Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 59/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1,  art. 84 ust. 1,
journal: Dz.U. 2016 poz 2134
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.
article: art. 7,   art. 77,  art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]listopada 2017 r. nr [...] sprostowanej postanowieniem z dnia [...]stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zniszczenie drzew oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...]listopada 2017 r. znak [...], po rozpoznaniu odwołania Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] (dalej: "skarżąca") od decyzji Prezydenta Miasta [...]z [...]października 2017 r., znak: [...] orzekającej: w pkt 1 o wymierzeniu Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...]zł, za zniszczenie 12 sztuk drzew, rosnących na terenie nieruchomości o nr ew. [...],[...].[...], położonych w [...] przy ul. [...], w pkt 2 o zobowiązaniu skarżącej do wpłaty kary pieniężnej w wysokości [...]zł, stanowiącej 30% wysokości kary, na konto bankowe Urzędu Miejskiego w [...], w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna oraz w pkt 3 o odroczenia terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł, stanowiącej 70% wysokości kary na okres 5 lat od dnia, w którym decyzja o odroczeniu terminu płatności kary stała się ostateczna - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...]kwietnia 2016 r. wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zniszczenia drzew rosnących na terenie nieruchomości

o nr ew. [...],[...],[...] (obręb [...][...], arkusz mapy [...]), położonych w [...] przy ul. [...], stanowiącym teren osiedla mieszkaniowego o zabudowie wielorodzinnej, pozostającego w zarządzie powierzonym Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą w [...]przy ul. [...][...]lok. [...]. W trakcie oględzin wyżej wymienionej nieruchomości, przeprowadzonych w dniu [...]kwietnia 2016 r. z udziałem przedstawicieli skarżącej, pracownicy Urzędu Miejskiego w [...]stwierdzili, że na terenie osiedla mieszkaniowego dokonano zniszczenia 20 sztuk drzew:

1) wierzba o obwodzie pnia 57 cm,

2) wierzba 4 pniowa o obwodach pni 56 cm, 50 cm, 60 cm i 58 cm,

3) brzoza brodawkowata o obwodzie pnia 93 cm,

4) brzoza brodawkowata o obwodzie pnia 63 cm,

5) brzoza brodawkowata o obwodzie pnia 72 cm,

6) brzoza brodawkowata o obwodzie pnia 70cm,

7) brzoza brodawkowata o obwodzie pnia 99 cm,

8) klon zwyczajny o obwodzie pnia 82 cm,

9) klon jawor o obwodzie pnia 80 cm,

10) sumak octowiec 2- pniowy o obwodzie pnia 34 cm i 49 cm,

11) klon jawor o obwodzie pnia 63 cm,

12) klon zwyczajny o obwodzie pnia 74 cm,

13) lipa drobnolistna 2-pniowa o obwodach pni 49 cm i 50 cm,

14) lipa drobnolistna 2-pniowa o obwodach pni 29 cm i 22 cm,

15) klon jawor o obwodzie pnia 109 cm,

16) brzoza brodawkowata 2-pniowa o obwodach pni 92 cm i 93 cm,

17) klon jednolistny o obwodzie pnia 83 cm,

18) brzoza brodawkowata o obwodzie pnia 73 cm,

19) klon jednolistny o obwodzie pnia 76 cm,

20) wierzba 5-pniowa o obwodach pni 84 cm, 94 cm, 75 cm, 65 cm, 69 cm.

Zniszczenie drzew polegało na usunięciu żywych gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% ich koron, które rozwinęły się w całym okresie rozwoju drzew.

Na drzewach wyszczególnionych pod nr 1-8 i 16-20 miejsca po cięciach są świeże. Pozostałe drzewa w miejscach po usuniętych gałęziach posiadają przebarwienia,

co świadczy o wcześniejszym terminie dokonania cięcia koron. Obecna podczas oględzin L. B. - Prezes Zarządu Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej

w [...]wyjaśniła, że cięć w koronach 13 drzew, wyszczególnionych pod nr 1-8

i 16-20 dokonał na jej ustne zlecenie A. W. - pracownik firmy [...]W. J. z siedzibą w [...]przy ul. [...][...]lok. [...]. Zakres prac był osobiście określony i nadzorowany przez L. B.. Cięcia pozostałych 7 drzew dokonali samowolnie mieszkańcy osiedla w latach 2015-2015.

W celu określenia stopnia przycięcia koron i oceny rokowania na zachowanie żywotności przedmiotowych drzew zlecono wykonanie ekspertyzy [...] Sp. j. z siedzibą w [...]. Z wykonanej ekspertyzy wynika, że wszystkie drzewa zostały pozbawione od 90% do 100% masy żywych gałęzi a rany po cięciach nie zostały w żaden sposób zabezpieczone. Zdaniem autorów ekspertyzy stopień zniszczenia drzew nie wyklucza zachowania ich żywotności.

Na tej podstawie do naliczenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew zakwalifikowano 12 drzew, a mianowicie wyszczególnionych pod nr 2-8 i 16-20. Pozostałe drzewa o nr 1, i 9-15 zostały wykluczone. Korony drzew o nr 9-15 zostały poddane przycince we wcześniejszym terminie. Jak ustalił organ cięcia na tych drzewach samowolnie przeprowadzili mieszkańcy osiedla bez wiedzy Zarządu Spółdzielni w latach 2014-2015. Ponadto drzewo o nr 10 z gatunku sumak octowiec

w dniu [...]czerwca 2017 r. uległo wywrotowi w wyniku burzy, co odnotowano w rejestrze wywrotów prowadzonych przez organ. Administracyjną karą pieniężną nie objęto również drzewa oznaczonego nr 1 z gatunku wierzba, którego obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm wynosi 80 cm, bowiem zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt.3 lit.a) ustawy o ochronie przyrody, drzewo takie nie wymaga zezwolenia na jego usunięcie,

co oznacza, że nie podlega również zasadom określonym w ustawie dotyczącym wykonywania cięć w obrębie ich koron.

W takim stanie faktycznym decyzją z dnia[...] października 2017 r. Prezydent Miasta [...]ustalił karę pieniężną w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzew. Opłatę za usunięcie drzew ustalono natomiast mnożąc liczbę cm obwodów ich pni mierzonych na wysokości 130 cm i stawkę opłaty. W odniesieniu do drzew posiadających na wysokości 130 cm więcej niż jeden pień przyjęto sumę obwodu pnia

o największym obwodzie oraz połowy obwodów pozostałych pni. Wysokość kary ustalono na kwotę [...]zł, przy czym zobowiązano stronę do uiszczenia 30% wysokości kary w terminie 14 dni zaś termin płatności pozostałej kwoty odroczono na 5 lat.

Od decyzji powyższej odwołanie wniosła skarżąca zarzucając decyzji naruszenie przepisów postępowania tj.:

1) art. 77 § 1 kpa przejawiające się w uchybieniu zasadzie oficjalności postępowania dowodowego i zasadzie prawdy obiektywnej w postaci zaniechania zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w ten sposób, że organ wymierzył karę za zniszczenie drzew

w oparciu o dokonane obmiary pni drzew po upływie 1 roku i 4,5 miesięcy od daty

ich zniszczenia, co zważywszy na procesy wegetatywne drzew czyni obmiary zawyżonymi i niewiarygodnymi, a karę nadmierną;

2) art.80 kpa przejawiające się w błędnej ocenie materiału dowodowego w postaci uznania, że zniszczenie drzew nastąpiło na zlecenie Prezesa Zarządu Spółdzielni, podczas gdy z treści zeznań bezpośredniego sprawcy wynika, że działał

on automatycznie a nadto, poprzez pominięcie okoliczności, że między szkodą

w drzewostanie, w rozmiarach zaistniałych, a tymże zleceniem zachodzi adekwatny związek przyczynowy;

3) art. 107 § 3 kpa poprzez pozbawienie jej uzasadnienia, wskazania przyczyn odmowy wiarygodności zeznaniom L. B. w zakresie rozmiarów zlecenia wycinki drzew;

4) art. 8 kpa poprzez zaniechanie pogłębiania zaufania do władzy publicznej przez nie przedstawienie stronie upoważnienia Kierownika Referatu [...]do wydawania w imieniu Prezydenta Miasta [...]kwestionowanej decyzji.

