów korekcyjnych. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie informacji uzyskanych w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu 24 kwietnia 2019 r. ustalono, że T. R. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, dochodem wnioskodawcy za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku, tj. marzec 2019 r. jest renta wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej wysokości 1.226,78 zł (z renty dokonywane są potracenia komornicze w wysokości 155,17 zł - niealimentacyjne) oraz wynagrodzenie za sprawowanie opieki - 100,00 zł, stąd dochód łącznie wynosi 1.326,78 zł i przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej określone normatywnie na kwotę 701,00 zł. W związku z powyższym wnioskodawca nie kwalifikuje się do otrzymania pomocy w formie zasiłku celowego. W dalszej kolejności organ pierwszej instancji przeanalizował wysokość i strukturę kosztów utrzymania (w szczególności kosztów eksploatacyjnych). Ustalono, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, po dwóch [...], choruje na [...],[...],[...],[...], po operacji [...], po urazie [...] - złamanie mnogie [...]. Jest zdolny do samoobsługi, funkcjonuje z pomocą żony. Z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji na stałe wnioskodawca otrzymuje rentę z ZUS. W trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego pracownik socjalny ustalił, że potrzeba zgłoszona przez wnioskodawcę nie wskazuje na nadzwyczajny, wyrazisty przypadek i taki stan nie ma charakteru niecodziennego czy okazjonalnego. Ponadto, sytuacja materialna nie wskazuje na ubóstwo i klient ma możliwość zaspokojenia potrzeb w ramach swoich możliwości. Organ zaznaczył przy tym, że po uiszczeniu opłat i potrąceniu przez komornika, do dyspozycji wnioskodawcy pozostaje kwota w wysokości 831,34 zł. Pomoc w formie specjalnego zasiłku celowego nie może być też systematycznym źródłem dochodu klienta

W ocenie organu pierwszej instancji, po dokonaniu wielopłaszczyznowej oceny sytuacji wnioskodawcy, należało odmówić stronie przyznania wnioskowanej pomocy. Nie stwierdzono bowiem nietypowych okoliczności czy zdarzeń występujących okazjonalnie, które przemawiałyby za przyznaniem wnioskowanej formy pomocy. W konkluzji uzasadnienia organ pierwszej instancji wskazał, że w 2019 r. Ośrodek na zasiłki celowe i specjalne zasiłki celowe przeznaczył kwotę 18.354,83 zł miesięcznie, stąd przeciętna wysokość zasiłków dla rodzin wynosi 150,00 zł, a dla osób samotnych - 80,00 zł. Co do zasady, górna granica zasiłku celowego dla rodzin wynosi 250,00 zł, natomiast dla osób samotnych - 150,00 zł w zależności na co dana osoba lub rodzina przeznaczy zasiłek, wysokość zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału wynosi dla rodzin 300,00 zł, a dla osób samotnych - 250,00 zł. W kwietniu 2019 r. z pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego skorzystały 203 rodziny, tj. 285 osób w rodzinach i przyznano 205 świadczeń.

