Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1232/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 83
journal: Dz.U. 2018 poz 142
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru usunięcia drzewa uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 sierpnia 2019 r. (znak: [...]) na podstawie:

- art. 83f ust. 15 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 142 z późn. zm. – dalej jako: u.o.p.) oraz

- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.),

po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Z. B. od decyzji Wójta Gminy K. z dnia 14 maja 2019 r. (znak: [...]), którą orzeczono o wniesieniu sprzeciwu w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew gat. akacja o obwodach pnia 180 cm i 140 cm mierzonego na wysokości 130 cm rosnącego na terenie działki nr [...] w miejscowości C.,

utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 14 maja 2019 r. (znak: [...]) Wójt Gminy K. orzekł o wniesieniu sprzeciwu w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew gat. akacja o obwodach pnia 180 cm i 140 cm mierzonego na wysokości 130 cm rosnącego na terenie działki nr [...] w miejscowości C.. W uzasadnieniu decyzji opisano przebieg postępowania, w tym wskazano na wystosowane do wnioskodawcy – Z. B. wezwanie do usunięcia braków formalnych zgodnie z art. 83 ust. 9 u.o.p. Jednocześnie zaznaczono, że wnioskodawca nie dołączył do wniosku zgody pozostałych współwłaścicieli działki nr [...] w C.

Odwołanie od ww. decyzji wniósł Z. B., nie zgadzając się z decyzją organu I instancji. W treści odwołania podniesiono, że wskazane we wniosku drzewa powinny zostać jak najszybciej usunięte ze względu na stwarzające zagrożenie dla budynku. Dodano również, że działka nr [...] była wyłączną własnością odwołującego się, uzyskaną w drodze dziedziczenia po matce i ojcu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania i analizie akt sprawy, zaznaczyło na wstępie, że generalną zasadą wyrażoną w u.o.p. jest pozyskanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części. Wyjaśniono przy tym, że wniosek w tej sprawie może złożyć posiadacz nieruchomości – za zgodą właściciela tej nieruchomości, a także właściciel urządzeń określonych w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 z późn. zm. – dalej jako: k.c.), jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń (art. 83 ust. 1 u.o.p.). Zwrócono też uwagę, że tego rodzaju regulacja stanowi instrument swoistej reglamentacji usuwania drzew i krzewów o charakterze prewencyjnym, a nadto wskazano, że organ orzekający ma obowiązek weryfikacji wniosku i ustalenia sytuacji faktycznej i prawnej. Jednocześnie jednak podano, że zasadę tę wyłączają istniejące wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, o których stanowi w art. 83f u.o.p., wśród których znajduje się sytuacja usuwania drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p.). W tym zakresie organ odwoławczy przytoczył treść art. 83f ust. 1 pkt 4, 5, 8 i 9 u.o.p., a następnie wskazał, że zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew mogą dokonać wszyscy współwłaściciele lub jeden z nich, dołączając do zgłoszenia zgody pozostałych współwłaścicieli. Podniesiono również, że współwłasność nieruchomości jest prawem wspólnym, a w związku z tym wszelkie czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, a do takich – jak zaznaczył organ odwoławczy – należy usuwanie drzew, wymagają zgody wszystkich właścicieli. Ponadto podano, że jeżeli zgoda do zgłoszenia nie została dołączona organ powinien tych zgód zażądać. Jednocześnie mając na uwadze powyższe regulacje podkreślono, iż ustawa o ochronie przyrody w zakresie obowiązku uzyskania zezwolenia / zgłoszenia na usunięcie drzew odnosi się do właścicieli i posiadaczy nieruchomości, a w związku z tym wszystkie osoby, które zostają ustalone w postępowaniu jako właściciele, posiadacze, użytkownicy nieruchomości, na której rosną drzewa / krzewy są stronami postępowania.

Organ odwoławczy zaznaczył, że takie ustalenia w rozpoznawanej sprawie poczynił organ I instancji wzywając Z. B. do usunięcia braków formalnych poprzez uzyskanie i przedstawienie zgody pozostałych współwłaścicieli działki nr [...] w C. , dokonując oględzin przedmiotowych drzew w dniu 10 maja 2019 r. Wyjaśniono też, że pozyskano również informację uproszczoną z rejestru gruntów, oraz wypis z księgi wieczystej nr [...] dotyczące ww. nieruchomości, z których wynikało, iż oprócz odwołującego się było kilku współwłaścicieli przedmiotowej działki. W tym natomiast zakresie organ II instancji powołując się na poglądy doktryny wskazał, że w sytuacji gdy nieruchomość, na której rosną drzewa i krzewy objęte wnioskiem, stanowi przedmiot współwłasności, stronami postępowania powinni być wszyscy współwłaściciele nieruchomości, gdyż każdy z nich z racji przysługującego prawa własności będzie miał swój własny interes prawny w takim postępowaniu. Podkreślono bowiem, że współwłasność jest prawem własności, tyle że przysługującym niepodzielnie kilku osobom w stosunku do tej samej rzeczy (art. 195 k.c.), w związku z czym art. 83 ust. 1 u.o.p. w pełni się do niej odnosi. Tym samym podniesiono, że organy administracji, rozpatrując wniosek o udzielnie zezwolenia na usunięcie drzew, zobligowane są do badania, czy w sprawie zgodę na usunięcie drzew wyrazili, poza wnioskodawcą, wszyscy pozostali współwłaściciele nieruchomości lub jedyny właściciel nieruchomości. Dodano bowiem, że usunięcie drzewa stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd nieruchomością i jako taka będzie wymagała zgodnie z art. 199 k.c. zgody wszystkich współwłaścicieli. Na poparcie powyższego poglądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym wycięcie drzew to nie czynność zwykłego zarządu związana np. z bieżącym utrzymaniem nieruchomości, posprzątaniem trawnika itp., a jest to czynność przekraczająca zwykły zarząd, odnosząca się do składnika majątkowego będącego we współwłasności na zasadzie superficies solo cedit (to co jest na powierzchni przypada gruntowi). Stąd też wskazano, że wszyscy współwłaściciele muszą być o tych zamierzeniach zawiadomieni i wyrazić zgodę na dysponowanie swoją własnością, a w przypadku ewentualnego sporu można wystąpić do sądu powszechnego w trybie 199 k.c. o wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe, w ocenie organu odwoławczego, nie ulegało wątpliwości, że odwołujący się nie uzyskał zgody na dokonanie wycinki drzew od pozostałych współwłaścicieli, co czyniło wydaną decyzję zasadną.

Skargę na ww. decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący – Z. B., który nie zgadza się z decyzjami odmawiającymi mu wycięcia drzew rosnących na jego działce, za którą – jak wskazał – opłaca podatek od ok. 1982 r. (tj. po przekazaniu przez matkę skarżącego gospodarstwa umową ustną). Skarżący podał również, że jego ojciec A. B. w 1961 r. aktem notarialnym A [...] obdarował swoje dzieci z pierwszego małżeństwa w zamian za zrzeczenie się dziedziczenia po nim, zaś w punkcie II, III, V, VI, VII i VIII wskazano w jaki sposób mają korzystać współwłaściciele, zaznaczając, że nie mogą korzystać z zabudowanych nieruchomości, ani przyznawać sobie ich własności. Skarżący podkreślił też, że jego ojciec A. B. zostawił sobie, jako swój majątek osobisty działkę, na której znajdują się drzewa i która jest zabudowana od ponad 100 lat. Skarżący nadmienił również, że nie posiada wiedzy, na jakiej podstawie zostali wpisani pozostali współwłaściciele, podnosząc, że z jego wiedzy wpisano ich w Gminie K. w czasie, gdy znajdowała się tam Geodezja. Ponadto skarżący wskazał, że po ojcu według postanowienia o nabyciu spadku (sygn. akt Ns [...]), testamentem odziedziczyła gospodarstwo rolne jego matka, przy czym akta sprawy zaginęły, a po niej odziedziczył je skarżący według postanowienia w sprawie o sygn. akt I Ns [...] Tym samym w ocenie skarżącego, z racji tego, iż jest on jedynym właścicielem ww. nieruchomości za bezpodstawne należy uznać staranie się o zgodę współwłaścicieli. Dodatkowo zdaniem skarżącego, drzewa należy usunąć natychmiast, ponieważ przy niekorzystnych warunkach atmosferycznych (silny wiatr) ich stan może zagrażać skarżącemu i jego rodzinie oraz znajdującemu się na działce budynkowi mieszkalnemu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Podkreślono przy tym, że organ administracji oparł swój sprzeciw na wykazanych dokumentach (informacji uproszczonej z rejestru gruntów oraz wypisie z księgi wieczystej nr [...]) dowodzących, że działka nr [...] w C. jest współwłasnością kilku osób.

Na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż właścicielem nieruchomości jest skarżący, który nabył ją w drodze dziedziczenia od swojej matki, a ta z kolei nabyła nieruchomość w drodze dziedziczenia testamentowego po swoim mężu A. B., ale w księdze wieczystej prawo do współwłasności innych działek, niż działka, na której posadowiony jest dom, obok którego rosną drzewa wnioskowane do wycięcia, są inne osoby, spadkobiercy A. B. z pierwszego małżeństwa. Wskazano przy tym, że A. B. rozdysponował tą nieruchomość w 1961 r., ale jedną księgą wieczystą objętych jest kilka działek, w tym działka, na której rosną drzewa, które chce wyciąć skarżący, a działka ta jest w wyłącznym użytkowaniu skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W tym miejscu wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (zob. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127).

Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zarazem, jak stanowi art. 133 § 1 p.p.s.a. - Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest, zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 sierpnia 2019 r. (znak: [...]) którą organ - po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Z. B. - utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia 14 maja 2019 r. (znak: [...]), orzekającą o wniesieniu sprzeciwu w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew gat. akacja o obwodach pnia 180 cm i 140 cm mierzonego na wysokości 130 cm rosnącego na terenie działki nr [...] w miejscowości C..

Skarga okazała się skuteczna w zakresie o jakim jest mowa poniżej.

Zgodnie z treścią art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 142 z późn. zm. – dalej jako: u.o.p.):

"1. Usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek:

1)posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości;

2)właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 i 1495), zwanej dalej "Kodeksem cywilnym" - jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń.

1a. (uchylony).

2. Zgoda właściciela nieruchomości, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nie jest wymagana w przypadku wniosku złożonego przez:

1)spółdzielnię mieszkaniową;

2)wspólnotę mieszkaniową, w której właściciele lokali powierzyli zarząd nieruchomością wspólną zarządowi, zgodnie z ustawą z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2019 r. poz. 737, 1309 i 1469);

3)zarządcę nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa.

3. Zgoda właściciela nieruchomości, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nie jest wymagana także w przypadku wniosku złożonego przez użytkownika wieczystego lub posiadacza nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, niebędących podmiotem, o którym mowa w ust. 2. 4. (.....)".

Art. 83a u.o.p. stwierdza, że " Zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków - wojewódzki konserwator zabytków".

W treści art. 83f. u.o.p. ustawodawca przewidział i sformułował wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, stanowiąc, że "1. Przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się do:

1)krzewu albo krzewów rosnących w skupisku, o powierzchni do 25 m2;

2)krzewów na terenach pokrytych roślinnością pełniącą funkcje ozdobne, urządzoną pod względem rozmieszczenia i doboru gatunków posadzonych roślin, z wyłączeniem krzewów w pasie drogowym drogi publicznej, na terenie nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków oraz na terenach zieleni;

3)drzew, których obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza:

a) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego,

b) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego,

c) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew;"

3a) drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej;.

Z kolei w myśl art. 83 f ust. 4 : " W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3a, właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia do organu, o którym mowa w art. 83a ust. 1, zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza:

1)80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego;

2) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego;

3)50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew.

5. Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 4, zawiera imię i nazwisko wnioskodawcy, oznaczenie nieruchomości, z której drzewo ma być usunięte, oraz rysunek albo mapkę określającą usytuowanie drzewa na nieruchomości.

6. Organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia dokonuje oględzin w celu ustalenia, odpowiednio:

1)nazwy gatunku drzewa;

2)obwodu pnia ustalonego na wysokości 5 cm, a w przypadku gdy na tej wysokości drzewo:

a)posiada kilka pni - obwodu każdego z tych pni,

b)nie posiada pnia - obwodu pnia poniżej korony drzewa.

7. Z oględzin sporządza się protokół.

8. Po dokonaniu oględzin organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, w terminie 14 dni od dnia oględzin może, w drodze decyzji administracyjnej, wnieść sprzeciw. Usunięcie drzewa może nastąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu w tym terminie.

9. W przypadku gdy zgłoszenie nie zawiera wszystkich elementów wskazanych w ust. 5, właściwy organ, w drodze postanowienia, nakłada obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w terminie 7 dni.

10. Nałożenie obowiązku, o którym mowa w ust. 9, przerywa bieg terminu, o którym mowa w ust. 6.

11. Za dzień wniesienia sprzeciwu uznaje się dzień nadania decyzji administracyjnej w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188 oraz z 2019 r. poz. 1051, 1495 i 2005) albo w przypadku, o którym mowa w art. 391 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, dzień wprowadzenia do systemu teleinformatycznego.

12. Organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, może przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 8, wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Wydanie zaświadczenia wyłącza możliwość wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w ust. 8, oraz uprawnia do usunięcia drzewa.

13. W przypadku nieusunięcia drzewa przed upływem 6 miesięcy od przeprowadzonych oględzin usunięcie drzewa może nastąpić po dokonaniu ponownego zgłoszenia, o którym mowa w ust. 4.

14. Organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, może wnieść sprzeciw w przypadku:

1)lokalizacji drzewa:

a)na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków,

b)na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na zieleń lub chronionym innymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

c)na terenach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5;

2)spełnienia przez drzewo kryteriów, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 3.

15. Organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, wnosi sprzeciw:

1)jeżeli zgłoszenie dotyczy usunięcia drzewa objętego obowiązkiem uzyskania zezwolenia na usunięcie;

2)w przypadku nieuzupełnienia zgłoszenia w trybie określonym w ust. 9.

16. Wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej, o której mowa w ust. 8, stanowi podstawę wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia, o którym mowa w art. 83 ust. 1; do zezwolenia nie stosuje się art. 84 ust. 1.(.....)"

W kontrolowanej sprawie jest bezsprzeczne, że wnioskiem z dnia 28 marca 2019 r. sporządzonym na urzędowym formularzu skarżący zgłosił zamiar usunięcia dwóch drzew gatunku akacji, obwód pnia drzew mierzony na wysokości 5 cm. : 180 cm., 140 cm, na działce nr [...] w miejscowości C. wskazując w drodze wykreślenia na formularzu pojęcia właściciela i posiadacza, że jest współwłaścicielem tej działki, uzasadniając wniosek tym, że drzewa są pochylone nad domem i zagrażają życiu mieszańców. Drzewa według skarżącego obumierają. Organ I instancji zachował prawem wymagane terminy dla wniesienia sprzeciwu. W kontrolowanej sprawie zagadnieniem "spornym" jest powinność uzupełnienia zgłoszenia o zgodę pozostałych współwłaścicieli - w związku z brakiem której kontrolowany organ wniósł sprzeciw w formie decyzji wobec zgłoszenia dokonanego przez skarżącego. W ocenie Sądu kontrolowana decyzja została wydana przedwcześnie z istotnym naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 art. 80 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 3 u.o.p. w sposób mogący mieć znaczenie dla wyniku sprawy.

Zdaniem Sądu kontrolowane organy pominęły rozważenie w sprawie okoliczności o których stanowi art. 83 ust. 3 u.o.p., w myśl którego zgoda właściciela nieruchomości na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części, nie jest wymagana także w przypadku wniosku złożonego przez użytkownika wieczystego lub posiadacza nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, niebędących podmiotem, o którym mowa w ust. 2. W tym odesłaniu zawężającym treść podmiotową przepisu, o którym mowa w ww. ust. 2 - chodzi o spółdzielnię mieszkaniową; wspólnotę mieszkaniową, w której właściciele lokali powierzyli zarząd nieruchomością wspólną zarządowi, zgodnie z ustawą z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2019 r. poz. 737, 1309 i 1469); zarządcę nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa.

W ocenie Sądu z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy powinien przeanalizować akta sprawy i prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy pod kątem oceny, czy w kontrolowanej sprawie nie zachodzą przesłanki złożenia wniosku przez posiadacza nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym - i z tej perspektywy dokonać zgodności z prawem zaskarżonego w odwołaniu sprzeciwu. Innymi słowy organ odwoławczy powinien rozważyć, czy w sprawie nie znajduje odpowiedniego zastosowania m.in. art. 113 ustawy o gospodarce nieruchomościami zgodnie z którym: "6. Przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe. 7. Przepis ust. 6 stosuje się również, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe". Skarżący w skardze przedstawia siebie jako jedynego posiadacza przedmiotowej działki, obrazuje trudności jakie istnieją w stanie prawnym i faktycznym związane z prowadzonym postępowaniem spadkowym. Z kolei jak wynika z akt sprawy w księdze wieczystej na którą powołuje się organ jest wpisany m.in. jako właściciel nieżyjący, jak wynika z wyjaśnień skarżącego, A. B.. Ustawa o ochronie przyrody nie definiuje wprost nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, nie odsyła też wprost do definicji zawartej w art.113 ust. 6-7 u.g.n. W związku z tym w ocenie Sądu pojęcie nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym można rozumieć "kierunkowo" jak w u.g.n., przy czym nie można wykluczyć szerszej przedmiotowo wykładni i obejmować hipotezą normy art. 83 ust. 3 u.o.p. m.in. nieruchomości, co do których nie zakończono postępowania spadkowego. A zatem w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ odwoławczy powinien wykorzystać kompetencje o jakich stanowi art. 136 k.p.a. i powinien zbadać te kwestie, weryfikując w pierwszej kolejności czy skarżący jest jedynym posiadaczem ww. działki nr [...] i czy w sprawie zaistniały przesłanki z art. 83 ust. 3 u.o.p. Oczywiście wykładnia prawa nie zależy od okoliczności stanu faktycznego, ale dokonując wykładni pojęcia nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym organ powinien mieć na uwadze wartości, którym służy prewencyjny charakter zgłoszenia zamiaru usunięcie drzewa w tym, także w okolicznościach podnoszących przez skarżącego a wskazujących, że zgłaszane do usunięcia drzewa stanowią zagrożenie potencjalne dla życia, zdrowia i mienia. Trzeba zatem ustalić wartości i cele jakim służy stwierdzenie ustawodawcy zawarte w art. 83 ust. 3 u.o.p. w myśl którego : "Zgoda właściciela nieruchomości, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nie jest wymagana także w przypadku wniosku złożonego przez użytkownika wieczystego lub posiadacza nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, niebędących podmiotem, o którym mowa w ust. 2". Jednocześnie kontrolowany organ korzystając ze swoich ww. kompetencji w zakresie prowadzonego postępowania wyjaśnianego powinien ustalić obwody pnia przedmiotowych drzew tj. konkretnie akacji na wysokości 5 cm, gdyż ta okoliczność jest istotna prawnie dla treści art. 83f ust. 4 pkt 2; art. 83f ust. 6 pkt 1 – pkt 2 u.o.p.; a także stan przedmiotowych drzew pod kątem zgłaszanego przez skarżącego zagrożenia mienia, zdrowia i życia. Z akt sprawy, treści kontrolowanych decyzji i protokołu oględzin wynika, że zostały ustalone obwody pnia drzew gatunku akacja o obwodach pnia 180, 140 mierzonego na wysokości 130 cm. Skarżący we wniosku zgłoszeniowym wskazuje takie obwody na wysokości 5 cm. Sprawa ta powinna być jednoznacznie skontrolowana i udokumentowana. Kontrolowany organ powinien się skupić także na precyzyjnym wskazywaniu prawnej podstawy swojego działania. Organ w sentencji wpisał jako jedną z podstaw art. 83 ust. 1 pkt 3a u.o.p., natomiast takiego przepisu brak. Z kolei w uzasadnieniu art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. i ten przepis miał też zostać m.in. powołany w sentencji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien kierować się powyższą oceną i stanowiskiem Sądu. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.