Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 356/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Sędziowie Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...]lutego 2020 r. M.H. wystąpiła o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na rzecz M. H.i A. H., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na rzecz M. H. i A. H.oraz dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na rzecz A. H., na okres zasiłkowy 2019/2020. Wnioskodawczyni wskazała, że obecnie nie pracuje, zaś jedyny jej dochód stanowi czynsz uzyskiwany w najmu mieszkania. Do wniosku dołączono orzeczenie stwierdzające znaczny stopień niepełnosprawności syna strony, datujący się od [...] września 2019 r. Ponadto wnioskodawczyni wykazała, że uzyskała kwotę [...]zł w związku ze sprzedażą mieszkania wchodzącego w skład spadku, jednakże przedkładając umowę z [...] grudnia 2018 r. strona zmierzała do wykazania, że całą tę sumę przeznaczyła na zakup innej nieruchomości lokalowej. W związku z tym dochód ten nie skutkował obowiązkiem zapłaty podatku, co strona wykazała wydrukiem (zatytułowanym "Deklaracje") potwierdzającym złożenie PIT-39 z kwotą dochodu zwolnionego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Decyzją z [...] marca 2020 r. (nr [...]) Prezydent W.– Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej odmówił stronie przyznania świadczeń w postaci zasiłków rodzinnych na oboje dzieci, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2020/2021 na oboje dzieci. W uzasadnieniu wskazano, że uwzględniając [...]zł uzyskane ze sprzedaży spadkowego mieszkania oraz utratę dochodu za rok 2018, przeciętny miesięczny dochód strony wyniósł [...]zł, co po przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę [...]zł, a więc wartość przekraczającą ustawowy próg 764 zł. W ocenie organu pierwszej instancji, dochód ze sprzedaży mieszkania nie podlega utracie, ponieważ nie występuje w enumeratywnym katalogu utrat dochodu, zawartym w art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Po rozpoznaniu, decyzją z [...] kwietnia 2020 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podano, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej: u.ś.r.). Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 w zw. z art. 19 ust. 1 pkt 1 i 2 tego aktu i § 1 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 31 lipca 2018 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje jeżeli dochód na jedną osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 674 zł lub 764 zł w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne. Przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych uwzględnia się przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2). W sprawie zatem znaczenie ma dochód z rok 2018.

Dalej wskazano, że zgodnie z art. 3 lit. a) – c) ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:

a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,

b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,

c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dochód ustalony według tych kryteriów może być modyfikowany jedynie w przypadku uzyskania lub utraty dochodu.

W myśl zaś art. 5 ust. 4 ustawy, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Pod pojęciem utraty dochodu ustawodawca rozumie natomiast utratę dochodu spowodowaną (art. 3 pkt 23 ustawy):

- uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego;

- utratę zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych;

- utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło;

- utratę zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej, renty socjalnej lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. poz. 303);

- wykreślenie z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2019 r. poz. 299 i 303) lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300, ze zm.);

- utratę zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej;

- utratę zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych;

- utratę świadczenia rodzicielskiego;

- utratę zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników;

- utratę stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 4a ustawy, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany jest w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych (art. 5 ust. 4b).

Stosownie zaś do art. 3 pkt 24 ustawy, przez uzyskanie dochodu należy rozumieć uzyskanie dochodu spowodowane:

- zakończeniem urlopu wychowawczego,

- uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,

- uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło,

- uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej, renty socjalnej lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,

- rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,

- uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

- uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego,

- uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,

- uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Organ drugiej instancji wskazał, że w sprawie wykazano utratę dochodu trzyosobowej rodziny (na poziomie [...]zł) w związku z wykreśleniem strony skarżącej z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej [...] stycznia 2020 r. oraz fakt uzyskania przez wnioskodawczynię dochodu w wysokości [...]zł z tytułu najmu mieszkania. Bezspornie także skarżąca uzyskała w 2018 r. [...]zł w związku ze zbyciem mieszkania wchodzącego w skład spadku po rodzicach, przy czym zostało jednocześnie wykazane, że środki te zainwestowano następnie w nabycie prawa własności lokalu mieszkalnego położonego we W.przy ul. [...].

Wobec sporu co do tego, czy [...]zł uzyskane ze sprzedaży mieszkania stanowiącego składnik spadku należy wliczać do dochodu rodziny warunkującego prawo do świadczeń organ odwoławczy przyjął, iż mienie to stanowi dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. a) u.ś.r., wobec czego organ pierwszej instancji trafnie obliczył dochód strony w 2018 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze argumentowało, że art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. posługuje się zwrotem "przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30e i 30f ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym" wyłącznie w celu doprecyzowania źródeł przychodów, które – po odpowiednich odliczeniach – stanowią dochód ustalany w postępowaniu o świadczenia rodzinne. Przepis ten, stanowiąc o "zasadach opodatkowania" uwzględnia takie zasady jak: skala podatkowa, podatek liniowy oraz opodatkowanie stawką 19 % przychodów z określonych źródeł. Przez przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30e i 30f ustawy o podatku dochodowym należy – w ocenie Kolegium – każdorazowo uznawać za dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit a) u.ś.r. Jest tak również wówczas, gdy w świetle dalszych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych część lub całość tych przychodów może zostać zwolniona z opodatkowania. W konsekwencji, choć zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, to jednak okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla ogólnej kwalifikacji tego rodzaju przysporzenia, jako przychodu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. a) u.ś.r. Nadal jest to bowiem przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W ocenie organu odwoławczego, gdyby ustawodawca dążył do zakwalifikowania jako dochodu w rozumieniu u.ś.r. wyłącznie tych przychodów, w wypadku których w konkretnym przypadku zaktualizował się obowiązek podatkowy, posłużyłby się innym zwrotem (np. "przychodu, od których zapłacono podatek na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych"). Zatem użycie formuły "przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ..." jednoznacznie wskazuje na sytuację potencjalną, bez związku ze zaktualizowanym obowiązkiem podatkowym.

Kolegium argumentowało również, że ulgi i zwolnienia przewidziane w prawie podatkowym służą realizacji celów społecznej działalności państwa. Regulacja art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi natomiast element polityki mieszkaniowej. Brakuje natomiast racji, by tego rodzaju zwolnienia wpływały także na sytuację osób ubiegających się o świadczenia w ramach zabezpieczenia społecznego. Z punktu widzenia tej strony działalności administracji istotne znaczenie ma natomiast fakt osiągnięcia w określnym czasie dochodu i bez znaczenia jest to, na jaki cel dochód ten następnie przeznaczono. Zabezpieczenie społeczne służy bowiem przede wszystkim wsparciu osób znajdujących się w niedostatku.

Zauważono wreszcie, że rodzina skarżącej nie przeznaczyła dochodu ze sprzedaży mieszkania na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych czy poprawę aktualnych warunków lokalowych, a na powiększenie stanu posiadania. Niewliczenie w tej sytuacji przychodu podlegającego opodatkowaniu na zasadzie art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jawi się jako niezgodne z istotą świadczeń rodzinnych i stoi w sprzeczności z art. 71 Konstytucji RP. Odmienna interpretacja art. 3 ust. 1 lit. a) u.ś.r. byłaby – zdaniem organu odwoławczego – społecznie niesprawiedliwa.

Zważywszy więc, że przy uwzględnieniu dochodu uzyskanego ze sprzedaży mieszkania spadkowego dochód rodziny strony przekracza kwotę kryterium dochodowego pomnożoną przez liczbę członków rodziny o kwotę wyższą niż suma zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługującymi rodzinie skarżącej w okresie zasiłkowym 2019/2020, strona nie spełnia kryteriów uprawniających do przyznania świadczeń rodzinnych w tym przedziale czasowym.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. skarżąca podniosła, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, jako że pieniądze uzyskane ze sprzedaży mieszkania w 2018 r. zostały wydatkowane w tym samym roku na zakup innego lokalu mieszkalnego. W chwili nabycia lokalu mieszkalnego skarżąca nie kierowała się dążeniem do powiększenia majątku. Intencją strony było natomiast uzyskanie potencjalnego źródła dochodu dla córki, która, w przyszłości, z uzyskanych w ten sposób środków mogłaby pokryć koszty pobytu niepełnosprawnego brata w placówce opiekuńczej. Skarżąca dodała, że w 2018 r. nie ubiegała się o jakiekolwiek świadczenia z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, ponieważ dzięki ciężkiej pracy była w stanie zabezpieczyć potrzeby rodziny. Obecnie, wskutek utraty pracy i wobec koniczności podjęcia opieki nad niepełnosprawnym synem, pomoc publiczna jest stronie niezbędna. Wobec tego doliczenie do sumarycznego dochodu rodziny kwoty uzyskanej ze sprzedaży mieszkania strona skarżąca uważa za niesprawiedliwe.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W.wystąpiło o jej oddalenie. W uzasadnieniu przytoczono argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Podstawę materialną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych (dalej u.ś.r.). Zgodnie z art. 2 pkt 1 w zw. z art. 8 pkt 5 - 6 tej ustawy, świadczeniem rodzinnym jest zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu m. in. kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, rozpoczęcia roku szkolnego. Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, zaś prawo do niego mają rodzice, opiekunowie faktyczni dziecka oraz osoby uczące się (art. 4 u.ś.r.). Zasiłek rodzinny, w myśl art. 5 ust. 1 i 2 u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, przysługuje wskazanym osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674 zł, a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności kwoty 764 zł. Jak wynika z ust. 3 powołanego przepisu, w przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1 lub 2, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługującymi danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a. Ten ostatni przepis stanowi natomiast, że w przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o której mowa w ust. 3, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny.

Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a) i b) u.ś.r., za dochód uważa się m. in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1387 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Z kolei w myśl art. 3 pkt 2 i 2a u.ś.r., dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, a dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c.W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych (art. 5 ust. 4a u.ś.r.).

Kwestią sporną w sprawie jest sposób kwalifikacji na gruncie art. 3 u.ś.r. kwoty [...] zł, jaką skarżąca uzyskała w 2018 r. z tytułu zbycia prawa własności nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny, którą rozliczyła na podstawie PIT-39, korzystając ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.

W ocenie Sądu, dokonaną przez organy wykładnię art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r., polegającą na przyjęciu, że przychód ten trzeba uznać za dochód skarżącej niezależnie od tego, jak został on ostatecznie rozliczony na gruncie przepisów podatkowych, należy uznać za niewłaściwą. Wbrew bowiem stanowisku organów, należy zaaprobować ugruntowaną już linię orzeczniczą sądów administracyjnych, zgodnie z którą do dochodu rodziny stanowiącego podstawę ustalenia świadczenia rodzinnego nie wlicza się dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, jeżeli dochód ten został przeznaczony na cele mieszkaniowe i w związku z tym korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych. Dopiero uzyskanie dochodu ze sprzedaży nieruchomości i nieprzeznaczenie go na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych powoduje, że dochód taki jest wliczany do dochodu rodziny, który podlega opodatkowaniu (por. wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych w: L. z [...] czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Łd [...] i z [...]kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd [...], S. z [...] grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Sz [...], K.z [...] grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Kr [...] oraz G. z [...] września 2013 r., sygn. akt III SA/Gd [...] - dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej CBOSA).

Trzeba zwrócić uwagę, że w art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. mowa jest o przychodzie podlegającym opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f u.p.d.o.f. Jak wynika natomiast z art. 30e ust. 1 tej ustawy, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega również odpłatne zbycie nieruchomości. Jednakże – w myśl art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. – dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e są wolne od podatku dochodowego, jeżeli zostaną przeznaczone na realizację własnych celów mieszkaniowych na zasadach określonych w tym przepisie. Podkreślić należy również, że stosownie do treści art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f., opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem m.in. dochodów wymienionych w art. 21 tej ustawy.

Mając na uwadze poczynione rozważania trzeba zatem stwierdzić, że dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości, o których mowa w art. 30e u.p.d.o.f., w razie przeznaczenia ich na realizację własnych celów mieszkaniowych na zasadach określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 powołanej ustawy podatkowej, nie podlegają opodatkowaniu i nie spełniają tym samym przesłanek do uznania ich za dochód rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...]marca 2018 r., sygn. akt I OSK [...], CBOSA).

Zdaniem Sądu, przepisu art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. nie sposób rozumieć w ten sposób, że poczynione w omawianej regulacji odwołanie się do źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, stanowi wyłącznie o wyliczeniu kategorii źródeł dochodów branych pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych. Jeśli takie założenie przeświecałoby ustawodawcy, zbędnym byłoby uzupełnianie określenia "przychody" o sformułowanie "podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e". Wystarczające byłoby posłużenie się choćby określeniem "przychody, o których mowa w art. 30e".

Na bezpośredni związek pomiędzy regulacjami podatkowymi a art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) w wyroku z [...] grudnia 2018 r. (sygn. akt I OSK [...], CBOSA). Zauważano tam, że już z brzmienia art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. wynika, że obliczanie dochodu musi uwzględniać rezultaty postępowania podatkowego prowadzonego na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Artykuł 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. zawiera odesłanie do wskazanych tam przepisów u.p.d.o.f., zaś art. 30e u.p.d.o.f. odsyła do powołanego art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. W konsekwencji NSA uznał, że skoro przychód z tytułu sprzedaży mieszkania nie podlegał, w rozstrzyganej sprawie, opodatkowaniu z mocy art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., to uzyskana kwota nie stanowi dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1a u.ś.r. Suma ta została bowiem przeznaczona na cele mieszkaniowe i w związku z tym korzysta ze zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Dalej wskazano, że nie można uznać również unormowania zawartego w u.p.d.o.f. za zawierające znamiona zdarzeń przyszłych i niepewnych. Przepisy jasno określają bowiem, że w przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 tj. nie wykorzystania dochodu zgodnie z deklaracją podatnik jest obowiązany, stosownie do art. 30e ust. 7 u.p.d.o.f. do złożenia korekty zeznania i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę. W powołanej sprawie, jak wyjaśnił NSA, niewłaściwe zastosowanie art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. i art. 30e u.p.d.o.f. skutkowało bezzasadnym uznaniem, że kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości powinna zostać wliczona do dochodu rodziny. W konsekwencji organy wadliwe ustaliły wysokości dochodu rodziny, a od tej okoliczności – w myśl art. 5 u.ś.r. zależy ocena, czy prawo do świadczeń rodzinnych przysługuje. Należy uzupełniająco dodać, że jakkolwiek powołany wyrok NSA dotyczył prawa do świadczenia wychowawczego, to zasadność odwołania się do tego wyroku w niniejszej sprawie uzasadnia to, że wyrok ten zapadł w stanie prawnym w którym ówczesne brzmienie art. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (art. 2 pkt 1) dla zdefiniowania pojęcia "dochodu" odsyłało do legalnej definicji "dochodu" w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych .

Podzielając w pełni przytoczoną argumentacje NSA należy stwierdzić, że organy orzekające w sprawie nie mogły zastosować art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. w taki sposób, jaki miał miejsce w rozpoznawanej sprawie. Uznaniu za dochód skarżącej kwoty [...]zł uzyskanej z tytułu zbycia prawa własności nieruchomości lokalowej sprzeciwia się bowiem art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., skoro kompetentne organy podatkowe nie zakwestionowały przeznaczenia tej kwoty na cele objęte zwolnieniem podatkowym.

Nawiązując raz jeszcze do przytoczonego judykatu NSA należy wyraźnie podkreślić, że powiązanie ustawy o świadczeniach rodzinnych z wymienionymi regulacjami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych skutkuje brakiem możliwości polemiki z ustaleniami organów podatkowych w zakresie podstaw do zwolnienia od podatku dochodowego w myśl art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. Zagadnienie to należy bowiem do wyłącznej kompetencji organów podatkowych, wobec czego o ile z deklaracji wynika podstawa obliczenia podatku na poziomie 0 zł brak będzie podstaw do przyjęcia, iż skarżąca uzyskała z omawianej transakcji jakikolwiek dochód rzutujący na jej uprawnienia jako potencjalnego beneficjenta świadczeń rodzinnych. Jedynie zatem w wypadku zaistnienia podstaw dla złożenia korekty zeznania i zapłaty podatku może dojść do weryfikacji przesłanek warunkujących świadczenia rodzin-

ne, niemniej jednak również i ta kwestia pozostaje poza kognicja organów orzekających o świadczeniach rodzinnych. Dlatego też jedynie w wypadku weryfikacji zeznania i orzeczenia o obowiązku podatkowym możliwe będzie odmienne określenie poziomu dochodu, od którego uzależnione jest uprawnienie do świadczeń rodzinnych.

Z tych też względów nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, który stwierdza, że istotny dla oceny wniosku skarżącej jest fakt osiągnięcia przez nią dochodu ze sprzedaży mieszkania, przy czym bez znaczenia pozostaje cel, na jaki wydatkowano uzyskane w ten sposób środki. Cel ten warunkuje bowiem uzyskanie zwolnienia podatkowego, wobec czego gdyby kwota stanowiąca cenę sprzedaży nie została spożytkowana na własne potrzeby mieszkaniowe zapewne orzeczono by o obowiązku podatkowym. Tak się jednakże nie stało, wobec czego rozstrzygając o żądaniu organy muszą mieć na uwadze skutek wynikający z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. Nie można również zaaprobować stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego o gromadzeniu majątku przez rodzinę skarżącej. Po pierwsze bowiem tylko skarżąca (nie jej rodzina) uzyskała dochód ze sprzedaży spadkowego lokalu. W konsekwencji jedynie przez pryzmat zagospodarowania kwoty [...]zł przez skarżącą należy postrzegać konsekwencje prawne stąd wynikające. Po drugie zaś, jak już wskazano, organy orzekające w sprawach świadczeń rodzinnych nie są władne rozstrzygać na własny użytek o zagadnieniach podatkowych pozostawionych przez ustawodawcę organom podatkowym. Dlatego też do czasu złożenia ewentualnej korekty zeznania i orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku wraz z odsetkami nie będzie możliwe przyjęcie, że kwota uzyskana ze sprzedaży mieszkania stanowi dochód, który powinien być uwzględniony przy ocenie progu finansowego warunkującego przyznanie oczekiwanych przez stronę świadczeń rodzinnych.

Wobec tego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią dokonaną przez Sąd interpretację pojęcia dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r., w kontekście okoliczności sprawy oraz przez pryzmat dokonanej w uzasadnieniu wykładni art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., mając na uwadze przede wszystkim treść załączonego do wniosku wydruku (zatytułowanym "Deklaracje"), potwierdzającym złożenie PIT-39 z kwotą dochodu zwolnionego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.