Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2058/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Debecka Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Protokolant Iwona Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2006 r., Nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji na wzór przemysłowy oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 2058/06

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 roku nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej po rozpoznaniu wniosku E., Włochy przeciwko E. Sp. z o.o., G. o unieważnienie prawa z rejestracji na wzór przemysłowy pt. "Reduktor zintegrowany gazu zwłaszcza dla pojazdów samochodowych" nr Rp-4965, na podstawie art. 102, 103, 104, 107 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003r., nr 119, poz. 1117 ze zm.) oraz art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej:

1. unieważnił prawo z rejestracji na wzór przemysłowy pt. "Zintegrowany reduktor gazu zwłaszcza dla pojazdów samochodowych" nr Rp-4965,

2. przyznał E., Włochy od E. Sp. z o.o., G. kwotę 2000,00 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Rozstrzygnięcie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:

W przedmiotowej sprawie wzór przemysłowy pt. "Reduktor zintegrowany gazu zwłaszcza dla pojazdów samochodowych" nr Rp-4965 został zgłoszony do rejestracji w dniu 24 marca 2003 roku tj. po dniu 18. 10.2002 r. tj. po dniu wejścia w życie nowelizacji ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (p.w.p.). Ustawa ta, w tekście obowiązującym w dniu zgłoszenia przedmiotowego wzoru przemysłowego, tj. w tekście obowiązującym po dniu 18.10.2002 r. (Dz. U. z 2003r., nr 119, poz. 1117) stanowiła podstawę rozstrzygnięcia wniosku o unieważnienie przedmiotowego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.

Stosownie do treści przepisów art. 89 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może być unieważnione na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny.

Kolegium Orzekające UP RP uznało, że wnioskodawca ma interes prawny (niekwestionowany przez uprawnionego) w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, gdyż wnioskodawca i uprawniony są w dziedzinie reduktorów konkurentami, przy czym wnioskodawca zajmuje się produkcją i wprowadzaniem do obrotu gospodarczego wyrobu analogicznego do wykonywanego według spornego wzoru i sporne prawo prowadzi do ograniczenia jego działalności gospodarczej. Zagwarantowanie pewności w sferze prowadzonej działalności gospodarczej, którą każdy może wykonywać na zasadzie wolności i zgodności z prawem w świetle art. 20 i 22 Konstytucji RP, potwierdzonych w art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 roku Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. nr 101, poz.1178 ze zm., obecnie art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. u. nr 173, poz. 1807 ze zm.) – uzasadnia ten interes prawny.

Przechodząc do merytorycznej zasadności wniosku Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego zważyło, co następuje:

Definicja wzoru przemysłowego zawarta w art. 102 ust. 1 ustawy p.w.p. stanowi "wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację".

Jak więc wynika z definicji wzoru przemysłowego, przedmiotem porównania rejestracji wzorów przemysłowych są postacie ich wytworów, przy czym przepisy obowiązujące od dnia wejścia w życie ustawy prawo własności przemysłowej (22 sierpień 2001 r.) nie wymagają, aby zgłoszenie wzoru przemysłowego zawierało zastrzeżenia. Z definicji wynika także, że prawo wyłączne z rejestracji dotyczy konkretnych zarejestrowanych postaci wzoru przemysłowego przedstawionych w jego dokumentacji rejestrowej, nadanych mu przez cechy o charakterze estetycznym, a w szczególności przez cechy wskazane w art. 102 ust. 1 p.w.p..

W świetle wyjaśnień pełnomocnika uprawnionego oraz twórcy spornego wzoru, że "rysunek w dokumentacji zgłoszeniowej spornego wzoru jest jednym z przykładowych jego rozwiązań, gdyż cechą istotną spornego wzoru jest połączenie zespołu filtrującego z reduktorem, przy czym intencją uprawnionego nie było zastrzeżenie postaci spornego reduktora wytwarzanego przez wnioskodawcę" (k-312 akt) oraz, że (protokół k-355 akt) "chodziło (w przedmiotowym wzorze) o sposób zamontowania zespołu filtrującego na reduktorze, a nie o cechy estetyczne", Kolegium uznało, iż zgłoszony wzór przemysłowy nie spełnia jego definicji zawartej w art. 102 ust. 1 ustawy p.w.p.

Oceniając nowość postaci wytworu przedmiotowego wzoru przemysłowego Kolegium Orzekające stwierdziło, iż sporny wzór przemysłowy nie spełniał wymogu nowości w dacie jego zgłoszenia (24 marzec 2003 r.).

Zgodnie z definicją nowości wzoru przemysłowego, zawarta w art. 103 ust. 1 p.w.p., wzór przemysłowy uważa się za nowy jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania praw z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, przy czym wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego nieistotnymi szczegółami.

Do dokumentacji zgłoszeniowej wzoru przemysłowego pt. "Reduktor zintegrowany gazu zwłaszcza dla pojazdów samochodowych" nr Rp-4965 Fig. 3 ujawniono fotografię reduktora gazu [...] sztywno połączonego z zewnętrznym zespołem filtrującym. Zgodnie ze wskazanymi cechami istotnymi, sporny reduktor zintegrowany gazu charakteryzuje się tym, że stanowi on dwudzielnej budowy reduktor parownik, do którego jest wymiennie na śrubowym złączu szczelnym, dołączony "na sztywno" zespół filtrujący, realizujący funkcję czyszczenia gazu wpływającego do reduktora zintegrowanego.

Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, że rejestracja na sporny wzór przemysłowy nastąpiła z naruszeniem art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p., albowiem prawo to obejmuje obecnie cechy określone jako "jest wymiennie na śrubowym złączu szczelnym dołączony na "sztywno" zespół filtrujący, realizujący funkcję czyszczenia gazu wpływającego do reduktora zintegrowanego", wynikające wyłącznie z funkcji technicznej tego wzoru. Wobec tego, że prawo z rejestracji wzoru przemysłowego, zgodnie z art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p., zdaniem Kolegium, nie może takich cech obejmować, przy ocenie nowości spornego wzoru Kolegium odniosło się jedynie do jego cech określonych jako "stanowi on dwudzielnej budowy reduktor parownik, do którego jest dołączony zespół filtrujący".

Podsumowywując analizę cechy nowości Kolegium stwierdziło, że przedłożone przez wnioskodawcę materiały obejmujące:

- wydruki ze stron internetowych wnioskodawcy i uprawnionego,

- niedatowaną notatkę reklamową wnioskodawcy ukazującą produkowany przez wnioskodawcę reduktor gazu [...] sztywno połączony z zewnętrznym zaworem odcinającym,

- holenderskie dokumenty homologacyjne – w tym homologację reduktora [...] sztywno połączony z zewnętrznym zaworem odcinającym, z czerwca 2002 roku,

- korespondencje stron,

- oświadczenie wnioskodawcy,

- artykuł "Jak impreza to... tylko w Warszawie z kwietnia 2003 roku,

- zamówienie uprawnionego z 14 listopada 2003 roku wraz z cennikiem uprawnionego i ulotką reklamową uprawnionego,

- fotografię spornego reduktora,

- wyrok Sądu Okręgowego w T. z [...] czerwca 2005 roku i decyzje Urzędu Patentowego z dnia [...] marca 2005 roku dotyczące znaku towarowego E.,

łącznie dowodzą bezspornie, także w świetle wyjaśnień stron braku cech nowości w dacie zgłoszenia spornego wzoru do rejestracji. W szczególności bezspornym jest, zdaniem Kolegium, że "dwudzielnej budowy reduktor parownik, do którego dołączony był zespół filtrujący" był w instalacjach gazowych znany także z produkcji wnioskodawcy w postaci reduktora [...]. Różnice między znanymi rozwiązaniami, a rozwiązaniem przedmiotowym nie dotyczyły wymienionych cech istotnych jego kształtu.

Ponadto Kolegium uznało, na podstawie materiału dowodowego, że przedmiotowy wzór przemysłowy nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu przepisu art. 104 p.w.p., gdyż ogólne wrażenie, jakie on wywołuje zorientowanym użytkowniku nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo (24 marca 2003 r.).

Kolegium Orzekające uznało, że wykorzystywanie spornego wzoru nie było sprzeczne z dobrymi obyczajami w rozumieniu art. 106 ust. 1 p.w.p.. Przedmiotowy wzór ma charakter czysto techniczny i nie posiada cech sprzecznych z dobrymi obyczajami. Przepis ten związany jest z cechami wzoru, a nie z postępowaniem uprawnionego.

Kolegium Orzekające stwierdziło, iż materiały przedłożone przez uprawnionego obejmujące:

- schematy połączeń układów redukcyjnych gazu produkcji wnioskodawcy,

- ofertę E.,

- korespondencję z firma V. wraz z faktura zakupu,

- oświadczenie K. K.dotyczące rozmów między stronami,

- korespondencję między stronami,

- szereg homologacji E. – niedotyczących spornego reduktora, a także zdjęcia z linii montażowej reduktorów E. oraz faktury innych dostawców uprawnionego,

są nieprzydatne dla oceny spornego wzoru przemysłowego w świetle ustawowych wymogów rejestracji.

O kosztach postępowania Kolegium Orzekające UP RP rozstrzygnęło na podstawie art. 98 kpa w związku z § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 roku w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych.

