Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 1955/99
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2001-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 53 par. 1, art. 53 par. 4
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Byt odsetek za zwłokę jest nierozerwalnie związany z istnieniem zaległości podatkowej i praktycznie - decyzji określającej jej wysokość.

TEZY

Byt odsetek za zwłokę jest nierozerwalnie związany z istnieniem zaległości podatkowej i praktycznie - decyzji określającej jej wysokość.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2001 r. na rozprawie sprawy ze skargi Małgorzaty S.-B. na decyzję Izby Skarbowej w R. z dnia 11 października 1999 r. (...) w przedmiocie określenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Izba Skarbowa w R. decyzją z dnia 11 października 1999 r. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w R. z dnia 26 lipca 1999 r. określającą M. S.-B. wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży akcji na kwotę 342,30 zł. W uzasadnieniu decyzji podano, że podatniczka w dniu 16 czerwca 1998 r. sprzedała akcje otrzymane w formie darowizny. Termin płatności zaliczki z tego tytułu upłynął 20 lipca 1998 r. Na wniosek zainteresowanej z dnia 23 lipca 1998 r., Urząd Skarbowy w R. decyzją z dnia 1 września 1998 r. odroczył termin złożenia deklaracji PIT-13 do dnia 20 września 1998 r. Izba Skarbowa w R. stwierdziła nieważność tej decyzji. Decyzją z dnia 7 grudnia 1998 r. /utrzymaną w mocy przez Izbę Skarbową/ Urząd Skarbowy określił M. S.-B. należną zaliczkę w kwocie 1.904,40 zł oraz zaległość w podatku dochodowym.

Następnie: decyzją z dnia 17 grudnia 1998 r. Urząd Skarbowy określił od powstałej zaległości odsetki za zwłokę w kwocie 184,50 zł - decyzja ta została uchylona przez Izbę Skarbową; decyzją z dnia 8 kwietnia 1999 r. Urząd określił odsetki w kwocie 342,39 zł - decyzja ta także została uchylona; decyzją z dnia 26 lipca 1999 r. Urząd Skarbowy ponownie określił wysokość odsetek za zwłokę w kwocie 342,30 zł.

Izba Skarbowa utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i wyjaśniła, że na podstawie art. 17 pkt 6 i art. 44 ust. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ termin płatności zaliczki z tytułu sprzedaży przez M. S.-B. upłynął w dniu 20 lipca 1998 r. Ponieważ zaliczka nie została wpłacona, zgodnie z art. 47 par. 3, art. 51 par. 2 i art. 53 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm. - zwana dalej Ordynacją podatkową/, powstała zaległość podatkowa, od której naliczane są odsetki za zwłokę od następnego dnia po upływie terminu płatności podatku - stosownie do treści par. 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 162 poz. 1124 ze zm./.

Z uwagi na to, że podatniczka nie uiściła odsetek do dnia wydania decyzji z dnia 7 grudnia 1998 r. określającej zaległość, orzeczono w trybie art. 53 par. 4 Ordynacji podatkowej i określono kwotę odsetek na dzień wydania tejże decyzji. Organ odwoławczy wyjaśnia ponadto, że błędy organu pierwszej instancji nie miały wpływu na sposób obliczenia odsetek i ich wysokość, podobnie jak wydanie decyzji o odroczeniu terminu płatności, bowiem Izba Skarbowa stwierdziła jej nieważność. Zarzut rażącego naruszenia prawa przez Urząd Skarbowy jest nieuzasadniony jako, że decyzja została uchylona z uwagi na przyjęcie niewłaściwego terminu powstania zaległości podatkowej. Ponieważ dokonane przez podatniczkę wpłaty w dniu 18 grudnia 1998 r. i w dniu 6 stycznia 1999 r. nie pokrywały łącznej kwoty zaległości podatkowej i odsetek, na podstawie art. 55 par. 2 Ordynacji podatkowej zostały zaliczone proporcjonalnie na zaległość i odsetki. Odsetki za zwłokę zostały naliczone zgodnie z par. 14b ust. 1 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. S.-B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot wpłaconej na konto Urzędu Skarbowego kwoty 397,10 zł wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu skargi przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania podatkowego i podniosła, że mimo uchybienia przez nią terminu do złożenia wniosku o odroczenie terminu złożenia deklaracji, wniosek ten został przez Urząd uwzględniony. Wszystkie odsetki wynikające z decyzji zapłaciła, jednak decyzję uważa za bezzasadną z uwagi na rażące naruszenie prawa przez Urząd Skarbowy, a co stwierdzono w postępowaniu odwoławczym.

Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W związku z żądaniem skargi należy na wstępie wyjaśnić, że na podstawie art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W razie stwierdzenia naruszenia prawa, w oparciu o art. 22 ustawy Sąd może orzec o uchyleniu, stwierdzeniu nieważności lub niezgodności z prawem decyzji lub postanowienia. Nie jest natomiast III instancją w postępowaniu podatkowym i nie ma uprawnień - jak wnosi skarżąca - do orzeczenia zwrotu wpłaconych przez nią należności. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi - Sąd skargę oddala.

Badając zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa. Zgodnie bowiem z art. 53 par. 1 i par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem nie dotyczącym niniejszej sprawy, naliczane są odsetki za zwłokę. W sytuacji jaka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, obowiązek naliczenia odsetek za zwłokę spoczywa na organie podatkowym, który określa ich wysokość na dzień wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej. Takie sformułowanie przepisu oznacza, że byt odsetek za zwłokę jest nierozerwalnie związany z istnieniem zaległości podatkowej i praktycznie - decyzji określającej jej wysokość. Na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji nie może mieć wpływu korzystanie przez organ odwoławczy z kontroli instancyjnej i uchylanie decyzji organu pierwszej instancji z powodu wadliwości postępowania.

Zaskarżona decyzja jest zatem konsekwencją ostatecznej decyzji Izby Skarbowej w R. utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w R. z dnia 7 grudnia 1998 r. w sprawie określenia wysokości zaległości podatkowej. W decyzji tej przesądzono istnienie obowiązku podatkowego, datę jego powstania oraz wysokość zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych. Decyzja Izby Skarbowej określająca wysokość zaległości podatkowej została zaskarżona przez M. S.-B. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ze względu na zależność i ścisły związek obu postępowań Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności rozstrzygał kwestię zgodności z prawem decyzji określającej wysokość zaległości w podatku dochodowym. Od rozstrzygnięcia w tamtej sprawie zależało bowiem rozstrzygnięcie w sprawie rozpoznawanej obecnie.

Wyrokiem z dnia 26 października 2000 r., (...) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę M. S.-B. w przedmiocie określenia zaliczki na podatek dochodowy z tytułu sprzedaży akcji i określenia zaległości w tym podatku. Skoro zatem decyzja była zgodna z prawem i prawomocnym wyrokiem nie zostały zakwestionowane istotne dla odpowiedzialności podatkowej skarżącej kwestie, to oddalenie skargi na decyzję określającą kwotę odsetek za zwłokę stało się konieczne.

Z tych przyczyn skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.