Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2224/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6061 Projektowanie i wykonywanie prac geologicznych oraz zagospodarowywanie złoża
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 i 2 PGiG w zw. z art. 93 ust. 4
journal: Dz.U. 2011 nr 163 poz 981
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2016 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia dodatku do dokumentacji geologicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r. 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] Minister Środowiska utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r., którą odmówił P. (dalej także "strona" bądź "skarżąca") zatwierdzenia Dodatku nr 3 do Dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego [...] w kategorii C1 i C2 (dalej także "Dodatek nr 3").

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym oraz prawnym sprawy.

W dniu 8 grudnia 2014 r. strona zwróciła się do Ministra Środowiska o zatwierdzenie wspomnianego na wstępie Dodatku nr 3.

W dniu 17 grudnia 2014 r. L. (dalej także "uczestnik postępowania") złożył wniosek w sprawie udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym wskazując, że posiada interes prawny, ponieważ jest stroną zawartych ze Skarbem Państwa umów o korzystanie z informacji geologicznej o nr: [...] i [...], które dotyczą złoża węgla kamiennego [...]. Uczestnik postępowania podniósł, że ww. umowy dotyczą tych samych obszarów oraz tych samych dokumentacji geologicznych, z których korzystała strona, jak również, że to na jego wniosek we wrześniu 2013 r. został zatwierdzony Dodatek nr 2 do dokumentacji geologicznej złoża [...] w kategorii C1 i C2 (dalej także "Dodatek nr 2"). Uczestnik postępowania wyjaśnił ponadto, że wniósł skargę na decyzję Ministra Środowiska odmawiającą udzielenia mu koncesji w obszarze, którego dotyczy wniosek strony. Dodatkowo uczestnik postępowania podniósł, że w wyniku toczącego się postępowania może zostać wydana decyzja przyznająca stronie roszczenie o ustanowienie użytkowania górniczego do obszaru objętego dokumentacją złoża węgla kamiennego, pokrywającego się z obszarem, którego dotyczą zawarte umowy oraz postępowanie koncesyjne.

W dniu 17 marca 2015 r. strona złożyła pismo wnosząc o odmowę uznania uczestnika postępowania za stronę przedmiotowego postępowania administracyjnego, podnosząc, że umowę o korzystanie z informacji geologicznej może zawrzeć każdy, co nie rodzi jakichkolwiek praw do obszaru oraz złoża kopaliny, zaś Dodatek nr 2 został przygotowany jedynie w celu przeliczenia zasobów złoża. Wskazała również na brak w przedmiotowej sprawie interesu prawnego uczestnika, gdyż przedstawione przez niego okoliczności świadczą wyłącznie o jego interesie faktycznym, który nie może być podstawą uznania za stronę postępowania administracyjnego.

W dniu 19 marca 2015 r. strona złożyła kolejne pismo, w którym podtrzymała dotychczasowe stanowisko, żądając, aby organ nie traktował uczestnika postępowania jako strony postępowania administracyjnego, wskazując, że nie podał on żadnej normy prawa materialnego, z której wywodzi swój interes prawny.

W dniu 2 kwietnia 2015 r. Minister Środowiska wydał decyzję, w której odmówił zatwierdzenia Dodatku nr 3. Jednocześnie organ uznał, że uczestnik postępowania posiada status strony postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, wynikający z zawartych ze Skarbem Państwa umów o korzystanie z informacji geologicznej oraz wykorzystania informacji geologicznej w toku postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia Dodatku nr 2.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. organ wskazał, że w jego ocenie wniosek o zatwierdzenie Dodatku nr 3 dotyczy praw i obowiązków uczestnika postępowania, ponieważ jego zatwierdzenie oznacza zmianę dokumentacji macierzystej wspomnianego złoża. Organ powołał się na art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej "k.p.a."), zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał. Zatwierdzenie przedłożonego przez stronę Dodatku nr 3 spowodowałaby jednoczesne "wyzerowanie" zasobów złoża węgla kamiennego zatwierdzonych decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] września 2013 r. wydaną na wniosek uczestnika postępowania i zatwierdzającą Dodatek nr 2. W ocenie organu konieczne było zatem uzyskanie zgody uczestnika postępowania na zmianę decyzji z dnia [...] września 2013 r., zaś jej brak spowodował wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia Dodatku nr 3.

W dniu 23 kwietnia 2015 r. wpłynął do Ministerstwa Środowiska wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona zarzuciła organowi naruszenie:

- art. 28 k.p.a. polegające na przyjęciu, że uczestnikowi postępowania przysługuje interes prawny w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia Dodatku nr 3;

- art. 155 k.p.a. polegające na jego nieuprawnionym zastosowaniu;

- art. 77 § 1, 2 i 4 k.p.a. polegające na pominięciu zebranych i błędnej ocenie dowodów;

- art. 104 i 107 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu w należyty sposób norm prawnych przyjętych za podstawę prawną rozstrzygnięcia;

- art. 93 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. nr 163, poz. 981 ze zm., dalej także "PGiG") polegające na uznaniu, że w sprawie zachodzą przesłanki do odmowy zatwierdzenia dokumentacji geologicznej złoża kopaliny oraz że zatwierdzenie Dodatku nr 3 oznacza zmianę dokumentacji macierzystej.

W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie w całości decyzji z dnia 2 kwietnia 2015 r. oraz wydanie decyzji zatwierdzającej Dodatek nr 3.

W uzupełnieniu argumentacji prawnej w dniu 11 czerwca 2015 r. strona złożyła pismo, w którym podtrzymała w całości stanowisko zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz złożyła opinię prawną prof. dr hab. E. C. oraz radcy prawnego M. M.

W wyniku ponownej analizy sprawy organ nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji o odmowie zatwierdzenia Dodatku nr 3. Wskazał, że na podstawie decyzji Ministra Środowiska z dnia 5 września 2013 r. w sprawie zatwierdzenia Dodatku nr 2 określającego zasoby złoża w ilości 656 007 tys. ton węgla według stanu na dzień 31 grudnia 2011 r. oraz ww. umów o korzystanie z informacji geologicznej, uczestnik postępowania nabył prawo do wykorzystania przedmiotowego Dodatku w prowadzonej działalności gospodarczej, w szczególności w celu wykazania się prawem do korzystania z informacji geologicznej w postępowaniu o udzielenie koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża. W konsekwencji zmiana dokumentacji macierzystej polegającej na "wyzerowaniu" zasobów węgla kamiennego stanowiłaby zmianę decyzji ostatecznej Ministra Środowiska z dnia 5 września 2013 r., dlatego zgodnie z art. 155 k.p.a. do uwzględnienia wniosku strony niezbędne byłoby uzyskanie na to zgody uczestnika postępowania. W ocenie organu jego interes prawny wynika z faktu, że zatwierdzenie Dodatku nr 3 doprowadziłoby do likwidacji złoża [...], a w konsekwencji do zmiany decyzji ostatecznej Ministra Środowiska z dnia 5 września 2013 r.

Minister Środowiska podkreślił, że z urzędu posiada wiedzę o tym, że strona nie zgłosiła udziału w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia Dodatku nr 2, natomiast złożone przez nią wnioski: o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia Dodatku nr 2 nie spełniały wymagań prawnych, w związku z czym nie podlegały merytorycznemu rozpatrzeniu. Dodatkowo wskazał na okoliczność, że w tym samym dniu [...] kwietnia 2015 r. Minister Środowiska wydał decyzję w sprawie zatwierdzenia Dokumentacji geologicznej złoża [...] oraz decyzję odmawiającą zatwierdzenia Dodatku nr 3 do dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego [...]. W ocenie organu świadczy to o możliwości uwzględnienia interesu prawnego obu podmiotów, tj. zatwierdzenia nowej dokumentacji geologicznej złoża [...], na podstawie której strona uzyska możliwość sporządzenia projektu zagospodarowania złoża oraz ubiegania się o uzyskanie koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża [...] oraz jednocześnie pozostawienie w obrocie prawnym decyzji z dnia 5 września 2013 r., na mocy której uczestnik postępowania uzyskał zatwierdzenie zasobów węgla kamiennego w złożu [...], nie odbierając temu podmiotowi uprawnień nabytych na mocy ww. decyzji ostatecznej.

Zdaniem Ministra Środowiska nie jest zgodne z interesem społecznym wydanie rozstrzygnięcia, które odbierze uczestnikowi postępowania uprawnienie nabyte na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej zatwierdzającej Dodatek nr 2, a zatwierdzenie Dodatku nr 3 doprowadzi do "wyzerowania" zasobów węgla kamiennego, przez co podmiot ten nie nabędzie faktycznie żadnych praw. Organ podkreślił, że strona w celu ubiegania się o uzyskanie koncesji na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża [...] oraz o ustanowienie użytkowania górniczego nie musi legitymować się ostateczną decyzją w sprawie zatwierdzenia Dodatku nr 3 do dokumentacji geologicznej złoża, zmieniającego zasoby w złożu [...].

Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 28 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że uczestnik postępowania miał interes prawny w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wniosku strony o zatwierdzenie Dodatku nr 3, mimo braku powszechnie obowiązującego przepisu (normy) prawa, pozwalającego na ustalenie związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, tj. uczestnika postępowania, co skutkowało niezasadnym przyznaniem mu statusu strony w toczącym się postępowaniu, a w konsekwencji odmową zatwierdzenia wnioskowanego Dodatku nr 3 z uwagi na rzekome uprawnienia uczestnika postępowania - które nie mają żadnego oparcia w przepisach prawa materialnego, co w konsekwencji powoduje, że zaskarżona decyzja narusza również prawo materialne;

b) art. 155 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, skutkujące przyjęciem przez organ, że zatwierdzenie Dodatku nr 3 doprowadzi do zmiany dokumentacji macierzystej złoża w wersji ustalonej ostatnio zatwierdzonym Dodatkiem nr 2 do dokumentacji geologicznej oraz do zmiany decyzji z dnia 5 września 2013 r. zatwierdzającej Dodatek nr 2, podczas gdy we wniosku z dnia 8 grudnia 2014 r. skarżąca nie wnosiła o zmianę ostatecznej decyzji z dnia 5 września 2013 r. zatwierdzającej Dodatek nr 2 w trybie przewidzianym w art. 155 k.p.a., lecz o zatwierdzenie nowego Dodatku nr 3 w trybie przewidzianym w art. 93 ust. 2 PGiG;

c) art. 104 k.p.a. i art. 107 § 1, 3 i 4 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez niewskazanie i niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyjętych przez organ za podstawę prawną rozstrzygnięcia norm prawnych, w szczególności poprzez niewskazanie przepisu prawa materialnego stanowiącego niezbędny element podstawy prawnej decyzji oraz niewyjaśnienie w jej uzasadnieniu z jakich przepisów powszechnie obowiązujących wynikają rzekomo nabyte prawa na mocy decyzji z dnia 5 września 2013 r. o zatwierdzeniu Dodatku nr 2;

d) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności: nierozpatrzenie zebranego materiału dowodowego w sprawie i niedokonanie wszechstronnej, całościowej oceny tego materiału, w tym pominięcie opinii Komisji Zasobów Kopalin, a także zaniechanie odniesienia się do dokumentów przedstawionych przez stronę, tj. "opinii prawnej w sprawie prawnych aspektów zatwierdzania dodatku do dokumentacji geologicznej, przewidzianego w przepisach ustawy Prawo geologiczne i górnicze"; niewyjaśnienie dlaczego organ nie przeprowadził dowodu z tego dokumentu, względnie odmówił mu mocy dowodowej - co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i utrzymania w mocy wadliwej decyzji odmawiającej zatwierdzenia Dodatku nr 3;

e) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (poprzez jego zastosowanie) oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (poprzez jego niezastosowanie) w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. - polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Ministra Środowiska zaskarżonej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w sytuacji, gdy istniały przesłanki do jej uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy.

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 93 ust. 3 PGiG w zw. z art. 93 ust. 4 in fine PGiG poprzez niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, skutkujące odmową zatwierdzenia Dodatku nr 3, pomimo braku którejkolwiek z enumeratywnie określonych w art. 93 ust. 3 PGiG przesłanek faktycznych i prawnych odmowy zatwierdzenia ww. dokumentu, o których mowa w naruszonym przepisie;

b. art. 89 ust. 1 i 2 PGiG w zw. z art. 93 ust. 4 ab inito PGiG poprzez jego błędną wykładnię (a w konsekwencji niezastosowanie), wyrażające się w uznaniu przez organ, że zatwierdzenie Dodatku nr 3 oznaczałoby zmianę dokumentacji macierzystej w wersji ustalonej ostatnim dodatkiem do niej, tj. Dodatkiem nr 2, wraz ze zmianą decyzji zatwierdzającą ten dodatek, co doprowadziło organ do błędnego wniosku, iż zastosowanie znajduje art. 155 k.p.a., podczas gdy powołane wyżej przepisy PGiG dotyczące zatwierdzania dodatku do dokumentacji geologicznej nie przewidują takiego skutku;

c. § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, w zw. z art. 93 ust. 4 PGiG poprzez błędną wykładnię polegająca na uznaniu, że zatwierdzenie Dodatku nr 2 spowodowało nabycie przez uczestnika postępowania określonych uprawnień - bez równoczesnego skonkretyzowania ich przez organ - podlegających ochronie prawnej, podczas gdy z naruszonych przepisów wynika wprost, że dodatek do dokumentacji jedynie dokumentuje zmiany do dokumentacji geologicznej złoża oraz dokonuje rozliczenia zasobów złoża kopalin, objaśnia stwierdzone różnice w wielkości dokumentowanych zasobów, a sama decyzja wydana w trybie naruszonego przepisu oznacza jedynie zatwierdzenie powyższego przez organ.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca ponadto wniosła o:

1. przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów na podstawie art. 106 ust. 3 p.p.s.a., tj.:

a) z opinii prawnej z dnia 7 lipca 2015 r. w przedmiocie decyzji Ministra Środowiska z dnia 26 czerwca 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia 2 lutego 2015 r. odmawiającą stronie zatwierdzenia Dodatku nr 3, na okoliczność wykazania prawnego charakteru dodatków do dokumentami geologicznych złóż, skutków prawnych decyzji zatwierdzających rzeczone dodatki oraz braku podstaw do odmowy zatwierdzenia kolejnego dodatku do dokumentami geologicznej złoża z powołaniem się na prawa podmiotu, który uzyskał decyzję o zatwierdzeniu dodatku do dokumentacji,

b) z decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] września 2013 r., znak: [...] o uchyleniu decyzji z dnia 31 października 2012 r., znak: [...] odmawiającej zatwierdzenia Dodatku nr 2 do dokumentacji geologicznej i zatwierdzeniu Dodatku nr 2 do Dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego [...], na okoliczność nienabycia praw przez L., na które powołuje się organ w decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r., na podstawie decyzji z dnia [...] września 2013 r.,

c) z pisma Ministra Środowiska z dnia 25 czerwca 2015 r. skierowanego do uczestnika postępowania w przedmiocie odmowy uznania go za stronę postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek skarżącej o zmianę koncesji nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. na rozpoznawanie złoża węgla kamiennego w rejonie [...], znak: [...] na okoliczność sankcjonowanego przez organ charakteru prawnego Dodatku nr 2 oraz skutków prawnych decyzji zatwierdzającej przedmiotowy dodatek.

2. Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r.

3. Zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Do zarzutów skargi odniósł się uczestnik postępowania w piśmie z dnia 8 marca 2016 r. Stwierdził, że zarzuty zawarte w skardze są całkowicie bezzasadne i wniósł o oddalenie skargi.

Skarżąca w piśmie z 12 marca 2016 r. w całości podtrzymała twierdzenia zawarte w skardze. Równocześnie wniosła o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów na podstawie art. 106 ust. 3 p.p.s.a., tj. z:

1) odpowiedzi Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...] na skargę na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2015 r., [...] na okoliczność charakteru i celu sporządzenia przez L. Dodatku nr 2,

2) decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...] o zmianie koncesji nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. na rozpoznawanie złoża węgla kamiennego w obszarze [...] na okoliczność stanowiska Ministra Środowiska w przedmiocie charakteru Dodatku nr 2, a także charakteru prawnego umów o korzystanie z informacji geologicznej za wynagrodzeniem,

3) decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] na okoliczność braku praw po stronie uczestnika postępowania wynikających z faktu zawarcia umowy o korzystanie z informacji geologicznej za wynagrodzeniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie z dnia 16 marca 2016 r. postanowił nie uwzględnić zgłoszonych przez stronę skarżącą wniosków dowodowych uznając, iż nie mają one związku z przedmiotową sprawą gdyż dotyczą innych postępowań administracyjnych oraz stanowią prywatne opnie wykonane na zlecenie skarżącej nie mające waloru dokumentu urzędowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Za uzasadniony należało uznać zarzut naruszenia prawa materialnego – wskazanych w skardze przepisów PGiG , w szczególności art. 93. ust. 3 tej ustawy, którego hipotezy w ocenie Sądu nie spełnił stan faktyczny sprawy, gdyż organ w żaden przekonujący sposób nie wykazał, aby dokumentacja geologiczna w postaci ww. Dodatku nr 3 nie odpowiadała wymogom prawa lub powstała w wyniku działań niezgodnych z prawem, a tylko takie dwie przesłanki odmowy zatwierdzenia dokumentacji geologicznej złoża kopaliny przewidują przepisy obowiązującego w tym zakresie prawa. W analizowanym przypadku dotyczy to co prawda zmiany dokumentacji geologicznej w postaci dodatku, jednakże z mocy art. 93 ust. 4 PGiG znajdują zastosowanie te same przesłanki odmowy zatwierdzenia takiej dokumentacji. Organ oparł swoje rozstrzygniecie w tym zakresie bardziej na zasadzie słuszności niż zgodności z prawem, celem pogodzenia w jego wyniku podmiotów docelowo starających się o koncesję na eksploatację złoża kopaliny, niedostrzegając jednocześnie enumeratywnie określonych w art. 93 ust. 3 PGiG przesłanek faktycznych i prawnych odmowy zatwierdzenia ww. Dodatku nr 3, do którego stosuje się takie same zasady, jak w przypadku innych rodzajów dokumentacji geologicznej, wymienionych w art. 88 ust. 2 pkt 1-3 PGiG.

Za nieznajdujące uzasadnienia w stanie faktycznym oraz prawnym niniejszej sprawy należało także uznać dokonaną przez organ ocenę w przedmiocie skutków prawnych wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia Dodatku nr 3 tj. naruszenia praw i obowiązków uczestnika postępowania określonych decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] września 2013 r. w sprawie zatwierdzenia Dodatku nr 2. W szczególności Sąd nie znajduje podstaw prawnych poczynionych przez organ w tym zakresie ustaleń oraz przyjętego założenia, iż zatwierdzenie Dodatku nr 3 oznaczałoby automatyczną zmianę macierzystej dokumentacji geologicznej w wersji ustalonej poprzednim dodatkiem, tj. Dodatkiem nr 2, a w konsekwencji także zmianę decyzji ostatecznej z dnia 5 września 2013r. zatwierdzającej ten dodatek, co mogłoby nastąpić tylko w szczególnym trybie zmiany decyzji ostatecznej, zgodnie z art. 155 k.p.a.

W ocenie Sądu wykładnia literalna przepisów PGiG, w tym art. 88-89, art. 93 PGiG oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny (Dz. U. nr 291, poz. 1712 ze zm.), a w szczególności § 8 ust. 4 tego aktu, zawierającego definicję dodatku do dokumentacji geologicznej, w żadnym razie nie wskazuje na tego rodzaju skutek prawny. Z powołanych przepisów wynika jednoznacznie, że dodatek do dokumentacji tylko dokumentuje zmiany do dokumentacji geologicznej złoża oraz dokonuje rozliczenia zasobów złoża kopalin i objaśnia stwierdzone różnice w wielkości dokumentowanych zasobów, w związku z czym decyzja wydana w trybie art. 93 ust. 2 PGiG oznacza jedynie zatwierdzenie powyższego stanu przez właściwy organ administracji. Jako akt indywidualny, a nie związany, stanowi zatem aktualizację informacji zawartej w dokumentacji geologicznej na temat danego złoża i nie ingeruje w treść decyzji zatwierdzających poprzednie dodatki, a zwłaszcza nie ma wpływu na ich ważność.

Podkreślić należy, że w interesie publicznym zawsze leży uzyskanie bardziej dokładnego rozpoznania geologicznego danego złoża, zaś wcześniejsze rozpoznanie złoża kopaliny, w tym przypadku węgla kamiennego, nie stanowi przeszkody do jego ponownego rozpoznania, bez względu na to, czy wyniki takiego ponownego rozpoznania miałyby ograniczyć się wyłącznie do potwierdzenia, zanegowania, podniesienia dotychczasowej kategorii rozpoznania złoża, czy też innej zmiany dokumentującej złoże. Jedynym ograniczeniem czasowym jest w tym przypadku uzyskanie koncesji do określonego złoża kopaliny celem podjęcia jego eksploatacji.

