Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1526/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 30 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2007r. sygn. akt III SA/Kr 402/06 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 402/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...], zn. [...] Burmistrz Miasta Gminy [...] M. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...], zn. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z akt ww. sprawy wynika, że postępowanie rozgraniczeniowe działek nr [...], [...] i [...] od działki nr [...] stanowiącej drogę gminną zostało wszczęte na wniosek M. i S. P. oraz H. i C. Z.. Organ powiadomił jedynie właścicieli działek leżących po przeciwległej stronie drogi (działki nr [...]) - J. M. oraz M. i J. M. o zamierzanym dokonaniu niezbędnego pomiaru, nie czyniąc ich jednak stronami postępowania rozgraniczeniowego. J. M., będący właścicielem działki nr [...] nie ma zatem interesu prawnego ani obowiązku w postępowaniu rozgraniczeniowym działek nr [...], [...] i [...] od działki nr [...]. Tym samym nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania w sprawie rozgraniczenia działek nr [...], [...] i [...] od działki nr [...], zakończonej decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...].

Decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania J. M., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zawiadomienie właścicieli o objęciu pomiarem nieruchomości znajdujących się po drugiej stronie działki nr [...] nie czyniło ich stronami postępowania rozgraniczeniowego. Zdaniem organu J. M., mimo tego zawiadomienia, nie miał interesu prawnego w rozgraniczeniu działek nr [...], [...] i [...] z działką nr [...], nie miał zatem przymiotu strony i słusznie nie doręczono mu decyzji z dnia [...], której przedmiotem był przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] stanowiącą drogę gminną a działkami nr [...], [...] i [...], a nie z działkami leżącymi po drugiej stronie drogi. W tym zakresie nie wszczęto postępowania rozgraniczeniowego, a decyzja z dnia [...] nie orzeka o rozgraniczeniu działki [...] ze stanowiącą własność J. M. działką nr [...].

J. M. wniósł na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego. Zdaniem skarżącego naruszono przepis art. 145 § 1 pkt 4 i art. 148 § 1 i 2 k.p.a., gdyż o wszczęciu postępowania był zawiadomiony, ale kończącej postępowanie decyzji z dnia [...] nie otrzymał, ponieważ wiedziano, że się od niej odwoła. Jak twierdzi brał udział w postępowaniu dopóki nie wyraził sprzeciwu w sprawie przebiegu granicy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę wyrokiem z 18 kwietnia 2007 r. stwierdził, że złożenie przez stronę żądania wznowienia postępowania rodzi obowiązek organu wydania opartego na przepisie art. 149 § 1 k.p.a. postanowienia o wznowieniu postępowania, ale tylko wówczas, gdy nie zachodzą przesłanki podmiotowe i przedmiotowe do wydania opartej na przepisie art. 149 § 3 k.p.a. decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. Brak przymiotu strony w określonym rodzaju postępowania w odniesieniu do danej osoby powoduje, iż występuje negatywna przesłanka wznowienia postępowania. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisem art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Celem postępowania rozgraniczeniowego jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów, przy czym rozgraniczeniu podlegają granice określonej nieruchomości z przyległą nieruchomością. Zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. -Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), dalej zwanej ustawą, rozgraniczeniu podlegają w miarę potrzeby wszystkie lub niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami. Taka regulacja wskazuje, że stroną postępowania rozgraniczeniowego jest ten podmiot, który żąda rozgraniczenia z określoną sąsiednią (graniczną) nieruchomością, oraz podmiot (właściciel, samoistny posiadacz), któremu służą prawa do sąsiedniej nieruchomości. Wnoszący o rozgraniczenie, decyduje o tym, które granice sąsiadujących z jego nieruchomością nieruchomości uważa za sporne, wyznaczając w ten sposób krąg stron - uczestników postępowania rozgraniczeniowego.

Jak wynika z akt sprawy zakończonej decyzją z [...], żądającymi rozgraniczenia w sprawie byli M. i S. P. jako właściciele nieruchomości stanowiącej działki [...], [...], oraz H. i C. Z. jako właściciele nieruchomości stanowiącej działkę [...], a przedmiotem żądania było rozgraniczenie tych nieruchomości, z działką nr [...] stanowiącą drogę gminną. W takim zakresie zostało wszczęte postępowanie o rozgraniczenie i tylko o rozgraniczeniu pomiędzy tymi działkami rozstrzyga decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...]. Nieruchomość skarżącego sąsiaduje z działką [...] stanowiącą drogę, lecz z drugiej jej strony w stosunku do działek, których dotyczyło postępowanie rozgraniczeniowe. Informacja, skierowana do skarżącego, że "pomiar obejmie również jego działkę na odcinku równym odcinkowi rozgraniczanych nieruchomości" (po drugiej stronie drogi) nie dała skarżącemu przymiotu strony, gdyż żaden przepis prawa materialnego nie daje mu uprawnienia do wpływania na to, jak ma przebiegać granica drogi z nieruchomością po jej drugiej stronie. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami art. 13 ust. 1 i art. 14 Prawa geodezyjnego i kartograficznego osoby wykonujące prace geodezyjne i kartograficzne mają prawo m.in. wstępu na grunt dla dokonania czynności związanych z wykonywanymi pracami, a właściciele lub władający mają obowiązek umożliwić, wykonanie tych prac. Fakt zawiadomienia, a nawet uczestniczenia przy czynnościach geodezyjnych, nie czyni jednak skarżącego stroną postępowania rozgraniczeniowego.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zarzucił naruszenie:

przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i nie zastosowanie art. 29 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, pomimo że z treści tego przepisu wynika, że przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego są "wszystkie lub niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami" a więc również działka skarżącego sąsiadująca z drogą gminną, której przebieg zmieniono w tym postępowaniu,

art. 13 ust. 1 i art. 14 Prawa geodezyjnego i kartograficznego przez przyjęcie, że zawiadomienie skarżącego o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego działek z nim sąsiadujących nie jest równoznaczne z interesem prawnym do występowania w tym postępowaniu, które może prowadzić i doprowadziło do niekorzystnych zmian granic zawężenia drogi, co pozostaje w sprzeczności z interesem prawnym skarżącego.

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego:

art. 28 k.p.a. przez odmówienie skarżącemu przymiotu strony postępowania rozgraniczeniowego i stwierdzenie, że prawo nie zostało naruszone,

art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) przez dokonanie nieprawidłowej kontroli zaskarżonego orzeczenia i błędne stwierdzenie, że wyrok jest zgodny z prawem bez analizy treści operatu geodezyjnego pod względem skutków prawnych i naruszenia interesu skarżącego, bez czego ocena interesu prawnego skarżącego bycia stroną nie może być oceniona prawidłowo. W związku z tym wniesiono o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono też, że rozgraniczeniu droga została zagrodzona, a skarżący został pozbawiony możliwości korzystania z drogi, która wcześniej stanowiła drogę gminną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę okoliczności nieważności postępowania określone w § 2 art. 183 p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania nie dostrzeżono.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Postępowanie rozgraniczeniowe zgodnie z art. 30 ust. 1 powołanej wcześniej ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, przeprowadza się z urzędu lub na wniosek stron, co odpowiada zasadzie wyrażonej w art. 61 § 1 k.p.a. Wniosek stron wnoszących o rozgraniczenie określa też nieruchomości, których ma dotyczyć to rozgraniczenie. Dlatego też dokonując wykładni przepisu art. 29 ust. 2 ww. ustawy, należy mieć na uwadze i brzmienie art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Nie ma wątpliwości, że postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] było wszczęte na wniosek stron (M. i S. P., H. i C. Z.) i z tej racji, przedmiotem tego postępowania było rozgraniczenie od działki nr [...] (drogi) nieruchomości należących do wnioskodawców, nie zaś żadnych innych, chociaż do przedmiotowej drogi z drugiej jej strony przylegały działki J. M. i M. i J. M. Przedmiot tego postępowania i kto był w nim stroną, należy ustalić w oparciu o postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w N. o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego z dnia [...] i wspomnianą decyzję z dnia [...], a nie odwołując się do zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia [...], w którym wyraźnie określono z jakiego powodu zawiadamia się J. M.. Z faktu, że powyższe zawiadomienie doręczono J. M., czy też z tego, że w protokole granicznym spisanym w dniu [...] ww. nie wyraził zgody na przebieg granicy pomiędzy jego działką nr [...] a działką nr [...], nie można wyciągać wniosku, że w tym postępowaniu skarżący był stroną.

Z powyższego wynika, że wskazany w skardze kasacyjnej art. 29 ust. 2 ustawy nie był i nie mógł być naruszony, bowiem o tym których nieruchomości i których granic ma dotyczyć postępowanie rozgraniczeniowe, decyduje wniosek strony wnoszącej o przeprowadzenie nieruchomości, a nie ww. przepis.

Zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 i art. 14 ustawy zamieszczony w skardze kasacyjnej jest chyba pomyłką, bowiem treść powyższych przepisów nie koresponduje zupełnie z zarzutem tam sformułowanym. Powyżej wskazane przepisy, które rzekomo zostały naruszone zaskarżonym wyrokiem, zostały zamieszczone w rozdziale 3 ustawy: "Prace geodezyjne i kartograficzne".

Przepis art. 28 k.p.a. jest przepisem, który ma zastosowanie w postępowaniu administracyjnym, nie zaś przed sądami administracyjnymi, trudno więc aby został naruszony ten przepis zaskarżonym wyrokiem, skoro Sąd go nie stosował. Nie jest to też przepis postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie może więc stanowić on (art. 28 k.p.a.) podstawy skargi kasacyjnej.

Sugerowana w skardze kasacyjnej konieczność przeprowadzenia analizy treści operatu geodezyjnego w celu ustalenia, czy skarżący był stroną w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...], gdyż bez tego nie można, zdaniem skarżącego, dokonać prawidłowej kontroli sądowej, jest chyba nieporozumieniem. W niniejszym postępowaniu Sąd kontrolował zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] odmawiającą wznowienia postępowania, nie zaś decyzję ostateczną (prawomocną) z dnia [...].

Dokumentami wystarczającymi i miarodajnymi do ustalenia, czy skarżący był stroną w postępowaniu zakończonym ww. decyzją, jest sama ta decyzja i postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego z dnia [...], nie zaś operat geodezyjny.

W związku z powyższym całkowicie bezzasadny jest też zarzut naruszenia przepisów art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.