Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2168/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5 i 8,  art. 149 par. 2,  art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2010 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz T. S.A. z siedzibą w P. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 1999 r., nr [...] Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] w P. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb [...], arkusz mapy [...], jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 , z warunkiem ustanowienia służebności drogowej do wydzielonych działek: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], i [...].W uzasadnieniu decyzji podano , iż powstałe w wyniku tego podziału działki nr [...], [...], nr [...]. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] są przeznaczone pod wewnętrzne drogi osiedlowe. Ponadto wskazano ,że projektowane drogi nie zostały określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej P. z dnia [...] grudnia 1994 r. ,wobec czego określono je jako drogi wewnętrzne, zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz.60 ze zm.).

Decyzją z dnia [...] marca 2000 r. nr [...], Prezydent Miasta P. odmówił ustalenia na rzecz Przedsiębiorstwa "T." Sp. z o.o., odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [...], obręb N., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Decyzją z dnia [...] maja 2000 r. nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję. Wyrokiem z dnia 16 października 2001 r. sygn. akt II SA/Po 1683/00, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargę "T. Sp. z o.o. w P. na decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2000 r.

Na wniosek Przedsiębiorstwa "T." Sp. z o.o. z dnia 7 czerwca 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. ,nr [...] orzekło o stwierdzeniu nieważności decyzji Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] w P. z [...] listopada 1999 r., nr [...] w części obejmującej użyty w sentencji zwrot: "z warunkiem ustanowienia służebności drogowej do wydzielonych działek: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], i [...],zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] wydaną z urzędu w związku ze sprzeciwem prokuratora, stwierdziło nieważność swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. Decyzja z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., ponownie rozpatrując sprawę uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. i stwierdziło nieważność swojej decyzji dnia [...] sierpnia 2004 r.. Powyższa decyzja została zaskarżona do Sądu Administracyjnego przez Przedsiębiorstwo "T." Sp. z o.o.

Wnioskiem z dnia 7 września 2004 r. Przedsiębiorstwo "T." Sp. z o.o. wystąpiło o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [...], Obręb [...] oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki: [...], [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Wojewoda [...] – postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2000 r., nr [...] o odmowie ustalenia na rzecz Przedsiębiorstwa "T.’ Sp. z o.o. w P. odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [...] obręb [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...].

Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], Wojewoda [...] odmówił uchylenia swojej ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 2000 r. nr [...].

Minister Infrastruktury, decyzja z dnia [...] lutego 2008 r., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i wskazał, że skoro legalność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r. wydanej w sprawie ustalenia odszkodowania została oceniona przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 16 października 2001 r., wiążącym w niniejszej sprawie, oddalił skargę na tę decyzję, to niniejsze postępowanie wznowieniowe może dotyczyć tylko tych okoliczności, które nie były znane Sądowi w chwili wydawania wyroku. Okolicznością taką powołaną przez wnioskodawcę jest stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] nieważności decyzji podziałowej Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] w P. z dnia [...] listopada 1999 r., w zakresie obowiązku ustanowienia służebności drogowej do wydzielonych działek. Organ drugiej instancji podkreślił, że wniosek o wznowienie oparty został o przepisy art. 145 P1 pkt 5,7 i 8 k.p.a. Minister Infrastruktury wskazał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2004 r. została wyeliminowana z obiegu prawnego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2007 r., która to decyzja została wprawdzie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, jednakże nie zostało wstrzymane jej wykonanie. Wobec tego decyzja podziałowa z dnia [...] listopada 1999 r., w oparciu o którą orzekano w sprawie odszkodowania za działki wydzielone pod drogi, pozostaje w całości w obiegu prawnym, a w związku z tym w sprawie nie zachodzi przesłanka określona w art. 145 §1 pkt 8 kpa. Organ podniósł, że stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nieważności decyzji podziałowej w części dotyczącej warunku ustanowienia służebności drogowej dla wydzielonych działek miałoby według wnioskodawcy stanowić nową okoliczność w sprawie, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zdaniem Ministra nawet gdyby wskazana decyzja pozostawała w obiegu prawnym, to nie miałoby to istotnego znaczenia dla odszkodowania, bowiem sam warunek ustanowienia służebności drogowej nie przesądza kwestii prawa własności działek wydzielonych pod drogi. Ustanowienie służebności drogowej nastąpiło stosownie do art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, natomiast nie zmieniło to faktu, że działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] zostały wydzielone pod wewnętrzne drogi osiedlowe i w kwestii tej wiążące jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2001 r. Dlatego zdaniem organu drugiej instancji nie wystąpiła w niniejszej sprawie przesłanka z art. 145 § 1 pkt 7 kpa., gdyż zagadnienie wstępne w rozumieniu art.97 § 1 pkt 4 kpa. w ogóle w sprawie nie wystąpiło.

