Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 237/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 82
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Monika Nowicka WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2008 r. sprawy ze skargi M. J. J., B. J. S., H. R., M. V. A., M. T. P., J. E. P., D. A. S. i W. J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M. J. J., H. R., M. T. P., M. V. A., J. E. P., B. J. S., D. S., W S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że w dniu 23 kwietnia 1986 r. W. J. S., M.J. J., T. P., H. R. wystąpili z wnioskiem o zwrot budynków i ustanowienie na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego przy ulicy [...] i [...]. Prezydent W. decyzją z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...]odmówił – M. J. J. w [...] części, H. R. w [...] części, M. T. P. w [...] części, M. V. A. w [...] części, J. E. P. w [...] części, B. J. S. w [...] części, D. A. S., w [...]części, W. J. S. w [...] części – ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [...] m2 uregulowanego w księdze wieczystej [...]. wykazu hip. [...][...], oznaczonego obecnie jako działka nr [...] obręb [...], położonego w W. przy ul. [...] oraz zwrotu budynku znajdującego się na tym gruncie.

Z ustaleń organu wynika, że w dniu 16 stycznia 2006 r. wnioskodawcy – M. J. J., H. R., M. T. P., M. V. A., J. E. P., B. J. S., D. A. S., W. J. S. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...]listopada 1996 r., twierdząc, że budynki połączone są wspólną ścianą oraz stanowią jeden układ funkcjonalny; wskazany grunt nie był, ich zdaniem, objęty działaniem dekretu, bowiem nie zrealizował celu racjonalnego przeprowadzenia odbudowy stolicy, dlatego wnioskodawcy nie złożyli w terminie wniosku w sprawie przyznania własności czasowej przedmiotowego gruntu; wnioskodawcy wskazali, że błąd ten naprawili w dniu 23 kwietnia 1986 r. składając wniosek o ustanowienie prawa wieczystej dzierżawy, jednakże organ I instancji nie zbadał sprawy w sposób kompleksowy, przyznając prawo tylko do połowy budynku oraz gruntu przy ul. [...], z pominięciem rozstrzygnięcia co do wieczystej dzierżawy gruntu, na którym znajduje się druga część budynku, pod adresem ulica [...]; w dniu 9 stycznia 2007 r. wnioskodawcy uzupełnili swój wniosek, wskazując, że utrzymanie dotychczasowego stanu faktycznego nie jest celowe, uniemożliwia bowiem korzystanie z części budynku, którego własność wnioskodawcom przyznano.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 1996 r., wskazując w uzasadnieniu, że podstawą materialną rozstrzygnięcia była ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, której art. 82 ust. 3 stanowił, iż możliwy jest zwrot tylko jednej nieruchomości jednemu właścicielowi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało ponadto, że następcy wycofali swój wniosek co do nieruchomości położonej przy ul. [...], podtrzymując jedynie wniosek w odniesieniu do gruntu położonego przy ul. [...]. W ocenie Kolegium nie budził wątpliwości fakt, iż w sprawie istnieją dwie odrębne nieruchomościami, dla których prowadzone są odpowiednio [...] – dla ul. [...] i [...] – dla [...]; na działkach tych, pomimo tego, iż wniesiono jeden budynek, jednakże podzielony jest on wewnętrzną ścianą co tworzy dwa oddzielne domy mieszkalne; tego faktu skarżący uprzednio nie kwestionowali, wycofując nawet swoje roszczenia co do ustanowienia użytkowania wieczystego na nieruchomości położonej przy ulicy [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ponownie rozpatrując sprawę, stwierdziło, iż podstawą materialną rozstrzygnięcia były przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), zatem organ badając przesłanki stwierdzenia nieważności orzekł w reżimie prawnym wynikający z tej ustawy, nie zaś jak oczekiwały tego strony w reżimie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).Terminy do złożenia stosownych wniosków o przyznanie prawa własności czasowej pozostają dla wnioskodawców wiążące, co potwierdza również pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 1998 r., sygn. akt. IV SA 1091/96, publ. LEX nr 45934, w którym stwierdzono, iż "termin z art. 7 ust. 1 dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy – do zgłoszenia wniosku o przyznanie na gruncie prawa własności czasowej i termin, który przewidywał wygaśnięcie praw do odszkodowania z art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. są terminami prawa materialnego. Konsekwencją tego jest prekluzyjność, co powoduje wygaśnięcie roszczenia w przeciwieństwie do terminów procesowych, które z reguły są przywracalne".

Zatem, zdaniem organu, w sprawie nie toczyło się postępowanie z wniosku dekretowego, bowiem faktem bezspornym jest, iż takowego skarżący nigdy nie złożyli. Wniosek złożony w dniu 23 kwietnia 1986 r. podlegał rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, i zastosowanie miał przepis art. 82 powołanej ustawy, na podstawie którego nie można było zrealizować wniosków skarżących co do przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej przy ul. [...] , jak i [...].

Zatem – jak wskazało Kolegium – w decyzji z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...] wnioskodawcom przyznano przedmiotowe prawo do gruntu położonego przy ul. [...], stanowiącego dz. ew nr [...] z obrębu [...], zaś na mocy decyzji z [...] listopada 1996 r. odmówiono prawa do gruntu położonego przy ul. [...], działka nr [...] obręb [...].

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., zastosowanie przez Prezydenta W. art. 82 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa w świetle art. 6 kpa stanowiącego, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. J.J., B. J. S., H. R., M. V. A., M. T. P., J. E. P., D. A. S. i W. J. S.; kwestionując zaskarżoną decyzję podnieśli, że nie można zgodzić się z argumentacją zawartą w uzasadnieniu decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 1996 r., iż została ona podjęta w reżimie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca nie naruszają prawa.

Przedmiotem postępowania sądowego jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 1996 r.

W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne wszczęte zostało wskutek wniosku M. J. J., H. R., M. T. P., M. V. A., B. J. S., D. A. S., J. E. P. i W. J. S. z dnia 16 stycznia 2006 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1996 r. odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...] oraz zwrotu budynku znajdującego się na tym gruncie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 1996 r. odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2, położonego w W. przy ul. [...] oraz zwrotu budynku znajdującego się na tym gruncie.

Zgodnie z art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.), z dniem wejścia w życie tej ustawy wygasają prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty i budynki, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. W., a poprzedni właściciele działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, a także domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, oraz domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych, lub ich następcy prawni, mogą zgłosić w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie tych gruntów w użytkowanie wieczyste.

Zgodnie natomiast z ust. 3 tego artykułu, na rzecz osoby fizycznej może być dokonany zwrot tylko jednej nieruchomości.

Jest poza sporem, że właściciele przedmiotowej nieruchomości nie złożyli wniosku dekretowego o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu.

Prawidłowo organ uznał, że na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nie można było zrealizować wniosków skarżących co do przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonych przy ul. [...] i [...]. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zaświadczeń z ksiąg wieczystych wynika, że nieruchomości znajdujące się przy ul. [...] oraz [...] są dwoma odrębnymi nieruchomościami, opisanymi w dwóch odrębnych księgach wieczystych, a nie, jak twierdzą skarżący – jednym budynkiem wybudowanym na dwóch działkach ewidencyjnych.

Prawidłowo zatem decyzją z dnia [...] listopada 1996 r. przyznano wnioskodawcom prawo do gruntu (użytkowanie wieczyste) położonego przy ul. [...] oraz zwrócić własność budynku na nim się znajdującego, natomiast inną decyzją z dnia [...]listopada 1996 r. – odmówiono prawa do gruntu położonego przy ul. [...].

Obecnie odpowiednikiem art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, który stanowił, że na rzecz osoby fizycznej może być dokonany zwrot tylko jednej nieruchomości, jest art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z pźn. zm.), który w ust. 1 tego artykułu przewiduje możliwość zwrócenia tylko jednej nieruchomości, w oparciu o wniosek złożony przez poprzedniego właściciela lub jego następców prawnych w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

-----------------------

1