Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2267/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 151 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 157 par. 2, art. 61 a par. 1 w zw. z art. 7, 77 i 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 27 stycznia 2021 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2690/19 w sprawie ze skargi J. Ł. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 6 maja 2020 r., VII SA/Wa 2690/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę J. Ł. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z [...] września 2019 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, decyzją z [...] kwietnia 2012 r., Nr [...], znak: [...], Wojewoda [...] zatwierdził projekt rozbiórki i udzielił [...] S.A., pozwolenia na rozbiórkę budynku dworca PKP/PKS [...], na działkach nr ew. [...] i [...], obręb [...]. Pismem z 19 kwietnia 2019 r. J. Ł. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji.

Kolejno wskazano, że po rozpatrzeniu powyższego podania GINB odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. Wnioskodawca wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpatrzeniu tego wniosku GINB powołanym na wstępie postanowieniem z [...] września 2019 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018, poz. 2096 ze zm., K.p.a.), utrzymał w mocy własne postanowienie wydane w I instancji, w którym powoływano się na art. 61a § 1 K.p.a.

W uzasadnieniu wydanego postanowienia w II instancji GINB stwierdził, że wnioskodawca, pomimo wezwania organu nie wykazał i nie udokumentował swojego interesu prawnego w kwestionowaniu źródłowej decyzji Wojewody [...]. Nie zrobił tego również składając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że skargę na postanowienie GINB wniósł J. Ł., wnosząc o jego uchylenie, zarzucając organowi niewłaściwe zastosowanie art. 157 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie oddalił skargę.

W motywach tego orzeczenia sąd wojewódzki stwierdził, że skarga nie zawiera zarzutów ani informacji wyjaśniających na jakiej podstawie skarżący wywodzi, że posiada w sprawie interes prawny, a w konsekwencji, że posiada legitymację do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2012 r. Przy czym sąd ten podkreślił, że sam fakt zainteresowania wynikiem postępowania, niezadowolenie z treści decyzji, a nawet ochrona dobra społecznego, publicznego, nie kreuje indywidualnego interesu prawnego skarżącego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł J. Ł. – zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając to orzeczenie w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa) powyższemu wyrokowi zarzuca się naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy przez:

1. wadliwe zastosowanie art. 151 Ppsa w zw. z "art. 145 § 1 lit. c" (oczywiście omyłkowo powołano niedokładnie jednostkę redakcyjną ustawy – uwaga Sądu) Ppsa poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi pomimo, że nastąpiło uchybienie procesowe organu prowadzące do wadliwego rozpoznania sprawy przez nieprawidłowe zastosowanie art. 157 § 2 K.p.a. oraz art. 61a § 1 w zw. z art 7, 77 i 80 K.p.a., polegające na odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w wyniku uznania, że wniosek nie zawiera wykazania interesu prawnego wnioskodawcy w przedmiocie żądania stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji, w sytuacji gdy taki interes prawny istnieje. To organ był zobowiązany, również z urzędu, do zbadania i oceny czy zainicjowanie postępowania nastąpiło przez podmiot posiadający legitymację do żądania wzruszenia ostatecznej decyzji oraz był zobligowany do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyczerpującego wyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego, niezależnie od podanych przez wnioskodawcę podstaw prawnych, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do błędnego uznania, iż wniosek skarżącego nie pozwalał na ustalenie jego interesu prawnego i nie zobowiązywał organu do wszczęcia postępowania administracyjnego, w celu dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, w interesie społecznym i słusznym interesie obywatela;

2. wadliwe zastosowanie art. 151 Ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi pomimo, że nastąpiło uchybienie procesowe organu prowadzące do wadliwego rozpoznania sprawy, polegające na braku rozważenia zastosowania art. 28 K.p.a. w zw. z art. 82 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 5 Konstytucji RP w zw. z art. 4 i 5 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. 2020, poz. 282, Uoz) i uznanie, że skarżący nie ma interesu prawnego do żądania wzruszenia ostatecznego rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy żąda on wzruszenia decyzji z uwagi na zniszczenie zabytku podlegającego ochronie publicznej, co stanowi o realizacji uprawnienia do troski o dobro wspólne i obowiązku obywatela RP w postaci ochrony zabytku, wynikających z norm prawa konstytucyjnego, a co potwierdza legitymację wnioskodawcy do zainicjowania postępowania administracyjnego;

3. wadliwe zastosowanie art. 151 Ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 8 K.p.a. oraz w zw. z art. 6, 7 i 9 K.p.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi, mimo że zaskarżone orzeczenie i sposób prowadzenia postępowania przez organ administracji przy jego wydawaniu, rażąco naruszało zasady postępowania administracyjnego w tym zasadę zaufania jednostki do organów administracji, zasadę praworządności, prawdy obiektywnej oraz zasadę należytego udzielania informacji stronie, przejawiające się w prowadzeniu sprawy i pouczaniu strony o jego prawach i obowiązkach, a także interpretowania twierdzeń i oświadczeń strony, w sposób dążący do pozbawienia go praw oraz prawa do załatwienia sprawy, w jego słusznym interesie jako obywatela;

4. naruszenie art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014, poz. 1647 ze zm., w skardze kasacyjnej powołano nieobowiązujący publikator tekstu jednolitego tej ustawy, w dacie orzekania przez sąd wojewódzki obowiązywał tekst ogłoszony w Dz. U. 2019, poz. 2167 ze zm., Pusa – uwaga Sądu) w zw. z art. 3 § 1 i § 2 "ust. 2" (prawidłowo należało powołać pkt 2 – uwaga Sądu) Ppsa w zw. z art. 134 § 1 Ppsa i art. 141 § 4 Ppsa poprzez wadliwe przeprowadzenie kontroli legalności działania administracji w niniejszej sprawie i uchylenie się przez sąd od dokonania pełnej kontroli legalności orzeczenia organu, w zakresie stosowania prawa procesowego i prawa materialnego, niezależnie od zarzutów i wniosków wskazanych przez stronę w skardze oraz sporządzenie uzasadnienia w sposób budzący wątpliwości, co do pełnego rozpoznania sprawy i rozważenia wszystkich okoliczności występujących w sprawie, a co wynika z braku odniesienia się w uzasadnieniu do argumentów podniesionych w skardze dotyczących naruszenia art. 8 K.p.a., tj. rażącego działania organu w sposób uchybiający zaufaniu do władzy publicznej, co spowodowało brak możliwości prześledzenia toku rozumowania sądu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia i co uniemożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej orzeczenia z uwagi na lakoniczność uzasadnienia.

II. Ponadto z ostrożności procesowej na podstawie art. 174 pkt 1 Ppsa strona skarżąca kasacyjnie powyższemu wyrokowi zarzuca naruszenie prawa materialnego tj.; - art. 2 oraz art. 82 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 5 Konstytucji RP w zw. z art. 4 i 5 Uoz, przez ich niezastosowanie i brak ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy w zainicjowaniu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez Wojewodę [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę budynku dworca PKP/PKS [...].

Strona skarżąca kasacyjnie wniosła o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym. Ponadto wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz orzeczenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wnosi także o przyznanie ze Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w postępowaniu kasacyjnym. Oświadczono jednocześnie, że koszty te nie zostały pokryte w całości, ani w części.

W ocenie skarżącego kasacyjnie sąd wojewódzki w sposób wadliwy zaakceptował stanowisko organu, uchylając się od kontroli jego działania, bez podjęcia jakiejkolwiek analizy sytuacji prawnej wnioskodawcy oraz okoliczności sprawy. W przedmiotowym postępowaniu organ nie podjął żadnych działań wyjaśniających, zmierzających do ustalenia czy istnieją przepisy prawa materialnego, które potwierdzają istnienie interesu prawnego po stronie wnioskującego o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej.

W piśmie procesowym z 12 stycznia 2021 r. skarżący kasacyjnie podtrzymuje swoje zarzuty, raz jeszcze wskazując na źródło swego interesu prawnego, aby domagać się stwierdzenia nieważności źródłowej decyzji Wojewody [...], którym mają być przepisy Konstytucji RP oraz przepisy Uoz. Wywodzi, że poprzez wydanie zezwolenia na rozbiórkę budynku Dworca PKP/PKS [...] dochodzi do zniszczenia bezcennego zabytku, a dalej do zniszczenia jego tożsamości, jako osoby zamieszkującej [...] od urodzenia. Dodatkowo naprowadza, że porozumienie z 30 grudnia 2011 r. pomiędzy Wojewodą [...] a Prezydentem Miasta [...] o powierzeniu organom gminy załatwiania spraw należących do wojewody, nie obejmuje uzgadniania projektów decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Eksponuje obowiązek organu wynikający z art. 7 K.p.a., gdy chodzi o podejmowanie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów.

Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała stosownie do art. 182 § 2 Ppsa przeprowadzenia rozprawy.

W ocenie Sądu skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej (art. 193 zd. 2 Ppsa).

A. Przywołane w skardze kasacyjnej przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 Ppsa nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem są to przepisy o charakterze ogólnym i wynikowym, które określają oznaczone przypadki, kiedy skarga – odpowiednio – na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy), względnie – niezależnie od przedmiotu zaskarżenia – skarga podlega oddaleniu w całości lub w części. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadną podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, wskazującego na jedną z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, skoro w tej sprawie skargę oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, a nie uwzględniono jej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, powinna wskazać konkretne przepisy którym uchybił zaskarżony organ, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności winna przekonać sąd kasacyjny, że uchybienia przepisów przez skarżony organ były tego rodzaju, że – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 Ppsa będzie musiał zostać uznany jako nie oparty na usprawiedliwionej podstawie.

B. Za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa. Stosownie do cyt. przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Z naruszeniem art. 141 § 4 Ppsa mamy do czynienia w przypadku, gdy uzasadnienie nie odpowiada wymogom tego przepisu, przy czym nie każde naruszenie art. 141 § 4 Ppsa może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Ppsa). Zarzut naruszenia tego przepisu mógłby być skuteczny wówczas, gdyby sąd I instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem.

W przedmiotowej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 Ppsa. Sąd I instancji wskazał podstawę prawną wyroku (art. 151 Ppsa) i wyjaśnił w dostateczny i jednoznaczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wyroku jest zrozumiałe i nawiązuje do podstawy zaskarżonego aktu.

C. Istota sprawy sprowadza się do oceny trafności oddalenia skargi na postanowienie GINB utrzymujące w mocy postanowienie tegoż organu wydane w I instancji, a opierające się na dyspozycji art. 61a § 1 K.p.a. i zasadzające się na ustaleniu, że skarżący kasacyjnie jako wnioskodawca postępowania nieważnościowego nie ma interesu prawnego, aby jako strona postępowania mógł skutecznie zainicjować taki tryb ewentualnego wzruszenia źródłowej decyzji Wojewody [...]. Zdaniem Sądu Naczelnego w zaskarżonym wyroku sąd pierwszej instancji zasadnie doszedł do wniosku, że skarżący nie miał interesu prawnego w sprawie, aby skutecznie doprowadzić do wszczęcia postępowania nieważnościowego.