Organ wskazał, że data uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydania decyzji podziałowej nie ma znaczenia dla kwestii zaistnienia podstaw do ustalenia odszkodowania, kwestia ta pozostaje bez związku ze sprawą zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do uznania, że powołane przez wnioskodawcę przesłanki wznowienia, określone w art. 145 § 1 pkt 5,7 i 8 kpa., rzeczywiście wystąpiły. Zdaniem organu nie ma znaczenia dla sprawy nowelizacja przepisu art.98 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, która weszła w życie 15 lutego 2000 r.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła "T.’ Spółka Akcyjna w P..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 5 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA / Wa 591/08 oddalił skargę T. Spółka Akcyjna z siedzibą w P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2008 r. w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji. Od powyższego wyroku T. SA. z siedzibą w P. wniósł skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 października 2009 r. sygn. akt I OSK 29/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W motywach pisemnych swojego wyroku NSA stwierdził, że przedwcześnie w sprawie przyjęto, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] sierpnia 2004 r. stwierdzająca nieważność decyzji Dyrektora ZG i KM [...] w P. z [...] listopada 1999 r. we wskazanej części, na którą powołano się we wniosku o wznowienie postępowania, została usunięta z obrotu prawnego. Dalej NSA stwierdził, że skoro ostateczna decyzja SKO w P. z [...] lutego 2007 r. uchylająca decyzję z [...] sierpnia 2004 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, to zaniechanie ustaleń co do rozstrzygnięcia Sądu było nieprawidłowe. Dopiero bowiem prawomocność decyzji z [...] lutego 2007 r. pozwalałaby, zdaniem NSA, twierdzić, że decyzja z [...] sierpnia 2004 r. została usunięta z obrotu prawnego. Uchybienie to, w ocenie NSA, uczyniło zasadnym zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 kpa i w konsekwencji spowodowało, że koniecznym stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem ustosunkowania się przez Sąd pierwszej instancji do tej kwestii.

Ponownie rozpoznając skargę T. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2007 r. o odmowie uchylenia decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2000 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] marca 2000 r. o odmowie ustalenia odszkodowania Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 października 2009 r. wypowiedział pogląd, że brak ustaleń co do prawomocności decyzji z dnia [...] lutego 2007 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 i 8 kpa. Jednocześnie NSA zobowiązał tym wyrokiem Sąd I instancji do poczynienia ustaleń co do prawomocności decyzji z [...] lutego 2007 r. i ustosunkowania się do kwestii tej prawomocności.

W wykonaniu powyższych zaleceń zawartych w uzasadnieniu powołanego wyroku NSA Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o udzielenie stosownych informacji. Z uzyskanej z tego Sądu informacji oraz odpisu wyroku ( k. 129-136 ) wynika, to Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 14 czerwca 2007 r. sygn. akt III SA/Po 426/07 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2007 r., którą organ ten uchylił decyzję własną z dnia [...] listopada 2006 r. i stwierdził nieważność decyzji SKO z [...] sierpnia 2004 r. stwierdzającej nieważność decyzji z [...] listopada 1999 r. zatwierdzającej projekt podziału wskazanej w niej nieruchomości w części obejmującej zwrot o ustaleniu warunku .Wyrok ten stał się prawomocny dnia 21 sierpnia 2007 r. Skutkiem tego wyroku jest taka sytuacja, że pozostał do rozpoznania ponownie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO w P. z [...] listopada 2006 r. stwierdzającą nieważność decyzji tegoż organu z [...] sierpnia 2006 r. ,którą z kolei stwierdzono nieważność decyzji z [...]. 11. 1999 r. zatwierdzającej podział nieruchomości w części dotyczącej wprowadzonego nią warunku ustanowienia służebności drogowej .Z informacji uzyskanej przez Sąd od skarżącej spółki (k. 149-150 ) wynika, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji SKO w P. z [...]. 08. 2006 r. po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2007 r., nie zostało zakończone ostatecznie i prawomocnie. Tak więc kwestia usunięcia z obrotu prawnego decyzji SKO w P. z [...] sierpnia 2004 r. stwierdzającej nieważność decyzji Dyrektora ZG i KM [...] w P. z [...] listopada 1999 r. we wskazanej części nie jest rozstrzygnięta i pozostaje kwestią nadal otwartą a na tę decyzję powołano się we wniosku o wznowienie postępowania jako podstawę wznowienia. W ocenie NSA zawartej w powołanym wyroku z dnia 30. 10. 2009 r., kwestia czy decyzja z dnia [...] sierpnia 2004 r. została usunięta z obrotu prawnego czy też nie jest istotna dla oceny przyczyn wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania. Rozstrzygając sprawę zaskarżonymi w niniejszej sprawie decyzjami organy uznały, że decyzja SKO w P. z dnia [...] sierpnia 2004 r. została usunięta z obrotu prawnego. Jednakże NSA uznał takie stanowisko za przedwczesne .Na datę orzekania przez niniejszy skład Sądzący kwestia ta nadal pozostaje otwarta bowiem z informacji jakie Sąd uzyskał wynika, że sprawa administracyjna w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 2004 r. nadal jest w toku. Należy więc uznać w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym, ze przyjęcie przez organy, iż decyzja ta została usunięta z obrotu prawnego i na tej podstawie ocena przesłanki wznowienia określonej w art. 145 §1 pkt 8 kpa jest przedwczesna i czyni zasadnym zarzut skargi naruszenia tego przepisu a to uzasadnia uchylenie zaskarżonych decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali czy zakończyło się prawomocne postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji SKO w P. z dnia [...]. 08. 2004 r. W zależności od wyniku tego postępowania ustosunkuje się jaki to ma wpływ na wystąpienie przesłanki wznowienia postępowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 kpa, na które powołuje się wnioskodawca. W sytuacji gdyby to postępowanie nieważnościowe nadal się toczyło organ zawiesi postępowanie wznowieniowe na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu prawomocnego zakończenia postępowania nieważnościowego .

Ponieważ postępowanie znajduje się na etapie, na którym rozważane są przyczyny wznowienia, których ustalenie dopiero pozwoli na przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej będącej przedmiotem ostatecznej decyzji (art. 149 § 2 kpa ) zarzut skargi naruszenia art.98 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami należało uznać za przedwczesny.

Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 i art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.