Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 836/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 836/03 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Anna Znamiec, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr), Asesor WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2006r., sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "I." w K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 28 marca 2003r. Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002 rok, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 23,87 zł (dwadzieścia trzy złote 87/100).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...]listopada 2002 r. Nr [...] w sprawie określenia Spółdzielni Mieszkaniowej "I." w K. zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za miesiące kwiecień - grudzień 2002 r. w wysokości 564,60 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 32,05 zł.

Spółdzielnia Mieszkaniowa "I." w czwartej deklaracji na podatek od nieruchomości na 2002 r. złożonej w dniu [...]czerwca 2002 r. wykazała za okres od kwietnia do grudnia 2002 r. do opodatkowania oprócz powierzchni budynków mieszkalnych i gruntów również 67 m2 powierzchni lokali biurowych i wyliczyła podatek w wysokości 276,87 zł przyjmując stawkę 5, 51 zł za m2 powierzchni.

Według protokołu odbioru z dnia [...] kwietnia 2002 r. spółdzielnia adaptowała pomieszczenia piwniczne na lokale biurowe.

Zdaniem organu podatkowego pierwszej instancji spółdzielnia winna była w deklaracji podatkowej dla podatku od nieruchomości obliczyć podatek od powyższych lokali biurowych według stawki właściwej dla części budynku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, w myśl bowiem przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych /Dz. U. Nr 4, poz. 27/, działalność spółdzielni mieszkaniowych jest działalnością gospodarczą.

Prowadzenie takiej działalności wynika, zdaniem organu, z treści art. 1 ust. 6 w/w ustawy, zgodnie, z którym spółdzielnia może prowadzić również inną działalność gospodarczą na zasadach określonych w odrębnych przepisach i w statucie, jeżeli działalność ta związana jest bezpośrednio z realizacją celu, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy. Użyty przez ustawodawcę w tym przepisie zwrot "również inną działalność gospodarczą na zasadach określonych w odrębnych przepisach i w statucie, jeżeli działalność ta związana jest bezpośrednio z realizacją celu, o którym mowa w ust. 1" wskazuje, że działalność spółdzielni mieszkaniowych w zakresie określonym w art. l ust. 1 jest działalnością gospodarczą.. Wskazują na to również postanowienia art. 5 ust. 1 ustawy- "pożytki i inne przychody z własnej działalności gospodarczej spółdzielnia może przeznaczyć w szczególności na pokrycie wydatków związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w zakresie obciążającym członków oraz na prowadzenie działalności społecznej, oświatowej i kulturalnej".

W rozumieniu ustawy - Prawo działalności gospodarczej, spółdzielnia mieszkaniowa jest przedsiębiorcą, w związku z powyższym, w deklaracji podatku od nieruchomości spółdzielnia winna obliczyć podatek od części nieruchomości zajętej na potrzeby biurowe przedsiębiorcy według stawki właściwej dla części budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Spółdzielnia pomimo wezwania, nie przesłała skorygowanej deklaracji podatku od nieruchomości za 2002 r., w związku, z czym organ podatkowy działając na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej określił decyzją wysokość zaległości podatkowej za okres kwiecień - grudzień 2002 r.

Spółdzielnia w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2002 r. od powyższej decyzji poinformowała, że dokonała adaptacji 67 m2 piwnic w budynku mieszkalnym stanowiącym jej własność, lokalizując tam swoje biura. W związku z powyższym dokonano zmiany w deklaracji podatkowej wykazując powierzchnię adaptowanego biura do opodatkowania, opłacając składkę w wysokości 5,51 zł. Zastosowanie tej stawki wynika z tego, że podstawowa działalność statutowa spółdzielni określona w art. 1 ust. 2 pkt 1-4 ustawy o Spółdzielniach mieszkaniowych nie nosi cech działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej.

Odwołująca się spółdzielnia argumentowała, że nie ulega wątpliwości, że spółdzielnia mieszkaniowa może prowadzić "inną działalność "na własny rachunek. Jednakże SM "I." takiej działalności nie prowadzi, a skoro nie prowadzi innej działalności, adaptowane w budynku mieszkalnym piwnice, które służą jako biuro do prowadzenia podstawowej działalności statutowej związanej z zarządzaniem i administrowaniem zasobów nie powinno być opodatkowane w/g najwyższej stawki.

Zdaniem podatnika, prawidłowo sporządzono deklarację podatkową i na jej podstawie prawidłowo uiszczono należny podatek.

Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów odwołania i utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

Kolegium zauważyło, że zgodnie z przepisem art. 1 ust. 6 cyt. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, spółdzielnia może prowadzić również inną działalność na zasadach określonych w odrębnych przepisach i w statucie, jeżeli działalność ta związana jest bezpośrednio celu, o którym mowa w ust. 1.

Kolegium stwierdziło, że spółdzielnię mieszkaniową należy traktować jako podmiot gospodarczy i lokale inne niż mieszkalne, należące do spółdzielni należy opodatkować stawką właściwą dla budynków związanych z działalnością gospodarczą.

Prowadzenie w takich lokalach działalności przesądza o istnieniu związku tego lokalu z działalnością, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Na decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wniesiona skarga z dnia[...] kwietnia 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, w której zaskarżonej decyzji zarzucono niezgodność z prawem.

W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że nie kwestionuje zapisu, iż działalność spółdzielni mieszkaniowej w zakresie określonym przepisem art. 1 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych stanowi działalność gospodarczą.

Nie zgadza się jednak ze stanowiskiem, że działalność spółdzielni mieszkaniowej w swoim celu statutowym nosi cechy działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej / Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm. /.

Działalność spółdzielni mieszkaniowej nie jest bowiem działalnością, której celem jest osiąganie zysku jako takiego. Prawo spółdzielcze stanowi, że jej celem statutowym jest zarządzanie i administrowanie zasobami mieszkaniowymi. Różnice między kosztami a dochodami z gospodarki zasobami mieszkaniowymi spółdzielni zwiększają odpowiednio koszty lub dochody tej gospodarki w roku następnym.

Potwierdzeniem powyższego jest przedmiotowe zwolnienie podstawowej działalności spółdzielni mieszkaniowych z podatku dochodowego od osób prawnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd badając przebieg postępowania toczącego się przed organem podatkowym pierwszej i drugiej instancji zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji oraz treść podjętych rozstrzygnięć, dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania podatkowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2003 r. NR [...] utrzymującą w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2002 r. w sprawie określenia skarżącej spółdzielni zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za miesiące: kwiecień - grudzień 2002 r.

Stosownie do art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych / Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm. / osoby prawne są obowiązane składać, w terminie do dnia 15 stycznia, właściwemu organowi podatkowemu deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy /odpowiednio skorygować deklaracje, jeżeli w ciągu roku podatkowego nastąpiła zmiana sposobu wykorzystania budynku lub gruntu lub ich części, mająca wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku/ oraz wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - za poszczególne miesiące, w terminie do dnia [...] każdego miesiąca.

Jak wynika z akt sprawy skarżąca spółdzielnia w czwartej deklaracji korygującej na podatek od nieruchomości na 2002 r. złożonej w dniu [...] czerwca 2002 r. wykazała do opodatkowania 67 m2 powierzchni lokali biurowych, obliczając należny podatek według stawki 5,51 zł za m2 powierzchni w łącznej wysokości za okres od kwietnia do grudnia 2002 r. w kwocie 276,87 zł.

Organ podatkowy pierwszej instancji uważając, że spółdzielnia powinna podatek od nieruchomości od lokali biurowych za w/w okres wyliczyć według stawki właściwej dla części budynków związanych z działalnością gospodarczą, po bezskutecznym wezwaniu do skorygowania w tym zakresie deklaracji podatkowej na 2002 r., wydał w dniu [...] listopada 2002 r. decyzję, w której określił zaległość w podatku od nieruchomości za miesiące; kwiecień - grudzień 2002 r. w wysokości 564,60 zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie 32,05 zł.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie decyzja powyższa została wydana z naruszeniem art. 51 § 1, art. 47 § 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 6 ust. 8 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W świetle art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, zaległością podatkową jest podatek nie zapłacony w terminie płatności.

Jeżeli podatnik jest obowiązany sam obliczyć i wpłacić podatek, za termin płatności podatku uważa się ostatni dzień, w którym, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, wpłata powinna nastąpić. Zgodnie z przytoczonym wyżej przepisem art. 6 ust. 8 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podatnik podatku od nieruchomości, będący osobą prawną, obowiązany jest wpłacić należny za poszczególne miesiące podatek w terminie do 15 dnia każdego miesiąca.

Zatem organ podatkowy pierwszej instancji wydając w dniu [...] listopada 2002r. decyzję określającą zaległość podatkową za dziewięć miesięcy 2002 r. w łącznej kwocie 564,60 zł, w tym za miesiąc grudzień 2002 r., w sytuacji, gdy termin zapłaty podatku za miesiąc grudzień 2002 r. jeszcze nie upłynął / termin upływał z dniem [...] grudnia 2002 r. / niewątpliwie naruszył wskazane wyżej przepisy prawa podatkowego.

Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia /podobnie organ odwoławczy / koncentruje się na argumentacji dowodzącej zasadność opodatkowania pomieszczeń biurowych Spółdzielni Mieszkaniowej "I." według stawki podatku od nieruchomości właściwej dla części budynku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie wyjaśnia natomiast, w jaki sposób została wyliczona zaległość podatkowa. Przedmiotowa decyzja obciąża również spółdzielnię odsetkami za zwłokę. Lapidarność w tym zakresie uzasadnienia decyzji nie pozwala Sądowi na zbadanie, czy odsetki za zwłokę zostały naliczone w prawidłowej wysokości.

Sąd podziela pogląd wyrażony przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 8 lipca 2004 r. sygn. akt V SA 2033/03 / LEX nr 158043 /, że "niedopuszczalne jest sformułowanie decyzji w części dotyczącej odsetek, bez podania ich kwoty, stopy lub podania innych danych, z których kwota odsetek by wynikała".

Brak należytego uzasadnienia decyzji stanowi naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z § 4 Ordynacji podatkowej.

Art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej wylicza bowiem obligatoryjnie elementy każdej decyzji podatkowej. Decyzja podatkowa musi między innymi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne w tym podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa. Niepodanie w decyzji podatkowej norm prawnych określających wysokość należnych odsetek za zwłokę oraz niepodanie sposobu ich wyliczenia stanowi istotne naruszenie norm prawnych, pozbawia bowiem podatnika możliwości skontrolowania poprawności naliczonych odsetek i obrony swych praw w postępowaniu odwoławczym i ewentualnie w postępowaniu przed sądem administracyjnym / por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 1999 r. sygn. akt I SA/Po 2623/98, Dor. Podat. 2000/6/67 /.

Niewątpliwie organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wydaną z naruszeniem prawa, sam dopuścił się obrazy prawa.

Stwierdzone naruszenia przepisów materialnego prawa podatkowego oraz przepisów postępowania podatkowego powodują, że zaskarżone rozstrzygnięcia nie mogą ostać się w obrocie prawnym.

W związku z wykazanymi naruszeniami Ordynacji podatkowej oraz faktem, że sprawa wraca do stadium postępowania przed organem podatkowym pierwszej instancji, wypowiadanie się Sądu w kwestii merytorycznych zarzutów skargi byłoby przedwczesne.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. / orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.