D. W myśl art. 157 § 2 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu, ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 K.p.a.). Trafnie z tego względu sąd wojewódzki akcentował, że GINB w postępowaniu wzywał wnioskującego o wykazanie swego interesu prawnego, a wezwanie to pozostało bezskuteczne. Skarżący zignorował to wezwanie, a okoliczności swej bierności – mimo wezwania organu – nie zakwestionował. W tym aspekcie zupełnie chybione jest zarzucanie sądowi pierwszej instancji niezasadnego oddalenia skargi, przy wywodzeniu, że organ rażąco naruszyć miał zasady ogólne wyrażone w przepisach art. 6, 7, 8 i 9 K.p.a. GINB wzywał wnioskującego o wskazanie źródła swego interesu prawnego, wezwanie to pozostało bez jakiejkolwiek reakcji strony skarżącej kasacyjnie. Chybione jest także imputowanie organowi zaniechania przeprowadzenia z urzędu takich dowodów, które miałyby pozwolić na ustalenie źródeł interesu prawnego wnioskującego jako potencjalnej strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., a przez to nie są skuteczne zarzuty naruszenia przez organ przepisów art. 7 i 80 K.p.a. Zresztą w skardze kasacyjnej nie wskazano, jakich to dowodów w powyższym aspekcie organ nie przeprowadził. Wypadnie wytknąć skarżącemu kasacyjnie, że z art. 7 K.p.a. wynika obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy nie tylko z urzędu, ale i na wniosek strony. Skarżący kasacyjnie ograniczył się do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...], a następnie nie wykazał na wezwanie GINB swego interesu prawnego w kwestionowaniu tej decyzji. Sąd Naczelny podziela w całości te wywody sądu pierwszej instancji, w których wyłuszczono wykładnię art. 28 K.p.a., statuującego przymiot strony postępowania administracyjnego. Słusznie także w wyroku eksponowano obowiązek skarżącego wskazania źródła własnego interesu prawnego, aby móc skutecznie jako strona kwestionować w postępowaniu nieważnościowym źródłową decyzję o rozbiórce. To wniosek J. Ł. domagającego się stwierdzenia nieważności decyzji podlegał ocenie organu centralnego, zatem w pierwszej kolejności należało ustalić, czy wnioskujący był legitymowany do jego skutecznego wniesienia.

E. Nie jest trafny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 2 oraz art. 82 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 5 Konstytucji RP w zw. z art. 4 i 5 Uoz, przez ich niezastosowanie. Z przywołanych w skardze kasacyjnej przepisów konstytucyjnych wynika m. in., że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, stwarza warunki upowszechniania i równego dostępu do dóbr kultury, a także strzeże dziedzictwa narodowego oraz iż obowiązkiem obywatela polskiego jest troska o dobro wspólne. Z kolei w art. 4 Uoz wskazano przykładowo na czym polega ochrona zabytków w formie podejmowanych przez organy oznaczonych działań, zaś w art. 5 cyt. ustawy przywołano przykładowo na czym polega opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza. Żaden z tych przepisów prawa nie stanowi – w ocenie Sądu – źródła dla powstania osobistego, własnego i podlegającego zaspokojeniu w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy interesu prawnego skarżącego kasacyjnie, sprowadzającego się do możliwości skutecznego wszczęcia postępowania nieważnościowego wobec źródłowej decyzji. Poza sporem jest zaś, że skarżący kasacyjnie nie wskazał, aby posiadał tytuł prawnorzeczowy do przedmiotu sprawy administracyjnej. Gdyby przyjąć kierunek argumentacyjny zawarty w skardze kasacyjnej, to każdy obywatel musiałby zostać potraktowany jako strona oczekiwanego przez wnioskującego w sprawie postępowania nieważnościowego, sam wzgląd na obywatelską troskę o dobro wspólne, nie stwarza – wbrew oczekiwaniu skarżącego kasacyjnie – dostatecznego przekonania o zaistnieniu interesu prawnego w sprawie. Takiego źródła interesu prawnego nie stwarza ponadto okoliczność faktyczna – zamieszkiwanie przez skarżącego na terenie [...].

Na marginesie powyższych uwag wypadnie zauważyć, że jak wynika z motywów postanowienia organu I instancji, organ ochrony zabytków uzgodnił projekt rozbiórki Dworca PKP/PKS [...]. Gdy idzie o naprowadzanie odnośnie braku możliwości działania w tym względzie Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] (vide – argumentacja pisma procesowego z 12 stycznia 2021 r., skarżącego kasacyjnie), to nie zostało to podniesione w podstawach kasacyjnych, zaś strony mogą przytaczać wyłącznie nowe uzasadnienie już uprzednio sformułowanych podstaw kasacyjnych (por. art. 183 § 1 zd. 2 Ppsa.). Argumentacja zawarta w skardze kasacyjnej wskazuje na istnienie subiektywnego przekonania J. Ł. o nieprawidłowości postępowania w sprawie zasadności wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego, stanowiącego zabytek. Nie kreuje ono jednak – jak to uprzednio wskazano – interesu prawnego strony postępowania. Swoje oczekiwania odnośnie ewentualnej weryfikacji źródłowej decyzji, tłumaczone troską o dobro wspólne, J.Ł. może zaspokoić kierując chociażby skargę w rozumieniu przepisów Działu VIII K.p.a., źródłem takiego uprawnienia jest Konstytucja RP w art. 63. W tym też trybie może oczekiwać reakcji na postulat wszczęcie stosownego postępowania z urzędu. Może ponadto rozważyć zwrócenie się w tej sprawie do prokuratora, celem ewentualnego zainicjowania przezeń stosownego postępowania.

F. W konsekwencji nie mógł zostać oceniony jako skuteczny zarzut nieprawidłowego zastosowania art. 157 § 2 K.p.a., jak równie nie jest trafny zarzut naruszenia art. 61a § 1 K.p.a. Skoro GINB oceniał zasadność wniosku skarżącego o wszczęcie z jego inicjatywy postępowania nieważnościowego, nie miał zarazem – rozpoznając ten wniosek – obowiązku zajmować stanowiska w kwestii zasadności wszczęcia takiego postępowania z urzędu.

G. Zarzut niedostrzeżenia przez sąd pierwszej instancji naruszenia przez organ art. 77 K.p.a. nie poddaje się kontroli, skoro dzieli się on na cztery paragrafy, a w skardze kasacyjnej nie wyłuszczono w sposób pozwalający Sądowi Naczelnemu na jednoznaczne zidentyfikowanie przepisu, który miał zostać naruszony przez GINB, a to naruszenie miało nie zostać wadliwie dostrzeżono i uwzględnione przez sąd wojewódzki. Art. 77 K.p.a. składa się z czterech paragrafów, obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest jednoznaczne wskazanie przepisów, których naruszenie podnosi, to wskazanie ma być na tyle precyzyjne, że nie powinno prowadzić do wątpliwości, o który przepis (przepisy) chodzi stronie korzystającej ze środka odwoławczego. Tymczasem w przedmiotowej sprawie takiej precyzji brak, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować za stronę podstawy kasacyjnej, zaprezentowane zaś w przedmiotowej sprawie uzasadnienie skargi kasacyjnej nie pozwala na usunięcie pojawiających się tu wątpliwości. W szczególności nie sposób rozstrzygnąć, czy stronie skarżącej kasacyjnie chodzi o zarzut naruszenia art. 77 § 1 czy art. 77 § 4 K.p.a. W judykaturze zgodnie podkreśla się, że w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów lub ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607, z dnia 30 listopada 2012 r., I OSK 2001/12, LEX nr 1291371, z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882, z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809, z dnia 17 maja 2019 r., II OSK 1665/17, CBOSA.nsa.gov.pl).

H. W następstwie powyższych wywodów za niezasadne uznać wypadnie zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c art. 151 Ppsa, a także art. 1 Pusa w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 oraz art. 134 § 1 Ppsa.

I. Skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 Ppsa.

J. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy, gdyż nie jest w tym zakresie właściwy.