Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 291/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1 i 3,  par. 5, par. 8 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA (del.) Teresa Cisyk Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2008 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. nie stwierdził u R.C. choroby zawodowej – [...] wywołana sposobem wykonywania pracy - [...], wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu powołał się na okoliczność, iż skarżący w okresie zatrudnienia w różnych zakładach pracy w kraju i za granicą nie wykonywał czynności typowych dla stanowiska [...],zaś wykonywana praca nie miała charakteru monotypowego. Równocześnie podkreślił, iż wspomniana wyżej choroba nie została zdiagnozowana przez kompetentne placówki medyczne, w których skarżący był badany, a mianowicie przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Poradnię Chorób Zawodowych w S. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Obie wymienione instytucje w swoich orzeczeniach (odpowiednio: z dnia [...]r., nr [...] oraz z dnia [...]r., nr [...]) stwierdziły bowiem brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Od przywołanej decyzji R.C. wniósł odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., który decyzją z dnia [...]r., nr [...] orzekł o uchyleniu aktu zapadłego w pierwszej instancji przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. W motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, iż stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób dostatecznie dokładny i dlatego niezbędne jest uzupełnienie wywiadu środowiskowego i dochodzenia epidemiologicznego oraz dokonanie oceny narażenia zawodowego w całym okresie aktywności zawodowej skarżącego a następnie zwrócenie się do placówki orzeczniczej pierwszego szczebla, celem wydania uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, uwzględniającego nowe ustalenia.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. w dniu [...]r., działając na podstawie art. 104 §1 i §2 Kodeksu postępowania administracyjnego – zwanego dalej K.p.a. oraz w oparciu o art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) wydał decyzję nr [...], mocą której powtórnie nie stwierdził u R.C. choroby zawodowej - [...] wywołana sposobem wykonywania pracy - [...], wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych.

W uzasadnieniu wskazano, iż warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez specjalistyczną placówkę służby zdrowia oraz wskazanie, że warunki pracy w okresie zatrudnienia miały wpływ na wystąpienie zachorowania.

Mając na względzie powyższe organ administracyjny zaprezentował przebieg zatrudnienia skarżącego i wymienił czynności, jakie były przezeń wykonywane. Mianowicie podał, iż w trakcie zatrudnienia w okresie od [...]r. do [...]r. w zakładzie A w G., R.C. pracował:

1. w okresie od [...] do [...] roku, na terenie Firmy A, gdzie zajmował się [...] (średnio [...] godzin na zmianę roboczą), [...] – w sezonie letnim oraz [...] ([...]– średnio [...] godziny na zmianę roboczą, [...] – średnio [...] godziny na zmianę roboczą i [... – średnio [...] godziny na zmianę roboczą) – w sezonie zimowym;

2. w roku [...], na terenie Firmie B, gdzie brał udział w pracach związanych z [...] ([...]), nie wykonując prac przy obsłudze [...] ani czynności [...] polegających na [...];

3. także w roku [...], na terenie Firmy C w C., gdzie zajmował się [...] ([...] - średnio [...] godziny na zmianę roboczą, [...] dni w tygodniu, [...] – średnio [...] godziny na zmianę roboczą, [...] dni w tygodniu);

4. w roku [...], na terenie Firmy D, gdzie zajmował się [...] – średnio [...] godzin na zmianę roboczą, [...] ([...]) oraz [...] ([...]);

5. także w roku [...], na terenie Firmy E, gdzie brał udział w [...];

6. w roku [...], na terenie Fabryki F, gdzie wykonywał czynności polegające na [...] – średnio [...] godziny na zmianę roboczą przez [...] dni w tygodniu, [...] ([...]– przez około [...] tygodnie) oraz [...];

7. także w roku [...], na terenie Firmy G, gdzie zajmował się [...] nie wykonując prac przy [...] ani czynności [...] polegających na [...];

8. w okresie od [...] do [...] roku, za granicą (M.), gdzie brał udział w [...] (prace [...] – średnio [...] godziny na zmianę roboczą, [...], to jest [...]. Nie wykonywał tu prac przy [...];

9. w roku [...], na terenie Firmy H, gdzie zajmował się [...] – średnio [...] godzin na zmianę roboczą, [...] ([...]) a także pracami [...] – w sezonie letnim oraz [...] ([...]),[...] (przy [...]) – w sezonie zimowym;

10. w roku [...], na terenie Firmy I, gdzie wykonywał prace polegające na [...] (średnio [...] godziny na zmianę roboczą), [...], oraz [...], przez okres około [...] tygodni przy [...];

11. w okresie od [...] do [...] roku, na terenie różnych zakładów pracy, gdzie brał udział między innymi w:

- robotach na terenie Przedsiębiorstwa J w G., a mianowicie w pracach [...] ([...]), wykonaniu [...] polegającym na [...];

- pracach na terenie Firmy K w G., na terenie zakładu L w G. oraz przy [...] – zakres wykonywanych czynności jak wyżej, za wyjątkiem [...];

- [...] (sporadyczne [...] –średnio [...] godzina na zmianę roboczą, [...] w tygodniu) na terenie [...] Zakładu w sezonach zimowych. Nie pracował tu przy obsłudze [...];

- [...] ([...]) – Firma Ł w Gliwicach;

- pracach na terenie Zakładów M", polegających na [...] (średnio [...] godzin na zmianę roboczą) pracami [...].

12. w okresie od [...] do [...] roku:

- na terenie Firmy N, gdzie wykonywał czynności polegające na [...] (do [...] godzin na zmianę roboczą) a także wykonywał prace [...]. Prace typowo [...] wykonywane tu były sporadycznie;

- na terenie Firmy O (okres zatrudnienia około [...] miesiąca), gdzie zajmował się pracami [...] ([...]– średnio [...] godziny na zmianę roboczą) oraz pracami [...]. Nie pracował tu przy [...];

- na terenie zakładu P (okres zatrudnienia około [...] miesięcy), gdzie brał udział w [...];

- na terenie Zakładów M i Firmy R, gdzie zajmował się [...] (średnio [...] godziny na zmianę roboczą, nie codziennie), [...] ([...]), [...];

- na terenie Firmy H, gdzie zajmował się [...];

13. w okresie od [...] do [...]r., na terenie Firmy S, gdzie brał udział w [...] ([...] – średnio [...] godzin na zmianę roboczą, [...]);

14. w [...]r., na terenie [...] Zakładu, gdzie wykonywał prace [...]. Nie pracował tu przy [...] zaś czynnościami [...] polegającymi na [...] zajmował się sporadycznie ([...] minut na zmianę roboczą);

15. w [...]r., na terenie Firmy T, gdzie pracował przy [...]. Nie wykonywał tu czynności polegających na [...];

16. w okresie od [...] do [...]r., na terenie Firmy R, gdzie zajmował się pracami [...] ([...]),[...] (około [...]w ciągu zmiany roboczej), [...] (sporadycznie, to jest średnio [...] raz w tygodniu [...] godzina na zmianę roboczą);

17. [...]r., na terenie Zakładów U, gdzie pracował w godzinach nadliczbowych ([...] godzin na zmianę roboczą, w tym [...] przez około [...] godzin na zmianę roboczą (według pracownika przez [...] godzin). Skarżący nie wykonywał tu czynności [...] polegających na [...];

18. [...], na terenie Zakładów U, gdzie pracował w godzinach nadliczbowych ([...] godzin na zmianę roboczą, w tym [...] razy w tygodniu [...] przez około [...] godzin na zmianę roboczą;

19. [...]r., na terenie Firmy R, gdzie wykonywał prace [...] ([...]). Skarżący nie wykonywał tu [...];

20. na terenie [...] Zakładu - ostatnie miejsce wykonywania pracy skarżącego, gdzie zajmował się on [...] ([...]). Skarżący nie wykonywał tu czynności [...] polegających na [...].

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. wywiódł, iż przedstawiony wyżej przebieg zatrudnienia oraz zakres wykonywanych czynności ustalono w wyniku ponownej konfrontacji stron przeprowadzonej pomiędzy skarżącym a przedstawicielami zakładu A.

Zważywszy powyższe, organ pierwszej instancji przyznał, że praca wykonywana przez R.C., jakkolwiek nie miała charakteru [...] (pracownik wykonywał okresowo różne czynności zależnie od zapotrzebowania, przez co nie określono liczby i czasu trwania [...]), to jednak wiązała się z [...].

Pomimo to podniósł, iż okoliczności sprawy nie uzasadniają stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Poradnię Chorób Zawodowych w S. (w wyniku którego placówka ta wydała w dniu [...]r. orzeczenie lekarskie uzupełniające nr [...]) oraz w trybie odwoławczym, przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie nr [...] z dnia [...]r.), jednostki orzecznicze pierwszego i drugiego stopnia zdiagnozowały wprawdzie [...], jednak z uwagi na sposób wykonywania pracy, niezwiązany z [...] nie rozpoznały zawodowej etiologii tego schorzenia.

W odwołaniu do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. R.C. dał wyraz swemu niezadowoleniu z rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji. Skarżący zaakcentował, że pracował w ciągłym narażeniu zawodowym przez okres [...] lat będąc zatrudnionym na stanowisku [...], co znajduje potwierdzenie zarówno w umowie o pracę jak i w świadectwie pracy. Równocześnie podniósł, iż czynności pracownicze wykonywał często w trudnych warunkach i w [...], między innymi [...]. Nadto zarzucił przedsiębiorstwu, w którym był zatrudniony, że w toku konfrontacji zaniżyło czas oraz intensywność wykonywanej przezeń pracy przy [...]. W tym miejscu strona wskazała na nieprawidłowości, w zakresie prowadzenia przez Zakład A dokumentacji związanej z wykonywaniem prac w kontakcie [...], które wykryte zostały w toku kontroli przeprowadzonej przez Państwową Inspekcję Pracy.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 K.p.a., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie stanowiące przedmiot odwołania. Organ drugiej instancji wskazał, że do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby - zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., oraz wykazanie związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, to jest ustalenie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie istniało w czasie i miejscu pracy, w związku z wykonywanym zawodem.

Mając na względzie powyższe organ drugiej instancji podniósł, że ponownie przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż skarżący w okresie zatrudnienia w latach [...] w zakładzie A w G. pracował jako [...], gdzie sposób wykonywania pracy nie stwarzał warunków do powstania [...] albowiem nie wykonywał on pracy wymagającej [...]. W tym stanie rzeczy uznano, że wyżej wymieniony nie pracował w warunkach ryzyka powstania choroby zawodowej [...].

Równocześnie organ sanitarny podkreślił, że R.C. był dwukrotnie badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych S. (orzeczenie z dnia [...]r., nr [...] i orzeczenie uzupełniające z dnia [...]r., nr [...]) oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie nr [...]r., nr [...] i ponowne orzeczenie z dnia [...]r., nr [...]). W wyniku omawianych badań lekarze specjaliści obu placówek diagnostycznych potwierdzili rozpoznanie [...], jednak uwzględniając dane o narażeniu zawodowym (sposób wykonywania pracy, która nie wymagała [...] a tym samym nie stwarzała warunków do powstania [...]), nie uznali zawodowej etiologii i nie zakwalifikowali schorzenia, jako chorobę wymienioną w pozycji nr [...] wykazu chorób zawodowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, R.C. oświadczył, iż nie zgadza się z decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. Skarżący ponownie wywiódł, że ustalenia dokonane w wyniku konfrontacji przeprowadzonych pomiędzy nim a Zakładem A oparte zostały na oświadczeniach przedstawicieli tego zakładu, w których "celowo zmniejszono lub zminimalizowano ilość wykonywanych czynności". W tym miejscu ponownie wskazał na liczne naruszenia prawa pracy, których wspomniany podmiot dopuścił się w zakresie postępowania wobec pracowników narażonych na pracę w kontakcie z [...]. Podkreślił również, iż w toku postępowania pracodawca nie był w stanie sprecyzować kolejności wykonywanych przezeń prac a w konsekwencji nie sposób przyjąć, aby jego wywody o rodzaju wykonywanych wówczas czynności oraz ich czasu były wiarygodne. W dalszej części skargi R.C. raz jeszcze zaakcentował, że wykonywał ciężką pracę [...] dodając, iż w ostatnim okresie zatrudnienia pracował po [...] godzin dziennie przy [...] oraz po [...] godzin dziennie przy [...], zaś jego oświadczenia złożone w tym zakresie na konfrontacji, zostały zbagatelizowane i nie dano im wiary.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. W uzasadnieniu ponownie podkreślił, że specjalistyczne badania lekarskie przeprowadzone przez kompetentne placówki orzecznicze wykluczyły zawodowe pochodzenie występującego u strony schorzenia i dlatego brak było podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej wymienionej w poz. [...] rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Na wstępie godzi się podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 §1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego nie może ono pozostać w obrocie prawnym.

Pojęcie choroby zawodowej definiuje art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa w art. 237 §1 pkt 2 Kodeksu pracy, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy.

Wykaz chorób zawodowych zawarty został w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza natomiast §2 ust. 1 przywołanego aktu wykonawczego, z którego wynika, że przez choroby zawodowe rozumie się schorzenia ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zatem, jak zgodnie przyjęły organy sanitarne obydwu instancji, zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do przywołanego rozporządzenia oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Należy zaakcentować, że wystąpienie rzeczonych przesłanek lub ich brak, organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami K.p.a., zaś ocena działania czynnika szkodliwego powinna zostać dokonana z uwzględnieniem okoliczności wymienionych w §2 ust. 3 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r.

Stosownie przy tym do §8 pkt 1 cytowanego rozporządzenia, podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy a w szczególności dane zawarte w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych wymienionych w §5 tego aktu.

W niniejszej sprawie skarżący był badany w dwóch jednostkach medycznych, to jest w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Z uwagi na charakter schorzenia lekarze orzecznicy każdej z tych placówek diagnostycznych dwukrotnie wykluczyli istnienie choroby zawodowej – [...] wywołana sposobem wykonywania pracy – [...].

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że orzeczenia lekarskie placówek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, która powinna być wszechstronnie uzasadniona i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, publ.: Prokuratura i Prawo 1995/2/53 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1221/04, publ.: LEX nr 194428).

Z powołanego wyżej §8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. wynika natomiast jednoznacznie, że organ sanitarny, jakkolwiek jest zobowiązany do uwzględnienia wniosków płynących z takich opinii, to jednak nie powinien ich przyjmować bezkrytycznie. Jest bowiem władny do oceny orzeczenia lekarskiego pod kątem wymogów, jakim powinno ono odpowiadać, a w razie wątpliwości do wezwania biegłych lekarzy o jego uzupełnienie.

Przedstawiona wyżej konkluzja koresponduje z treścią §8 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, po myśli którego, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny uzna, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wystawił orzeczenie lekarskie, uzupełnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego.

Nie budzi bowiem wątpliwości, że uzasadnienie faktyczne decyzji o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej obejmować musi szczegółowy opis cech obrazu chorobowego, które wykluczają zawodową etiologię choroby i precyzyjne przedstawienie zasad diagnostyki różnicowej tego schorzenia.

W świetle powyższego godzi się wskazać, że organ odwoławczy był zobligowany do dokonania wnikliwej oceny wiarygodności sporządzonych w sprawie orzeczeń lekarskich w aspekcie rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Tymczasem obowiązek ten nie został w sprawie zachowany.

Uzasadniając swe rozstrzygnięcie, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. powołał się na stanowisko wyrażone w orzeczeniach Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Obie wskazane placówki badały skarżącego dwukrotnie. Pierwsza z nich wydała w tym zakresie orzeczenie z dnia [...]r. nr [...] oraz – w toku ponownego rozpoznania sprawy – orzeczenie uzupełniające nr [...] z dnia [...]r., natomiast druga w trybie odwoławczym – orzeczenie nr [...] z dnia [...]r. oraz w toku ponownego rozpoznania sprawy – orzeczenie z dnia [...]r., nr [...]. Zgodnie z treścią cytowanych wyżej orzeczeń lekarskich: z dnia [...]r. oraz z dnia [...]r. (wydanych w toku ponownego rozpoznania sprawy), obraz kliniczny dolegliwości występującej u skarżącego, ustalony w oparciu o przeprowadzone kolejno badania [...] uzasadnia rozpoznanie [...], jednak na brak zawodowej etiologii omawianej choroby wskazuje sposób wykonywania pracy a w szczególności to, że dane o przebytym narażeniu zawodowym nie świadczą o wykonywaniu przez badanego czynności związanych z [...]. Nadto w orzeczeniu uzupełniającym z dnia [...]r., wydanym przez pierwszą ze wskazanych wyżej placówek podano, iż pogorszenie [...] wystąpiło pomimo zaprzestania pracy zawodowej oraz, że u skarżącego stwierdzono wspomniane schorzenie w [...], gdy tymczasem jest on osobą [...] a zatem podczas pracy musiał bardziej [...].

W ocenie Sądu, wnioski płynące z przywołanych orzeczeń lekarskich nie zostały umotywowane w sposób dostatecznie przekonujący i nie są na tyle jednoznaczne, aby mogły stanowić podstawę odmowy stwierdzenia choroby zawodowej.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że pomiędzy twierdzeniami zawartymi w ich treści występują istotne sprzeczności co do ustalonych cech tego schorzenia. Jakkolwiek bowiem we wspomnianym wyżej orzeczeniu uzupełniającym z dnia [...]r. określono, iż występuje ono wyłącznie w [...] (jedynie najwcześniejsze badanie wykonane [...]r. wykazało [...]), to jednak z późniejszego orzeczenia wydanego w trybie odwoławczym przez Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wynika wyraźnie, iż rzeczona dolegliwość ma charakter [...]. Równocześnie placówka medyczna drugiego stopnia nie wyjaśniła, dlaczego orzekła w omawianym zakresie inaczej niż pierwsza. W uzasadnieniu swego stanowiska powołała się bowiem wyłącznie na wyniki badań [...] oraz nawiązała ogólnikowo do wyników badań [...]. Tymczasem w treści orzeczenia uzupełniającego z dnia [...]r. podano, że badania [...] wykonane [...]r. oraz [...]r. wykazały [...].

Przedstawiona niezgodność budzić może istotne wątpliwości co do prawidłowości postawionej diagnozy a w rezultacie rzutuje w sposób bezpośredni na trafność dokonanej kwalifikacji tej dolegliwości.

Nadto, w żadnym z wyżej wymienionych orzeczeń lekarskich nie podano, jakie pozazawodowe przyczyny mogły spowodować powstanie u skarżącego rzeczonej choroby ani nie wyjaśniono, czy jest w ogóle możliwe, aby jej pojawienie się stanowiło efekt czynników pozazawodowych, czyli innych niż te, które związane są z wykonywaną przez skarżącego przez wiele lat pracą fizyczną.

Zdaniem Sądu, brak ustaleń w opisanym wyżej zakresie stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 i art. 77 §1 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skutkiem tej nieprawidłowości mogła być bowiem bezzasadna odmowa stwierdzenia choroby zawodowej.

Dlatego przy ponownym rozpoznaniu sprawy niezbędne będzie uzupełnienie materiału dowodowego we wskazanym wyżej kierunku. W tym celu organ odwoławczy powinien zwrócić się do Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o doprecyzowanie orzeczenia w zakresie obejmującym zagadnienia związane z charakterem i obrazem klinicznym występującego u strony [...].

W szczególności lekarze orzecznicy tej placówki powinni raz jeszcze dokonać wnikliwej analizy wyników dotychczas przeprowadzonych procedur diagnostycznych a w szczególności wykonanych [...] zaś w razie dalszych wątpliwości, skierować skarżącego na jeszcze jedno badanie [...], które rozstrzygnie, czy występująca u niego choroba ma charakter [...], czy też dotyczy wyłącznie [...]. Z kolei w przypadku ustalenia, że schorzenie to istnieje tylko po [...], placówka orzecznicza drugiego stopnia ustosunkuje się (potwierdzi lub zakwestionuje) do wywodów zawartych w orzeczeniu uzupełniającym wydanym przez jednostkę pierwszego szczebla, zgodnie z którymi fakt ten przeczy zawodowej etiologii, gdyż skarżący jest osobą [...] i przy pracy musiał bardziej [...].

Nieodzowne będzie nadto wypowiedzenie się co do patogenezy rozpoznanej u R.C. choroby. Skoro bowiem orzekające w sprawie placówki medyczne potwierdziły istnienie u wyżej wymienionego [...], a pomimo to nie stwierdziły choroby zawodowej przede wszystkim z uwagi na brak czynnika zawodowego, który mógł ją spowodować ([...]), stanowisko o braku zawodowej etiologii schorzenia powinno zostać należycie umotywowane, w szczególności poprzez wskazanie, jakie inne przyczyny niż wykonywana przezeń praca związana z [...], mogły stanowić źródło jej powstania.

Trzeba bowiem w tym miejscu zaakcentować, że zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa sądowego, dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy ustalenie, że mieści się ona w wykazie chorób zawodowych i została spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystarcza tu więc samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie danej choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Nie wyłącza to wprawdzie możliwości wykazania, że - pomimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę - jej powstanie w konkretnym wypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia. Ciężar dowodu spoczywa tu jednak na organie sanitarnym, zaś nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika, zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982 r., sygn. akt II SA 372/82, publ. ONSA 1982/1/33).

W tym zakresie konieczne będzie zatem wyjaśnienie, w miarę możliwości z powołaniem się na stosowne źródła naukowe, czy sporna dolegliwość może zostać wywołana przez czynniki pozazawodowe (a jeśli tak, to przez które), ewentualnie czy może ona wystąpić samoistnie a następnie odniesienie omawianych ustaleń do przypadku skarżącego.

Dopiero wówczas organ drugiej instancji ponownie podda wnikliwej analizie zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz oceni go pod kątem wiarygodności i spełnienia przesłanek warunkujących stwierdzenie choroby zawodowej u strony, po czym wyda decyzję, którą uzasadni zgodnie z przepisem art. 107 §3 K.p.a.

Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w związku z naruszeniem art. 7 i art. 77 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego, działając na podstawie art. 132 i art. 145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Równocześnie, mając na uwadze charakter tego aktu, Sąd odstąpił od orzeczenia na podstawie art. 152 p.p.s.a. w kwestii jego wykonalności. Zaskarżona decyzja jest bowiem rozstrzygnięciem utrzymującym w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia u strony choroby zawodowej a zatem nie podlega ona wykonaniu.