Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1222/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 16, art. 145, 154, 155, 156, art. 156 par 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 25 ust 1, art. 26 ust 2, art. 31 ust 1, art. 2 ust 1, art. 5 ust 2,
journal: Dz.U. 1946 nr 61 poz 340
law: Dekret z dnia 13 września 1946 r. o organizacji komisyj ziemskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi G. K., J. K., C. P. , R. S. oraz E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o wykonaniu aktu nadania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 30 października 2016 r. (data wpływu), G. K., J. K., C. P., R. S. i E. K., reprezentowani przez radcę prawnego, zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] r., nr [...], o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ustalenia granic gospodarstwa S. K., na obszarze osiedla Z., DRN D., powiatu S., województwa s., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że poprzednik prawny wnioskodawców – S. K., wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa własności nieruchomości ziemskiej (rolnej), na Ziemiach Odzyskanych, położonej w gromadzie C., przy ul. [...], powiat G., obejmującej 8 ha gruntu wraz z zabudowaniami – domem, oborą i stodołą. Wnioskodawcy podali, że aktem nadania nr [...] z dnia [...] r. Powiatowa Komisja Osadnictwa Rolnego w G., działając na podstawie art. 25, art. 33 i art. 36 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska i orzeczenia o wyznaczeniu nabywcy gospodarstwa (działki) nr [...] z dnia [...] r., nadała S. K. stanowiące własność Skarbu Państwa, gospodarstwo – działkę nr [..] przy ul. [...]w gromadzie Z., obejmujące grunty o powierzchni około 8 ha, budynki, inwentarz żywy i inwentarz martwy.

Dalej podniesiono, że w dniu 7 września 1951 r. wszedł w życie dekret z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46 poz. 340 ze zm.), na mocy art. 2 ust. 1 tego dekretu osoby, które posiadały gospodarstwa rolne i prowadziły je osobiście lub przez członków rodziny, żyjących z nimi we wspólności gospodarczej, a do dnia wejścia w życie dekretu nie nabyły ich własności, stały się z mocy prawa właścicielami tych gospodarstw.

Wnioskodawcy wskazali, że zważywszy na fakt, iż do dnia wejścia w życie przedmiotowego dekretu nie zostało wydane orzeczenie o wykonaniu aktu nadania, właścicielami nieruchomości objętej aktem nadania stali się S. K. i jego żona S. K., na zasadzie małżeńskiej wspólności majątkowej.

Dowodem na okoliczność, że w dacie wejścia w życie dekretu z 1951 r. przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w posiadaniu S. K. jest chociażby to, iż S. K. uiszczał podatek gruntowy jako właściciel przedmiotowej nieruchomości. Potwierdza to również wymiar podatku gruntowego nałożonego na S. K. jako właściciela nieruchomości w 1950 r., wskazujący jako powierzchnię nieruchomości położonej przy ul. [...]ha.

W konsekwencji, zdaniem wnioskodawców, S. K. i jego żona S. K. stali się z mocy prawa właścicielami gruntu o powierzchni około [...] ha, wraz z budynkiem mieszkalnym oraz budynkami gospodarczymi – oborą i stodołą, położonych wówczas w gromadzie Z., powiat G.

We wniosku wskazano ponadto, że orzeczeniem z dnia 5 października 1964 r., Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa, o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ustalenia granic gospodarstwa na obszarze osiedla Z., zatwierdzone zostały granice gospodarstwa, wykazane na planie i rejestrze sporządzonym przez geodetę. Z kolei w dniu 31 października 1964 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej , po uprzednim sporządzeniu protokołu oszacowania gospodarstwa rolnego, wydało orzeczenie nr [...], o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ustalenia ceny gospodarstwa. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że Powiatowa Komisja Ziemska , aktem nadania z dnia [...] r. Nr [...], nadała S. K/ gospodarstwo o powierzchni [...] ha położone w S. – Z. przy ul. [...], zaś granice tego gospodarstwa zostały ustalone prawomocnym orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] r. Nr [...].

W ocenie wnioskodawców orzeczenie to zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa obowiązującego w dacie jego wydania, bowiem jego treść stoi w oczywistej sprzeczności z treścią aktu nadania z dnia [...] r. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 2059/06, wnioskodawcy podkreślili, że treść orzeczenia o wykonaniu aktu nadania musi pozostawać w bezpośrednim związku z samym aktem nadania. W niniejszej sprawie natomiast treść orzeczenia o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ustalenia granic gospodarstwa odbiega w znacznym stopniu od treści aktu nadania, a to z uwagi na różnice w powierzchni gospodarstwa, które zostało przyznane S. K.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] r. Nr [...], o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ustalenia granic gospodarstwa S. K.

W uzasadnieniu organ dokonał wykładni art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. i objaśnił jak należy interpretować przesłankę rażącego naruszenia prawa. Następnie przenosząc swoje rozważania w tym zakresie na grunt niniejszej sprawy wyjaśnił, że przedmiotem postępowania nadzwyczajnego w niniejszej sprawie, wyznaczonym przez wniosek stron, jest ocena czy orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] r. Nr [...] o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ustalenia granic gospodarstwa na obszarze osiedla Z. DRN D. powiat S. M. woj. S. wykazanego w planie i rejestrze sporządzonym przez geodetę S. P. zatwierdzające granice gospodarstwa — zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).