Skargę na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 2006 roku złożył E. Sp. z o.o. w G. wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, materialnego mianowicie:

- art. 102 ustawy Prawo własności przemysłowej przez pominięcie okoliczności, iż wzór przemysłowy stanowiący przedmiot prawa nr Rp-4965 jest wytworem złożonym z dwóch części składowych, a w konsekwencji objęcie oceną kryteriów nowości i indywidualności wzoru tylko jednej jego części-reduktora,

- art. 103 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej przez pominięcie faktu, iż wzór przemysłowy (Rp-4965) został ujawniony publicznie w okresie krótszym niż 12 miesięcy przed data pierwszeństwa,

- art. 104 ustawy Prawo własności przemysłowej przez bezpodstawne przyjęcie, iż wzór przemysłowy skarżącego swym ogólnym wrażeniem wywołanym na zorientowanym użytkowniku nie różnił się od postaci reduktora stosowanego przez wnioskodawcę, a mającego postać jednoczłonową,

- art. 107 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej przez błędne przyjęcie, że "sztywne" połączenie reduktora dwudzielnego z elementem filtrującym jest wyłącznie następstwem funkcji technicznej wzoru, podczas, gdy sposób połączenia nie jest zdeterminowany jego funkcją,

2. naruszenie prawa procesowego, a mianowicie:

- art. 77 i 80 kpa polegające na wybiórczej, nieobiektywnej, arbitralnej ocenie materiału dowodowego, co doprowadziło m.in. do błędnego ustalenia, iż to sam uprawniony twierdził, iż istotą wzoru są wyłącznie jego właściwości techniczne, a nie zewnętrzna postać,

- art. 77 i 86 kpa polegające na z zaniechaniu przesłuchania strony (uprawnionego) oraz świadka (twórcy wzoru), co było niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wnosił o jej oddalenie przywołując argumentację zawartą w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Kontrolując zaskarżoną uchwałę z punktu widzenia powyższych zasad skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, w zaskarżonej decyzji nastąpiło szczegółowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Organ przedstawił też argumentację na poparcie zajętego stanowiska. Materiał dowodowy został przez Urząd Patentowy zgromadzony, rozpatrzony i oceniony w sposób wyczerpujący, a poczynione przez organ ustalenia faktyczne znajdują w nim uzasadnienie.

W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym Urząd Patentowy zastosował właściwe normy prawa materialnego. Nie budzi też wątpliwości sądu ich interpretacja dokonana przez organ.

Skarżący zarzucił w skardze naruszenie przez organ prawa materialnego, tj. art. 102, 103 ust. 3 pkt 2, 104 i 107 ust.1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej, a więc, bez mała, wszystkich istotnych przepisów regulujących materię wzorów przemysłowych. Zdaniem sądu, nie zasługują one na uwzględnienie. Odnosząc się do nich w kolejności ich przedstawienia sąd zważył, co następuje:

Niezrozumiały jest zarzut naruszenia przez organ art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej polegający na rzekomym pominięciu przez organ, iż sporny wzór przemysłowy jest wytworem złożonym z dwóch części. Wbrew twierdzeniom skarżącego, przy ocenie nowości jak indywidualnego charakteru wzoru, Urząd odniósł się właśnie do wytworu złożonego z dwóch części. Dowodzi tego treść decyzji, jej sformułowania "dwudzielnej budowy reduktor parownik, do którego dołączony jest zespół filtrujący".

Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 103 ust. 3 ptk 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej przez pominięcie faktu, iż sporny wzór przemysłowy został ujawniony publicznie w okresie krótszym niż 12 miesięcy przed datą pierwszeństwa. Urząd wykazał, że został on ujawniony w okresie dłuższym niż 12 miesięcy. W szczególności dowodzą tego holenderskie dokumenty homologacyjne, w tym homologacja reduktora gazu [...]. Reduktory ML 94 z zaworem odłączającym zostały udostępnione publicznie na długo przed datą zgłoszenia wzoru E. do rejestracji w Urzędzie Patentowym. Standardowe reduktory ML 94 różniące się jedynie od spornego brakiem zaworu odłączającego, zostały wprowadzone na rynek w pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych, w Polsce były sprzedawane od 1995 roku. E. rozpoczął w Polsce sprzedaż reduktorów z zaworem odłączającym w 2002 roku. Potwierdzają to dowody dołączone do wniosku (nr 5 i 6 ).

Skoro ocena braku nowości została oparta na ujawnieniu przez wnioskodawcę spornego wzoru przemysłowego, to nie ma zastosowania art. 103 ust. 3 pkt 2 ustawy, który stanowi, że przepis ust. 1 nie wyłącza możliwości udzielenia prawa z rejestracji, jeżeli wzór przemysłowy został ujawniony w ciągu 12 miesięcy przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, jeżeli ujawnienie nastąpiło przez twórcę, jego następcę prawnego lub – za zgodą uprawnionego – przez osobę trzecią, produktów także, jeżeli ujawnienie nastąpiło w wyniku nadużycia popełnionego wobec twórcy lub jego następcy prawnego.

Nietrafny jest także zarzut naruszenia przez Urząd art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej polegający na bezpodstawnym przyjęciu, iż wzór przemysłowy skarżącego swym ogólnym wrażeniem wywołanym na zorientowanym użytkowniku nie różnił się od postaci reduktora stosowanego przez wnioskodawcę, produktu mającego postać dwuczłonową. Skoro wzór E. nie różni się od wzoru E. to wywoła on na użytkowniku takie samo wrażenie jak wzór E.. Wzór E. posiada identyczny wygląd, rozmiar oraz identycznie rozmieszczone elementy w postaci zaworu odłączającego jak E.. Potwierdza to rysunek znajdujący się w dokumentacji E. dołączonej do wniosku o rejestracje, który stanowi niemal wierną kopię rysunku wnioskodawcy złożonego do wniosku o homologację. Tym samym ocena ogólnego wrażenia dokonana przez Urząd nie była dowolna, jak zdaje się sugerować skarżący.

Także nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej. Dokonana przez Urząd Patentowy ocena została przeprowadzona zgodnie ze wskazanymi cechami istotnymi, uzupełnionymi wyjaśnieniami twórcy wzoru, zgodnie z którymi zintegrowany reduktor gazu charakteryzuje się tym, że stanowi on dwudzielnej budowy reduktor parownik, do którego jest wymiennie śrubowym złączu szczelnym dołączony na "sztywno" zespół filtrujący realizujący funkcje czyszczenia gazu wpływającego do reduktora zintegrowanego. Nie budzi wątpliwości sądu, że prawo rejestracji na sporny wzór przemysłowy obejmuje prawo wynikające wyłącznie z funkcji technicznej wzoru.

Ochrona wzoru przemysłowego może objąć wyłącznie wygląd przedmiotu (jego zewnętrzną postać), a nie jego wewnętrzną budowę. Postać przedmiotu może oddziaływać na zmysł wzroku poprzez kształt, właściwości powierzchni, rysunek i barwę. Sposób zamontowania zespołu filtrującego nie mieści się w pojęciu "wzoru przemysłowego". Jest to bowiem pewne rozwiązanie techniczne, niepodlegające ochronie wzorem przemysłowym. Z przepisu art. 102 ustawy wynika, że wzór przemysłowy stanowi "postać wytworu", tzn. jego forma, wygląd, a nie sam produkt. Chodzi więc o wizualnie dostrzegalne cechy całego produktu lub jego części, z wyłączeniem części składowych, które nie są wizualnie dostrzegalne. Tych cech nie spełnia przedmiotowy wzór użytkowy, co niezbicie wykazał Urząd Patentowy.

W świetle powyższych rozważań zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego sąd uznał za nieuzasadnione. Wbrew twierdzeniom skarżącego wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy w aspekcie norm prawa materialnego, mającego zastosowanie w sprawie niniejszej. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, same w sobie stanowcze i mocne, ale zostały przedstawione o wysokim stopniu ogólności. Są gołosłowne. Sąd nie dopatrzył się w prowadzonym postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji cech podnoszonych przez skarżącego. Postępowanie nie było ani wybiórcze, ani arbitralne. Urząd dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z regułami art. 80 kpa. Wprawdzie przy dowodach na których się oparł zawarł akapit, iż większość z nich jest nieprzydatna dla sprawy, niewskazując, które z nich stanowiły podstawę ustaleń faktycznych, decyzja pozwala jednak zidentyfikować te dowody w sposób już niebudzący wątpliwości. Uchybienie powyższe nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.

Strony miały zapewnioną możliwość wypowiedzi tak na rozprawie, jak i na piśmie. Analiza akt dowodzi, iż każdej z tych możliwości korzystały. W szczególności miał możliwość wypowiedzi twórca wzoru. Przepisy ustawy w art. 2556 ust. 3 ustawy p.w.p. przewidują możliwość sprostowania protokołu, ale uprawniony z tej możliwości nie skorzystał. Urząd miał więc pełne prawo przyjąć wypowiedź G. J. za podstawę ustaleń faktycznych.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku. Skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które mogłyby wskazywać na nieprawidłowości zaskarżonej decyzji. Z braku uzasadnionych podstaw skargę należało oddalić.