Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 205/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 1 ust. 1, art. 6, art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.) Andrzej Góraj Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2014 r. sprawy ze skargi L. M. na bezczynność Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2013 r. o udzielenie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność Spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącej L. M. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] maja 2013 r. L. M., reprezentowana przez pełnomocnika, wezwała [...] Spółkę Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w Z. do zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu dotyczącej urządzeń do przesyłu gazu posadowionych na nieruchomości położonej w miejscowości J., województwo [...], oznaczonej jako działka nr [...], dla której Sąd Rejonowy w J. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą [...].

W piśmie tym zawarto także wniosek o udostępnienie - na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret pierwsze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej: "U.d.i.p.", - kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy ww. urządzeń usytuowanych na działce wnioskodawczyni, w tym protokołów z odbioru budowanych linii przesyłowych oraz planów z mapkami.

Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. Spółka poinformowała skarżącą, iż brak jest podstaw do realizacji jej roszczenia. Wskazała, iż inwestorem budowy sieci gazowej nie była Spółka, lecz Społeczny Komitet Gazyfikacji działający przy Urzędzie Gminy. Komitet był zobowiązany do pozyskania decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny oraz udzielającej pozwolenia na budowę sieci gazowej. Inwestor zobligowany był do złożenia w Urzędzie Gminy dokumentu, na podstawie którego zajął przedmiotowe działki pod budowę gazociągu.

Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. pełnomocnik L. M. ponownie zwrócił się go PGNiG SPV 4 Sp. z o.o. z siedzibą w W., będącą następcą prawnym [...] Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w Z., o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie kserokopii dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji, budowy, przebudowy i eksploatacji urządzeń infrastruktury przesyłowej na działce stanowiącej jej własność. W szczególności wezwał do przedłożenia wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji, budowy, przebudowy i eksploatacji ww. urządzeń oraz innych dokumentów techniczno-prawnych (protokołów odbiorów technicznych i przekazania do eksploatacji, protokołów zdawczo-odbiorczych, protokołów zdawczo-odbiorczych środków trwałych przekazania na rzecz ówczesnego państwowego przedsiębiorstwa przesyłowego, dzienników budów, decyzji wydanych przez ówczesne organy administracji publicznej np. Urzędy Wojewódzkie, Burmistrzów Miast, Wojewódzkich Zarządów Rozbudowy Miast i Osiedli itp. ustalające miejsce i warunki realizacji budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych, decyzji zatwierdzających plan inwestycyjny w zakresie budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych wraz z planem realizacyjnym obejmującym część opisową i graficzną wybudowanych urządzeń przesyłowych, planów z mapkami). Pełnomocnik poinformował, że wnioskodawczyni zobowiązuje się do pokrycia kosztów wykonania i przesłania przedmiotowych kserokopii.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. PGNiG SPV Oddział w Z. poinformował, że domaganie się dostępu do informacji publicznej mającej charakter przetworzony jest zasadne jedynie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, iż jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Natomiast, jeśli żądanie to związane jest z prywatnym interesem wnioskodawcy, który zamierza uzyskane informacje wykorzystać w postępowaniu sądowym, zasadne jest wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Pismem z dnia 24 lutego 2014 r. pełnomocnik L. M., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, wnosząc o stwierdzenie bezczynności organu oraz zobowiązanie do udzielenia informacji publicznej w żądanym zakresie i w żądanej formie, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W ocenie pełnomocnika, obowiązek stosowania przepisów U.d.i.p. przez Spółkę wynika z art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, zgodnie z którym zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" oznacza, iż zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie. Dystrybucja gazu i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo ze względu na znaczenie paliwa gazowego dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, są "zadaniami publicznymi". Tak więc, żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy gazociągu dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia tej informacji.

Jednocześnie pełnomocnik podniósł, że w przypadku skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji w trybie U.d.i.p. strona nie jest związana jakimkolwiek terminem do jej wniesienia, a ponadto skarga taka nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej.

Pełnomocnik wskazał, że do dnia wniesienia skargi Spółka nie rozpatrzyła wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca nie otrzymała wnioskowanych dokumentów, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy ich udostępnienia, czy też umorzenia postępowania w sprawie.

