Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 141/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 19;  art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
article: art. 5 ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 1518
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a)
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: organ II instancji, Kolegium), działając na podstawie art. 138 § 1 punkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "k.p.a."), utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy L. przez p.o. Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. (dalej: organ I instancji) z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego dla A. S. na okres świadczeniowy 2016/2017.

Decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego i prawnego:

R. S. (dalej: skarżąca, strona) w dniu 27 czerwca 2016 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na osobę uprawnioną A. S. na okres świadczeniowy 2016/2017.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. organ I instancji odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego. Na skutek odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] października 2016 r. Kolegium uchyliło ww. decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia.

Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. organ I instancji działając

na podstawie art. 104 i art. 107 k.p.a. oraz art. 2, art. 4, art. 5, art. 7, art. 10, art. 13, art. 27 ust. 3, art. 28, art. 48 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa

w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz. 195 ze zm.; dalej: "u.p.p.w.d."), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r.

w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz.U. z 2016 r. poz. 214), art. 3 pkt 1, 2 i 2a ustawy o świadczenia rodzinnych (Dz.U.

z 2016 r., poz. 1518 ze zm.; dalej: "u.ś.r.") odmówił skarżącej świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2016/2017 na osobę uprawnioną A. S..

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że powodem odmowy było przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego wynoszącego 800 zł. Dochód na osobę w rodzinie do 30 czerwca 2016 r. wyniósł bowiem [...] zł, natomiast od 1 lipca 2016 r. - [...] zł. Zwrócił też uwagę na rozbieżności w rozumieniu znaczenia "utraty dochodu" w decyzjach SKO w R., to jest z [...] lipca 2016 r. dotyczącej przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, gdzie wskazano, że w przypadku skarżącej nie zachodzi utrata dochodu uzyskanego w 2014 r., ponieważ w ciągu całego roku kalendarzowego storna pozostawała w stosunku pracy, bez żadnej przerwy

w zatrudnieniu. Zmiana dotyczyła jedynie charakteru umowy zawartej z SPZZOZ

|w L.. Natomiast w decyzji tegoż organu z dnia [...] października 2016 r. dotyczącej prawa do świadczenia wychowawczego stwierdzono, że niekwestionowanym jest utratą dochodu otrzymanego w 2014 r. z tytułu umowy zlecenia w SPZZOZ w L.

z powodu upływu czasu na który umowa została zawarta i nie ma znaczenia, że już od 1 lipca 2014 r. strona została zatrudniona na podstawie umowy o pracę u tego samego pracodawcy i nie było przerwy w zatrudnieniu. Organ uznał więc, że analogicznie należy postąpić z umowami o pracę, które dołączone zostały do wniosku. Przedstawiając stosowne wyliczenia organ I instancji ustalił więc, że dochód na osobę w rodzinie

w 2014 r. wyniósł [...] zł, natomiast po utracie z dniem [...] czerwca 2016 r. zatrudnienia na podstawie umowy o pracę z dnia [...] lipca 2014 r. i uzyskaniu dochodu

ze stosunku pracy na podstawie umowy o pracę z dnia [...] czerwca 2016 r. zawartej na czas nieokreślony, dochód na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł. Nie zostało więc spełnione kryterium dochodowe do przyznania świadczenia wychowawczego wynoszące 800 zł

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca podnosząc, że za rok 2016 r. otrzymała tylko dochód za miesiąc sierpień. Natomiast z gospodarstwa rolnego nie ma przychodu, bo użytkuje dzierżawca. Ponadto w 2016 r. tylko za styczeń otrzymała alimenty – [...] zł, a od lutego do chwili obecnej alimentów nie otrzymuje. Od [...] lipca 2014 r. do [...] lipca 2016 r. pracowała na umowę na czas określony. Odwołująca dołączyła do odwołania kserokopie: umowy dzierżawy gruntów rolnych z dnia [...].01.2016 r., pisma notariusza z dnia 5.09.2016 r. oraz dwóch pism złożonych w Kancelarii Komorniczej w L..

Kolegium, wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia

[...] grudnia 2016 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Uzasadniając przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Przytoczyło brzmienie art. 4 ust. 2 i 3, art. 5 ust. 1 i ust. 3, art. 48 ust. 1 i 2 u.p.p.w.d oraz art. 3 pkt 1 lit. a) i lit. c) u.ś.r. Wyjaśniło, iż skarżąca (rozwiedziona) w dniu

27 czerwca 2016r. złożyła w organie I instancji wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna A. S. (ur.[...].03.2003 r.) jako na pierwsze dziecko. We wniosku wskazała, że rodzina składa się z 2 osób (skarżącej i jej syna).

Nadto z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z [...] czerwca 2016 r. wynika, że skarżąca w 2014 r. osiągnęła dochód podlegający opodatkowaniu

w wysokości [...] zł, podatek należny wyniósł – [...] zł, składki na ubezpieczenie społeczne wyniosły – [...] zł; Składki na ubezpieczenie zdrowotne (wg PIT-11) wyniosły natomiast – [...] zł. Powyższy dochód pochodził z tytułu zatrudnienia skarżącej w Samodzielnym Publicznym Zespole Zakładów Opieki Zdrowotnej w L.: do dnia [...].06.2014 r. na podstawie umowy zlecenia (wg PIT-11 dochód wyniósł [...] zł) oraz od [...].07.2014 r. na podstawie umowy o pracę zawartej na okres

od [...].07.2014 r. do [...].06.2016 r. (wg PIT-11 dochód wyniósł [...] zł). Dochód netto wyniósł więc [...] zł ([...] zł minus [...] zł składka na ubezpieczenie społeczne minus [...] zł składka na ubezpieczenie zdrowotne). Odliczeniu nie podlegał podatek od powyższych dochodów, który wyniósł [...] zł.

Kolegium, nie podzielając stanowiska składu orzekającego wyrażonego w decyzji [...], stwierdziło, że w przypadku skarżącej nie miała miejsca utrata dochodu z powyższych tytułów. Strona pozostawała w zatrudnieniu, bez żadnej przerwy u tego samego pracodawcy i pozostaje nadal (ostatnia umowa o pracę zawarta została bowiem [... czerwca 2016 r. na kolejny okres od [...] lipca 2016r. na czas nieokreślony).

Organ II instancji uznał, iż dochodem skarżącej w 2014 r. były także alimenty

w kwocie [...] zł, a także dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych, co stanowi [...] ha przeliczeniowych. Dochody z powyższych tytułów,

w świetle art. 3 u.ś.r. podlegały uwzględnieniu.

Następnie Kolegium przytoczyło art. 7 ust. 5 u.p.p.w.d., zgodnie z którym

w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa GUS na podstawie art.18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. Z 2013 r. poz.1381,

z 2014 r. poz.40 oraz z 2015 r. poz.1045).

Według Obwieszczenia Prezesa GUS z 23.09.2015 r. (M.P. z 2015 r. poz.861) przeciętny dochód w indywidualnych gospodarstwach rolnych w 2014r. wynosił 2.506 zł. A zatem dochód z gospodarstwa rolnego w 2014 r. wyniósł więc [...] zł ([...] ha przeliczeniowych x 2.506 zł).

Łączny dochód skarżącej w 2014 r. Kolegium ustaliło na kwotę [...] zł ([...] zł + [...] zł + [...] zł), miesięczny – [...] zł, zaś na osobę

w rodzinie (2 osoby) – [...] zł. Wywiodło, że z powodu niespełnienia kryterium dochodowego wynoszącego 800 zł na osobę w rodzinie, świadczenie wychowawcze nie może być skarżącej przyznane.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium powołując się na brzmienie art. 7 ust. 6 u.p.p.w.d. wyjaśniło, iż dochody z gospodarstwa rolnego nie mogą być wyłączone z dochodu rodziny. Wskazało, iż przepis powyższy wyczerpuje zakres wyłączeń, jakie dopuścił ustawodawca w stosunku do zasady przyjętej w art. 7 ust. 5 u.p.p.w.d. Tak więc jedynie w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w art. 7 ust. 6 u.p.p.w.d., przeniesienie gospodarstwa rolnego z właściciela na posiadacza zależnego powoduje, że właściciel nie utrzymuje się z tego gospodarstwa w rozumieniu art. 7 ust. 5 u.p.p.w.d. Zauważyło, iż z załączonej do odwołania umowy dzierżawy sporządzonej

w dniu 1.01.2016 r. wynika, że skarżąca wydzierżawiła L. K. grunty rolne

o pow.[...]ha (nr [...]) i [...] ha (nr [...]) na okres 15 miesięcy, to jest od [...].01.2016 r.

do [...].03.2017 r. Umowa ta nie została jednak zawarta w trybie przepisów ustawy

o ubezpieczeniu społecznym rolników, czy też w trybie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej.

Kolegium podniosło, iż przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.

o ubezpieczeniu społecznym rolników (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 277 ze zm.) wprowadzają zasadę, że na podstawie jej przepisów wydzierżawienie gruntów rolnych odnosi się tylko do sytuacji zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej przez emeryta lub rencistę w sytuacji, gdy wydzierżawi swoje gospodarstwo rolne osobie niebędącej jej małżonkiem, zstępnym lub pasierbem oraz nie pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym na okres co najmniej 10 lat i umowa dzierżawy zostanie zawarta w formie pisemnej, a także zgłoszona do ewidencji gruntów

i budynków (art. 28 ust.4 pkt 1 tej ustawy). W niniejszej sprawie skarżąca nie wydzierżawiła gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. W tej sytuacji nie wystąpił przypadek określony w przywołanym wyżej art. 7 ust. 6 pkt 2 u.p.p.w.d. i dlatego brak jest podstaw do wyłączenia dochodów z gospodarstwa rolnego. W ocenie Kolegium bez znaczenia pozostaje fakt,

iż gospodarstwa tego skarżąca nie użytkuje i nie ma z tego tytułu przychodu.

O wyłączeniu dochodów z posiadanego gospodarstwa rolnego przesądza bowiem jedynie wydzierżawienie gospodarstwa rolnego w rozumieniu cytowanego wyżej art.7 ust. 6 u.p.p.w.d.

Jednocześnie Kolegium wskazało, iż zmniejszenie dochodu z tytułu alimentów

po roku 2014 nie jest utratą dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016 r. wywiodła skarżąca, nie zgadzając się

z wydanym rozstrzygnięciem. Przedstawiła swoje warianty wyliczenia dochodów uzyskanych w 2014 r., które nie przekraczały ustawowego kryterium dochodowego. Wniosła o uchylenie wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć, wskazując

na rozbieżności w decyzjach Kolegium.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest zasadna.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest niesporny i znajduje odzwierciedlenie

w dokumentach zgromadzonych w aktach.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy

z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 ze zm.) oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 u.p.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Z kolei ust. 3 ww. art. 5 stanowi, iż świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny

w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł.

Kwestią sporną w kontrolowanej przez Sąd sprawie jest to, czy podpisanie przez skarżącą z tym samym pracodawcą w dniu [...] lipca 2014 r. umowy o pracę, wiąże się

|z uznanie dochodu otrzymanego w 2014 r. z tytułu umowy zlecania za utracony.

Ze znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów, w tym

z zaświadczeń z dnia 3 listopada 2016 r. wynika m.in., że skarżąca była zatrudniony

w Samodzielnym Publicznym Zespole Zakładów Opieki Zdrowotnej w L. na: umowę zlecenie na stanowisku sprzątaczki od [...].11.2012 r. do [...].06.2014 r.

(z wynagrodzeniem [...] zł brutto za godzinę) oraz na umowę o pracę na ww. stanowisku od [...].07.2014 r. do [...] czerwca 2016 r. (na czas określony z uposażeniem zasadniczym w kwocie [...] zł) oraz od [...].07.2016 r. do nadal (na czas nieokreślony z uposażeniem zasadniczym w kwocie [...] zł).

W ocenie Sądu, skoro z § 1 aneksu do umowy zlecenie z dnia [...] kwietnia 2014 r. wynika, iż termin wykonywania prac strony ustalają na okres od dnia [...] lutego 2014 r. do [...] czerwca 2014 r., to fakt ten należało potraktować jako "utratę zatrudnienia"

w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. c u.p.p.w.d. Z kolei zawartą dnia 1 lipca 2014 r. umowę

o pracę należało potraktować jako podstawę uzyskania nowego dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 20 lit. c u.p.p.w.d. Organy dokonały więc błędnej wykładni powołanych przepisów co spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji

oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w zakresie wskazanym w sentencji wyroku.

Przywołany wyżej art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d. za dochód utracony uznaje utratę dochodu spowodowaną min. "utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" (art. 2 pkt 19 lit. c). "Zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" zdefiniowane zostały natomiast art. 2 pkt 21 tej ustawy jako "wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Sąd zauważa, że ani ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, ani ustawa o świadczeniach rodzinnych, do której odsyła art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. w zakresie określenia pojęcia "dochodu", nie definiują ogólnego określenia "utrata zatrudnienia" lub "uzyskanie zatrudnienia" (oraz odpowiednio: utraty i uzyskania innej pracy zarobkowej). W konsekwencji w ustawach tych brak jest wyraźnych wskazań czy kontynuowanie

(z przerwami lub nieprzerwanie; u tego samego pracodawcy lub u innych pracodawców; na tym samym stanowisku lub z innym zakresem obowiązków) pracy zarobkowej

(jako takiej) skutkować będzie zmianą sposobu obliczania dochodu rodziny.

Zdaniem Sądu, to niewątpliwy brak precyzji ustawodawcy w tworzeniu prawa (ustanawianiu ustaw) spowodował, że niektóre składy sędziowskie przyjęły, że nawet tylko zmiana warunków płacowych trwającej umowy będzie odpowiednio utratą

lub uzyskaniem zatrudnienia, jak np. stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 759/12, czy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Go 1079/16 i powołane tam orzecznictwo (dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W wymienionych wyżej wyrokach sądy kierowały

się celem przepisów – mających służyć finansową pomocą rodzinie. W rezultacie więc nawet wypowiedzenie zmieniające, przy trwającym nadal tym samym stosunku prawnym, uznane zostało za "utratę dochodu". Jak wskazywał to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt

III SA/Kr 1469/16: "(...) zasiłki rodzinne są elementem systemu pomocy społecznej - ustawodawcy przysługuje więc w tym zakresie znaczna swoboda w wyborze form pomocy przyznawanej rodzinom znajdującym się w potrzebie (por. wyrok TK z dnia

19 kwietnia 2011 r., P 41/09, cytowane orzeczenia TK dostępne: www.ipo.trybunal.gov.pl). Jednocześnie jednak Trybunał Konstytucyjny orzekając

w przedmiocie zgodności poszczególnych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych z Konstytucją podkreśla, że wynik wykładni celowościowej przepisów tejże ustawy w większym stopniu realizuje prawo wyrażone w art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji (prawo rodziny do pomocy ze strony państwa), co jest akceptowane

w orzecznictwie sądów administracyjnych. W konsekwencji, jak dodaje Trybunał Konstytucyjny, a co jest istotne, niezaprzeczalnym celem ustawy jest realizacja polityki społecznej, uwzględniającej dobro rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji. Każdy

z przepisów znajdujących się w tym akcie prawnym musi więc pozostawać w zgodzie

z jego celem (por. wyrok TK z dnia 22 listopada 2016 r., SK 2/16)".

Generalnie, nawet w wyrokach nie podzielających tak daleko idącej wykładni, sądy przyjmują, że gdy z osobą wnioskującą o przyznanie świadczenia rozwiązany zostanie stosunek pracy lub zostanie rozwiązana inna z umów, na podstawie których jest świadczona praca, czyli w sytuacji, gdy osoba ta utraci jedno ze źródeł dochodu mające umocowanie w określonym stosunku prawnym, to wówczas może odliczyć dochód utracony (np. stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1047/11 i w powołanym tam orzecznictwie, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1368/16, czy w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 468/14).

Sąd zwraca również uwagę na kierunek interpretacji określenia "utraconego dochodu" wynikający z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt P 45/08. Trybunał stwierdził niezgodność z art. 92 ust. 1 Konstytucji (wymagającym wydawania rozporządzeń wykonawczych na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego) § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej

z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach

o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881) w zakresie, w jakim przepis ten wyłączył możliwość pomniejszenia dochodu rodziny w trybie art. 5 ust. 4 ustawy

o świadczeniach rodzinnych o dochód utracony, o jakim mowa w art. 3 pkt 23 ustawy,

w części nieznajdującej pokrycia w innym dochodzie uzyskanym w tym samym roku kalendarzowym i nieutraconym do dnia zgłoszenia wniosku o zasiłek. Spór dotyczył odmowy pomniejszenia dochodu ("utrata dochodu") rodziny z tytułu rozwiązanej umowy o pracę bez wypowiedzenia (żony), ponieważ jeszcze w tym samym roku żona wnioskodawcy uzyskała inny dochód (zasiłek dla bezrobotnych) i - zdaniem organów powołujących się na wymieniony wyżej przepis wykonawczy - nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek rodzinny. Stwierdzając niekonstytucyjność przepisów wykonawczych, które w istocie zmieniły sytuację prawną osoby ubiegającej się o zasiłek rodzinny na niekorzyść w stosunku do uregulowania przyjętego w art. 5 ust. 4 ustawy, Trybunał podkreślił, że ustawodawca uzależnił - co do zasady - prawo do pomniejszenia dochodu rodziny od samego faktu utraty dochodu przez któregoś z jej członków – niezależnie od tego, kiedy owa utrata nastąpiła i w jakim terminie nastąpiło ewentualne uzyskanie innego dochodu. Zacytował przy tym pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt

I OSK 1449/06: "Jeżeli przesłanką przyznania określonego świadczenia jest wysokość dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, to nie można wysokości tego dochodu ustalać nie uwzględniając wysokości rzeczywistej tego dochodu". Zdaniem Trybunału wprowadzone w ustawie o świadczeniach rodzinnych zasady uwzględniania utraty dochodów przy ustalaniu wysokości dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę służyły bowiem przede wszystkim ustaleniu rzeczywistej wysokości tego dochodu.

W oparciu o powyżej przytoczone poglądy sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego, orzekający w niniejszej sprawie Sąd przyjął więc, że skoro zasadniczym celem ustawy jest obliczenie dochodu rodziny w celu ustalenia prawa

do świadczeń – w sposób maksymalnie odpowiadający aktualnej (w dacie pobierania świadczeń) sytuacji finansowej - to systemowo każda umowa o pracę powinna być traktowana jako odrębne źródło dochodu, a tym samym zakończenie wykonywania pracy na podstawie jednej umowy i rozpoczęcie następnej skutkować będzie uznaniem, że nastąpiła "utrata zatrudnienia" z tytułu zakończonej umowy oraz "uzyskanie zatrudnienia" na podstawie następnej z umów.

Za takim systemowym rozumieniem przepisów przemawia konstrukcja sposobu obliczania dochodu rodziny w celu ustalenia prawa do świadczeń. Zgodnie bowiem

z art. 2 pkt 4 u.p.p.w.d. podstawą wyliczenia dochodu rodziny jest suma dochodów członków rodziny, przy czym dochód członka rodziny rozumiany jest (według art. 1 pkt 2 tej ustawy) jako przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3, który zawiera dodatkowe mechanizmy korygujące realne dochody rodziny wprowadzając "utratę" i "uzyskanie" dochodu odwołujące się do zdarzeń mających wpływ na status finansowy rodziny w okresie pobierania świadczenia.

Sąd zauważa, że obowiązujące obecnie przepisy ustawy o pomocy państwa

w wychowaniu dzieci, a także ustawy o świadczeniach rodzinnych nie sumują kolejnych umów o pracę i nie nakazują traktować je jako jednego, trwającego nadal zatrudnienia.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy obliczą dochód rodziny skarżącej z uwzględnieniem stanowiska Sądu, przyjmując, że dochód z tytułu umowy zlecenia skarżąca utraciła z dniem 30.06.2014 r., ponieważ strona "utraciła zatrudnienie" w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. c) u.p.p.w.d., gdyż nastąpił upływ czasu

na który umowa zlecenie została zawarta. Z kolei zawiązanie umowy o pracę rozpoczętej 1 lipca 2014 r. oznacza "uzyskanie zatrudnienia" w rozumieniu art. 2 pkt 20 lit. c) u.p.p.w.d.

Mając powyższe na względzie Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji

w zakresie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego dla A. S. na okres świadczeniowy 2016/2017.