W pierwszej kolejności organ dostrzegł, że powyższe orzeczenie zostało wydane w oparciu o art. 6 ust. 1 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych. (Dz. U. Nr 46, poz. 340 ze zm.). Zgodnie z powyższym przepisem (w brzmieniu obowiązującym w 1964 roku) granice gospodarstw rolnych oraz ich szacunek ustala orzeczenie o wykonaniu aktu nadania. Orzeczenie to wydaje z urzędu prezydium powiatowej rady narodowej.

Dalej organ wskazał, że orzeczenie o wykonaniu aktu nadania nie miało charakteru konstytutywnego lecz deklaratoryjny. Potwierdzało ono określony stan prawny, lecz go nie kształtowało. W szczególności nie miało ono na celu uwłaszczenia danego podmiotu, ale miało potwierdzać uprawnienie przyznane z mocy prawa co do określonych granic gospodarstwa, które podlegają ustaleniu w trybie tego przepisu (podobnie Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie sygn. akt. II SA/Ol 431 /11).

Nie ulega także, zdaniem organu wątpliwości, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej było w świetle powyższego przepisu organem uprawnionym do ustalania w decyzji (orzeczeniu) granic gospodarstw rolnych. Kolegium wyjaśniło także, że w praktyce przyjęło się, iż przewidziane w art. 6 ust. 1 czynności (tj. ustalenie granic i oszacowanie nieruchomości) były dokonywane dwustopniowo. Dla powyższego celu opracowano nawet ówcześnie stosowne druki ułatwiające orzekanie. Najpierw dokonywano ustalenia granic, a następnie w odniesieniu do tak ustalonych granic dokonywano oszacowania będącego podstawą zapłaty ceny gospodarstwa przez podmiot, który nabył własność. Jakkolwiek nabycie gruntów następowało po nadaniu przez Państwo z mocy prawa, to jednak było ono co do zasady odpłatne a zatem wielkość gospodarstwa oraz wartość poszczególnych nabytych w jego ramach składników rzutowała na wysokość należności nabywającego gospodarstwo względem Państwa.

W badanej sprawie orzeczenie o wydaniu aktu nadania w pozostałej części tj. dotyczącej ustalenia ceny gospodarstwa, nastąpiło orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Nr 544/16/64 w dniu 31 października 1964 roku. Ustalona w nim oszacowana wartość gospodarstwa "205 q żyta" — miała zostać wpisana do księgi wieczystej wraz z danymi dotyczącymi gospodarstwa i miała zostać uiszczona w 20 równych rocznych ratach.

W ocenie Kolegium na uwagę w niniejszej sprawie zasługuje okoliczność, iż wnioskodawcy wskazując na wadliwość orzeczenia o wykonaniu aktu nadania czynią to jedynie w części ustającej granice gospodarstwa, nie stwierdzają zaś wadliwości orzeczenia o oszacowaniu gospodarstwa bazującego na tych samych ustaleniach co do jego powierzchni - mimo że oba powyższe orzeczenia powinny być rozpatrywane jako całość na podstawie, której odzwierciedlono niedookreślone wcześniej prawo i obowiązki w księdze wieczystej. Skutkiem powyższych orzeczeń było bowiem wystąpienie przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w dniu 2 października 1964 roku do Sądu Powiatowego o dokonanie stosownych wpisów dotyczących nabycia własności S. K. oraz jego zobowiązań finansowych względem Państwa. Gdyby zatem uznać kwalifikowaną nieważność orzeczenia w kwestionowanej części musiałoby to skutkować jednoczesnym wzruszeniem orzeczenia dotyczącego oszacowania. Nie do przyjęcia byłaby bowiem sytuacja gdyby z nabyciem nieruchomości wiązały się jedynie prawa strony zaś wyłączone były jej obowiązki.

Co do charakteru orzeczenia o wykonaniu aktu nadania Kolegium wskazało, iż miało ono na celu weryfikację "z natury" faktycznego przebiegu granic gospodarstwa rolnego nadanego rolnikowi aktem nadania. Chodziło o grunty które pozostawały w faktycznym władaniu (posiadaniu) gospodarza w dacie wejścia w życie dekretu z dnia 6 września 1951 r. Drugą przesłanką nabycia prawa rozpatrywaną łącznie było prowadzenie na nich gospodarstwa rolnego (art. 2 dekretu).

Dokonując oceny orzeczenia o wykonaniu aktu nadania w kontekście podnoszonej niezgodności z aktem nadania w zakresie powierzchni, organ wyjaśnił, że wynika z niego, iż geodeta dokonał obmiaru gospodarstwa stanowiącego własność S. K., granice wykazane na planie sytuacyjnym zostały ustalone na gruncie, a S. K. przyjął je bez zastrzeżeń. Ustalono także, że granice odpowiadały użytkowi gospodarstwa, bowiem zostały przyjęte bez zastrzeżeń. Dokonując oceny ustaleń organu, który wydał orzeczenie o wykonaniu aktu nadania i mając na względzie zasady doświadczenia życiowego Kolegium uznało, że nie sposób przyjąć, iżby geodeta dokonujący obmiaru w terenie w istocie nie weryfikował faktycznego przebiegu granic gospodarstwa pozostających w posiadaniu rolnika, a ten z kolei nie uczestniczył w tych czynnościach aktywnie wskakując przebieg granic bądź przynajmniej weryfikując czynności geodety. Nie sposób też, zdaniem Kolegium przyjąć, by rolnik gospodarujący na swoim gruncie od kilkunastu lat nie znał dokładnie swojego zakresu posiadania i użytkowanych przez siebie nieruchomości (w tym ich powierzchni) i akceptował istotne odstępstwa od stanu faktycznego stwierdzane przez geodetę. W badanej sprawie S. K. potwierdził prawidłowość ustaleń czynności geodety nie wyrażając do nich sprzeciwu, co znalazło swoje odzwierciedlenie w treści decyzji. Ów sprzeciw nie został też wyrażony poprzez wniesienie odwołania od orzeczenia, o którym to prawie został pouczony. Nie kwestionował on także wpisu do księgi wieczystej co dodatkowo dowodzi akceptacji ustalonej powierzchni gospodarstwa będącej przedmiotem jego własności.

Odnosząc się do argumentacji dotyczącej opłacania podatku gruntowego organ wyjaśnił, że z załączonego do wniosku dokumentu wynika, iż gospodarstwo rolne będące przedmiotem opodatkowania miało powierzchnię [...] ha. Tak oznaczona powierzchnia gospodarstwa nie koresponduje zatem z powierzchnią wynikającą z aktu nadania (ok [...] ha). W oparciu o powyższy dokument nie sposób zatem ustalić, w jakiej części opodatkowana powierzchnia dotyczy gruntów będących własnością rolnika, a w jakiej będącej w jego władaniu na podstawie innych tytułów. Wreszcie warto dostrzec, iż dokument powyższy dotyczy stanu, w którym nie wszedł jeszcze w życie dekret o którym mowa powyżej, a zatem sprawy własności i sposobu jej nabycia nie zostały przesądzone z uwagi na brak wykonania aktu nadania. Nie można zatem przyjąć - jak twierdzi pełnomocnik - iż powyższy dokument jednoznacznie dowodzi posiadania w sposób przesądzający o nabyciu z mocy prawa gospodarstwa o powierzchni ok. [...] ha. Można z niego wnioskować, iż w[...] r. (tj. w roku poprzedzającym nabycie gospodarstwa nadanego aktem w 1947 r.) S.K. uiścił podatek od gruntów o powierzchnia większej niż wskazana z akcie nadania.

G. K., J. K., C. P., R. S. i E. K. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło do poczynienia w zaskarżonego decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych, a także zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść strony wnioskującej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a rezultacie doprowadziło do wydania decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności wadliwego orzeczenia.

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, sprostowaną postanowieniem z dnia [...] r., utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] r. o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] r., nr [...], o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ustalenia granic gospodarstwa S. K., na obszarze osiedla Z., DRN D., powiatu S., województwa s, sprostowanej postanowieniem z dnia [...] r., znak [...].

W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że zdaniem skarżących rażące naruszenie prawa w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, że orzeczenie o wykonaniu aktu nadania wydane na podstawie art. 6 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych, przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] r., tj. orzeczenie o wykonaniu aktu nadania stoi w oczywistej sprzeczności z treścią aktu nadania z dnia [...] roku. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 tego dekretu, osoby, które posiadały gospodarstwa rolne i prowadziły je osobiście lub przez członków rodziny, żyjących z nimi we wspólności gospodarczej, a do dnia wejścia w życie dekretu nie nabyły ich własności, stały się z mocy prawa właścicielami tych gospodarstw. Natomiast w akcie nadania powierzchnia gospodarstwa została ustalona na "ok. 8 ha", zaś orzeczeniem o wykonaniu aktu nadania zatwierdzono granice gospodarstwa o powierzchni [...] ha".

Dokonując oceny, czy kwestionowane orzeczenie o wykonaniu aktu nadania nie narusza w sposób rażący przepisów prawa obowiązujących w dacie jego wydania, Kolegium zwróciło uwagę na art. 2 dekretu z 1951 roku, zgodnie z którym, osoby które posiadają gospodarstwa rolne i prowadzą je osobiście lub przez członków rodziny żyjących z nimi we wspólności gospodarczej, a do dnia wejście w życie tego dekretu (tj. do dnia 7 września 1951 roku) nie nabyły ich własności, stają się z mocy prawa właścicielami tych gospodarstw rolnych wraz z inwentarzem żywym, zabudowaniami i inwentarzem martwym. Jednakże art. 4 dekretu z 1951 roku stwierdzał, iż prawo własności nie rozciąga się na część gospodarstwa rolnego, przekraczającego 15 ha użytków, a gdy chodzi o gospodarstwo hodowlane - 20 ha użytków, jak również te zabudowania, urządzenia gospodarcze i inne przedmioty inwentarza martwego, które nie są potrzebne do prowadzenia gospodarstwa rolnego w tych rozmiarach. Z przytoczonych wyżej przepisów organ wywiódł wniosek, że nie w każdym przypadku gospodarstwo rolne wskazane w akcie nadania, na mocy art. 2 dekretu z 1951 roku stawało się w całości ( ten sam obszar, zabudowania, inwentarz żywy i martwy) z mocy prawa własnością tych osób.

Stanowisko powyższe potwierdzają, zdaniem organu, również zapisy z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z 1951 r., bowiem przed wydaniem orzeczenia o wykonaniu aktu nadania władza mogła zmienić granice gospodarstwa rolnego w związku z regulacją gdy było to potrzebne dla racjonalnego rozmieszczenia gospodarstw lub za zgodą zainteresowanego zmniejszyć obszar gospodarstwa rolnego, jeżeli mieściło się ono w granicach norm określonych w art. 4 (art. 7 ust. 1 i 2 dekretu). Tak więc w świetle dekretu z 1951 r., akty nadania wydane na podstawie dekretu z 1946 r. były poświadczeniem własności gospodarstwa rolnego, natomiast orzeczenia o wykonaniu aktu nadania wydane na mocy dekretu z 1951 r. ustalały granice tych gospodarstw rolnych oraz ich szacunek (art. 6 ust. 1 ).

Organ wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy, w oparciu o wskazane przepisy dekretu z 1951 r., orzeczeniem z dnia 5 października 1964 r. władze zatwierdziły granice gospodarstwa na obszarze osiedla S. – Z. wykazane na planie i rejestrze sporządzonym przez geodetę. Dokumenty te wskazują, że w związku z przeprowadzonymi czynnościami szacunkowymi ustalono wartość użytków rolnych oraz granice gospodarstwa o pow. 5,74 ha, które to ustalenia S. K. przyjął bez zastrzeżeń.

Warto również, w ocenie Kolegium dostrzec, że w aktach archiwalnych zachowały się dokumenty świadczące o tym, że pomimo iż S. K. złożył wniosek z dnia 19 grudnia 1946 roku o przyznanie prawa własności nieruchomości ziemskiej o obszarze 8 ha i aktem nadania nadano mu "około [..] ha" ziemi to później usiłował zrzec się części z posiadanej ziemi na rzecz osoby trzeciej, tj. [...] ha ziemi na rzecz A. S. - dowód: pismo S. K. z dnia [...] r. oraz jego zobowiązanie w niniejszej sprawie z dnia [...] r. W odpowiedzi na ten wniosek, pismem z dnia [...] r. S. K. został poinformowany przez Zarząd Miejski, że Wojewódzka Komisja Osadnictwa Rolnego oddaliła jego prośbę o zmniejszenie ziemi. W związku z tym Zarząd wyjaśnił, że obszar ziemi przydzielony aktem nadania ( 8 ha) winien użytkować do czasu regulacji i pomiarów. Natomiast o zmniejszenie obszaru gospodarstwa może wystąpić w czasie regulacji. Ponadto w aktach sprawy znajduje się "wyciąg z protokołu z posiedzenia Komisji Ziemskiej przy Miejskiej Radzie Narodowej odbytego w dniu 28 listopada 1951 roku" z którego wynika, że Uchwałą nr 11, za zgodą S. K. Komisja Ziemska przychyliła się do wniosku Ośrodka Szkolnego przy Państwowym Liceum Ogrodniczym S. – Z. odnośnie przydzielenia szkole [...] ha ziemi będącej w dotychczasowym użytkowaniu S. K.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że przytoczone wyżej okoliczności przesądzają o tym, że brak jest podstaw do stwierdzenia iż orzeczenie z dnia [...] r., o wykonaniu aktu nadania w części dot. ustalenia granic gospodarstwa S. K. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 2 dekretu z dnia 6 września 1951 roku o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych, bowiem granice gospodarstw wskazanych w aktach nadania pomimo postanowień art. 2 tego dekretu mogły być zmienione (art. 7 ust. 1 i 2 ). Tak więc nie można uznać aby treść orzeczenia o wykonaniu aktu nadania pozostawała w sprzeczności z treścią przepisów dekretu z 1951 r.

Ponadto organ stwierdził, że akt nadania z dnia [...] r., w którym wymieniono jedynie S. K., pomijając w swej treści jego żonę S. K. pozostającą we wspólności ustawowej, nie narusza w tym zakresie dekretu z dnia 6 września 1946 roku o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta, bowiem zgodnie z art. 17 tego dekretu, jedno gospodarstwo rolne mogła nabyć tylko jedna osoba . Natomiast małżeństwo sądownie nierozłączone oraz rodziców wraz pozostającymi przy nich niepełnoletnimi dziećmi uważano za jednego uprawnionego.

G. K., J. K., C. P., R. S. i E. K., reprezentowani przez adwokata, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r.

W skardze podnieśli zarzuty naruszenia prawa materialnego:

1) art. 13 dekretu z dnia 13 września 1946 r. o organizacji komisji ziemskich, poprzez nieuwzględnienie, iż Powiatowa Komisja Ziemska była jedynym uprawnionym organem administracji do dokonywania czynności związanych z reformą rolną oraz faktu, iż tylko Powiatowa Komisja Ziemska mogła wydać orzeczenie w przedmiocie zmniejszenia gospodarstwa rolnego S. K.;

2) art. 2 ust. 1 oraz art. 6 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych, poprzez nieuwzględnienie, że z mocy prawa w dniu wejścia w życie dekretu, tj. 7 września 1951 r. właścicielami nieruchomości objętej aktem nadania obejmującym ok. 8 ha gruntu stali się S. K. i jego małżonka S. K. na zasadzie wspólności majątkowej; a nadto pominięcie, że w akcie nadania powierzchnia gospodarstwa została ustalona na "ok. [...] ha" i niewłaściwe przyjęcie, iż orzeczeniem o wykonaniu aktu nadania zatwierdzono granice gospodarstwa o powierzchni "[...] ha";

3) art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych, poprzez błędne przyjęcie, iż w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy możliwe było dokonywanie zmian granic gospodarstw wskazanych w aktach nadania pomimo postanowień art. 2 ww. dekretu;

4) art. 25, 33 i 36 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańsk, poprzez nieuwzględnienie, iż orzeczenie o wykonaniu aktu nadania ustalające granice gospodarstwa S. K. nie zostało wydane w sposób prawidłowy;

Ponadto skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania:

1) art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa, poprzez działanie organu I instancji wykraczające poza granice tzw. luzu decyzyjnego przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy i w ocenie materiału dowodowego;

2) art. 6, art. 7, art. 77, oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. naruszenie zasady legalności i prawdy obiektywnej oraz obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, w tym błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie w jakim organ uznał, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy możliwe było dokonywanie zmian granic gospodarstw wskazanych w aktach nadania pomimo postanowień art. 2 ww. dekretu; pominięcie, że w akcie nadania powierzchnia gospodarstwa została ustalona na "ok. [...] ha" i niewłaściwe przyjęcie, iż orzeczeniem o wykonaniu aktu nadania zatwierdzono granice gospodarstwa o powierzchni "[...] ha; zaniechanie rozważenia, iż tylko Powiatowa Komisja Ziemska mogła wydać orzeczenie w przedmiocie zmniejszenia gospodarstwa rolnego S. K.;

3) art. 8 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji;

4) art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, pomimo naruszenia przepisów mających wpływ na wynik sprawy.

Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy - tj. stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] r. Nr [...] o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ustalenia granic gospodarstwa S. K. na obszarze osiedla Z., DRN D., powiatu S., województwa s., sprostowanej postanowieniem z dnia [...] r., znak [...].

Ponadto w skardze zawarty został wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez przeprowadzania rozprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, a pismem z dnia [...] r. (data wpływu) poparło wniosek skarżących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

W związku z wnioskiem skarżących, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – j.t. ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium wykazała, że nie narusza ona prawa.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o wykonaniu aktu nadania. Organ odwoławczy utrzymał w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia o wykonaniu aktu nadania z dnia [...] r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa, zgodnie z żądaniem strony.

Dokonując oceny zasadności stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z wyrażoną w art. 16 k.p.a. zasadą trwałości decyzji administracyjnych, decyzja ostateczna może zostać zmieniona tylko w trybach nadzwyczajnych, przewidzianych w art. 145, 154, 155 i 156 k.p.a. Aby mogło to nastąpić muszą się ziścić przesłanki określone we wskazanych przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie strona skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności orzeczenia o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wywodząc, że zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, bowiem jego treść nie odpowiada treści aktu nadania gospodarstwa rolnego S. K.

Dokonując oceny prawnej zaskarżonej decyzji przede wszystkim wskazać należy, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, iż treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Organ orzekający jest zatem obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a czyli, że w postępowaniu tym organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym. Organ nadzoru działa bowiem jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej.

Osią sporu w niniejszej sprawie pozostaje zatem, czy określenie granic i powierzchni gospodarstwa rolnego nadanego S. K. w orzeczeniu o wykonaniu aktu nadania i faktyczne zmniejszenie powierzchni gospodarstwa rolnego w stosunku do powierzchni wynikającej z aktu nadania naruszało obowiązujące przepisy, a jeżeli tak, to czy naruszenie to miało charakter rażący.

Skarżący wywodzili, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów dekretu z dnia [...]r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych, a naruszenie to dotyczyło przede wszystkim nieuprawnionego zmniejszenia powierzchni gospodarstwa rolnego nadanego S. K. W ocenie skarżących doszło również do naruszenia przepisów dekretu z dnia 13 września 1946 r. (Dz. U. Nr 61 poz. 340) o organizacji komisyj ziemskich, bowiem w ocenie skarżących tylko powiatowa komisja ziemska była uprawniona do dokonywania czynności związanych ze zmniejszeniem gospodarstwa rolnego. Skarżący wywodzili także, że komisja, która podjęła uchwałę w przedmiocie przydzielenia Ośrodkowi Szkolnemu przy Państwowym Liceum Ogrodniczym S. Z. [...] ha ziemi należącej do S. K. została powołana przez niewłaściwy organ i przy niewłaściwym organie. W ocenie skarżących w tym stanie rzeczy Kolegium powinno w pierwszej kolejności rozstrzygnąć w przedmiocie pozycji ustrojowej komisji i charakteru prawnego podejmowanych przez nią aktów, co doprowadziłoby do uznania, że czynności podjęte przez ten organ były nieważne. Skarżący powołali się przy tym na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w szczecinie z dnia 28 lutego 203 r. sygn. akt II SA/Sz 1193/12 i 4 września 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 263/14.

W ocenie skarżących brak było w niniejszej sprawie podstaw do wywodzenia, że S. K. wyraził zgodę na przekazanie Ośrodkowi Szkolnemu przy Państwowym Liceum Ogrodniczym S. ok. [...] ha ziemi, bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby taka zgoda nastąpiła. Gdyby nawet przyjąć, że S. K. wyraził zgodę na przekazanie ziemi to powinno to nastąpić w formie aktu notarialnego – stosownie do art. 46 dekretu z dnia 11 września 1946 r. Prawo rzeczowe (Dz. U. Nr 57, poz. 319) i zostać poprzedzone wyrażeniem zgody na dokonanie tej czynności przez S. K..

Odnosząc się do tak postawionych zarzutów w pierwszej kolejności należy wskazać, że poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, iż S. K. aktem nadania z dnia [...] r. nr [...[ otrzymał stanowiące własność Skarbu Państwa gospodarstwo o powierzchni ok.[...] ha, przy ul. [...] w gromadzie Z., gm. Z. powiat G. Postępowanie w sprawie nabycia gospodarstw rolnych na obszarze Ziem Odzyskanych na podstawie dekretu z 1946 r. przebiegało dwuetapowo. Pierwszym etapem było nadanie gospodarstwa rolnego.

Stosownie do art. 25 ust. 1 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. Nr 49 poz. 279 ze zm.), zwanego dalej "dekretem z 1946 r.", wyznaczenie nabywcy gospodarstwa (działki) następowało w drodze orzeczenia właściwej władzy, zwanego w dalszym ciągu aktem nadania. Na podstawie art. 26 ust. 1 dekretu z 1946 r. osoba, która otrzyma akt nadania gospodarstwa (działki) fizycznie wydzielonego, ma prawo do objęcia tego gospodarstwa w posiadanie celem korzystania i pobierania z niego bezpłatnie pożytków, zaś zgodnie z art. 26 ust. 2 osoby, które otrzymały akty nadania gospodarstw (działek) fizycznie jeszcze nie wydzielonych z większej nieruchomości, mają prawo do prowizorycznego przyznania im całości lub części tej nieruchomości we wspólne posiadanie z tym, że objęty w posiadanie obszar nie może przekraczać łącznego obszaru gruntu wskazanego w aktach nadania tych osób. Z posiadaniem łączy się również prawo do korzystania i pobierania bezpłatnie pożytków z tej części nieruchomości.

Kolejny etap stanowiło przeniesienie prawa własności gospodarstwa rolnego objętego aktem nadania. Przeniesienie prawa własności nadanego gospodarstwa (działki) na nabywcę następowało w drodze orzeczenia, zwanego orzeczeniem o wykonaniu aktu nadania (art. 31 ust. 1 dekretu z 1946 r.). W orzeczeniu o wykonaniu aktu nadania należało, zgodnie z art. 31 ust. 2 dekretu z 1946 r., wymienić: akt nadania, osobę nabywcy oraz przedmiot i warunki nabycia gospodarstwa (działki). Natomiast przed przeniesieniem prawa własności nadanego gospodarstwa (działki) na nabywcę (art. 30 ust. 1 dekretu z 1946 r.) ustalano cenę tego gospodarstwa (działki). Jeżeli gospodarstwo (działka) w chwili nadania nie było jeszcze fizycznie wydzielone, ustalenie ceny następowało po lub równocześnie z określeniem jego granic. Ustalenie ceny nabycia i określenia granic nadanego gospodarstwa (działki) następowało w drodze odrębnego orzeczenia władzy, zgodnie z art. 30 ust. 2 dekretu z 1946 r.

W dniu 7 września 1951 r. wszedł w życie dekret z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46 poz. 340 ze zm.), wanny dalej dekretem z 1951 r. Przepisy tego aktu prawnego miały na celu uregulowanie sytuacji prawnej osób, które znajdowały się w posiadaniu gospodarstw rolnych, lecz nie dysponowały aktem ich nadania, jak również sytuację osób, które co prawda posiadały akty nadania, ale otrzymały orzeczeń o wykonaniu aktu nadania.

W stosunku do tych ostatnich osób art. 2 ust. 1 dekretu z 1951 r. przewidywał, że osoby, które posiadają gospodarstwa rolne i prowadzą je osobiście lub przez członków rodziny, żyjących z nimi we wspólności gospodarczej, a do dnia wejścia w życie niniejszego dekretu nie nabyły ich własności, stają się z mocy prawa właścicielami tych gospodarstw. Jednocześnie w przypadku gospodarstw rolnych, co do których nie wydano aktów nadania, w celu poświadczenia własności, zgodnie z art. 5 ust. 1 dekretu z 1951 r. starosta wydawał akty nadania z urzędu, natomiast akty nadania wydane na podstawie dotychczasowych przepisów stanowiły – stosownie do art. 5 ust. 2 poświadczenie własności, o którym mowa w ust. 1. Granice gospodarstw rolnych oraz ich szacunek ustalało orzeczenie o wykonaniu aktu nadania, wydawane z urzędu przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej (art. 6 ust. 1 dekretu z 1951 r.) Prawomocne orzeczenie o wykonaniu aktu nadania stanowiło podstawę wpisu w księdze wieczystej prawa własności i wierzytelności z tytułu należności przypadającej za gospodarstwo rolne (art. 6 ust. 2 dekretu z 1951 r.). Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 1 tego dekretu władza nie mogła zmienić granic gospodarstwa rolnego po wydaniu orzeczenia o wykonaniu aktu nadania. Przed wydaniem tego orzeczenia granice gospodarstwa rolnego mogły być zmienione w związku z regulacją i jedynie w tym przypadku, gdy to jest potrzebne dla racjonalnego rozmieszczenia gospodarstw.

Nabycie własności gospodarstwa na podstawie dekretu z 1951 r. było uwarunkowane spełnieniem trzech następujących przesłanek: 1 - wydaniem odnośnie do gospodarstwa rolnego aktu nadania - na podstawie art. 25 ust. 1 dekretu z 1946 r., 2 - niewydaniem w trybie art. 31 ust. 1 dekretu z 1946 r. orzeczenia o wykonaniu aktu nadania przenoszącego własność gospodarstwa, 3 - posiadaniem gospodarstwa rolnego i prowadzeniem go osobiście lub przez członków rodziny, żyjących z osobą posiadającą gospodarstwo we wspólności gospodarczej. Wówczas z mocy prawa gospodarstwo przechodziło na własność rolnika, legitymującego się aktem nadania, który zgodnie z art. 5 ust. 2 dekretu z 1951 r. stanowił poświadczenie własności. Przy czym nabycie gospodarstwa pozostawało w dalszym ciągu odpłatne. Wydanie orzeczenia o wykonaniu aktu nadania stanowiło podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że nie ulega wątpliwości, że S. K. otrzymał w [...] r. akt nadania i do dnia wejścia w życie nie otrzymał orzeczenia o wykonaniu aktu nadania. Zatem w celu potwierdzenia prawa własności gospodarstwa rolnego niezbędnym było po pierwsze uzyskanie orzeczenia o wykonaniu aktu nadania, a po wtóre dokonanie stosownych wpisów w księdze wieczystej.

Orzeczenia o wykonaniu aktu nadania w niniejszej sprawie obejmowały ustalenie granic gospodarstwa rolnego – orzeczenie z dnia 5 października 1964 r. oraz ustalenie ceny gospodarstwa rolnego – orzeczenie z dnia 31 października 1964 r.

Niesporną w niniejszej sprawie okolicznością jest, iż powierzchnia gospodarstwa rolnego wskazana w akcie nadania (8 ha) i powierzchnia gospodarstwa rolnego widniejąca w orzeczeniu o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ustalenia ceny gospodarstwa rolnego (5,74 ha) nie są tożsame, jednak należy zwrócić uwagę na okoliczność, iż skarżący domagali się stwierdzenia nieważności orzeczenia o wykonaniu aktu nadania z dnia 5 października 1964 r. w części dotyczącej ustalenia granic gospodarstwa rolnego, w którym powierzchni gospodarstwa nie określono, a zatem nie sposób wywodzić, że pozostawało ono w swej treści w sprzeczności z aktem nadania, jakkolwiek określenie granic gospodarstwa rolnego miało bezpośrednie przełożenie na jego powierzchnię. Orzeczenie to po uprawomocnieniu wiązało organ orzekający o ustaleniu ceny gospodarstwa rolnego.

Powierzchnia gospodarstwa nadanego S. K. została zmniejszona na skutek przekazania jego części Ośrodkowi Szkolnemu przy Państwowym Liceum Ogrodniczym S. już po wejściu w życie dekretu z 1951 r., co w ocenie skarżących odbyło się z naruszeniem przepisów prawa.

Sąd nie podzielił tej oceny, bowiem wskazać należy przede wszystkim na okoliczność, iż w świetle akt sprawy przekazanie to miało – wbrew twierdzeniom skarżących, charakter dobrowolny. Wynika to zarówno z protokołu sporządzonego w dniu 26 listopada 1951 r., w związku z wnioskiem Ośrodka o przekazanie gruntów, jak i z uzasadnienia spornego orzeczenia o wykonaniu aktu nadania z dnia [...] r., którego S. K. nie zakwestionował, pomimo tego, że został pouczony o prawie i trybie jego zaskarżenia. Pośrednio o dobrowolności przekazania części gospodarstwa rolnego na rzecz ośrodka świadczyć mogą także wcześniejsze próby przekazania części gospodarstwa na rzecz innej osoby czynione przez S. K.

Tym samym stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tym zakresie należało uznać za trafne, podobnie jak zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pogląd, iż orzeczenie o wykonaniu aktu nadania odnosiło się do faktycznej powierzchni gospodarstwa rolnego, znajdującego się w posiadaniu S. K. Ostatecznie bowiem nie zakwestionował on ani ustalenia granic gospodarstwa rolnego (orzeczenie z 5 października 1964 r.), ani ustalenia ceny tego gospodarstwa (orzeczenie z 31 października 1964 r.).

Podkreślenia wymaga również okoliczność, że w różnych dokumentach, w tym załączonych do wniosku o wszczęcie postępowania przez skarżących, powierzchnia znajdującego się w posiadaniu S. K. gospodarstwa rolnego była różnie określana. Z dokumentu przedstawionego przez skarżących, pochodzącego z rejestrów gospodarstw rolnych na terenie miasta S. osiedle Z. w [...] r. wynika, że w posiadaniu S. K. znajdowały się wówczas grunty o powierzchni [...] ha przy ul.[...] . Z kolei z pisma z dnia [...]r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej wynika, że S. K. zmniejszono obszar gospodarstwa rolnego z 9,25 ha na 5,25 ha. Zaś w kwestionowanym przez skarżących wyciągu z protokołu Komisji Ziemskiej przy Miejskiej Radzie Narodowej z dnia 28 listopada 1951 r. wskazano, że na skutek przekazania Ośrodkowi Szkolnemu przy Państwowym Liceum Ogrodniczym S. gruntów o powierzchni 4 ha obszar nadanego S. K. gospodarstwa należy zmniejszyć z [...] ha. Jak widać z powyższego zestawienia żadna ze wskazanych wielkości nie odpowiada wielkości gospodarstwa rolnego, którego granice określono w orzeczeniu o wykonaniu aktu nadania z dnia 5 października 1964 r. i którego powierzchnia tj. 5,74 ha została wskazana w orzeczeniu z 31 października 1964 r., w którym określono warunki jego nabycia. Tym samym zarzut naruszenia art. 6 dekretu z 1951 r. okazał się nietrafny, bowiem powierzchnia gospodarstwa rolnego S. K. została ustalona na podstawie pomiarów w terenie, a więc odzwierciedlała niekwestionowany przez niego stan faktyczny w dacie wydania orzeczenia o wykonaniu aktu nadania z dnia 5 października 1964 r.

Podobnie na uwzględnienie nie zasługiwał argument odnoszący się do naruszenia przepisów dekretu o organizacji komisyj ziemskich, bowiem w sprawie, której przedmiotem było wydanie orzeczenia o wykonaniu aktu nadania dekret ten nie miał zastosowania, a zarzut odnoszący się do nieprawidłowego ukonstytuowania komisji ziemskiej, która podjęła uchwałę o przekazaniu gospodarstwa rolnego nie mógł zostać wzięty pod uwagę.

Podobnie należało ocenić zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 dekretu z 1951r. przejawiający się w ocenie skarżących na nieuwzględnieniu, że właścicielami gospodarstwa rolnego stali się małżonkowie S. i S. K. Zważyć bowiem należy, że akt nadania został wydany dla S. K. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko Kolegium, z którego wynika, że stosownie do art. zgodnie z art. 17 dekretu z 1946 r. , jedno gospodarstwo rolne mogła nabyć tylko jedna osoba . Natomiast małżeństwo sądownie nierozłączone oraz rodziców wraz pozostającymi przy nich niepełnoletnimi dziećmi uważano za jednego uprawnionego.

Wbrew twierdzeniom skarżących nie doszło również do naruszenia art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z 1951 r., bowiem przepis ten dopuszczał możliwość zmiany granic gospodarstwa rolnego przed wydaniem orzeczenia o wykonaniu aktu nadania, a więc przed wydaniem aktu stanowiącego podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczyste. W ust. 2 tego przepisu przewidziano również możliwość zmniejszenia obszaru gospodarstwa rolnego za zgodą zainteresowanego. Jak już wyżej wskazano, S. K. zaakceptował treść orzeczeń o wykonaniu aktu nadania, zaś ze złożonego przez niego w dniu 18 grudnia 1964 r. oświadczenia wprost wynika, że zrzekł się prawa do odwołania od orzeczenia o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ceny gospodarstwa rolnego, w którym wskazano również powierzchnię tego gospodarstwa, a od orzeczenia z dnia 5 października 1964 r. w przedmiocie określenia granic gospodarstwa nie złożył odwołania.

W konsekwencji należało uznać, że kwestionowane orzeczenie o wykonaniu aktu nadania w części ustalającej granice gospodarstwa rolnego odpowiadało prawu i nie naruszało art. 25, 33 i 36 dekretu z 1946 r.

Za nietrafne sąd uznał zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania, przejawiającego się w niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu przez organ materiału dowodowego. Zważyć bowiem należy, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym i podkreślenia w tym miejscu ponownie wymaga, iż zadaniem organu w tym postępowaniu nie było gromadzenie materiału dowodowego, ale ocena kwestionowanego orzeczenia w kontekście zarzutu rażącego naruszenia prawa. Obowiązkiem organu było zatem zbadanie tego materiału dowodowego, który stanowił podstawę wydania orzeczenia o wykonaniu aktu nadania z 5 października 1964 r. W ocenie sądu organ dokonał prawidłowej jego oceny i w sposób wyczerpujący rozpatrzył argumenty podnoszone przez strony.

W tym stanie rzeczy, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.