Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 191/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji w częściach
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 6, art. 76 ust.1
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 ust. 1 lit. c i art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2009 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody z dnia 12 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia dla bezrobotnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 16 stycznia 2009 r. nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia 16 stycznia 2009 r. orzekł o zwrocie przez T. P. nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych w postaci dodatku szkoleniowego w kwocie 165,10 zł oraz sfinansowania kosztów szkolenia w kwocie 2.152,05 zł. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 104 k.p.a., art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) - zwanej dalej również ustawą.

Uzasadniając rozstrzygniecie organ podniósł, że T. P. zarejestrował się w Urzędzie Pracy w G. 23 listopada 2006 r., natomiast od 29 maja 2007 r. do 13 lipca 2007 r. uczestniczył w szkoleniu "Zarządzanie finansowe projektami finansowanymi z UE". Pomimo, że został on pouczony o obowiązku bezzwłocznego informowania o wszelkich zmianach zawartych w karcie rejestracyjnej, nie dopełnił tego obowiązku. Dopiero w dniu 4 grudnia 2007 r. złożył oświadczenie, że w okresie od 26 kwietnia 2007 r. do dnia 30 września 2007 r. był studentem Politechniki [...] i studia odbywał w trybie stacjonarnym. W tych okolicznościach Urząd Pracy uznał, iż niezasadnie poniósł koszty szkolenia strony i wypłaconego mu dodatku szkoleniowego.

Organ podał, że zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osoba, która pobrała nienależne świadczenie, pieniężne, obowiązana jest do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast w myśl art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy za nienależne świadczenie uważa się:

świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.

T. P. odwołał się od tej decyzji twierdząc, że studia ukończył w 2006 r., a jego figurowanie na liści studentów jeszcze w 2007 r. było tylko wymogiem formalnym niezbędnym dla dopuszczenia go do egzaminu dyplomowego. Nie poinformowanie Urzędu Pracy o powyższym fakcie wynikało jedynie z zaangażowania w pisanie pracy dyplomowej i przygotowywania się do egzaminu dyplomowego.

Ponadto nie zgodził się z twierdzeniami organu, podnosząc, że ani razu nie został pouczony o finansowych konsekwencjach zmiany statusu.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 12 lutego 2009 r. utrzymał w mocy decyzje organu niższej instancji.

Organ odwoławczy zacytował w/w przepisy oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, a następnie stwierdził, że w dniu rejestracji w Urzędzie Pracy strona podpisała na stronie "C" karty rejestracyjnej bezrobotnego oświadczenie, z którego wynika, iż nie pobiera nauki w szkole w systemie dziennym oraz zobowiązuje się do bezzwłocznego informowania o wszelkich zmianach danych zawartych w tej karcie. W karcie zawarta jest również deklaracja gotowości podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Zdaniem organu strona mogła zapoznać się także z treścią ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

W ocenie Wojewody nie poinformowanie przez stronę Urzędu Pracy o przywróceniu na studnia dzienne od dnia 26 kwietnia 2007 r., które skutkowałoby utratą statusu osoby bezrobotnej stanowiło świadome wprowadzenie w błąd organu co do dalszego spełniania wymogów osoby bezrobotnej w celu wykorzystania związanych z tym uprawnień.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy są natomiast okoliczności podniesione w odwołaniu. Wojewoda podkreślił, że wbrew stanowisku organu pierwszej instancji, w sprawie ma zastosowanie art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy, który przewiduje, iż za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie. W szczególności cytowany przepis nie zawiera wymogu pouczenia strony o okolicznościach wymienionych w art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy.

Organ podkreślił, że brak jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego wersję odwołującego się, iż informował Urząd Pracy o ukończeniu 10 semestrów studiów i pisaniu pracy magisterskiej.

Nadto, w ocenie organu, kontynuowanie studiów w systemie dziennym oraz przygotowywanie się do obrony pracy magisterskiej "stanowi przeszkodę w wykazywaniu się gotowością do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy". Mimo, że strona w momencie kierowania na szkolenie informowała o swojej sytuacji związanej z posiadanym wykształceniem, to jednak nie podała kluczowego faktu, iż z dniem 26 kwietnia 2007 r. została przywrócona na studia dzienne. Organ odwoławczy podkreślił, że nie można ukończyć studiów "generalnie". Datą ukończenia studiów jest data złożenia egzaminu dyplomowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku T. P. wskazał, że uzasadnienia decyzji wydanych w jego sprawie są błędne i zawierają nieprawdziwe stwierdzenia.

W jego ocenie o zwrocie koszt szkolenia jako o nienależnym świadczeniu pieniężnym mówi jedynie art. 76 ust. 2 pkt 4 ustawy. W myśl tych postanowień za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się koszty szkolenia w przypadku określonym w art. 41 ust. 6 ustawy, tj. gdy osoba z własnej winy nie ukończyła szkolenia, chyba że powodem było podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Skarżący podważył również zaliczenie przez organ kosztów szkolenia do "świadczeń pieniężnych". Nie można uznać tych kosztów jako świadczenie pieniężne do którego zwrotu był zobowiązany, po przez złożenie nieprawdziwego oświadczenia na karcie bezrobotnego. Ponadto podkreślił, że w chwili rejestracji jako osoba bezrobotna rzeczywiście był skreślony z listy studentów, tak samo jak w chwili złożenia podania o skierowanie na przedmiotowe szkolenie.

Powtórzył, że był zbyt zajęty przygotowaniami do egzaminu dyplomowego, by pamiętać o wszystkich obowiązkach informacyjnych wynikających z podpisanej karty bezrobotnego. Został ponownie wpisany na listę studentów jedynie w celu zaliczenia pracy dyplomowej.

Urząd Pracy uzyskał pierwszą informację o tym, że skarżący jest wpisany na listę studentów, gdy próbował przenieść termin stawiennictwa w Urzędzie Pracy w związku ze spotkaniem z promotorem jego pracy magisterskiej. To dobitnie świadczy o tym, że niesłuszne są twierdzenia organu o celowym wprowadzeniu w błąd Urząd Pracy.

Jeżeli chodzi o gotowość do świadczenia pracy skarżący podkreślił, że wielu studentów podejmuje na 4 i 5 roku zatrudnienie, a on miał do powtórzenia jeden przedmiot (1 godzina w tygodniu). Jego ponowne wpisanie na listę studentów było wymogiem formalnym, zależnym od przepisów wewnętrznych uczelni, umożliwiających mu dopuszczenie do egzaminu dyplomowego.

Zarzucił także, iż w skierowaniu na szkolenie było jedynie oświadczenie, że zobowiązuje się do zwrotu kosztów szkolenia i ubezpieczenia w przypadku nieusprawiedliwionego przerwania szkolenia. W żadnym razie nie mógł mieć świadomości Jakie represje finansowe mogą go spotkać. Nie rozumie jak Urząd Pracy może żądać zwrotu kosztów szkolenia powołując się na inne konsekwencje niż te, o których był ostrzeżony w skierowaniu.

Wielokrotnie informował urząd o swojej sytuacji tj. o 10 zaliczonych semestrach studiów, braku zaliczenia egzaminu dyplomowego i to, że jest w takcie pisania pracy dyplomowej. W żadnym wypadku nie został ostrzeżony o konsekwencjach ewentualnego i bardzo prawdopodobnego powrotu na ostatni semestr studiów związanym z zaliczeniem pracy dyplomowej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Podkreślił, że skarżący nie dopełnił ciążących na nim obowiązków i zataił fakt przywrócenia go na studia dzienne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Ponad wszelką wątpliwość skarżący został skierowany na szkolenie bezrobotnych w związku z umową zawartą w dniu 25 maja 2007 r.

Szkolenie miało się odbyć w okresie od 29 maja 2007 r. do 13 lipca 2007 r. i w tym czasie się odbyło. Szkolenie to skarżący ukończył, czego dowodem jest zaświadczenie o ukończeniu kursu wydane przez Polskie Towarzystwo Ekonomiczne w G.

Decyzją z dnia 1 czerwca 2007 r. Prezydent Miasta przyznał skarżącemu prawo do dodatku szkoleniowego od dnia 29 maja 2007 r. w wysokości 20% kwoty zasiłku.

W tym czasie skarżący T. P. był już studentem studiów stacjonarnych Politechniki [...].

Jak wynika z akt sprawy wznowienie studiów na 10 semestrze w celu złożenia egzaminu dyplomowego nastąpiło od dnia 26 września 2007 r. do 13 grudnia 2007 r.

W aktach sprawy brak jest jednak jakiegokolwiek dowodu na to kiedy skarżący dowiedział się o tym fakcie i czy przystępując do szkolenia dla bezrobotnych wiedział już o tym że, został przywrócony na studia.

Ponieważ rok szkolny rozpoczął się 1 września a rok akademicki 1 października jest prawdopodobne, iż skarżący o fakcie przywrócenia go na studia na 10 semestr dowiedział się dopiero po skończeniu szkolenia dla bezrobotnych.

Kwestię zwrotu kosztów szkolenia regulują art. 41 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 69 poz. 415 z 2008 r.).

Z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż do zwrotu kosztów szkolenia zobowiązana jest jedynie osoba, która z własnej winy nie ukończyła szkolenia.

Koszty szkolenia w niniejszej sprawie w żadnym razie nie są nienależnym świadczeniem pieniężnym pobranym przez bezrobotnego o jakim mowa w art. 76 ust. 2 a także ust. 1 cytowanej ustawy bowiem skarżący szkolenie ukończył.

Fakt utraty statusu osoby bezrobotnej nie stanowi podstawy do zwrotu kosztów szkolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w tej kwestii pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2006 r. w sprawie II SA/Wa 446/08 (LEX nr 227697).

Kwestią do rozważania pozostaje sprawa dodatku szkoleniowego w kwocie 165,10 zł.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala jednak na jednoznaczne stwierdzenie, iż skarżący podejmując szkolenie i pobierając dodatek szkoleniowy był świadom tego, że został przywrócony w prawach studenta a zatem, że świadomie wprowadził organ administracyjny w błąd. Nadto brak jest dowodów na to, iż był powiadomiony o konsekwencjach pobierania świadczenia w sytuacji przywrócenia go w prawach studenta nawet wówczas kiedy o przywróceniu w prawach studenta dowiedział się po pobraniu świadczenia.

Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja a także poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7 i 71 K.p.o. i na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Mając na uwadze treść decyzji sąd administracyjny z tytułu art. 152 p.p.s.a. o unieważnieniu jej wykonania.