Pełnomocnik wskazał również, że na mocy uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki [...] Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w Z. z dnia [...] maja 2013 r. o połączeniu w trybie art. 492 § 1 K.s.h. ze spółką PGNiG SPV 4 Sp. z o.o. z siedzibą w W. (spółka przejmująca) doszło do połączenia ww. spółek, wobec czego, na mocy art. 494 § 1 K.s.h. spółka przejmująca wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej. Na mocy aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 2013 r. rep. [...] w sprawie zmiany umowy Spółki doszło do zmiany firmy Spółki na Polska Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w W..

W odpowiedzi na skargę Polska Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w W. Oddział w Z. wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wskazała, iż na dzień udzielenia odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2013 r. brak było stosownych dokumentów, które mogłyby zostać załączone do przedmiotowego pisma. Na chwilę obecną udało odnaleźć się dokumenty, które zostały załączone do odpowiedzi na skargę. Jednak już po otrzymaniu pierwszego pisma w sprawie przedsiębiorca przesyłowy podjął próby odszukania w archiwum przedsiębiorstwa jakiejkolwiek dokumentacji związanej z budową przedmiotowego gazociągu. Służby techniczne ustaliły wszelkie informacje dotyczące urządzeń sieci gazowej dopiero w styczniu 2014 r., przez co załączenie stosownych dokumentów stało się możliwe dopiero w dacie udzielenia odpowiedzi na skargę.

Spółka wskazała również, że przez nieruchomość położoną w J. oznaczoną jako działka nr [...] przebiega gazociąg rozdzielczy [...], średnioprężny, wybudowany przez Społeczny Komitet Gazyfikacji działający przy Urzędzie Gminy. Gazociąg ten został wybudowany w latach 1997 - 1998. W tej sytuacji odpowiedź Spółki z dnia [...] czerwca 2013 r. należy uznać za merytoryczną, albowiem wskazany został w niej podmiot (Urząd Gminy J.), który jest władny udzielić stosownych informacji.

Końcowo Spółka wskazała, iż w świetle dotychczasowej korespondencji nie sposób przyjąć, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został rozpoznany, zaś Spółka pozostaje w bezczynności. Spółka podjęła działania celem pozyskania wnioskowanych danych od służb technicznych, które zostały ostatecznie zgromadzone w zakresie przedstawionym w odpowiedzi na skargę.

Do odpowiedzi na skargę Spółka załączyła dwa egzemplarze dokumentów dotyczących ww. gazociągu obejmujących: protokół odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji z dnia [...] listopada 1997 r., protokół odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji z dnia [...] maja 1998 r., protokół [...] z [...] lipca 1999 r., protokół [...] z [...] kwietnia 1999 r., mapę zasadniczą.

W piśmie procesowym z dnia 16 maja 2014 r. pełnomocnik skarżącej podkreślił, iż Spółka w dalszym ciągu nie przesłała wnioskowanych dokumentów. Wymienione w odpowiedzi na skargę dokumenty dotyczące budowy i eksploatacji gazociągu stanowią potwierdzenie, że urządzenie przesyłowe posadowione na działce skarżącej należy do Spółki, a zatem Spółka musi posiadać ww. dokumenty.

Pełnomocnik zauważył również, że kierowana do skarżącej korespondencja w żaden sposób nie świadczy o fakcie, że Spółka nie pozostawała w bezczynności, gdyż w sprawie nie wydano żadnego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 16 i 17 U.d.i.p. Przesyłanie przez Spółkę bezprzedmiotowych pism miało jedynie na celu uchylenie się od ustawowego obowiązku - udzielenia informacji publicznej.

Z ostrożności procesowej, w przypadku niepodzielenia przez Sąd powyższego stanowiska i uwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania w niniejszej sprawie pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W wykonaniu zarządzenia z dnia 22 maja 2014 r. sekretariat WSA w Warszawie doręczył pełnomocnikowi skarżącej dokumenty złożone przez Spółkę jako załączniki do odpowiedzi na skargę, które zostały wymienione w treści odpowiedzi na skargę.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 23 maja 2014 r. pełnomocnik skarżącej stwierdził, iż przedmiotowy w sprawie wniosek nie został w dalszym ciągu rozpatrzony w całości, zatem udostępnienie tylko fragmentarycznych dokumentów nie może być potraktowane jako rozpatrzenie skargi w ramach samokontroli Spółki. Jednakże, w przypadku niepodzielenia przez Sąd powyższego stanowiska i uwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania w niniejszej sprawie pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej zwana jako "P.p.s.a."). obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).

Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej: "U.d.i.p.") terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2-miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 U.d.i.p. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Przy wykładni ww. przepisu należy kierować się art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Uwzględniając wszystkie te aspekty, przyjąć należy, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.

Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.

W rozpoznawanej sprawie wnioskiem z dnia [...] maja 2013 r. skarżąca wystąpiła o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy ww. urządzeń usytuowanych na działce wnioskodawczyni (protokołów odbiorów technicznych i przekazania do eksploatacji, protokołów zdawczo-odbiorczych, protokołów zdawczo-odbiorczych środków trwałych przekazania na rzecz ówczesnego państwowego przedsiębiorstwa przesyłowego, dzienników budów, decyzji wydanych przez ówczesne organy administracji publicznej ustalające miejsce i warunki realizacji budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych, decyzji zatwierdzających plan inwestycyjny w zakresie budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych wraz z planem realizacyjnym obejmującym część opisową i graficzną wybudowanych urządzeń przesyłowych, planów z mapkami). Skarżąca domaga się zatem udostępnienia jej "treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć", o jakich mowa w powołanym przepisie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 U.d.i.p., a także innych dokumentów związanych z procesem inwestycyjnym urządzeń przesyłowych. Z powyższego wynika, że żądanie obejmuje informacje mające walor informacji publicznej.

Zaznaczenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 2 ust. 2 U.d.i.p. od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Oznacza to, że o tym, czy dany dokument urzędowy ma charakter informacji publicznej nie decyduje cel, w jakim strona chce go uzyskać.

Spełniony został także jej zakres podmiotowy. Przepis art. 4 ust. 1 U.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Z powyższego przepisu wynika zatem, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 U.d.i.p. wskazuje, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli.

W powołanym wyżej orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej będzie przedsiębiorstwo energetyczne. Pogląd ten uzasadniony był faktem, iż - zarówno dystrybucja energii elektrycznej jak również inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistnianie dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP - są "zadaniami publicznymi", o których mówi powołany wyżej przepis. Ta zaś okoliczność, nakłada na przedsiębiorstwo energetyczne obowiązek udzielenia informacji dotyczącej sfery związanej z wykonywaniem przez to przedsiębiorstwo zadań publicznych. Zaprezentowany pogląd, odnieść należy także do przedsiębiorstwa, którego przedmiotem działalności jest m.in. obrót i dystrybucja paliw gazowych i płynnych.

W uchwale z dnia 14 kwietnia 2005 r., sygn. akt I OPS 1/05 podjętej w składzie 7 sędziów Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż wykonywanie zadań publicznych przez konkretny podmiot powinno co prawda wynikać z wyraźnych unormowań ustawowych lub rozstrzygnięć opartych na unormowaniach ustawowych, które powierzają (zlecają) określone zadania publiczne sprecyzowanym podmiotom, jednak nie można z góry wykluczyć wykonywania zadań publicznych przez pewne podmioty, które nie mają wyraźnego umocowania w przepisach prawa.

Działalność skarżonej Spółki obejmuje m.in. dystrybucję paliw gazowych, transport rurociągami paliw gazowych, wykonywanie instalacji gazowych. Zgodnie z definicją celu publicznego zawartą w art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102 poz. 651 ze zm.), celami publicznymi są: budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

W ocenie Sądu, z uwagi na obowiązki tego podmiotu jako operatora systemu dystrybucyjnego gazu, a także mając na uwadze brzmienie powołanego art. 6 pkt 2 ww. ustawy, przedsiębiorstwo to należy zaliczyć do przedsiębiorstw użyteczności publicznej, wykonujących zadania publiczne w rozumieniu art. 4 U.d.i.p.

Okoliczności przedmiotowej sprawy wskazują, iż skarżona Spółka uznała swój obowiązek wynikający z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z przepisami tej ustawy w przypadku skierowania pisemnego wniosku o jej udzielenie, podmiot zobowiązany do udzielenia informacji może:

- udzielić informacji publicznej (jest to czynność materialno-techniczna);

- udzielić w formie pisma odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej, bądź organ nie jest w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3 U.d.i.p.) lub obowiązuje inny tryb udzielenia informacji (art. 1 ust. 2 U.d.i.p.);

- odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania administracyjnego w formie decyzji administracyjnej (art. 16 U.d.i.p.);

- odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej ze względu na niewykazanie, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 U.d.i.p.).

Brak podjęcia przez organ któregokolwiek z działań wymienionych wyżej tworzy stan jego bezczynności.

Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (v. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe.

