Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2593/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1188/19 w sprawie ze skargi T. T. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] marca 2019 r., znak [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od T. T. na rzecz Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1188/19 uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji w sprawie ze skargi T. T. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] marca 2019 r. (bez numeru) w przedmiocie zwolnienia ze służby.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Dyrektor Zakładu Karnego w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1, art. 96 ust. 2 pkt 6, art. 98, art. 218 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (tekst jedn. Dz. U. 2018, poz. 1542 ze zm., dalej zwana: ustawą), z dniem [...] listopada 2018 r. zwolnił skarżącego mł. chor. T. T. ze służby w Służbie Więziennej. W uzasadnieniu podał, że skarżący pełniąc służbę na stanowisku młodszego inspektora działu ochrony Zakładu Karnego w [...], przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim od [...] listopada 2017 r. do [...] listopada 2018 r., tj. nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy. W związku z tym wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 6, art. 98, art. 218 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej, tj. w związku z nieobecnością w służbie spowodowaną chorobą trwającą nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy.

Zgodnie z art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku nieobecności w służbie spowodowanej chorobą, trwającej nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy. Konstrukcja przedmiotowego przepisu opiera się na uznaniu administracyjnym polegającym na tym, że organ podejmujący rozstrzygnięcie powinien rozważyć wszelkie okoliczności sprawy przemawiające za i przeciw rozstrzygnięciu, biorąc pod uwagę słuszny interes strony oraz interes społeczny (służby). Długotrwała nieobecność w służbie bez wątpienia powoduje obciążenie dodatkową pracą innych funkcjonariuszy oraz dezorganizuje i negatywnie wpływa na realizację zadań ustawowych, jakie nałożone zostały na jednostkę penitencjarną. Nadto wpływa demotywująco na pozostałych funkcjonariuszy co może przełożyć się na sposób realizacji przez nich zadań służbowych. W konsekwencji długotrwała nieobecność w służbie dezorganizuje funkcjonowanie jednostki penitencjarnej, mając na uwadze także zajmowane stanowisko oraz zakres obowiązków skarżącego.

W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2018 r. do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...], skarżący zakwestionował termin zwolnienia ze służby i w uzasadnieniu wskazał, iż odebrał decyzję personalną dopiero w dniu [...] grudnia 2018 r., a zwolniony został ze służby z dniem [...] listopada 2018 r., co – w jego ocenie – stanowi naruszenie art. 110 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2018 r., poz.2096, dalej: k.p.a.) Jednocześnie wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie terminu zwolnienia z uwzględnieniem trybu odwoławczego oraz okresu wymaganego na doręczenie decyzji personalnej.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] decyzją z dnia [...] marca 2019 r. (bez numeru), mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący T. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej i utrzymanej w nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie mając na uwadze treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302, dalej zwaną: p.p.s.a.) w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że stosownie do treści art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy, który stanowił materialnoprawną zaskarżonej decyzji, funkcjonariusza można zwolnić ze służby m.in. w przepadku nieobecności w służbie spowodowanej chorobą, trwającej nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący T. T. przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim od dnia [...] listopada 2017 r. do dnia [...] listopada 2018 r., tj. nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy i tym samym wyczerpał przesłankę wskazaną w powyższym przepisie.

Jednakże ustawa pozostawia zwolnienie funkcjonariusza ze służby uznaniu właściwego przełożonego. Wskazany powyżej przepis posługuje się bowiem sformułowaniem "można", co wskazuje na uznaniowy, a nie związany, charakter decyzji podejmowanej w tym trybie. W judykaturze uznaje się, że decyzja uznaniowa pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. W takich przypadkach kontrola dotyczy procesu wydania decyzji, tj. spełnienia przez organ wymogów proceduralnych, ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi. Natomiast nie obejmuje ona tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej, czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, tzn. czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Reasumując, Sądy nie mogą wkraczać w kompetencje organów i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej.

Sąd I instancji zaznaczył, że decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna bowiem pozwolić – zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję – odczytać kierunek rozważań, jak i tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego stanowiąc jego integralną część, wpływa bowiem na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a., ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Bez wątpienia przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaznaczył, że w dalszej części uzasadnienia organ nie dokonał analizy powyższej tezy i nie wyjaśnił w jakikolwiek sposób owej kwestii oraz nie wypełnił ją żadną treścią, bowiem za takie nie można uznać powołanie się na nader ogólne i powierzchowne argumenty dotyczące obciążenia pracą pozostałych funkcjonariuszy, a w konsekwencji na dezorganizację służby (mając na uwadze zajmowane stanowisko i zakres obowiązków skarżącego), demotywujący wpływ na pozostałych funkcjonariuszy i negatywny wpływ na realizację zadań nałożonych na jednostkę penitencjarną, co z kolei nie może być postrzegane jako prawidłowe i kompleksowe rozpatrzenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz właściwe uzasadnienie swojego rozstrzygnięcia. W powyższej analizie brak jest bowiem jakiejkolwiek oceny wiarygodności zgromadzonych w sprawie dowodów i dlaczego organ uznał za przekonywujące swoje argumenty. Stąd też wykazane powyżej braki nie pozwalały Sądowi na dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Dlatego brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stanowi jednocześnie naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. i to tym bardziej, że organ drugiej instancji w żaden sposób nie konwalidował decyzji organu pierwszej instancji, ograniczając się do jeszcze większej lapidarności swojego rozstrzygnięcia.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 96 ust. 2 pkt 6 i art. 218 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy poprzez przyjęcie, że organ nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego, nie dokonał jego prawidłowej oceny zaskarżone decyzje nie zawierają uzasadnienia pozwalającego na dokonanie sądowej kontroli tych decyzji. Zarzucane naruszenie przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w zaskarżonym orzeczeniu Sąd w istocie nie dokonał oceny, czy motywy wskazane przez organ wydający decyzję uzasadniały zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Służbie Więziennej. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Warszawie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje, a także zrzekł się rozprawy.

Dodatkowo wpłynęło pismo z dnia [...] lutego 2020 r. zatytułowane "skarga kasacyjna" sporządzone przez radcę prawnego M. B., która jednak nie przedstawiła pełnomocnictwa do działania w imieniu Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...]. W świetle oświadczenia pełnomocnika organu z dnia [...] marca 2020 r. pismo to miało stanowić "doprecyzowanie skargi kasacyjnej z dnia [...] lutego 2020 r. Wskazać należy, iż w piśmie tym zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 141 § 4 i w związku z art. 133 ust. 1 i art. 134 ust. 1 p.p.s.a. poprzez uchylenie prawidłowej decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] marca 2019 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. znak [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 8 ustawy pomimo, iż organ nie dopuścił się zarzucanych mu uchybień art. 7 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co nie dawało podstaw do uchylenia tych rozstrzygnięć, zwłaszcza przy jednoczesnym pominięciu przez Sąd rozważań nad specyfiką służby działu ochrony wynikającą z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2016 r. w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, którą należało rozpoznawać w trybie art. 77 § 4 k.p.a., a tym samym przeprowadzenie kontroli zgodności zaskarżonych decyzji w sposób ograniczony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie strona skarżąca kasacyjnie nie ustosunkowała się do pisma dotyczącego skierowania sprawy na posiedzenie niejawne, natomiast strona przeciwna pismem z [...] marca 2022 r., (k. 78 a.s.) poinformowała, że nie posiada technicznych możliwość na uczestniczenie w rozprawie zdalnej w związku z powyższym wniosła o przeprowadzenie rozprawy w trybie jawnym.

W związku z brakiem odpowiedzi od r. pr. D. D. na pismo Sądu z dnia 21 marca 2022 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) Przewodnicząca Wydziału III zarządzeniem z dnia 5 maja 2022 r. skierowała sprawę na posiedzenie niejawne z uwagi na to, że przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku nie jest możliwe.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi kasacyjnemu dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

Jak wynika z treści przytoczonych wyżej zarzutów kasacyjnych zawartych w skardze kasacyjnej nie zawierają one wskazania czy chodzi o błędną wykładnię powołanych przepisów, czy o ich niewłaściwe zastosowanie. Można się jedynie domyślać (biorąc pod uwagę treść zarzutów i uzasadnienie skargi kasacyjnej) i rekonstruując zarzut skargi kasacyjnej, że prawdopodobnie chodziło o niewłaściwe zastosowanie tych przepisów. Zaznaczyć przy tym należy, że podstawą zapadłego rozstrzygnięcia było naruszenie przez organy art.107 § 3 k.p.a. – co wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku Zatem Sąd I instancji nie zakwestionował prawidłowości zastosowania art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. tj. tego, że organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego i nie dokonały jego prawidłowej oceny, lecz to, że zaskarżone decyzje nie zawierają pełnego uzasadnienia pozwalającego na dokonanie sądowej kontroli tych decyzji. Mając powyższe na uwadze jako nieuzasadniony uznać należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Natomiast jako uzasadniony ocenić należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w kontekście art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Wprawdzie poziom uzasadnienia decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], a jeszcze w większym stopniu decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] marca 2019 r. pozostawia wiele do życzenia (na co zwrócił uwagę w swoim uzasadnieniu Sąd I instancji), to jednak wspomniane decyzje uzasadnienia posiadają – zarówno co do zastosowanej podstawy prawnej i przyjętego stanu faktycznego, jak i szczątkowego wyjaśnienia zastosowanego uznania administracyjnego. Zaznaczyć przy tym należy, że sam skarżący nie kwestionował okoliczności i podstawy prawnej zastosowanej przez organy z związku z jego zwolnieniem, a więc uzasadnienie spełniło tu swoją podstawową rolę. Skarżącego zwolniono, gdyż przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim od [...] listopada 2017 r. do [...] listopada 2018 r., tj. nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy (co jest faktem bezspornym) i w związku z tym ziściła się przesłanka umożliwiająca zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 6, art. 98, art. 218 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej, tj. w związku z nieobecnością w służbie spowodowaną chorobą trwającą nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy. Konstrukcja art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy opiera się na uznaniu administracyjnym polegającym na tym, że organ podejmujący rozstrzygnięcie powinien rozważyć wszelkie okoliczności sprawy przemawiające za i przeciw rozstrzygnięciu, biorąc pod uwagę słuszny interes strony oraz interes społeczny (służby). W tym zakresie tj. zastosowania z tego przepisu w ramach przysługującego mu uznania administracyjnego organy (zwłaszcza w I instancji) uzasadniły, że długotrwała nieobecność w służbie bez wątpienia powoduje obciążenie dodatkową pracą innych funkcjonariuszy oraz dezorganizuje i negatywnie wpływa na realizację zadań ustawowych, jakie nałożone zostały na jednostkę penitencjarną. Nadto wpływa demotywująco na pozostałych funkcjonariuszy co może przełożyć się na sposób realizacji przez nich zadań służbowych. W konsekwencji długotrwała nieobecność w służbie dezorganizuje funkcjonowanie jednostki penitencjarnej, mając na uwadze także zajmowane stanowisko oraz zakres obowiązków skarżącego. Wprawdzie ten element uzasadnienia nie został pogłębiony, ale niewątpliwie tak długotrwała nieobecność w służbie spowodowana chorobą trwającą nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy nie mogła pozostać bez wpływu na sprawne funkcjonowanie jednostki organizacyjnej, w której funkcjonariusz pełnił służbę. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że prawidłowe wykonywanie zadań oraz sprawne funkcjonowanie Zakładu Karnego w [...] wymaga pełnej obsady kadrowej, a w konsekwencji każda długotrwała nieobecność funkcjonariuszy w służbie utrudnia jego funkcjonowanie. Skutki przedłużającej się absencji chorobowej funkcjonariusza na funkcjonowanie Zakładu Karnego w [...] i dla interesu społecznego, tożsamego z dobrem formacji, są oczywiste i nie wymagają dowodzenia. Faktem powszechnie znanym jest to, że etaty i środki, którymi dysponuje Służba Więzienna, są niewystarczające. Zatem muszą być one wykorzystane jak najbardziej efektywnie, gdyż wymaga tego konieczność skutecznej realizacji zadań formacji. Oczywistym również jest, że zadania, które mają być wykonywane przez nieobecnego funkcjonariusza, muszą być przydzielane pozostałym funkcjonariuszom. Zwiększa to ich obciążenie, a w konsekwencji może negatywnie wpływać na jakość i prawidłowość realizowanych zadań. Każda dodatkowa absencja funkcjonariusza powoduje, że pozostali funkcjonariusze pełnią służbę kosztem prawa do odpoczynku. W warunkach stałego niedoboru kadr normą staje się pełnienie służby w zwiększonym wymiarze czasu. A jeżeli wyjątek staje się regułą, to prawidłowa realizacja podstawowych zadań Służby Więziennej może zostać zagrożona. Taki stan rzeczy wymusza również konieczność podejmowania określonych działań przez przełożonych, którzy zmuszeni są do dokonywania między innymi stałych zmian grafików służby pełnionej przez podwładnych oraz innych czynności kadrowo-organizacyjnych. Organy Służby Więziennej nie mogą być zatem pozbawione możliwości takiego doboru kadry, by służbę w omawianej formacji pełniły osoby o określonych predyspozycjach, a także zdolne fizycznie i psychicznie oraz wykazujące niezbędną dyspozycyjność do wykonywania obowiązków służbowych w czasie i rozmiarze adekwatnym do potrzeb tej służby. Tymczasem skarżący z uwagi na stan zdrowia nie wykazuje takiej dyspozycyjności. Taka sytuacja, niezależnie od jej przyczyny, w sposób oczywisty dezorganizowała pracę funkcjonariuszy Służby Więziennej w Zakładzie Karnym w [...], co niewątpliwie kolidowało z ważnym interesem formacji.

Podkreślić należy gwarancyjny charakter art. 96 ust. 2 pkt 6 ustawy tj. ochronę trwałości stosunku służbowego wyłącznie przez ściśle określony czas - 12 miesięcy, po upływie którego przełożony właściwy w sprawach osobowych dokonuje wyboru pomiędzy pozostawieniem funkcjonariusza w służbie, a zwolnieniem go z niej. Przepis ten nie zapewnia bezwzględnej ochrony trwałości stosunku służbowego funkcjonariuszom, którzy zaprzestali służby ze względu na chorobę. Wszystkim funkcjonariuszom przyznano jedynie ochronę czasową, gwarantując, że przed upływem wyznaczonego okresu, nie mogą być oni w omawianym trybie zwolnieni ze służby. Oznacza to, że dopóki nie upłynie 12-miesięczny okres niepełnienia służby z powodu choroby, z funkcjonariuszem nie można na powyższej podstawie rozwiązać stosunku służbowego. Później, po zakończeniu okresu ochronnego, kwestia pozostawienia tych osób w służbie oraz terminu ewentualnego zwolnienia ze służby, zależy od uznania właściwych przełożonych.

Długotrwała absencja chorobowa nie była jednak jedynym powodem rozwiązania z policjantem stosunku służbowego. Organy orzekające w sprawie zwróciły również uwagę na skutki absencji funkcjonariusza na wykonywanie (dezorganizację) zadań powierzonych jednostkom penitencjarnym oraz wpływa demotywująco na pozostałych funkcjonariuszy co może przełożyć się na sposób realizacji przez nich zadań służbowych. Argumentacja organów w tym zakresie, chociaż w tym przypadku nader ogólna i powierzchowna, jest przekonywująca. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że prawidłowe wykonywanie zadań oraz sprawne funkcjonowanie jednostki penitencjarnej utrudnia każda długotrwała nieobecność funkcjonariuszy w służbie.

Ubocznie jedynie stwierdzić należy, że inne zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. I tak do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść, gdyby Sąd I instancji na przykład przesłuchał świadków lub oparł swe rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który zawarty jest w aktach sprawy. Tymczasem podstawą orzekania przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie był materiał dowodowy zgromadzony i przedstawiony przez organy administracyjne w ramach przedmiotowego postępowania. Nie można zatem zarzucić Sądowi I instancji, że orzekł w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym. Natomiast do naruszenia art.134 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść gdyby sąd wyszedł poza granice tej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji w pełnym zakresie, a tylko w części. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2015 r. I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. I GSK 264/09). Zob. także np. wyroki NSA z 3 listopada 2021 r., sygn. II OSK 3805/18 oraz sygn. II OSK 2094/19. To bowiem, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z oceną dokonaną przez Sąd nie oznacza, że doszło do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Podobnie rzecz się ma z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a., który określa elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku i ma charakter formalny. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie wyroku nie spełnia określonych w nim warunków. W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, podano zarzuty sformułowane w skardze, stanowisko organu oraz wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala zatem na prześledzenie toku rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i poznanie motywów, jakimi kierował się podejmując rozstrzygnięcie w sprawie. Podkreślenia wymaga, iż za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, czy procesowego. Fakt reprezentowania odmiennego poglądu prawnego przez skarżącego kasacyjnie, nie oznacza wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

W konsekwencji należało uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W tym stanie rzeczy na podstawie art.185 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. tj. 2018, poz. 265). Na koszty postępowania składają się: wpis od skargi kasacyjnej – 100 zł, koszty zastępstwa procesowego za II instancję – 240 zł. Łącznie stanowi to kwotę 340 złotych.