Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 631/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 56
journal: Dz.U. 2015 poz 858
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - tekst jedn.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Renata Czeluśniak Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2016 r. sprawy ze skargi R. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma A na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 21 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 21 marca 2016 r. nr, [...] po rozpatrzeniu odwołania R. A. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r., znak: [...], którą określono R. A. do zapłaty kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 122.731 złotych z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2011r do procedury celnej dopuszczenia do obrotu według dokumentu SAD OGL [...].

W dniu [...] 2011 r. Oddział Celny przyjął zgłoszenie celne SAD OGL [...], dokonane przez Firmę A R. A. dotyczące między innymi objęcia procedurą celną dopuszczenia do obrotu towaru w pozycji:

-1 SAD opisanego w polu 31 SAD jako "KURTKI DAMSKIE Z WŁÓKIEN CHEMICZNYCH, TKANINA POZ. 1 NA FAKT. 29382 NAR (ilość sztuk), P A 140 BRAK Kontenery: [...]",

- 2 SAD opisanego w polu 31 SAD jako "KURTKI MĘSKIE Z WŁÓKIEN CHEMICZNYCH, TKANINA POZ.2 NA FAKT. 960 NAR (ilość sztuk), PA 24 BRAK Kontenery: [...]",

- 8 SAD opisanego w polu 31 SAD jako "PŁASZCZE DAMSKIE Z WŁÓKIEN CHEMICZNYCH, TKANINA POZ.9 NA FAKT. 1800 NAR (ilość sztuk), PA 30 BRAK Kontenery: [...]".

Towar został zgłoszony na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 30.12.2010 r., opiewającej na kwotę 11.170,43 USD. Faktura ta została wystawiona przez firmę W z N (Cypr), będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B z Chin. Do zgłoszenia celnego dołączono także fakturę nr [...] z 01.12.2010 r. wystawioną przez w/w chiński podmiot na W z N, opiewającą na kwotę 10.860,84 USD, zawierającą w sobie koszty transportu, zgodnie ze wskazanymi w tym dokumencie warunkami dostawy CIF HAMBURG.

Naczelnik Urzędu Celnego przeprowadził kontrolę (protokół kontroli z dnia 20 listopada 2014 r. nr [...]) w zakresie prawidłowości obrotu towarowego z krajami trzecimi w zakresie wartości celnej importowanych towarów za okres od czasu od 1.01.2011 do 31.01.2012 r. rozszerzonym w części dotyczącej okresu kontroli do przedziału czasu od 01.01.2010 r. do 31.01.2012 r. w związku z poleceniem Prokuratury Okręgowej z dnia 19 października 2012 r. w sprawie nr [...] (p).

Po kontroli Naczelnik Urzędu Celnego wydał postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania celnego zmierzającego do weryfikacji ww. zgłoszenia celnego. W związku z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 5 maja 2015 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie izb celnych i urzędów celnych oraz określającego ich siedziby, przekazano akta sprawy do Urzędu Celnego Naczelnik Urzędu Celnego wydał w dniu [...] 2015 r. decyzję, którą określił kwotę należności wynikających z długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 122.731,00 zł, powiadomił o jej retrospektywnym zaksięgowaniu, poinformował o obowiązku zapłaty odsetek, określił jako dłużnika R. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma A. Wartość celna towarów została ustalona na podstawie art. 30 ust.2 lit. b Wspólnotowego Kodeksu Celnego tj. metodą wartości transakcyjnej towarów podobnych.

R. A. złożył odwołanie od w/w decyzji, wnosząc na zasadzie art. 222 w związku z art.233 § 1 Ordynacji podatkowej, w związku z art.73 ust.1 Prawa celnego, o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Zarzucił decyzji rażące naruszenie przepisów postępowania, mających istotne znaczenie dla treści przedmiotowej decyzji, a w szczególności:

1/ art. 56 ustawy- Prawo celne w zw. z art. 221. ust. 3. i 4. rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez wydanie przedmiotowej decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz dowolnym przyjęciu, iż dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego bez wskazania opisu rzekomego czynu zabronionego w wyniku którego ww. dług celny miałby powstać, subsumcji prowadzącej do przyjęcia, iż ww. czyn stanowi przestępstwo, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego długu przez organ celnego,

2/ Art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz art. 23 ust. 3. ustawy- Prawo celne, poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości celnej towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] 2011r. SAD nr [...]) w oparciu wydruki z chińskiej administracji, dotyczące innych towarów objętych innymi zgłoszeniami celnymi, podczas gdy skarżący przedłożył szereg dokumentów właściwych dla poparcia zadeklarowanej wartości celnej przedmiotów objętych zgłoszeniem celnym,

3/ Art. 30. ust. 2 lit b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż towary importowane przez skarżącego, których wartość "transakcyjna" została całkowicie błędnie ustalona w oparciu o wydruki z administracji chińskiej są towarami podobnymi w rozumieniu art. 142 ust. 1 lit d) Rozporządzenia Komisji (Ewg) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (Ewg) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny.

Dyrektor Izby Celnej, po analizie akt sprawy oraz rozpatrzeniu zarzutów odwołania stwierdził, iż zgodnie z art. 29 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 181a RWKC, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Jeżeli organy celne mają wątpliwości określone w ust. 1 mogą zażądać, zgodnie z art. 178 ust.4 przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organ celne powinny przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadomić daną osobę na piśmie, o ile o to się zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnić jej odpowiednią możliwość uzyskania odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz z uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie. Podkreślić więc należy, że przepis art.181a RWKC stanowi wyjątek od zasady, że wartość celna ustalana jest tzw. metodą wartości transakcyjnej i w oparciu o dokumenty związane ściśle z zakupem towaru.

Naczelnik Urzędu Celnego mając na uwadze treść art. 181a RWKC w związku z uzasadnionymi wątpliwościami czy zadeklarowana wartość celna stanowi faktycznie zapłaconą sumę określoną w art. 29 WKC zakwestionował wartość transakcyjną podaną przez zgłaszającego.

Przesłankami do wszczęcia postępowania przez Naczelnika Urzędu Celnego były ustalenia zawarte w protokole kontroli przeprowadzonej u Strony, o których mowa poniżej. Z treści postanowienia o wszczęciu wynika, że pojawiły się nowe okoliczności, które w ocenie organu celnego pierwszej instancji stanowią podstawę do przeprowadzenia postępowania zmierzającego do weryfikacji ww. zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej sprowadzonego towaru. Organ odwoławczy podkreśla, że jakiekolwiek wyliczenia zawarte w protokole kontroli nie stanowiły podstawy do zakwestionowania deklarowanej wartości celnej przedmiotowych towarów.

