Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 366/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-10-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 140, art. 231 par. 1, art. 336
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Wojciech Kręcisz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 października 2010 r. sprawy ze skargi Polskich Kolei Państwowych Oddział Gospodarowania Nieruchomościami na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2004 - 2008 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2005 - 2008; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w zakresie wskazanym w pkt I.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania A S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] znak:[...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2004-2008, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i 2 lita, art. 208 § 1 w zw. z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej – uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004r. i w tym zakresie umorzyło postępowanie, w pozostałej części utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, iż A S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] /powoływana dalej jako spółka/ składała deklaracje podatkowe na podatek od nieruchomości za lata 2004-2008 i wpłacała obliczony podatek na rachunek budżetu Gminy [...]. W deklaracjach tych wykazywała m.in. grunty położone w [...] – działka oznaczona nr ew. 560/9 o pow. 2803m 2. Z zebranych w sprawie dowodów wynika, iż działka ta zabudowana jest, stanowiącym część składową tej nieruchomości, budynkiem nastawni o pow. 282 m2 oraz, że znajdują się na niej budowle, które są funkcjonalnie związane z budynkiem nastawni w postaci: placu utwardzonego o pow. 390 m2 , przyłącza kanalizacyjnego, szamba i przepustu ramowego, a nadto pochodzące z wewnętrznej instalacji A – linia energetyczna, linia telefoniczna i przyłącze wodociągowe. W obrębie tej działki znajduje się ponadto oświetlenie torowisk, które - w świetle ustaleń organu I instancji – stanowią budowlę wchodzącą w skład infrastruktury kolejowej, zwolnionej z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W okresie od 2000r. do sierpnia 2008r. włącznie ciężar zobowiązań publicznoprawnych z tytułu podatku od nieruchomości od przedmiotów opodatkowania zlokalizowanych w obrębie działki 560/9 w postaci budynku nastawni oraz ww. budowli ponosiło B w likwidacji z/s w [...]. Przedsiębiorstwo to w dniu 17 listopada 2008r. złożyło korekty deklaracji za okres od 2000 do 2008r. wskazując, że nie deklaruje do opodatkowania ww. przedmiotów opodatkowania, a następnie w dniu 30 grudnia 2008r. kolejną korektę deklaracji za okres obejmujący 2008r. wyjaśniając, że od dnia 18 sierpnia 2008r. tj. od daty uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 30 czerwca 2008r. w sprawie [...] z jego powództwa przeciwko spółce o złożenie oświadczenia woli, jest użytkownikiem wieczystym gruntu oznaczonego nr ew. 560/9 i właścicielem budynku i budowli znajdujących się na tym gruncie, wobec czego od dnia 1 września 2008r. zgłosiło te przedmioty do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Wszczęte postępowanie podatkowe zakończyło się wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ostatecznej decyzji z dnia [...] określającej B w likwidacji w [...] wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od 1 września 2008 do 31 grudnia 2008r. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że nie do pogodzenia z wykładnią przepisów k.c. oraz ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych jest pogląd, w świetle którego możliwe jest opodatkowanie budynku nastawni i budowli, jako odrębnego od gruntu przedmiotu własności, w związku z czym obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości wobec B w likwidacji w [...] przed datą uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w [...] nie istniał, a dopiero skuteczne przeniesienie prawa wieczystego użytkowania gruntu oraz własności budynku i budowli spowodowało okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku w rozumieniu art. 6 ust. 1 powołanej ustawy podatkowej. Ta konstatacja Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawarta w ww. decyzji była istotnym elementem uzasadnienia decyzji wydanej przez organ I instancji w dniu 19 listopada 2009r. w postępowaniu wszczętym wobec spółki w niniejszej sprawie, na podstawie postanowienie z dnia 19 października 2009r. w sprawie określenia podatku od nieruchomości za lata 2004-2008 tej spółce.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji spółka podnosiła, iż nieuprawnione jest przyjęcie, że ciąży na niej obowiązek podatkowy od nieruchomości budynkowych i to wg najwyższych stawek, gdy budynek i budowle nie były w samoistnym posiadaniu A S.A. i nie prowadziła ona w tych obiektach żadnej, nie tylko gospodarczej, działalności i nie uznanie, że przedmiotowe nieruchomości budynkowe zwolnione są od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej. Wskazywała, że działka gruntu nr ew. 560/9 oddana została przez Skarb Państwa A w użytkowanie wieczyste aktem notarialnym z dnia 17 września 1999r. rep. A 4716/99, lecz aktem tym nie przeniesiono na rzecz spółki prawa własności nastawni i innych obiektów budowlanych (infrastruktury towarzyszącej) wybudowanych przez poprzednika prawnego tj. B w [...], którym było C w [...]. Powołując się na ustalenia poczynione przez Sąd, który nie podzielił stanowiska spółki prezentowanego w procesie wskazywała, że Sąd przyjął, iż wznosząc przedmiotowe budynki Przedsiębiorstwo było samoistnym posiadaczem grunt w dobrej wierze. Decyzja Wójta Gminy [...] wydana w przedmiotowej sprawie zupełnie ignoruje wyrok Sądu Rejonowego w [...] w sprawie [...] z dnia 30 czerwca 2009r. i zawarte w jego uzasadnieniu motywy, którymi kierował się Sąd, uwzględniając powództwo B w [...] w likwidacji. W oparciu o powyższe, spółka wnosiła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy lub uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania, ew. o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego odwołania, podniosło w pierwszej kolejności, że do spółki znajdował zastosowanie art. 70 Ordynacji podatkowej, wobec czego termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004r. upłynął z dniem 31 grudnia 2009r., wobec czego za ten rok postępowanie podatkowe podlegało umorzeniu w zw. z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że do dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w [...] w sprawie [...] użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej na terenie [...] nr ew. 560/9 była A S.A. w [...]. Przedmiotowa działka wydzielona została z działki nr 560 w wyniku podziału zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy z dnia [...] znak: [...]. Nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów nr ew. 560 o pow. 22,93ha, stanowiąca własność Skarbu Państwa, została oddana w użytkowanie wieczyste A w trybie art. 207 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, aktem notarialnym z dnia 17 września 1999r. nr rep. [...]. Na mocy art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PP "PKP" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 z późn. zm.), spółka stała się również właścicielem budynków i budowli wzniesionych na działce oznaczonej nr 560. W wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa, spółka stała się użytkownikiem wieczystym działki 560 oraz właścicielem wzniesionych na niej budynków i budowli, co ujawnione zostało w KW 60824 Sądu Rejonowego w [...].

W związku z takimi ustaleniami faktycznymi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazując na treść art. 2 ust. 1 pkt 1 - 3 oraz art. 3 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, wywiodło, iż w jego ocenie, w latach 2005 -2007 i przez 8 miesięcy 2008r., A w [...] nie mogło być uznane za samoistnego posiadacza budynku nastawni i budowli zlokalizowanych w obrębie działki 560/9 w [...]. Wskazując na akcesoryjność własności budynków w stosunku do prawa wieczystego użytkowania gruntu podkreśliło, iż żadne z tych praw nie może być przedmiotem obrotu prawnego samodzielnie. Wskazało też na treść art. 235 k.c. Powołując się na art. 34 ust. 3 ww. ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PP "PKP", Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż od momentu nabycia do dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w [...] w sprawie [...] B w likwidacji w [...] nie mogło być posiadaczem samoistnym nieruchomości będących własnością A S.A., bowiem własność jest nierozerwalnie związana z posiadaniem samoistnym, stąd w świetle art. 3 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy podatkowej, przedsiębiorstwo to nie mogło być również podatnikiem podatku od nieruchomości od przedmiotów opodatkowania, których właścicielem była spółka.

Analogicznie należy ocenić możliwość wejścia w posiadanie samoistne przez A w likwidacji w [...] części składowej nieruchomości w postaci budynku nastawni, a to w zw. z art. 47 § 1 k.c. Część składowa rzeczy może być przedmiotem posiadania, ale tylko zależnego. Zatem przy braku możliwości uznania budynku wzniesionego na cudzej nieruchomości, będącej własnością Skarbu Państwa, za część składową rzeczy w rozumieniu art. 47 k.c. oraz uznania, że pozostaje on co najmniej w samoistnym posiadaniu podmiotu, który go wybudował, nie ma możliwości przeniesienia obowiązku podatkowego na ten podmiot. Budynek dzieli los prawny gruntu, stąd na użytkowniku wieczystym z tytułu własności tego budynku ciąży obowiązek podatkowy na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy podatkowej. Przedmiotem ustaleń Sądu Rejonowego była kwestia posiadania i władania spornymi nieruchomościami przez poprzednika prawnego B w [...] w chwili wznoszenia budynków i innych urządzeń na nieruchomości. Wyrażona w wyroku Sądu ocena nie uwzględnia zatem skutków prawnych zdarzeń późniejszych, w postaci nabycia prawa użytkowania wieczystego przez A S.A. oraz własności budynków i budowli, gdyż te zdarzenia nie wchodziły w zakres rozpoznawanej przez Sąd sprawy, stąd organ podatkowy nie był związany oceną prawną wyrażoną przez ten Sąd.

Następnie w oparciu o art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ odwoławczy wskazał, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę skutkuje, że grunt, budynek lub budowla są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stąd budynek nastawni oraz budowle prawidłowo opodatkowane zostały przez organ I instancji stawką najwyższą.

W dalszej kolejności Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odnosząc się do zarzutu braku zastosowania w sprawie art. 7 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, wskazało na jej art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz art. 3 pkt 3 w zw. z pkt 2, 4, 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) i § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998r. w sprawie warunków technicznych, którym powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 151, poz.987) i wywiodło, że zwolnienie z podatku wynikające z art. 7 ust.1 pkt 1 ma charakter przedmiotowy, a mając na uwadze przytoczone przepisy, budynek nastawni nie stanowi budowli kolejowej, a nadto jest częścią składową nieruchomości zabudowanej. Z kolei z art. 3 pkt 1 lit a