Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1134/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 16 ust. 6, art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2407
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 166 poz 1 art. 1 (i), art. 67, art. 68
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia  społecznego (Tekst mający znaczenie dla EOG i dla Szwajcarii).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...].


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1134/20

UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. G. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w uchylająca decyzję w sprawie świadczenia wychowawczego za okres od [...].04.2016 r. do [...].09.2017 r. .

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 17 ust. 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 16 ust. 6, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm. – zwana dalej "ustawą").

Jak wynika z akt sprawy Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w pkt 1. odmówił A. G. przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – W. G., w pkt 2. przyznał A. G. prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko: D. G. w wysokości 500,00 zł miesięcznie na okres od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017r.

Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] uchylił wyżej opisaną decyzję własną z [...] czerwca 2016 r.

Jak wyjaśniono, po uzyskaniu od Wojewody informacji, że Ł. G. (ojciec dzieci), był uprawniony do zasiłku rodzinnego w Wielkiej Brytanii w okresie od [...] kwietnia 2007 r. oraz, że przebywa na terenie Wielkiej Brytanii od czerwca 2004 r. do nadal, gdzie od sierpnia 2006 r. prowadzi własną działalność gospodarczą, organ wystąpił z wnioskiem o ustalenie czy w sprawie zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Po uzyskaniu odpowiedzi (pismo Wojewody [...] z dnia [...] maja 2020 r.), że przepisy te mają zastosowanie w okresie od 2004 r. do nadal, Burmistrz zobligowany był do uchylenia decyzji własnej przyznającej świadczenie, bowiem właściwym rzeczowo organem był [...] Podkarpacki.

Odwołanie od tej decyzji złożyła A. G. kwestionując stanowisko organu. W jej ocenie organ błędnie uznał, że Ł. G. jest osobą uprawnioną do pobierania świadczeń w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego oraz, że jest członkiem rodziny A. G.. Wskazała, że świadczenie wychowawcze przysługuje wyłącznie temu z rodziców pod którego opieką znajduje się dziecko i u którego faktycznie zamieszkuje. Tymczasem ona od 10 lat nie stanowi rodziny w Ł. G.. Wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. sygn. akt [...] został orzeczony rozwód. Miejsce pobytu małoletnich córek ustalono przy A. G., zaś Ł. G. zobowiązano do uiszczania alimentów na rzecz dzieci. Nie została ustalona naprzemienna opieka nad córkami. Odwołująca wyjaśniła, że od czasu rozwodu, tak jak i przed, nie utrzymywała kontaktów z byłym mężem, nie konsultowała z nim spraw opieki nad córkami, gdyż się tym nie interesował. To na niej spoczywa całość opieki nad córkami oraz podejmowanie decyzji związanych z ich wychowaniem. Ł. G. nie zajmował się córkami, nie płacił alimentów (od 2013 r. pobiera je z Funduszu Alimentacyjnego). W jej ocenie nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i brak jest podstaw do uchylenia decyzji dotyczącej ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego. Ł. G. nie jest członkiem rodziny w myśl przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i nie jest osobą uprawnioną do świadczeń wychowawczych, bowiem nie sprawuje opieki nad dziećmi i nie mieszka z nimi.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. SKO w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Powołując się na art. 16 ust. 1, ust. 2, ust. 6 i ust. 7 ustawy Kolegium uznało, że Burmistrz zasadnie uchylił własną decyzję wydaną w przedmiocie prawa do świadczenia wychowawczego. Skoro Wojewoda [...] wskazał, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie od 2004 r. do nadal, a ojciec dzieci, Ł. G. był uprawniony do zasiłku rodzinnego na dzieci w Wielkiej Brytanii w okresie od [...] kwietnia 2007 r., to zgodnie z art. 16 ust. 6 i 7 ustawy właściwym do orzekania w sprawie jest Wojewoda [...] a nie Burmistrz Miasta i Gminy [...]. Koniecznym zatem stało się uchylenie przez organ I instancji własnej decyzji. Kolegium zwróciło jednak uwagę, że uchylenie decyzji przez Burmistrza nie oznacza, że świadczenie nie przysługuje stronie. Oznacza jedynie, że organem właściwym do merytorycznego rozpatrzenia wniosku jest Wojewoda. Ustalenie, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, nie jest równoznaczne z tym, że osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie. Oznacza to, że to Wojewoda musi sam zbadać te okoliczności.

Skargę na powyżej opisaną decyzję wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A. G. wnioskując o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji.

Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 2 pkt 12 i 16, art. 4 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 2 i 6 i art. 27 ust. 1 ustawy. Fakt naruszenia art. 2 pkt 12 i 16 ustawy jest zasadny, gdyż w dacie przyznawania Skarżącej prawa do świadczenia przepisy te obowiązywały.

Zdaniem Skarżącej przyjęte przez orzekające organy założenia stoją w całkowitej sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym. Organy nie uwzględniły, że mocy ostatecznej decyzji z [...] czerwca 2016 r. przyznającej jej prawo do świadczenia wychowawczego Ł. G. nie został uznany za osobę uprawnioną do przedmiotowego świadczenia na dziecko. Nie został zaliczony do członków jej rodziny. Już wówczas organ dysponował informacją o rozwiązaniu małżeństwa z Ł. G. – przedłożony został prawomocny wyrok rozwodowy. Na tej podstawie organ uznał ją za osobę samotnie wychowującą dzieci. Wobec tego, że jej były mąż nie wchodził w skład rodziny, nie wliczano również osiąganych przez niego dochodów do sumy dochodów rodziny. Skarżąca podkreśliła, że w toku postępowania informowała organ, że były mąż od wielu lat nie zamieszkuje z dziećmi, nie utrzymuje z nimi kontaktów, nie uczestniczy w ich wychowaniu, nie łoży na ich utrzymanie. Zalega z płatnością zasądzonych alimentów (należne świadczenia wypłacał Fundusz Alimentacyjny). Wobec bezskuteczności egzekucji w stosunku do Ł. G. wszczęto postępowaniu karne, które zostało zawieszone z uwagi na brak możliwości ustalenia jego aktualnego miejsca pobytu za granicą. Z powyższych powodów Ł. G. nie może zostać uznany za osobę uprawnioną do świadczenia wychowawczego, nie jest członkiem rodziny. Nie zamieszkuje z dziećmi, nie sprawuje nad nimi opieki, nie utrzymuje z nimi kontaktów, nie uczestniczy w ich wychowaniu, nie wykazuje jakiejkolwiek troski o zaspokojenie ich potrzeb materialnych. To na Skarżącej spoczywała realna opieka i zabezpieczenie bytu małoletnich córek, a które w dacie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego z nią zamieszkiwały.

Powołując się na wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia

2019 r., sygn. II SA/Rz 629/19 skarżąca wywiodła, że skoro zgodnie z decyzją z [...] czerwca 2016 r. oraz stojącymi u jej podstaw przesłankami jej były mąż, a ojciec dzieci nie zamieszkiwał z dziećmi, nie tworzył z nimi wspólnoty dochodowej, nie był osobą uprawnioną do świadczenia wychowawczego, ani członkiem rodziny, to nie została spełniona przesłanka z art. 16 ust. 2 ustawy obligująca właściwy organ do wystąpienia o ustalenie, czy w niniejszej sprawie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego znajdują zastosowanie. W okolicznościach przedmiotowej sprawy Burmistrz nie był zatem uprawniony do wystąpienia do Wojewody o przesłanie ww. informacji. Natomiast uzyskana w tym trybie informacja nie mogła stanowić podstawy do uchylenia decyzji przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zss4 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374), wobec uznania, ze względu na jej przedmiot, że jej rozpoznanie jest konieczne, a przeprowadzenie rozprawy mogłoby w obecnym stanie epidemii wywołać nadmierne zagrożenie dla osób w niej uczestniczących i uwzględniając jednocześnie potrzebę rozstrzygnięcia sprawy w możliwie najkrótszym terminie

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 365).

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą uchylenia decyzji zmieniającej rozstrzygnięcie odmawiające przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na córkę W. G. i przyznające takie świadczenie na córkę D. G. na okres od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017 r. był art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm. – dalej "ustawa") oraz art. 27 ust. 1 tej ustawy.