Taka sytuacja, zdaniem Sądu, zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem w dacie wystąpienia skarżącej ze skargą Spółka pozostawała w bezczynności wobec wniosku z dnia [...] maja 2013 r., jednak z akt sprawy wynika, że stan bezczynności ustał przed datą wyrokowania.

Do odpowiedzi na skargę załączone bowiem zostały kserokopie objętych wnioskiem dokumentów dotyczących gazociągu przebiegającego przez nieruchomość skarżącej, tj. protokół odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji z dnia [...] listopada 1997 r., protokół odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji z dnia [...] maja 1998 r., protokół [...] z [...] lipca 1999 r., protokół [...] z [...] kwietnia 1999 r., mapa zasadnicza. Dokumenty te zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej za pismem z dnia 22 maja 2014 r.

W odpowiedzi na skargę Spółka poinformowała, że "służby techniczne ustaliły wszelkie informacje dotyczące urządzeń sieci gazowej dopiero w styczniu 2014 r., przez co załączenie stosownych dokumentów stało się możliwe dopiero w dacie udzielenia odpowiedzi na skargę" oraz, że "Spółka podjęła działania celem pozyskania wnioskowanych danych od służb technicznych, które zostały ostatecznie zgromadzone w zakresie przedstawionym w odpowiedzi na skargę".

Z powyższego wynika, iż przekazane pełnomocnikowi dokumenty stanowią wszystkie, znajdujące się w posiadaniu Spółki informacje objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Nie można zatem zarzucić Spółce, iż w dniu wyrokowania pozostawała ona w stanie bezczynności w sytuacji, gdy w następstwie poczynionych ustaleń udostępniła "wszelkie" ("ostatecznie zgromadzone") informacje dotyczące przedmiotowego gazociągu, które znajdowały się w jej zasobach archiwalnych. Jednocześnie, co należy podkreślić, Spółka podała, iż gazociąg przebiegający przez nieruchomość skarżącej został wybudowany w latach 1997 - 1998 przez Społeczny Komitet Gazyfikacji działający przy Urzędzie Gminy J., zatem Urząd Gminy J. jest władny udzielić wnioskowanych informacji.

Wobec powyższego Sąd uznał, że Spółka zrealizowała wynikający z ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązek i udostępniła informację w posiadanym zakresie, informując w odpowiedzi na skargę, że załączone dokumenty stanowią wszystkie, znajdujące się w jej posiadaniu informacje objęte wnioskiem. W ocenie Sądu brak jest podstaw do podważania wiarygodności wyjaśnień skarżonej Spółki.

W orzecznictwie i w doktrynie przyjmuje się, że w sytuacji, gdy organ nie posiada żądanych informacji, nie można temu organowi postawić zarzutu bezczynności. I takiej oceny dokonał Sąd w przedmiotowej sprawie.

Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku, o dostęp do informacji publicznej ([...] maja 2013 r.) i zestawiając ją z datą skierowania skargi (24 luty 2014 r.), nie można przyjąć, by skarga na moment jej wniesienia była nieuzasadniona.

Spółka podejmowała wprawdzie czynności zmierzające do realizacji wniosku skarżącej, ale dopiero w odpowiedzi na skargę wskazała dokumenty, które znajdują się w jej posiadaniu.

W myśl art. 149 P.p.s.a. Sąd nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania w kierunku wydania wyroku zobowiązującego organ do rozpatrzenia wniosku, jeżeli w dniu orzekania zarzucana w skardze bezczynność już nie występuje, bowiem organ podjął stosowną decyzję, czy też dokonał czynności, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. W takiej sytuacji postępowanie sądowe wszczęte skargą na bezczynność staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.

Zgodnie z powyższym przepisem Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Biorąc pod uwagę okoliczności przedmiotowej sprawy, a zwłaszcza udostępnienie skarżącej wszelkich posiadanych dokumentów stanowiących przedmiot wniosku oraz wskazanie podmiotu, u którego dokumentacja dotycząca ww. gazociągu może się znajdować, Sąd ocenił, że bezczynność skarżonej Spółki nie stanowiła bezczynności kwalifikowanej. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, Lex nr 1218894). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Organ podejmował bowiem czynności w celu zrealizowania wniosku, aczkolwiek niezasadnie stał na stanowisku, że nie jest do tego zobowiązany.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku, zaś w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., jak w pkt 2 sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 201 § 1, art. 205 § 2 oraz art. 209 P.p.s.a., uznając, że w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności.