Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 985/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 573
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j.
article: art. 3 pkt 21 lit. a, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Marcin Kamiński /spr./ WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 13 czerwca 2022 r. nr SKO.4111.616.1306.2022 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 13 maja 2022 r. nr SAO.8252.15.ŚP.2022; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie na rzecz skarżącej K. W. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. W. (skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (organ odwoławczy) z dnia 13 czerwca 2022 r. nr SKO.4111.616.1306.2022 utrzymująca w mocy decyzję Wójta

Gminy [...] (organ I instancji) z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco.

W dniu 14 marca 2022 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] wpłynął wniosek skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem J. K.

Decyzją z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 2 pkt 2, art. 3 pkt 11, art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 oraz ust. 5 pkt 1 lit. a, art. 20 ust. 1-3, art. 24 ust. 1-4, art. 29, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) – odmówił skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że fakt sprawowania opieki nad J. K. przez skarżącą potwierdza wywiad środowiskowy przeprowadzony przez pracownika socjalnego w dniu 21 marca 2021 r. Skarżąca do wniosku dołączyła orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], z którego wynika, że niepełnosprawność istnieje od 19 marca 2020 r., natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 12 listopada 2020 r. Zgodnie zaś z art. 17 ust.1 b pkt 1 i 2 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP.

Po rozpoznaniu odwołania, organ odwoławczy decyzją z dnia 13 czerwca 2022 r. nr SKO.4111.616.1306.2022 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z akt sprawy wynika, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z niepodejmowaniem zatrudnienia, spowodowanym koniecznością opieki nad J. K., złożyła sprawująca nad nim stałą opiekę córka. Organ odwoławczy stwierdził, że na skarżącej ciąży niewątpliwie obowiązek alimentacyjny w stosunku do ojca. Zgodnie z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (k.r.o.), obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 k.r.o.).

Organ odwoławczy uznał, że odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o negatywną przesłankę wynikająca z art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest w rozpatrywanym przypadku nieuzasadniona. Utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych jest pogląd, że osoba zobowiązana do alimentacji względem niepełnosprawnego w znacznym stopniu dorosłego członka rodziny, może na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne w związku z rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia, spowodowaną koniecznością opieki nad taką osobą bez względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Błędna wykładnia przepisów w tym zakresie dokonana przez organ I instancji wynika z nieuwzględnienia w zaskarżonej decyzji treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. Wyrokiem tym Trybunał uznał, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wyrok wszedł w życie w dniu ogłoszenia, tj. w dniu 23 października 2014 r. i nie doprowadził do wyeliminowania w całości niekonstytucyjnego przepisu z porządku prawnego, a jedynie wskazał na konieczność zmian ustawodawczych. Jednakże w razie braku reakcji ustawodawcy należy odkodować podstawę prawną rozpoznania sprawy z tych przepisów normujących daną instytucję materialnoprawną, które nie utraciły cechy zgodności z Konstytucją. Takie działanie znajduje oparcie w art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą. Organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają więc obowiązek orzekać na podstawie przepisów u.ś.r. z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., który z dniem 23 października 2014 r. został ostatecznie uznany za niekonstytucyjny. W stosunku do opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała później, niż do ukończenia 18 lub 25 roku życia, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności, a zatem w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Nie jest więc dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Organ odwoławczy stwierdził jednak, że pomimo braku podstaw do odmowy przyznania świadczenia z powołaniem się na art. 17 ust. 1b u.ś.r., wniosek nie mógł zostać uwzględniony.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje wymienionym w tym przepisie osobom, innym niż matka, ojciec, opiekun faktyczny bądź osoba będąca rodziną zastępczą, jeśli nie podejmują one lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Organ wskazał, że należy mieć na uwadze, że świadczenie pielęgnacyjne jest formą rekompensaty osobie zobowiązanej do alimentacji, sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny - za rezygnację z zatrudnienia albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania tej opieki. Dla uzyskania tego rodzaju świadczenia niezbędne jest niebudzące wątpliwości ustalenie zakresu sprawowanej opieki oraz związku rezygnacji z zatrudnienia z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Wyjaśnić więc należy, czy zakres sprawowanej opieki wyklucza możliwość podjęcia pracy zarobkowej. Dodatkowo zakres tej opieki musi być tego rodzaju, iż obiektywnie wyklucza zarobkowanie, nawet w ograniczonym zakresie. Ubieganie się o świadczenie pielęgnacyjne nie może być bowiem okazją do zwiększenia (bądź uzyskania) dochodu w sytuacji, gdy rezygnacja z pracy nie jest ściśle powiązana z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (zakresem tej opieki faktycznie sprawowanej). Na poparcie powyższego stanowiska organ przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych.

Organ odwoławczy wskazał, że w rodzinnym wywiadzie środowiskowym opisano stan zdrowia J. K. oraz podano, że wymaga on pomocy w toalecie i higienie osobistej, w przygotowywaniu i podawaniu posiłków i leków, czystej bielizny oraz pościeli, a także w załatwianiu spraw urzędowych oraz w kontaktach ze specjalistycznymi poradniami. Dalej zaznaczono, że jego stan zdrowia jest w miarę stabilny, samodzielnie porusza się po mieszkaniu, jest umysłowo sprawny i logiczny w rozmowie, decyduje o swoich potrzebach i sam dysponuje własnymi środkami finansowymi. Jednak jak sam podaje występują u niego zawroty głowy, upadki, trudności z oddychaniem i poruszaniem się oraz stany lekowe. W aktach sprawy znajduje się ponadto wykaz czynności wykonywanych przez skarżącą w ramach sprawowanej opieki nad ojcem, z którego wynika, że większą ich część stanowią obowiązki związane z przygotowaniem i podaniem posiłków i leków, a także pomoc przy ubieraniu się oraz toalecie porannej i wieczornej. W pisemnym oświadczeniu z dnia 11 marca 2022 r. skarżąca podała ponadto, że w ciągu dnia oprócz sprzątania, robienia zakupów, gotowania i prasowania ubrań, w okresie grzewczym wykonuje również czynności związane z obsługą kotłowni w domu (nosi i układa drewno na opał, czyści piec, chodzi podkładać opał), a w lecie kosi trawę.

Organ odwoławczy stwierdził, że podane w oświadczeniu skarżącej czynności, a także wynikające z przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego, związane przede wszystkim z prowadzeniem domu (pranie, sprzątanie, gotowanie), są z punktu widzenia przedmiotu rozpatrywanej sprawy niewystarczające, gdyż jak wskazano wyżej czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego nie wyczerpują znamion stałej i całodobowej opieki uniemożliwiającej podjęcie zatrudnienia. Czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego są wykonywane w każdej rodzinie, a dodatkowo są czynnościami, w których dorosłe dzieci wyręczają rodziców w podeszłym wieku. Organ zauważył przy tym, że jak wynika z przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego, J. K. zajmuje lokal na parterze domu, w którym na poddaszu mieszka skarżąca. Trudno więc zakładać, że czynności związane z koszeniem trawy czy też ogrzewaniem budynku są wykonywane przez skarżącą wyłącznie w ramach sprawowanej opieki nad ojcem. Także pomoc przy ubieraniu się czy też porannej i wieczornej toalecie nie może być uznana za stałą opiekę, która wyklucza podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Organ zwrócił przy tym uwagę na znajdujący się w aktach sprawy dokument [...] w [...], w którym zawarto wyniki rehabilitacji J. K. po przebytym zawale (listopad 2011 r.) oraz zaproponowano aktywność fizyczną polegającą na: 1) gimnastyce 3x w tygodniu po 20 minut oraz 2) marszu/Nordic walking codziennie po 20 min - z zaznaczeniem stopniowego wydłużania czasu ćwiczeń i marszu do 30-45 minut. Dokument ten wskazuje jednoznacznie, że stan zdrowia J. K. nie jest aktualnie na tyle poważny, aby konieczna była stała, całodobowa opieka nad nim, wykluczająca jakiekolwiek zatrudnienie, a przynajmniej tego rodzaju opieki nie sprawuje skarżąca, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wykonywane przez nią czynności związane są bowiem w głównej mierze z prowadzeniem gospodarstwa domowego i nie wykluczają podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia.

W ustawowym terminie skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że z przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Skarżąca powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych wskazała, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka "stała" w sensie trwałości, zaś "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu na podstawie przesłanek, które Sąd wziął pod rozwagę z urzędu, nie będąc związany granicami skargi, w tym podniesionymi w niej zarzutami (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Organy orzekające w sprawie wydały kontrolowane decyzje z istotnym naruszeniem prawa materialnego i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim na tle art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie jest dopuszczalna taka wykładnia, która relatywizuje lub stopniuje stwierdzoną przez uprawnione do tego organy niepełnosprawność (w tym jej stopień lub zakres) oraz ściśle z nią związaną konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (u.r.z.s.) w zw. z art. 3 pkt. 21 lit. a) u.ś.r. do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. W przedmiotowej sprawie względem osoby wymagającej opieki (J. K.) wydano orzeczenie z dnia [...] marca 2022 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności. Na mocy tego orzeczenia oraz w związku z treścią ww. art. 4 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. okoliczność istnienia przesłanki stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym nie podlega dalszej weryfikacji przez organ orzekający w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Taki kierunek wykładni potwierdziła również uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 14 listopada 2022 r. (sygn. akt I OPS 2/22). Formalnie wiążące orzeczenie właściwego organu o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, nie podlega zatem dalszej ocenie organów właściwych w sprawach świadczeń pielęgnacyjnych. Jako wadliwe i niedopuszczalne należy w związku z tym ocenić stwierdzenia skarżonego organu, że "stan zdrowia" wymagającego opieki "nie jest aktualnie na tyle poważny, aby konieczna była stała, całodobowa opieka, wykluczająca zatrudnienie". Zgodnie z przytoczoną wyżej regulacją (art. 4 ust. 1 u.r.z.s. w zw. z art. 3 pkt. 21 lit. a) i art. 17 ust. 1 u.ś.r.), osoba zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności to nie tylko osoba wymagająca stałej (całodobowej) opieki w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, lecz także osoba wymagająca długotrwałej opieki i pomocy innych osób w tym zakresie. Należy ponadto zauważyć, że osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym może nawet zachować zdolność do pracy w warunkach pracy chronionej, co oznacza, że stan ten nie może być utożsamiany z wyłączeniem podejmowania przez niepełnosprawnego jakiejkolwiek aktywności zawodowej lub pozazawodowej.

Nie są ponadto zgodne z treścią art. 17 ust. 1 u.ś.r. twierdzenia i oceny kontrolowanych organów, że stanowiący odzwierciedlenie stanu zdrowia niepełnosprawnego w stopniu znacznym zakres czynności opiekuńczych skarżącej jest "niewystarczający", aby uznać, że osoba ta nie może podjąć "jakiegokolwiek zatrudnienia". W tym zakresie wystarczy jedynie wskazać, że zasadniczym warunkiem przyznania spornego świadczenia podmiotowi, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. (z zastrzeżeniem niewystępowania przesłanek negatywnych), jest stwierdzenie, że podmiot ten nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, o której mowa w tym przepisie. Zadaniem organu w tym zakresie jest więc ustalenie, czy wnioskodawca nie podejmuje zatrudnienia (pomimo, iż mógłby je podjąć), albo czy z tego rodzaju zatrudnienia rezygnuje, w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym spełniającym warunki z art. 17 ust. 1. Jeżeli osoba będąca wnioskodawcą rzeczywiście nie podejmuje zatrudnienia (aczkolwiek zgodnie z art. 17 ust. 6 u.ś.r. zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy lub posiadanie statusu bezrobotnego nie ma wpływu na uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego) lub z niego rezygnuje w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., organy orzekające w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego są pozbawione możliwości dalszego stopniowania, czy i w jakim zakresie stan zdrowia niepełnosprawnego mógłby hipotetycznie pozwolić na połączenie opieki nad niepełnosprawnym z aktywnością zawodową. Wykładnia idąca w tym kierunku jako sprzeczna z językową treścią analizowanej regulacji jest niedopuszczalna.

Sąd zauważa również, że ustalenia, oceny i końcowe wnioski organów pozostają w oczywistej sprzeczności z treścią wywiadu środowiskowego, którego wypełniony kwestionariusz znajduje się w aktach sprawy. Organy ograniczyły swoje oceny jedynie do wybranych fragmentów kwestionariusza (k. 43-48 akt organu I instancji), podczas gdy całościowa analiza wywiadu prowadzi do wniosku, że rzeczywisty stan zdrowia i potrzeb osoby wymagającej opieki jest poważny, a zakres koniecznych czynności opiekuńczych nie jest czasowo sprecyzowany. W szczególności z wywiadu wynika, że niepełnosprawny jest narażony na upadki, ma trudności z oddychaniem i zawroty głowy, a ponadto występują u niego stany lękowe. Pomoc w codziennych czynnościach musi więc mieć charakter stały. Okoliczności te wiążąco potwierdziło orzeczenie z dnia 8 marca 2022 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności, wskazując że wymagający opieki jest osobą ze znacznie ograniczoną zdolnością do samodzielnej egzystencji. W tym zakresie ustalenia, rozważania i końcowe wnioski organów naruszyły więc w sposób istotny przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu decyzji organów drugiej i pierwszej instancji (punkt pierwszy wyroku). Jednocześnie na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono w punkcie drugim wyroku o zasądzeniu od skarżonego organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, na które złożyły się koszty zastępstwa procesowego (480 złotych).