Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 488/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2010-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Celnego
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na protokół Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kontroli doraźnej w punkcie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga E sp. z o.o. zawierająca wniosek o uchylenie lub stwierdzenie bezskuteczności czynności i aktów Naczelnika Urzędu Celnego.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonym czynnościom naruszenie m. in. art. 3 i art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, art. 121 § 1, art. 129, art. 124 w zw. z art. 292, art. 197 § 1 i art. 52 i 54 ustawy o Służbie Celnej oraz art. 2 ust. 2b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych.

Ponadto zarzucono w skardze naruszenie art. 8 i art. 9 w zw. z art. 1 akapit 1 pkt 1, 3, 4 i 11 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego w zw. z § 4, § 5, § 8 i § 10 w zw. z § 2 pkt 1a, 2, 3 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych; art. 2, art. 7, art. 91 ust. 1-3 Konstytucji RP w zw. z art. 2 aktu dotyczącego warunków przystąpienia do Unii Europejskiej Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej oraz zasad wynikających z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości poprzez zastosowanie przepisu art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, mimo, iż z powodu braku jego uprzedniej notyfikacji, narusza on przytoczone przepisy.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2010 r. skarżąca sprecyzowała, iż wniesiona przez nią skarga dotyczy zarówno czynności polegającej na przeprowadzeniu "eksperymentu", jak i kontroli organu z [...] lutego 2010 r. i protokołu sporządzonego w jej następstwie.

W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Celnego wniósł o odrzucenie skargi bądź ewentualnie o jej oddalenie. Organ zwrócił uwagę, iż zarówno czynność w postaci przeprowadzenia eksperymentu, kontroli jak również protokół sporządzony z kontroli doraźnej nie mieszczą się w katalogu aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola jest procesową formą ustalania zgodności z prawem określonych zachowań, działań, zaniechań i faktów. Wskazane działania – kontrola, eksperyment czy też sporządzony protokół nie rodzą żadnych obowiązków ani uprawnień po stronie kontrolowanego.

Przedmiotem rozpoznanie w niniejszym postępowaniu jest skarga E Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na protokół nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lutego 2010 r., sporządzony z kontroli doraźnej w punkcie gier na automatach o niskich wygranych mieszczącym się w lokalu ,,B ".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje.

Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest, iż przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należy zbadać dopuszczalność skargi, oraz zachowanie przez nią wymogów formalnych, wniesienie jej z zachowaniem ustawowego terminu itp. (art. 58 § 1 p.p.s.a.). Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie.

Zakres kognicji sądów administracyjnych został przez ustawodawcę określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.).

W świetle art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu jest protokół Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] sporządzony z czynności kontroli doraźnej w należącym do skarżącej punkcie gier na automatach o niskich wygranych w lokalu ,,B".

Czynność przeprowadzenia kontroli dopuszczona jest zgodnie z przepisami art. 30 i nast. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.). Zgodnie z art. 40 ustawy z przeprowadzonych czynności kontrolnych funkcjonariusz sporządza protokoły, w szczególności z: 1) kontroli dokumentów i ewidencji; 2) zabezpieczenia dowodów; 3) rewizji; 4) przesłuchania świadków; 5) pobierania próbek towarów i wyrobów oraz ich badania.

Oczywistym jest, że zaskarżony w niniejszym postępowaniu protokół sporządzony z przeprowadzonej kontroli, nie jest decyzją ani postanowieniem, które to akty wymienione są w art. 3 §2 pkt 1-3 p.p.s.a. Sporna czynność nie kwalifikuje się także do żadnej z kategorii określonych w pkt 4a-7, bowiem nie stanowi interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 3 §2 pkt 4a p.p.s.a.), a także, jako akt wydany przez organ administracji publicznej, który nie ma kompetencji prawodawczych, nie jest to akt prawa miejscowego, wskazany w pkt 5. Sporny dokument nie spełnia także przesłanek, które pozwoliłyby zakwalifikować go do kolejnej grupy określonej w art. 3 §2 pkt 6 p.p.s.a., ponieważ wspólną cechą wymienionych w nim aktów jest to, że podejmowane są w sprawach z zakresu administracji publicznej i przyjmują formę uchwały lub zarządzenia organów jednostek samorządu terytorialnego o charakterze ogólnym wewnętrznego urzędowania, w tym zawierające regulaminy, wytyczne skierowane do podległych organów i innych jednostek, akty budżetowe, jak i o charakterze indywidualnym. Ostatecznie, zaskarżony protokół nie kwalifikuje się także do aktów wymienionych w pkt 7, gdyż nie jest aktem nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.

Rozstrzygnięcia w tym zakresie wymaga, czy zaskarżona czynność, jest innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, t. II, Zakamycze 2005, s. 544-545).

Przez akty lub czynności organu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a. należy rozumieć działania materialno-techniczne podjęte przez szeroko rozumiane organy administracji publicznej w sprawach o charakterze publicznoprawnym, w stosunku do indywidualnie oznaczonych podmiotów, dotyczące stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, dla załatwienia których nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia administracyjnego. Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 29-30).

Skoro akt lub czynność musi dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, to konieczne jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, str. 24- 27 i powołane tam orzecznictwo). Musi więc istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku.

Wbrew przekonaniu E sp. z o.o., zaskarżona czynność – protokół nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. Naczelnika Urzędu Celnego nie stanowi "innej czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż nie dotyczył uprawnień i obowiązków spółki wynikających z przepisów prawa.

Przeprowadzenie czynności kontrolnych stwierdzonych protokołem z kontroli nie rodzi pierwotnie żadnych obowiązków. Czynności te z istoty swej nie przyznają również uprawnień podmiotowi kontrolowanemu w rozumieniu jakie przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wiąże z terminem "uprawnienie". Czynność potwierdzenia protokołem wyników protokołów mogłaby zatem podlegać kognicji sądu administracyjnego tylko wówczas, gdyby z jej treści wynikało nałożenie na podmiot kontrolowany określonych obowiązków. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2000 r. sygn. akt FPS 13/00). Podkreślić tym samym należy, iż ewentualnie konsekwencje karnoskarbowe, sprowadzające się do podjęcia postępowania w sprawie, wynikające ze ustaleń kontroli zawartych w zaskarżonym protokole nie wchodzą w zakres kognicji sądu administracyjnego. Przedmiotem zaskarżenia mogłaby być ewentualna decyzja organu administracji wydana w sprawie cofnięcia udzielonego zezwolenia. Protokół zawiera ustalenie stanu faktycznego i wskazuje stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości. Stanowi on jedynie materiał dowodowy w postępowaniu karnym skarbowym, pozostającym poza jurysdykcją sądów administracyjnych.

W powyższym zakresie, niezasadne są również wyjaśnienia spółki, iż zakwestionowana w skardze czynność – protokół z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] ma wpływ na zakres i możliwość wykonywania przez skarżącą jej praw i obowiązków, bowiem dokument ten nie zawiera prawnie wiążących, normatywnych ograniczeń w zakresie praw kontrolowanego podmiotu. Dokumentem tym nie nałożono niewątpliwie na skarżącą żadnych obowiązków określonych w przepisach prawa (por. postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 19 luty 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 1302/06, postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Ol 109/08). Akt ten nie odmawia również stronie żadnych uprawnień.

Powyższe rozważania w ocenie Sądu prowadzą do jednoznacznej konkluzji, iż przedmiotowa skarga została więc wniesiona w sprawie nie podlegającej kognicji sądu administracyjnego.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargę należało odrzucić.