W odwołaniu T. R. zarzucił decyzji organu pierwszej instancji: naruszenie prawa materialnego i "prawnego" przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie jest istotny stan faktyczny, lecz "ustalony rozporządzeniem wewnętrznym Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie"; sprzeczność istotnych ustaleń Ośrodka z treścią zebranego w sprawne materiału poprzez przyjęcie, że "znaczne rozbieżności ze stanem faktycznym a stanem w decyzji o dochodach bez potrąceń nie stanowią przeszkody do udzielenia niezbędnej pomocy"; naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez błędne przyjęcie interpretacji okoliczności tj. pominięcie złego stanu zdrowia na skutek złamania [...] i przebytego [...] oraz braku wypłacenia przez Pocztę Polską świadczenia rentowego za styczeń 2019 r. i marzec 2019. Z tych względów wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 11 czerwca 2019 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy omówił cele i zadania pomocy społecznej wskazał, że, stosownie do treści art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1507 z późn. zm.) – zwanej dalej "ustawą", wnioskowana forma pomocy może zostać przyznana w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. Przy czym przepis ten nie definiuje pojęcia "szczególnie uzasadnione przypadki", co oznacza, że obowiązkiem organu orzekającego jest uzasadnienie swoich twierdzeń, co do tego, czy sytuacja konkretnej osoby jest przypadkiem szczególnym, czy też nie jest i dlaczego oraz jakie dowody uzasadniają to twierdzenie. Po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez organ pierwszej instancji, Kolegium uznało za prawidłową argumentację organu pierwszej instancji, że wniosek strony o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na wykup okularów korekcyjnych nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza akt sprawy wskazuje, że w rozpatrywanej sprawie organ w oparciu o ustalenia pracownika socjalnego i posiadane dowody prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a także w sposób wyczerpujący przedstawił oraz poddał ocenie wszystkie okoliczności, które przesądziły o odmowie przyznania pomocy we wnioskowanej formie. Kolegium zwróciło uwagę, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie stwierdzono nietypowych okoliczności czy zdarzeń występujących okazjonalnie, które przemawiałyby za przyznaniem ww. pomocy. Tym samym niezaspokojenia niezbędnych potrzeb nie można rozważać w aspekcie szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym stanowi art. 41 ustawy. Ponadto wnioskodawca od listopada 2018 r. do marca 2019 r. otrzymał pomoc w formie specjalnych zasiłków celowych w łącznej kwocie 350 złotych. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, iż przyznanie świadczenia nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzucaniem wszelkich kosztów utrzymania osoby ubiegającej się o pomoc na organy pomocy społecznej będące dysponentami środków publicznych. Ponadto art. 3 ustawy o pomocy społecznej nie może w żadnym razie prowadzić do wniosku o dopuszczalności uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła dochodów. Interpretacja taka pozostawałaby w sprzeczności z intencją ustawodawcy, który pomocy społecznej wyznaczył jedynie funkcję wspierania tych wysiłków, a nie ich zastępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu T. R. wniósł o "zmianę zaskarżonej decyzji w całości, w której został naruszony słuszny interes strony, znajdujący oparcie w obowiązujących przepisach prawa, a co za tym idzie, została naruszona zasada pogłębiane zaufanie obywateli do państwa oraz ustanowionego przezeń prawa, w świetle jakiej to doktryny, zostały podważone standardy państwa demokratycznego, prawnego i sprawiedliwego, jakie nakładają na Rzeczpospolitą obowiązek podejmowania działań w duchu lojalności wobec obywateli, z poszanowaniem praw słusznie nabytych". Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co "doprowadziło do braku prawdy obiektywnej, a w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady współżycia społecznego". Drugi zarzut dotyczy sprzeczności istotnych ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z treścią zebranego w sprawie materiału, przez przyjęcie, iż w ramach ustawy o pomocy społecznej, organ stosujący te przepisy "nie ma ustawowych uprawnień do całkowitej pomocy tytułem refundacji czy pomocy do zakupu okularów, mimo okoliczności braku środków na życie, na opłaty i na koszty niezbędnego leczenia ratującego zdrowie i życie na skutek mnogiego urazu doznanego przez bandycki napad pobicia".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie ma zatem możliwości merytorycznego orzekania w sprawie rozstrzygniętej przez organy administracji publicznej aktami administracyjnymi poddanymi jego kontroli.

Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania.

Skarżący zakwestionował stanowisko organów administracji publicznej w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, oczekując wydania orzeczenia zgodnego z wnioskiem strony. Należy jednak wyjaśnić, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznego rozstrzygania spraw administracyjnych, co oznacza, że nie może zastępować ani wyręczać organów administracji publicznej w realizacji powierzonych im zadań w tym zakresie. Nie może zatem orzekać o prawach lub obowiązkach stron. To do organów administracyjnych należy prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i zastosowanie prawidłowo zinterpretowanego przepisu prawnego. Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny jedynie kontroluje działania organu administracji i opiera się na materiale dowodowym gromadzonym przez organy. Co do zasady, nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym. Sąd administracyjny bada zatem czy organy rozstrzygające sprawę merytorycznie uczyniły to zgodnie z prawem materialnym i z poszanowaniem wszelkich reguł procesowych (a w szczególności zasad prowadzenia postępowania dowodowego).

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te zostały wydane z pełnym poszanowaniem norm prawa procesowego oraz norm prawa materialnego.

Granice materialne rozpoznawanej sprawy wyznaczają art. 39 oraz art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 tej ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może on być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Stosownie zaś do treści art. 41 pkt 1 ustawy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.

Przewidziana w art. 41 ustawy o pomocy społecznej możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego oparta jest na konstrukcji uznania administracyjnego. Ustawodawca użył bowiem zwrotu "może być przyznany". Uznanie administracyjne jest to samodzielność, której udziela organowi norma blankietowa, skonstruowana najczęściej w ten sposób, że przy rozwiniętej w pełni hipotezie, dyspozycja ma formę dysjunkcji, co oznacza, że w warunkach określonych w hipotezie, organ ma wybór między różnymi sposobami zachowania się, może samodzielnie określić kryteria rozstrzygnięcia i w oparciu o te kryteria ustalić treść rozstrzygnięcia (zob.: A. Błaś [w:] Prawo administracyjne, pod red. J. Bocia, Wrocław 2005, s. 332 – 336). Uznanie administracyjne to forma władzy dyskrecjonalnej organu administracji publicznej w zakresie stosowania prawa. Przyjęta w art. 41 ustawy konstrukcja uznania administracyjnego pozwala organowi administracji (organowi pomocy społecznej) na wybór takiego rozstrzygnięcia, które uważa za najwłaściwsze dla osiągnięcia celów pomocy społecznej, zarówno co do przyznania, jak i odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego, a także co do jego wysokości. Uznanie administracyjne daje organowi pomocy społecznej pewną swobodę przy podejmowaniu decyzji. O ile rozstrzygnięcie musi wynikać z okoliczności sprawy, ustalonych w trakcie postępowania administracyjnego, to zastosowana instytucja uznania administracyjnego powoduje, że organ nie jest zobowiązany spełniać każdego żądania strony w pełnym zakresie. Samodzielność organu w wyborze spośród dwóch lub większej ilości możliwych skutków prawnych nie jest bowiem zupełnie dowolna i swobodna, lecz jest ograniczona przez ustawodawcę w samej normie wprowadzającej uznanie, jak i w innych normach prawnych – w szczególności normach prawa procesowego, regulujących zakres i sposób prowadzenia postępowania dowodowego. Dlatego sprawowana przez sąd administracyjny kontrola decyzji opartych na konstrukcji uznania administracyjnego sprowadza się co prawda do badania, czy organy administracji publicznej nie przekroczyły granic tego uznania, o ile jednak w prowadzonym przezeń postępowaniu respektowano (omówione wyżej) podstawowe reguły procesowe, które wyznaczają pewien standard postępowania w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej.

Właśnie z uwagi na ten uznaniowy charakter decyzji w sprawie przyznania pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego powinnością organu administracji publicznej rozstrzygającego władczo o prawach i obowiązkach jednostki jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, przy czym czynności te muszą mieć charakter wyczerpujący (art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm. – dalej zwanej "K.p.a."). Nakaz ten posiada rangę zasady postępowania administracyjnego (zasada zupełności postępowania dowodowego) i stanowi logiczną konsekwencję unormowanej w art. 7 K.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Materiał dowodowy sprawy stanowi nieodłączny element procesu administracyjnego, powstaje w wyniku czynności dowodowych i jest utrwalany celem poddania go wszechstronnej analizie i ocenie. Organ może uznać daną okoliczność za udowodnioną tylko w oparciu o ocenę dokonaną na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.). Co więcej, w proces ustalania rzeczywistego stanu faktycznego angażowana jest zawsze strona postępowania. W myśl bowiem art. 81 K.p.a., okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

Oczywiście, o ile zakres obowiązków organu związanych z realizacją powyższych reguł unormowany jest przepisami proceduralnymi, o tyle zakres okoliczności faktycznych podlegających ustaleniu i ocenie zależeć będzie zawsze od indywidualnej sprawy rozstrzyganej w postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że zakres okoliczności faktycznych niezbędnych do rozpatrzenia sprawy indywidualnej, a tym samym do wydania decyzji administracyjnej, określają zasadniczo przepisy prawa materialnego. To one bowiem określają przesłanki przyznania jednostce uprawnienia bądź nałożenia obowiązku. Organ administrujący musi więc dokonać zawsze prawidłowej subsumcji przepisów prawa materialnego nie tylko na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy, ale także dla prawidłowego zakreślenia okoliczności istotnych dla sprawy, podlegających ustaleniu w toku postępowania dowodowego. Przyjęcie więc, iż organ wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy możliwe jest tylko pod warunkiem, że w postępowaniu zostały zebrane i rozważone dowody dotyczące okoliczności przewidzianych we wszystkich przepisach prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie.

Podstawową zasadą postępowania administracyjnego jest zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 10 § 1 i 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Z tak sformułowanej zasady wynikają dla organu administracji publicznej dwojakiego rodzaju obowiązki: po pierwsze - obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania; po drugie - obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Korelatem wskazanych obowiązków organu będą uprawnienia strony postępowania polegające na prawie do czynnego udziału oraz prawie do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego (ostatniego słowa). Organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest pouczyć strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia. Jak wynika z orzecznictwa sądowego, prawu strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów towarzyszy obowiązek organu prowadzącego postępowanie pouczenia strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także obowiązek wstrzymania się od wydania decyzji do czasu złożenia tego oświadczenia w wyznaczonym terminie (wyrok NSA z dnia 6 października 2000 r., sygn. akt V SA 316/00, CBOSA). Realizacji zasady czynnego udziału w postępowaniu służy całokształt uprawnień zagwarantowanych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego na wszystkich etapach postępowania. W fazie wszczęcia postępowania strona ma prawo do inicjowania postępowania poprzez złożenie żądania wszczęcia postępowania (art. 61 § 1 K.p.a..), prawo wyrażenia zgody (albo odmowy wyrażenia zgody) w razie wszczęcia postępowania ze względu na szczególnie ważny interes strony (art. 61 § 2 K.p.a.). W razie wszczęcia postępowania z urzędu strona ma prawo uzyskania zawiadomienia o tym fakcie (art. 61 § 4 K.p.a.). W fazie postępowania wyjaśniającego strona dysponuje prawem do przeglądania akt sprawy (art. 73-74 K.p.a.), ma prawo zgłaszać wszelkie dowody (art. 75, art. 78, art. 90 § 2 pkt 1, art. 95 K.p.a.), powinna być zawiadomiona o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin (art. 79 § 1 K.p.a.), a także o terminie, miejscu i przedmiocie rozprawy ( art. 90 i n.), ma prawo brać czynny udział w postępowaniu dowodowym (zadawać pytania świadkom, biegłym i innym stronom oraz składać wszelkie wyjaśnienia, a także żądania, propozycje i zarzuty oraz przedstawiać dowody na ich poparcie (art. 79 § 2, art. 95 K.p.a.). Okoliczność faktyczna zaś może zostać uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 K.p.a.).

Organ zobowiązany jest do poinformowania stron o przysługujących im uprawnieniach, a to w myśl art. 9 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Całość omówionych regulacji wyznacza pewien standard postępowania w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, wskazując podstawowe uprawnienia uczestników procesu i odpowiadające im obowiązki organu. Tylko postępowanie spełniające powyższe wymagania może być akceptowane, jako realizujące naczelną zasadę czynnego udziału strony i zgodnego z prawem ustalenia stanu faktycznego. Stan akt niniejszej sprawy wskazuje, że organy obu instancji spełniły powyższe wymagania. Wynika to jednoznacznie z analizy zebranego materiału dowodowego w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów ustawy o pomocy społecznej.

Należy wskazać, że niezbędnym warunkiem dla zastosowania w sprawie indywidualnej normy wynikającej z art. 41 ustawy o pomocy społecznej, a więc wartościowania w granicach uznania administracyjnego, a w konsekwencji kontroli sądowej tego wartościowania, jest ustalenie czy organy obu instancji w konkretnym stanie faktycznym prawidłowo oceniły, że zachodzi lub nie zachodzi nadzwyczajna potrzeba (zdrowotna, bytowa, społeczna, rodzinna itp.) - czyli ustalenie, czy zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Przesłanka ta występuje wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby lub rodziny, ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że jest nadzwyczajna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych. Są to zdarzenia występujące okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, czy wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości. Organy obu instancji uznały, że zakup okularów nie stanowi potrzeby nadzwyczajnej, a wnioskowana pomoc odnosi się do sytuacji przyszłej, bowiem T. R. – jak sam oświadcza – dopiero zamierza zakupić okulary w przyszłości. Organy przeanalizowały sytuację materialną strony, w tym wysokość i strukturę dochodów oraz wydatków i nie stwierdziły nietypowych zdarzeń ani okoliczności występujących okazjonalnie, które przemawiałyby za przyznaniem pomocy. Stanowisko organów administracji, podjęte w granicach uznania administracyjnego, jest szeroko uzasadnione i oparte na wszechstronnie zebranym przeanalizowanym materiale dowodowym. Argumentacja organu, przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, znajduje pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym i ustalonym stanie faktycznym. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Sąd nie stwierdza przekroczenia granic uznania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.