W zaistniałym stanie faktycznym sprawy ocena organu, jakoby zachodziła niemożność zatwierdzenia sporządzonej przez P. (nowej) dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego w kategorii C1 i C2, w postaci Dodatku nr 3, z uwagi na zatwierdzenie opracowanego przez L. Dodatku nr 2 do dokumentacji geologicznej złoża [...], w ocenie Sądu nie znajduje dostatecznych podstaw prawnych.

W szczególności dotyczy to trybu dokonania takiej zmiany celem zatwierdzenia Dodatku nr 3, tj. zgodnie z dyspozycją art. 155 k.p.a., gdyż powołane wyżej przepisy PGiG dotyczące zatwierdzania dodatku do dokumentacji geologicznej nie przewidują ani takiego skutku, ani takiego trybu postępowania. Organ nie wykazał w jakikolwiek przekonujący sposób, że zatwierdzenie Dodatku nr 2 spowodowało nabycie przez uczestnika postępowania konkretnych uprawnień podlegających ochronie prawnej, które w wyniku zatwierdzenia Dodatku nr 3 do dokumentacji geologicznej przedmiotowego złoża kopaliny zostałyby istotnie naruszone. W szczególności nie można zgodzić się z argumentacją organu, że wynikają one ze wskazanych umów o korzystanie z informacji geologicznej o nr: [...] i [...], które dotyczą złoża węgla kamiennego [...], gdyż podpisanie takich umów o wykorzystaniu dokumentacji złoża nie ogranicza co do zasady praw innych podmiotów w zakresie dostępu do dokumentacji geologicznej będącej własnością Skarbu Państwa, a organ nie dowiódł wyłącznych praw uczestnika postępowania do opracowanej dokumentacji w postaci Dodatku nr 2, w tym spełnienia przez niego przesłanek z art. 15 ust. 1 PGiG.

Tylko na marginesie sprawy należy ponadto zauważyć, iż organ uzasadniając podjęte w sprawie rozstrzygnięcie koniecznością uzyskania zgody uczestnika postępowania na zmianę przedmiotowej dokumentacji w postaci dodatku nr 2 i tym samym ostatecznej decyzji Ministra Środowiska z dnia 5 września 2013 r, w trybie art. 155 k.p.a. formalnie o wyrażenie takiej zgody nie wystąpił, co wynika z akt postępowania administracyjnego w tej sprawie. Organ wydał zatem rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy zatwierdzenia Dodatku nr 3 a priori założywszy, że uzyskanie takiej zgody nie będzie możliwe, co dodatkowo wskazuje nie tylko na brak konsekwencji działania organu w tej sprawie, ale także na zastępczy i niejednoznaczny sposób jej rozstrzygnięcia.

W rozpatrywanej sprawie zdaniem Sądu istnieją także istotne wątpliwości odnośnie podjętego przez organ rozstrzygnięcia, w przedmiocie uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym na prawa strony spółki: L. Zdaniem Sądu organ co najmniej w niepełny sposób dokonał oceny wystąpienia przesłanek dopuszczenia uczestnika do udziału w przedmiotowym postępowaniu oraz w uzasadnieniu swojego stanowiska nie przedstawił argumentacji prawnej wskazującej jednoznacznie na wystąpienie jego interesu prawnego lecz jedynie faktycznego.

Wskazać należy, iż status strony w postępowaniu administracyjnym reguluje art. 28 K.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania czy też ten kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny jest konkretnym interesem indywidualnym, którego istnienie musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych konkretnej sprawy i w określonych przepisach prawa materialnego (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2035/11 LEX nr 1121192).

Za stronę, najogólniej mówiąc, będzie zatem uważana osoba fizyczna czy prawna, która na podstawie obowiązującego prawa może uzyskać określone korzyści lub może być zobowiązana do określonego zachowania, które wyznacza konkretna decyzja administracyjna wydana przez organ administracji publicznej. Domagając się dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze strony, strona ta musi wykazać przysługujący jej interes prawny a więc wskazać normę prawa materialnego z której wywodzi swe uprawnienie do bycia stroną.

