Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 866/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 39 ust. 1, art. 39 ust. 2, art. 106 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Protokolant Sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 06 września 2007 r. sprawy ze skargi K.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/G.Radzicka /-/E.Makosz-Frymus KP


UZASADNIENIE

Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt 4/IISA/Po 1825/03, Sąd uwzględnił skargę K.P. i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]nr [...] i decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. - Filia [...] z dnia [...]nr [...] w części ponad orzeczone 170 zł zasiłku celowego. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał m. in., że organy wydając zaskarżoną decyzję nie wykazały w istocie dlaczego przyznały skarżącej zasiłek celowy ograniczając go do kwoty 170 zł, tymczasem skarżąca oczekiwała pomocy w wyższej kwocie tj. 300 zł. Z uzasadnienia orzeczeń nie da się ustalić czy powodem ograniczenia pomocy społecznej było podanie nieprawdziwych danych o dochodach strony, czy też marnotrawienie środków przyznanych dotychczas skarżącej. Ponadto organ nie wyjaśnił dlaczego przy nie zmienionej sytuacji materialnej i bytowej strony w miesiącu marcu 2003 r. przyznano skarżącej zasiłek celowy na wyżywienie w kwocie 170 zł., a w miesiącach styczniu, lutym, lipcu, sierpniu i wrześniu 2003 r. - 300 zł.

Rozpoznając ponownie sprawę Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...]nr [...] na podstawie art., 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa ) w zw. z art. 2 ust. 1, art. 7 pkt 4, art. 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 i 3 oraz art. 11 ust 2 w zw. z art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 4 oraz art. 108 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm. - dalej ustawa o pomocy społecznej) odmówił przyznania K.P. zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności ponad kwotę 170 zł przyznaną decyzją nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2006 r. po nieudanych wcześniejszych próbach przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, przeprowadzono wywiad, jednak K.P. odmówiła udzielenia jakichkolwiek informacji i ustosunkowania się do zadawanych pytań, mających na celu ustalenie faktów niezbędnych do ponownego rozstrzygnięcia wniosku. Wnioskodawczyni okazuje brak współdziałania z Ośrodkiem. Także braku współdziałania w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji. Wnioskodawczyni korzysta permanentnie z różnych form pomocy, przy jednoczesnym braku z jej strony jakiejkolwiek pomocy w likwidowaniu własnych problemów materialnych co upoważnia organ do odmowy przyznania zasiłku celowego. Ponadto strona niezgodnie z przeznaczeniem wydaje przyznane świadczenia z pomocy społecznej.

Rozpatrując odwołanie K.P. od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. nr [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że organ I instancji nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Organ w sposób całkowicie dowolny uznał, że nie sposób przyznać K.P. zasiłku celowego na zakup żywności ponad kwotę 170 zł. nie udowodnił także, że wielokrotnie usiłował przeprowadzić wywiad środowiskowy . Ponadto organ winien wziąć pod uwagę wniosek skarżącej jako całość skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt 4/IISA/Po 1825/03, Sąd uwzględnił skargę K.P. uchylił zarówno decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]nr [...] i decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. -Filia N. z dnia [...]nr [...] w części ponad orzeczone 170 zł zasiłku celowego.

Na powyższą decyzję K.P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawierającą kilka żądań. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia organu II instancji, który zdaniem skarżącej winien merytorycznie orzec o jej żądaniu tj. że zasiłek celowy na wyżywienie w miesiącu marcu 2003 r. powinien być jej przyznany, łącznie z przyznaną wcześniej kwotą 170 zł, łącznie w kwocie 300 zł. W uzasadnieniu orzeczenia skarżąca m. in., wskazała, że organ II instancji nie zapoznał się z uzasadnieniem wyroku Sądu, bowiem ten uznał, że w sprawie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, bo organy w takim samym stanie faktycznym i prawnym w różnych okresach sprzecznie, niekonsekwentnie i niezgodnie z prawem określają potrzeby skarżącej. Działaniem swoim organy nie chcą wykonać wyroku Sądu. Usiłują zmienić nie tylko ustalenia dokonane w 2003 r. i nagiąć je tak, aby pasowały do uchylonej wyrokiem decyzji. Organy także usiłują wymóc na skarżącej oświadczenia niezgodne z prawdą, które pasowałyby do tej pierwotnej, a uchylonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2007 r. skarżąca nadto podniosła m. in., że w jej sprawach organy nie zapoznają jej z wynikami i nie informują o zbieraniu informacji na temat jej osoby. Nigdy nie doręcza się jej pism przesyłanych przez organy między sobą, a dotyczące jej osoby. W trakcie wywiadu przeprowadzonego w dniu [...] kwietnia 2006 r. w niniejszej sprawie pracownik organu wpisywał to co chciał, bez uzgodnienia treści ze skarżącą. Akta administracyjne zawierają dokumenty nie związane z niniejszą sprawą. W piśmie skarżąca wskazała na szereg naruszeń jakich dopuszcza się jej zdaniem organ I instancji rozpoznając jej inne wnioski składane o pomoc społeczną czy też dodatek mieszkaniowy. Na dowód czego powołała szereg akt spraw administracyjnych i sądowych i orzeczeń sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest nie zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W zakresie uznaniowych decyzji administracyjnych kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji

nie przekroczył granic swobodnego uznania, a więc czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa dokonano ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 kpa, a więc w sposób przekonywujący. Fakultatywność i uznanie administracyjne nie oznacza pełnej dowolności i nie może prowadzić do urzędniczej samowoli. Także rozstrzygnięcie uznaniowe musi odpowiadać ogólnym kryteriom procedury administracyjnej i opierać się na sprawdzalnych, a więc zobiektywizowanych przesłankach ( porównaj wyroki NSA z 24.09.1996 r. SA/Gd 3281/95, z 5.03.1998 r. I SA 984/97 ).

Decyzja organu I instancji nie spełnia wskazanych jej wyżej wymagań.

Należy wskazać, że rozstrzygnięcie organu I instancji wskazując powody odmowy przyznania K.P. pomocy w określonej wysokości powołuje się na: nieudane próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego u skarżącej; odmowę udzielenia jakichkolwiek informacji i ustosunkowania się do zadawanych pytań, mających na celu ustalenie faktów niezbędnych do ponownego rozstrzygnięcia wniosku; brak współdziałania z Ośrodkiem w likwidowaniu własnych problemów materialnych; niezgodne z przeznaczeniem dysponowanie wcześniej przyznanymi świadczeniami z pomocy społecznej przez skarżącą. Jednak tego rodzaju twierdzenia nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.

W aktach sprawy brak dokumentów potwierdzających by skarżąca była informowana o tym, że w dniach [...] lutego, [...] marca, [...] marca, [...] marca 2006 r. przeprowadzony u niej zostanie wywiad środowiskowy, zaś wezwanie do stawienia się w Ośrodku w dniu [...] marca 2006 r., skarżąca otrzymała dopiero w dniu [...] marca 2006 r.

Z treści wywiadu z dnia [...] kwietnia 2006 r. wynika jedynie, że K.P. odmówiła informacji na temat zadłużenia z tytułu czynszu i energii elektrycznej. Natomiast brak jest jakichkolwiek dokumentów, z których by wynikało, że skarżąca odmówiła informacji na temat innych okoliczności, czy też współpracy z Ośrodkiem. Ta część znajduje się już poza częścią podpisaną przez K.P. i pracownika socjalnego wywiadu środowiskowego. Brak jest natomiast jakiejkolwiek adnotacji by został on sporządzony w obecności skarżącej i by skarżąca odmówiła jego podpisania. Brak także dowodów na okoliczność marnotrawienia środków przyznanych dotychczas skarżącej. W aktach sprawy znajduje się natomiast szereg dokumentów zupełnie niezwiązanych z niniejszą sprawą i obojętnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wskazane wyżej uchybienia organu pierwszej instancji wskazują, że organ ten przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sposób wadliwy, z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów procesowych.

Uzasadnienie wyżej wskazanej decyzji w żaden sposób nie uwzględnia wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt 4/IISA/Po 1825/03. Nie wyjaśnia dlaczego skarżącej przyznano w marcu 2003 r. zasiłek celowy ograniczając go do kwoty 170 zł, a w miesiącach styczniu, lutym, lipcu, sierpniu i wrześniu 2003 r. – 300 zł.

Art. 3 ustawy o pomocy społecznej wskazuje, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Zgodnie z treścią art. 138 § 1 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze.

Zgromadzony w aktach materiał dowodowy nie daje podstaw do wydania przez organ odwoławczy decyzji merytorycznej, brak bowiem w aktach sprawy ustaleń niezbędnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Mianowicie dotyczących sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącej, zarówno istniejącej w 2003 r. jak i w dacie wydania decyzji. Także organowi nie jest znana sytuacja finansowa Ośrodka w dniu podejmowania decyzji oraz jakie zadania miał do spełnienia wobec innych podopiecznych.

Organ odwoławczy tymczasem uchylając zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzekając co do istoty sprawy powinien odpowiednio uzasadnić swoje stanowisko, wskazując zarówno przyczyny uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej, jak również przedstawić pełną argumentację potwierdzającą zasadność jego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.

Rozpatrując złożone wnioski o przeprowadzenie dowodu z akt administracyjnych oraz sądowych wskazanych przez stronę spraw, Sąd wnioski te oddalił, bowiem specyfika spraw pomocowych nakazuje uznać, iż każda z tych spraw ma swój odrębny byt, zaś przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja organu II instancji z dnia [...]. Jednocześnie wyjaśnić należy, iż w ramach postępowania sądowoadministracyjnego ocenie podlega legalność konkretnej, zaskarżonej przez stronę decyzji i na tę ocenę nie ma wpływu wykazywane postępowanie organów administracji w kolejnych, wszczętych na wnioski strony, postępowaniach. Należy także z całą mocą podkreślić, iż w powyższym kontekście chybione są zarzuty, wskazujące na odmienne rozstrzygnięcia podejmowane przez organy administracji w innych sprawach dotyczących pomocy społecznej dla skarżącej, gdyż odmienność rozstrzygnięć świadczy właśnie, zdaniem Sądu, o indywidualnym podejściu organów administracji do każdej sprawy i starannym, każdorazowym rozstrzyganiu indywidualnych spraw skarżącej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, skargę oddalił.

/-/ E. Makosz-Frymus /-/ G. Radzicka /-/ E. Kręcichwost-Durchowska

KP