Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2291/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.194 ust.1 pkt5 i ust.3, art.196, art.1978 pkt1, art.198, art.199, art.50 ust.1 pkt5 lit.e ust 2 i 3
journal: Dz.U. 2019 poz 701
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Protokolant st. ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2020 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ) w decyzji z [...] lipca 2019r., znak [...] po rozpatrzeniu odwołania z [...] stycznia 2019 r. M. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], ul. [...],[...][...] (dalej: strona, skarżący) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: organ I instancji) z [...] stycznia 2019 r., znak [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.

W dniach od 22 do 30 listopada 2018 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę w firmie M. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], ul. [...],[...][...] udokumentowaną protokołem kontroli Nr [...]. W trakcie kontroli ustalono, że strona jako wprowadzający pojazdy prowadzi działalność bez wymaganego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach wpisu do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] w zakresie wprowadzania do obrotu pojazdów - wprowadzającego pojazdy. Podczas kontroli strona nie okazała dokumentu potwierdzającego nadanie numeru rejestrowego przez Marszałka Województwa [...]. Protokół z kontroli został podpisany [...] listopada 2018 r. bez uwag i zastrzeżeń przez M. G.

W decyzji z [...] stycznia 2019 r., znak: [...], organ I instancji wymierzył M. G. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...], ul. [...],[...][...], administracyjną karę pieniężną w wysokości 5 000,00 zł (słownie: pięć tysięcy złotych 00/100) za prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu do rejestru prowadzonego przez Marszałka Województwa [...], stwierdzone w dniu [...] listopada 2018 r.

W piśmie z 28 stycznia 2019 r. strona złożyła odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o umorzenie orzeczonej kary. W odwołaniu skarżący powołał się na brak znajomości aktualnych przepisów prawa wynikających z faktu, że prowadzi małą firmę oraz dodatkowo ma problemy zdrowotne. Z wagi na wysokość kary będzie ona dla strony znacznym obciążeniem finansowym.

W uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2019 r. GIOŚ wskazał, że M. G. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] w świetle zgromadzonych dowodów jest niewątpliwie wprowadzającym pojazdy. Według GIOŚ, wprowadzający pojazdy powinni na wniosek uzyskać wpis do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami prowadzonego przez odpowiedniego Marszałka Województwa. Rejestr został utworzony w dniu 24 stycznia 2018 r. Powyższe potwierdza treść komunikatu Ministra Środowiska z 24 stycznia 2018 r. w sprawie daty utworzenia rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami (MP poz. 118). Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 234 ust. 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, podmioty objęte obowiązkiem złożenia wniosku o wpis do rejestru są obowiązane do złożenia tego wniosku w terminie 6 miesięcy od dnia utworzenia rejestru, tj. do 24 lipca 2018 r. Strona będąc wprowadzającym pojazdy w wymaganym prawem terminie takiego wniosku do Marszałka Województwa [...] nie złożyła.

GIOŚ wskazał jednocześnie, że zgodnie z pismem Marszałka Województwa [...], strona w dniu 14 grudnia 2018 r. złożyła wniosek o wpis do rejestru, jednak w wyniku nie uzupełnienia braków formalnych we wniosku, pomimo wezwania, takiego wpisu nie uzyskała. Według GIOŚ, z danych rejestru wynika, że do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy w tej sprawie, M. G. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] nie posiadał wpisu do rejestru prowadzonego przez marszałka Województwa [...].

GIOŚ wyjaśnił, że sankcją za prowadzenie działalności w zakresie wprowadzania pojazdów bez wymaganego wpisu do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami prowadzonego przez właściwego Marszałka Województwa jest wynikająca z art. 194 ust. 1 pkt 5 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, administracyjna kara pieniężna w wysokości nie mniej niż 5000 zł i nie może przekroczyć 1 000 000 zł.

W ocenie GIOŚ, organ I instancji ustalając wysokość administracyjnej kary pieniężnej wziął pod uwagę okoliczności wskazane w art. 199 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach i wymierzył karę w najniższej wysokości 5 000 zł.

GIOŚ rozważył czy strona spełnia przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o których mowa w art. 189f k.p.a. Organ wyjaśnił, że w zakresie powołanego art. 189f k.p.a. istotnym jest jednak fakt, że wskazany przepis zawiera warunek łączny, tj. oprócz oceny, czy stwierdzone naruszenie prawa jest znikome, konieczne jest również stwierdzenie przez organ faktu, że skarżący zaprzestał naruszenia prawa. Dopiero wystąpienie obu przesłanek jednocześnie upoważnia organ do obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W niniejszej sprawie według GIOŚ, obie wskazane przesłanki nie zachodzą. Strona nie zaprzestała naruszenia prawa, gdyż do dnia wydania decyzji organu I instancji nie uzyskała wpisu do rejestru. Również jak wynika z rejestru do dnia wydania decyzji przez organ II instancji strona nie uzyskała wpisu do ww. rejestru. Według GIOŚ, w niniejszej sprawie nie można powiedzieć, że naruszenie dokonane przez stronę miało charakter znikomy, na co wskazuje liczba wprowadzonych do obrotu pojazdów przez skarżącego. GIOŚ wskazał, że nie można odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu skarżącego.

Organ odwoławczy wyjaśnił jednocześnie, że organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji nie dokonał rozważań w zakresie wystąpienia przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, co stanowi naruszenie powyższych przepisów, to jednak naruszenie to nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

W skardze na decyzję GIOŚ z [...] lipca 2019 r. skarżący wskazał, że nie miał wiedzy na temat obowiązku uzyskania wpisu do rejestru znajdującego się w Urzędzie Marszałkowskim Województwa [...]. Skarżący wyjaśnił, że samochody które sprowadza nie są rozbierane na podzespoły, a kupowane są pod konkretnego klienta i sprzedawane w całości. Skarżący wskazał, że nie ma odpadów w postaci akumulatorów, opon, olejów i żadnych płynów. Tymi odpadami nie dysponuje. Gdyby nawet taka potrzeba nastąpiła to ma podpisaną umowę z firmą recyklingową "[...]" z której nigdy nie skorzystał, ponieważ nie było i nie będzie takiej potrzeby, a płaci obecnie 60 zł netto miesięcznie, a przez kilka lat płacił po 100 zł.

Skarżący wniósł o umorzenie orzeczonej kary, gdyż jego zdaniem jest to bardzo duża kara w stosunku do realiów obecnej jego działalności. Jest po wypadku samochodowym, który spowodował uraz kręgosłupa, prawej ręki i lewej nogi w związku z czym nie może podjąć żadnej innej pracy fizycznej. Kara ta spowoduje zubożenie jego całej rodziny. Skarżący wyjaśnił, że wziął kredyt i spłacił karę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja GIOŚ z [...] lipca 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji wymierzającą skarżącemu karę pieniężną w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych), za prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu do rejestru - bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, znajdującego się w Urzędzie Marszałkowskim Województwa [...].

Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja GIOŚ nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem przepisów prawa procesowego, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że orzekające w sprawie organy prawidłowo wypełniły obowiązki wynikające z treści art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., dokonując czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy przez wszechstronną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organy rozpoznały sprawę w zakresie, który należał do ich kompetencji, gdyż dokonały czynności zmierzających do ustalenia, że skarżący dopuścił się naruszenia przepisu prawa materialnego prowadząc działalność bez wymaganego wpisu do rejestru - bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, znajdującego się w Urzędzie Marszałkowskim Województwa [...].

Bez znaczenia dla odpowiedzialności administracyjnej skarżącego, jest podnoszony w skardze zarzut, że nie miał on wiedzy na temat obowiązku uzyskania wpisu do rejestru - bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, znajdującego się w Urzędzie Marszałkowskim Województwa [...].

Skarżący jako podmiot profesjonalnie prowadzący działalność gospodarczą zobowiązany był do zachowania należytej staranności obejmującej w szczególności znajomość przepisów prawa związanych z zakresem prowadzonej przez niego działalności gospodarczej związanej z wprowadzaniem pojazdów.

W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, z poszanowaniem zasad ogólnych uregulowanych w k.p.a. Organy zgromadziły wymagany przepisami prawa materiał dowodowy, dokonały jego wszechstronnej oceny, a zawarta w uzasadnieniu decyzji argumentacja jest logiczna i przekonująca. Organy w wyniku dokonanych ustaleń i prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, w sposób zasadnie zastosowały: art. 194 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 oraz art. 196 i 197 pkt 1, art. 198 i art. 199 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2019 r. poz. 701 ze zm., dalej: u.o.).

Wbrew wszystkim zarzutom skarżącego zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał, że skarżący ponosi odpowiedzialność administracyjną za przypisane mu naruszenie przepisów prawa materialnego. Sankcją finansową za naruszenie przepisów prawa materialnego jest wymierzona w niniejszej sprawie administracyjna kara pieniężna. Administracyjna kara pieniężna wymierzona skarżącemu realizuje dwie podstawowe funkcje: 1) represyjną, i 2) prewencyjną. Podstawowym źródłem odpowiedzialności administracyjnej skarżącego w niniejszej sprawie jest szeroko rozumiany obowiązek prawny wynikający z cytowanych w decyzjach orzekających organów przepisów u.o.

Organ ustalił, że skarżący prowadził działalność w zakresie wprowadzania do obrotu pojazdów bez wpisu do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarce odpadami, o którym mowa w art. 49 ust. 1 u.o. W komunikacie Ministra Środowiska z 24 stycznia 2018 r. (M.P. 2018, poz. 118) w sprawie w sprawie daty utworzenia rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami ogłoszono, że datą utworzenia rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami, o którym mowa w art. 49 ust. 1 u.o., jest dzień 24 stycznia 2018 r. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 2 lit. a, u.o., marszałek województwa dokonuje wpisu do rejestru na wniosek z zakresu ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 578) wprowadzających pojazdy. Jednocześnie z art. 50 ust. 2 i 3 u.o. wynika, że przed rozpoczęciem działalności w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ww. ustawy, podmiot jest obowiązany uzyskać wpis do rejestru, a działalność w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ww. ustawy, może prowadzić wyłącznie podmiot wpisany do rejestru. Treść ww. przepisów wyraźnie wskazuje, że nie można prowadzić działalności przed skutecznym dokonaniem wpisu do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami. Skarżący takiego wpisu nie uzyskał do daty wydania decyzji przez GIOŚ.

Jak wynika z art. 3 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji wprowadzającym pojazdy jest przedsiębiorca będący producentem pojazdu lub przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie wewnątrzwspólnotowego nabycia lub importu.

Sąd podzielił stanowisko organów orzekających w sprawie, że skarżący prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą [...] w świetle zgromadzonych dowodów jest wprowadzającym pojazdy. Obowiązany był, jako wprowadzający pojazdy, na wniosek uzyskać wpis do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami.

Zgodnie z art. 234 ust. 2 u.o., podmioty objęte obowiązkiem złożenia wniosku o wpis do rejestru są obowiązane do złożenia tego wniosku w terminie 6 miesięcy od dnia utworzenia rejestru, tj. do dnia 24 lipca 2018 r. Skarżący będąc wprowadzającym pojazdy w wymaganym prawem terminie takiego wniosku do Marszałka Województwa [...] nie złożył. Zgodnie z art. 194 ust. 1 pkt 5 u.o., za prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu do rejestru wymierza się administracyjną karę pieniężną. Na podstawie art. 194 ust. 3 u.o., administracyjna kara pieniężna za naruszenia, o których mowa w ust. 1, wynosi nie mniej niż 5 000 zł i nie może przekroczyć 1 000 000 zł.

Organ II instancji w swojej decyzji rozważył możliwość zastosowania przesłanek do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o których mowa w art. 189f k.p.a.

W ocenie Sądu, organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa materialnego i procesowego. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.