Art. 16 ust. 6 ustawy stanowi, że w przypadku gdy wojewoda, w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Przepisy art. 16 ust. 1 i 2 ustawy, do których odsyła ww. ust. 6 stanowią zaś, że w przypadku gdy osoba, o której mowa w art. 4 ust. 2 (podmiot uprawniony do świadczenia wychowawczego) lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie (ust. 1).

W przypadku przebywania osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2 lub członka rodziny tej osoby w dniu przyznania świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. (ust. 2).

Art. 27 ust. 1 ustawy określa przypadki, w których organ właściwy oraz wojewoda mogą zmienić bez zgody strony lub uchylić prawo do świadczenia wychowawczego – są to:

- zmiana sytuacji rodzinnej mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego,

- nabycie przez członka rodziny prawa do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ,

- nienależne pobranie świadczenia wychowawczego ,

- wystąpienie innych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.

Przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego określone zostały natomiast w art. 3 pkt 15 ustawy i w rozumieniu tej ustawy oznaczają: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1)

Jak wskazuje się w orzecznictwie, powołane przepisy mają na celu wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw, a w konsekwencji pobierania świadczeń w ramach tych różnych systemów. Pozwalają one ustalić, ustawodawstwu którego państwa podlega osoba pracująca lub prowadząca działalność za granicą.

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że ustalenia dokonane przez wojewodę mają w postępowaniu dotyczącym świadczeń wychowawczych kardynalne znaczenie, generują bowiem odrębny tryb postępowania przed wojewodą jako organem właściwym w sprawach tych świadczeń realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.

Należy przy tym zwrócić uwagę na treść art. 19 k.p.a., który ustanawia ogólny obowiązek organu administracji publicznej przestrzegania swojej właściwości z urzędu, wynikający z zasady praworządności (art. 6).

Stąd też niezwykle istotne jest dokonanie kompletnych i wnikliwych ustaleń w zakresie powiązań rodzinnych, uprawnień do świadczenia, a dalej ustaleń w zakresie znamion pojęcia "podleganie ustawodawstwu innego państwa", które decyduje o zastosowaniu przepisów o koordynacji, jako wstępnej przesłanki, po ustaleniu której należy przejść do badania kwestii zbiegu prawa do świadczeń.

Samo ustalenie, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego nie jest równoznaczne z tym, że osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie. "Podleganie ustawodawstwu innego państwa" należy rozumieć w taki sposób, że marszałek województwa (obecnie wojewoda) w celu ustalenia faktu i okresu podlegania temu ustawodawstwu przez osobę uprawnioną lub członka jej rodziny, musi zbadać sam te okoliczności. W szczególności zaś powinien wyjaśnić, z jakich świadczeń dana osoba może skorzystać potencjalnie lub korzysta w państwie obcym (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 stycznia 2020 r., II SA/Rz 1139/19). Jak wskazał tut. Sąd w powoływanym w skardze wyroku II SA/Rz 629/19 z dnia 27 sierpnia 2019 r., takie podejście jest jedynie prawidłowym rozwiązaniem spornej korelacji pomiędzy przepisami art. 16 ust. 6 i art. 27 ust. 1 ustawy. O ile bowiem przepis art. 16 ust. 6 ustawy wymaga jedynie ustalenia przez wojewodę – jako przesłanki uchylenia przez właściwy organ decyzji o nabyciu prawa do świadczenia wychowawczego – że w sprawie mają zastosowanie (choćby potencjalne, gdyż do sytuacji kolizji regulacji krajowych lub kumulacji wypłaty świadczeń może nie dojść) przepisy unijne o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, o tyle art. 27 ust. 1 tej ustawy stanowi, że przesłanką uchylenia decyzji jest ustalenie, że członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

W rozpoznawanej sprawie skarżąca kwestionuje przyjęcie przez organy, że jej były mąż i ojciec jej córek – Ł. G. – jest członkiem jej rodziny w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a tym samym osobą uprawnioną do świadczenia wychowawczego.

Stanowisko skarżącej zasługuje na aprobatę.

Powołane przez Sąd wcześniej przepisy unijne, odnoszące się do świadczenia wychowawczego, określone w rozdziale 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 odwołują się do pojęcia rodziny, które zostało zdefiniowane w art. 1 (i). Zgodnie z tą definicją za "członka rodziny" uważa się "każdą osobę określoną lub uznaną za członka rodziny lub określoną jako członek gospodarstwa domowego przez ustawodawstwo, na mocy którego przyznawane są świadczenia". Po myśli natomiast art. 67 zd. Pierwsze ww rozporządzenia, osoba jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego Państwa Członkowskiego, włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w Pierwszym Państwie Członkowskim.

Dla oceny czy Ł. G. jest członkiem rodziny skarżącej niezbędne byłoby odwołanie się do przepisu definiującego "rodzinę" na potrzeby ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Taki przepis – art. 2 pkt 16 ustawy obowiązywał do czasu jej nowelizacji w 2019 r., związanej w wprowadzeniem prawa do świadczenia 500 plus na każde dziecko, a więc obowiązywał w dacie przyznania skarżącej tego świadczenia – [...] czerwca 2016 r. Przepis ten stanowił, że rodzina oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162 i 972 oraz z 2017 r. poz. 1428); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji, lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców.

Z przepisu tego wynikało, że w przypadku rozwiedzionych rodziców – nie stanowią oni rodziny, zaś dzieci stanowią rodzinę wyłącznie z tym z rodziców, który sprawuje nad nimi opiekę, natomiast w wyjątkowych przypadkach opieki naprzemiennej dzieci zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców.

Małżeństwo skarżącej i Ł. G. zostało rozwiązane w 2010 r., nie zamieszkuje on ze skarżącą i dziećmi i nie sprawuje nad nimi opieki (nawet naprzemiennej). Również w obecnym stanie prawnym okoliczności te przesądzają, że Ł. G. nie stanowi ze skarżącą rodziny w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Jak wskazuje tut. Sąd w powoływanym w skardze wyroku II SA/Rz 629/19, celem świadczenia wychowawczego, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie to przysługuje zatem tylko temu z rodziców, który faktycznie wychowuje dziecko, sprawuje nad nim realną opiekę oraz zaspokaja jego potrzeby życiowe.

Jeżeli zatem ojciec dziecka, niebędący mężem matki, nie uczestniczy w wychowywaniu dziecka, nie wykonuje nad nim opieki, trudno uznać, że będzie on uprawniony do ww. świadczenia (por. również WSA w Warszawie w wyroku z dnia 30 czerwca 2020 r., I SA/Wa 430/20).

Dodatkowo warunkiem uznania rodzica dziecka za członka jego rodziny w rozumieniu art. 16 ust. 1 i 2 ustawy jest przesłanka tworzenia z tym dzieckiem "wspólnoty dochodowej", co wynikało wprost z definicji legalnych zawartych w art. 2 pkt 12 i pkt 16 ustawy. "Pozostawać na utrzymaniu" może tylko ta osoba (dziecko), która utrzymuje się z połączonych dochodów wszystkich członków rodziny.

Ojciec dziecka niezamieszkujący wspólnie z dzieckiem i uchylający się nawet od uiszczania zasądzonych przez sąd świadczeń alimentacyjnych nie może zostać uznany za osobę uprawnioną do świadczenia wychowawczego lub za członka rodziny osoby uprawnionej do tego świadczenia. Rodzic dziecka w opisanej sytuacji nie tworzy bowiem z dzieckiem oraz z pozostałymi członkami rodziny "wspólnoty dochodowej", o której mowa w definicji legalnej z art. 2 pkt 16 w zw. z art. 2 pkt 12 ustawy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 listopada 2019 r., II SA/Gl 1115/19).

Tym samym organy błędnie uznały, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, opierając się przy tym na lakonicznej i nie popartej jakimikolwiek dowodami (!) informacji Wojewody.

W konsekwencji wadliwe było zastosowanie w sprawie art. 16 ust. 6 i art. 27 ust. 1 ustawy i wydanie decyzji w oparciu o te przepisy przez organy obu instancji.

Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., a także z naruszeniem prawa materialnego – 16 ust. 6 i art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz w zw. z art. 1 (i), art. 67 i art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Okoliczności te obligują Sąd do uchylenia decyzji organów obu instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a.