Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1444/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 9
journal: Dz.U. 2007 nr 39 poz 251
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia (...) czerwca 2008 r. nr (...) w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu wobec planowanej wysyłki odpadów - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) czerwca 2008 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu wniosku wniesionego przez I. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia (...) grudnia 2007 r. wnoszącą sprzeciw wobec planowanego wywozu z Polski na Litwę 8 000 ton odpadów w postaci akumulatorów kwasowo – ołowiowych.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:

W dniu (...) grudnia 2007 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją wniósł sprzeciw wobec planowanej wysyłki 8 000 ton odpadów w postaci akumulatorów ołowiowo-kwasowych, oznaczonych zgodnie z Europejskim Katalogiem Odpadów kodem 16 06 01*, z polskiej spółki I. Sp. z o.o. z siedzibą w W. do odbiorcy na Litwie - firmy Z. Powodem wniesienia sprzeciwu była stwierdzona w czasie postępowania niezgodność planowanej wysyłki z przepisami krajowymi w zakresie ochrony środowiska, w szczególności poprzez wskazanie jako odbiorcy wywożonych odpadów zakładu dokonującego jedynie przetworzenia akumulatorów, a nie odbiorcy dokonującego ostatecznego przerobu wywożonych odpadów, a także naruszenie zasad Konwencji Bazylejskiej, stanowiącej, że odpady niebezpieczne i inne, na ile jest to zgodne z ich zagospodarowaniem bezpiecznym dla środowiska i skutecznym, powinny być likwidowane w państwie w którym zostały wytworzone.

Pismem z dnia 5 lutego 2008 r. zgłaszający wysyłkę – I. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W swoim odwołaniu strona wskazała na elementy zarówno samego postępowania, jak i samej decyzji, które jej zdaniem nie dają się pogodzić z zasadami obowiązującymi w państwie prawa.

Rozpatrując złożony wniosek Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że art. 12 ust. 1 lit. c i f Rozporządzenia WE Nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. L 190 z 12.7.2006) stanowi:

"W przypadku zgłoszenia dotyczącego planowanego przemieszczenia odpadów przeznaczonych do odzysku właściwe organy miejsca przeznaczenia i wysyłki mogą, w terminie 30 dni od wysłania potwierdzenia przyjęcia przez właściwy organ miejsca przeznaczenia zgodnie z art. 8 oraz zgodnie z Traktatem, zgłosić sprzeciw wobec przemieszczenia oparty na jednej lub kilku spośród następujących podstaw:

c) planowane przemieszczanie lub odzysk odpadów byłyby niezgodne z przepisami krajowymi obowiązującymi w państwie wysyłki w zakresie odzysku odpadów, co obejmuje przypadki gdy planowane przemieszczanie obejmowałoby odpady przeznaczone do odzysku w instalacji, stosującej mniej rygorystyczne normy przetwarzania takich odpadów niż instalacja położona w państwie wysyłki, przy poszanowaniu potrzeby zapewnienia właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego.

Powyższego przepisu nie stosuje się, jeżeli:

i) istnieją w tej dziedzinie przepisy wspólnotowe, w szczególności dotyczące odpadów i w przepisach krajowych przyjętych w celu transpozycji tych przepisów określono wymogi co najmniej równie rygorystyczne jak te, które zawarte są w przepisach wspólnotowych;

ii) operacja odzysku w państwie przeznaczenia jest przeprowadzana z zachowaniem wymogów w znacznym stopniu równoważnych z tymi, jakie określono w przepisach krajowych państwa wysyłki;

iii) przepisy krajowe państwa wysyłki, inne niż objęte zakresem pkt i), nie zostały zgłoszone zgodnie z dyrektywą 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, w przypadkach, w których dyrektywa ta nakłada taki obowiązek; lub

f) planowane przemieszczanie lub odzysk stoi w sprzeczności z zobowiązaniami wynikającymi z umów międzynarodowych zawartych przez dane Państwo Członkowskie lub Państwa Członkowskie albo Wspólnotę;"

Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, jest właściwym organem miejsca wysyłki. Jako organ właściwy miejsca wysyłki może on wyrazić zgodę na planowane przemieszczenie lub zgodnie z wyżej przytoczonym art. 12 rozporządzenia nr 1013/2006 zgłosić sprzeciw. W przedmiotowej sprawie Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, iż wyrażenie zgody na wysyłkę odpadów w postaci zużytych akumulatorów, w sytuacji, gdy odbiorca na Litwie nie jest uprawniony do odzysku ostatecznego przedmiotowych odpadów, a na terenie kraju wysyłki istnieją instalacje prowadzące odzysk w sposób zgodny z wymaganiami ochrony środowiska, należałoby uznać za niezgodną z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska naturalnego.

Organ podkreślił, że zgłaszający wskazał w zgłoszeniu jako odbiorcę odpadów instalację prowadzącą operację odzysku firmę Z. Z przedstawionych dokumentów, w szczególności opisu technologicznego operacji prowadzonych w firmie Z. jednoznacznie wynika, iż działalność firmy, w zakresie gospodarki odpadami objętym zgłoszeniem, polega tylko na demontażu przedmiotowych akumulatorów na części, a następnie na przekazywaniu innym posiadaczom w celu przeprowadzenia odzysku ostatecznego. Dodatkowo jako procesy odzysku wskazane zostały operacje R12 i R13, które nie są procesami ostatecznego odzysku, a jedynie oznaczają działania wstępne przed dokonaniem ostatecznego odzysku w instalacji do tego uprawnionej. W tej sytuacji zastosowanie ma art. 15 rozporządzenia nr 1013/2006, który stanowi;

"Do przemieszczania odpadów przeznaczonych do procesów przejściowego odzysku lub unieszkodliwiania stosuje następujące przepisy dodatkowe:

w przypadku przemieszczania odpadów przeznaczonych do przejściowego odzysku lub unieszkodliwiania, obok początkowej operacji odzysku lub unieszkodliwiania należy oznaczyć w dokumencie zgłoszenia wszystkie instalacje, w których przewidziana jest realizacja dalszych procesów przejściowego oraz ostatecznego odzysku lub unieszkodliwiania;

właściwe organy wysyłki i miejsca przeznaczenia mogą wydać zgodę na przemieszczanie odpadów przeznaczonych do przejściowego odzysku lub unieszkodliwiania tylko w przypadku gdy brak jest podstaw do zgłoszenia zgodnie z art. 11 lub 12 sprzeciwu wobec przemieszczenia odpadów do instalacji realizujących dalsze operacje przejściowego lub ostatecznego odzysku albo unieszkodliwiania;".

Brak wskazania w zgłoszeniu wszystkich instalacji, gdzie prowadzone miały być operacje ostatecznego odzysku lub unieszkodliwiania stanowi naruszenie przepisów art. 15 rozporządzenia nr 1013/2006, które to rozporządzenie jest częścią polskiego porządku prawnego. Tak więc naruszenie przepisów rozporządzenia nr 1013/2006 jest równoznaczne z naruszeniem przepisów krajowych i wyczerpuje treść art. 12 ust. 1 lit. c) "planowane przemieszczanie (...) odpadów byłyby niezgodne z przepisami krajowymi obowiązującymi w państwie wysyłki w zakresie odzysku odpadów".

Organ wskazał, że z uwagi na fakt, iż instalacja na Litwie nie dokonuje ostatecznego odzysku odpadów w postaci zużytych akumulatorów to próżne byłoby badanie czy zachodzą przesłanki i), ii) oraz iii) w literze c) ust 1 art. 12 rozporządzenia Nr 1013/2006.

Drugi powód zgłoszenia sprzeciwu to niezgodność planowanego przemieszczenia z przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251, ze zm.). Art. 9 cytowanej ustawy, stanowi, iż:

1. Odpady powinny być w pierwszej kolejności poddawane odzyskowi lub unieszkodliwiane w miejscu ich powstawania.

2. Odpady, które nie mogą być poddane odzyskowi lub unieszkodliwiane w miejscu ich powstawania, powinny być, uwzględniając najlepszą dostępną technikę lub technologię, o której mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, przekazywane do najbliżej położonych miejsc, w których mogą być poddane odzyskowi lub unieszkodliwione."

Z ust. 2 cytowanego artykułu wprost wynika, iż odpady powinny być przekazywane do najbliżej położonych miejsc, w których mogą być poddawane

odzyskowi uwzględniając najlepszą dostępną technikę bądź technologię. Oznacza to, że odpady powinny być w pierwszej kolejności przemieszczane do instalacji odzysku położonych możliwie najbliżej miejsca ich wytworzenia, funkcjonujących w zgodzie z odpowiednimi wymaganiami, realizując je w możliwie najlepszym stopniu.

Organ oparł się na danych opublikowanych w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami (Uchwała Rady Ministrów nr 233 z dnia 29 grudnia 2006 r. /M.P. Nr 90, poz. 946/), wg których na terenie kraju według stanu na dzień 31 grudnia 2005 r. działa 6 instalacji odzysku i unieszkodliwiania odpadów z podgrupy 16 06 - baterie i akumulatory o łącznej mocy przerobowej ok. 180 tys. Mg/rok, w tym 2 zajmujące się recyklingiem akumulatorów kwasowo-ołowiowych, tj. operacji odzysku ostatecznego. W tej sytuacji wyrażenie zgody na wywóz odpadów z Polski również stanowiłby naruszenie przepisów prawa krajowego w zakresie gospodarki odpadami i wyczerpuje treść art. 12 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1013/2006: "planowane przemieszczanie (...) odpadów byłyby niezgodne z przepisami krajowymi obowiązującymi w państwie wysyłki w zakresie odzysku odpadów".

Dodatkowo Główny Inspektor Ochrony Środowiska zwrócił uwagę, iż zapisy Konwencji Bazylejskiej o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych (Dz. U. z 1995 r., Nr 19, poz. 88), która tworzy podstawy prawne przepisów UE i krajów - członków Konwencji, do których należy również Polska, wskazują jednoznacznie, że odpady niebezpieczne i inne, na ile jest to zgodne z ich zagospodarowaniem bezpiecznym dla środowiska i skutecznym, powinny być likwidowane w państwie w którym zostały wytworzone. Przepis art. 4 ust. 9 pkt a) Konwencji Bazylejskiej wskazuje na możliwość transgranicznego przemieszczania odpadów wtedy, gdy państwo eksportujące nie dysponuje możliwościami technicznymi oraz niezbędnymi urządzeniami do usuwania odpadów w sposób wydajny i bezpieczny dla środowiska. W sytuacji gdy przemieszczane miały być odpady niebezpieczne, a na terenie Polski istnieją możliwości techniczne oraz urządzenia do usuwania odpadów w sposób wydajny i bezpieczny dla środowiska wyrażenie zgody stanowiłoby naruszenie zasad określonych w Konwencji Bazylejskiej, a tym samym wyczerpuje treść art. 12 ust. 1 lit. f) rozporządzenia nr 1013/2006: "planowane przemieszczanie lub odzysk stoi w sprzeczności z zobowiązaniami wynikającymi z umów międzynarodowych zawartych przez dane Państwo Członkowskie lub Państwa Członkowskie albo Wspólnotę", gdyż Konwencja

Bazylejska została ratyfikowana zarówno przez Polskę jaki i przez Unię Europejską jako całość.

Odnosząc się do wskazanego w odwołaniu zarzutu braku poszanowania dla reguł postępowania administracyjnego opartego o kpa, polegających na tym, że strona nie otrzymała postanowień o zawieszeniu postępowania z powodów opieszałości organu kraju przywozu tj. Litwy (art. 97 § pkt 4 kpa), jak również nie była informowana o opóźnieniach w załatwieniu sprawy i ich przyczynach w trybie art. 36 kpa, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że nie może ponosić odpowiedzialności za postępowanie właściwego organu w innym państwie członkowskim. Zgodnie z art. 8 ust. 2 i 3:

2. Jeżeli właściwy organ miejsca przeznaczenia uznaje, że zgłoszenie zostało dokonane prawidłowo, zgodnie z wymogami art. 4 akapit drugi pkt 3, przekazuje potwierdzenie przyjęcia zgłaszającemu oraz kopie pozostałym zainteresowanym właściwym organom. Przekazanie następuje w terminie trzech dni roboczych od otrzymania dokonanego prawidłowo zgłoszenia.

3. Jeżeli w terminie 30 dni od otrzymania zgłoszenia właściwy organ miejsca przeznaczenia nie potwierdza zgłoszenia zgodnie z postanowieniami ust. 2, ma on obowiązek przedstawić zgłaszającemu na jego wniosek uzasadnione wyjaśnienie."

W przedmiotowej sprawie organ litewski, a nie Główny Inspektor Ochrony Środowiska, powinien na wniosek zgłaszającego przedstawić uzasadnienie swego postępowania. Należy zaznaczyć, ż przepisy rozporządzenia nr 1013/2006 nie przewidują innego zakończenia postępowania w sprawie dokonanego zgłoszenia planowanego przemieszczenia odpadów, jak wydanie zgody lub sprzeciwu wobec przemieszczenia.

Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Zaskarżonej decyzji zarzuciła :

1. naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 12 ust. 1 lit. c) oraz art. 12 ust. 1 lit. f) Rozporządzenia (WE) Nr 1023/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. polegającym na błędnej wykładni oraz na wadliwym podciągnięciu ustalonego stanu faktycznego

pod przepis prawny, a w konsekwencji wadliwym określeniu skutków prawnych wynikających z tego przepisu oraz art. 4 ust. 9 pkt a) Konwencji Bazylejskiej o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych polegającym na wadliwym określeniu skutków prawnych wynikających z tego przepisu będących konsekwencją niekompletnych ustaleń;

2. naruszenie przepisów dotyczących postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kpa.

Wskazując na tak sformułowane zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi opisano stan sprawy, przebieg postępowania oraz szczegółowo rozwinięto wskazane zarzuty. Podnosząc naruszenie prawa materialnego wskazano na niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu pojęcie "prawo wspólnotowe" za tożsame z pojęciem "prawo krajowe", a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 12 ust. 1 lit. c) w/w rozporządzenia. Zdaniem skarżącej spółki w/w rozporządzenie jest częścią polskiego porządku prawnego natomiast nie jest przepisem krajowym lecz przepisem prawa wspólnotowego. Dychotomiczny podział na prawo krajowe i wspólnotowe przyjęty został przez ustawodawcę europejskiego w celu poszanowania wewnętrznych regulacji państw członkowskich, z uwzględnieniem partykularnych interesów rynku wewnętrznego. Dodatkowo skarżąca spółka podniosła, że nie jest możliwe przyjęcie za spełniony tylko jeden z warunków art. 4 ust. 9 Konwencji Bazylejskiej bez wnikliwego rozpatrzenia pozostałych wskazanych w tym przepisie przesłanek dopuszczających transgraniczne przemieszczenie odpadów. Pominięcie tych okoliczności w uzasadnieniu decyzji daje pewność – zdaniem skarżącej spółki – że organ rozpatrujący wnioski strony nie brał pod uwagę czynników opisanych w pkt b) i c) art. 4 ust. 9 Konwencji Bazylejskiej. Ten tryb procedowania doprowadził do naruszenia zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Nie właściwa subsumpcja stanu faktycznego z ustaloną normą art. 4 ust. 9 Konwencji Bazylejskiej przekłada się bezpośrednio na niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 12 ust. 1 lit. f) w/w rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny, zważył co następuje.

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.

Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest sprzeciw Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wobec planowanej wysyłki 8 000 ton odpadów w postaci akumulatorów ołowiowo – kwasowych do odbiorcy na Litwie – firmy Z. Powodem wniesienia sprzeciwu była stwierdzona w czasie postępowania niezgodność planowanej wysyłki z przepisami w zakresie ochrony środowiska, w szczególności poprzez wskazanie jako odbiorcy wywożonych odpadów zakładu dokonującego jedynie przetworzenia akumulatorów, a nie odbiorcy dokonującego ostatecznego przerobu wywożonych odpadów, a także naruszenie zasad Konwencji Bazylejskiej, stanowiącej, że odpady niebezpieczne i inne, na ile jest zgodne z ich

zagospodarowaniem bezpiecznym dla środowiska i skutecznym powinny być likwidowane w państwie, w którym zostały wytworzone.

Podkreślić należy, że odpady w postaci zużytych akumulatorów kwasowo – ołowiowych są odpadami niebezpiecznymi i wymagają zapewnienia szczególnego nadzoru na działaniami począwszy od ich zbierania, transportu, kończąc na niebezpiecznym dla środowiska przetwarzaniu.

Przepisami krajowymi obowiązującymi w Polsce w zakresie odzysku odpadów w postaci zużytych akumulatorów kwasowo – ołowiowych są przede wszystkim ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2007 r., Nr 39, poz. 251 ze zm.) oraz ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz.U. z 2007 r., Nr 90, poz. 607). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 9) ustawy o odpadach pod pojęciem odzysku należy rozumieć wszelkie działania, nie stwarzające zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub środowiska, polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części, lub prowadzące do odzyskania z odpadów substancji, materiałów lub energii i ich wykorzystania.

Warunki wywozu zużytych akumulatorów kwasowo – ołowiowych z terytorium Polski są określone również w przepisach wspólnotowych regulujących kwestię międzynarodowego transportu odpadów. Jest to rozporządzenie WE Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006 r.) oraz Konwencja Bazylejska o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych sporządzonej w Bazylei dnia 22 marca 1989 r. (Dz.U. z 1995 r., Nr 19, poz. 88). Uzupełniającą regulacją z tego zakresu jest ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. Nr 124, poz. 859).

Podstawą prawną dla zgłoszenia sprzeciwu przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wobec przemieszczenia odpadów przeznaczonych do odzysku jest m.in. art. 12 ust. 1 lit. f) w/w rozporządzenia 1013/2006 i art. 4 ust. 9 Konwencji Bazylejskiej. Rozporządzenie to wprowadza szczegółowe procedury kontroli odpadów przeznaczonych do odzysku, w szczególności tych klasyfikowanych jako niebezpieczne. Zgodnie z w/w przepisem "w przypadku zgłoszenia planowanego przemieszczenia odpadów przeznaczonych do odzysku właściwy organ dla miejsca

wysyłki może w terminie 30 dni od wysłania potwierdzenia przyjęcia przez właściwy organ miejsca przeznaczenia zgodnie z art. 8 oraz zgodnie z Traktatem, zgłosić sprzeciw przemieszczenia oparty na jednej lub kilku następujących podstaw:

f) planowane przemieszczenie lub odzysk stoi w sprzeczności ze zobowiązaniami wynikającymi z umów międzynarodowych zawartych przez dane Państwo Członkowskie lub Państwa Członkowskie albo Wspólnotę.

Rozporządzenie 1013/2006 zobowiązuje państwa członkowskie do uzyskania należytych informacji w szczególności o rodzaju, przemieszczeniu i unieszkodliwianiu lub odzysku odpadów, tak by właściwy organ mógł podjąć wszelkie niezbędne środki dla ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego, w tym skorzystać z możliwości wniesienia sprzeciwu wobec wysyłki, jeżeli obawy co do wysyłki będą uzasadnione, czyli potwierdzone stosownymi przepisami prawnymi.

W tym miejscu przytoczyć należy art. 9 ust. 2 ustawy o odpadach, który formułuje przyjmowaną w prawie wspólnotowym zasadę bliskości "Odpady, które nie mogą być poddane odzyskowi lub unieszkodliwiane w miejscu ich powstawania, powinny być, uwzględniając najlepszą dostępną technikę lub technologię, o której mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, przekazywane do najbliżej położonych miejsc, w których mogą być poddane odzyskowi lub unieszkodliwione". Założeniem jest, że odpady powinny być poddawane odzyskowi lub unieszkodliwianiu w miejscu ich powstania. Dopiero wtedy, kiedy to niemożliwe, mogą być przewożone w inne miejsca.

Intencja art. 9 ust. 2 w/w ustawy jest klarowna: jeżeli odpady nie mogą być poddane odzyskowi ani unieszkodliwieniu w miejscu powstania, należy je przekazać w miejsca, w których będą mogły być poddane takiej operacji, przy czym miejsca takie mają spełniać dwa kryteria:

1) technologiczne - mają odpowiadać wymaganiom określonym w art. 143 Prawa ochrony środowiska,

2) odległościowe - mają być położone najbliżej miejsca powstania odpadów (W. Radecki, Ustawa o odpadach. Komentarz ABC, 2008 r.).

Analiza akt administracyjnych wskazuje, że GIOŚ dokonał wymaganej analizy potrzeb zapewnienia właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego czego

wynikiem było przyjęcie prawidłowego stanowiska, że decyzja administracyjna wnosząca sprzeciw wobec wysyłki odpadów w postaci akumulatorów kwasowo – ołowiowych nie naruszy zasad wolnego rynku we Wspólnocie Europejskiej.

Ma to istotne uzasadnienie w kontekście treści motywu pierwszego preambuły rozporządzenia 1013/2006, który stanowi, że "głównym i najważniejszym celem i przedmiotem tego rozporządzenia jest ochrona środowiska, a jego wpływ na handel międzynarodowy ma jedynie uboczny charakter". Intencją ustawodawcy było więc dążenie do ustalenia wspólnotowych standardów ochrony zdrowia ludzi i środowiska przed szkodliwymi skutkami powodowanymi przez zbieranie, transport, unieszkodliwianie, magazynowanie i składowanie odpadów oraz jednoczesne wspieranie odzysku odpadów i wykorzystanie materiałów odzyskiwanych w celu zachowania zasobów naturalnych.

Przedmiotowe akumulatory kwasowo – ołowiowe są niewątpliwie odpadami niebezpiecznymi, mogącymi zagrażać zdrowiu i życiu ludzkiemu a także środowisku naturalnemu. Dlatego wymagają zapewnienia szczególnego nadzoru nad działaniami (zbieranie, transport, bezpieczne dla środowiska przetwarzanie). Niekontrolowane przemieszczanie zużytych akumulatorów kwasowo – ołowiowych po całym terytorium Unii Europejskiej jest niewątpliwie zjawiskiem niekorzystnym ponieważ może stwarzać zagrożenie m.in. dla życia i zdrowia ludzkiego.

GIOŚ nie naruszył zasad funkcjonowania jednolitego rynku Unii Europejskiej, gdyż w niniejszej sprawie planowano dokonać międzynarodowego przemieszczenia odpadów w postaci akumulatorów kwasowo – ołowiowych celem dokonania odzysku przejściowego a nie recyklingu w instalacji stosującej najlepsze dostępne techniki lub technologie. Z akt sprawy wynika – mając na względzie zakres działalności gospodarczej – że Z. nie potrzebowała tego typu odpadów jako surowca ponieważ nie realizuje odzysku ostatecznego, ponadto sama Z. wywoziła odpady w postaci akumulatorów kwasowo – ołowiowych do innych państw m.in. do Niemiec.

Stwierdzić należy, że I. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zamierzała dokonać przemieszczenia odpadów w postaci akumulatorów kwasowo- ołowiowych celem dokonania tylko odzysku przejściowego a nie recyklingu, tak więc należy przyjąć, że technologia ta nie gwarantuje spełnienia najlepszych dostępnych technik w rozumieniu przepisów krajowych (ustawa Prawo ochrony środowiska).

Prawidłowo Główny Inspektor Ochrony Środowiska powołując się na art. 12 ust. 1 lit. f) rozporządzenia nr 1013/2006 wskazał, że planowane przemieszczenie odpadów w postaci akumulatorów kwasowo – ołowiowych stoi w sprzeczności z postanowieniami umowy międzynarodowej jaką jest Konwencja Bazylejska o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych.

Polska jeszcze przed wstąpieniem do Unii Europejskiej zobowiązała się przestrzegać wszelkie postanowienia tej umowy międzynarodowej. Zgodnie z art. 307 Traktatu umowy międzynarodowe zawarte przed utworzeniem Wspólnoty Europejskiej albo przed przystąpieniem danego państwa do Wspólnoty Europejskiej pozostają nienaruszone.

GIOŚ składając sprzeciw wobec wywozu z Polski na Litwę odpadów w postaci akumulatorów kwasowo – ołowiowych powołał się na zapis art. 4 ust. 9 Konwencji Bazylejskiej o następującej treści: ust. 9 - Strony podejmą odpowiednie środki w celu zapewnienia, aby transgraniczne przemieszczanie odpadów niebezpiecznych i innych odpadów było dozwolone tylko wtedy, gdy:

a) państwo eksportujące nie dysponuje możliwościami technicznymi, niezbędnymi urządzeniami lub odpowiednimi składowiskami do usuwania danych odpadów w sposób wydajny i bezpieczny dla środowiska, lub

b) dane odpady są potrzebne jako surowiec do przemysłowego recyklingu lub odzysku w państwie importującym, lub

c) dane przemieszczenie transgraniczne jest zgodne z innymi kryteriami, o których zadecydują strony, pod warunkiem że kryteria te nie będą różnić się od celów niniejszej konwencji.

Intencje i zasady Konwencji Bazylejskiej są jasne i klarowne: ograniczenie wytwarzania odpadów niebezpiecznych do minimum, ograniczenie do minimum transgranicznego przemieszczania odpadów oraz zobowiązanie do tego aby odpady były usuwane w kraju gdzie zostały wytworzone.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, że państwo eksportujące (Polska) dysponuje możliwościami technicznymi oraz niezbędnymi urządzeniami do usuwania odpadów w postaci akumulatorów kwasowo – ołowiowych w sposób wydajny i bezpieczny dla środowiska, natomiast Z. jako odbiorca odpadów na Litwie nie jest uprawniona do odzysku

ostatecznego przedmiotowych odpadów i wywoziła odpady do innych państw.

Jako podstawę zgłoszenia sprzeciwu Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał również art. 12 ust. 1 lit. c Rozporządzenia Rady Nr 1013/2006. Przepis ten może jednakże znaleźć zastosowanie jako podstawa sprzeciwu tylko wówczas, gdy planowane przemieszczanie lub odzysk odpadów byłyby niezgodne z przepisami krajowymi, obowiązującymi w państwie wysyłki w zakresie odzysku odpadów, co obejmuje przypadki, gdy planowane przemieszczanie obejmowałoby odpady przeznaczone do odzysku w instalacji, stosującej mniej rygorystyczne normy przetwarzania takich odpadów niż instalacja położona w państwie wysyłki, przy poszanowaniu potrzeby zapewnienia właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego.

Jego zastosowanie jako podstawy wniesienia sprzeciwu, z uwagi na istnienie w tym zakresie przepisów prawa krajowego bardziej rygorystycznych niż regulacje wspólnotowe musi jednakże być poprzedzone notyfikacją z ust. 6 art. 12 Rozporządzenia Rady Nr 1013/2006. Warunek sine qua non zastosowania sprzeciwu z lit. c, a więc powołania się na bardziej rygorystyczne uregulowania prawa krajowego stanowi uprzednie, dokonane przed powołaniem się na te przepisy przy zgłaszaniu sprzeciwów zawiadomienie Komisji i pozostałych Państw Członkowskich o tych przepisach krajowych.

Powołanie się w zaskarżonej decyzji na art. 12 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1013/2006 stanowi naruszenie prawa materialnego polegające na niewłaściwym jego zastosowaniu. Jednakże zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie naruszenie to nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia bowiem prawidłowo zastosowano przepis na art. 12 ust. 1 lit. f) rozporządzenia nr 1013/2006, który mógł być samodzielną podstawą wydania zaskarżonej decyzji.

Analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej.

Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 w/w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawy orzekł jak w sentencji wyroku.