Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 952/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-09-15 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 243 par.1, art. 245 par. 1 i 3, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 15 września 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń – listopad 2005 roku oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2005 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu K. S. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu [...] roku K. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą mu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń-listopad 2005 roku oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2005 roku.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 480 zł podatnik złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że z uwagi na kryzys na rynku transportowym kondycja finansowa firmy wnioskodawcy uległa pogorszeniu. Skarżący zmuszony był przedsięwziąć radykalne środki w celu utrzymania się na rynku, nawiązał współpracę z firmą windykującą jego zaległe należności, unowocześniła swój tabor w oparciu o umowy leasingowe stanowiące zasadniczy ciężar bieżącej działalności firmy. Bieżąca działalność gospodarcza podatnika finansowana jest z kredytu odnawialnego w wysokości 300.000 zł, średnia miesięczna kwota odsetek związanych z jego wykorzystywaniem wynosi około 2.300 zł. Skarżący wraz z żoną spłaca w dwóch ratach zobowiązanie w podatku VAT wynikające z zaskarżonej decyzji po 119.909 zł (płatność drugiej raty przypada w listopadzie br.) oraz w ratach po 1.000 zł miesięcznie spłaca zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok. Wnioskodawca wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania są dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonków w postaci firm transportowych. Skarżący oświadczył, że przeciętny miesięczny dochód brutto z jego działalności gospodarczej wynosi 3.500 zł zaś z działalności prowadzonej przez jego żonę 7.100 zł. Skarżący zamieszkuje w domu o powierzchni 150 m2, jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 4 ha,(majątek ten jest obciążony hipoteką) oraz samochodu Volksvagen Transporter z 2003 roku, dwóch ciągników siodłowych SCANIA z 1999 r i ciągnika siodłowego Renault Magnum z 2004 r., naczepy Wielton z 2004 r. (ten majątek objęty jest zastawem rejestrowym urzędu skarbowego), posiada także dwa samochody ciężarowe MAN rocznik 2006 i dwie naczepy Zasław również rocznik 2006. Miesięczne wydatki eksploatacyjne w jego gospodarstwie domowym zamykają się kwotą około 630 zł (telefon, energia, woda i ubezpieczenie). Z nadesłanej kopi deklaracji podatkowej za rok 2010 wynika, że działalność gospodarcza podatnika w roku ubiegłym wygenerowała przychód na poziomie 1.985.143 zł koszty w wysokości 1.953.285 zł i w efekcie przyniosła dochód w wysokości 31.858 zł. W roku 2009 odnotował stratę w wysokości 56.109 zł, zaś starta za rok 2008 wyniosła 107.533 zł. Z nadesłanym deklaracji VAT-7 wynika, że średni miesięczny obrót firmy w okresie od kwietnia do lipca br. kształtuje się na poziomie około 155.000 zł. Obroty te w roku ubiegłym kształtowały się średnio na poziomie 165.000 zł. Dodatkowo skarżący przedstawił wyciągi z rachunku bankowego za okres od 2 czerwca do 29 lipca br., z których wynika że w dniu wystąpienia ze skargą w przedmiotowej sprawie na rachunek skarżącego wpłynęła kwota ponad 2.800 zł, zaś dnia następnego jego żona przekazała mu środki w wysokości 10.000 zł

Referendarz sądowy zważył, co następuje:

Wniosek nie jest zasadny.

Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.

Z wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe którego jedynym źródłem utrzymania są dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego oraz jego żonę w zakresie transportu drogowego, z której miesięczne dochody uzyskiwane przez oboje małżonków zamykają się kwotą około 10.600 zł brutto. Skarżący zamieszkuje w będącym jego własnością domu o powierzchni 150 m2, którego miesięczne koszty utrzymania stanowią około 630 zł, jest także właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 4 ha przy czym majątek nieruchomy jest zabezpieczony hipoteką. Większość taboru w firmie skarżącego stanowią wyleasingowane środki transportu, skarżący pozostaje właścicielem jedynie samochodu Volksvagen Transporter z 2003 roku, dwóch ciągników siodłowych SCANIA z 1999 r i Renault Magnum z 2004 r., naczepy Wielton z 2004 r. (ten majątek objęty jest zastawem rejestrowym urzędu skarbowego), posiada także dwa samochody ciężarowe MAN rocznik 2006 i dwie naczepy Zasław rocznik 2006, nie posiada innego majątku ani oszczędności. W roku 2010 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący osiągnął przychód na poziomie 1.985.143 zł poniósł koszty w wysokości 1.953.285 zł i w efekcie uzyskał dochód w wysokości 31.858 zł. W bieżącym roku średni miesięczny obrót firmy w okresie od kwietnia do lipca kształtuje się na poziomie 155.000 zł. Obroty te spadły w porównaniu z rokiem ubiegłym kiedy to kształtowały się średnio na poziomie 165.000 zł, jednak nie jest to spadek drastyczny. W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą wnioskodawca zaciągnął kredyt obrotowy w rachunku bieżących firmy w wysokości 300.000 zł, średnia miesięczna kwota odsetek związanych z jego wykorzystywaniem wynosi około.2.300 zł.

Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej oraz fakt, iż przed tutejszym sądem zawisły jeszcze dwie sprawy ze skarg żony wnioskodawcy co powoduje, że łączną wysokość wpisów we wszystkich sprawach zamyka się kwotą 2.880 zł stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Znacznej wartości majątek, który jest własnością skarżącego oraz wielkość obrotów prowadzonej przez niego działalności gospodarczej przeczy jego twierdzeniom o braku środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe w sprawie. Skarżący w ramach prowadzonej działalności obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie. Powyższe wskazuje, że może część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów obecnego procesu. Na dzień występowania ze skargą dysponował kwotą pozwalająca mu na uiszczenie wpisu od skargi. Oceny takiej nie zmienia okoliczność, związana z upadłością jego dwóch kontrahentów ani koniecznością zaciągnięcia kredytu obrotowego. Sygnalizowany przez skarżącego spadek obrotów jego firmy związany bez wątpienia ze zwiększeniem kosztów działalności wynikającym z obsługi zaciągniętego kredytu odnawialnego nie świadczy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania. O braku możliwości poniesienia kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie nie przesądza także okoliczność spłacania przez skarżącego kredytu obrotowego. Przeciwnie biorąc pod uwagę obecne realia, tj. konieczność spełnienia wysokich kryteriów majątkowych przy obliczaniu zdolności kredytowej, uzyskanie i korzystanie z kredytu odnawialnego w rachunku bieżącym wskazuje na płynność finansową skarżącego. W innym wypadku bank nie przyznałby kredytu, zaciągniętego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł, skarżący będący przedsiębiorcą i właścicielem znacznej wartości majątku nie należy do tego kręgu podmiotów. Przyznania prawa pomocy nie może natomiast uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez wnioskodawcę.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

P.Z-C.