Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1819/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 133 par. 1, art. 141 par. 4, art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Małgorzata Miron (spr.) del. WSA Sławomir Pauter Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 1446/14 w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od H. W. na rzecz Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 1446/14, oddalił skargę H. W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

H. W. pismem z dnia 30 marca 2009 r. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Tarnowskich Górach w sprawie zalewania jej nieruchomości nr [...] przez wody opadowe spływające z terenu sąsiedniej działki położonej w T. przy ul. [...] o nr [...].

Jak wynika z akt sprawy na nieruchomości nr [...] został wzniesiony budynek jednorodzinny z garażem jednostanowiskowym, zrealizowany na podstawie decyzji Starosty Tarnogórskiego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej S. C. pozwolenia na budowę ww. obiektu oraz bezodpływowego zbiornika do gromadzenia nieczystości ciekłych, przeniesionej następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] na rzecz M. B., a także na podstawie decyzji zmieniającej z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...]. Wprowadzone zmiany dotyczyły zmiany zagospodarowania terenu polegającej m.in. na wyrównaniu terenu działki zgodnie z poziomem południowo-wschodniego narożnika działki, zwiększeniu powierzchni wybrukowanej oraz zbliżeniu szamba do 2 m z granicą działki nr [...]. Budowa budynku z garażem oraz zbiornika na nieczystości ciekłe została zakończona a budynek został oddany do użytkowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 350/09, uchylił decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Tarnogórskiego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...]. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia był brak ustosunkowania się organów administracji publicznej do argumentów podnoszonych w toku postępowania przez H. W. oraz to, iż roboty ziemne na nieruchomości zostały wykonane przed dokonaniem zmiany pozwolenia na budowę.

W związku z powyższym orzeczeniem Starosta Tarnogórski decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewody Śląskiego z dnia [...] października 2010 r. nr [...], umorzył postępowanie w sprawie zmiany decyzji Starosty Tarnogórskiego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] jako bezprzedmiotowe. Zawiadomieniem z dnia 29 października 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnowskich Górach wszczął natomiast z urzędu postępowanie w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowanych związanych ze zmianą sposobu zagospodarowania terenu działki nr [...] przy ul. [...] w T., polegających m.in. na wyrównaniu terenu działki zgodnie z poziomem południowo-wschodniego narożnika ww. działki, zwiększeniu powierzchni wybrukowanych oraz zbliżenia szamba do 2 m z granicą działki nr [...].

W trakcie oględzin nieruchomości przeprowadzonych 17 stycznia 2011 r. ustalono m.in., że poziom gruntu na nieruchomości został podniesiony oraz zwiększony został, w stosunku do pierwotnego pozwolenia na budowę, teren utwardzony.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnowskich Górach postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] nałożył na M. B. obowiązek przedłożenia ekspertyzy hydrologicznej dotyczącej skutków podniesienia poziomu gruntu na nieruchomości nr [...] dla nieruchomości nr [...]. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. nr [...] uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, że przeprowadzenie takiego dowodu jest zbędne, a organ powinien dokładnie ustalić datę wykonania robót polegających na podniesieniu poziomu gruntu.

W dalszym toku postępowania organ pierwszej instancji przesłuchał świadka - byłego kierownika budowy na działce nr [...], który oświadczył, że roboty polegające na wyrównaniu poziomu nieruchomości i utwardzenie gruntu (ułożenie kostki brukowej) miały miejsce w 2008 r. W dniu 19 marca 2013 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną. W jej trakcie nie ustalono nowych okoliczności, potwierdzono jednakże, że roboty objęte zmianą pozwolenia na budowę wykonano w latach 2008 - 2009.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnowskich Górach decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nakazał M. B. przedłożenie projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...], z uwzględnieniem dokonanych zmian w zakresie zagospodarowania terenu – w terminie do 15 lipca 2013 r. (postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] zakreślono inwestorce termin do 30 września 2013 r.). W ocenie organu roboty polegające na wyrównaniu terenu działki do poziomu zgodnego z poziomem w południowo-wschodnim narożniku działki i zwiększenie powierzchni utwardzonej stanowiły istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego a inwestorka nie uzyskała na nie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę (wykonano je przed uprawomocnieniem się decyzji zmieniającej z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...]). Jednocześnie w związku z wszczęciem procedury legalizacyjnej Starosta Tarnogórski decyzją z dnia [...] maja 2013 r. uchylił swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę.

Pismem z dnia 30 września 2013 r. inwestorka wniosła o wydłużenie tego terminu do dnia 21 października 2013 r. Sam projekt budowlany zamienny został złożony 17 października 2013 r.

H. W. złożyła do akt sprawy opinię techniczną, sporządzoną na jej wniosek przez rzeczoznawcę budowlanego dnia 2 kwietnia 2009 r., z której wynika, iż zalewanie działki skarżącej jest wynikiem robót wykonanych na działce nr [...].

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnowskich Górach decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409; obecnie: Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm.; dalej: Prawo budowlane), zatwierdził przedłożony projekt budowlany zamienny i zobowiązał inwestorkę do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Decyzja ta została sprostowana postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...].

Po rozpatrzeniu odwołania H. W. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267, obecnie: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.; dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy uznał zarzuty podniesione w odwołaniu są niezasadne. Podzielił on stanowisko organu pierwszej instancji, że przedłożony projekt budowlany zamienny odpowiada przepisom prawa, a w szczególności uwzględnia problem zalewania wodami opadowymi nieruchomości sąsiednich.

Skargę na powyższą decyzję wniosła H. W., domagając się jej uchylenia, jak i uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Zarzuciła Śląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego:

– niezastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy w ocenie skarżącej, zaistniały przesłanki do uchylenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji polegające na braku uzasadnienia prawnego rozstrzygnięcia, niewskazanie w uzasadnieniu dowodów będących podstawą rozstrzygnięcia oraz braku odniesienia się do argumentów skarżącej dotyczących realizacji "budowli ziemnej", czyli nasypu na działce nr [...],

– naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolność ustaleń,

– naruszenie art. 8-10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącej, że mgr inż. arch. J. D. jest wpisany na listę architektów, w wyniku czego skarżąca została pozbawiona możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów,

– nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania,

– naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 35 Prawa budowlanego w zw. z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. ze względu na to, iż działka nr [...] jeszcze przed realizacja przedsięwzięcia miała naturalne nachylenie,

– naruszenie 51 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez nieorzeczenie nakazu rozbiórki w sytuacji, gdy inwestorka dostarczyła z opóźnieniem projekt budowlany zamienny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przywołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.

Sąd podzielił stanowisko organów, że część robót budowlanych wykonanych na nieruchomości nr [...] położonej w T. przy ul. [...] stanowiła istotne odstępstwa od zatwierdzonego pozwolenia na budowę, toteż zasadne było usunięcie z obrotu prawnego pozwolenia na budowę i wszczęcie procedury legalizacyjnej.

Sąd wskazał, że M. B. przedłożyła projekt budowlany zamienny uwzględniający zmiany, które nastąpiły w stosunku do wydanego pozwolenia na budowę. Dotyczyły one głównie poniesienia poziomu gruntu i utwardzenia części powierzchni (ułożenia kostki brukowej). Za niezasadny Sąd uznał zarzut, iż projekt ten został złożony przez inwestorkę z opóźnieniem, ponieważ informowała ona organ nadzoru budowlanego o tym fakcie a samo opóźnienie nie było znaczne (17 dni) i na pewno nie uzasadniało orzeczenia rozbiórki.

W ocenie Sądu organy nie naruszyły przepisu § 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz.690 z późn. zm.). Wskazał, że w sprawie nie zostało wykazane, iż doszło do istotnej zmiany spływu wód opadowych oraz że celem ewentualnych zmian w tym zakresie było skierowanie tych wód na nieruchomość skarżącej. Podkreślił, że zmiany ukształtowania nieruchomości są niewielkie (od 25 do 45 cm na długości 33 m) a projekt budowlany zamienny zawiera opis działań, które mają zminimalizować oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią (konieczność: wybudowania palisady lub gazonów stanowiących zabezpieczenie nadsypanej gleby, wybudowania systemu odwodnienia składającego się z pięciu ciągów drenarskich odprowadzających wody do wspólnej studni chłonnej, wybudowania zbiornika na deszczówkę). Zdaniem Sądu okoliczności te wskazują, że nieruchomość skarżącej zostanie skutecznie zabezpieczona przed wodami opadowymi pochodzącymi z działki nr [...].

Za nieuzasadnione Sąd uznał również zarzuty skargi dotyczące prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego i dokonanych w tym zakresie ustaleń. Stwierdził, że organ pierwszej instancji dokonał w tym zakresie wszystkich niezbędnych czynności, oparł rozstrzygnięcie na projekcie budowlanym zamiennym przygotowanym przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe a skarżącej zapewniono czynny udział w postępowaniu. Stwierdzenie zaś przez organ odwoławczy, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji odpowiada przepisom prawa, czyni bezpodstawnym zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła H. W. Wyrok zaskarżyła w całości i zarzuciła Sądowi pierwszej instancji:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w powiązaniu z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 oraz art. 84 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy została ona wydana w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny sprawy oraz niekompletnie i niewszechstronnie zebrany materiał dowodowy, gdyż organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia na ustaleniu, iż wykonanie przez M. B. obiektu budowli ziemnej, tj. nasypu ziemnego o wysokości ok. 0,5 m oraz wybrukowaniem powierzchni stanowiącej wjazd do garażu, w północnej części jej nieruchomości (działki nr [...]) przy granicy z działką nr [...] nie może stanowić powodu bezprawnego zalewania i zawilgocenia działki skarżącej kasacyjnie nr [...], podczas gdy okoliczność ta nie została w niniejszej sprawie dostatecznie wyjaśniona, a do dokonania takiego ustalenia konieczne było dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego hydrologa posiadającego odpowiednią wiedzę specjalistyczną w zakresie gospodarki wodnej;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędnie (niekompletne) sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie rozpoznał wszystkich zarzutów powołanych przez skarżącą w skardze - nie wypowiedział się co do zarzutu naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., przez co nie ocenił stanu faktycznego sprawy pod kątem jego zgodności z przepisami wskazanymi w tych zarzutach i przyjął jako podstawę rozstrzygnięcia błędną podstawę faktyczną sprawy ustaloną na podstawie niekompletnie zgromadzonego i niewszechstronnie rozpoznanego materiału dowodowego;

3) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, niemających podstawy w aktach sprawy, w szczególności dlatego, że Sąd ustalił, iż "nieruchomość skarżącej zostanie skutecznie zabezpieczona przed wodami opadowymi pochodzącymi z działki [...]", ponieważ przedstawiony projekt budowlany zamienny zawiera opis działań, które mają zminimalizować oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią, a do których należy konieczność wybudowania palisady lub gazonów stanowiących zabezpieczenie nadsypanej gleby, wybudowanie systemu odwodnienia składającego się z pięciu ciągów drenarskich odprowadzających wody do wspólnej studni chłonnej, wybudowanie zbiornika na deszczówkę, podczas gdy z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż inwestycja opisana w projekcie zamiennym, tj. nasyp ziemny, wybrukowanie powierzchni wjazdu do garażu oraz ww. urządzenia zabezpieczające przed zalewaniem i zawilgoceniem działki skarżącej kasacyjnie zostały już przez inwestorkę zrealizowane w 2008 r. i pomimo ich realizacji w kształcie opisanym w projekcie budowlanym zamiennym, dochodzi do zalewania i zawilgocenia działki nr [...] (a więc urządzenia zabezpieczające przed zalewaniem tej działki opisane w tym projekcie okazały się być nieskuteczne), a ponadto Sąd ustalił, iż wykonany przez M. B. obiekt budowlany nie powoduje stanu sprzecznego z prawem (w szczególności sprzecznego z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), a to dlatego, iż w ocenie Sądu podniesienie przez inwestorkę terenu działki o 25 - 45 cm na długości 33 m to "niewielkie" zmiany w ukształtowaniu terenu i okoliczność ta przemawia za uznaniem, iż wykonanie przedmiotowego obiektu budowlanego nie może stanowić przyczyny zalewania wodami opadowymi działki skarżącej kasacyjnie, podczas gdy z akt sprawy wynika, że zmiany te w kontekście gospodarki wodnej na przedmiotowych działkach były na tyle doniosłe, iż spowodowały intensywny spływ wód opadowych z działki nr [...] na działkę nr [...] i jej stałe zwilgocenie, co pozostaje w sprzeczności z prawem, tj. z art. 5 ust. 1 pkt 9 w powiązaniu z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz w zw. z § 29 ww. rozporządzenia;

2. naruszenie prawa materialnego:

1) art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 w powiązaniu z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz w zw. z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) poprzez ich niezastosowanie, gdyż Sąd utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny, który został sporządzony w sposób sprzeczny z ww. przepisami, w szczególności dlatego, że zawarty w projekcie obiekt budowlany (tj. nasyp ziemny, wybrukowanie powierzchni wjazdu do garażu oraz ww. urządzenia zabezpieczające przed zalewaniem i zawilgoceniem działki skarżącej kasacyjnie) nie został zaprojektowany w sposób zapewniający poszanowanie występujących w obszarze jego oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich oraz w sposób spełniający wymagania techniczne opisane w § 29 ww. rozporządzenia, ponieważ wykonanie tego obiektu w kształcie zawartym w przedmiotowym projekcie spowodowało znaczącą zmianę w nasileniu spływu wód opadowych (ilość spływających wód znacznie się zwiększyła) na działkę skarżącej kasacyjnie, co powoduje bezprawne jej zalewanie i zawilgocenie

2) art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 51 ust. 5 w powiązaniu z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe niezastosowanie, gdyż Sąd uznał, że złożenie projektu budowlanego zamiennego z siedemnastodniowym opóźnieniem należy uznać na "niewielkie opóźnienie", które nie uzasadniało orzeczenia przez organ rozbiórki obiektu budowlanego, podczas gdy w oparciu o brzmienie ww. przepisów Sąd powinien był stwierdzić, iż każde niezłożenie projektu budowlanego zamiennego z naruszeniem wyznaczonego terminu (bez względu na to, czy naruszenie to było "niewielkie") stanowi podstawę do zastosowania art. 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i orzeczenia rozbiórki wykonanego obiektu budowlanego.

W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, na rzecz skarżącej według norm przepisanych lub według spisu kosztów.

W sprawie wpłynęły dwie odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniesione przez organ i M. B. Organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego. Również M. B. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

Główny zarzut skargi kasacyjnej związany jest z błędnie, zdaniem jej autora, ustalonym stanem faktycznym i nieprzeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego hydrologa, który jednoznacznie stwierdziłby, że odstąpienie od projektu zamiennego polegające na zmianie sposobu zagospodarowania działki, poprzez przede wszystkim podniesienie poziomu gruntu na nieruchomości inwestycyjnej, doprowadziło do zalewania i zawilgocenia działki sąsiedniej. Z takim zarzutem strony nie można się zgodzić.

Zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją organ nadzoru budowlanego zatwierdził projekt budowlany zamienny. Jego autor, posiadający stosowne uprawnienia, wskazał w części opisowej projektu zagospodarowania działki, iż na przedmiotowej nieruchomości istnieje naturalny spadek terenu, który sprzyja wpływowi wód gruntowych w kierunku działki nr [...], stanowiącej własność skarżącej kasacyjnie. Zabieg wyrównania terenu działki nr [...] poprawi naturalne warunki wód gruntowych i całkowicie ograniczy spływ wód w kierunku północnym i wschodnim. Wody opadowe będą zatrzymane w rejonie działki inwestora, zebrane przez dren wzdłuż ogrodzenia i odprowadzone do studzienki zbiorczej, a następnie do zbiornika na deszczówkę. Wyrównanie terenu do poziomu zgodnego z poziomem południowo-wschodnim narożniku działki wymaga zabezpieczenia nadsypanej ziemi przy ogrodzeniu celem uniknięcia osuwania się ziemi i spływu wód gruntowych na sąsiednie posesje. Projektant wskazał również w sposób szczegółowy rodzaj niezbędnych zabezpieczeń i sposób odprowadzania wód gruntowych i opadowych. Ponadto stwierdził, że w celu dodatkowego zabezpieczenia i odprowadzania wód opadowych z terenu działki projektuje się system drenaży zlokalizowany na powierzchni ogrodu oraz wokół budynku. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie można zarzucić organowi nadzoru budowlanego i w konsekwencji Sądowi pierwszej instancji, który zaaprobował tę decyzję, że wadliwie zatwierdził projekt architektoniczno-budowlany zamienny pomimo niewyjaśnienia kwestii zalewania działki skarżącej. Projekt zamienny przewidywał rozwiązania, które miały zabezpieczyć nieruchomości sąsiednie przed zalewaniem i brak jest podstaw do przyjęcia, iż wskazane rozwiązania są wadliwe. Nie przeczy takiej ocenie również treść opinii technicznej z dnia 2 kwietnia 2009 r. sporządzonej przez rzeczoznawcę A. G. Wprawdzie wynika z niej, że przyczyną zalegania wody na nieruchomości skarżącej jest niewykonanie lub wadliwe wykonanie urządzeń, które zapobiegają szkodom, jednakże w żaden sposób ocena ta nie odnosi się do zaproponowanych przez projektanta sposobów zabezpieczeń. Tym samym trafnie Sąd pierwszej instancji ocenił, że wprowadzone przez inwestora zmiany do projektu architektoniczno-budowlanego nie naruszają przepisów, w tym techniczno-budowlanych, a tylko taka sytuacja mogłaby uzasadniać odmowę zatwierdzenia przedłożonego projektu budowlanego zamiennego. W szczególności nie ma racji skarżąca kasacyjnie, że przedmiotowa inwestycja narusza § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Sąd pierwszej instancji omyłkowo podał § 22 ww. rozporządzenia). Zgodnie z treścią § 29 ww. warunków technicznych dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Słusznie wskazał Sąd wojewódzki, że projekt zamienny nie wskazuje, aby zmiany dokonane przez inwestora miały na celu kierowanie wody na teren nieruchomości sąsiedniej. Co więcej, projekt zakłada zabezpieczenie przed niepożądanym spływem tych wód. Nie negując zatem, że na nieruchomości skarżącej kasacyjnie okresowo zalegają wody opadowe, nie można stwierdzić, aby związane to było z wadliwością projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego. Zważyć przy tym należy, że zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych za treść projektu budowlanego odpowiedzialność ponosi projektant. Organy administracji nie są uprawnione do ingerencji w zawartość merytoryczną projektu, a jedynie ocenie podlega zgodność przyjętych rozwiązań z prawem (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 345/11 oraz z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1278/14; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie ma zatem racji skarżąca kasacyjnie, iż okoliczności niniejszej sprawy wymagały dopuszczenia dowodu z opinii biegłego hydrologa. Organy nadzoru budowlanego są instytucjami, które zatrudniają wyspecjalizowanych pracowników i brak jest powodów do uznania, że dla wydania rozstrzygnięcia niezbędne jest dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Raz jeszcze należy przy tym przypomnieć, że zadaniem organu w niniejszej sprawie była ocena zgodności projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego z prawem, a nie badanie okoliczności i przyczyn zalewania i zawilgocenia działki sąsiedniej. Odmienne, a prezentowane przez skarżącą kasacyjnie stanowisko, nie wynika także z orzecznictwa Sądu Najwyższego. Nie może bowiem ujść uwadze, że rozstrzygnięcia powołane przez autora skargi kasacyjnej zostały wydane w zupełnie innym stanie faktycznym, a nadto, co najistotniejsze - w sprawach cywilnych, które to postępowanie ma zupełnie inny charakter. Inna jest również rola sądu w takim postępowaniu. W konsekwencji zatem jako nieuzasadnione należało uznać zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w z zw. z art. 138 § 2, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1,art. 78 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a.

Sąd nie podzielił także zarzutów naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., którego autor skargi kasacyjnej upatruje w nieodniesieniu się do wszystkich zarzutów skargi. Należy przypomnieć, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jako zarzut naruszenia przepisów postępowania może być skuteczny jedynie w sytuacji, gdy naruszenie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie należy wprawdzie przyznać rację skarżącej kasacyjnie, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do zarzutów związanych z oceną techniczną przedłożoną przez wnioskodawczynię, nie ocenił także jej wiarygodności, jednakże w świetle powyższych rozważań ta nieprawidłowość uzasadnienia wyroku pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Jak bowiem zostało wyżej wskazane organy nadzoru budowlanego dokonały samodzielnej oceny zgodności projektu architektonicznego z prawem, do czego były uprawnione.

Nie został także naruszony art. 133 § 1 p.p.s.a. Należy przy tym podkreślić, że w niniejszym postępowaniu ani Sąd wojewódzki, ani organy administracji nie były uprawnione do oceny, czy roboty budowlane wymienione w projekcie architektoniczno-budowlanym zamiennym zostały wykonane prawidłowo. Taka ocena winna być przeprowadzona dopiero na dalszym etapie postępowania, to jest przy wydawaniu decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie.

W tym stanie rzeczy wbrew zarzutom skarżącego kasacyjnie nie można skutecznie zarzucić Sądowi pierwszej instancji, że wadliwie, z naruszeniem przepisów postępowania, zaakceptował poczynione przez organy administracji ustalenia faktyczne. Jedynie na marginesie wskazać należy, że skoro Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, to nie można mu skutecznie zarzucić, że nie dokonał oceny konieczności zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a.

Nie został naruszony również art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 51 ust. 5 w powiązaniu z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowane. Naruszenia tego przepisu autor skargi kasacyjnej upatruje w złożeniu projektu budowlanego zamiennego z uchybieniem terminu wskazanego z decyzji nakładającej obowiązek jej złożenia. W ocenie Sądu ocena trafności tego zarzutu jest ściśle związana z oceną charakteru terminu do złożenia projektu zamiennego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd prezentowany w orzecznictwie, że termin ten ma charakter jedynie procesowy, co oznacza, że może być ustalony stosownie do okoliczności sprawy lub zostać wydłużony na żądanie stron (tak m.in. NSA w wyrokach: z dnia 18 września 2013 r, sygn. akt II OSK 993/12; z dnia 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 608/09; z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt II OSK 367/14; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://:orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazuje to również, że organ dysponuje w tym zakresie tzw. luzem administracyjnym, gdyż zakres i bieg tego terminu nie wynika wprost z przepisu prawa, lecz z woli organu administracji. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie inwestor nie złożył projektu zamiennego w zakreślonym terminie, jednakże okoliczność ta nie może uzasadniać odmową jego zatwierdzenia. Z akt spawy wynika bowiem, że organ administracji postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nakazał inwestorowi dostarczenie projektu zamiennego zgodnie z decyzją nakładającą taki obowiązek, oceniając tym samym, że złożony projekt nie stanowi wypełnienia takiego obowiązku. Organ udzielił stronie dodatkowego terminu do 30 września 2013 r. Inwestorka złożyła także w dniu 30 września 2013 r. wniosek o "prolongatę" tego terminu. Wprawdzie wniosek ten nie został formalnie rozpoznany, ale wobec złożenia projektu zamiennego przed wydaniem decyzji w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nie może ulegać wątpliwości, że termin ten w sposób dorozumiany został przywrócony. Należy także zwrócić uwagę, że w wyroku z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt II OSK 993/12 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że jeżeli inwestor uchybił wyznaczonemu wprawdzie przez organ terminowi, ale wykonał nałożony na niego obowiązek, to wówczas samo niedochowanie terminu procesowego z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy nie może być samoistną podstawą do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części. Pogląd ten Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela. Skoro więc obowiązek wykonania przez inwestora określonych czynności nie wygasa, to tym samym nadal ciąży na stronie, a więc w sytuacji, gdy strona czyni mu zadość nawet na etapie postępowania drugoinstancyjnego, to organ ma obowiązek uwzględnić tę okoliczność.

I wreszcie nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Skoro ostatni z wymienionych przepisów nie został naruszony, co zostało wskazane wyżej, to konsekwentnie nie można uznać, że inwestycja została zrealizowania wbrew obowiązkowi nienaruszania uzasadnionych interesów osób trzecich.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione, co obligowało Sąd do jej oddalenia.

Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zostało oparte o treść art. 204 pkt 1 tej ustawy.