Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1591/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...][...]czerwca 2019 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...]Oddział w [...]z dnia [...].04.2019r. nr [...], w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów wniesionych do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]z dnia [...].01.2019 r.

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Dyrektor [...]Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...]wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku M. W. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]z dnia [...].01.2019 r. obejmującego zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za 08/2017 i za 09/2017, w łącznej kwocie należności głównej 594,60 zł, plus należne odsetki za zwłokę.

W celu realizacji należności objętych ww. tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...].01.2019r., nr [...]dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, które skierował do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...]Oddział w [...]. Zawiadomienie o zajęciu dłużnikowi zajętej wierzytelności doręczono w dniu [...].02.2019 r., zaś Strona zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego odebrała w dniu [...].02.2019 r.

Pismem z dnia 1.03.2019 r. M. W. wniósł zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego zarzucając brak poświadczenia odpisu tytułu wykonawczego za zgodność z oryginałem, brak wskazania imion rodziców w tytule wykonawczym, brak upoważnień dla pracowników A. S. oraz A. P. podpisanych na tytule wykonawczym oraz zarzut pominięcia potrącenia z emerytury. Do pisma załączył kopie tytułu wykonawczego wraz z kopertą, kopię decyzji o przyznaniu i waloryzacji emerytury, kopię akt powołania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz pełnomocnictwa Dyrektora Oddziału, przepisy prawa, materiały prasowe i ulotki informacyjne, które nie mają bezpośredniego związku ze sprawą.

Postanowieniem z dnia [...].04.2019r. nr [...]Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...]Oddział w [...], odmówił uwzględnienia stawianych zarzutów na postępowanie egzekucyjne, z uwagi na ich bezzasadność.

Nie godząc się z treścią powyższego rozstrzygnięcia, pismem z dnia 3.05.2019 r. M. W. złożył zażalenie, w którym zarzucił brak wskazania urzędnika odpowiedzialnego za zredagowanie pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz brak pełnomocnictwa dla urzędnika ZUS T. G.. Wskazał również, iż funkcjonariusz publiczny dopuszcza się przestępstwa z art. 231 § 1 KK wówczas, gdy w sposób umyślny podejmuje działania wykraczającego poza jego uprawnienia służbowe albo mieszczące się w granicach jego uprawnień, ale niemające podstawy prawnej, lub też nie wykonuje spoczywających na nim obowiązków lub wykonuje je nienależycie. Do zażalenia załączył część zarzutów z dnia 1.03.2019 r., kserokopię zaskarżonego postanowienia wraz z kopertą, fragment ustawy z dnia 13.04.2018r. - o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, akt powołania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, pełnomocnictwo dla Dyrektora [...]Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], a także materiały prasowe i informacyjne nie mające bezpośredniego związku ze sprawą.

Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z [...].06.2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...]utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...]Oddział w [...]z dnia [...].04.2019r. nr [...].

Organ przedstawił podstawy prawne wydanego postanowienia.

Następnie wyjaśnił, że odpis tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].01.2019 r. doręczony zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym, zawierał elementy wymagane przez przepis art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i został sporządzony zgodnie ze wzorem wskazanym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (j.t. Dz. U. z 2018r., poz. 850).

Podkreślił, że nie wynika z niego aby konieczne było umieszczanie w tytule wykonawczym imion rodziców zobowiązanego.

Podniósł, że z mocy art. 29 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny jest zobowiązany do badania tytułu wykonawczego wyłącznie pod kątem spełnienia przesłanek z art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a,, a nie wypełnienia wszystkich rubryk przewidzianych wzorem stanowiącym załącznik do aktu wykonawczego do ustawy.

Stwierdził, że w treści tytułu wykonawczego z dnia [...].01.2019r. nr [...]zawarto dane, które w pełni i w sposób nie budzący wątpliwość identyfikują zobowiązanego wskazując w części A następujące dane: imię i nazwisko (M. W.), adres (zam. ul. [...],[...]), numer identyfikacji podatkowej ([...]) oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności ([...]).

Odnosząc się do zarzutu braku poświadczenia za zgodność z oryginałem tytułu wykonawczego wyjaśnił, że zgodnie z art. 32 u.p.e.a. organ egzekucyjny lub egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Wskazał, że odpis tytułu wykonawczego został doręczony skarżącemu w dniu [...].02.2019 r., czego nie kwestionuje skarżący.

