Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1612/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 157 § 2 , art. 28
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 909
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w [...] sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie czasowego wyłączenia gruntów rolnych z produkcji -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W. P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Kolegium" lub "SKO") uchylająca decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] i jednocześnie umarzająca postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...] w sprawie czasowego wyłączenia z produkcji gruntów rolnych.

W podstawie prawnej decyzji SKO wskazało art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] grudnia 2014 r. Starosta [...] zezwolił na czasowe - od dnia [...] stycznia 2015 r. do [...] lipca 2016 r. wyłączenie

z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego (Bw - gleby brunatne wyługowane i brunatne kwaśne) zaliczonych do klasy bonitacyjnej :

R II o łącznej powierzchni 0,2730 ha stanowiących część działki nr 182 (o pow. 0.27 ha) i nr 184 (o pow. 0.0030 ha),

R III a o łącznej powierzchni 0,4700 ha stanowiących część działek nr 182 (o pow. 0,4400 ha), i nr 184 (o pow. 0,0300 ha).

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji wystąpił W. P. zarzucając jej kwalifikowaną wadę o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. a mianowicie, że wydana została z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 909) oraz art. 6 ust. 1 pkt 7, 8 i 13 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2015 r., poz. 196 ze zm.). Podał, że działki w czasie wydawania decyzji zezwalającej na ich czasowe wyłączenie z produkcji rolniczej były już wcześniej wyłączone z produkcji i były zajęte na prowadzenie działalności polegającej na wydobywaniu gazu ziemnego a nie na poszukiwaniu lub rozpoznawaniu węglowodorów.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] grudnia 2014 r. Kolegium wskazało na brak przymiotu strony wnioskodawcy – W. P. do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył W. P. wnosząc o uchylenie powyżej opisanej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy a mianowicie stwierdzenie nieważności decyzji Starosty. Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez stwierdzenie, że nie posiada przymiotu strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty w sytuacji, gdy

w rzeczywistości status ten mu przysługuje; naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji pomimo, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 1 i 3 ustawy

o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 6 ust. 1 pkt 7, 8 i 13 ustawy Prawo geologiczne i górnicze.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy SKO opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2016 r. uchyliło własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2016 r. i jednocześnie umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2014 r.

W uzasadnieniu podało, że zgodnie z art. 157 § 2 K.p.a. postępowanie

w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub

z urzędu. Przy czym pojęcie strony postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności, nie pokrywa się z pojęciem strony zwykłego postępowania administracyjnego. Oznacza to, że osoba składająca wniosek o stwierdzenie nieważności może zostać uznana za uprawnioną do jego złożenia, nawet w sytuacji gdy nie brała udziału w zakończonym postępowaniu administracyjnym. Stosownie do art. 28 K.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Osoba, która składała wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji musi wykazać swój interes prawny w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawa, materialnego, na podstawie którego formułuje się uprawnienia i obowiązki określonego podmiotu. Interes prawny musi wynikać

z konkretnego przepisu prawa materialnego.

SKO zaznaczyło, że jeżeli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji składa podmiot powołujący się na własny interes prawny, organ ma obowiązek wszcząć

w tej sprawie postępowanie, w toku którego nastąpi ustalenie czy faktycznie jednostka ta ma interes prawny do występowania w sprawie.

W okolicznościach sprawy W. P. wskazuje, że jest współwłaścicielem nieruchomości - działki nr 224/3 objętej księgą wieczystą nr [...], która graniczy bezpośrednio z działką nr 184, objętą decyzją o wyłączeniu z produkcji rolniczej gruntów rolnych. Wydanie decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji poprzedziło wydanie decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [....] z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych. Na działkach nr 182 i 184 zrealizowano inwestycję polegającą na budowie Ośrodka Zbioru Gazu przy odwiercie P - 17. W. P. nie zgadza się z wyżej wymienionym pozwoleniem na budowę i uważa, że realizacja wymienionej inwestycji godzi w jego interes prawny, jako współwłaściciela sąsiedniej nieruchomości. Doprowadzenie do stwierdzenia nieważności decyzji o wyłączeniu gruntów rolnych pozwoli na zakwestionowanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tej przyczyny stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. dotyczy jego interesu prawnego, jako współwłaściciela sąsiedniej nieruchomości gruntowej.

W ocenie Kolegium W. P. nie ma interesu prawnego uprawniającego do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. o czasowym wyłączeniu z produkcji użytków rolnych. Podniesione przez wnioskodawcę zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego przy wydawaniu decyzji organu I instancji nie mogą zaś uzasadniać jego interesu prawnego. Z przepisów tych nie wynika dla niego żadne uprawnienie ani obowiązek. Za przyznaniem mu przymiotu strony nie przemawia także art. 140 K.c. Nie można także uznać by decyzja Starosty w jakimkolwiek zakresie dotyczyła przysługującego wnioskodawcy prawa własności nieruchomości. Podniesiona argumentacja świadczy jedynie o posiadaniu przez niego interesu faktycznego.

SKO zaznaczyło, że skoro W. P. we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty, powołał się na swój interes prawny wywodzony z prawa do nieruchomości położonej w sąsiedztwie nieruchomości, którą wyłączono z produkcji rolnej, to ustalenie czy faktycznie skarżący posiada interes prawny wymagało poczynienia ustaleń faktycznych i przeprowadzenia procesu wykładni. Tym samym Kolegiom zobowiązane było do wszczęcia postępowania w sprawie dokonania oceny istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego.

Kolegium wskazało, że bezprzedmiotowość postępowania występuje m.in. wówczas, gdy podmiot nieuprawniony do domagania się wszczęcia postępowania, zgłosił inicjatywę w tym względzie. Wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanego podmiotu jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania.

Z tych przyczyn wobec ustalenia, że W. P. nie ma interesu prawnego i nie posiada przymiotu strony w stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty zasadnym było, w ocenie SKO, umorzenie postępowania.

Skargę na tą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Rzeszowie W. P. wnosząc o jej uchylenie w całości wraz

z poprzedzającą ją decyzją Kolegium z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz o obciążenie organu kosztami postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 28 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że nie posiadał przymiotu strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., zezwalającej na czasowe wyłączenie z produkcji rolniczej działek nr 182 i 184 zlokalizowanych w miejscowości G. w sytuacji, gdy w rzeczywistości przysługiwał mu status strony tego postępowania, wynikający z art. 140 w zw. z art. 1 Kodeksu cywilnego oraz z art. 11 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane;

- art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie, mimo braku podstaw;

- art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia 22 grudnia 2014 r., mimo, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 1 i 3 ustawy

o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 6 ust. 1 pkt 7, 8 i 13 ustawy Prawo geologiczne i górnicze;

- art. 10 § 1 K.p.a. poprzez brak zapewnienia czynnego udziału w sprawie stronie postępowania nieważnościowego a mianowicie J. K., właścicielowi działki nr 184, objętej decyzją Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz A S.A. o. w S.;

- art. 78 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego w przedmiocie pozyskania od Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] odpisu lub wyciągu z dokumentu urzędowego w postaci planu ruchu zakładu górniczego wydobywającego kopaliny otworami wiertniczymi - Kopalnia Gazu Ziemnego [...], sporządzonego na okres od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r.;

- art. 7 K.p.a. poprzez brak stwierdzenia w zaskarżonej decyzji, czy SKO

znajduje bądź nie znajduje podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] grudnia 2014 r. z urzędu.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji.

Pismem z dnia 24 marca 2017 r. Prokurator Prokuratury Regionalnej

w [...] zgłosił swój udział w postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.).

Wspomniane kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu /tu decyzja/, jeżeli m.in. stwierdzi on naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia wskazanego w powyższej ustawie naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 tej ustawy, skarga podlegała oddaleniu.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem osądu pozostaje kwestia, czy organy orzekające w trybie nadzwyczajnym (w sprawie stwierdzenia nieważności) prawidłowo odmówiły skarżącemu przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., co w konsekwencji prowadziło do umorzenia postępowania administracyjnego

w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z [...] grudnia 2014 r. nr [...] w sprawie czasowego - od dnia [...] stycznia 2015 r. do [...] lipca 2016 r. wyłączenia z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego (Bw - gleby brunatne wyługowane i brunatne kwaśne) zaliczonych do klasy bonitacyjnej:

R II o łącznej powierzchni 0,2730 ha stanowiących część działki nr 182 (o pow. 0.27 ha) i nr 184 (o pow. 0.0030 ha),

R III a o łącznej powierzchni 0,4700 ha stanowiących część działek nr 182 (o pow. 0,4400 ha), i nr 184 (o pow. 0,0300 ha).

Zaskarżone decyzje, jak wynika z akt sprawy, zostały wydane po uprzednim wydaniu zawiadomieniu o wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności (zawiadomienie z [...] lipca 2016 r.), wskutek wniosku skarżącego (z [...] lipca 2016 r.) opartego o przesłankę wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wniosek powyższy zawiera stwierdzenie, że składający go podmiot uważa, że przysługuje mu przymiot strony w niniejszym postępowaniu, jako współwłaścicielowi działki nr 224/3 objętej księgą wieczystą nr [...], która to działka graniczy bezpośrednio

z działką nr 184 – objęta decyzją Starosty [...] z [...] grudnia 2014 r.

W ocenie wnioskodawcy stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]

z [...] grudnia 2014 r. (jak wskazał nie był on stroną w postępowaniu zakończonym ww. decyzją o czasowym wyłączeniu z produkcji gruntów rolnych), pozwoli mu na zakwestionowanie decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...]

z dnia [...] czerwca 2015 r. ([...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych na działkach nr 182 i 184, polegających na budowie Ośrodka Zbioru Gazu przy odwiercie P-17 oraz stacji pomiarowej na terenie istniejącego Ośrodka Zbioru Gazu [...], realizowanych w ramach inwestycji pn. "Zagospodarowanie odwiertów [...] 17, 18, 19k-KGZ J.", na terenie miejscowości G.

Zgodnie z art. 157 § 2 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast stosownie do art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Z cyt. wyżej art. 28 K.p.a. wynika, że warunkiem uzyskania statusu procesowego strony postępowania administracyjnego jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku, którego dotyczy postępowanie lub na którym opiera się kierowane do organu żądanie dokonania czynności. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest konsekwentnie pogląd, że pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego. Warto też tu przypomnieć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego: "mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamierzeniem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji /zob. wyrok NSA z dnia 22.02.1984 r., I SA 1748/83/. W judykaturze interes prawny utożsamia się też z obiektywną czyli rzeczywiście istniejącą potrzebą ochrony prawnej. Interes prawny tak pojmowany cechuje się tym, że jest osobisty, własny, indywidualny i realny. Musi więc istnieć rzeczywiście w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego, a nie może być tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (zob. wyrok NSA z dnia 26.04.2000 r., I SA/Gd 992/99, Lex 44317, z dnia 19.03.2003 r., IV SA 1132/00, Lex 81670).

Nie może zatem budzić jakichkolwiek wątpliwości, że w celu wykazania legitymacji procesowej w konkretnym postępowaniu administracyjnym dany podmiot powinien wykazać, że załatwienie sprawy dotyczy bezpośrednio jego sfery prawnej.

Zauważyć także należy, że w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że

w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stroną jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Mając na uwadze powyższe, Sąd zauważa, że także w niniejszej sprawie krąg osób uprawnionych do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji

w przedmiocie czasowego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej może być szerszy aniżeli w postępowaniu zwykłym i nie ogranicza się wyłącznie do stron postępowania o wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Jednakże podmiot żądający stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji musi posiadać interes prawny w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jak już wyżej zaznaczono interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza zaś ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawa materialnego, który formułuje publiczne prawa (obowiązki) podmiotowe jednostki, które można realizować

w drodze postępowania administracyjnego. Tylko zatem przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym. O tym, czy podmiot ten ma interes prawny nie może natomiast decydować jedynie sama wola tego podmiotu z różnych przyczyn zainteresowanego prowadzeniem tegoż postępowania. Interes prawny nie jest bowiem tożsamy z interesem faktycznym, który oznacza, iż określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz to "zainteresowanie" nie znajduje oparcia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, które stanowiłyby podstawę żądania stosownych czynności organu administracji.

W niniejszej sprawie skarżący nie posiada interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji z uwagi na brak normy publicznoprawnej, z której wynikałyby bezpośrednio dla skarżącego określone prawa lub obowiązki w postępowaniu administracyjnym.

Z akt sprawy wynika, że decyzja Starosty [...] z [...] grudnia 2014 r. dotyczy czasowego wyłączenia z produkcji użytków rolnych określonych części działki nr 182 i 184. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy

z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1205 ze zm.). W świetle ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych wyłączenie z produkcji jest czynnością faktyczną i może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenia i w jej następstwie.

Zważyć należy, że przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie zawierają materialnoprawnej podstawy określającej podmioty uprawnione do uzyskania decyzji o zezwoleniu na wyłączenie gruntu z produkcji leśnej.

W judykaturze wskazuje się, że ustawodawca dość niekonsekwentnie, raz posługuje się pojęciem "właściciela", innym razem posługuje się pojęciem "osoby, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji". Nabiera to szczególnego znaczenia, gdy obu tych pojęć użyto odpowiednio w art. 12 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, co sugeruje, iż normatywne pojęcie "właściciela" jest podrzędne wobec normatywnego pojęcia "osoby, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów

z produkcji". Jednakże mimo, iż powołana ustawa nie zawiera wyraźnego uregulowania kręgu podmiotów uprawnionych do żądania wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej, to krąg tych osób nie jest nieograniczony i dowolny. Osoba ubiegająca się o wydanie decyzji o wyłączenie

z produkcji użytków rolnych musi legitymować się interesem prawnym, wynikającym z prawa materialnego lub wywodzącym się ze stosunku cywilnoprawnego. Bowiem

o charakterze strony postępowania nie decyduje jedynie sama wola osoby zainteresowanej, lecz stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 K.p.a.). Interes prawny może być wywodzony zarówno z prawa własności, jak i innych praw rzeczowych, ale także ze stosunków obligacyjnych. Wyłączenie z produkcji użytków rolnych może nastąpić wyłącznie na wniosek uprawnionego podmiotu. Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych zrównuje w zakresie uprawnień wywodzonych z tej ustawy właściciela

z posiadaczem samoistnym, zarządcą, użytkownikiem wieczystym i dzierżawcą (art. 4 pkt 4). Każda więc osoba, która ma prawo do gruntu, którego dotyczy wniosek o wyłączenie (niezależnie od źródła tego uprawnienia: ustawa, umowa, orzeczenie sądu, decyzja organu administracji), albo faktycznie nim włada jak właściciel, ma legitymację wynikającą z tej ustawy do żądania wydania jej zezwolenia na rozpoczęcie innego niż rolnicze użytkowanie gruntów (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2012 r., II OSK 1220/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zważyć należy, iż z wnioskiem o czasowe wyłączenie z produkcji rolnej gruntów rolnych wystąpiła A S.A. w W. –Oddział [...]. To ten podmiot legitymuje się interesem prawnym. Decyzja Starosty z [...] grudnia 2014 r. dotyczy bezpośrednio sfery prawnej tego podmiotu i pozwala na uznanie go za stronę. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną W. P. nie pozwala na uznanie go za stronę postępowania. Co zresztą zauważył sam skarżący we wniosku inicjującym postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] grudnia 2012 r.

W. P. nie zgadza się z wyżej wymienionym pozwoleniem na budowę i uważa, że realizacja wymienionej inwestycji godzi w jego interes prawny, jako współwłaściciela sąsiedniej nieruchomości a doprowadzenie do stwierdzenia nieważności decyzji o wyłączeniu gruntów rolnych pozwoli na zakwestionowanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tych to okoliczności skarżący wywodzi swój interes prawny.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić i słusznie organy wywiodły, że wnioskodawca nie legitymuje się interesem prawnym uprawniającym go do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności. Zarówno z akt sprawy, jak i z urzędu wiadomym jest Sądowi, że decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A S.A.

w [...] Oddział w [...] pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na budowie Ośrodka Zbioru Gazu przy odwiercie P-17 oraz stacji pomiarowej na terenie istniejącego Ośrodka Zbioru Gazu [...]. Po rozpoznaniu odwołania W. P. od tej decyzji Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...], Ldz.[...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Prawomocnym wyrokiem z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. II SA/Gl 1009/15 WSA

w Gliwicach oddalił skargę W. P. złożoną na ww. decyzje. W wyroku tym wyraźnie wskazano, że "(...) część działki nr 224/3 (uwaga Sądu: której współwłaścicielem jest W. P.) od dawna zlokalizowana jest w 50 metrowej strefie ograniczonego zagospodarowania, a projektowana inwestycja nie powoduje żadnej zmiany w tym zakresie. Decydujący wpływ bowiem na ograniczenie możliwości zabudowy działki nr 224/3 ma strefa wyznaczona w promieniu 50 m od eksploatowanych już od lat 90-tych odwiertów P-14 i P-14a. Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że interesy, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy prawo budowlane to nie interesy faktyczne, lecz interesy znajdujące uzasadnienie dla swej ochrony w przepisach prawa. Skarżący jako współwłaściciel działki ma prawo do korzystania ze swej własności zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa i w granicach wyznaczonych przez przepisy prawa i zasady współżycia społecznego. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że udzielone pozwolenie na budowę nie zmienia uprawnień skarżącego w tym zakresie. Wyznaczona strefa 50 m nie ma znaczenia dla dopuszczalności wykorzystywania działki zgodnie z jej przeznaczeniem i dotychczasowym wykorzystaniem. (...)".

Z powyższego wynika zatem, że jakkolwiek skarżącemu nie można odmówić interesu faktycznego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r., to jednak - jak wskazano powyżej - żaden interes faktyczny nie może być utożsamiany z interesem prawnym w rozumieniu art. 157 § 2 K.p.a. w zw. z art. 28 K.p.a. Nie każdy bowiem związek pomiędzy subiektywnymi uprawnieniami podmiotu a sprawą administracyjną oznacza, że podmiot ten ma w danej sprawie interes prawny. Istnienie interesu prawnego wymaga, by te uprawnienia znajdowały konkretyzację w postępowaniu administracyjnym z mocy wyraźnego przepisu prawa materialnego o charakterze publicznym. Tenże warunek nie zachodzi w niniejszej sprawie w przypadku skarżącego, którego ewentualne roszczenia związane

z funkcjonowaniem zakładu górniczego mogłyby być realizowane jedynie na drodze cywilnej.

Należy ponadto zaznaczyć, iż brak interesu prawnego osoby składającej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji powoduje niedopuszczalność rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w tym przedmiocie, przy czym w sytuacji, gdy już z żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wynika w sposób oczywisty, że podmiot wnoszący żądanie nie ma interesu prawnego, winna nastąpić odmowa stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 157 § 3 kpa. Natomiast gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności ustalenia, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie wyniku negatywnego są podstawą zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r., I OSK 725/05, Lex nr 209119).

W ocenie Sądu wobec ustalenia, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pochodzi od osoby niebędącej stroną w sprawie oraz faktu wszczęcia przez organ postępowania, powoduje, że SKO słusznie decyzją z dnia [...] września 2016 r. uchyliło własną decyzję z [...] sierpnia 2016 r. i umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o czasowym wyłączeniu z produkcji gruntów rolnych. Stosownie bowiem do art. 105 K.p.a. organ administracyjny wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny, w tym z powodu braku interesu prawnego podmiotu wnoszącego żądanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, który wyklucza prowadzenie tego postępowania.

Reasumując uznać należało, że prawidłowe były ustalenia organu orzekającego w trybie nadzwyczajnym, że skarżący nie legitymuje się przymiotem strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Ustalenia w tym zakresie poprzedzone zostały, wbrew zarzutom skargi, czynnościami wyjaśniającymi przeprowadzonymi zgodnie z regułą wyrażoną w art. 7 K.p.a., znajdując wsparcie w materiale dowodowym zebranym w sprawie.

Z tych przyczyn i na podstawie art. 151 P.p.s.a skarga została oddalona.