Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 580/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 77 par. 1,  art. 80, art. 89 par. 2, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Protokolant asystent sędziego Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia związanego z budową farmy wiatrowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Burmistrz J. Ś. działając na podstawie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1, art. 82, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 oraz art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.) i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego określił na wniosek S. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia związanego z budową farmy wiatrowej o mocy 54 MW, w tym na terenie Gminy J. Ś. (M., W.) 42 MW oraz na terenie Gminy Ś. (K.) 12 MW wraz z infrastrukturą energetyczną tj. liniami energetycznymi i stacjami transformatorowymi, drogami i placami manewrowymi, wskazując jednocześnie, że uwzględnił przy orzekaniu : wyniki uzgodnień i opinii, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa.

W zakresie przyjętych uwarunkowań Burmistrz J. Ś. w osnowie decyzji określił:

- warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich,

- wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w szczególności w projekcie budowlanym, w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy wcześniej powoływanej.

Równocześnie organ wskazał:

- wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska,

- iż przedsięwzięcie nie stwarza zagrożenia wystąpienia poważnych awarii przy zastosowaniu się do wymagań określonych w niniejszej decyzji.

Wobec możliwości wystąpienia awarii o charakterze lokalnym w zakresie układów technologicznych uznał, że należy przewidzieć ewentualne środki techniczne dla ograniczenia ich skutków oraz przeszkolić obsługę w zakresie zapobiegania sytuacjom awaryjnym,

- wymogi w sprawie stwierdzenia konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania:

projektowana inwestycja nie będzie miała żadnego bezpośredniego wpływu transgranicznego z uwagi na to, iż planowane przedsięwzięcie realizowane będzie w znacznej odległości od granic kraju.

Organ pierwszej instancji nie wskazał na konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.

Nadto stwierdził:

- konieczność przedsięwzięcia odpowiednich działań zapobiegających negatywnemu oddziaływaniu na środowisko oraz wykonania kompensacji przyrodniczej w przypadku stwierdzenia wystąpienia niepożądanego oddziaływania na środowisko,

- konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania o wydanie decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Nadto kwestionowaną decyzją organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek:

a/ monitorowania pracy farmy wiatrowej przez okres jednego roku od uruchomienia pozwalający określić jej rzeczywisty wpływ na:

- śmiertelność ptaków - badania powinny być prowadzone przez ornitologa ze szczególnym zwróceniem uwagi na okres wiosennej i jesiennej wędrówki ptaków oraz okres lęgowy. Wyniki przeprowadzonych obserwacji należy przedłożyć Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska we W.,

- populację nietoperzy - badania powinny być prowadzone przez chiropterologa ze szczególnym zwróceniem uwagi na okres wiosennej i jesiennej migracji nietoperzy oraz letni okres rozrodu. Wyniki przeprowadzonych obserwacji należy przedłożyć Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska we W.,

- oddziaływanie akustyczne - badanie poziomu hałasu na terenach podlegających ochronie akustycznej. Pomiary powinny być wykonane po uruchomieniu poszczególnych elektrowni i obejmować pracę elektrowni we wzajemnym oddziaływaniu z pozostałymi. Pomiary należy wykonać w tych samych punktach pomiarowych, w różnych porach roku i różnych warunkach pogodowych. Pomiary muszą być wykonane z uwzględnieniem najbliższych zabudowań mieszkalnych, w celu weryfikacji obliczeń prognostycznych. Jako termin wykonania pomiarów wskazano okres 1 czerwca – 30 października z zastrzeżeniem, iż badania winny być wykonane w zachowaniem 3 - miesięcznego odstępu czasu. Wyniki pomiarów hałasu należy przedłożyć Staroście Ś.

b/ przestrzegania wymogów obowiązujących w zakresie ochrony środowiska na etapie projektowania, realizacji, eksploatacji i likwidacji przedsięwzięcia.

Organ orzekający wskazał ponadto, że charakterystykę przedsięwzięcia stanowi załącznik nr 1 do niniejszej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W uzasadnieniu decyzji poza opisem stanu faktycznego organ podał, m.in. iż w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego na jego poszczególnych etapach wpływały negatywne zastrzeżenia i protesty. W przeważającej mierze zarzuty mieszkańców dotyczyły zbyt bliskiej odległości od zabudowań. Mieszkańcy obawiają się przede wszystkim szkodliwego wpływu elektrowni wiatrowych na zdrowie, jak również pogorszenia komfortu ich codziennego życia.

W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego przeanalizowano cały materiał dowodowy wraz z "Raportem..." oraz jego kolejnymi uzupełnieniami, jak również wpływającymi protestami mieszkańców zawierającymi liczne uwagi i wnioski, co pozwoliło na określenie oddziaływania i potencjalnego zagrożenia dla środowiska związanego z realizacją przedsięwzięcia. Organ orzekający stwierdził, że kierując się obawami mieszkańców oraz brakiem szczegółowych regulacji prawnych związanych z realizacją tego rodzaju inwestycji w decyzji zawarł liczne uwarunkowania. Ponadto wskazał, że organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia winien uwzględnić uzgodnienia właściwych organów, zatem w sytuacji, gdy realizacja przedsięwzięcia została uzgodniona przez organ uzgadniający pozytywnie, a nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające odmowę wydania decyzji brak jest podstaw do odmowy wydania decyzji. Z tych też powodów warunki określone przez Starostwo Powiatowe w Ś. zostały w pełni uwzględnione w decyzji. Organ uwzględnił również zastrzeżenia określone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. w postanowieniu opiniującym warunki realizacji przedsięwzięcia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Z uzasadnienia wynika również, że przedmiotowe przedsięwzięcie realizowane będzie poza granicami obszarów Natura 2000 i innych obszarów objętych ochroną na mocy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, jednakże w celu ograniczenia negatywnego wpływu zamierzenia inwestycyjnego na elementy przyrodnicze występujące w obrębie jego oddziaływania, nałożono warunki określone w rozstrzygnięciu. Ponadto wskazano w nim, że w ramach "Weryfikacji wstępnej lokalizacji projektowanej farmy wiatrowej na terenie gminy Ś. -aspekt ornitologiczny" będącej załącznikiem do "Raportu..." przeprowadzono wstępną inwentaryzację ornitologiczną w której określono gatunki występujące na terenie planowanej inwestycji. Dokonano przeglądu występujących gatunków na terenach otwartych, zakrzewieniach, zadrzewieniach śródpolnych i zbiornika K.

W ramach tej "Weryfikacji..." stwierdzono, że ze względu na porę przeprowadzonej inwentaryzacji (połowa czerwca - sezon lęgowy), jak i na krótki jej czas, nie dokonano oceny migracji ptaków zarówno lokalnej, jak i sezonowej. W związku z powyższym oraz biorąc pod uwagę lokalizację farmy wiatrowej na trasie przelotów ptaków pomiędzy zbiornikami S., M., K., D., zobowiązano Inwestora do przeprowadzenia rocznego monitoringu pozwalającego określić wpływ przedsięwzięcia na bezpieczeństwo przelotów i szlaków migracyjnych.

Załącznik do "Raportu..." stanowi również "Wstępna inwentaryzacja chiropterologiczna farmy wiatrowej koło K.". Została ona przeprowadzona w połowie czerwca 2009 r. Na podstawie bezpośrednich obserwacji nietoperzy i nasłuchów detektorów określono gatunki występujące na obszarze planowanej farmy. Gatunki zostały oznaczone na podstawie pulsów echolokacyjnych. Obserwacje nie dotyczyły okresu letniego i nie uwzględniały jesiennych i wiosennych migracji nietoperzy. Dodatkowo, obserwacje były prowadzone podczas jednej kontroli, która mogła nie wykazać wszystkich gatunków użytkujących ten obszar oraz wszystkich miejsc aktywności. W związku z powyższym zobowiązano inwestora do przeprowadzenia całorocznego monitoringu wykorzystania terenu przez nietoperze.

Ponadto Inwestor został zobowiązany do monitorowania pracy farmy wiatrowej przez okres jednego roku od uruchomienia, pozwalający określić jej rzeczywisty wpływ na śmiertelność ptaków i populację nietoperzy. Organ wskazał, iż każda siłownia wiatrowa jest źródłem hałasu, a więc fal akustycznych rozchodzących się w przestrzeni, często przybierających postać dźwięków niepożądanych. Hałas emitowany będzie wskutek zjawisk aerodynamicznych zachodzących na powierzchni łopat wirnika każdej siłowni, spowodowanych ruchem opływającego je powietrza, jak też wskutek pracy mechanizmów znajdujących się w gondoli. Oś wirnika umieszczona będzie na wysokości ok. 105 m nad poziomem terenu. Na wieżach elektrowni mocowane będą gondole, w których zlokalizowany będzie generator, mechanizm ustawiania łopat wirnika do prędkości wiatru oraz system kontroli pracy i zabezpieczenia. Maszt każdej elektrowni stanowi stalowa rura umieszczona na żelbetonowej podstawie (fundamencie) o wymiarach 20 m x 20 m. Analiza poziomu emisji hałasu wykazała, że dopuszczalny poziom hałasu poszczególnych siłowni oraz w wyniku ich łącznego oddziaływania na granicy najbliższego obszaru chronionego (zabudowa mieszkalna zagrodowa), dla pory dziennej (55 dB) i nocnej (45 dB), nie zostanie przekroczony.

W celu określenia faktycznego oddziaływania na tereny podlegające ochronie akustycznej zobowiązano Inwestora do pomiarów hałasu w środowisku. W związku z tym niniejsza decyzją zobowiązano Inwestora do monitorowania farmy wiatrowej przez okres 1 roku od uruchomienia pozwalający określić jej rzeczywisty wpływ na oddziaływanie akustyczne.

Dalej w uzasadnieniu organ wskazał, że w trakcie budowy przedsięwzięcia powstaną odpady budowlane, odpady związane z usuwaniem podłoża, jak również odpady takie jak smary czy oleje. Na etapie działania elektrownie wiatrowe nie wytwarzają odpadów, poza odpadami powstającymi podczas bieżących konserwacji polegających z reguły na uzupełnianiu płynów eksploatacyjnych (np. oleje, smary, ciecz chłodząca). W związku z tym Inwestor został zobowiązany warunkami niniejszej decyzji do przekazania powstających odpadów do unieszkodliwienia lub wywiezienia na legalnie działające składowisko odpadów, podmiotom gospodarczym posiadającym odpowiednie decyzje administracyjne.

W orzeczeniu organu pierwszej instancji zobowiązano również inwestora na etapie likwidacji przedsięwzięcia do przywrócenia krajobrazu do stanu sprzed rozpoczęcia inwestycji poprzez likwidację wszystkich obiektów i urządzeń instalacji oraz poddanie rekultywacji w kierunku rolnym dołów po fundamentach oraz terenu wokół planowanych elektrowni.

Organ orzekający podał również, iż eksploatacja farmy wiatrowej nie wiąże się z emisją substancji do powietrza, w ogólnym bilansie produkcji energii, wykorzystanie energii wiatrowej odciąża elektrownie konwencjonalne, co wpływa na zmniejszenie ilości gazów i pyłów odprowadzanych do atmosfery przy spalaniu surowców energetycznych.

Ponadto wyjaśnił, że z uwagi na to, iż planowane przedsięwzięcie realizowane będzie w znacznej odległości od granic kraju oraz ze względu na ograniczony do najbliższego otoczenia zasięg oddziaływania - nie wystąpi transgraniczne oddziaływanie na środowisko.

Organ wskazał również, że na Inwestora został nałożony obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania o wydanie decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 10 przywołanej powyżej ustawy z uwagi na treść postanowienia z dnia [...]r. Nr [...] Starosty Ś.

Prawidłowo wykonana i eksploatowana inwestycja, po uwzględnieniu zaleceń i warunków uwzględnionych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, oraz przy zastosowaniu planowanego ograniczenia uciążliwości zawartego w niniejszej decyzji nie powinna wpływać negatywnie na środowisko i zdrowie ludzi.

Odwołanie od opisanej powyżej decyzji wnieśli K. P., J. B.-C., M. B., S. B., B. K., A. i K. Ż., T. Ż., Z. M., Z. K., A. M., J. M., M. K., M.S., J.S., M. K., A. P., A.N., B. i A. W., B. K., A. M., K. i W.M., L. M., M. W., Cz. N., K. R., K.Sz., Z. B., A. N., M. K. - peł. B. P. P. M. SP.J z siedzibę w Ś.

Odwołujący zarzucili organowi pierwszej instancji naruszenie:

art. 39 ust. 1 pkt 1, ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie przyrody oraz ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz.U. Nr 199, poz. 1227 z póź. zm.) poprzez nieprzeprowadzenie przewidzianego powyższym przepisem trybu podania do publicznej informacji o przystąpieniu do opracowania projektu dokumentu i o jego przedmiocie. W szczególności wskazali, iż organ pierwszej instancji winien umorzyć postępowanie w przedmiocie pierwotnego wniosku, dotyczącego realizacji przedsięwzięcia na większa skalę i ponownie zainicjować tryb konsultacji w odniesieniu do nowego wniosku,

- art. 66 ust 1-6 wyżej powołanej ustawy poprzez posłużenie się w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji raportem, pozostającym w sprzeczności ze wskazanymi przepisami. W szczególności zarzucili, iż raport nie określa w sposób precyzyjny poziomu emisji hałasu a przez to wpływ emisji, związanej z realizacją przedsięwzięcia na otoczenie , natomiast pomija potencjalną możliwość i skalę występowania nie słyszalnych lecz wywierających negatywny wpływ na życie i zdrowie ludzkie i zwierząt infradźwięków,

- oraz art. 89 § 1 i § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, pomimo wystąpienia przesłanek uzasadniających jej przeprowadzenie /przyśpieszenie, usprawnienie postępowania/,

- art. 10 i art. 9 k.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału stronom w postępowaniu administracyjnym i naruszenie art. 5 i art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez nie powiadomienie o opiniach organów uzgadniających,

- art. 77§ 1, art. 7 art. 80, art. 107§ 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności mających wpływ na wynik sprawy,

- naruszenie art. 5,29 , 30,33, 39 ust. 1 pkt 1,66 ust. 1-6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Ponadto odwołujący się K. i W. M. oraz A.M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, podali, że mieszkają w odległości około 600 m od farm wiatrowych i posiadają działkę budowlaną około 400 m od farm, nadto budowa farm wiatrowych zmniejszy wartość rynkową działki i spowoduje degradację środowiska oraz stanowić będzie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. Dodali, że mieszkańcy wsi M. proponowali usytuowanie farm w odległości około 1500 m od zabudowań.

M. W. w odwołaniu wskazał, że jest właścicielem działki znajdującej się około 300-400 m od miejsca, w którym planowane są farmy wiatrowe i że realizacja inwestycji zmniejszy wartość użytkową działki budowlanej.

Odwołujący się B. K. w odwołaniu oświadczył, iż nie wyraża zgody na realizację przedsięwzięcia w odległości mniejszej niż 1500 m od jego zabudowań. Podkreślił, iż organ pierwszej instancji naruszył art. 7, 77 § 1 k.p a. i art. 55 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie.

A. N. w odwołaniu od ww. decyzji zarzuciła naruszenie i niespełnienie wymogów art. 66 ust. 1 wskazanej ustawy.

B.P. P. M. SP. J. reprezentowana przez radcę prawnego M. K. a w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podniosła, że posiada nieruchomości w miejscowości K. w odległości nie mniejszej niż 500 m od działek 81, 87, 78, 97, 98, 111, zatem realizacja planowanego przedsięwzięcia w sposób istotny wpłynie na spadek cen nowo wybudowanych mieszkań w budynkach wielorodzinnych, tym samym powodując znaczne straty po stronie odwołującego się. Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 7a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie poprzez wydanie decyzji w oparciu o niekompletny raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie oddziaływania na ludzi zamieszkałych w innych budynkach niż zabudowa zagrodowa, /budynki wielorodzinne/, oraz naruszenie: art. 82 ust. 1 pkt 3 ww ustawy w związku z art. 135 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska poprzez niestwierdzenie konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. ustawy poprzez ustalenie zbyt krótkiego czasu monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko do jednego roku.

Ponadto pełnomocnik spółki stwierdził, iż organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 77 § 1 , art. 80 , 89 § 1 i § 2 art. 107 k.p.a. poprzez niepodjęcie odpowiednich czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

W wyczerpującym uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił m.in., że w dniu 21 listopada 2008r. do Urzędu Miejskiego w J. Ś. wpłynął wniosek S. A. O. [...] L. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej o mocy 72 MW, w tym na terenie Gminy J. Ś. [...] MW (M., W. )wraz z infrastrukturą energetyczną , tj. liniami energetycznymi i stacjami transformatorowymi zlokalizowanymi w M. obręb M. nr działek ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] , [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i w miejscowości W. nr ewidencyjny działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...].

Do powyższego wniosku zostało załączone zaświadczenie Burmistrza J.Ś. na okoliczność, iż obręb M. i W. nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, kopie map ewidencyjnych obejmujących przewidywany teren na którym realizowane będzie przedsięwzięcie oraz obejmujące obszar, na który oddziaływać będzie przedsięwzięcie : M., W., K.

Powyższe przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane do przedsięwzięć określonych w § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. Nr 257, poz.2573 z póź. zm.) - instalacje wykorzystujące siłę wiatru do produkcji energii o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 5.

W postanowieniu Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. stwierdzony został dla tego przedsięwzięcia obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko wraz z określeniem jego zakresu.

Postanowieniem z dnia [...]r. organ pierwszej instancji nałożył na Inwestora obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla rzeczowego przedsięwzięcia i orzekł o zakresie raportu zgodnym z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Postanowienie powyższe zostało umieszczone na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w J. Ś. (6.02.2009 r. - 23.02.1009 r.) oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Ś. (10.02.2009 r. - 24.02.2009 r.), na stronie internetowej [...] od dnia 8.02.2009 r. ponadto na tablicach ogłoszeń w miejscowościach M., W. i K. Na wskazane postanowienie nie wpłynęło zażalenie żadnej ze stron.

W dniu 18 lutego 2009r. do organu pierwszej instancji wpłynął protest podpisany przez 191 mieszkańców wsi M. Protestujący wyrazili sprzeciw co do budowy elektrowni wiatrowych w odległości mniejszej niż 2,4 km od budynków mieszkalnych. W proteście zostały wyrażone również obawy mieszkańców co do skutków wpływu elektrowni wiatrowych na zdrowie określanych jako "syndrom turbiny wiatru".

W dniu 25 lutego 2009 r. do organu pierwszej instancji wpłynęła korekta przypisów do protestu z dnia 10 lutego 2009r. wraz z dodatkowymi informacjami poruszającymi zagadnienia dotyczące tematu elektrowni wiatrowych.

W dniu 2 marca 2009r. Inwestor S. AG O. [...]L. przedłożył organowi pierwszej instancji "Raport o oddziaływaniu na środowisko elektrowni wiatrowych w obrębie ewidencyjnym K., M. i W., Powiat Ś., Województwo D.".

Działając na podstawie art. 33 i art. 79 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko organ pierwszej instancji obwieszczeniem z dnia [...] r. znak:[...] , podał do publicznej wiadomości informację o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania w/w przedsięwzięcia na środowisko.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium przedstawiło szczegółową informację o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wniosku zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa.

Następnie wskazał, że w dniu 1 czerwca 2009r. do organu pierwszej instancji wpłynęła korekta do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Farmy Wiatrowej spowodowana zmianami w lokalizacji planowanych elektrowni wiatrowych.

Inwestor zmienił złożony wniosek uwzględniając uwagi Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. oraz liczne protesty mieszkańców terenów położonych w najbliższym sąsiedztwie elektrowni.

Wprowadzono następujące zmiany dotyczące realizacji planowanej inwestycji:

1. Inwestycja została pomniejszona o 9 elektrowni w związku z czym składać się będzie z 27 elektrowni o łącznej mocy 54 MW;

2. lokalizacja elektrowni wiatrowych została odsunięta od najbliższych zabudowań w taki sposób, że obecnie żadna elektrownia wiatrowa nie jest usytuowana bliżej niż 500 m od zabudowań (wcześniej wynosiła 425 m);

3. zmianie uległa lokalizacja elektrowni wiatrowych w zakresie numerów działek związanych z obecnym usytuowaniem planowanej inwestycji;

4. dodatkowo zwiększone zostały odstępy między poszczególnymi wiatrakami w celu jeszcze lepszego wyeliminowania efektu nakładania się wytwarzanego poziomu hałasu. Planowana inwestycja realizowana będzie na działkach stanowiących własność rolników, a użytkowanie realizowane będzie na podstawie umowy. Teren na którym zlokalizowane będzie przedsięwzięcie jest terenem użytkowanym rolniczo.

Organ obwieszczeniem z dnia 2 czerwca 2009r. poinformował, o zakresie wprowadzonych przez wnioskodawcę zmian.

Warunki realizacji przedsięwzięcia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych (z trzema zastrzeżeniami) zostały pozytywnie zaopiniowane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. postanowieniem z dnia [...]r. Nr[...], natomiast Starosta Ś. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] uzgodnił pozytywnie środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia (pod określonymi warunkami).

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło również protesty mieszkańców miejscowości uwzględnionych we wniosku inwestora oraz przebieg nadzwyczajnej sesji Rady Miejskiej, zwołanej na dzień 7 grudnia 2009r., na którą zaproszeniu zostali m.in. przedstawiciele inwestora oraz zainteresowani mieszkańcy. Następnie Kolegium wskazało, że materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowią przepisy powoływanej wcześniej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwie w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i przywołało przepisy ustawowe mające zastosowanie w sprawie oraz stosowne przepisy powoływanego poprzednio rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja spełnia wszystkie wymogi prawidłowości formalnej, ale nie mogła pozostać w obrocie prawnym.

Motywując to stwierdzenie Kolegium wyjaśniło, że jego zdaniem organ pierwszej instancji tylko częściowo odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wymogów przywołanego wcześniej przepisu art. 85 ust. 1 zaskarżonego poprzednio aktu materialnoprawnego oraz naruszył przepis art. 107 § 3 kpa. W ocenie Kolegium w uzasadnieniu decyzji wydanej w sprawie przez Burmistrza J. Ś. pominięto całkowicie uzasadnienie prawne, które nie nawiązuje do hipotezy zastosowanych przepisów prawa, a to uchybienie ma znamiona naruszenia przepisów procesowych, które mogło w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy.

Ponadto – zdaniem Kolegium zaskarżona decyzja "została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. art. 7, 77 § 1, 79, 80 i 89 § 1 kpa".

Uzasadniając to stwierdzenie Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji mimo obowiązku wynikającego z art. 77 kpa nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Ponadto wskazało, że przepis art. 80 k.p.a. stanowi, iż organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Przepis powyższy ustanawia zasadę swobodnej oceny dowodów (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., s. 230). Jej istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania sprawy (stanu faktycznego) i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Zasada ta nie oznacza jednak, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według dowolnych kryteriów; swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonywających podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. W nauce podkreśla się, że swobodna ocena dowodów musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. W zaskarżonej decyzji brak jest bowiem dokonania przez organ orzekający oceny przedmiotowego raportu oddziaływania na środowisko, będącego przecież istotnym dowodem w sprawie. Niedopuszczalne jest bezkrytyczne przyjmowanie wniosków wynikających z tego rodzaju oceny. Przy takim bowiem założeniu należałoby uznać, że to nie organ administracji publicznej, ale rzeczoznawca sporządzający ocenę faktycznie rozstrzygał w sprawie. Jeżeli zatem organ administracji publicznej wydający decyzję oparł się na wnioskach wynikających z konkretnej oceny oddziaływania, to winien on wskazać zasadność takiego postępowania w ramach oceny całokształtu materiału dowodowego. Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji nie poczynił jakichkolwiek własnych rozważań w tym zakresie, a swoje rozstrzygnięcie oparł na ustaleniach autora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko uzupełnionym w maju, czerwcu i we wrześniu 2009r.

Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się w szczególności do opracowania wykonanego na prośbę mieszkańców wsi M.w gminie J. Ś. przez dr inż. H.W. dotyczącego oddziaływania elektrowni wiatrowych na środowisko.

Ustosunkowując się do zawartych w odwołaniu zarzutów naruszenia art. 89 § 1 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej Kolegium uznało je za zasadne i wyjaśniło, że wprawdzie przepisy art. 89 § 2 k.p.a. i art. 36 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie przyrody oraz ocenach oddziaływania na środowisko przewidują możliwość przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i w obydwu przepisach zawarte jest sformułowanie o fakultatywności przeprowadzenia rozprawy, ale organ prowadzący postępowanie ocenia, czy przeprowadzenia rozprawy administracyjnej jest potrzebne.

Postępowanie wyjaśniające w formie rozprawy zawsze musi być prowadzone w formie rozprawy gdy zachodzą przesłanki określone w art. 89 §1 k.p.a. W myśl tego przepisu :

"§1 organ administracji publicznej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa."

Organ administracji publicznej ocenia wystąpienie przesłanek uzasadniających przeprowadzenie rozprawy administracyjnej poza przypadkami, gdy jej przeprowadzenia wymagają przepisy prawa. W pozostałych przypadkach, jeżeli organ, z powodu błędnej oceny sytuacji uregulowanych w art. 89, zaniecha przeprowadzenia rozprawy, stanowi to naruszenie przepisów prawa procesowego (zob.komentarz B. Adamiak, J. Borkowski do art. 89 k.p.k. Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2008 str. 443). W uzupełnieniu argumentacji Kolegium powołało się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2005 r. (sygn.akt II OSK 103/05), w którym Sąd stwierdził : "Jeżeli niewątpliwi zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron, wobec zupełnie odmiennych poglądów uczestniczących w postępowaniu podmiotów, to organy orzekające powinny wyjaśnić, z jakich przyczyn nie zdecydowały się na przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, na której mogłoby dojść do owego uzgodnienia interesów" (LEX nr 207337).

W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie wobec licznych protestów mieszkańców wsi M., W. i K. oraz właścicieli działek rolnych na terenie których planowana jest inwestycja oraz liczną grupę osób wyrażających poparcie dla planowanego przedsięwzięcia zachodziła niewątpliwie potrzeba przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i uzgodnienia interesów stron, wobec zupełnie odmiennych poglądów uczestniczących w postępowaniu podmiotów na temat ewentualnej szkodliwości planowanej inwestycji.

Kolegium zarzuciło jednocześnie, że w uzasadnieniu decyzji brak jest wyjaśnienia organu dlaczego nie przeprowadził rozprawy administracyjnej.

Następnie Kolegium uznając za trafny zarzut naruszenie art. 66 ust. 1-4 wyżej powołanej ustawy poprzez posłużenie się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji raportem o oddziaływaniu na środowisko nieodpowiadającym wymogom tegoż przepisu, podkreśliło, że sam organ pierwszej instancji pomimo, iż raport był uzupełniany przez Inwestora (na wniosek Starosty Ś. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego) dostrzegł, iż nie pozwala on na pełną ocenę wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko i z tego też powodu w pkt 2 lit. b osnowy zaskarżonej decyzji nałożył na inwestora obowiązek o treści: "konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania o wydanie decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko."

W dalszej części uzasadnienia Kolegium przedstawiło szczegółową argumentację wyjaśniającą powody nieuwzględnienia pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniach, natomiast w zakończeniu uzasadnienia odnosząc się do zarzutu zbyt bliskiej lokalizacji przedsięwzięcia związanego z budową farmy wiatrowej o mocy 54 MW, w tym na terenie Gminy J.Ś. 42 MW (M., W.) oraz na terenie Gminy Ś.12 MW (K.), wraz z infrastrukturą energetyczną, tj. liniami energetycznymi i stacjami transformatorowymi, drogami i placami manewrowymi - wyjaśniło, że o lokalizacji inwestycji przesądza dopiero decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (bądź plan miejscowy), nie zaś zaskarżona decyzja.

Niezależnie od powyższego Kolegium wskazało – zwłaszcza stronom postępowania, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest uzależnione od zgody lub braku zgody innej strony postępowania. W tym jak i w każdym innym postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że żaden organ administracji publicznej nie może wydać decyzji odmownej , jeżeli nie byłaby ona sprzeczna z prawem i nie naruszałaby chronionego prawem interesu publicznego oraz interesu osób trzecich.

Kolegium podało dodatkowo, że zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zagospodarowaniu i planowaniu przestrzennym ( Dz.U. Nr 80, poz. 717 z póź. zm.) każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego posiada tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w planie zagospodarowania albo w decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza chronionego prawem interesu publicznego oraz interesu osób trzecich. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie narusza prawa własności ani też nie daje inwestorowi prawa własności ani żadnych praw do terenu potencjonalnego zainwestowania. Określa jedynie wpływ przedsięwzięcia na środowisko i wymagania jakie powinny być spełnione, aby minimalizować skutki negatywnego wpływu czynników szkodliwych.

Ponadto Kolegium zaleciło, aby ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji podjął wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, i w tym celu przeprowadził postępowanie wyjaśniające we własnym zakresie zaś wynik tego postępowania skonfrontował z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez autora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wziął pod uwagę opinię dr inż. H. W. dotyczącą szkodliwości elektrowni wiatrowych (m.in. w zakresie kolizji ptaków nietoperzy z turbiną , wysokiego poziomu hałasu emitowanego przez elektrownie) i w ten sposób dokonał m.in. oceny przydatności powyższych opracowań dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji powinien również rozważyć konieczność uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w związku z podniesionymi zarzutami odwołujących się, a dotyczącą m.in. infradźwięków.

Kolegium podkreśliło również, że obowiązkiem organu jest sporządzenie uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom art. 85 powołanej wcześniej ustawy.

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionowała S. A. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W petitum skargi działający imieniem skarżącej firmy pełnomocnik zarzucił zaskarżonej decyzji:

Naruszenie prawa poprzez błędną interpretację przepisów art.82 ustawy z dnia 3.10.2008 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (Dz.U.199 poz. 1227) poprzez przyjęcie istnienia braków w uzasadnieniu decyzji decyzję Burmistrza J. Ś. z dnia [...] r. w postaci :

1. pominięcia wskazania podstawy prawnej i jej uzasadnienia, podczas gdy decyzja zawiera w swej treści wskazanie podstawy prawnej w części wstępnej decyzji, a jej uzasadnienie wypełnia dyspozycję art. 82 w całości;

2. rażącego naruszenia przepisów procesowych, a to art. 7, art.79, art. 89 § 1 kpa , co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, podczas gdy przed wydaniem decyzji z dnia [...] Burmistrz J. Ś. bardzo skrupulatnie i wszechstronnie informował wszystkich zainteresowanych o toczącym się postępowaniu, a nadto z własnej inicjatywy dokonał zwołania w tym celu Nadzwyczajnej Sesji Rady Miejskiej gromadząc w ten sposób bardzo szeroki zakres materiału dowodowego reprezentujący wszystkie możliwe uwagi i wnioski, w tym opinie ekspertów (dr.inż. H. W.), co stanowiło podstawę jego decyzji czym wypełnił dyspozycje wskazanych wyżej przepisów nie naruszając ich;

3. błędną interpretację art. 77 § 1 i art. 80 § 1 kpa poprzez uznanie, iż ocena organu I instancji została oparta na niekompletnym materiale dowodowym oraz na bezkrytycznym przyjęciu wniosków oddziaływania na środowisko bez własnych rozważań w tym przedmiocie, podczas gdy z całokształtu decyzji burmistrza J. Ś. nie sposób wyciągnąć takiego wniosku, skoro już w toku postępowania burmistrz nakładał na skarżącego dodatkowe obowiązki i warunki stosownie do treści protestów oraz przedłożonego opracowania biegłego H.W.;

- błędną interpretację przepisów art.89 kpa poprzez przyjęcie przesłanek konieczności przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w celu uzgodnienia interesów stron, podczas gdy zainteresowane strony nie zgłaszały potrzeby przeprowadzenia takiej rozprawy (§1), a ponadto wielokrotnie prezentowały swoje stanowiska (protesty mieszkańców, opinia rzeczoznawcy dr.inż. H.W.). Na podstawie zebranych dokumentów można jednoznacznie określić stanowiska stron, a dyspozycja art.89 kpa w przedmiotowej sprawie nie nakłada na organ obowiązku przeprowadzenia rozprawy;

- naruszenie interesu prawnego strony skarżącej poprzez uchylenie decyzji Burmistrza J. Ś. z dnia [...] r. w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia związanego z budową farmy wiatrowej, co znacznie utrudnia i przedłuża proces dostosowania założeń i wymagań inwestycji określonej w przedmiotowej decyzji.

Przedstawiając takie zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, natomiast w uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchylając decyzję Burmistrza J. Ś. z dnia [...] r. w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia związanego z budową farmy wiatrowej wskazało jako podstawę uchylenia braki wymaganego uzasadnienia określone w art. 107 § 3 kpa oraz art.82 § 1 pkt.4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3.10.2008r. oraz naruszenie przepisów procesowych, w tym art.89 § 1 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej.

Wbrew zarzutom Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. decyzja z dnia [...] r. wydana przez Burmistrza J. Ś. odpowiada prawu i nie narusza interesów zainteresowanych stron.

Przede wszystkim bardzo szeroki i aktywny udział społeczeństwa w toku całego postępowania spowodował zgromadzenie wszechstronnego materiału dowodowego uwzględniającego ich stanowiska. Aktywność własna burmistrza poprzez zwołanie Nadzwyczajnej Sesji Rady Miejskiej w udziałem ekspertów umożliwiło burmistrzowi własną i właściwą ocenę całego materiału dowodowego. Stąd przeprowadzenie rozprawy, zgodnie z dyspozycją art. 89§ 1 kpa nie było konieczne, zwłaszcza że strony nie zgłosiły takiej potrzeby. Przeprowadzenie rozprawy nie przyczyni się w żaden sposób do przyspieszenia lub uproszczenia postępowania, wręcz przeciwnie.

Odnosząc się do zarzutu niepełnego uzasadnienia decyzji, zgodnie z wymogami art. 82 ustawy o o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, nie można uznać, żeby burmistrz nie dopełnił ciążących na nim obowiązków, gdyż decyzja zawiera wszystkie wymienione w tym artykule elementy (m.in. rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystaniu terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia z uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych). Nadto burmistrz również wypełnił dyspozycję art. 107 § 3 kpa.

Uzasadnienie zawiera wskazanie faktów uznanych za udowodnione, dowodów na których burmistrz oparł swoją decyzję oraz uzasadnienie i podstawę prawną szczegółowo wskazane w części wstępnej decyzji. Decyzja zawiera szczegółowy opis całości prowadzonego postępowania, co wskazuje na jakich podstawach i działaniach mieszkańców decyzja została podjęta w takiej, a nie innej formie.

Zarzut naruszenia art.7 kpa również należy uznać za chybiony, jako że interes społeczny oraz interes obywateli został zabezpieczony poprzez szczególną dbałość burmistrza, aby wszelkie informacje dotyczące toczącego się postępowania były prawidłowo podawane do wiadomości publicznej. Protesty mieszkańców świadczą o tym, że byli oni informowani o przebiegu postępowania.

W związku z obowiązkiem wynikającym z art. 77 kpa zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, został on wypełniony. Rzetelność i zaangażowanie burmistrza wydaje się być oczywiste, jako że po analizie materiału dowodowego warunki i obowiązki nałożone na inwestora zostały zaostrzone, do czego inwestor nie zgłosił zastrzeżeń.

Zarzut bezkrytycznego przyjmowania opinii eksperckich również nie powinien być uwzględniony. Burmistrz nie jest organem wyspecjalizowanym w dokonywaniu tak specjalistycznych ocen, więc jest oczywiste że musi zawierzyć opiniom przestawionym mu przez właściwych ekspertów, o które zwrócił się zgodnie z dyspozycją art. 64 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie.

Pełnomocnik skarżącej firmy zwrócił też uwagę, że zaskarżona decyzja nie nadaje skarżącej żadnych praw, a jedynie określa warunki, które musi spełnić inwestor, aby inwestycja mogła zostać prawidłowo wykonana. Uchylenie jej powoduje jedynie przedłużenie postępowania i uniemożliwia inwestorowi działania w celu spełnienia warunków środowiskowych, aby inwestycja była zgodna z wymogami prawnymi i środowiskowymi oraz oczekiwaniami społecznymi.

W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.wniosło o oddalenie skargi i przedstawiło argumentację zbieżną z powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 27 grudnia 2010r. pełnomocnik skarżącej firmy podtrzymał zarzuty i twierdzenia zawarte w skardze, wskazując jednocześnie na niezasadność stanowiska Kolegium przyjętego w odpowiedzi na skargę. Ponadto w załączeniu do pisma z dnia [...] r. skierowanego do Sądu przekazał kopie wybranych dokumentów, wykorzystanych w toku postępowania instancyjnego.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 12 stycznia 2011r. pełnomocnik S. A. oświadczył, że popiera skargę i wnioski w niej zawarte, natomiast uczestnicy postępowania oraz pełnomocnik uczestnika postępowania B.-P. P.M. Sp. j. wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przecie wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ponadto poprzedzając wyjaśnienie motywów wyroku Sąd uznał za właściwe wyjaśnić, że nie podziela twierdzeń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., zarzucającego organowi pierwszej instancji rażące naruszenie wskazanych przepisów procesowych, uznając, że te uchybienia – zasadnie przez Kolegium stwierdzone – mimo, że mogły mieć wpływ na wynik sprawy, to nie miały cech wad kwalifikowanych, obligujących do stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia.

Zdaniem Sądu nie zasługuje też na akceptację zawarty w decyzji odwoławczej zarzut nieuwzględnienia przez organ pierwszej instancji wszystkich wymogów przyjętych przez art. 85 ust. 2 pkt 1 powoływanej wcześniej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o cenach oddziaływana na środowisko (w części, w której przepis ten nie odwołuje się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego). W uznaniu Sądu decyzja wydana w tej sprawie przez Burmistrza J. Ś. zawiera wszystkie elementy określone w punktach a, b i c powołanego przepisu i szczegółowo przedstawia dane objęte ich zakresem.

Zaskarżona decyzja podjęta została na podstawie art. 138 § 2 kpa i stanowi szczególny rodzaj wydawanej w postępowaniu odwoławczym decyzji kasacyjnej, powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Z racji obowiązującej w postanowieniu administracyjnym zasady dwuinstancyjności, której istotą jest powinność organu odwoławczego rozpoznania i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy załatwionej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, możliwość skorzystania przez organ odwoławczy w kompetencji do podjęcia orzeczenia kasacyjnego z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, została przez ustawodawcę wyraźnie ograniczona poprzez wskazanie konkretnych sytuacji uprawniających do wydania tego typu decyzji.

Zgodnie z treścią wskazanego powyżej art. 138 § 2 kpa "Organ może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Pośrednio treść przepisu wskazuje jako przyczynę uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ wadliwość procesową wynikającą przede wszystkim z naruszenia zasad postępowania wyjaśniającego. Konsekwencją takiego postrzegania tej normy jest możliwość skorzystania przez organ odwoławczy z ustanowionego nią uprawnienia wyłącznie wtedy, gdy czynności procesowe, które należy podjąć w sprawie dla zadośćuczynienia wymogowi legalnego działania należą do czynności objętych regulacją rozdziału 4 działu II kodeksu postępowania administracyjnego. Niekwestionowany ani przez doktrynę, ani przez judykaturę szczególny charakter decyzji kasacyjnej, wydawanej na podstawie art. 138 § 2 kpa, wymaga zaistnienia koniunkcji przesłanek prawnych, których spełnienie polega nie tylko na odpowiedniej kwalifikacji czynności, ale także na zachowaniu określonego przez ustawodawcę ich zakresu poprzez użycie słów "w całości lub w znacznej części".

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy korzystając z kompetencji przyznanej mu w omawianym powyżej przepisie uzasadnił swoją czynność orzeczniczą (z zakresie, w którym Sąd nie zakwestionował zasadności zarzutów organu odwoławczego) potrzebą dokonania samodzielnej oceny przedłożonego w toku postępowania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (wraz z jego uzupełnieniami), odniesienia się do opracowania autorstwa dla inż. H.W., wykonanego na zlecenie mieszkańców wsi M. i przedstawienia tej oceny w uzasadnieniu decyzji, stosownie do wymogu art. 107 § 3 kpa, koniecznością przeprowadzenia rozprawy z udziałem wszystkich zainteresowanych podmiotów oraz uzupełnienia decyzji o uzasadnienie prawne, zgodnie z warunkiem zawartym w powołanym powyżej przepisie procesowym.

W uznaniu Sądu organ odwoławczy orzekając w sprawie nie nadużył kompetencji kasacyjnej przyznanej w przepisie art. 138 § 2 kpa, a zaskarżona decyzja, mimo że Sąd w zakresie opisanym we wstępnej części uzasadnienia nie podziela oceny tego organu – nie narusza prawa.

Zważyć przede wszystkim należy, że – jak prawidłowo wskazało Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany rozpatrzyć samodzielnie cały materiał dowodowy, a stosownie do treści art. 80 kpa dysponuje uprawnieniem do swobodnej oceny dowodów, co nie oznacza dowolności, czy samowoli, ale obowiązek poddania się normom prawa procesowego i określonym regułom przyjętym dla takiej oceny we wszystkich procedurach (np. E. Iserzon, J. Starościak: KPA, Komentarz, Warszawa 1970; Z. Świda-Łagiewska: Zasada swobodnej oceny dowodów w polskim procesie karnym, Wrocław 1983, B. Adamiak, J. Borkowski : KPA, Komentarz, Warszawa 2006r.).

Z powołanych powyżej przepisów formułujących jedne z podstawowych zasad postępowania wyjaśniającego wynika, że organ prowadzący postępowanie w sprawie administracyjnej jest zobligowany do dokonania samodzielnej oceny każdego przeprowadzonego dowodu, wypowiedzenia się co do jego przydatności w sprawie i wiarygodności. Ocena taka powinna być przedstawiona w uzasadnieniu decyzji merytorycznej, kończącej postępowanie w sprawie. Wskazać przy tym należy, że wbrew sugestiom pełnomocnika skarżącego podmiotu charakter środka dowodowego, nawet jeżeli jest to opracowanie wymagające szczególnej wiedzy specjalistycznej, nie eliminuje obowiązku organu administracji publicznej właściwego w sprawie podjęcia czynności wymaganych powołanymi powyżej przepisami procesowymi.

W nauce procesowego prawa administracyjnego oraz w judykaturze podkreślana jest konieczność rozpatrywania poszczególnych dowodów z osobna, ale także we wzajemnej łączności i w odniesieniu do całości materiału dowodowego, a także powinność ustosunkowania się do istotnych różnic /np. E. Iserzon, J. Starościak, KPA - Komentarz, Warszawa 1970; wyrok NSA z 18 kwietnia 1984r. sygn. akt III SA 113/84, ONSA 1984, Nr 1, poz. 42/. Oceny tej należy dokonywać w sposób rzetelny, kompleksowy, z uwzględnieniem zasad logiki oraz doświadczenia życiowego. Wielokrotnie też w orzecznictwie sądów administracyjnych problematyka swobodnej oceny dowodów rozważana była w kontekście dowodu z opinii biegłego. W wyroku z dnia 25 sierpnia 1998r. /sygn. akt IV SA 1656/96, Lex nr 43813/ Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że:

"1. Dowód z opinii biegłego, jak każdy dowód w sprawie podlega ocenie przez organ administracji z uwzględnieniem całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie /art. 77 ust. 1, art. 80 kpa/.

Ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu, to bowiem organ administracji ostatecznie rozstrzyga sprawę.

Zadaniem biegłego jest dostarczenie organowi orzekającemu wiadomości

specjalnych /art. 84 § 1 kpa/ w celu ułatwienia należytej oceny zebranego w sprawie materiału, nie zaś rozstrzygania sprawy za organ administracji."

Trafnie również organ odwoławczy wskazał – przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez organ pierwszej instancji na potrzebę rozważenia treści opracowania sporządzonego przez dla inż. H. W., odniesienia się do niego i przedstawienia oceny tego dokumentu w uzasadnieniu decyzji.

Należy dodatkowo zwrócić uwagę, że opracowanie to zostało przez organ prowadzący postępowanie włączone do materiału dowodowego, zatem podlegało takim samym regułom jak każdy inny środek dowodowy dopuszczony w sprawie. Istotne też jest, że zawiera ono odmienne w swej istocie twierdzenia i wnioski niż raport o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko (i jego uzupełnienia), co obligowało właściwy organ do szczególnie wnikliwej analizy jego treści i skonfrontowania obu wskazanych dokumentów.

W kontekście treści omawianego opracowania i raportu wyjaśnienia wymagały szczególnie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji klauzule dotyczące okresu prowadzonego monitoringu pracy farmy wiatrowej i dozwolonych odległości miejsc lokalizowania elektrowni wiatrowych od zabudowań mieszkalnych.

Zdaniem Sądu organ orzekający w postępowaniu pierwszoinstancyjnym powinien był również zwrócić uwagę na niespójne twierdzenia zamieszczone w raporcie (wraz z uzupełnieniami). Mimo akcentowania przez autorów raportu nieistnienia szkodliwego wpływu elektrowni wiatrowych na organizmy żywe zamieszczono w nim informację o braku wiarygodnych badań medycznych w tym przedmiocie, o możliwości zapobiegania uciążliwemu oddziaływaniu elektrowni wiatrowych w procesie ich eksploatacji oraz o odstraszającym ich oddziaływaniu na ptaki, których liczne gatunki stwierdzono w pobliżu miejsc potencjalnego lokalizowania wież wiatrowych i niemożności określania ich wpływu na populację poszczególnych gatunków i śmiertelność.

Zdaniem Sądu na całkowitą aprobatę zasługuje również ocena organu odwoławczego co do powinności przeprowadzenia rozprawy w toku prowadzonego w sprawie postępowania. Przemawiały za tym przesłanki wskazane w art. 89 § 2 kpa. Mimo fakultatywności zapisów dotyczących tej formy prowadzenia postępowania wyjaśniającego zawartych w stosownym przepisie prawa materialnego i wskazanym powyżej przepisie procesowym, wobec niewątpliwie spornych interesów inwestora i znacznej części lokalnej społeczności oraz bezwzględnej konieczności skorzystania z wiedzy specjalistów, organ prowadzący postępowanie powinien był wyznaczyć rozprawę. Nietrafne są argumenty pełnomocnika skarżącej firmy, wskazującego na brak wniosku stron w tym przedmiocie, bowiem przepis art. 89 kpa nie uzależnia przeprowadzenia rozprawy od inicjatywy strony postępowania pozostawiając tę kwestię wyłącznie w gestii właściwego w sprawie organu administracji publicznej. Nie można też uznać racji pełnomocnika skarżącej, twierdzącego, że zwołana i przeprowadzona nadzwyczajna sesja Rady Miejskiej w sposób wystarczający umożliwiła wszystkim zainteresowanym podjęcie takich czynności, jakie gwarantowałaby rozprawa. Zważyć należy, że przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego formami prowadzenia postępowania wyjaśniającego są postępowanie gabinetowe i rozprawa, a ustawodawca nie przewidział żadnych innych form substytucyjnych (por. E. Iserzon ..., ibidem; B. Adamiak, J. Borkowski ibidem).

Sąd przyjmując taką ocenę nie kwestionuje staranności organu pierwszej instancji przy podejmowanych w sprawie czynnościach procesowych, uznaje jednak , że rozprawa umożliwiłaby skonfrontowanie różnych opinii specjalistów, przyczyniłaby się do wyjaśnienia kwestii kontrowersyjnych czy wątpliwych, a poprzez to do całościowego zebrania materiału dowodowego, ułatwiając jednocześnie jego kompleksową ocenę.

W uznaniu Sądu zasadne są też zarzuty organu odwoławczego dotyczące naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisu art. 107 § 3 kpa. Przepis ten określa wymogi w odniesieniu do uzasadnienia, stanowiącego obligatoryjny element strukturalny decyzji jako indywidualnego aktu administracyjnego (poza wyjątkami określonymi w art. 107 § 4 i § 5 kpa).

Zgodnie z jego treścią uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie decyzji wydanej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w szczegółowy sposób przedstawia przebieg postępowania, nie wskazuje jednak faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, ani nie zawiera uzasadnienia prawnego, w formie określonej przez przywołany powyżej przepis.

Sąd uznając to uchybienie za uprawniające do podjęcia kasacyjnego orzeczenia w toku kontroli instancyjnej przyjął, że pojęcia "wynik sprawy" nie można ograniczać do rozstrzygnięcia w rozumieniu przepisu art. 107 § 1 kpa tzn. do sformułowania, poprzez które następuje załatwienie sprawy administracyjnej. Rozważając tę kwestię Sąd zaakceptował pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 1997r. (sygn. akt V SA 1512/96) i akceptującej go glosie J. Zimmermanna (OSP 1998, Nr 2, poz. 29) zgodnie z którym wynik sprawy to również zawarte w uzasadnieniu wyjaśnienie toku myślenia prowadzącego do zastosowania w danym stanie faktycznym konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając prawidłowość zaskarżonej czynności orzeczniczej, stosownie do przepisu art. 151 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

H.B. 28.02.2011r.