Wyjaśnił, iż przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wymagają, wbrew twierdzeniom skarżącego, aby obowiązkiem wierzyciela było zamieszczenie na odpisie tytułu wykonawczego adnotacji "za zgodność z oryginałem".

Odnosząc się z do zarzutów w zakresie braku upoważnienia Dyrektora [...]Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...]dla osób uprawnionych do działania w imieniu wierzyciela oraz do wykonywania funkcji organu egzekucyjnego dla pracowników tj. A. S. oraz A. P., organ stwierdził, że z przepisu art. 27 § 1 pkt 7 ww. ustawy wynika, iż kierowany do egzekucji i wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy winien zawierać m.in. datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Zauważył, że w treści tytułu wykonawczego w części F poz. 7 znajduje się podpis imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe A. S. upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Podniósł, że z pełnomocnictwa nr [...]z dnia [...].04.2016r. wystawionego przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, iż A. S. jest pracownikiem upoważnionym m.in. do reprezentowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...]Oddziale w [...]jako wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego, upadłościowego oraz postępowań restrukturyzacyjnych, zgodnie z zakresem zadań i czynności powierzonych na zajmowanym stanowisku. Natomiast w części I poz. 2 złożyła podpis A. P. jako osoba upoważniona do działania w imieniu organu egzekucyjnego, zgodnie z pełnomocnictwem nr [...]z dnia [...].11.2018 r. wystawionym przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Wyjaśnił również, iż żadne przepisy nie nakładają dla skuteczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub zastosowania środka egzekucyjnego obowiązku doręczania wraz z tytułem wykonawczym i zawiadomieniem o zajęciu zobowiązanemu upoważnienia do reprezentowania wierzyciela lub organu egzekucyjnego dla osób podpisanych na tytule wykonawczym lub zawiadomieniu o zajęciu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...]i umorzenie należności w kwocie 594,60 zł wraz z należnymi odsetkami.

Skarżący zarzucił brak wskazania urzędnika redagującego decyzję administracyjną oraz postawił zarzut braku merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Wskazał również na zarzut braku upoważnienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dla urzędnika E. K. oraz zarzut naruszenia praw wynikających z Konstytucji RP.

Ponadto, w jego ocenie został naruszony przepis art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organy administracji publicznej są zobowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisów art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. Dz. U. z 2019 r. poz.2355 ze zm., dalej: ppsa).

Na podstawie art. 134 § 1 ppsa sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Skarga nie jest zasadna albowiem kwestionowane nią postanowienie nie narusza prawa.

Głównym zarzutem skarżącego w stosunku do przedmiotowego postanowienia są kwestie proceduralne i formalne.

Należy stwierdzić, że wystawiony tytułu wykonawczy nr [...]z dnia [...].01.2019 r. zawierał wymagane przepisem art. 27 § 1 u.p.e.a. elementy i został sporządzony zgodnie ze wzorem wskazanym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2018r., poz. 850).

Należy wyjaśnić, że z powyższego przepisu nie wynika, aby konieczne było umieszczanie w tytule wykonawczym imion rodziców skarżącego.

Jak wynika z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego "oceniając prawidłowość tytułu wykonawczego, należy każdorazowo ocenić, czy spełnia on wymogi określone w art. 27 u.p.e.a., a nie czy wypełniono w nim wszystkie rubryki. Nie zawsze bowiem pominięcie jakiejś rubryki tytułu wykonawczego oznaczać będzie, że tytuł ten nie zawiera wszystkich wymaganych elementów z art. 27 u.p.e.a. (...). Podkreślenia wymaga, że wzór tytułu egzekucyjnego nie stanowi załącznika do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a jedynie załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów. Ponadto z mocy art. 29 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny jest zobowiązany do badania tytułu wykonawczego wyłącznie pod kątem spełnienia przesłanek z art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., a nie wypełnienia wszystkich rubryk przewidzianych wzorem stanowiącym załącznik do aktu wykonawczego do ustawy" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2014r., sygn. akt II FSK 1408/12, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl)

Należy również stwierdzić, że tytuł wykonawczy nr [...]z [...].01.2019 r. zawierał wszystkie dane identyfikujące zobowiązanego (skarżącego).

Zdaniem Sądu niezasadny jest zarzut braku poświadczenia za zgodność z oryginałem tytułu wykonawczego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej.

Należy wyjaśnić skarżącemu, że żaden przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wymaga, aby obowiązkiem wierzyciela było zamieszczenie na odpisie tytułu wykonawczego adnotacji "za zgodność z oryginałem".

Jedynym obowiązkiem organu egzekucyjnego wynikającym z art. 32 u.p.e.a. jest doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. jeżeli nie został on wcześniej doręczony. W niniejszej sprawie taki odpis został doręczony skarżącemu czego on sam nie neguje.

Niezasadny jest też zarzut braku upoważnienia Dyrektora [...]Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...]dla osób uprawnionych do działania w imieniu wierzyciela oraz do wykonywania funkcji organu egzekucyjnego dla pracowników tj. A. S. oraz A. P..

Wyjaśnienia wymaga, że przepisu art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. wynika, iż kierowany do egzekucji i wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy winien zawierać m.in. datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela.

Zauważyć należy, iż w treści tytułu wykonawczego (akta administracyjne k-7 verte) w części F poz. 7 znajduje się podpis imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe A. S. upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Jak wynika z pełnomocnictwa nr [...]z dnia [...].04.2016 r. (akta administracyjnych k-87) wystawionego przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych A. S. jest pracownikiem upoważnionym m.in. do reprezentowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...]Oddziale w [...]jako wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego, upadłościowego oraz postępowań restrukturyzacyjnych, zgodnie z zakresem zadań i czynności powierzonych na zajmowanym stanowisku. Natomiast w części I poz. 2 złożyła podpis A. P. jako osoba upoważniona do działania w imieniu organu egzekucyjnego, zgodnie z pełnomocnictwem nr [...]z dnia [...].11.2018 r.(k-88 akt administracyjnych) wystawionym przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 10 K.p.a.

Należy zauważyć ,że art. 18 u.p.e.a. wyraża zasadę jedynie pomocniczego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które należy stosować nie wprost, lecz odpowiednio. Wyjaśnić należy, że z uwagi na specyfikę postępowania egzekucyjnego, znacznie ograniczone zastosowanie ma wynikająca z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, gdyż całe postępowanie toczy się wyłącznie w oparciu o dokumenty urzędowe zgromadzone w postępowaniu egzekucyjnym oraz o dokumenty i inne dowody przedłożone przez zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku.

Wyjaśnić należy, iż ,,w postępowaniu egzekucyjnym znacznie ograniczone zastosowanie ma wynikająca z art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Wskazuje się, że zasada ta w ogóle nie znajduje zastosowania w tym postępowaniu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r., III SA 3483/03, LEX nr 165982). Ustawa egzekucyjna w wielu miejscach pozwala na skuteczne dokonanie czynności egzekucyjnych bez konieczności zapewnienia uczestnikom możliwości czynnego w nich udziału, np. zajmowanie praw majątkowych. Zastosowanie art. 10 k.p.a. do każdej czynności w praktyce uniemożliwiłoby wyegzekwowanie od zobowiązanych jakiegokolwiek świadczenia. Organ egzekucyjny nie mógłby wykonać żadnej czynności, jeżeli nie miałby dowodu na skuteczne doręczenie zobowiązanemu i wierzycielowi informacji o zamierzonej do wykonania czynności. W ściśle określonych przypadkach w ustawie egzekucyjnej organ egzekucyjny został zobowiązany do zawiadomienia uczestników postępowania o określonej czynności. Przykładowo należy wskazać, że jeżeli organ egzekucyjny zamierza przeprowadzić oględziny w celu opisu i oszacowania wartości nieruchomości, musi ze względu na postanowienia art. 110o u.p.e.a. zawiadomić o tym uczestników postępowania egzekucyjnego" (Kijowski Dariusz Ryszard (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II 2015 r. komentarz do art. 18 u.p.e.a.).

Także zarzut skarżącego co do braku upoważnienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...]dla urzędnika E. K. jest niezasadny.

Podkreślić należy, iż zgodnie z zakresem obowiązków, odpowiedzialności i uprawnień pracownika z dnia 7.09.2018 r.(k-96 akt administracyjnych) nadanym przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...]- E. K. jest kierownikiem [...]Działu [...]upoważnionym do podejmowania rozstrzygnięć.

Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Organ nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ani Konstytucji RP.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.