Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 942/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67 par.1 i par.2
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Kozik, sędzia WSA Anna Sękowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...]stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skarga na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. oddalił skargę na zajęcie prawa majątkowego A. M. (Skarżącej), stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku Zachodnim WBK.

W uzasadnieniu wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych z 7 listopada 2014 r. o nr od [...]do nr [...]obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za okres 3-5/2009 i 7-10/2009.

Organ egzekucyjny zawiadomieniem z 18 listopada 2014 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku[...]. Zawiadomienie doręczono Skarżącej 8 grudnia 2014 r. Pismem z 22 grudnia 2014 r. pełnomocnik Skarżącej złożył skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku Zachodnim WBK, podnosząc naruszenie:

• art. 67 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez "wskazanie jedynie "5/2009", "4/2009", "3/2009", "9/2009", "8/2009", "7/2009", "10/2009", co niewątpliwie nie stanowi podania terminu płatności, który powinien być określony jako dzień, miesiąc oraz rok";

• art. 67 § 2 pkt 9 w/w ustawy poprzez użycie przez organ egzekucyjny w miejscu "podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego" podpisu w formie pierwszej litery nazwiska pracownika upoważnionego do podpisu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego.

Dalej Dyrektor Izby Skarbowej w K. wyjaśnił we wspomnianym na wstępie postanowieniu, iż druk zajęcia prawa majątkowego jest zgody ze wzorem zamieszczonym w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r., który nie zawiera w swojej treści rubryki dotyczącej terminu płatności. Podniósł również, że zawiadomienie podpisał upoważniony pracownik organu egzekucyjnego, którego imię i nazwisko zawiera znajdująca się na zawiadomieniu pieczęć.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Skarżąca powołując się na te same argumenty co w skardze na czynność egzekucyjną.

Minister Finansów postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] lutego 2015 r.

W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie zastosowano środek egzekucyjny wymieniony w art. 80 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, ze zm., dalej "u.p.e.a.") zgodnie, z którym organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu nie zapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Paragraf 2 stanowi, iż zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Minister Finansów zauważył, że pełnomocnik Skarżącej w skardze z 24 listopada 2014 r., jak również w zażaleniu z 30 stycznia 2015 r. nie kwestionował trybu dokonania zawiadomieniem z 10 listopada 2014 r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne jest natomiast sposób sporządzenia wskazanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.

W ocenie Ministra Finansów środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zawiadomieniem z 10 listopada 2014 r., będący przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu został dokonany zgodnie z przepisami art. 80-86a u.p.e.a.

Odpowiadając natomiast na zarzuty pełnomocnika Strony w zakresie naruszenia art. 67 § 2 pkt 5 u.p.e.a. poprzez brak wskazania w zaskarżonym zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, terminu płatności należności, Minister podkreślił, że druk zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego jest zgodny ze wzorem zamieszczonym w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 655). Jednocześnie Minister Finansów zauważył, że podnoszony brak stanowi uchybienie, lecz nie może być uznany za wadę powodującą nieważność dokonanego zajęcia. Brak wpisania w treści zawiadomienia jedynie terminu płatności należności pieniężnych wskazanych w tym dokumencie nie powoduje automatycznie jego wadliwości. Identyfikacja bowiem określonej należności pieniężnej może się odbywać także poprzez wskazanie określonych cech, które są właściwe wyłącznie dla określonego obowiązku. Minister wskazał, iż są to wspólnie takie elementy jak rok i okres należności pieniężnej czy numer tytułu wykonawczego, wskazane w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Ponadto organ zauważył, iż druk zawiadomienia o zajęciu – co do istoty – nie służy wskazaniu terminu płatności egzekwowanego obowiązku, natomiast ma na celu m. in. wskazanie dłużnikowi zajętej wierzytelności realizującemu polecenie organu egzekucyjnego, ustalonej kwoty do przekazania na konto tego organu i taka też kwota obejmująca kwotę należności głównej, kwotę odsetek oraz kwotę kosztów egzekucyjnych została wskazana w tym zawiadomieniu. Reasumując, Minister wskazał, że niewpisanie w zawiadomieniu z 18 listopada 2014 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego terminu płatności egzekwowanej należności nie ma bezpośredniego wpływu na zasadność i prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej.

Odnosząc się do drugiego zarzutu podnoszonego przez pełnomocnika tj. "niewłaściwego podpisu osoby upoważnionej do podpisania zawiadomienia o zajęciu", Minister Finansów zauważył, iż zawiadomienie podpisał upoważniony pracownik organu egzekucyjnego. Na zawiadomieniu odciśnięto pieczęć zawierającą informację o imieniu i nazwisku, stanowisku służbowym osoby podpisującej, oraz informację, iż osoba ta działa z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.. Mając na względzie treść art. 67 § 2 pkt 9 u.p.e.a. organ wskazał, że podpis składany na zawiadomieniu o zajęciu nie musi być czytelny. Wystarczającym jest, aby był umieszczony na zawiadomieniu, które zawiera wskazane powyżej elementy. Jednocześnie Minister zaznaczył, iż z dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie jednoznacznie wynika, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zostało własnoręcznie podpisane przez osobę do tego upoważnioną. Należy więc uznać, że sposób i forma w jakiej dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Zobowiązanej są zgodne z przepisami prawa.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła Skarżąca, która wniosła o jego uchylenie i uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: art. 67 § 2 pkt 1, art. 67 § 2 pkt 5, art. 67 § 2 pkt 9 u.p.e.a. W uzasadnieniu wskazała, że stopniowanie wad dokumentów o tak istotnym znaczeniu jak zawiadomienie o zajęciu wierzytelności jest niedopuszczalne i nieuprawnione. Art. 67 § 2 u.p.e.a. nie przewiduje żadnej alternatywy co do zawiadomienia. Tym samym wszystkie informacje powinny znaleźć się w treści zawiadomienia. Wskazała także na nieprawidłowe oznaczenie wierzyciela w treści zawiadomienia. Wierzyciel w zawiadomieniu został nieprawidłowo oznaczony jako "Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. - Urząd Skarbowy w P.". Obowiązujące przepisy nie przewidują takiego podmiotu. Zatem błędne podanie nazwy wierzyciela oznacza brak jego podania, a tym samym naruszenie art. 67 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Ponadto błędem jest brak podpisu pod przedmiotowym zawiadomieniem o zajęciu. Na dokumencie zawiadomienia widnieje jedynie parafa, która jest czymś zupełnie innym niż podpis. Parafa jest znakiem graficznym zawierającym zazwyczaj dwie pierwsze litery imienia i nazwiska. Zatem nie może on być interpretowany jako podpis, który jest wymagany przez ustawodawcę w art. 67 § 2 pkt 9 u.p.e.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonego do Sądu postanowienia według ww. kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że odpowiada ono prawu.

Wskazać należy, że art. 67 § 1 u.p.e.a. stanowi, że z zastrzeżeniem art. 68 § 1, podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a) (w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych), stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

W wykonaniu powyższej delegacji ustawowej Minister Finansów wydał w dniu 16 maja 2014 r. rozporządzenie w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 655).), gdzie w załączniku nr 3 określono wzór zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej.

Przypomnieć jednocześnie należy, że zgodnie z art. 67 § 2 u.p.e.a. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera:

1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego;

2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;

3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego;

4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia;

5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;

6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych;

7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;

8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia;

9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.

W złożonej skardze Skarżąca zarzuciła, że w okolicznościach niniejszej sprawy wystosowane zawiadomienie zawiera braki polegające na nieprawidłowym oznaczeniu wierzyciela, co stanowi naruszenie art. 67 § 2 pkt 1 u.p.e.a., nieprawidłowym wskazaniu terminu płatności, który powinien być określony jako dzień, miesiąc oraz rok stosownie do art. 67 § 2 pkt 5, oraz brakiem podpisu w rozumieniu art. 67 § 2 pkt 9 u.p.e.a., który wymaga podania imienia i nazwiska osoby uprawnionej do podpisania zawiadomienia.

Zdaniem Sądu jakkolwiek wskazane przez Skarżącą mankamenty istotnie wystąpiły w niniejszej sprawie, to jednak nie mogą one przesądzać o nieskuteczności dokonanego zawiadomienia. Jakkolwiek bowiem przepis art. 67 § 2 u.p.e.a. wymienia enumeratywnie niezbędne elementy prawidłowego zawiadomienia o zajęciu, to z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wynika wprost, jakie są konsekwencje braku któregoś z elementów zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego. Przy tym, jak słusznie podniósł Minister, w orzecznictwie wskazuje się, iż z treści omawianego przepisu wynika, że wolą ustawodawcy jest taka konstrukcja zawiadomienia, która umożliwia identyfikację dłużnika zajętej wierzytelności, zobowiązanego oraz dochodzonych należności, jak również tytułów wykonawczych (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 288/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W rozpoznanej sprawie, nie ulega w ocenie Sądu wątpliwości, że przedmiotowe zawiadomienie umożliwia identyfikację powyższych danych, a wady w nim występujące, na które zwraca uwagę autor skargi, nie są tego rodzaju, że można je uznać za świadczące o nieskuteczności dokonanego zawiadomienia. Po pierwsze bowiem, określenie wierzyciela, jakkolwiek niezgodne z prawidłowym brzmieniem jego nazwy, pozwala na jego prawidłową identyfikację. Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej, iż błędne wskazanie nazwy wierzyciela, jest równoznaczne z brakiem jego wskazania, w szczególności gdy jego prawidłowa identyfikacja jest możliwa. Nadto brak wpisania w treści zawiadomienia jedynie terminu płatności należności pieniężnych wskazanych w tym dokumencie nie powoduje automatycznie jego wadliwości. Jak słusznie wskazał Minister, identyfikacja określonej należności pieniężnej może się odbywać także poprzez wskazanie określonych cech, które są właściwe wyłącznie dla określonego obowiązku. Taka identyfikacja została w ocenianym zawiadomieniu umożliwiona, wskazano bowiem rok i okres należności pieniężnej. Jeżeli zaś chodzi o zawarcie w zawiadomieniu jedynie parafy osoby uprawnionej, to jej identyfikacja możliwa jest na podstawie imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego wynikającego z pieczęci umieszczonej na zawiadomieniu z dnia 18 listopada 2014 r.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.