Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 578/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2014 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją wydaną [...] stycznia 2014r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w L. nr [...] wydaną dnia [...] listopada 2013r. nakazującą Z.Z. rozbiórkę czterech zbiorników na materiały sypkie, trzech pojemników na kruszywo użytkowane na czterech stopach metalowych, betoniarki o poj. 400 l. na dwóch stopach metalowych, betoniarki BMC 500 C na dwóch stopach metalowych, mobilnej stacji mieszania (betoniarki) i metalowego kontenera z urządzeniami sterującymi.

W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy podał, że decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. nakazał G. Z. rozbiórkę wytwórni elementów betonowych, zlokalizowanej nr działce nr ew. [...] położonej przy ulicy M. w miejscowości K., gm. W., wybudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

W wyniku postępowania odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011 r. uchylił w/w rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia organowi I instancji.

Po rozpatrzeniu skargi H. i L. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt: VII SA/Wa 2796/11 oddalił skargę na powyższą decyzję nr [...] z dnia [...] października 2011 r.

W związku z powyższym organ powiatowy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przeprowadził szereg czynności dowodowych w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, m.in. prowadził korespondencję z Wójtem Gminy W., przeprowadził kontrole w terenie w dniach 29 stycznia 2013r. i 12 września 2013r. a także załączono do akt sprawy zdjęcia satelitarne z 1990 i 1997 roku, przeprowadzono pomiary wysokościowe budowli wchodzących w skład wytwórni elementów betonowych i sporządzone przez uprawnionego geodetę, kopię decyzji Wójta Gminy W. nr [...] z dnia [...] września 1997 r. i kopię zaświadczenia Urzędu Gminy W. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 25 stycznia 1997r.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2013r. nakazał G. Z. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wytwórni elementów betonowych, na którą składa się szereg budowli, stanowiących całość techniczno-użytkową.

W ocenie organu odwoławczego kontrolowana decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Odnosząc się do zarzutów odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego podkreślił, że niezasadnym jest zarzut pełnomocnika skarżącego, iż wnoszący o wszczęcie postepowania L. K. nie ma przymiotu strony koniecznego dla skutecznego wszczęcia postępowania. Organ podkreślił, że kwestię legitymacji procesowej w/w pomiotu przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 maja 2012 r, sygn. akt: VII SA/Wa 2796/11, zapadłym w niniejszej sprawie. W wyroku sąd administracyjny nie podzielił poglądu o braku interesu prawnego po stronie skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, "że cyt. ''(...) postepowanie administracyjne, w którym zapadła zaskarżona decyzja, prowadzone było na wniosek skarżącego – L. K.. W trakcie tego postępowania zapadało szereg decyzji administracyjnych i na żadnym etapie tej sprawy interes prawny skarżących (i tym samym ich przymiot strony w sprawie), nie był kwestionowany. Wszystkie, wydane w sprawie orzeczenia były doręczane Państwu K. (tj. bezpośrednim sąsiadom G. Z.) jako stronom tego postępowania. (...) nadto, interesu prawnego skarżących nie kwestionował Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w niniejszej sprawie, ze skarg L. K. w dniu 23 listopada 2001 r. (...) ".

Niezasadny jest w ocenie organu także zarzut dotyczący naruszenia przez organ I instancji art. 10 w związku z art. 77 § 1 kpa. poprzez brak informowania strony postępowania (G. Z.) o podejmowanych czynnościach w sprawie. Zgodnie z art. 40 § 1 kpa pisma doręczane są stronie, a jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika w sprawie - temu pełnomocnikowi. Z akt sprawy bezspornie wynika, że G. Z. był reprezentowany najpierw przez adwokata A. P., a następnie przez adwokata M. B., o czym świadczy np. pismo profesjonalnego pełnomocnika z dnia 2 sierpnia 2013 r., jak i decyzja Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Tak więc w przypadku ustanowienia przez stronę pełnomocnika w sprawie, wszelka korespondencja, w tym zawiadomienia o terminach kontroli i innych i czynnościach materialno-technicznych były prawidłowo doręczane profesjonalnemu pełnomocnikowi, na wskazany przez niego adres korespondencyjny. Z powyższych powodów nic można zarzucić organowi naruszania art. 10 w związku z art. 77 § 1 kpa.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego zastosował w niniejszej sprawie właściwy tryb postępowania w stosunku do wytwórni elementów betonowych, składających się z wymienionych w sentencji decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2013r. Poszczególnych jej obiektów i budowli. W świetle obowiązującego prawa, (tj. art. 29 i 30 Prawa budowlanego) budowa wytwórni elementów betonowych nie mieści się w skonkretyzowanych przypadkach zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z tym wybudowanie w/w obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przesądza o konieczności zastosowania dyspozycji art. 48 w/w ustawy.

Zdaniem organu wymienione w skarżonej decyzji zbiorniki na materiały sypkie, pojemniki na kruszywo na stopach metalowych posadowione na gruncie, betoniarka 400 l i betoniarka BMK 500C na stopach metalowych posadowione na gruncie, stacja mieszania (betoniarka), oraz metalowy kontener z urządzeniami sterującymi stanowią jedną funkcjonalną całość techniczno-użytkową, którą należało rozpatrywać i oceniać jako jeden przedmiot postępowania, tj. wytwórnię elementów betonowych i wydać w stosunku do niej jedną decyzję administracyjną legalizującą całość inwestycji, bądź nakazującą jej całkowitą rozbiórkę.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego powyższa inwestycja stanowi jedną całość, składającą się z kilku obiektów i budowli, zaś jej rozdzielenie nie jest możliwe z uwagi na funkcjonalne połączenie poszczególnych elementów i brak możliwości samodzielnego bytu poszczególnych jej części w oderwaniu od całości zamierzenia inwestycyjnego. Mając na uwadze zakres i funkcję posadowionych na nieruchomości obiektowi budowli, tj. zbiorników, pojemników na kruszywo, czy betoniarek organ stwierdził, iż przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie nie są samodzielne i niezależne od siebie obiekty, a wytwórnia elementów betonowych, jako całość techniczno-użytkowa wraz z instalacjami i urządzeniami.

Podkreślił, że wszystkie elementy wymienione w sentencji skarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., składające się na wytwórnię elementów betonowych - wbrew stanowisku prezentowanemu w odwołaniu – nie można uznać za obiekty mobilne i czasowe. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest tzw. węzeł betoniarski, który zgodnie z orzecznictwem administracyjnym stanowi budowlę. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego za budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Węzeł betoniarski bezspornie nie jest budynkiem, czy też obiektem małej architektury, z kolei w jego skład - jak już wcześniej wskazano - wchodzi szereg obiektów wraz ich fundamentami.

Ponadto organ zawrócił uwagę, iż wszystkie te obiekty ulokowane są na nieruchomości w taki sposób, że ich posadowienie jest na tyle trwałe, że opierają się one czynnikom mogącym zniszczyć bądź przemieścić ustawioną na nim konstrukcję. Jednocześnie o trwałym powiązaniu z gruntem w istocie decydują także parametry techniczne danego obiektu. W niniejszej sprawie wszystkie elementy objęte nakazem rozbiórki mają gabaryty przesądzające o ich trwałym związaniu z gruntem. Powyższe stanowisko jest zbieżne z poglądem orzecznictwa w w/w zakresie, prezentowanym m.in. w wyroku NSA z dnia 20.05.2011 r. sygn. akt: II OSK 882/10.

Organ powołał się na sporządzony przez uprawnionego geodetę inż. M. K. pomiar wysokościowy. Wynika z niego, że silosy, wchodzące w skład wytwórni elementów betonowych, mają wysokość od 7 do 13 metrów. Ponadto bogaty materiał zdjęciowy jednoznacznie prezentuje wielkość poszczególnych elementów wchodzących w skład przedmiotu postępowania oraz sposób ich związania z gruntem.

W związku z powyższym przedmiotową inwestycję należy traktować jako jedną całość techniczno-użytkową i co do takiego przedmiotu wydać decyzję administracyjną. Enumeratywne wymienienie zaś przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., w skarżonej decyzji, poszczególnych elementów wytwórni służy jedynie dokładnemu określeniu, jakie konkretnie elementy podlegają rozbiórce.

Podkreślił, że w postępowaniu w przedmiocie samowoli budowlanej prowadzonym w trybie art..48 Prawa budowlanego decyzje organu nadzoru budowlanego nie są wydawane na podstawie uznania administracyjnego. Przepisy prawa określają wprost, kiedy organ jest zobligowany do orzeczenia rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu, tj. w przypadku, gdy obiekt budowlany jest niezgodny z przepisami planistycznymi lub techniczno-budowlanymi, bądź gdy inwestor - pomimo nałożonego na niego obowiązku - nie przedstawił wymaganych prawem dokumentów do legalizacji.

W niniejszej sprawie zarówno przedmiotowa inwestycja (wytwórnia elementów betonowych) jest niezgodna z przepisami planistycznymi, jak i inwestor nie przedstawił określonych art. 48 ust. 2 i 3 "Prawa budowlanego dokumentów, czym nie wyraził woli legalizacji samowoli budowlanej.

Organ podkreślił, że wytwórnia elementów jest niezgodna z obecnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, uchwalonym uchwalą Rady Gminy W. nr [...] z dnia [...] listopada 2010r. Z pisma Wójta Gminy W.z dnia 10 czerwca 2013 r. wynika, że działka nr ew. [...] jest przeznaczona pod zabudowę zagrodową w gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych, zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, teren leśny i poszerzenie drogi. Ponadto w w/w piśmie wskazano, na co powołuje się też profesjonalny pełnomocnik skarżącego, że cyt. "Na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej plan dopuszcza jako przeznaczenie uzupełniające – nieuciążliwe usługi towarzyszące, służące zaspokojeniu potrzeb mieszkańców, nie zakłócające funkcji mieszkaniowej obszaru, stacje transportowe, sieć infrastruktury technicznej dla potrzeb lokalnych i ciągi piesze." Zaznaczyć należy, że w przedmiotowej inwestycji prowadzona jest działalność polecająca na wytwarzaniu elementów betonowych. Przepisy planistyczne obowiązujące dla przedmiotowego terenu nie przewidują zaś możliwości prowadzenia żadnej działalności wytwórczej, tym bardziej polegającej na wytwarzaniu elementów betonowych. Trudno też uznać, że działalność wytwórcza betonu jest działalnością nieuciążliwą, uzupełniającą zabudowę jednorodzinną, bądź mieści się w zakresie sieci transportowej lub technicznej dla potrzeb lokalnych, bądź ciągu pieszego. Nie budzi wątpliwości także, że wytwórnia elementów betonowych nie jest zabudową mieszkaniową jednorodzinną. W. związku z powyższym zrealizowana przez G. Z. inwestycja, będąca wytwórnią elementów betonowych, nie jest zgodna z zapisami obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy zauważyć, iż kwestia zgodności samowoli budowlanej z przepisami planistycznymi obecnie obowiązującymi, wynika stąd, że postępowanie jest prowadzone na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nie zaś w oparciu o art. 103 tej ustawy, będący przepisem intertemporalnym.

Odnosząc się do kwestii daty budowy przedmiotowej inwestycji organ zaznaczył iż - jak słusznie zauważył organ powiatowy - ustalenia w tej kwestii na przestrzeni lat nie były przez inwestora negowane. Jednak na potrzeby odniesienia się do zarzutów odwołania podkreślenia wymaga, że w aktach sprawy znajduje się kopia decyzji Wójta Gminy W. nr [...] z dnia [...] września 1997 r., znak: [...], oraz pismo Wójta Gminy W. z dnia [...] maja 2013 r. Z powyższych dokumentów bezspornie wynika, że właściwy organ, po rozpatrzeniu wniosku G. Z., decyzją administracyjną odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na lokalizacji wytwórni produkującej elementy betonowe na działce nr ew. [...]. W związku z tym uznał, że inwestor po negatywnej dla siebie decyzji w sprawie przystąpienia do budowy wytwórni elementów betonowych, rozpoczął przedmiotową inwestycję w warunkach samowoli budowlanej po tej dacie, tj. po dniu 9 września 1997 r. Powyższe potwierdza pozostały materiał dowodowy w postaci oświadczeń H. i L. K. z dnia 22 kwietnia 2013 r. oraz zdjęć lotniczych z lat 1990 i 1997.

Ponadto organ dodał, iż - wbrew temu co podnosi się w odwołaniu - organ I instancji wdrożył procedurę legalizacyjną celem umożliwienia inwestorowi zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej (postanowienie nr [...] z dnia [...] grudnia 2010r.). Pomimo skutecznego doręczenia w/w postanowienia w dniu 16 grudnia 2010 r., o czym świadczy własnoręczny podpis na zwrotny potwierdzeniu odbioru G. Z., inwestor będąc świadom określonego terminu na przedstawienie wymaganych dokumentów, nie spełnił nałożonego na niego obowiązku, czym dal wyraz braku woli zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym nic można oczekiwać od organu, aby z urzędu dążył do wyegzekwowania od strony przedłożenia wymaganych do legalizacji samowoli budowlanej dokumentów. Organ nie może bowiem wyręczać inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej, gdyż takie działania organu z urzędu byłyby zawsze pokrzywdzeniem pozostałych stron postępowania, które muszą znosić stan naruszenia ich praw (wyrok NSA z dnia 09.05.2013 r., sygn. akt: 11 OSK 2714/11).

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł G. Z..

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił organom

1. naruszenie przepisów procedury administracyjnej tj:

- art. 6, 7, 8, 9 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa i art. 80 Kpa poprzez wybiórcze i niepełne oraz dowolne ustalenie stanu faktycznego na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegające w szczególności na:

a) pominięciu treści części dokumentów, a to:

- prawomocnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 1997 r. (sygn. [...]), w której stwierdzono - zgoła odmiennie, niż ustalił to organ II-ej Instancji - że G. Z. nie występował o ustalenie warunków zabudowy działki nr [...], lecz o zezwolenie na"' prowadzenie działalności gospodarczej, związanej z produkcją materiałów budowlanych, w efekcie czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] września 1997 r. nr [...], co czyni chybioną konstatację organu II-ej Instancji, zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji,

- prawomocnego wyroku tutejszego Sądu z dnia 27 lutego 2013 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2750/12), stwierdzającego, że uchwała Rady Gminy W. z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...] w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w odniesieniu do działki nr [...], położonej we wsi K., została wydana z naruszeniem prawa, a zatem jest niezgodna z prawem,

- prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r. (sygn. akt II OSK 1991/12) uchylającego wyrok tutejszego Sądu z dnia 5 marca 2012 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1511/11) w sprawie skargi G. Z. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania tutejszemu Sądowi,

b) błędnej analizie dokumentacji zdjęciowej działki nr [...], będącej własnością Pana G. Z.,

- art. 28 Kpa w zw. z art. 3 pkt 20 i - per analogiom - art. 28 ust. 2 Ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane poprzez uznanie L. K. za stronę niniejszego postępowania, gdzie utrwalony pogląd doktryny i orzecznictwa wskazuje, że stroną postępowania o rozbiórkę może być wyłącznie podmiot, posiadający tytuł prawny do nieruchomości sąsiadującej, nadto zaś budowla lub obiekt budowlany musi na tę nieruchomość wywierać określony wpływ, czyli obejmować ją swoim obszarem oddziaływania, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.

- art. 107 § 3 kpa. poprzez:

a) niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji przez organ II-ej Instancji podstaw faktycznych podjętego rozstrzygnięcia, a także poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie niniejszej nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 48 ust. 2 i 3 Ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane, skóro zgromadzony materiał dowodowy taką możliwość dopuszcza,

b) niepełne odniesienie się przez organ II-ej Instancji do zarzutów odwołania z dnia 19 listopada 2013 r., w szczególności dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 3 i art. 48 ust. 1 Ustawy z dnia 7.07.1994. r. - Prawo budowlane,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

- art. 3 pkt 3 Ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane poprzez:

a) błędne przyjęcie kwalifikacji zbiorników na materiały sypkie, posadowionych na dwóch stopach, nie związanych trwale z gruntem, jako budowli w rozumieniu powołanego przepisu, gdzie organ II-ej Instancji winien był uznać, że są to przegrody pionowe rozdzielająca kruszywo żwirowe pochodzenia kopalnianego o jednakowych frakcjach tym bardziej, że przegrody te wykonano jako ruchome na podstawach metalowych niezwiązanych trwale z gruntem, a nadto organ ten użył pojęcia "na dwóch stopach" w sposób niewłaściwy, gdyż zbiornik kubaturowy nigdy nie zapewnia stateczności przy dwóch podporach punktowych (powinny być co najmniej trzy punkty podparcia takiego zbiornika), wreszcie jest to przestrzeń otwarta, a zbiornik - jako taki - posiada przykrycie dachowe stałe lub pływające,

b) błędne przyjęcie kwalifikacji pojemników na kruszywo jako budowli w rozumieniu powołanego przepisu, albowiem pojemniki te są zaliczane do wyposażenia punktu betoniarskiego jako

sprzęt budowlany służący do transportu kruszywa, jak i wytworzonego betonu na miejsce budowania. Ten sam zarzut dotyczy .betoniarek znajdujących się w punkcie betoniarskim albowiem trudno jest sobie wyobrazić wytwarzanie betonu przy posiadaniu tylko jednej betoniarki. Ponadto, betoniarki posiadają 2 koła i 2 podstawy stale, aby zapewnić stateczność maszyny budowlanej podczas ich pracy. Betoniarki należą do maszyn budowlanych jako urządzenia ruchome, a więc nie powinny być nazywane budowlami, jak to uczynił organ II-ej Instancji gdyż w wykazie pojęć prawa budowlanego nie są one wyszczególnione,

- art. 48 ust. 1 Ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie w sytuacji braku rozważenia przez organ II-ej Instancji innych możliwości prawem przewidzianych, gdzie takie możliwości - w szczególności wynikające z art. 48 ust. 2 i ust. 3 powołanej Ustawy - w świetle zawartego w aktach sprawy materiału dowodowego, organ administracyjny, wielokrotnie kontrolujący nieruchomość G. Z., winien byt dostrzec.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 okt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej p.p.s.a., uchylenie zaskarżonej do sądu decyzji następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku jednak, gdy wskazane uchybienia nie występują, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów; może zatem uwzględnić skargę z uwagi na okoliczności, których skarżący nie podnosił w skardze. Z kolei, na mocy art. 135 p.p.s.a sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Ponadto - ponieważ kontrolowana decyzja została wydana po wyroku sądu należy podnieść, że stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w ocenie sądu wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] listopada 2013 r. wydaną w przedmiocie rozbiórki.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że ustawa z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, której przepisy stanowiły podstawę prawną podjęcia zaskarżonej decyzji w sposób kompleksowy normują przebieg procesu budowlanego, prawa i obowiązki jego uczestników, kwestie dotyczące użytkowania i utrzymania obiektów budowlanych, jak również zasady podejmowania w tych sprawach działań przez organy administracji publicznej.

W świetle obowiązujących przepisów, roboty budowlane mogą być prowadzone na podstawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi (art. 28-30 Prawa budowlanego). Zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę , ustęp 2 tego przepisu stanowi natomiast, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia określonych w tym przepisie dokumentów w wyznaczonym terminie - niespełnienie wskazanych obowiązków skutkuje wydaniem przez organ nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

Przenosząc powyższe na ogólne na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że realizując zasadę prawdy obiektywnej na podstawie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z tym jednak, iż wynikająca z art 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej nie może być rozumiana w ten sposób, że strona przyjmuje pozycję całkowicie bierną (jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie) ograniczając się do kwestionowania stanowiska organu, bez zgłaszania jakichkolwiek dowodów czy środków dowodowych, które mogłyby mieć znaczenie dla rozpoznawanej sprawy.

W ocenie Sądu, realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i art. 77 k.p.a., organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale też i strona nie jest zwolniona od współdziałania w wyjaśnieniu okoliczności faktycznych skoro nieudowodnienie faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że na działce należącej do skarżącego o nr ew. [...] przy ul. M. w miejscowości K. prowadzi on wytwórnię elementów betonowych na którą składa się szereg budowli powiązanych ze sobą i stanowiących zakład produkcyjny.

Bezspornym jest też, że skarżący nie przedstawił organowi pozwolenia na budowę ani też dokonanego zgłoszenia na realizację przedmiotowych obiektów.

Tak więc zasadnym, w ocenie Sądu było objęcie przez organ postepowaniem, analizą i rozstrzygnięciem wszystkich obiektów wytwórni elementów budowlanych – tj. zakładu prowadzonego przez skarżącego.

Zasadnym było także uznanie, że obiekty te są trwale związane z gruntem. Jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w orzecznictwie, cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. To, że dany obiekt jest przestawny zawiera fundament powierzchniowy nie oznacza jeszcze, że nie można przyjąć, iż nie jest on trwale związane z gruntem, I ponieważ w aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różny.

O tym, czy obiekt jest trwale związany z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia w inne miejsce, ale to czy wielkość, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania, a zatem parametry techniczne takiego obiektu.

Biorąc pod uwagę parametry przedmiotowych obiektów (np. wysokość silosów – pojemników na materiały i kruszywa, od 7 do 13 m) sposób posadowienia stóp metalowych co wynika z dokumentacji zdjęciowej) prawidłowość przyjęcia trwałego ich związania z gruntem nie może budzić wątpliwości.

Stosownie natomiast do postanowień art. 28 ust. 1 ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji, o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 tej ustawy. Wskazane przepisy art 29 zawierają wyliczenie obiektów , robót, na które nie jest wymagane pozwolenia na budowę, zaś art. 30 określa roboty i obiekty wymagające zgłoszenia (art. 31 dotyczy zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na rozbiórkę)

W ocenie Sądu wytwórnia elementów budowlanych, w związku z sytuowaniem, którym wszczęte zostało przedmiotowe postępowanie stanowi budowlę w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.

W ocenie Sądu z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż sporny obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, tj. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Inwestor nie dysponuje bowiem ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę i wedle oświadczenia o decyzję taką nie wnioskował. Wykonanego obiektu nie można zakwalifikować do żadnej z grupy określonej w art. 29 lub 30 ustawy zwalniającej z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Wobec dokonania powyższych ustaleń organ I instancji prawidłowo zastosował procedurę legalizacyjną. Zgodnie z art. 48 organy nadzoru budowlanego mogą dokonać legalizacji samowoli budowlanej, w trybie i na warunkach prawem określonym, nakładając na inwestorów stosowne obowiązki. Warunkiem legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 48 ust. 2 prawa budowlanego jest przedstawienie przez inwestora dokumentów pozwalających organowi nadzoru budowlanego dokonać oceny, czy konkretna samowola kwalifikuje się do zalegalizowania. Nieprzedstawienie zaś przez inwestorów wymaganych dokumentów, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, zobowiązuje organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu. Obowiązek taki wynika z przepisu art. 48 ust. 4 ustawy, który stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 art. 48, czyli nakaz rozbiórki. W tym miejscu podkreślić należy, iż organ wydając taką decyzję nie może opierać się na czynnikach społeczno - gospodarczych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 1999 r. wskazał, iż konstrukcja przepisu art. 48 ustawy z 1994 r. prawo budowlane jest jednoznaczna i kategoryczna, niedająca organom możliwości odstąpienia od nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (IV SA 1311/96, Lex nr 47790). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż organy nadzoru budowlanego zgodnie z posiadanymi kompetencjami usiłowały doprowadzić do zgodności z prawem popełnionej samowoli budowlanej. W tym celu prowadzono postępowanie legalizacyjne.

Na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy organ I instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010r. (nr [...]) nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia (w określonym terminie) tj. w terminie 5 miesięcy od otrzymania postanowienia:

1. zaświadczenia wójta o zgodności realizowanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,

2. 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnym, oraz zaświadczenia z izby, z określonym terminem ważności, świadczące o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego,

3. oświadczenia o posiadanym prawic do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

pouczając do o konsekwencjach niewykonania obowiązków – tj. o konsekwencjach wynikających z art. 48 ust. 4 ustawy.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie wykonał nałożonych obowiązków, a wobec tego organ nadzoru budowlanego zgodnie z prawem orzekł nakaz rozbiórki.

W zakresie konieczności wydania tej decyzji organy nadzoru budowlanego związane są regulacją art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, w myśl którego organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W tym miejscu zaakcentować trzeba, że procedura legalizacyjna, uregulowana w art. 48 ustawy Prawo budowlane, nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i bez przedłożenia zażądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki. Zauważyć zatem należy, że skarżącą miała możliwość legalizacji spornych obiektów i dopiero na skutek zaniechania w zakresie wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę.

Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany, a nie uznaniowy i nie jest zależna od woli organu lub woli inwestora. Skarżący z możliwości zalegalizowania nie skorzystał, co w konsekwencji spowodowało wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę.

Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie - organ nadzoru budowlanego dokonał wystarczających ustaleń stanu faktycznego umożliwiających mu wydanie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia.

Ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej w przedmiotowej sprawie są poprawne, a sposób ich przeprowadzenia zgodny z regułami określonymi przez proceduralne normy prawne. Nadto Sąd badając legalność postępowania organów w każdej płaszczyźnie (w tym również formalnej), nie znalazł żadnych podstaw, aby je kwestionować, zaś zarzuty skargi także dotyczące rozstrzygnięć w zakresie ustaleń prawa miejscowego nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.