Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1385/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 99 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt. 4  lit. b
journal: Dz.U. 2011 nr 30 poz 151
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2018 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi S. K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2017 r. znak: [...], wydana w przedmiocie skierowania kierowcy na badanie psychologiczne, w następującym stanie sprawy:

Komendant [...] Policji w dniu 19 stycznia 2017 r. wystąpił z wnioskiem do Prezydenta [...] o skierowanie skarżącego na badanie psychologiczne, w zakresie psychologii transportu, na podstawie art. 99 ust. 2 pkt 2 zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.). W uzasadnieniu wniosku Komendant podał, że S. K. w okresie od dnia 12 lutego 2015 r. do dnia 12 listopada 2015 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, uzyskując 25 punktów.

Pismem z 27 stycznia 2017 r. Prezydent [...] zawiadomił o wszczęciu postępowania m. in. w sprawie skierowania skarżącego na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu. Następnie, tj. w dniu [...] lutego 2017 r. organ ten wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.), skierował S. K. posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. B, na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. W uzasadnieniu decyzji wskazał na informację o przekroczeniu przez S. K. 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

W odwołaniu do tej decyzji wniesionym w terminie, skarżący wskazał, że w dniu skierowania wniosku przez Komendanta [...] Policji, odpadła podstawa jego sformułowania, albowiem od dnia przekroczenia przepisów ruchu drogowego i uzyskania punktów za te naruszenia upłynął rok, a więc – punkty te utraciły ważność i podlegają usunięciu z ewidencji kierowców.

Po rozpatrzeniu tego odwołania zapadła wskazana na wstępie decyzja z [...] kwietnia 2017 r., którą SKO w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że argumenty strony nie mogą zostać uwzględnione. Art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że starosta (w analizowanej sprawie - Prezydent [...]) wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "wydaje" oznacza, że sprawa nie została pozostawiona uznaniu administracyjnego, lecz że po otrzymaniu informacji o przekroczeniu przez kierującego pojazdem 24 punków za naruszenie przepisów ruchu drogowego starosta musi skierować kierowcę na badanie psychologiczne.

Kolegium dodało, że podnoszone przez stronę argumenty dotyczące braku podstaw do skierowania na badania wobec "utraty ważności" punktów, są chybione. Jak wskazał bowiem WSA w Szczecinie w wyroku z 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1061/16, "w świetle przepisów ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami nie ma znaczenia, czy w dacie wniosku o skierowanie na badania psychologiczne punkty zostały już usunięte z rejestru, czy też nadal pozostają w rejestrze. Przesłanką wystąpienia z wnioskiem o badania psychologiczne kierowcy jest fakt przekroczenia 24 punktów, a co za tym idzie konieczność przeprowadzenia badań psychologicznych w zakresie psychologii transportu pod kątem ustalenia, czy sprawca tylu wykroczeń drogowych może być nadal uczestnikiem ruchu drogowego." Ponadto Kolegium zauważyło, że art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, iż punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów. W analizowanej sprawie nie ulega wątpliwości, że S. K. uzyskał 25 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od 12.02 do 12.11.2015 r., zatem w okresie nieprzekraczającym roku, a punkty te nie zostały usunięte z ewidencji. Jak wskazał WSA w Olsztynie w wyroku z 4 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 359/13, "punktowaniu podlega każde stwierdzone przez Policję naruszenie przepisów ruchu drogowego, bez względu na ich potwierdzenie przez sąd lub inny uprawniony organ. Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (...), oraz art. 130 ust. 2 p.r.d. dokonane wpisy podlegają usunięciu po upływie roku od dnia popełnienia naruszenia, ale tylko wówczas, gdy przed upływem tego okresu kierowca nie dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyłaby 24 punkty. Jeżeli przed upływem roku od popełnienia wykroczenia drogowego kierowca popełnia kolejne punktowane naruszenia to te wcześniejsze mogą podlegać usunięciu tylko, gdy liczba przypisanych punktów nie przekracza w tym czasie 24. ". Stanowisko organu pierwszej instancji było zatem słuszne.

W skardze do Sądu na ww. decyzję SKO w [...] z [...] kwietnia 2017 r., skarżący – S. K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności: art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu 19 stycznia 2017 r., tj. w dacie wystąpienia przez Komendanta [...] Policji z wnioskiem do Prezydenta [...] wskazującym na przekroczenie przez niego limitu dozwolonych punktów karnych, odpadły przesłanki do wystąpienia z tym żądaniem, albowiem po upływie roku od dnia zdarzeń powodujących naliczenia punktów, punkty te straciły ważność wobec kierującego. Tym samym, w dniu wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie odwołujący nie miał przekroczonych 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2017 r. znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2017 r. o skierowaniu skarżącego na badanie psychologiczne.

Podstawę materialnoprawną tych decyzji stanowi art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, w myśl którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Stosownie do treści art. 99 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ww. przepisie na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (stan prawny obowiązujący w dacie wydania ww. decyzji).

Wskazane przepisy mają charakter związany, co oznacza, że w sytuacji wystąpienia okoliczności w nich podanych, starosta w I instancji ma obowiązek orzec o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący w okresie od 12 lutego 2015 r. do 12 listopada 2015 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego i w skutek tego łącznie otrzymał 25 punktów karnych. Okoliczność ta bezspornie wynika z wniosku Komendanta [...] Policji z [...] stycznia 2017 r. nr [...] o skierowanie skarżącego na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu. Skarżący przekroczył zatem określony ustawowo limit 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. To zaś obligowało Prezydenta [...] do zastosowania ww. art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami.

Zważyć przy tym należy, iż w myśl art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, to Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przypisując określonemu naruszeniu odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10. Tylko zatem ten organ jest uprawniony zarówno do dokonywania wpisu przypisanych kierowcy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak i do ich usuwania. Tym samym, kwestie związane ze sposobem naliczania punktów, ich ilością, nie podlegają badaniu przez starostę, a pozostawione są organowi prowadzącemu ewidencję, tj. komendantowi wojewódzkiemu Policji. Niemniej ewentualna ich kontrola może być dokonana w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zgodnie bowiem z jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (v. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 1808/13; z 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 127/13; z 24 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1203/11 i postanowienie z 30 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1413/11), wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem przysługuje od niego prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (oraz prawo wniesienia skargi na bezczynność tego organu w usunięciu punktów karnych – v. pkt 8 ww. przepisu). To też oznacza, że w przypadkach spornych, tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji; inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji.

Zatem, organ prowadzący postępowanie w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne nie jest uprawniony do korygowania wpisów dokonanych przez organ prowadzący ewidencję (Policję) i podejmuje rozstrzygnięcie w oparciu o dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym, wskazane we wniosku organu kontroli ruchu drogowego. Z tych też przyczyn, w niniejszej sprawie, po otrzymaniu wniosku Komendanta [...] Policji z 19 stycznia 2017 r. (wskazującego na otrzymanie przez skarżącego 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego), organ I instancji zobowiązany był do wszczęcia postępowania i wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, nie mając żadnych podstaw prawnych do tego, aby weryfikować liczbę punktów wskazaną przez organ kontroli ruchu drogowego a przypisaną temu kierowcy. Należy przy tym dostrzec, że dane wskazane we wniosku Komendanta [...] Policji z 19 stycznia 2017 r. (o skierowanie na badanie psychologiczne) potwierdziły/ujawniły okoliczność, że skarżący przekroczył 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 12 lutego 2015 r. do 12 listopada 2015 r. W ww. wniosku Komendant wskazał na 4 przypadki naruszenia przez skarżącego przepisów o ruchu drogowym, za które to otrzymał on łącznie 25 punktów. Wszystkie te naruszenia miały miejsce w okresie krótszym niż rok, a skarżący przytoczonych w tej kwestii ustaleń w żaden sposób nie podważył, co więcej: nie kwestionował ich w toku niniejszego postępowania administracyjnego, nadto: nie wynika z akt, aby uczynił to skutecznie przed organem prowadzącym ewidencję – tj. Komendantem [...] Policji. W takiej zaś sytuacji, organ I instancji zobligowany był wziąć pod uwagę informację wynikającą z ww. wniosków Komendanta [...] Policji, a następnie, po wszczęciu postępowania, orzec na podstawie cyt. powyżej art. 99.

Tak dokonanej oceny nie może zmienić podnoszona przez skarżącego okoliczność upływu -w dacie wszczęcia niniejszego postępowania- roku od popełnionych naruszeń w ruchu drogowym, co winno skutkować (zdaniem skarżącego) usunięciem punktów z ewidencji kierowców. Podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące wpisów mających wadliwie pozostawać w ewidencji kierowców po ponad roku od zdarzeń z nimi związanych, z przyczyn już powyżej wskazanych nie mogły być bowiem weryfikowane w niniejszej sprawie. W sytuacji, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu, tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów. Tym samym ani starosta ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc odrębne postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy czy skierowania na egzamin sprawdzający, czy też: na badanie psychologiczne, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego i ujawnionych/pozostających w ewidencji. Dla tych organów wiążąca jest w tym zakresie informacja komendanta wojewódzkiego Policji (zawarta we wniosku), wskazująca liczbę przypisanych punktów karnych.

Niezależnie od tego (wobec treści skargi) należy też dodać, że na zasadzie art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty (...). Wynika z tego jednoznacznie, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego są przypisywane konkretnemu zdarzeniu oraz, że dla konsekwencji prawnych decydujące znaczenie ma data popełnienia naruszenia, a nie data wpisu tych punktów do ewidencji, czy też data wszczęcia postępowania administracyjnego przez właściwego starostę w jednym z ww. przedmiotów, oraz, że przekroczenie limitu 24 punktów w okresie krótszym niż rok uniemożliwia ich usunięcie z ewidencji, co więcej: stanowi podstawę do sformułowania przez właściwego komendanta Policji – wniosków do właściwego starosty o wszczęcie procedur weryfikujących kwalifikacje kierowcy.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, decyzję zaskarżoną w niniejszej sprawie należało uznać za prawidłową, a zarzuty skargi za niezasadne. Wobec powołanych w skardze przepisów procesowych zważyć należy, że organy administracji zebrały w tej sprawie wystarczający materiał dowodowy, a ten - pozwalał na ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, nadto: obligował organ do wydania decyzji na podstawie cyt. powyżej art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), należało orzec, jak w sentencji.