Jedną z podstaw uzasadnionych wątpliwości co do towarów z poz. 1 oraz poz. 2 zgłoszenia celnego: [...] z dnia [...] 2011 r., o których mowa w art. 181 a RWKC były informacje przekazane przez chińskie władze celne, uzyskane w ramach międzynarodowej pomocy prawne, wskazujące na wielokrotne zaniżenie wartości celnych importowanych towarów przez R. A. Wyniki (skalę zaniżenia) przedstawiono w formie tabelarycznie na stronie 7 decyzji pierwszoinstnacyjnej. Następnie, organ celny pozyskał informacje z EUROSTATU na temat średniej ceny jednostkowej towarów o kodzie CN 6202 93 00 (poz. 1 ww. zgłoszenia celnego) sprowadzonych z Chin w okresie od października 2010 roku do kwietnia 2011 roku (zgłoszenie celne jest z dn. [...] 2011 r.) do państw członkowskich Unii Europejskiej. Średnia cena wahała się od 7,40 do 11,30 EUR/szt. (tj. ok. od 29 do 45 zł). Natomiast cena za sztukę towaru zgłoszonego przez Stronę w rozpatrywanej sprawie kształtowała się na poziomie 0,101 USD (ok. 0,31 zł). Odnośnie towarów o kodzie CN 6201 93 00 (poz. 2 ww. zgłoszenia celnego), organ celny ustalił na podstawie informacji z EUROSTATU, że średnia cena jednostkowa tych towarów sprowadzonych z Chin w okresie od października 2010 r. do kwietnia 2011 r. do państw członkowskich Unii Europejskiej. Średnia cena wahała się od 8,65 do 11,64 EUR/szt. (tj. ok. od 34 do 46 zł). Natomiast cena za sztukę towaru zgłoszonego przez stronę w rozpatrywanej sprawie kształtowała się na poziomie 0,21 USD (ok. 0,39 zł). Odnośnie towarów o kodzie CN 6202 13 10 (poz. 8 ww. zgłoszenia celnego) organ celny ustalił na podstawie informacji z EUROSTATU, że średnia cena jednostkowa tych towarów sprowadzonych z Chin w okresie od października 2010 r. do kwietnia 2011 r. do państw członkowskich Unii Europejskiej. Średnia cena wahała się od 7,77 do 11,67 EUR/szt (tj. ok. od 31 do 46 zł). Natomiast cena za sztukę towaru zgłoszonego przez stronę w rozpatrywanej sprawie kształtowała się na poziomie 0,21 USD (ok. 0,64 zł).

W związku z przeprowadzoną kontrolą postimportową, zwrócono się do właściwych organów Chińskiej Republiki Ludowej z wnioskami o weryfikacje faktur dołączonych do zgłoszeń celnych dokonywanych przez stronę. Wnioski do władz chińskich zostały przekazane w ramach współpracy celnej przewidzianej w Umowie między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz.Urz. UE L 375 z 23.12.2004). Informacje pozyskane od władz chińskich posłużyły do ustalenia najbardziej wiarygodnych cen porównawczych. Analiza dotyczyła okoliczności importu spodni damskich oraz kurtek damskich z włókien chemicznych (tkanina), na podstawie otrzymanych, niżej wymienionych, dokumentów.

Towar objęty chińską deklaracją wywozową deklaracją o numerze: [...] (dot. zgłoszenia celnego OGL [...] poz. 1 z dn. [...] 2011 r.): ilość sztuk: 5400. Faktura nr [...] z dnia [...] 2011 r., z której wynika, że towar był drugiej jakości. Faktura nr [...] z dnia 2 marca 2011 r. Cena kurtki damskiej zadeklarowana przez zgłaszającego wynosiła 0, 86 USD. Deklaracja eksportowa" cena jednej kurtki męskiej wynosiła 10,5 USD na warunkach FOB.

Natomiast w niniejszej sprawie zadeklarowano 29.382 szt. kurtek damskich o wartości 2.967.58 USD. W związku z faktem, że towar zgłoszono na warunkach CIF Hamburg, od wartości transakcyjnej odjęto średnią cenę frachtu morskiego, rozbitą proporcjonalnie do wagi netto towaru 826,09 USD). Otrzymana w ten sposób wartość 2.141.49 USD stanowi wartość towaru przy założeniu realizacji transakcji na warunkach FOB. Porównując powyższe dane do zgłoszenia celnego w rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, że okoliczności importu są podobne lub jednakowe. W związku z powyższym organ pierwszej instancji był uprawniony do porównania danych otrzymanych od chińskich władz celnych do zadeklarowanej przez stronę wartości celnej.

Łączna wartość towaru w USD na warunkach FOB: Zgłoszenie celne [...] wg deklaracji chińskiej: 56.700,00 USD. Natomiast zadeklarowana przez importera wartość celna w zgłoszeniu celnym [...] dla towaru w poz. 1 na warunkach FOB wyniosła: 2.141,49 USD.

Towar objęty chińską deklaracją wywozową o numerze [...] (dot. zgłoszenia celnego OGL [...] poz. 2 z dnia [...] 2011 r.): ilość sztuk: 7500, kod CN: 6201 93 90. Faktura nr [...] z dnia 4 lutego 2011 r., z której wynika, że towar był drugiej jakości. Faktura nr [...] z dnia 2 marca 2011 r. Cena kurtki męskiej zadeklarowana przez zgłaszającego wynosiła 0,86 USD. Deklaracja eksportowa: cena jednej kurtki damskiej wynosiła 11,00 USD na warunkach FOB. Natomiast w niniejszej sprawie zadeklarowana 960 sztuk kurtek męskich o wartości 124,80 USD. W związku z faktem, że towar zgłoszono na warunkach CIF Hamburg, od wartości transakcyjnej odjęto średnią cenę frachtu morskiego, rozbitą proporcjonalnie do wagi netto towaru 61,72 USD. Otrzymana w ten sposób wartość 63,08 USD stanowi wartość towaru przy założeniu realizacji transakcji na warunkach FOB. Porównując powyższe dane do zgłoszenia celnego w rozpatrywanej sprawie organ stwierdził, że okoliczności importu są podobne lub jednakowe. W związku z powyższym organ pierwszej instancji był uprawniony do porównania danych otrzymanych od chińskich władz celnych do zadeklarowanej przez stronę wartości celnej. Łączna wartość towaru w USD na warunkach FOB: zgłoszenie celne [...] według deklaracji chińskiej: 82.500,00 USD. Natomiast zadeklarowana przez importera wartość celna w zgłoszeniu celnym [...] dla towaru w poz. 2 na warunkach FOB wyniosła: 63,08 USD.

Towar objęty chińską deklaracją wywozową deklaracją o numerze [...] (dot. zgłoszenia celnego OGL [...] poz. 1 z dnia [...] 2011 r.). Ilość sztuk 8.309, waga netto: 7,020 kg, kod CN: 6210 50 00. Faktura nr [...] z dnia 1 lutego 2011 r. z której wynika, że towar był drugiej jakości. Faktura nr [...] z dnia 2 marca 2011 r. Cena płaszcza damskiego zadeklarowana przez zgłaszającego wynosiła 0,50 USD. Deklaracja eksportowa: cena jednego płaszcza damskiego wynosiła 11,50 USG na warunkach FOB. Natomiast w niniejszej sprawie zadeklarowano 1.800 szt. płaszczy damskich o wartości 378,00 USD. W związku z faktem, że towar zgłoszono na warunkach CIF Hamburg od wartości transakcyjnej odjęto średnią cenę frachtu morskiego rozbita proporcjonalnie do wagi netto towaru 111,38 USD. Otrzymana w ten sposób wartość 266,62 USD stanowi wartość towaru przy założeniu realizacji transakcji na warunkach FOB. Porównując powyższe dane do zgłoszenia celnego w rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, że okoliczności importu są podobne lub jednakowe. W związku z powyższym organ pierwszej instancji był uprawniony do porównania danych otrzymanych od chińskich władz celnych do zadeklarowanej przez stronę wartości celnej. Łączna wartość towaru w USD na warunkach FOB: zgłoszenie celne [...] wg deklaracji chińskiej 95.553,50 USD. Natomiast zadeklarowana przez importera wartość celna w zgłoszeniu celnym [...] dla towaru w poz. 8 na warunkach FOB wyniosła: 266,62 USD.

Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż wątpliwości Naczelnika Urzędu Celnego były uzasadnione, a więc zaistniały przesłanki określone w art. 181a RWKC, pozwalające nie ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.

Kolejnym zarzutem podnoszonym przez stronę jest nieuprawnione zastosowanie metody ustalenia wartości celnej towarów w oparciu o wartość transakcyjną towarów podobnych w rozumieniu art. 30 ust.2 lit b) WKC. W odwołaniu podniesiono, że "zauważyć należy, iż pomimo określenia pewnego przedmiotu kurtką może on posiadać niezliczoną liczbę cech szczególnych powodujących, iż nie będzie podobny do innej rzeczy, której można przydać miano kurtki. Na charakter przedmiotu- a co za tym idzie i jego cenę- wpływa wiele czynników takich jak skład surowcowy, parametry techniczne, rodzaj tworzywa z którego został wykonany, faktura, kolor, wzór, zdobienia, wymiar, etc. "W przedmiotowym stanie faktycznym, organ I-ej instancji dokonał ustalenia wartości celnej towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia 4 stycznia 2011 r., nie w oparciu o wartość transakcyjną towarów podobnych, a o wartość celną wątpliwego dowodowo, jednakże według organu celnego w pełni wartościowego "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" pochodzącego od organu administracji Chińskiej Republiki Ludowej określającej wartość celną zgłoszonego towaru na kwotę około dwukrotnie wyższą od zadeklarowanej i udokumentowanej przez skarżącego, który i w przedmiotowej sprawie ma stanowić dowód na zaniżanie przez skarżącego wartości transakcyjnej towarów objętych zgłoszeniem celnym z dnia 21 stycznia 2011 r. "

Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że art. 30 ust. 1 WKC stanowi, że jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29, ustala sieją stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ustępu 2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, z wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego; to jest tylko wtedy, gdy taka wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie konkretnej litery, to znaczy, że mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem. Natomiast zgodnie z ust. 2 lit. b ww. przepisu wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Z kolei: Zgodnie z art. 142 ust. 1 lit. d) RWKC "towary podobne" oznaczają towary wyprodukowane w tym samym kraju, które nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy i podobny skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo zamiennymi; jakość towarów, ich renoma i posiadanie znaku handlowego zaliczają się do czynników, które należy uwzględniać przy ustalaniu, czy towary są podobne. Natomiast art. 151 ust. 1 RWKC stanowi, że: "w celu stosowania art. 30 ust. 2 lit b) Kodeksu (wartość transakcyjna towarów podobnych), wartość celna ustalana jest w odniesieniu do wartości transakcyjnej towarów podobnych, sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i w zasadzie w takich samych ilościach, co towary, dla których określana jest wartość celna. W przypadku, gdy nie stwierdzono tego rodzaju sprzedaży, przyjmuje się wartość transakcyjną towarów podobnych, sprzedawanych na innym poziomie handlu i/lub w innych ilościach, skorygowaną o różnice wynikające z poziomu handlu i/lub ilością, pod warunkiem, że tego rodzaju korekta może być dokonana na podstawie przedłożonych dowodów, jednoznacznie potwierdzających zasadność i prawidłowość korekty, niezależnie od tego czy taka korekta prowadzi do zwiększenia czy też zmniejszenia wartości".

W myśl art. 151 ust. 3 RWKC, jeżeli, stosując przepisy niniejszego artykułu, stwierdzono istnienie dwóch lub większej liczby wartości transakcyjnych towarów podobnych, to dla ustalenia wartości celnej przywożonych towarów przyjmuje się najniższą wartość transakcyjną.

Towary identyczne lub podobne w rozumieniu porozumienia zawartego w Wyjaśnieniach Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 roku, to towary, które nie będąc podobnymi pod każdym względem: a/ posiadają podobne cechy oraz b/ podobny skład materiałowy dzięki czemu: c/ mogą pełnić te same funkcje d/ mogą być towarami handlowo zamiennymi. Aby ustalić, czy dane towary są podobne, należy wziąć pod uwagę, między innymi jakość towarów, opinię o nich oraz istnienie znaku handlowego bądź towarowego.

W związku z faktem odrzucenia zadeklarowanej przez stronę wartości celnej, Naczelnik Urzędu Celnego mając na uwadze powyższe przepisy ustalił wartość celną towarów objętych poz. 1 poz. 2 oraz poz. 8 zgłoszenia celnego z dnia [...] 2011 r. r. jako wartość transakcyjną podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnot i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Organ celny przyjął, że chińskie deklaracje eksportowe: nr [...] oraz [...] jest odpowiednim materiałem porównawczym w stosunku do towarów dopuszczonych do obrotu za zgłoszeniem celnym z dnia [...] 2011 r. Jak zauważył Naczelnik Urzędu Celnego w każdym z porównywanych przypadków, które posłużyły zarówno do zakwestionowania wartości celnej jak i do ustalenia wartości celnej, mamy do czynienia z towarami:

- sprzedanymi przez chińską firmę B w celu wywozu do Wspólnoty;

- wytworzonymi w tym samym kraju- Chiny;

- posiadający ten sam skład surowcowy/ materiały

- będącymi jednakowej jakości i o jednakowej renomie (w dokumentach wskazano na drugą klasę jakości);

- tego samego rodzaju (spodnie/kurtki);

- sprzedawanymi na tym samym poziomie handlu.

Zatem spełnia przesłanki, o których mowa w przepisach art. 151 RKWC i mamy do czynienia z towarami podobnymi, a nie identycznymi.

Dyrektor Izby Celnej nie podzielił stanowiska odwołującego się, że w tym zakresie doszło do uchybień po stronie organu pierwszej instancji. Kryteria klasyfikacji spodni oraz kurtek zawarte w odwołaniu nie mają odzwierciedlenia w powołanych powyżej przepisach prawa. Natomiast wnikliwa analiza materiału dowodowego dokonana przez organ celny potwierdza, że dane pochodzące z chińskich deklaracji wywozowych mogą być podstawą do ustalenia wartości celnej metodą towarów podobnych.

Wobec powyższego organ celny za podstawę ustalenia wartości celnej towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym w pozycji :

-1 i 2 SAD [...] z dnia [...] 2011r. przyjął wartość transakcyjną towarów objętych chińską deklaracją wywozową nr [...], która dotyczyła towarów podobnych, odprawionych następnie na podstawie SAD [...] z dnia [...] 2011 r.

- 8 SAD [...]1 z dnia [...] 2011 r. przyjął wartość transakcyjną towarów objętych chińską deklaracją wywozową nr [...], która dotyczyła towarów podobnych, odprawionych następnie na podstawie SAD [...] z dnia [...] 2011 r.

Przyjęto dla towaru oznaczonego na fakturze jako (poz. 1 ww. zgłoszenia celnego): kurtki damskie cenę 10,50 USD za sztukę na warunkach FOB mnożąc ilość towaru (29.382 sztuk) razy cenę jednostkową otrzymano całkowitą cenę dla danej ilości sztuk: 308.511 USD

Przyjęto dla towaru oznaczonego na fakturze jako (poz. 2 ww. zgłoszenia celnego): kurtki męskie cenę 11,00 USD za sztukę na warunkach FOB mnożąc ilość towaru (960 sztuk) razy cenę jednostkową otrzymano całkowitą cenę dla danej ilości sztuk: 10.560 USD.

Przyjęto dla towaru oznaczonego na fakturze jako (poz. 8 ww. zgłoszenia celnego) płaszcze damskie cenę 11,50 USD za sztukę na warunkach FOB mnożąc ilość towaru (1800 sztuk) razy cenę jednostkową otrzymano całkowitą cenę dla danej ilości sztuk: 20.700 USD.

Naczelnik Urzędu Celnego do wskazanych kwot doliczył koszty transportu (odpowiednio: 829,09 USD, 61,72 USD oraz 111,38 USD).

W niniejszej sprawie, na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu celnym (podanych przez zgłaszającego) została zaksięgowana kwota należności celnych 4.063 zł, tj. kwota niższa od prawnie należnej (126.794 zł.- od. poz. 1 do poz. 9 ww. zgłoszenia celnego) o 122.731,00 zł.

Odnosząc się do stwierdzeń odwołującego, iż organ celny nie nadał takiego samego waloru dokumentacji urzędowej (jak dokumentowi otrzymanemu od chińskich organów celnych), dokumentom przedłożonym przez Odwołującego, w szczególności świadectwu pochodzenia, tym bardziej, iż przedstawione wraz ze zgłoszeniem celnym świadectwo pochodzenia zostało wystawione przez Ministerstwo Handlu Chińskiej Republiki Ludowej, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż w świadectwach pochodzenia (Certificate of origin) nr CN [...], [...] z dnia 4 stycznia 2011 r., potwierdzającym niepreferencyjne pochodzenie towarów z Chin, w polu 10 wpisano numer faktury 055803 dołączonej do zgłoszenia celnego z dnia 13 stycznia 2011 r. Należy podkreślić, iż zapisy w świadectwie mają za zadanie identyfikację importowanego towaru, dla potrzeb udokumentowania niepreferencyjnego pochodzenia towaru i taką rolę pełni załączony do zgłoszenia dokument (Certificate of origin). Świadectwo nie jest dokumentem stanowiącym źródło informacji o wartości towaru. Wartość ta w analizowanym przypadku, podana została w oparciu o chińską deklarację wywozową. Innymi słowy, brak podania informacji na świadectwie pochodzenia o wartości towaru, co do zasady, nie pozbawia go wartości dowodowej w zakresie niepreferencyjnego pochodzenia towaru. Dla ustalenia wartości celnej dokument ten nie ma jednak znaczenia, gdyż jak zaznaczono na wstępnie jego rolą jest udokumentowanie niepreferencyjnego pochodzenia towarów a nie potwierdzenie wartości celnej.

Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia artykułu 56 Prawa celnego w zw. z art.221 ust.3 oraz 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 roku ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, organ odwoławczy stwierdził, iż kluczowym zagadnieniem dla rozstrzygnięcia sporu o zgodność z prawem zaskarżonej decyzji jest właściwa interpretacja przepisów art. 221 ust. 3 i 4 WKC, określających terminy, w których organy celne mogą powiadomić dłużnika o kwocie zaksięgowanych należności celnych. W świetle tych przepisów powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej (art. 221 ust. 3 WKC). Jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat określonych w ust. 3 (art. 221 ust. 4 WKC). Termin ten jest ograniczony przepisem art. 56 Prawa celnego, zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC stosuje się odpowiednio.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy prawa celnego nie definiują pojęcia czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, jednakże problematyka ta była przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wcześniejsza nazwa: Europejski Trybunał Sprawiedliwości). TSUE wskazywał, że odstępstwo od trzyletniego terminu przedawnienia ma zastosowanie, gdy "organy celne stwierdzą, że przyczyną braku możliwości określenia dokładnej kwoty prawnie należnych wobec danego towaru opłat celnych przywozowych lub opłat celnych wywozowych był czyn podlegający postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" (sprawy C-124/08 i C- 125/08).

W ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwie zarówno Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, krajowych sądów administracyjnych, jak również wykładnia językowa przepisu art. 221 ust. 4 WKC, wskazują, że do zastosowania tego przepisu nie jest konieczne: ani stwierdzenie prawomocnym wyrokiem popełnienie czynu zabronionego, ani nawet wszczęcie postępowania karnego, lecz stwierdzenie wystąpienia czynu, który zaledwie podlega wszczęciu postępowania karnego.. Kwalifikacji danego czynu organy celne dokonują we własnym zakresie oceniając, czy miał miejsce czyn podlegający w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego. Dokonywana przez organy celne kwalifikacja danego czynu jako "czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego" jest realizowana wyłącznie na użytek postępowania celnego zmierzającego do ustalenia prawidłowej kwoty należności celnych przywozowych. Nie stanowi więc stwierdzenia, że rzeczywiście popełnione zostało przestępstwo. Dlatego też wystarczającą przesłanką do zastosowania przepisu art. 221 ust. 4 WKC jest wykazanie przez organ celny, że czyn, który spowodował powstanie długu celnego był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną. W razie zaistnienia tej przesłanki organ celny może zawiadomić dłużnika o kwocie długu celnego, po upływie trzech lat, nie później jednak niż przed upływem lat pięciu (art. 221 ust. 4 WKC w związku z art. 56 Prawa celnego). Zatem w świetle obowiązujących przepisów fakt postawienia lub niepostawienia zarzutów, nie ma znaczenia dla stosowania postanowień art. 221 ust. 4 WKC.

Organ wskazał, że w dniu 20 września 2012r., Postanowieniem sygn. akt [...], prokurator Prokuratury po zapoznaniu się z materiałami w sprawie z zawiadomienia Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, na podstawie art. 151 a § 1 wz. z art.37 § 1 kks, postanowił wszcząć śledztwo w sprawie: wprowadzenia w okresie od 1 stycznia 2010 roku do 30 stycznia 2012 roku w K, funkcjonariuszy Izby Celnej w błąd, co do rzeczywistej wartości importowanej - za pośrednictwem między innymi spółek W z Cypru i L z Belgii - z Chin odzieży tekstylnej, skutkiem czego doszło do uszczuplenia należności celnej nie mniejszej niż 850 350 złotych , to jest o przestępstwo z art. 87 par. 1 kks w zw. z art.37 par. 1 pkt 1 kks w zw. z art.6 par.2 kks oraz w sprawie narażenia, w okresie od l stycznia 2010 roku do 30 stycznia 2012 r. Skarbu Państwa, na uszczuplenie podatku od towarów i usług (...) to jest o przestępstwo z art.56 par. 1 kks i art. 76 par. 1 kks i art.55 par. 1 kks w zw. z art.7 par.1 kks i a art.6 par.2 kks. Informację o tym fakcie zawarł również Naczelnik Urzędu Celnego w zaskarżonej decyzji. Zatem nie ma racji pełnomocnik Strony twierdząc, że "wskazana decyzja ogranicza się jedynie do niejasnego i gołosłownego wskazania, iż "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego".

W uzasadnieniu postanowienia o wszczęciu śledztwa prokurator wyjaśnił m.in., że w dniu 18 września 2012 r. do Wydziału Prokuratury Okręgowej wpłynęły materiały z zawiadomienia Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego dotyczące nieprawidłowości w zakresie rozliczania należności celnych dużej wartości przez A, a polegających na zaniżaniu wartości importowanych z Chin ubrań tekstylnych w ilościach hurtowych, za pośrednictwem firmantów- spółek W z Cypru i L z Belgii, które to działania miało wpływ również na określenie podatku VAT należnego Skarbowi Państwa.

Organ odwoławczy, podzielając stanowisko organu I instancji stwierdził, iż w sprawie zachodzą przesłanki z art. 221 ust. 4 WKC, tj. w sprawie istnieje wyraźny związek pomiędzy powstaniem długu celnego, a czynem polegającym na wprowadzeniu w błąd organu celnego poprzez podanie nieprawdziwych danych w zgłoszeniu celnym dotyczących rzeczywistej wartości transakcyjnej przedmiotowego towaru) oraz czyn, który spowodował powstanie długu celnego był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, również w tym zakresie, czyni zadość przepisom prawa (m.in. opis czynu zabronionego i jego kwalifikację prawną).

Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w niniejszym zakresie nie doszło do naruszenia przepisu art. 56 Prawa Celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Naczelnik Urzędu Celnego, w prawidłowy sposób zastosował dłuższy, pięcioletni termin na powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnych.

Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby Celnej orzekł jak w sentencji.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł R. A. – Firma A. Decyzji w przedmiocie określenia długu celnego zarzucił naruszenie:

1/ art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 roku ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez wydanie przedmiotowej decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz całkowicie dowolnym, jak również gołosłownym przyjęciu wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania podatkowego, iż "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego", bez jakiegokolwiek wskazania opisu rzekomego czynu zabronionego w wyniku którego dług celny miał powstać, subsumcji prowadzącej do przyjęcia iż wymieniony wyżej czyn stanowi przestępstwo, kwalifikacji prawnej wymienionego wyżej czynu – przestępstwa, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego przez organ długu celnego, wskazania czy toczy się postępowanie przygotowawcze w tejże sprawie – względnie, czy organ złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa;

2/ art. 123 § 1. ordynacji podatkowej w zw. z art. 73. ust. 1. ustawy prawo celne poprzez przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia 13 stycznia 2011 r. przez organ I instancji bez udziału skarżącego polegającym na całkowicie bezkrytycznym oparciu zaskarżonej decyzji na "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" wystawionym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej bez zapewnienia stronie możliwości jakiegokolwiek uprzedniego odniesienia się do treści przedmiotowego dokumentu, zweryfikowania jego poprawności jak również wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy wartością transakcyjną wskazaną w dokumentacji przedłożonej przez skarżącego a "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" przedłożonym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej,

3/ artykułu 86. ust. 1. prawa celnego poprzez całkowicie wadliwe nadanie przez organy I instancji mocy dokumentu urzędowego "wydrukowi z ewidencji administracji chińskiej" otrzymanego od organów Chińskiej Republiki Ludowej w zakresie ceny transakcyjnej towarów, podczas gdy wskazany dokument stanowić może jedynie dowód tego, jaką kwotę eksporter deklarował w swym rozliczeniu podatkowym, jak i tego, że organ celny Chińskiej Republiki Ludowej odebrał od eksportera oświadczenie treści wynikającej z ww. pisma, a w żadnym wypadku, iż wskazana kwota stanowi urzędowo stwierdzoną cenę transakcyjną oraz nienadania takiego waloru świadectwu pochodzenia wystawionego przez organy administracyjne Chińskiej Republiki Ludowej, które potwierdzało wartość transakcyjną towaru,

4/ art. 29. ust. 1. rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz art. 23. ust. 3. ustawy – Prawo celne, poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości celnej towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia 18 stycznia 2011 r. w oparciu o wydruki z chińskiej administracji, dotyczące innych towarów objętych innymi zgłoszeniami celnymi, podczas gdy skarżący przedłożył szereg dokumentów właściwych dla poparcia zadeklarowanej wartości celnej przedmiotów objętych zgłoszeniem celnym,

5/ art. 30. ust. 2 lit b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż towary importowane przez skarżącego, których wartość transakcyjna została całkowicie błędnie ustalona w oparciu o wydruki z administracji chińskiej są towarami podobnymi w rozumieniu art. 142 ust. 1 lit. d rozporządzenia Komisji (Ewg) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (Ewg) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny;

6/ obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 29. ust. 13., art. 41 ust. 1, art. 146a ustawy o podatku od towarów i usług, w zw. z art. 29. ust. 1., art. 30 - art. 32 WKC oraz art. 23. ust. 3 ustawy prawo celne z dnia 19 marca 2004 r. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie.

Z powyższych względów skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację użytą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718, dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd nie stwierdził bowiem aby wydając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, organy celne naruszały prawo.

W ocenie Sądu postępowanie, jakie toczyło się przed organami celnymi, zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i z poszanowaniem wszelkich zasad wynikających z Ordynacji podatkowej, której przepisy art. 12 oraz działu IV, w świetle postanowień art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2015 r., póz. 858 ze zm.) stosuje się odpowiednio do postępowania w sprawach celnych, z uwzględnieniem zmian wynikających z prawa celnego.

Odnosząc się zatem do poszczególnych zarzutów skargi, podkreślić, w pierwszej kolejności należy, że zgodnie z treścią art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne z 2004 r., roz. 2, t. 4 str. 307, ze zm., zwanego dalej "WKC") "... po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, po dokonaniu zwolnienia towarów organy mogą przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone bezpośrednio jak i pośrednio, tj. wyłącznie z dokumentów posiadanych przez inne podmioty a dotyczące towarów, nie wyłączając rewizji towarów."

W świetle ww. regulacji nie ulega wątpliwości, że organy celne w sytuacji, gdy przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe dane, podejmują zgodne z tymi przepisami niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji w oparciu o dane, którymi dysponują. W takich sytuacjach organy celne są więc uprawnione do przeprowadzenia postimportowej kontroli towarów.

Zgodnie z art. 67 WKC jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, datą która należy uwzględnić przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której są zgłaszane towary, jest data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne.

Przepisy celne dotyczące wartości celnej zostały zawarte w art. 28 do 36 WKC. Zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalona, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 WKC. Jednakże, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, zgodnie z art. 181 a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG)Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. DE. L. z 1993 r. Nr 253.1 ze zm., zwanym dalej RWKC), nie musza ustalać wartości celnej sprowadzanych towarów z zastosowaniem metody transakcyjnej. W art. 181 a RWKC ustanowiono bowiem wyjątek od ogólnej zasady ustalania wartości celnej sprowadzanych towarów metodą transakcyjną, a więc w oparciu o dokumenty związane ściśle z dokonaną transakcją, czy też dokonanymi transakcjami - zakupu towaru. Organ celny ma uprawnienia więc do dokonania badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale również ich wiarygodność w zakresie podanej w nich ceny transakcyjnej. Realizację tego uprawnienia umożliwia właśnie regulacja zawarta w art. 78 WKC.

W sytuacji zatem, gdy dokumenty handlowe dołączone przez stronę do dokumentów celnych wskazują na zbyt niską cenę transakcyjną towarów, to organy celne są uprawnione do zakwestionowania wskazanych w tych dokumentach cen transakcyjnych i wówczas, zgodnie z postanowieniami art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. dopuszczają wszelkie dowody, które przyczynią się do wyjaśnienia sprawy, a nie są sprzeczne z prawem.

Konsekwencją zatem zakwestionowania zadeklarowanej wartości transakcyjnej towarów, jest konieczność ustalenia wartości celnej towaru metodami zastępczymi. Stosownie bowiem do postanowień art. 30 ust. 1 WKC, jeżeli wartość celna towaru nie może być ustalona na podstawie art. 29 WKC, to ustala się ją stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ust. 2 art. 30, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, za wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego, to jest

wtedy, gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie konkretnej litery, a więc gdy mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem. W myśl art. 30 ust. 2 lit. a) WKC, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie metody transakcyjnej ustala się ją w oparciu o metodę wartości transakcyjnej towarów identycznych. Metoda ta polega na ustaleniu wartości celnej towarów w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych do tych sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary dla których jest ustalana wartość celna. Towary można uznać za identyczne, gdy zostały wytworzone w tym samym kraju, co towary podlegające wycenie oraz są takimi samymi pod każdym względem, to jest pod względem: cech fizycznych, jakości, posiadanej renomie. Jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie wartości transakcyjnej i wartości transakcyjnej towarów identycznych ustala się ją w oparciu o metodę wartości transakcyjnej towarów podobnych, jak to stanowi art. 30 ust. 2 lit. b) WKC. Ta z kolei metoda polega na ustaleniu wartości celnej towarów w oparciu o wartość transakcyjną towarów podobnych, sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Za podobne można uznać towary, które zostały wytworzone w tym samym kraju co towary podlegające wycenie oraz posiadają podobne cechy i skład materiałowy, co pozwala im spełniać te same funkcje i być towarami handlowo wymiennymi. Przy ustalaniu podobieństwa powinno się wziąć pod uwagę jakość, znak handlowy i opinie o towarach.

Analiza ww. regulacji, pozwala zatem wyodrębnić w postimportowej kontroli towarów dwa zasadnicze etapy: pierwszy - obejmujący badanie wiarygodności zadeklarowanej przez stronę w zgłoszeniu celnych wartości celnej towaru, tj. czy zadeklarowana w zgłoszeniu celnym cena może być uznana za wartość celną przywiezionego towaru w rozumieniu art. 29 WKC, oraz drugi etap - ustalenie wartości celnej towaru z wykorzystaniem metod zastępczych, określonych w WKC, gdy zadeklarowana cena nie może być uznana za wartość celną przywiezionego towaru, zgodnie z art. 29 WKC.

Zdaniem Sądu orzekające organy trafnie uznały, że zgromadzony materiał dowodowy dawał im podstawy do powzięcia uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana przez skarżącego wartość celna towaru w zgłoszeniu celnym stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 29 WKC.

Podstawę tych wątpliwości stanowiły informacje o postępowaniu karnym prowadzonym przez prokuraturę i postępowaniu prowadzonym przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a następnie - informacje przekazane przez chińskie władze celne, uzyskane w ramach międzynarodowej pomocy prawnej, a wskazujące na wielokrotne zaniżanie wartości celnej towarów importowanych przez skarżącego, które to wyniki organ l instancji przedstawił w tabeli na str. 7 uzasadnienia decyzji. Organy celne pozyskały też informacje z EUROSTATU odnośnie średniej ceny jednostkowej towarów o podanych zgłoszeniach celnego kodach [...], [...], [...], sprowadzonych z Chin w zbliżonym przedziale czasowym, by określić średnią cenę dla towarów zakwalifikowanych do wskazanych kodów CN, zestawiając je z cenami towarów ze wszystkich krajów unijnych na podstawie kodu taryfy celnej, sprowadzonych z Chin w okresie zbliżonym do daty zgłoszenia celnego, porównując je jeszcze dodatkowo ze średnią ceną podaną w SAD przez skarżącego. Nadto, mając na względzie, że należy ustalić najbardziej wiarygodną, rzetelną cenę transakcyjną przedmiotowych towarów organy, w ramach współpracy celnej przewidzianej decyzją Rady z dnia 16 listopada 2004 r. w sprawie zawarcia umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, zwróciły się o weryfikację wskazanych przez nie faktur. Posiadając uzyskane w ramach tej współpracy chińskie deklaracje eksportowe dnia 4 lutego 2011 r. nr: [....] oraz [...] z dnia 1 lutego 2011 r., w ramach których znane były warunki dostawy przedmiotowych towarów, jako dostarczone na statek (Free On Board, w skrócie FOB), mając na względzie okoliczność, że w zgłoszeniu celnym wskazano, że towar był dostarczony w warunkach CIF (tj. Cost, Insurance, Freight - koszt, ubezpieczenie i fracht), organy ustaliły, zwracając się do firmy, która zgodnie z konosamentem B dokonywała usługi transportu towaru drogą morską, średnią cenę frachtu z portów chińskich do Hamburga, jak to wskazano w konosamencie i w okresie kiedy był on sporządzany z uwzględnieniem wysokości kosztów transportu i sytuacji, kiedy warunki dostawy zostały określone. Pozwoliło to obliczyć organom wartość towaru przy realizacji transakcji na warunkach FOB, ustaloną w wyniku odjęcia od wartości towaru określonej w SAD przez firmę W z N, uprzednio uzyskanej średniej ceny frachtu morskiego. Powyższe dało podstawę do zakwestionowania wiarygodności w zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej towarów i uznania, że podana przez skarżącego w zgłoszeniu celnym wartość

celna towaru nie mogła stanowić ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, o której mowa w art. 29 WKC, gdyż podana wielkość, w obliczu powyższych dokumentów, jest nieobiektywna. Takie działania organów celnych Sąd uznał za wystarczające do podważenia wiarygodności zgłoszenia celnego, a dokonane wnioski, w wyniku analizy pozyskanego materiału porównawczego, za spójne i logiczne. Zgodzić się więc trzeba z organami, że poddane analizie materiały porównawcze oraz wskazane przez nie dokumenty były wystarczające i miarodajne do zakwestionowania wartości transakcyjnej przedmiotowego towaru. Chodzi tu przede wszystkim, jak wyżej już wskazano, o chińskie deklaracje eksportowe, a nie, jak zarzucono w skargach, o nieprawomocną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014 r., dotyczącą innych towarów. Podkreślić należy, że postanowienia umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych wyraźnie stanowią, że celem jej zawarcia było dążenie do dokładnego ustalania wysokości ceł innych podatków, w szczególności w celu właściwego stosowania przepisów dotyczących wartości celnej, pochodzenia i klasyfikacji taryfowej, by ograniczyć wszelkie działania sprzeczne z przepisami celnymi, które szkodzą interesom ekonomicznym, podatkowym i handlowym umawiających się stron. Organy celne stron udzielają więc sobie wzajemnej pomocy, przekazując informacje służące właściwemu stosowaniu przepisów celnych, zapobieganiu naruszeniom, prowadzeniu dochodzeń oraz zwalczaniu wszelkich działań sprzecznych z przepisami celnymi, a pomoc ta dotyczy wszystkich organów administracyjnych umawiających się stron. Z postanowień art. 11 ust. 2 ww. umowy wyraźnie wynika, że na żądanie organu wskazującego organ otrzymujący wniosek udziela informacji pozwalających stwierdzić prawdziwość dokumentów urzędowych okazanych przy zgłoszeniu towaru organom celnym wnioskującej strony, czy towary zostały prawidłowo wywiezione bądź odpowiednio wwiezione na terytorium jednej z umawiających się stron. Organ otrzymujący wniosek przekazuje na piśmie wyniki badania organowi wnioskującemu wraz z odpowiednimi dokumentami i uwierzytelnionymi kopiami. Podstawą weryfikacji tej wartości nie mogły, być więc, wbrew twierdzeniom skarżącego, wartości wskazane w świadectwie pochodzenia, jak i faktury, czy też inne wskazane przez niego dokumenty, co do których istnieje podejrzenie, że są nieprawidłowe lub sfałszowane. Podkreślić należy, że zasadnie organy podniosły, iż świadectwo pochodzenia nie jest dokumentem odzwierciedlającym wartość celną jako cenę faktycznie należną lub zapłaconą, lecz jest jedynie dokumentem potwierdzającym pochodzenie towaru.

Skoro więc wartość celna wwiezionego do Wspólnoty przedmiotowego towaru nie mogła zostać ustalona na podstawie art. 29 WKC wskutek zakwestionowania wiarygodności zgłoszenia celnego, to organy miały w pełni podstawy do odmowy zastosowania ustalenia jej metodą wartości transakcyjnej, zgodnie z postanowieniami art. 181 a RWKG. W takim wypadku zasadnie organy przeszły do drugiego etapu - ustalania wartości celnej towaru, zgodnie z treścią art. 30 WKC. Również i w tym etapie postępowania postimportowego orzekające organy w sposób przekonywujący wykazały, że nie mogły ustalić wartości celnej przedmiotowego towaru metodą zastępczą - wartości transakcyjnej towarów identycznych, gdyż mimo, że są to towary tego samego typu, posiadające ten sam skład surowcowy i są klasyfikowane w tej samej pozycji taryfy celnej, nie można było uznać ich, że spełniające cechy towarów identycznych. Pozostało więc organom ustalenie wartości celnej towarów metodą wartości transakcyjnej towarów podobnych, a więc towarów, które zostały wytworzone w tym samym kraju, co towary podlegające wycenie, nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadającymi podobne cechy i skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo wymiennymi. Także i w tym zakresie organy wykazały, że uzyskane dokumenty w postaci chińskich deklaracji eksportowych były wystarczającym materiałem porównawczym do ustalenia tą metodą wartości celnej przedmiotowych towarów, wobec postanowień wskazanej już umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych. Za każdym razem, jak wykazał organ, brano pod uwagę towary sprzedane przez chińską firmę B w celu wywozu do Wspólnoty, pochodzące z Chin, tego samego rodzaju, posiadające ten sam skład surowcowy, taki sam opis towaru, ten sam kod CN, jednakową jakość i renomę, sprzedawane na tym samym poziomie handlu. Trafnie więc organy uznały, że powyższe wyszczególnienie bezsprzecznie dowodzi, że porównywane towary były towarami podobnymi w myśl art. 30 ust. 2 lit b) WKC. Także tutaj skoro zakwestionowana wartość celna obejmowała dostawę bez frachtu, to przy jej obliczeniu uwzględniono średnią cenę frachtu morskiego doliczając kwoty tego rodzaju transportu. Przedstawiony przez organy sposób wyliczenia wartości celnej metodą wartości transakcyjnej towarów podobnych nie budzi więc wątpliwości.

Wobec tego nie mogły zostać uznane za wiarygodne dokumenty dołączone do zgłoszeń celnych gdyż wskazane w nich ceny towarów, jak wykazały organy, nie odzwierciedlały faktycznej ceny ich zakupu. Sąd nie uznał zatem za zasadne zarzutów skarg naruszenia w tym względzie przepisów postępowania.

Co do zarzutu braku zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w sprawie, wskazać należy, że postępowanie weryfikacyjne jest postępowaniem specyficznym i rację mają organy celne wskazując, że biorą w nim udział jedynie organy celne państwa importującego i eksportującego. Wynik tej weryfikacji może być pozytywny bądź negatywny. Postępowanie to nie kończy się więc wydaniem decyzji, rozstrzygającej istotę sprawy, czy też w inny sposób kończącej postępowanie. Nie jest to więc "klasyczne postępowanie celne", w którym obowiązkiem organów byłoby zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym jego stadium. Natomiast w postępowaniu, zakończonym kontrolowanymi decyzjami w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania długu celnego skarżący miał zapewniony czynny udział w tym postępowaniu. Jak wynika z akt skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania i możliwości złożenia uwag, wyjaśnień, zapoznaniu się z aktami i wypowiedzeniu się co do twierdzeń organów celnych i zebranych dowodów. Pomimo to nie zgłosił żadnych wniosków dowodowych na okoliczność np. że jego kontrahent chiński zadeklarował dla celów celnych taką samą wartość towarów, jaka wynikała z faktur dołączonych do zgłoszeń celnych dokonanych przez skarżącego. Nie wskazał też żadnych innych dowodów kwestionujących dokumenty zebrane i ocenione przez organ l instancji, na podstawie których organ ten poczynił ustalenia i dokonał oceny prawnej. Przebieg postępowania został szczegółowo opisany w uzasadnieniu decyzji organu l instancji wraz z podaniem dokumentów, jakie organ ten włączył do akt.

Wbrew zarzutom skargi, organy zebrały materiał dowodowy w stopniu wystarczającym do wydania decyzji i materiał ten potwierdza zasadność podjętych rozstrzygnięć. Ocena tego materiału mieści się w granicach swobodnej oceny i nie jest oceną dowolną, jak zarzuca skarżący. Wszystkie dokumenty sporządzone w językach obcych, istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia, zostały przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego, a organ w toku postępowania wyjaśnił rozbieżności związane z ich tłumaczeniem.

Wobec tego należało stwierdzić, że decyzja określająca kwotę należności wynikających z długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu z tytułu importu towarów objętych ww. zgłoszeniami celnymi, obliczone od ustalonych przez organy celne wartości celnych towarów są zgodne z prawem.

Wbrew twierdzeniom skargi organy nie naruszyły też art. 221 ust. 3 oraz 4 WKC w zw. z art. 56 prawa celnego. Trafnie bowiem stwierdziły, że wystarczające jest dokonanie przez organ celny, na poczet prowadzonego postępowania o zaksięgowanie długu celnego, jedynie kwalifikacji czynu jako zabronionego, bez jego potwierdzenia prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego (por. np. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt l GZK 908/12, czy NSA z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt l GSK 739/13).

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.