Od tak pojętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację, w której dany podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz jego żądanie nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 4 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 1148/13).

W niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, ww. Spółka była niewątpliwie stroną postępowania administracyjnego w znaczeniu formalnym, wnioskując o jej dopuszczenie do już toczącego się postępowania zainicjowanego przez inny podmiot tj. P. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej i ustaleniu okoliczności sprawy, prowadzący postępowanie w I instancji organ administracji rozstrzygnął tę kwestię w decyzji z dnia 2 kwietnia 2015r. w sprawie odmowy zatwierdzenia Dodatku nr 3, przyznając Spółce status strony tego postępowania, uznając, iż ma interes w tym interes prawny, który wywiódł z zawartych przez nią ze Skarbem Państwa umów o korzystanie z informacji geologicznej oraz wykorzystania informacji geologicznej w toku postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia Dodatku nr 2.

Sąd podkreśla, że w przedmiotowym postępowaniu o zatwierdzenie dokumentacji geologicznej złoża w trybie przepisów PGiG, ustalenie istoty interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. i udziału w nim innych podmiotów należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków; a także na tej samej zasadzie może żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (vide wyroki NSA: z dnia 11 grudnia 2002 r. II SA 4000/01, z dnia 17 czerwca 2011r. sygn. akt I OSK 883/10 oraz z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1457/13 publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreśla się ponadto w orzecznictwie, że interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego.

Uczestnik postępowania we wniosku o dopuszczenie w charakterze strony wskazał na fakt bycia stroną zawartych ze Skarbem Państwa umów o korzystanie z informacji geologicznej o nr: [...] i [...], które dotyczą złoża węgla kamiennego [...], a umowy te dotyczą tych samych obszarów oraz tych samych dokumentacji, objętych postępowaniem w sprawie zatwierdzenia Dodatku nr 3, jak również podkreślił, że to na jego wniosek we wrześniu 2013 r. został zatwierdzony Dodatek nr 2 do dokumentacji geologicznej złoża [...]. Dodatkowo uczestnik postępowania podniósł, że w wyniku toczącego się postępowania może zostać wydana decyzja przyznająca stronie roszczenie o ustanowienie użytkowania górniczego do obszaru objętego dokumentacją złoża węgla kamiennego, pokrywającego się z obszarem, którego dotyczą zawarte umowy oraz postępowanie koncesyjne.

Z kolei organ wywiódł, że interes prawny uczestnika wynika z faktu, że zatwierdzenie Dodatku nr 3 doprowadziłoby do likwidacji złoża [...], a w konsekwencji do zmiany decyzji ostatecznej Ministra Środowiska z dnia 5 września 2013 r.

Mając na uwadze wcześniejsze rozważania Sądu w tym przedmiocie można stwierdzić, iż organ wskazał w tym przypadku (a także w praktyce wykazał) na skutek faktyczny zatwierdzenia Dodatku nr 3, a nie na charakter prawny decyzji zatwierdzającej zmianę (aktualizację) dokumentacji geologicznej, dokonywaną w trybie przepisów PGiG. Organ dokonał takiej kwalifikacji na skutek błędnej wykładni przepisów prawa materialnego i w konsekwencji utożsamił faktyczny interes prawny uczestnika postępowania z jego interesem faktycznym, dotyczącym zdarzenia przyszłego tj. ustanowienia prawa użytkowania górniczego kopaliny.

Mając powyższe na uwadze należało uznać podjęte w niniejszej sprawie decyzje administracyjne za nieprawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za uzasadnione, gdyż miało miejsce naruszenie przepisów prawa materialnego, a w konsekwencji także przepisów postępowania. W tej sytuacji organ ponownie rozpatrując sprawę rozpozna co do meritum żądanie strony w przedmiocie zatwierdzenia Dodatku nr 3 do Dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego [...] w kategorii C1 i C2, mając na uwadze, że tryb postępowania z art. 155 k.p.a. nie znajduje zastosowania w okolicznościach prawnych i faktycznych tej sprawy, jak również dokona ponownej oceny wniosku uczestnika postępowania, w przedmiocie udziału w nim na prawach strony oraz właściwie uzasadni podjęte rozstrzygnięcie.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd rozstrzygnął stosownie do dyspozycji art. 200, w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy.