Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 3827/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus ( spr ) As.sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi T.D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich ; I. uchyla zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie na rzecz skarżącego T.D. 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ J.Stankowski /-/ E.Makosz-Frymus JFS


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. nr 142 poz.950 ze zm. ) pozbawił T.D. uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją ZW ZBOWiD w P. z dnia 14 grudnia 1982 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 1 lipca 1948 r. do 1 marca 1949 r.

W uzasadnieniu decyzji podano, że w okresie uznanym za działalność kombatancką T.D. pełnił służbę w Wojsku Polskim - 7 Pułk KBW stacjonujący w Kielcach i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art.1 ust.2 pkt 6 cytowanej ustawy. W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że T.D. na podstawie dotychczasowych przepisów uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" co skutkuje, w myśl art.25 ust.2 pkt 2 cytowanej ustawy, pozbawienie takiej osoby tych uprawnień.

Ponadto Kierownik Urzędu stwierdził, że nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art.1 ust.2, art.2 i art.4 ustawy o kombatantach.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T.D. odwołał się do swojego pisma z dnia 9 stycznia 2001 r. ( prawdopodobnie chodzi o pismo k.19 akt administracyjnych ), które przesłał do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego. Ponadto we wniosku T.D. ponownie podał, że brał udział w likwidacji byłych sotni Łastiwki i Żelaźniaka w okolicy Olszanicy w okresie od końca lipca do początku września 1948 r. oraz zaprzeczył twierdzeniom Kierownika Urzędu , że 7 Pułk KBW w Kielcach nie brał udziału w zwalczaniu band UPA na Rzeszowszczyźnie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o pozbawieniu T.D. uprawnień kombatanckich podzielając argumentację zawartą w tej decyzji. Ponadto Kierownik Urzędu powołał się na wykaz z Centralnego Archiwum Wojskowego nr 647 z dnia 28 sierpnia 1995 r. , na podstawie którego przyjęto, że 7 Pułk KBW w okresie od 1 lipca 1948 r. do 1 marca 1949 r. nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art.1 ust.2 pkt 6 ustawy o kombatantach.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T.D. przytoczył te same okoliczności, na które powoływał się we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w piśmie k.19 akt administracyjnych, stwierdzając, że nie zgadza się ze stanowiskiem Kierownika Urzędu. W konkluzji skarżący wniósł o pozytywne rozpatrzenie skargi.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga jest uzasadniona.

Ustawodawca w art.25 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002 r. nr 42, poz.371 ze zm. ) , zamieszczonym w rozdziale "Przepisy przejściowe i końcowe", uregulował sytuację prawną osób, które w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 1 stycznia 1991 r. posiadały uprawnienia kombatanckie uzyskane na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Uregulowanie takie było następstwem innego określenia w ustawie o kombatantach przesłanek uprawniających do uzyskania statusu kombatanta lub innej osoby uprawnionej, niż w poprzednio obowiązujących przepisach. Wprowadzając w ustawie o kombatantach nowe określenie działalności kombatanckiej i działalności równorzędnej z działalnością kombatancką, ustawodawca w art.25 ustawy uregulował sprawę osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie przed dniem wejścia w życie ustawy o kombatantach., na podstawie dotychczasowych przepisów. Przyjęto zasadę, że osoby te zachowują uprawnienia , z wyjątkami określonymi w art.25 ust.2 ustawy o kombatantach. W przypadku osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art.1 ust.2, art.2 oraz art.4 ustawy o kombatantach przyjęto zasadę, że osoby te pozbawia się uzyskanych wcześniej uprawnień kombatanckich.

Do tej grupy osób należy T.D., który uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 1 lipca 1948 r. do 1 marca 1949 r. pełniąc w tym czasie służbę w Wojsku Polskim - 7 Pułk KBW.

W związku z tym uzasadnione jest pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją ZW ZBOWiD w P. z dnia 14 grudnia 1982 r.

Jednak skarżący już w piśmie stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego ( k. 19 akt adm. ), a następnie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w skardze twierdził konsekwentnie, że pełniąc służbę w 7 Pułku KBW brał udział w zwalczaniu UPA na Rzeszowszczyźnie. Skarżący skonkretyzował swoje twierdzenia podając, że brał udział w likwidacji resztek byłych sotni Łastiwki w okolicach Olasznicy. Co prawda Kierownik Urzędu stwierdzając, że 7 Pułk KBW w okresie zaliczonym skarżącemu jako działalność kombatancka nie brał udziału w walkach z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu, powołał się na wykaz Centralnego Archiwum Wojskowego nr 647 z dnia 22 sierpnia 1995 r. , to jednak , zdaniem Sądu, stanowcze twierdzenia skarżącego co do jego udziału w walkach z bandami UPA, ze wskazaniem bliższych danych, uzasadniały bardziej wnikliwe wyjaśnienie tej sprawy.

Sąd nie podziela stanowiska organu, że nie jest obowiązany do wyjaśnienia czy istnieją inne przesłanki do przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art.1 ust.2, art.2 i art.4 ustawy o kombatantach z dnia 24 stycznia 1991 r.

W sytuacji gdy kombatant posiada uprawnienia kombatanckie z takiego tytułu, że możliwe jest pozbawienie go tych uprawnień, a jednocześnie wskazuje na działalność kombatancką z innego tytułu, to przed ostatecznym rozstrzygnięciem pozbawiającym taką osobę uprawnień kombatanckich z dotychczasowego tytułu należy wyjaśnić czy uprawnienia te nie mogą być zachowane z innego, wskazanego tytułu. Takie stanowisko Sądu znajduje uzasadnienie w uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 Sędziów z dnia 4 marca 2002 r. sygn. OPS 13 / 01 ( ONSA 2002/4/132 ).

W związku z powyższym rzeczą organu będzie, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, wnikliwe wyjaśnienie czy T.D. w czasie pełnienia służby wojskowej faktycznie brał udział w walkach z oddziałami UPA, co dawałoby podstawę do ewentualnego zachowania uprawnień kombatanckich na podstawie art.1 ust.2 pkt 6 ustawy o kombatantach.

Kierownik Urzędu winien w szczególności udzielić skarżącemu informacji co do sposobu i możliwości uzyskania stosownych dowodów, a przede wszystkim dokumentów, na poparcie jego twierdzeń.

Z tych względów Sąd, na podstawie art.145 § 1 ust.1 lit. "a" i "c" oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270 ) w związku z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. nr 153, poz.1271 ), orzekł jak w sentencji.

/-/ L.Drewniak-Żaba /-/ J.Stankowski /-/ E.Makosz-Frymus

za nieobecnego sędziego

/-/ J.Stankowski

JFS