Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 667/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1, art. 78 par. 1, art. 107 par. 1 3, art. 76 par. 1, art. 80, art. 75
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1c, art. 11, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 48 ust. 3, art. 103 ust. 2, art. 52, art. 90
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.),, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2011r. sprawy ze skargi D.P. i Z.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] znak: [...], nakazującą D. P. i Z. P. rozbiórkę samowolnie wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę zbiornika wodnego o wymiarach 18 x 17 m znajdującego się na terenie działki nr ewid. [...] położonej w miejscowości W., gmina W., poprzez zniwelowanie grobli i jego zasypanie.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że na skutek pisma A. A. z dnia 15 marca 2011 r. organ I instancji po przeprowadzeniu w dniu 12 kwietnia 2011 r. oględzin ustalił, że przedmiotowy zbiornik ma wymiary 18 x 17 m, oraz że z podkładu mapy zasadniczej znajdującej się w zasobach geodezyjnych Starostwa Powiatowego wynika, iż jest to budowla istniejąca, zainwentaryzowana w dniu 9 marca 1978 r. Z ustaleń dokonanych w 2009 r. oraz obecnie wynika natomiast, że staw, tj. ziemny zbiornik został odmulony i oczyszczony przez P. w 2009 r. Zdaniem A. A. natomiast, zbiornik ten został wybudowany samowolnie ok. 3 lata temu. Po zakwestionowaniu przez A. A. pisemnej odpowiedzi organu, który nie znalazł podstaw do podejmowania działań w sprawie tego zbiornika, PINB w S. pismem z dnia 24 maja 2011 r. zawiadomił strony o wszczęciu na żądanie A. A. postępowania w sprawie ziemnego zbiornika wodnego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości W., stanowiącej własność P.. Następnie organ I instancji wydał decyzję z dnia 5 lipca 2010 r. odmawiającą wydania decyzji o rozbiórce w/w ziemnego zbiornika wodnego. Po dołączeniu do akt sprawy akt postępowania w sprawie zbiornika wodnego znajdującego się w miejscowości W. na terenie działki P., jakie toczyło się w 2009 r. oraz pisma Komendy Powiatowej Policji w S. z dnia 30 sierpnia 2010 r. z którego wynika, że organy ścigania ustaliły, iż D. i Z. P. wybudowali przedmiotowy zbiornik latem 2008 r., organ II instancji rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W toku ponownego postępowania wyjaśniającego organ I instancji dołączył do akt sprawy zeznania świadków przesłuchanych przez Policję w sprawie przedmiotowego zbiornika wodnego oraz przesłuchał część z tych świadków. W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy PINB w S. postanowieniem z dnia [...], działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, wstrzymał roboty budowlane związane z budową przedmiotowego zbiornika oraz nakazał przedłożenie stosownych dokumentów w terminie do dnia 31 maja 2011 r. W związku z ich nie przedłożeniem w zakreślonym terminie, organ I instancji i wydał opisaną na wstępie decyzję rozbiórkową z dnia [...]

W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowy zbiornik wodny został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a więc z naruszeniem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Świadczą o tym przede wszystkim zeznania świadka M. P., który stwierdził, że latem 2008 r. na zlecenie Z. P. wykonywał przy budowie przedmiotowego zbiornika roboty ziemne, które polegały na wykopaniu zbiornika koparką oraz ukształtowaniu grobli z wybranej ziemi. W miejscu wykonywanych robót była wprawdzie woda, ale zajmowała mniejszą powierzchnię niż powierzchnia zbiornika po zakończeniu robót. Z zeznań świadków E.K. i K.S. wynika natomiast, że do 2001 roku w miejscu, gdzie obecnie jest przedmiotowy zbiornik były łąki. Nie było natomiast żadnego zbiornika wodnego.

Następnie organ wyjaśnił, że nieprzedłożenie przez inwestora dokumentów wymaganych na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego spowodowało wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanego zbiornika wodnego.

Odpowiadając na zarzuty skargi organ wyjaśnił, że nie mają wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy kwestie związane z wykonywaniem robót budowlanych przez A. A. - sąsiada przedmiotowej nieruchomości, na jego nieruchomości oznaczonej numerem [...].

Odnośnie zarzutu podwójnego ukarania skarżących inwestorów za ten sam czyn, organ wyjaśnił, że to Prawo budowlane przewiduje odrębne postępowanie w sprawie samowoli budowlanej (postępowanie legalizacyjne) oraz odrębne postępowanie karne z tytułu popełnienia czynów zabronionych przez osoby dokonujące takiej samowoli.

Organ ocenił również, że przedłożone przez skarżących pismo A. oraz mapka nie wnoszą do sprawy niczego nowego, gdyż pismo nie wspomina o przedmiotowym zbiorniku, a mapka jest kserokopią nie posiadającą adnotacji o dacie jej sporządzenia i przyjęcia do zasobu geodezyjno-kartograficznego.

W skardze na decyzję WINB z dnia 7 września 2011 r. Z. P. i D. P. wnieśli o jej uchylenie.

Skarżący zarzucili nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania wyjaśniającego oraz niezebranie pełnego materiału dowodowego. Przede wszystkim zakwestionowali ustalenie, że przedmiotowy zbiornik wodny został wybudowany samowolnie w 2008 r., gdyż w ich ocenie został on wybudowany wcześniej, skoro kupując tę działkę w 2005 r. stwierdzili na niej istniejący już zbiornik wodny zarośnięty szuwarami i chaszczami, co potwierdza mapa sytuacyjno wysokościowa reprodukowana w Zakładzie Reprodukcji Kartograficznej B. SA. przedłożona przez A. S.A. sekcja Realizacji w R. przy piśmie z dnia [...], dołączona do akt sprawy. W 2008 r. zbiornik ten został jedynie odmulony i oczyszczony z chaszczy i chabrów po powodzi, jaka nawiedziła gminę W. w 2008 r. Ukształtowanie terenu i lokalizacja zbiornika w tzw. niecce bezodpływowej to naturalna jego cecha uwidoczniona na mapie sytuacyjno-wysokościowej. Ziemia z oczyszczonego zbiornika została pozostawiona wokół lustra wody.

Skarżący zarzucili też, że sąsiad A. A. samowolnie naruszył stosunki wodne podwyższając teren na swojej działce, co powoduje zalewanie ich działki. W tym zakresie toczy się postępowanie administracyjne w Urzędzie Gminy w W..

Kolejny zarzut skargi dotyczył niekorzystnych skutków, jakie spowodowałoby wykonanie zaskarżonej decyzji dla działki skarżących, która po każdorazowych opadach byłaby całkowicie zalewana. Ponadto ilość ziemi, jaka znajduje się przy lustrze wody nie jest wystarczająca do zasypania zbiornika, ponieważ znajdowało się tam wcześniej duże zagłębienie w ziemi wypełnione wodą gruntową.

Skarżący zarzucili na koniec, że organ nie zwrócił się o przedłożenie oryginału mapy posiadanej przez A. S. A., a której kserokopię skarżący złożyli, nie dysponując oryginałem.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnośnie zarzutu nie dokonania przez organ własnych ustaleń co do mapy sytuacyjno-własnościowej organ wyjaśnił, że ponieważ w toku postępowania ustalono w sposób bezsporny, że przedmiotowy obiekt został wybudowany samowolnie, to ciężar udowodnienia, że było inaczej spoczywał na skarżących. Sami skarżący więc powinni przedłożyć oryginał wspomnianej mapy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, w znacznej części z przyczyn w niej wskazanych.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy, bądź który dawał podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, polegającego na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i naruszeniu zasad ogólnych postępowania administracyjnego wskazanych w art. 7, 8 i 9, 77 § 1 i 78 § 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a.).

O zgodności z prawem decyzji administracyjnej decyduje to, czy organ rozstrzygnął sprawę administracyjną w zgodzie z przepisami prawa materialnego, a także, czy rozstrzygnięcie było wynikiem prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Przeprowadzenie postępowania w sposób zgodny z procedurą nie jest przy tym sprawą drugorzędną w stosunku do prawidłowego stosowania prawa materialnego i musi być zgodne z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego przewidzianymi w dziale drugim kodeksu postępowania administracyjnego. Doniosłość rozwiązań takich jak obowiązek podejmowania przez organ z urzędu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak prawo strony do udziału w każdym stadium postępowania, do uczestnictwa w każdej czynności dowodowej, prawo do zgłaszania swoich żądań, opinii oraz zastrzeżeń, prawo do informacji o swojej sytuacji procesowej, polega z jednej strony na zminimalizowaniu ryzyka wydania decyzji w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny, z drugiej na zapewnieniu rozstrzygnięciu maksymalnego obiektywizmu i wyeliminowaniu czynników, które mogłyby poddawać go w wątpliwość. Stosowanie wskazanych zasad postępowania administracyjnego jest wyrazem przestrzegania przez organy praw strony w toczącym się postępowaniu.

Postępowanie wyjaśniające w sprawie nie zostało przeprowadzone wnikliwie, a zebrany w sprawie materiał dowodowy był niepełny, co spowodowało niekompletność i niewiarygodność poczynionych przez organy ustaleń faktycznych. Organ I instancji w niezwykle krótkim uzasadnieniu swej decyzji stwierdził jedynie, że z dowodów i ustaleń zebranych w sprawie (których jednak, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 107 § 3 kpa nie wymienił, ani nie ocenił) wynika, że przedmiotowy ziemny zbiornik wodny został wybudowany samowolnie w 2008 r., w związku z czym organ wstrzymał prowadzenie dalszych robót budowlanych (choć nie ustalił, aby jakiekolwiek roboty były po 2008 r. wykonywane) i nałożył obowiązek przedłożenia dokumentów, o jakich mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w zakreślonym terminie, a w związku z nieprzedłożeniem ich wydał decyzję rozbiórkową.

Organ II instancji natomiast, poza powtórzeniem powyższej argumentacji organu I instancji, wyjaśnił jedynie, że swoje ustalenie co do daty wybudowania przedmiotowego zbiornika wodnego oparł na zeznaniach trojga świadków; wykonawcy zbiornika M. P. i dwóch byłych pracownic GS "C." w W., (które w latach 1989 – 2001 pracowały w budynku administracyjno-biurowym Gminnej Spółdzielni, stanowiącym obecnie dom mieszkalny skarżących) które nie pamiętały, aby przed 2001 r. na przedmiotowej działce był jakiś zbiornik wodny. Organ odniósł się również do zarzutów odwołania stwierdzając między innymi, że przedłożona przez D. i Z. P. mapa jest kserokopią bez adnotacji o dacie jej sporządzenia i przyjęcia do zasobu geodezyjno-kartograficznego, przez co nie wnosi niczego nowego do sprawy.

Przedstawione ustalenia budzą poważne wątpliwości co do ich zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Określając datę wybudowania przedmiotowego zbiornika (co było niezbędne z uwagi na konieczność wskazania przepisów, które miały w sprawie zastosowanie - art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego) organy oparły się wyłącznie na zeznaniach trojga świadków, z których tylko jeden miał na ten temat ścisłe informacje. Oparcie ustalenia organu na tych tylko dowodach wydaje się jednak co najmniej wątpliwe, jeśli uwzględni się wnioski, jakie wynikają z treści kopii mapy zasadniczej, której kserokopia została dołączona do akt sprawy organu I instancji (załącznik nr 8 do akt organu I instancji). Z kserokopii tej mapy wynika, że jej oryginał został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego i zaewidencjonowany pod numerem 238/10/13/78 w dniu 9 marca 1978 r. Na mapie tej znajduje się działka oznaczona numerem [...], na której uwidoczniony jest obiekt o regularnym, prostokątnym kształcie, oznaczony jako Ws, czyli wody stojące, z ciągłą linią określającą mniejszą powierzchnię lustra wody i przerywaną linią określająca większą powierzchnię szczytu skarpy, bądź grobli. Podane są również rzędne dna tego zbiornika (165,7), jak i szczytów grobli (168.0, 168.6, 167.9). Omawiana kserokopia posłużyła w toku postępowania prowadzonego przez PINB w S. do sporządzenia szkicu do protokołu oględzin dokonanych w dniu 12 kwietnia 2010 r., w związku z czym znalazły się na niej dodatkowo wkreślone wymiary opisanego wyżej obiektu: 18,00 x 17,00 oraz legenda określająca go jako "istniejący ziemny zbiornik wodny". W aktach administracyjnych znajduje się jeszcze jedna kserokopia mapy zbiornika wodnego położonego na działce nr [...], niemal identyczna z opisaną wyżej (nie licząc braku na niej dodatkowych informacji naniesionych w czasie wspomnianych oględzin oraz mniejszego zasięgu przestrzennego, jaki obejmuje, przez co nie ma na niej żadnych urzędowych adnotacji dotyczących określenia rodzaju tej mapy i jej poświadczenia za zgodność z oryginałem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego). Na kserokopii tej znajduje się jednak inna, dodatkowa adnotacja o treści: Reprodukowano w Zakładach Reprodukcji Kartograficznej B. SA, zlec. nr 424/93". Z kolei do skargi dołączono jeszcze jedną kserokopię ostatnio opisanej mapy (k. 9), obejmującej jednak jeszcze inną adnotację urzędową, z której czytelnego fragmentu można odczytać numer oraz miejsce i datę sporządzenia (238/10/13/78, T., 9.03.78).

Odpowiadając na argumenty strony powołującej się na drugą z opisanych wyżej kserokopii jako dowód istnienia przedmiotowego zbiornika przed 2005 r., tj. przed datą nabycia przez skarżących działki nr [...], organ II instancji stwierdził tylko, że mapa ta nie wnosi do sprawy nic nowego, ponieważ jest kserokopią nie posiadającą adnotacji o dacie jej sporządzenia i przyjęcia do zasobu geodezyjno-kartograficznego. W odpowiedzi na skargę organ dodał, że ponieważ w toku postępowania ustalono w sposób bezsporny, iż przedmiotowy obiekt został wybudowany samowolnie, to ciężar udowodnienia, że było inaczej spoczywał na skarżących. Sami skarżący więc powinni przedłożyć oryginał wspomnianej mapy.

Odnosząc się do przedstawionej motywacji organu II instancji należy stwierdzić, że jedną z ogólnych zasad rządzących postępowaniem administracyjnym jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa. Zgodnie z jego brzmieniem w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie natomiast z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie natomiast do treści art. 78 § 1 kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Wskazane przepisy zostały, w ocenie Sądu naruszone przez rozpatrujące sprawę organy. Niedopuszczalne było w szczególności stwierdzenie, że powołana przez stronę mapa nie wnosi nic do sprawy, skoro wynikała z niej zupełnie inna niż przyjęta przez organ data powstania przedmiotowego zbiornika, co – jak już wyjaśniono – ma znaczenie dla wskazania przepisów, które maja w sprawie zastosowanie. Ma rację organ, że powołana przez stronę mapa jest kserokopią nie posiadającą adnotacji o dacie jej sporządzenia i przyjęcia do zasobu geodezyjno-kartograficznego. Taka mapa nie jest bowiem dokumentem urzędowym, o jakim mowa w art. 76 § 1 kpa i nie może być dowodem w sprawie. Jeżeli jednak organ uznał, że mapa stanowiąca taki dokument może być istotna dla wyjaśnienia sprawy, to miał obowiązek ją uzyskać, co nie było trudne, skoro sam organ I instancji dołączył do akt inną kserokopię tej samej mapy (która zresztą wyraźnie powoływała źródło pochodzenia dołączonej do odwołania mapy, wskazujące dodatkowo na znacznie wcześniejsze niż podnoszone przez skarżących powstanie przedmiotowego zbiornika wodnego), którą wykorzystał do sporządzenia szkicu z oględzin. Niedopuszczalne natomiast, bo sprzeczne z zasadami określonymi w art. 7 i 77 § 1 kpa było przerzucenie na stronę obowiązku przedłożenia oryginału opisanej mapy.

Konieczność przeprowadzenia dowodu z oryginalnej kopii mapy zasadniczej z przyjętej do państwowego zasobu geodezyjno kartograficznego wynikała z doniosłych skutków, jakie z mapy tej wynikają dla niniejszej sprawy. Naniesienie na niej obiektu oznaczonego jako Ws, czyli wody stojące, o regularnym kształcie, z groblami i określeniem rzędnych wskazuje, że już w marcu 1978 r., prawdopodobnie w tym samym miejscu co przedmiotowy zbiornik, istniał zbiornik o zbliżonych, bądź nawet identycznych wymiarach. Nie wiadomo jednak, czy był to zbiornik naturalny, czy też sztucznie wykonany, choć regularność jego kształtów i sposób oznaczenia na mapie zasadniczej sugeruje to drugie pochodzenie. Ustalenie tej okoliczności jest konieczne w celu oceny, czy w sprawie doszło do budowy, czy też może przebudowy, bądź remontu tego zbiornika, zwłaszcza, że skarżący w ciągu całego postępowania twierdzili, że w 2008 r. dokonali jedynie odmulenia i oczyszczenia po powodzi istniejącego wcześniej zbiornika. Wprawdzie ustalenie, że był to zbiornik wybudowany przed marcem 1978 r. nie zwalnia skarżących od obowiązku wykazania, że był to obiekt wybudowany zgodnie z przepisami (gdyż zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, to między innymi właściciel nieruchomości jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48 Prawa budowlanego, co oznacza, że jest odpowiedzialny również za zastaną na kupionej nieruchomości samowolę), ale chodzić tu będzie w takiej sytuacji o przepisy obowiązujące w dacie budowy takiego obiektu budowlanego. Ponadto przy takich ustaleniach organ nadzoru budowlanego, żądając od strony przedłożenia pozwolenia na budowę, miał obowiązek wyjaśnić stronie, jaki dokument, kiedy i dla kogo wydany ma przedłożyć. Wymagała tego bowiem uregulowana w art. 9 kpa zasada udzielanie stronie należytych i wyczerpujących informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają bowiem nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Wnikliwa ocena charakteru i gabarytów zbiornika wodnego figurującego na opisanych wyżej kserokopiach map jest konieczna również ze względu na ocenę zakresu ewentualnego rozstrzygnięcia organu. Jeżeliby bowiem okazało się, że przedmiotowy zbiornik nie został sztucznie wybudowany w całości lub w części (na co mogą wskazywać zeznania świadka M. P., a także ukształtowanie terenu wokół zbiornika), to niedopuszczalne byłoby nakazanie skarżącemu zasypania tego zbiornika w całości. Konieczne byłoby natomiast precyzyjne określenie zakresu ewentualnie orzeczonej rozbiórki. Skarżący trafnie zwrócili uwagę na ten aspekt sprawy wywodząc, że ilość ziemi, jaka znajduje się przy lustrze wody nie jest wystarczająca do zasypania zbiornika, ponieważ znajdowało się tam wcześniej duże zagłębienie w ziemi wypełnione wodą gruntową.

O ułomności przeprowadzonego przez organy administracji postępowania wyjaśniającego świadczy również brak w aktach przedstawionych Sądowi akt sprawy znak PINB.7146/60/2009 dotyczącej zbiornika wodnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości W., stanowiącej własność D. i Z. P., a więc dotyczącej przedmiotowego zbiornika. W aktach sprawy znajduje się pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 2 września 2010 r. skierowane do WINB w K., informujące o przesłaniu tych akt. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji wspomniał o dołączeniu tych akt , nie odnosząc się jednak w żaden sposób do zgromadzonych być może w tamtej sprawie dokumentów, co może sugerować, że zdaniem organu akta te nie miały dla sprawy znaczenia. Weryfikacja takiego domysłu nie była jednak możliwa, ponieważ w przekazanej Sądowi dokumentacji akt tych nie ma. Sytuacja ta świadczy o naruszeniu przez organ przepisu art. 77 § 1 kpa (przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego) oraz art. 107 § 3 kpa (przez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do tamtej sprawy).

Niezasadne były pozostałe, nie omówione wyżej zarzuty skargi, co trafnie również zauważył organ II instancji.

Ponieważ prawo budowlane przewiduje odrębne postępowanie w sprawie samowoli budowlanej (postępowanie legalizacyjne – art. 48 – 52 Prawa budowlanego) oraz odrębne postępowanie karne z tytułu popełnienia czynów zabronionych przez osoby dokonujące takiej samowoli (art. 90 Prawa budowlanego), nie mogło dojść w sprawie do naruszenia znanej prawu karnemu zasady ne bis in idem. Poza tym należy zauważyć, że wbrew wywodom skargi w sprawie II K 534/10 Sądu Rejonowego II Wydział Karny w S. nie doszło do uniewinnienia D. P. i Z. P. od zarzutu wykonania wspólnie i w porozumieniu, w bliżej nieustalonej dacie, latem 2008 r. w W.ch woj. świętokrzyskie robót budowlanych w postaci zbiornika wodnego bez wymaganego pozwolenia na budowę, ale do umorzenia postępowania karnego w tej sprawie na podstawie art. 1 § 2 kk w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 kpk, czyli z powodu znikomego stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynu. Okoliczność ta jednak nie pociąga za sobą jakiegokolwiek związania sądu czy organu administracji, ponieważ zgodnie z art. 11 p.p.s.a. sąd administracyjny jest związany jedynie ustaleniami prawomocnego skazującego wyroku wydanego w postępowaniu karnym, a przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco, co oznacza, że ani wyrok uniewinniający, ani wyrok umarzający postępowanie z uwagi na znikomy stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu nie wiążą sądu. Adresatami tej normy stają się pośrednio organy administracji publicznej, które czynią w sprawie ustalenia faktyczne. Czynić je muszą samodzielnie, a wyrok umarzający postępowanie w sprawie o przestępstwo z art. 90 Prawa budowlanego jest w postępowaniu administracyjnym jednym z elementów zgromadzonego materiału dowodowego, podlegającym ocenie organu zgodnie z art. 80 k.p.a. (por. analogiczny pogląd wyrażony przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 14 września 2006 r., VI SA/Wa 1363/06, LEX nr 255807).

Ma również rację organ II instancji twierdząc, że domniemane naruszenia stosunków wodnych na sąsiedniej względem przedmiotowej działce należącej do A. A., a także toczące się w tamtej sprawie postępowanie - nie mają wpływu na niniejszą sprawę.

Uwzględniając powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.. Wskazane bowiem wyżej naruszenia prawa zostały popełnione przez organy obu instancji. Dlatego wyeliminowanie tych aktów z obrotu prawnego było niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru budowlanego I instancji kierując się powyższymi wskazaniami i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa ustali, czy roboty budowlane dokonane przez skarżących w 2008 r. stanowiły budowę, przebudowę, czy też remont zbiornika wodnego. W tym celu konieczne będzie ustalenie, czy zbiornik ten rzeczywiście istniał wcześniej, czy był to zbiornik naturalny, czy też sztucznie wybudowany, a jeśli tak, to kiedy. Po ustaleniu wskazanych okoliczności konieczne może się okazać wyjaśnienie, czy zbiornik ten został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, przy czym w razie stwierdzenia, że nastąpiło to przed wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, organy nadzoru budowlanego będą miały na uwadze, że przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) obowiązujące wcześniej, nie nakładały na właściciela obiektu budowlanego obowiązku przechowywania dokumentacji związanej z realizacją obiektu, jak czyni to obecnie obowiązujący przepis art. 63 Prawa budowlanego z 1994 r. oraz że organy wydające pozwolenia na budowę były zobligowane do przechowywania dokumentów dotyczących wydanych pozwoleń na budowę tylko przez okres pięciu lat. W związku z tym fakt nieprzedstawienia przez stronę stosownych dokumentów nie uprawnia - zdaniem Sądu - do przyjęcia, że przedmiotowy zbiornik wodny był realizowany bez pozwolenia na budowę. Skoro bowiem przepisy obowiązujące w czasie rozpoczęcia prac budowlanych przy realizacji takiego obiektu budowlanego nie obligowały inwestora ani właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego do archiwizowania dokumentacji związanej z realizacją tego obiektu, a organy wydające pozwolenia na budowę były zobligowane do przechowywania dokumentów dotyczących wydawanych pozwoleń na budowę tylko przez okres pięciu lat, to z faktu, że nie przedstawiono pozwolenia na budowę nie można wyprowadzić wniosku, że obiekt ten został w całości zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Taki wniosek również w obecnym stanie prawnym nie byłby uprawniony, bowiem nawet gdyby z różnych przyczyn nie zachował się żaden egzemplarz decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego zrealizowanego pod rządami ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., dopuszczalne byłoby dowodzenie - z uwzględnieniem art. 75 kpa, że obiekt ten nie został samowolnie wzniesiony. Zarówno bowiem w świetle przepisów ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., jak i ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. zniszczenie lub zaginięcie dokumentacji związanej z konkretnym obiektem budowlanym nie spowoduje, że stanie się on z tej przyczyny samowolą budowlaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 402/09, Lex nr 573926). Dopiero po ustaleniu w/w okoliczności organ będzie mógł ocenić czy, i jakie postępowanie należy w sprawie przeprowadzić oraz jakim rozstrzygnięciem powinno się ono zakończyć. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji będzie pamiętał o treści art. 107 § 1 i 3 kpa.

Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku oparte zostało na przepisie art. 152 p.p.s.a.