Wskazując na powyższe Skarżąca Spółdzielnia wniosła o uchylenie decyzji

w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania Skarżąca między innymi podniosła, że w toku postępowania organ dwukrotnie dokonał oględzin pomiaru koron zniszczonych drzew. Pierwszy raz w dniu [...]kwietnia 2016 r. oraz po upływie ponad roku tj. [...]września 2017 r., przy czym ostatni obmiar stanowił podstawę wymierzenia kary. Jednakże pierwszy obmiar nie wyjaśnia na jakiej wysokości dokonano pomiaru, a porównanie wyników obu pomiarów tych samych drzew wskazuje istotne różnice (poz.12 klon zwyczajny 74 cm- 82 cm, poz.14 lipa 29 cm, 22 cm,

24 cm, 33 cm, poz.1 1 jawor 63 cm - 87 cm itp.). W rezultacie obmiary te nie mogą stanowić rzetelnej podstawy wymiaru kar. Ponadto Skarżąca podniosła, że zeznania L. B. w części dotyczącej zakresu wycinki są konsekwentne i stabilne, natomiast sam sprawca A. W. zeznał, że to lokatorzy wskazywali drzewa i zakres przycinki. Z treści tych zeznań nie można wysnuć innego wniosku niż taki, że działał on samodzielnie, a zakresu wycinki wskazanej przez L. B. jako "delikatne podcięcie", nie zrealizował. Organ w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił dlaczego zeznaniom tym odmówił wiarygodności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]decyzją z [...]listopada 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew lub krzewów, o czym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy z dnia

16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tj. Dz.U 2016 r. poz. 2134 ze zm.; dalej: "ustawa") jest obowiązkiem organów administracji, a decyzja w tym przedmiocie nie ma charakteru uznaniowego. Kara jest wymierzana obligatoryjnie, a jej wysokość

w zależności od gatunku i obwodu drzewa określana jest według norm zawartych

w przepisach rangi ustawowej i rozporządzenia. Jak stanowi art. 89 ust 1 administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6, ustala się

w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione

z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było.

W rozpoznawanej sprawie przeprowadzone postępowanie, w tym oględziny na terenie w/w nieruchomości w dniu [...]kwietnia 2016 r. oraz [...]września 2017 r.,

z których sporządzono protokół i wykonano dokumentację fotograficzną, przesłuchania stron i świadków wykazało, że w dniu [...]kwietnia 2016 r. na przedmiotowej nieruchomości przeprowadzono cięcie korony 13 sztuk drzew. Prace te wykonał na ustne polecenie Prezesa Skarżącej L. B. pracownik firmy [...]A. W.. Pozostałe 7 sztuk drzew zostało zniszczone w latach 2014-2015 w wyniku samowoli mieszkańców osiedla. Z ekspertyzy wykonanej na zlecenie organu, dotyczącej oceny stanu drzew po przycięciu wraz z określeniem stopnia przycięcia koron wynika, że wszystkie drzewa w mniejszym lub większym stopniu pozbawiono koron. W świetle obowiązujących przepisów usunięto gałęzie w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzew, co stanowi ich zniszczenie. Jednocześnie z ekspertyzy tej wynika, że stopień zniszczenia nie wyklucza zachowania ich żywotności.

Zdaniem organu, nie budzi zatem wątpliwości, iż doszło do zniszczenia,

w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody wymienionych na wstępie drzew rosnących na terenie przedmiotowej nieruchomości. Stosownie do cyt. art. 89 ust. 1 ustawy

w takim przypadku organ wymierza się administracyjną karę pieniężną. Jak wynika

z akt sprawy zarząd powierzony nad osiedlem mieszkaniowym przy ul. [...]w [...], w imieniu Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej sprawuje Zarząd Spółdzielni tj. L. B. - Prezes i J. W. -członek. Pani L. B. na wniosek mieszkańców osiedla podjęła decyzję o przycince koron 13 drzew. Prace te zleciła firmie [...], która nie posiada żadnej wiedzy w tym zakresie. Z firmą tą Spółdzielnia ma podpisaną umowę na obsługę całodobowego pogotowia technicznego w zakresie robót instalacyjnych i budowlanych. Umowa ta w żadnym punkcie nie przyznawała wykonawcy uprawnień do przycinki drzew w imieniu i na rzecz Spółdzielni. Zakres obsługi określony został szczegółowo w załączniku nr 1 do umowy. Uwzględniając powyższe adresatem decyzji wymierzającej karę pieniężną powinna być Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa w imieniu której przycinkę drzew zleciłai nadzorowała Prezes Zarządu Spółdzielni L. B..

Organ dodał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że A. W. pracownik firmy [...]działał na zlecenie L. B., która zakres przycinki określała na bieżąco i prace te osobiście nadzorowała (oświadczenie z dnia [...] maja 2016 r.). Wprawdzie w trakcie przesłuchania w dniu [...] listopada 2016 r. w/w stwierdziła, że wykonany zakres cięcia koron drzew był nadmierny, niezgodny z jej dyspozycją "delikatnego przycięcia" wydaną A. W., to jednak nie zmienia to faktu, iż zlecając prace związane z przycinką bez jakiejkolwiek pisemnej umowy firmie, która nie ma fachowej wiedzy w tym zakresie, odpowiedzialność za ewentualnie szkody ponosi osoba zlecająca, niezależnie od tego czy pracownik tej firmy wykonał prace zgodnie ze zleceniem. To w interesie Prezesa Zarządu Spółdzielni, jako osoby zlecającej przycinkę drzew leżało dopilnowanie prawidłowego wykonania prac. W tej sytuacji podniesiona w odwołaniu okoliczność, iż sprawca przycinki tj. A. W. -pracownik firmy [...]działał samodzielnie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 89 ust. 1 ustawy, administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt.1-3 ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty karę ustala się

w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona gdyby takiego zwolnienia nie było.

Z kolei art. 85 ust. 1 ustawy określa, że opłatę za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty. Wysokość stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew w zależności od obwodu pnia określa załącznik nr 1 do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów

(Dz.U z 2017 r. poz.1330).

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję wniosła Strona Skarżąca.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 77 § 1 kpa mające wpływ na treść decyzji a przejawiające się w uchybieniu zasadzie oficjalności postępowania dowodowego i zasadzie prawdy obiektywnej w postaci zaniechania zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego

w ten sposób, że organ jednostki samorządu terytorialnego (w dalszej części odwołania zwany organem) wymierzył karę administracyjną za zniszczenie drzew w oparciu

o dokonane obmiary pni drzew po upływie 1 roku i 4 i 1/2 miesięcy od daty

ich zniszczenia co zważywszy na procesy wegetatywne drzew (ich rozwój i wzrost przez ten okres) czyni obmiary zawyżonymi i niewiarygodnymi a karę nadmierną;

2. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 80 kpa mające wpływ na treść decyzji a przejawiające się błędnej ocenie materiału dowodowego w postaci uznania,

że zniszczenie drzew nastąpiło na zlecenie prezesa zarządu strony podczas gdy

z treści zeznań bezpośredniego sprawcy wynika, że działał on autonomicznie a nadto, poprzez pominięcie okoliczności, że między szkodą w drzewostanie- w rozmiarach zaistniałych- a tymże zleceniem zachodzi adekwatny związek przyczynowy;

3. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 107 § 3 kpa mających wpływ na treść decyzji, poprzez pozbawienie jej uzasadnienia wskazania przyczyn odmowy wiarygodności zeznaniom L. B. w zakresie rozmiarów zlecenia wycinki drzew oraz określenia na w jakim zakresie zmieniła ona zeznania;

4. błąd w ustaleniach faktycznych i ocenie decyzji Prezydenta Miasta [...]poprzez wymierzenie kary w sposób arytmetycznie chybiony, bowiem suma kwot określonych w pkt. 2 i 3 tej decyzji nie stanowi kwoty łącznej wyspecyfikowanej w pkt. 1.

Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania nadto o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przewidzianych.

W ocenie Strony Skarżącej postępowanie dowodowe dwukrotnie wykazało,

że organ dokonał oględzin i pomiaru koron zniszczonych drzew [...]kwietnia 2016 r. oraz po upływie ponad roku tj. [...]września 2017 r., przy czym ostatni obmiar stanowił podstawę do wymierzenia kary. Charakterystycznym jest, że pierwszy pomiar

(co wynika z zapisów w rubryce "opis") nie obrazuje usytuowania pomiaru (brak zapisu-na jakiej wysokości) a porównanie wyników obu pomiarów tych samych drzew wykazuje istotne różnice (vide poz. 12 klon zwyczajny 74 cm, 82 cm, poz. 14 lipa 29,22 cm, 24,33 cm, poz. 11 jawor 63 cm, 87 cm itd.). Uwzględniając zasady doświadczenia życiowego

i logicznego myślenia - że drzewa znajdują się w stałym procesie wegetatywnym

i rozwijają się z upływem czasu. Zatem wyniki obmiarów koron drzew przeprowadzone po upływie roku i 4 miesięcy nie mogą być wiarygodne i są zawyżone w stosunku do ich ewentualnych danych na dzień zniszczenia drzew. W rezultacie nie mogą stanowić rzetelnej podstawy wymiaru kar.

Ponadto wskazano, że zeznania L. B. w części zakresu wycinki są konsekwentne i stabilne ("delikatne podcięcie"), natomiast sam sprawca A. W. zeznał, że "przeważnie lokatorzy wskazywali drzewa i zakres przycinki" a nadto, że miał "wiedzę, że korony drzew można przycinać do 30 %. Z treści tych zeznań nie można wysnuć innego wniosku, że działał on samodzielnie a zakresu wycinki wskazanych przez L. B. jako delikatne podcięcie - nie zrealizował. Kolegium nie wykazało, poza przytoczeniem tezy, zakresu i istoty zmiany jej zeznań. Zdaniem Skarżącej między działaniem L. B. a skutkiem w postaci rozmiarów wycinki winien istnieć związek przyczynowy a nadto powinno ono być objęte zamiarem. Znamion tych nie można przypisać prezesowi zarządu strony. Autor skargi podniósł też, że suma składników kar nie stanowi kwoty [...]zł – jako łącznej kary.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu organy administracyjne wydając zaskarżoną i poprzedzająca ją decyzję nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, w stopniu obligującym do uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć, a skarga jako nieuzasadniona podlegała w konsekwencji oddaleniu.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd jest decyzja SKO w [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta [...]w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zniszczenie drzew.

Postępowanie w sprawie zniszczenia drzew na terenie nieruchomości oznaczonej jako działki nr ew. [...],[...],[...], położonej w [...] przy ul. [...] wszczęte zostało w dniu [...]kwietnia 2016 r. Od tej daty kilkakrotnie wprowadzane były zmiany ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tj. Dz.U z 2016 r. poz. 2134 ze zm.), ostatnio ustawą z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody (Dz.U z 2017 r. poz. 1074). Z uwagi na brak przepisów intertemporalnych w ustawie zmieniającej, zastosowanie w przedmiotowej sprawie znajdują przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji.

Zgodnie z art. 87a ust.2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody zwanej dalej "ustawą" prace w obrębie korony drzewa nie mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, chyba że mają na celu:

1) usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych,

2) utrzymanie uformowanego kształtu korony drzewa,

3) wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywrócenia statyki drzewa.

Stosownie do art. 87a ust.5 ustawy, usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa,

w celu innym niż określony w ust.2, stanowi zniszczenie drzewa.

Z kolei w myśl art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za:

1/ usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia;

2/ usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości;

3/ zniszczenie drzewa lub krzewu;

4/ uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa.

Kara nakładana jest na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń,

o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości (art. 88 ust.2). Przepisu art. 88 ust.1 cyt. ustawy nie stosuje się jednak do drzew i krzewów, o których mowa w art. 83f ust. 1. Z kolei ust. 1 pkt.3 lit. b) art. 83f przewiduje, że nie wymaga się pozwolenia na usunięcie drzew jeśli ich obwód pnia na wysokości 130 cm nie przekracza 50 cm - w przypadku drzew innych niż topola, wierzba, kasztanowiec zwyczajny, klon jesionolistny, klon srebrzysty, robinia akacjowa oraz platan klonolistny.

Wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew lub krzewów, o czym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy jest obowiązkiem organów administracji, a decyzja w tym przedmiocie nie ma charakteru uznaniowego. Kara jest wymierzana obligatoryjnie, jej wysokość w zależności od gatunku i obwodu drzewa określana jest według norm zawartych w przepisach rangi ustawowej i rozporządzenia. Jak stanowi art. 89 ust 1 administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się

w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było.

Na wstępie rozważań dotyczących ustalonego stanu faktycznego podkreślić należy, że bezsporne w sprawie jest, że drzewa wskazane w zaskarżonej decyzji, uznać należy za zniszczone, aczkolwiek możliwe jest zachowanie przez nie żywotności. Sporne jest natomiast czy owego zniszczenia dokonano na zlecenie Prezesa Zarządu Spółdzielni, będącej stroną skarżącą, czy z własnej inicjatywy dokonującego przycinki drzew.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy wskazać, że organ

I instancji prawidłowo i z poszanowaniem zasad wynikających z art. 7, art. 77 i art. 80 kpa zgromadził i ocenił materiał dowodowy oraz na jego podstawie dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, podzielanych przez SKO w [...]i niebudzących także wątpliwości Sądu.

W rozpoznawanej sprawie przeprowadzone postępowanie, w tym oględziny

na terenie wymienionej wyżej nieruchomości w dniach 26 kwietnia 2016 r. oraz

19 września 2017 r., z których sporządzono protokół i wykonano dokumentację fotograficzną, przesłuchania stron i świadków wykazały, że w dniu 4 kwietnia 2016 r.

na przedmiotowej nieruchomości przeprowadzono cięcie koron 13 sztuk drzew.

Prace te wykonał na ustne polecenie Prezesa Zarządu Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej L. B. pracownik firmy [...], która nie posiada żadnej wiedzy w tym zakresie. Z ekspertyzy dendrologicznej sporządzonej przez [...] Spółka jawna w [...] opracowanej przez biegłego Wojewody [...] w zakresie ochrony przyrody Z. C. i architekta krajobrazu A. P., dotyczącej oceny stanu drzew po przycięciu wraz z określeniem stopnia przycięcia koron wynika, że we wszystkich przypadkach cięcia zostały przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, zakres usuniętych gałęzi z koron przekroczył zdecydowanie dopuszczalną ilość czyli 30%. W większości przypadków wahała się ona od 90 % nawet do 100% usuniętej masy żywych gałęzi obecnych na drzewie w momencie przystąpienia do cięcia. Rany po cięciach nie zostały w żaden sposób zabezpieczone. Drzewa takie jak brzoza, klon pospolity czy sumak należą do gatunków źle znoszących cięcia i jeżeli nie jest to absolutnie konieczne, nie należy ich poddawać tego rodzaju zabiegom. Wśród drzew, które zostały przycięte i są objęte kontrolowaną decyzją jedynie wierzba stosunkowo dobrze reagują na zabiegi związane z cięciem. Jest to jednak uzależnione od kondycji danego egzemplarza drzewa, bowiem usuniecie jednorazowo korony u każdego drzewa jest ogromnym stresem i praktycznie jest to równoznaczne z rozpoczęciem procesu obumierania takiego drzewa. Może on trwać od 2-3 lat albo rozciągnąć się nawet na 5-10 lat. Drzewo aby móc funkcjonować po pozbawieniu go masy wegetacyjnej stara się w jak najszybszym czasie odtworzyć utraconą część asymilacyjną. Dzieje się to kosztem pozostałych procesów i funkcji życiowych i w większości przypadków przyczynia się do znacznego pogorszenia bilansu energetycznego drzewa. Takie drzewa są w większym stopniu narażone na przemarzanie, bardziej podatne na inwazję szkodników i chorób. Ponadto, poprzez powstałe w wyniku cięć rany wnikają do wnętrza pnia patogeny chorobotwórcze, przyczyniające się do rozkładu drewna i w dalszej konsekwencji osłabienia jego właściwości technicznych. Są one wówczas bardziej narażone na wyłamania czy wykroty. Autorzy ekspertyzy nie znaleźli przyczyny i celowości wykonanych cięć. Drzewa rosły (poza klonem jaworem - nie będącym przedmiotem niniejszej decyzji) zupełnie poza zasięgiem okien lub w odległości, która nie mogła mieć wpływu na zacienienie mieszkań. Wielkość i konstrukcja koron większości drzew była na tyle niewielka i ażurowa, że również nie mogła mieć wpływu na pogorszenie warunków świetlnych mieszkań. Na podstawie stanu przedmiotowych drzew, ich lokalizacji nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości w konstrukcji drzew, które mogłyby spowodować zagrożenie dla otoczenia. Świeże rany po cięciach świadczą o tym, że usuwane gałęzie były żywe i zdrowe. Z tego względu pozbawienie drzew koron pozostaje nieuzasadnione. Reasumując, wszystkie drzewa w mniejszym lub większym stopniu pozbawiono koron, przekroczono zakres usuniętych gałęzi i dlatego uznać je należy za zniszczone. W świetle obowiązujących przepisów usunięto gałęzie w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzew, co stanowi ich zniszczenie. Jednocześnie z ekspertyzy wynika, że stopień zniszczenia nie wyklucza zachowania żywotności drzew. Z bardzo obszernej i szczegółowo uzasadnionej opinii wynika też, ponad wszelką wątpliwość, że stan drzew będących przedmiotem opinii wskazuje wyraźnie obniżoną żywotność. We wszystkich przypadkach cięcia zostały przeprowadzone w sposób nieprawidłowy.

Powyższa opinia i wynikająca z niej konkluzja biegłych także dla Sądu stanowi wystarczający dowód ziszczenia się przesłanki do zastosowania art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. Nie budzi także żadnych wątpliwości Sądu sposób obliczenia i wysokość ustalonej kary pieniężnej mając na uwadze treść postanowienia z [...]stycznia 2018 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]znak: [...]prostującego oczywistą omyłkę w tym zakresie zawartą w decyzji, a także treść postanowienia organu I instancji z [...]stycznia 2018 r. znak [...]w tym samym przedmiocie. Odnosząc się do zarzutu przyjęcia do ustalenia kary obmiarów dokonanych w czasie oględzin w dniu [...]września 2017 r., które różnią się od pomiarów dokonanych w dniu [...]kwietnia 2016 r. nie jest on zasadny. Wskazać należy, że do ustalenia opłaty za usunięcie drzew a tym samym do ustalenia kary pieniężnej przyjęte zostały pomiary obwodów pni drzew dokonane w dniu 26 kwietnia 2016 r. Dane zawarte w protokole oględzin z dnia [...]kwietnia 2016 r. są identyczne z danymi przyjętymi w decyzji do ustalenia kary. Różnice, o których mowa w odwołaniu, dotyczą wyłącznie drzew, które zostały przycięte w latach 2014-2015 i nie zostały objęte kontrolowanym postępowaniem. Pomiarów obwodu pni, jak wynika z decyzji dokonano na wysokości 130 cm, a brak adnotacji w tym zakresie w protokole z oględzin, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż pomiaru dokonano właśnie na takiej wysokości (kolejne pomiary w dniu [...]września 2017 r.).

Dodać należy, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że A. W. pracownik firmy [...]działał na ustne polecenie Prezesa Zarządu Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej L. B., która zakres przycinki określała na bieżąco i prace te osobiście nadzorowała (oświadczenie z dnia [...]maja 2016 r.). Wprawdzie w trakcie przesłuchania w dniu [...]listopada 2016 r. wyżej wymieniona stwierdziła, że wykonany zakres cięcia korony drzew był nadmierny, niezgodny z jej dyspozycją "delikatnego przycięcia" wydaną A. W., to jednak nie zmienia to faktu, iż zlecając prace związane z przycinką korony drzew firmie, która nie ma fachowej wiedzy w tym zakresie, odpowiedzialność za ewentualnie szkody ponosi osoba zlecająca, niezależnie od tego czy pracownik tej firmy wykonał prace zgodnie ze zleceniem. To w interesie Prezesa Zarządu Spółdzielni, jako osoby zlecającej przycinkę drzew leżało dopilnowanie prawidłowego wykonania prac, abstrahując w tym miejscu od zasadności samej przycinki. Z firmą [...] Spółdzielnia ma podpisana umowę na obsługę całodobowego pogotowia technicznego jedynie w zakresie robót instalacyjnych

i budowlanych. Ani firma [...], ani A.W. w zakresie swojej działalności zawodowej nie trudnią się wykonywaniem takich czynności jak zlecona. W tej sytuacji podniesiona w skardze okoliczność, iż sprawca przycinki tj. A. W. pracownik firmy [...]działał samodzielnie nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć też należy, że odpowiedzialność administracyjna, tak za usunięcie drzew bez zezwolenia jak również za zniszczenie drzew ma charakter obiektywny, zatem nieistotne jest czy tak wycinki jak i zniszczenia drzew dokonała osobiście Strona Skarżąca, czy też wynajęła w tym celu inny podmiot czynność tę zlecając. Zniszczenie drzew stanowi delikt administracyjny, w którym nie bada się stopnia zawinienia strony, ani nieokreślonych ustawowo okoliczności, które mogłyby wyłączyć odpowiedzialność w tym zakresie.

W kwestii zarzutu naruszenia art. 107 § 3 kpa poprzez niewskazanie przyczyn dla których organ pierwszej instancji nie dał wiary zeznaniom L. B., stwierdzić należy, iż w realiach niniejszej sprawy kwestia ta, jak wyżej wskazano nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Administracyjna kara pieniężna wymierzona została za zniszczenie drzew niezależnie od tego czy firma wykonująca przycinkę, dokonała tych prac działając ściśle ze zleceniem czy tez nie.

Mając zatem na uwadze bezzasadność podniesionych zarzutów, Sąd skargę oddalił, orzekając na podstawie art. 151 p.p.s.a.