Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1198/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Magda Froncisz SWSA Małgorzata Łoboz SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. N. i I. H. na decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r. Wojewody znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 marca 2019 r. znak: [...] Starosta [...] orzekł o odmowie zwrotu części nieruchomości oznaczonej numerem parceli l. kat. [...] w b. gm. kat[...] której poprzednim właścicielem była E. P., wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. K. Urząd Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia 9 grudnia 1970 r., stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...], obr. [...], jednostka ewidencyjna K. - [...], objętej księgą wieczystą nr [...] – ze względu na realizację celu wywłaszczenia.

Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyli I. H. oraz W. N..

Wojewoda decyzją z dnia 29 sierpnia 2019 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 9a w związku z art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej "k.p.a.".

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek I. H. oraz W. N. o zwrot nieruchomości położonej w K., w gm. kat. [...], stanowiącej p. gr. [...], powstałej z podziału p.gr. [...], objętej Lwh [...] c.d. Kw [...], stanowiącej część obecnej dz. ewid. [...], obr. ewid. [...], K. - [...], objętej księgą wieczystą nr [...]

Z treści orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 9 grudnia 1970 r. znak: [...], wydanego na wniosek firma A wynika, iż parcela l. kat. [...], gm. kat. [...], obj. Kw [...], stanowiąca wówczas własność E. P., została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa i oddana w zarząd i użytkowanie firma A w K. z przeznaczeniem na cele przebudowy i rozbudowy stawów retencyjnych - zgodnie z decyzją o zatwierdzeniu planów realizacyjnych z dnia 29 listopada 1970 r. znak: [...], wydaną przez Wydział Budownictwa, Urbanizacji i Architektury Prezydium Rady Narodowej. K..

W oparciu o treść wniosku wywłaszczeniowego firma A z dnia 24 września 1970 r. znak: [...] oraz pisma firma A z dnia 9 września 1970 r. do E. P. ustalono, iż parcela l. kat. [...] obj. Lwh [...] Kw [...] gm. kat. [...], objęta została decyzją lokalizacyjną z dnia 22 maja 1970 r. znak: [...] z przeznaczeniem pod budowę stawu osadnikowego nr [...].

Omówiono przekształcenia i podziały objętej wnioskiem nieruchomości. Wynika z nich, że wywłaszczonej parceli l. kat. [...], gm. kat. [...] odpowiada obecnie część działki ewidencyjnej nr [...], obr. [...], jednostka ewidencyjna K. – [...].

Organ odwoławczy stwierdził, że w stosunku do przedmiotowej nieruchomości znajduje zastosowanie instytucja zwrotu oraz że z wnioskiem o zwrot wystąpiły uprawnione osoby.

Przesłanką zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność na cel wywłaszczenia, zdefiniowana w art. 137 ust. 1 u.g.n.

Dalej wymieniono szczegółowo dokumenty pozyskane w trakcie postępowania, związane z wywłaszczeniem i realizacją celu wywłaszczenia, jak również z funkcjonowaniem i likwidacją Zakładów [...]. Zgromadzono również inne dowody (zdjęcia lotnicze, mapy sytuacyjne).

W protokole nr [...] z zaopiniowania działalności przedsiębiorstwa firma A w K. za rok 1971 dokonanego przez Komisję Weryfikacyjną powołaną Zarządzeniem Dyrektora Zjednoczenia Przemysłu Nieorganicznego w W. z dnia 25 listopada 1971 r. znak: [...] wskazano, iż budowa stawu odpadowego nr [...] została zakończona "o jeden miesiąc przed upływem terminu dyrektywnego ustalonego na dzień 31.12.1971 r."

Z archiwalnych zdjęć lotniczych obejmujących teren przedmiotowej parceli oraz okolicznych do niej nieruchomości również wynika, iż na terenie przeznaczonym pod budowę i rozbudowę stawów retencyjnych Zakładów [...] w K., a dokładniej pod budowę stawu osadnikowego nr [...] powstał ww. staw osadnikowy oraz teren przyległy - będący strefą ochrony sanitarnej.

Zgodnie z opracowaniem autorstwa W. S. "Geologiczne uwarunkowania rewitalizacji i zagospodarowania tzw. "[...]" na terenach po byłych firma A "[...]" wzięły nazwę od stawów osadowych zlikwidowanych firma A". Przez długie lata składowano tam szlamy posodowe odznaczające się białą barwą i skłonnością do pylenia. Po postawieniu fabryki w stan likwidacji (w 1989 r.) i wstępnej rekultywacji osadniki pozostawały przez kilkanaście lat w stadium samoistnej regeneracji i przyrodniczej sukcesji (...) Stawy osadowe (osadniki) zaliczane są do nadpoziomowych budowli hydrotechnicznych. Obwałowania są formowane z grubszych frakcji materiału odpadowego, a wypełnienie stanowią szlamy, płynne lub półpłynne."

Jak wskazano w Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K. 1967, na terenie określonym jako "[...]": "W związku ze szkodliwością zakładów przemysłowych na tym terenie, konieczne jest wprowadzenie urządzeń zmniejszających procent szkodliwości, uciążliwości i zapylenia zakładów takich jak firma B", firma A, firma C. Winny one także przystąpić do realizacji stref izolacyjnych przez wywłaszczenie i zalesienie obszarów położonych pomiędzy terenami zabudowy mieszkaniowej, a zakładami przemysłowymi". Teren wokół stawu osadnikowego nr [...] (odpowiadających częściowo parceli l. kat. [...]) został oznaczony jako K 31 ZŁ - "teren upraw rolnych, w części zabudowany domami jednorodzinnymi, przeznaczony po 1970 r. do zalesienia. Obowiązuje zakaz remontów kapitalnych i podziałów".

W decyzji Urzędu Rejonowego w K. Oddział Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia 13 listopada 1995 r. Znak: [...], której przedmiotem postępowania były m. in. działki nr [...] oraz [...] obr. [...] (powstałe m.in. z parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...]), wskazano, iż "teren będący przedmiotem niniejszej decyzji zajęty jest przez stawy osadowe i tereny przyległe, obecnie zrekultywowane przez KSZ po zakończeniu działalności przemysłowej, a w planie zagospodarowania przestrzennego m. K. oznaczony jest pod działalności rekreacyjną."

Natomiast w "Końcowym sprawozdaniu z przebiegu likwidacji firma A sporządzonym w lutym 1996 r. wskazano, iż "Podstawowym założeniem przyjętym do opracowanie programu likwidacji firma C było wykonanie podpisanego w 1984 roku porozumienia pomiędzy Ministrem Przemysłu Chemicznego i Lekkiego a Radą Narodową Miasta K. i Prezydentem Miasta K. w sprawie dalszej działalności firma A z dnia 16 stycznia 1984 roku, w którym ustalono, iż zatrzymanie produkcji sodowej zostanie dokonane do końca 1990 roku". Na zdjęciach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] ww. sprawozdania przedstawiono fragmentu stawu nr [...]. Zgodnie zaś z rysunkiem nr [...] pt. "Rozmieszenie stawów osadowych KZS "[...]" - stan końcowy, wg. [...] 1993, umieszczonym na stronie nr [...] "Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Obszaru "[...]" - Prognoza oddziaływania na środowisko sporządzonego przez Biuro Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta K., nakreślony został staw nr [...].

Mając na uwadze powyższe ustalenia organ odwoławczy podzielił pogląd wyrażony przez organ I instancji, iż przedmiotowej nieruchomości nie można uznać za zbędną na cel wywłaszczenia, określony jako budowa i rozbudowa stawów retencyjnych Zakładów [...] w K.. Jak wynika z materiału dowodowego realizacja celu wywłaszczenia rozpoczęła się przed 1970 r., a zakończyła się do 1975 r.

Przypomniano też, iż w przypadku, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany to dla postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości praktycznie nie ma większego znaczenia obecne wykorzystanie nieruchomości. Powołano się również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 6 kwietnia 2017 r., sygn.: II SA/Kr 1489/16 dotyczący zbliżonego stanu faktycznego i prawnego.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W. N. i I. H., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. naruszenie art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 1997 Nr 115 poz. 741 ze zm.) , poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że odnosi się on do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w niniejszej sprawie, podczas gdy, zastosowanie znajduje ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w zakresie art. 34 nin. ustawy, a zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami może odbywać się jedynie "odpowiednio" ze szczególnym uwzględnieniem charakteru wywłaszczeń i obowiązujących w tym zakresie regulacji przed 1998 rokiem.

2. naruszenie art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 1997 Nr 115 poz. 741 ze zm. ) poprzez jego błędne zastosowanie i odmowę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, podczas gdy, przedmiotowa nieruchomość jest wykorzystywana niezgodnie z celem wskazanym w decyzji wywłaszczeniowej.

3. naruszenie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 1997 Nr 115 poz. 741 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i niepoinformowanie poprzedniego właściciela nieruchomości lub jego spadkobierców o zmianie celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej oraz o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

4. naruszenie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 1997 Nr 115 poz. 741 ze zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, mimo że stała się zbędna dla celów wywłaszczeniowych.

5. naruszenie art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 1997 Nr 115 poz. 741 ze zm.), poprzez jego zastosowanie, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że niniejszy przepis nie ma zastosowania do wywłaszczonych nieruchomości przed 1998 rokiem i właściwe w niniejszej sprawie jest zastosowanie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

6. naruszenie art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez wydanie decyzji godzącej w konstytucyjna ochronę własności prywatnej, stanowiącą podstawę ustroju gospodarczego RP.

Skarżący zarzucili również decyzji Wojewody naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, co skutkowało przyjęciem przez organ administracji niekorzystnych dla Skarżących domniemań faktycznych, podczas gdy, organ był zobowiązany do kompleksowego wyjaśnienia sprawy poprzez zgromadzenie całego materiału dowodowego i wydanie na jego podstawie orzeczenia kończącego sprawę.

2. naruszenie art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie rozważenia całego zgromadzonego materiału dowodowego oraz dokonanie jego dowolnej ą nie swobodnej oceny, co w następstwie doprowadziło do ustaleń niezgodnych ze stanem faktycznym sprawy.

3. naruszenie art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez dokonanie niezgodnych z rzeczywistym stanem faktycznym sprawy ustaleń i wydanie orzeczenia naruszającego podstawowe prawa konstytucyjne Skarżących, co narusza zasadę zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, utrzymując w mocy decyzję stojącą w oczywistej sprzeczności z interesem społecznym oraz słusznym interesem obywateli.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody, o rozpoznanie nin. sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, a także o zasądzenie od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - dalej zwanej p.p.s.a. - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. tj. na wniosek strony skarżącej, w związku z tym, że żadna z pozostałych stron postępowania nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Organy obu instancji zgromadziły kompletny materiał dowodowy, oceniły go należycie ustalając stan faktyczny i właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego.

W pierwszej kolejności skarżący zarzucają "naruszenie art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 1997 Nr 115 poz. 741 ze zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że odnosi się on do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w niniejszej sprawie (...)". Zarzut ten jest pozbawiony jakichkolwiek podstaw, bowiem art. 216 u.g.n. nie miał w kontrolowanej sprawie administracyjnej zastosowania. Ani Starosta, ani Wojewoda nie uznali, że odnosi się do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w niniejszej sprawie, a zatem nie mogli naruszyć powołanego przepisu. Nakazuje on stosować odpowiednio przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości) w określonych tam sytuacjach, które nie kwalifikują się stricte jako wywłaszczenie. W okolicznościach niniejszej sprawy jednakże przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami mają zastosowanie wprost, a nie na mocy odesłania zawartego w art. 216 u.g.n.

Całkowicie pozbawione podstaw prawnych jest żądanie, by o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości rozstrzygać obecnie na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, która nie obowiązuje od trzydziestu pięciu lat (została uchylona przez art. 89 pkt 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości). Prawdą jest, że to przepisy ustawy z 12 marca 1958 r. stanowiły podstawę prawną wywłaszczenia, jednakże postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, wszczęte na wniosek z 27 stycznia 2018 r. toczy się na podstawie przepisów obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy zwrotu nieruchomości, a nie jej wywłaszczenia.

Na ocenę tę nie ma wpływu treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. sygn. P. 38/11, w żadnym zaś wypadku wyrok ten nie wyłącza zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami na rzecz przepisów ustawy z 1958 r. Istotą omawianego wyroku była swego rodzaju "liberalizacja" w podejściu do terminów realizacji celu wywłaszczenia określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. TK uznał, że w pewnych stanach faktycznych realizacja celu wywłaszczenia po upływie tych terminów (7 lat i 10 lat od wywłaszczenia) nadal wyklucza uznanie nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia. Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy terminy te zostały zachowane, o czym będzie mowa poniżej, a zatem nie ma potrzeby powoływania się na wskazany wyrok Trybunał Konstytucyjnego.

Szczegółowa analiza wskazanego wyroku TK została przeprowadzona w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. I OSK 2287/17 (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), który zresztą również dotyczy zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na cele firma A. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano m. in. "Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowym, w myśl którego jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, i to niezależnie od terminu realizacji, brak jest podstaw do zwrotu nieruchomości, a więc również do stosowania art. 137 ust. 1 ugn. Przepis ten ma tylko wtedy zastosowanie, jeżeli nie został zrealizowany cel wywłaszczenia (wyrok WSA w Łodzi z 7.6.2013 r. II SA/Łd 372/13; wyrok WSA w Krakowie z 23.1.2009 r., II SA/Kr 1118/08, cbosa)".

Oczywiście nieuzasadniony w świetle powyższego jest zarzut naruszenia art. 137 u.g.n. "poprzez jego zastosowanie, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że niniejszy przepis nie ma zastosowania do wywłaszczonych nieruchomości przed 1998 rokiem i właściwe w niniejszej sprawie jest zastosowanie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości". Brak jest jakichkolwiek przesłanek wyłączających zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w niniejszej sprawie.

W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę na pewną niekonsekwencję skarżących, bowiem z jednej strony wywodzą, że zastosowanie powinna mieć ustawa z 1958 r., a nie ustawa o gospodarce nieruchomościami z 1997 r., a jednocześnie podnoszą naruszenie obowiązku wynikającego z art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niepoinformowanie ich o zamiarze przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Kolejny zarzut obejmuje błędne (zdaniem skarżących) ustalenie, iż cel wywłaszczenia - określony w decyzji wywłaszczeniowej jako wykonanie stawu retencyjnego – został zrealizowany, podczas gdy na przedmiotowej nieruchomości zrealizowano faktycznie staw osadnikowy. Zdaniem skarżących cel wywłaszczenia organy prowadzące postępowanie określiły na podstawie późniejszych zachowań beneficjenta wywłaszczenia.

Argument ten nie zasługuje na uwzględnienie. Nie budzą wątpliwości Sądu ani też nie są kwestionowane przez strony postępowania następujące ustalenia faktyczne:

< w decyzji wywłaszczeniowej cel wywłaszczenia określono jako budowę stawu retencyjnego,

< faktycznie na wywłaszczonej nieruchomości zrealizowany został staw osadnikowy, nie zaś staw retencyjny

< wykonanie stawu osadnikowego rozpoczęło się przed 1970 r., a zakończyło się do 1975 r.

Trzeba jednak zwrócić uwagę, że dokumenty poprzedzające wywłaszczenie, a przygotowane przez firma A posługują się pojęciem "staw osadnikowy", natomiast określenie "staw retencyjny" pojawia się tylko w dokumentach wydawanych przez organy administracji publicznej związanych z wywłaszczeniem. I tak o "stawie osadnikowym nr [...]" mowa jest w piśmie firma A z dnia 9 lutego 1970 r. skierowanym do E. P. – zawiadamiającym, że część parceli l. kat. [...] o pow. 1468 m2 jest objęta decyzją lokalizacyjną z 22 maja 1970 zna [...] z takim właśnie przeznaczeniem i wyrażającym gotowość zawarcia umowy sprzedaży tej nieruchomości (k. 109 akt administracyjnych). Taka sama jest treść wniosku o wywłaszczenie z dnia 24 września 1970 r. (k. 110 – 114 akt administracyjnych) adresowanego do Prezydium Rady Narodowej m. K.. Ten ostatni organ natomiast posługuje się określeniem "stawów retencyjnych":

< w decyzji z dnia 22 maja 1970 r. o zatwierdzeniu projektu wstępnego przebudowy i rozbudowy stawów retencyjnych firma A w K. – Podgórzu (k. 115 akt administracyjnych)

< w decyzji z dnia 29 listopada 1970 o zatwierdzeniu planu realizacyjnego przebudowy i rozbudowy stawów retencyjnych (k. 116 akt administracyjnych)

< w decyzji wywłaszczeniowej z 9 grudnia 1970 r. (k. 93 – 106 akt administracyjnych).

Z dokumentów tych jednoznacznie wynika, że od samego początku celem przejęcia przedmiotowej nieruchomości przez firma A była budowa na tym terenie stawu osadnikowego nr [...], natomiast z niejasnych przyczyn Prezydium Rady Narodowej miasta K. w swoich decyzjach posługiwało się innym pojęciem. Dokumenty te świadczą jednoznacznie przeciwko tezie, iż organy orzekające w przedmiocie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości określił cel wywłaszczenia na podstawie późniejszych zachowań beneficjenta wywłaszczenia. Celem – określonym właśnie przez beneficjenta wywłaszczenia - od samego początku była budowa stawu osadnikowego i taki też cel na nieruchomości zrealizowano w ciągu 5 lat od wywłaszczenia, natomiast z niejasnych przyczyn organ wydające decyzje administracyjne posługiwał się pojęciem "staw retencyjny", które niewątpliwie ma inne znaczenie.

W tych okolicznościach należało ustalić cel wywłaszczenia nie tylko na podstawie literalnego brzmienia decyzji wywłaszczeniowej i innych decyzji wydanych przez Prezydium Rady Narodowej miasta K., ale na podstawie całokształtu dokumentacji związanej z wywłaszczeniem, a zwłaszcza dokumentów pochodzących od beneficjenta wywłaszczenia i poprzedzających odjęcie własności. W istocie więc, wbrew brzmieniu decyzji wywłaszczeniowej, celem wywłaszczenia była budowa stawu osadnikowego, a nie stawu retencyjnego.

Nie ulega wątpliwości, że staw osadnikowy został na przedmiotowej nieruchomości zrealizowany, co potwierdzają choćby zdjęcia lotnicze z 1975 r. Taki sposób zagospodarowania terenu potwierdzają także dokumenty związane z likwidacją firma A w latach dziewięćdziesiątych XX wieku.

Dalsze zarzuty skargi są konsekwencją argumentacji skarżącego, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Ponieważ stanowisko to, jak wywiedziono powyżej, jest błędne, również owe zarzuty nie mogą odnieść skutku.

Dotyczy to wspomnianego już wyżej zarzutu braku powiadomienia byłych właścicieli bądź ich spadkobierców o zamiarze przeznaczenia nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Skarżący podkreślając, że po likwidacji Zakładów [...] nieruchomość została przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cel rekreacyjny. Zdaniem skarżących najpóźniej w 1989 r., kiedy to Zakłady [...] postawiono w stan likwidacji, przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia.

Zgodnie z art. 136 ust. 1. u.g.n. nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. W myśl ust. 2 art. 136 u.g.n. w razie powzięcia właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części. Powyższy obowiązek w żaden sposób nie ma zastosowania do takich nieruchomości, na których cel wywłaszczenia został zrealizowany, a których zagospodarowanie w okresie późniejszym może ulec zmianie bez konieczności informowania byłych właścicieli lub ich spadkobierców. W okolicznościach niniejszej sprawy wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia art. 136 ust. 2 u.g.n. Należy zgodzić się z Wojewodą, iż gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany to dla postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości praktycznie nie ma większego znaczenia obecne wykorzystanie nieruchomości. Takie stanowisko jest ugruntowane z orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. I OSK 868/13, LEX nr 1452175 – "W sytuacji gdy został zrealizowany cel wywłaszczenia, a następnie nieruchomość przeznaczono na realizację innego celu, to nieruchomość taką nie uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami" czy wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. I OSK 1494/12, LEX nr 1456970 – "Zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie można wyprowadzać ze zdarzeń, które nastąpiły już po osiągnięciu celu wywłaszczenia").

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 21 Konstytucji RP, a także zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W sprawie zgromadzono bardzo bogaty materiał dowodowy, obejmujący nie tylko okoliczności poprzedzające wydanie decyzji wywłaszczeniowej i realizację celu wywłaszczenia, ale również okoliczności związane z likwidacją Zakładów [...] i późniejsze zagospodarowanie przedmiotowej nieruchomości. Dowody te zostały poddane ocenie i stały się podstawę do ustalenia stanu faktycznego, który następnie oceniono pod kątem obowiązujących przepisów prawa materialnego tj. przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wojewoda słusznie powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie sygn. II SA/Kr 1489/16, który również dotyczył wywłaszczenia na cele użytkowania przez firma A. Wprawdzie celem tego wywłaszczenia była budowa stawów osadnikowych i takie też stawy zrealizowano, jednakże w wyroku tym WSA zawarł również inne istotne dla niniejszej sprawy stwierdzenia: "W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji trafnie przyjęto, że następcza rekultywacja terenu, na którym znajdowały się stawy osadnikowe, tudzież następcza zmiana sposobu jego zagospodarowania nie ma znaczenia z puntu widzenia weryfikacji przesłanek zwrotu nieruchomości wywłaszczonej (zob. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2016 r., I OSK 610/15, CBOSA). Zgromadzona w sprawie dokumentacja dotycząca rekultywacji odnośnego terenu ma natomiast istotne znaczenie jako dowód istnienia stawów i realizacji celu wywłaszczenia". Skargi kasacyjne wniesione od tego wyroku zostały oddalone cytowanym już wcześniej wyrokiem NSA sygn. I OSK 2287/17.

W świetle powyższych rozważań należało zaskarżoną decyzję ocneić jako prawidłową i skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.