ustawy – Prawo budowlane wynika, że obiektem budowlanym jest m.in. budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Budowle w postaci sieci kanalizacyjnej, sanitarnej, drogi i placu utwardzonego, linii kablowej, przyłącza wodociągowego, osadnika ścieków i przepustu ramowego stanowią urządzenia techniczne (art.3 pkt 9 Prawa budowlanego) związane funkcjonalnie z budynkiem nastawni, stąd rozstrzygnięcie w tym zakresie jest prawidłowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka zarzucała wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez przyjęcie, że to na niej ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości budynkowych i zastosowanie do nich stawki podatku jak za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i w oparciu o tak sformułowane zarzuty wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi podnosiła, iż niesporne jest, że działka 560/9 została oddana A w użytkowanie wieczyste aktem notarialnym z 1999r., jednak bez prawa własności budynku nastawni i infrastruktury towarzyszącej wybudowanych przez C w [...] i obiekty te nie zostały uwidocznione w KW, a okoliczności te bezspornie wynikają z przyjętych przez Sąd ustaleń faktycznych w sprawie [...], w której roszczenie powoda oparte było na przepisie art. 231 k.c. Wprawdzie spółka argumentowała, iż nie było posiadaczem gruntu w dobrej wierze, lecz argumentacja ta nie została przez Sąd podzielona i powództwo zostało uwzględnione. Spółka deklarowała i opłacała podatek od gruntu – działki nr 560/9 z wyłączeniem budynku i budowli, które zostały wybudowane przez B i pozostawały w jego wyłącznym posiadaniu przez cały okres, od ich wzniesienia na początku lat 90-tych. Przedsiębiorstwo to zresztą płaciło podatek od tych przedmiotów opodatkowania od 2000 roku. Z poczynionych przez Sąd ustaleń faktycznych, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż spółka nie była w posiadaniu budynku i infrastruktury towarzyszącej, obiektami tymi administrowało, zarządzało, utrzymywało, a nawet wydzierżawiło je obcym kontrahentom, co wskazuje na samoistne posiadanie tych obiektów przez to przedsiębiorstwo. Podkreślała, iż błędnie organ odwoławczy ustalił, iż A uwłaszczyło się działką 560/9 na podstawie art. 34 ust. 3 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji A, bowiem stało się ono użytkownikiem wieczystym gruntu na podstawie art. 207 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. B było samoistnym posiadaczem tych przedmiotów opodatkowania i na nim ciąży podatek zgodnie z art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Niezależnie zaś od tego podnosiła, iż w obiektach tych nie prowadziła i nie powadzi żadnej działalności gospodarczej, a zatem zastosowanie do nich stawek najwyższych nie znajduje uzasadnienia w treści art. 5 ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy. Stawka taka mogła być zastosowana do B w [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosiło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U z 2010r. Nr 95, poz. 613, powoływana dalej jako p.o.l.), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane: 1/ grunty, 2/ budynki lub ich części oraz 3/ budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W myśl art. 3 ust. 1 p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1/ właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3, 2/ posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, 3/ użytkownikami wieczystymi gruntów, 4/ posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a/ wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b/ jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2 (niemającego zastosowania w niniejszej sprawie). Stosownie zaś do art. 3 ust. 3 p.o.l., jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.

Skoro stosownie do art. 3 ust. 3 p.o.l., jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym, to okoliczność ta miała, w okolicznościach sprawy, decydujące znaczenie dla prawidłowego określenia podmiotu obowiązku podatkowego w niniejszej sprawie.

Z ustaleń organów podatkowych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wynika, iż spółka do 18 sierpnia 2008r. była użytkownikiem wieczystym gruntu położonego w [...] – działki oznaczonej nr ew. 560/9 o pow. 2803m 2 zabudowanej budynkiem nastawni o pow. 282 m2, stanowiącym część składową tej nieruchomości. Znajdują się na niej budowle, które są funkcjonalnie związane z budynkiem nastawni w postaci: placu utwardzonego o pow. 390 m2 , przyłącza kanalizacyjnego, szamba i przepustu ramowego, a nadto pochodzące z wewnętrznej instalacji A – linia energetyczna, linia telefoniczna i przyłącze wodociągowe. W obrębie tej działki znajduje się ponadto oświetlenie torowisk, które stanowi budowlę wchodzącą w skład infrastruktury kolejowej, zwolnionej z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Nie było w sprawie sporne, iż na przedmiotowej działce gruntu C w [...]/ poprzednik B w likwidacji w [...] / poczyniło w końcu lat 80 i na początku lat 90 XX w., jako samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, nakłady w postaci budynku nastawni oraz ww. budowli. W posiadaniu gruntu, budynku i obiektów budowlanych było C w [...] i do chwili obecnej jest B w likwidacji w [...], co nie było kwestionowane w toku postępowania. Poprzednik prawny B w likwidacji w [...] otrzymał m.in. przedmiotową nieruchomość w trybie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w zarząd oraz użytkowanie nieruchomości państwowych, przekazywania tych nieruchomości między jednostkami organizacyjnymi i dokonywania rozliczeń z tego tytułu w zarząd. Zarząd ten nie był rodzajem zarządu cudzym mieniem, lecz wykonywaniem uprawnień zbliżonych do uprawnień właściciela nieruchomości, z wyłączeniem możliwości zbycia lub obciążenia nieruchomości. Zarząd nie stanowił ograniczonego prawa rzeczowego i podlegał wpisowi do KW w dziale II, ponieważ był to wpis ujawniający, kto jest uprawniony do wykonywania w imieniu własnym prawa własności państwowej – a więc w istocie bardziej szczegółowy wpis prawa własności (postanowienie SN z dnia 14 czerwca 1963, I CR 336/63, OSNC Nr 11, poz. 223 z 1964r.). Z ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Rejonowy w sprawie [...] wynika, iż A w ogóle nie objęła we władanie nieruchomości przekazanych uprzednio C w [...] (str. 8 - 12 uzasadnienia wyroku " pozwany nie negował, ażeby kiedykolwiek wszedł w posiadanie nieruchomości, na których wzniesione zostały przez C w [...] budynki"). Fakt ten był podstawą uwzględnienia powództwa B w likwidacji w [...] wniesionego w trybie art. 231 k.c. przeciwko A S.A. Centrala Biuro Gospodarowania Nieruchomościami w [...] wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny z dnia 30 czerwca 2008r. w sprawie [...], który uprawomocnił się w dniu 18 sierpnia 2008r. /bezsporne – wyrok wraz z uzasadnieniem w aktach sprawy/.

W takiej sytuacji ocenę, iż od momentu nabycia do dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w [...] w sprawie [...] B w likwidacji w [...] nie mogło być posiadaczem samoistnym nieruchomości będących własnością A S.A., bowiem własność jest nierozerwalnie związana z posiadaniem samoistnym, uznać należy za błędną.

Jednym z podstawowych uprawnień właściciela jest uprawnienie do posiadania rzeczy /ius possidendi/, oczywiście samoistnego w rozumieniu art. 336 k.c. Jeżeli rzecz znajduje się w posiadaniu właściciela, mamy do czynienia z posiadaniem samoistnym zgodnym ze stanem prawnym. Inaczej mówiąc, samoistnym posiadaczem prawnym jest właściciel, który włada przedmiotem swego prawa. Nie zawsze jednak właściciel musi władać rzeczą. Rzecz bowiem może być własnością jednego podmiotu, a znajdować się w posiadaniu, czy to samoistnym, czy zależnym innego podmiotu. Własność jest prawem podmiotowym, podczas gdy posiadanie jest stanem faktycznym.

Samoistnym posiadaczem jest ten, kto rzeczą włada jak właściciel (art. 336 k.c.), czyli wykonuje uprawnienia składające się na treść prawa własności (art. 140 k.c.).

Zgodnie z art. 231 § 1 k.c. samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, który wzniósł na powierzchni lub pod powierzchnią gruntu budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby właściciel przeniósł na niego własność zajętej działki za odpowiednim wynagrodzeniem. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie w stosunkach między samoistnym posiadaczem a użytkownikiem wieczystym (uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 25 maja 1955 r. I CO 14/66 - OSNCP 1956, poz. 92, wyrok SN z dnia 24 lutego 1971r. ICR 540/70, OSPIKA z 5, poz. 79 z 1972r.).

Z normatywnej treści powołanego art. 231 k.c. wynika, iż roszczenie o wykup przysługuje tylko samoistnemu posiadaczowi tj. osobie która włada cudzym gruntem jak właściciel (art. 336 k.c.) (w rozpoznawanej sprawie w granicach uprawnień odpowiadających wieczystemu użytkowaniu) .

Trafnie wskazał organ odwoławczy, iż dla uwzględnienia powództwa w sprawie o wykup Sąd musiał zbadać, czy w momencie wznoszenia budynku nastawni i innych urządzeń poprzednik B w likwidacji w [...] był posiadaczem gruntu w dobrej wierze.

Nie może jednak żądać wykupu osoba, które była wprawdzie posiadaczem samoistnym w czasie budowy, ale posiadanie to utraciła. Roszczenie o wykup jako prawo majątkowe przechodzi na następcę ogólnego i szczególnego, o tyle, o ile wejdą w posiadanie gruntu. Oddanie gruntu w posiadanie zależne nie stoi na przeszkodzie realizacji roszczenia o wykup (por. J. Ignatowicz w Kodeks Cywilny – Komentarz – Wyd. Prawnicze, W-wa 1972, tom I str. 614 i nast.).

Przyjęcie zatem, że B w likwidacji w [...] nie mogło być samoistnym posiadaczem gruntu /działki 560/9/ stoi w sprzeczności z wyżej przytoczonymi przepisami i nastąpiło z naruszeniem art. 3 ust. 3 ustawy p.o.l.

W takiej sytuacji, stosownie do art. 145 §1 pkt 1 lit a w zw. z art. 152 ustawy z dnia 29 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zaskarżona decyzja w części określającej spółce podatek od nieruchomości za lata 2005 – 2007 i do września 2008r. podlegała uchyleniu. Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy.