Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 845/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 63 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 1, art. 66. art. 77. art. 85 ust. 2 pkt 1 lit.b).
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 marca 2011r. sprawy ze skargi Towarzystwa O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Kierownik Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta działając z up. Prezydenta Miasta decyzją z dnia [...], Nr [...] określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Wykorzystanie walorów rzeki Wisły w celu budowy wspólnego produktu turystycznego przez P., K. D. i J.", zlokalizowanego na terenach gmin: Miasto P., K. D. i J.

Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji wniosło O.T.O.P., reprezentowane przez pełnomocnika Zarządu Towarzystwa ds. ochrony Doliny Wisły W. N. oraz Stowarzyszenie Ekologiczne "K. G.", reprezentowane przez członka Zarządu Stowarzyszenia P. G.

O.T.O.P. podniosło, iż rozstrzygnięcie w sprawie zostało wydane bez wymaganych obowiązującymi przepisami uzgodnień z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska i Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym, nie zapewniono czynnego udziału stronom postępowania oraz udziału społeczeństwa, a także nie wyjaśniono dokładnie stanu faktycznego sprawy, w tym nie zebrano wyczerpującego materiału dowodowego.

Stowarzyszenie Ekologiczne "K. G." wskazało, iż w przeprowadzonym postępowaniu nastąpiło naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak prawidłowego oznaczenia organu, który wydał zaskarżoną decyzję, art. 10 i art. 49 k.p.a. poprzez brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu podmiotom, którym służy przymiot stron tegoż postępowania, art. 7 k.p.a. poprzez brak oceny oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na obszary Natura 2000. Odwołujący zarzucił również, iż uzyskane przez organ I instancji uzgodnienia zostały podjęte przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego bez właściwej oceny stanu faktycznego sprawy oraz w niewłaściwej formie.

Rozpatrując ww. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Po przeanalizowaniu akt niniejszej sprawy - zdaniem Kolegium - przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie jest prawidłowe i nie narusza przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Odnosząc się do zarzutów ww. odwołań, organ odwoławczy podniósł, że były one już przedmiotem analizy w postępowaniu odwoławczym przed Kolegium, zakończonym decyzją z dnia [...], nr [...].

Planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt. 56, pkt 59 i pkt 72a rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko). Nie wymagało także obligatoryjnie sporządzenia raportu zgodnie z § 2 tego rozporządzenia. Jednak organ właściwy taki obowiązek na inwestora nałożył i inwestor obowiązek ten wykonał. Ponadto zgromadzony materiał dowodowy, w tym ww. raport, zdaniem organu II instancji umożliwia dokonanie kompleksowej oceny planowanego przedsięwzięcia pod względem jego przewidywanego, potencjalnego wpływu na środowisko.

Organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami dotyczącymi właściwości miejscowej organu administracji publicznej, tj. na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji. Ponadto informacje o wydanych opiniach, stanowiskach, wszczęciu i zakończeniu postępowania organ I instancji podał do publicznej wiadomości w formie obwieszczeń w myśl art. 74 ust. 3 cyt. ustawy, a nawet informacji w prasie, przez co wykonał dyspozycję art. 49 tej ustawy. Informacje te podawane były przez Prezydenta Miasta P., Burmistrza Miasta K. D. oraz Wójta Gminy J., w siedzibach tych organów w sposób dla nich zwyczajowo przyjęty oraz w Biuletynie Informacji Publicznej.

Podniesiony zarzut niewłaściwej realizacji dyspozycji art. 74 ust. 3 w związku z przepisem art. 33 ust. 1 pkt 7 cyt. ustawy Kolegium uznało za bezzasadny. Organ II instancji wskazał, iż art. 74 ust. 3 cyt. ustawy nie odnosi się wyłącznie do powiadamiania o czynnościach procesowych, w tym wydaniu decyzji i sposobu jej doręczenia stronom postępowania. Odwołujący się błędnie dokonuje rozszerzającej wykładni wskazanych unormowań utożsamiając ogólny termin "społeczeństwo" ze stroną postępowania. Czym innym jest bowiem udział społeczeństwa, a czym innym udział podmiotów, którym przysługuje przymiot stron postępowania. Przymiot strony należy rozpatrywać w korelacji z art. 28 k.p.a. Nie każdy zatem członek szeroko rozumianego społeczeństwa będzie korzystał z przymiotu strony tegoż postępowania.

W opinii Kolegium po ponownym przeprowadzeniu postępowania organ I instancji zrealizował dyspozycje obowiązujących unormowań, w tym art. 85 ust. 1 i art. 33 ust. 1 pkt. 7 cyt. ustawy. Wskazany w tym ostatnim przepisie termin do składania uwag i wniosków liczony jest od dnia następującego po dniu obwieszczenia o takiej możliwości. Organ I instancji stosowne obwieszczenie opublikował na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta P. w dniu 16 lipca 2010r. oraz na stronie internetowej Urzędu. Informacje w tym zakresie zostały opublikowane także w pozostałych Gminach i na ich stronach internetowych. W tym samym dniu organ I instancji zawiadomił również strony postępowania w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości wnoszenia uwag i wniosków oraz możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Kolegium przyjęło, mając na uwadze ustalenia faktyczne sprawy, że nie została przez organ I instancji naruszona zasada czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu (organ powołał wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05). Zwłaszcza w sytuacji kiedy Stowarzyszenie Ekologiczne "K. G.", nie wskazało, w jaki sposób zostało pozbawione możliwości złożenia wyjaśnień, bądź wniosków dowodowych.

Organ odwoławczy nie uznał za zasadny także zarzut dotyczący zaznajomienia strony z oświadczeniem Sekretarza Towarzystwa Ornitologicznego M. P. z dnia 12 sierpnia 2010 r. oraz zaświadczenia RDOŚ z dnia 5 sierpnia 2010 r., które w opinii Kolegium nie mają walorów dowodów w sprawie. Pierwszy z nich stanowi informację wskazującą na brak podjęcia współpracy w zakresie treści projektu dotyczącej form ochrony ptaków na obszarze Towarzystwem Ornitologicznym. Dokument taki nie ma znaczenia, ponieważ obowiązujące przepisy takiej współpracy przy opracowywaniu projektu, czy też wydawaniu decyzji środowiskowej nie nakazują. Drugi natomiast dotyczący opinii RDOŚ także nie ma znaczenia w sprawie, ponieważ stanowi jedynie dodatkową informację, której uzyskania obowiązujące przepisy nie przewidują.

W opinii Kolegium nie zachodzi również, na co wskazują odwołujący się, każdorazowa konieczność ponownego uzyskiwania uzgodnień, tylko dlatego, że decyzja pierwszoinstancyjna została przez Kolegium uchylona. Uchylenie w przedmiotowej sprawie poprzedniej decyzji organu I instancji, nie było wynikiem błędnych uzgodnień, czy też niewłaściwego trybu ich podjęcia, lecz brakiem zapewnienia stronom możliwości zapoznania się z tymi uzgodnieniami. Ponadto stan faktyczny będący przedmiotem uzgodnień i opiniowania nie uległ zmianie na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do kwestii wydanych przez organy uzgadniające - Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego uzgodnień i opinii organ odwoławczy stwierdził, iż odwołujący się (w szczególności "K. G.") nie rozumie ich charakteru oraz formy prawnej wynikającej z przepisu art. 77 ustawy. W przypadku regionalnego dyrektora ochrony środowiska zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy wymagane jest bowiem uzgodnienie, które polega na osiągnięciu konsensusu co do warunków realizacji przedsięwzięcia. Natomiast od organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej w myśl art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy oczekuje się jedynie wyrażenia opinii, która nie ma charakteru wiążącego. Dlatego też zawarcie w sentencji rozstrzygnięcia warunku uzyskania pozytywnego uzgodnienia uznać należy za pozbawione podstawy prawnej, gdyż postępowanie uzgodnieniowe nie ma samodzielnego bytu, a o treści rozstrzyga organ decydujący, który w świetle prawa ponosi za nią pełną odpowiedzialność (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 marca 2005 r., IV SA/Wa 982/04). Kolegium podniosło, że obowiązkiem organu ochrony środowiska jest jedynie ocena planowanego przedsięwzięcie w sytuacji, gdy ma ono powstać w miejscu wybranym przez podmiot podejmujący realizację przedsięwzięcia, a nie jest kompetencją organu analizowanie planowanego przedsięwzięcia z punktu widzenia jego wpływu na np. pozostałe składniki ekosystemu, krajobraz, architekturę, wymagania sanitarne, kwestie wykonywania prawa własności nieruchomości, czy ewentualnej sprzeczności z planem zagospodarowania przestrzennego. Kwestie takie mogą być przedmiotem analizy innych organów w toku odrębnych postępowań. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2007 r., IV Sa/Wa 117/07). Z powyższego wynika, że organ występujący o uzgodnienie powinien za każdym razem dokonywać weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to on ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, a zatem również warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. W opinii Kolegium organy uzgadniające wydały swoje opinii zgodnie z obowiązującymi przepisami, przy czym należy wskazać, iż o formie i rodzaju opinii nie decyduje ich nazwa czy oznaczenie a treść.

Kolegium podniosło, że organ współdziałający nie może wykraczać poza granice uprawnień przyznanych mu przez przepisy prawa. Powołując się na zasadę przezorności określoną w art. 6 ust. 1 u.p.o.ś., wskazaną, że na tym etapie realizacji przedsięwzięcia potrzebne jest precyzyjne określenie standardów, poniżej których nie można zejść w procesie inwestycyjnym, a nie całościowe końcowe rozstrzygnięcie.

W związku z tym w przedmiotowej sprawie za wystarczające należało uznać zajęcie stanowiska, przez określenie standardów realizacji przedsięwzięcia, a nie wypowiadanie się w kwestii całego projektu decyzji. Z taką rolą organów współdziałających koresponduje również przyjęta forma współdziałania pomiędzy organami administracji, jaką jest uzgodnienie. Organ uzgadnia jedynie warunki decyzji, a nie jej projekt. Przemawiają za tym postanowienia art. 77 ust, 2 ustawy wskazującego, jakie dokumenty przekazywane są organowi współdziałającemu wraz z wnioskiem o uzgodnienie.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że uzgodnienia, dla których ustawa wprost wskazuje formę postanowienia, ale także opinie wydawane w procesie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przybierają formę postanowienia. Postanowienia te stają się niezaskarżalne w administracyjnym toku instancji. Zatem zarówno postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 12 maja 2010r., jak też opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 12 maja 2010r. czynią zadość w/w unormowaniom co do trybu, formy oraz treści.

Organ odnosząc się do zarzutu "K. G.", iż w sprawie należało uzyskać opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, właściwego dla realizacji rozbudowy przystani w K. D. nad Wisłą, wskazał, że jest on niezasadny, dlatego że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny obejmuje cały powiat p., w skład którego wchodzi również gmina K. D. nad Wisłą.

Za niezasadny organ odwoławczy uznał zarzut nieustalenia prawidłowo stanu faktycznego sprawy, ponieważ organ I instancji rozpatrzył kompleksowo zebrany w sprawie materiał dowodowy, jak i szczegółowo przeanalizował oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 (m.in. świadczą o tym dodatkowe opinie: dr hab. M. K. "Opinia w sprawie wpływu przedsięwzięcia na obszary Natura 200 w ramach Dyrektywy Siedliskowej" oraz prof. dr hab. M. H. "Opinia w sprawie wpływu przedsięwzięcia na obszary Natura 200 - Dyrektywy Ptasia i Siedliskowa").

W opinii Kolegium w myśl art. 85 ust. 1 pkt 5 ustawy nie można też podzielić stanowiska odwołującego odnośnie naruszenia przez organ I instancji wymogu nałożenia na wnioskodawcę obowiązku wykonania analizy porealizacyjnej wraz z określeniem jej zakresu i terminu przedstawienia, ponieważ nie jest ona obligatoryjna.

Organ II instancji wskazał, że wnioskodawca ma jednak obowiązek wykonania pięcioletniego (począwszy od roku, w którym inwestycja zostanie rozpoczęta) monitoringu gatunków ptaków szczególnie narażonych na presję turystyczną od rezerwatu "Krowia Wyspa" do nowego mostu w P. oraz monitorowanie ilości jednostek pływających na trasie pomiędzy portem w P. a przystaniami w K. D. i J., a także jednostkami pływającymi w górę rzeki oraz ich analizy.

Poza tym wyjaśniło Kolegium, iż organ I instancji w dniu 11 marca 2010r. (karta 6 akt sprawy) wydał postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie wniosku Zarządu Inwestycji Miejskich w P. z dnia 22 września 2009 r., dotyczącego przedmiotowego przedsięwzięcia. Postanowienie to miało jednak jedynie charakter informacyjny i nie powodowało ponownego wszczęcia postępowania, które toczyło się i nie zostało zakończone przez ten organ prawomocną decyzją administracyjną.

O.T.O.P wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Skarżący wskazał, że planowana inwestycja jest niezgodna z wiążącym Prezydenta Miasta uzgodnieniem realizacji omawianego przedsięwzięcia, dokonanym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w postanowieniu tego organu z dnia 12 maja 2010 r. Poza tym zaskarżona decyzja nie bierze pod uwagę ustaleń wynikających ze sporządzonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym również na obszary Natura 2000;

- art. 85 ust. 2 pkt. 1 lit. "b" ww. ustawy, ponieważ w treści uzasadnienia decyzji organ nie wypowiedział się, w jakim stopniu zostały uwzględnione uzgodnienie RDOŚ, jak też stanowisko wydane w postaci opinii przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego;

- art. 66 ustawy poprzez zaakceptowanie raportu, który został wykonany m.in. niezgodnie z wiążącym Postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia [...] (znak: [...]). Poza tym raport ten nie zawiera np. propozycji monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego budowy i eksploatacji w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru, w szczególności w zakresie monitoringu stanu i zmian awifauny lęgowej odcinka Wisły pomiędzy J., a P. wskutek prowadzenia żeglugi turystycznej;

- przepisów nakładających na organ wyjaśnienie stanu faktycznego. Zdaniem strony skarżącej w aktach sprawy znajdują się dwa sprzeczne postanowienia RDOŚ - z dnia 21 grudnia 2009r., oraz z dnia 24 marca 2010 r.., do których organ się nie ustosunkował. Poza tym organ nie udokumentował, iż na obszarze objętym planowanym przedsięwzięciem nie zostały naruszone standardy jakości środowiska, w szczególności w zakresie stanu czystości i stanu ekologicznego wód Wisły, których normy podane są w stosownych przepisach wykonawczych Ministra Środowiska, a także nie uprawdopodobnił, iż na terenie przedsięwzięcia nie są planowane inne źródła oddziaływań, które w powiązaniu z planowanym przedsięwzięciem mogą w przyszłości wywoływać efekt skumulowany w postaci wpływu na obszary chronione, w tym obszary Natura 2000. Ponadto organ I instancji w ustalonych środowiskowych uwarunkowaniach realizacji błędnie stwierdził, iż na terenie objętym planowanym przedsięwzięciem nie zostały przekroczone standardy jakości środowiska, co wynika m.in. z raportu;

- przepisów postępowania, na podstawie których organ zobowiązany jest odnieść się do wszystkich zarzutów, podniesionych we wniesionych odwołaniach od decyzji organu I instancji z dnia 12 sierpnia 2010 r.;

- art. 65 par. 1 k.p.a., które skutkowało tym, że organ I instancji nie zapoznał się z odwołaniem "K. G." Odwołanie to zostało bowiem wniesione bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z pominięciem organu I instancji, co naruszyło zasadę wnoszenia odwołania określoną wart. 129 par. 1 k.p.a.

W uzasadnieniu strona skarżąca wyjaśniła, że wydane Postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z dnia 12 maja 2010r. określiło warunek prowadzenia wszelkich prac związanych wycinką drzew poza sezonem lęgowym ptaków, to znaczy od początku września do końca lutego. Tymczasem organ I instancji, przy umieszczaniu tegoż warunku w ustalanych środowiskowych .uwarunkowaniach odstąpił od sprecyzowania konkretnego dopuszczonego terminu dla omawianych prac (1 września - 28 lutego), jak również nie uzasadnił tego odstępstwa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania administracyjnego ani przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., Nr 199 poz. 1227), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa".

W myśl przepisu art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego - zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością.

Zgodnie natomiast z przepisami art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.

Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie bowiem do przepisu art. 136 i 138 k.p.a. przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu I instancji.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji zgodnie z przedstawionymi wyżej wymogami dokonały prawidłowych ustaleń istotnych okoliczności stanu faktycznego oraz jego prawidłowej oceny.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku Dyrektora Zarządu Inwestycji Miejskich w P. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą "Wykorzystanie walorów rzeki Wisły w celu budowy wspólnego produktu turystycznego przez P., K. D. i J.", zlokalizowanego na terenach gmin: Miasto P., K. D. i J.

Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a o takim mowa w przedmiotowej sprawie, może być poprzedzone obowiązkiem przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Obowiązek przeprowadzania przedmiotowej oceny lub jego brak stwierdza, stosownie do art. 63 ust. 1 i 2 ustawy, w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie wszystkie uwzględnione w tym przepisie uwarunkowania, po zasięgnięciu opinii dwóch organów, o których mowa w art. 64 ust. 1 ustawy.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wymogi te zostały spełnione, albowiem Kierownik Wydziału Ochrony Środowiska działający z up. Prezydenta Miasta po przeprowadzeniu analizy uwarunkowań dla zamierzonego przedsięwzięcia i zasięgnięciu opinii ww. organów, postanowieniem z dnia 31 marca 2010 r. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, decydując tym samym o przeprowadzeniu procedury oceny oddziaływania na środowisko.

Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Aby opracowanie to w każdym przypadku zawierało informacje niezbędne do zakończenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w art. 66 ustawy określono elementy, które powinien zawierać każdy raport oddziaływania na środowisko. I tak z ust.1 tego przepisu wynika, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać m.in. opis planowanego przedsięwzięcia (pkt 1), opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (pkt 2), opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia (pkt 4), oraz opis analizowanych wariantów, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru (pkt 5).

W ocenie Sądu przedstawiony przez inwestora raport, sporządzony przez uprawniony podmiot, jest prawidłowy i zawiera wszystkie elementy, o których mowa w cytowanym przepisie. Ponadto, jak wskazał między innymi Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 marca 2009 r. (sygn. akt II OSK 383/08, Lex nr 526577), raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma charakter dokumentu prywatnego inwestora będącego dowodem w postępowaniu administracyjnym. Raport oceniany jest przez organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe, a uczestnicy postępowania mają możliwość zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących tego dowodu. Zastrzeżenia te jednak nie mogą być gołosłowne, lecz powinny być poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu. Podzielając przedstawione stanowisko Sąd zauważa, że również w toku postępowania administracyjnego skarżący nie przedstawili żadnego dowodu przeciwko raportowi. W związku z tym wskazane w skardze zarzuty dotyczące kwestii nie zastosowania się do wiążącego postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] są niezasadne i nie znajdują oparcia w stanie faktycznym omawianej sprawy. Jak wynika bowiem z akt sprawy Prezydent Miasta postanowił o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko oraz wskazał, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien obejmować zakres określony w art. 66, art. 68 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy. W dniu 19 kwietnia 2010r. inwestor złożył wymagany raport.

Mając na uwadze powyższe, podzielić należy ocenę Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że przedłożony w przedmiotowym postępowaniu raport został sporządzony prawidłowo i odniósł się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia. Charakteryzuje planowane przedsięwzięcie i zawiera wymagane ustawowe elementy opisane powyżej, uwzględniające jego specyfikę. W konsekwencji, skoro raport podlegający ocenie organów nie zawiera nieścisłości i nieprawidłowości, pozostaje w zgodzie z wymogami ustawy, a zgłaszane w stosunku do niego zastrzeżenia są nieuzasadnione, nie ma podstaw, by odmówić mu waloru wiarygodności.

W przedmiotowej sprawie prawidłowo została – wbrew twierdzeniom strony skarżącej - przeprowadzona procedura uzgodnień środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia z organami, o których mowa w art. 77 ustawy. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z 12 maja 2010r. pozytywnie uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia i określił warunki, które organ I instancji umieścił w treści wydanej przez siebie decyzji. Analogiczny tryb został przeprowadzony z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym, który w dniu 12 maja 2010r. pozytywnie zaopiniowane wnioskowe przedsięwzięcie, a określone przez ten organ warunki znalazły odzwierciedlenie w decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania. Zatem kolejny zarzut skargi odnoszący się do kwestii naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy należy uznać za bezzasadny. Organy administracji w sposób wyczerpujący, mając na uwadze ww. przepis, uzasadniły decyzje. Zawierały one – zwłaszcza decyzja organu I instancji – szczegółowe stanowisko organu, co do wniosków i uwag zgłaszanych w toku postępowania przez stronę skarżącą. Ponadto zgodnie z art. 107 par. 3 k.p.a. organ odwoławczy – wbrew twierdzeniom skargi - ustosunkował się do zarzutów podniesionych przez OTOP w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia 12 sierpnia 2010r.

Odnośnie kwestii nie sprecyzowania okresu, w którym mogą być wykonane prace związane z wycinką drzew, to – zdaniem Sądu – określenie, iż może to mieć miejsce "poza sezonem lęgowym ptaków" jest wystarczająco konkretne. Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu decyzji organu I instancji: "W Raporcie określono konieczność ograniczenia prowadzonych prac do wymogów prawa ochrony przyrody. Obszary siedlisk gatunków chronionych są objęte ochroną w zakresie określonym art. 52 ustawy o ochronie przyrody oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. Nr 220, poz. 2237). Wycinka drzew w każdej z lokalizacji inwestycji realizowanych w ramach przedsięwzięcia wymaga uzyskania stosownych zezwoleń. Terminy prowadzenia prac powinny być dostosowane do okresów lęgu i rozrodu chronionych gatunków awifauny występujących na obszarze przeznaczonym pod przedsięwzięcie."

W niniejszej sprawie zachowana została także procedura udziału społeczeństwa w toku postępowania, w ramach którego sporządzany był raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Należy wyjaśnić, że decyzja środowiskowa jest etapem wstępnym i poprzedza uzyskanie kolejnych stosownych decyzji zmierzających do realizacji i finalizacji planowanego przedsięwzięcia. Realizacja warunków określonych w kolejnych decyzjach będzie kontrolowana przez organy właściwe np. organy budowlane i nadzoru budowlanego oraz inne organy powołane na podstawie obowiązujących przepisów np. do kontroli korzystania ze środowiska. Zatem decyzja ta nie przesądza jeszcze o realizacji przedmiotowej inwestycji, ma ona bowiem charakter przygotowawczy dla postępowania w sprawie wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, czy pozwolenia wodno- prawnego.

Poza tym całość przedsięwzięcia została zaplanowana zgodnie z zasadami określonymi w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zainteresowanych gmin, na terenie których realizowane jest przedsięwzięcie.

Nie ma znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia fakt, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w toku postępowania zmienił swoje stanowisko i orzekł o obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Sporządzenie tego raportu świadczyć może jedynie o zachowaniu maksymalnej troski o ochronę środowiska przy realizacji inwestycji.

Niesłuszny jest zarzut skargi dotyczący kwestii nie ustosunkowania się organów, co do obszaru Natura 2000. Jak wynika z akt sprawy, w tym z uzgodnienia RDOŚ z dnia 12 maja 2010r., planowane przedsięwzięcie polegające na przystosowaniu istniejących obiektów, infrastruktury i uwarunkowań terenów do właściwych, bezpiecznych dla użytkowników warunków turystyki i rekreacji, nie będzie powodowało wystąpienia zagrożeń dla walorów przyrodniczych obszaru Natura 2000, tj. zanieczyszczenia wód Wisły, zarastania muraw kserotermicznych przez drzewa i krzewy, regulacji rzeki Wisły, zabudowania zboczy doliny w rejonie K. D. – J. W aktach sprawy znajduje się także zaświadczenie organu odpowiedzialnego za monitorowanie obszarów Natura 2000 – Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 5 sierpnia 2010r., Nr RDOŚ-06-WPN/6640/518/10/es stwierdzające, że przedmiotowy projekt nie wywrze istotnego oddziaływania na obszar Natura 2000, w związku z czym uznano, że przeprowadzenie oceny, o której mowa w art. 6 ust. 3 dyrektywy 92/43/EWG nie jest niezbędne (k. 36 akt adm. I instancji).

Ponadto nałożony na inwestora obowiązek przeprowadzenia monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko – jak słusznie podniósł organ odwoławczy - ma charakter prewencyjny i ubezpieczający składniki środowiska narażone na potencjalne negatywne oddziaływania oraz pozwala na określenia rzeczywistego oddziaływania na środowisko zrealizowanego przedsięwzięcia. Wyniki monitoringu przedstawiane w formie corocznych sprawozdań Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, która ustawowo nadzoruje funkcjonowanie obszarów Natura 2000 pozwolą na pełne monitorowanie stanu form ochrony przyrody, w tym obszarów Natura 2000 i wprowadzanie na bieżąco korekt przy tworzeniu planów ochrony i planów zadań ochronnych obszarów Natura 2000.

Ostatni zarzut skargi kasacyjnej dotyczący odwołania "K. G." także jest niezasadny. Przesłanie bowiem odwołania bezpośrednio do organu odwoławczego z pominięciem organu I instancji jest naruszeniem postępowania administracyjnego, jednak w niniejszej sprawie nie ma on wpływu na rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy. W związku z tym nie może zostać uwzględniony przez sąd i skutkować tylko z tego powodu uchyleniem zaskarżonej decyzji. Poza tym można zauważyć, że odwołanie to nie pochodzi od strony skarżącej, tylko od drugiego odwołującego się "K. G.", który jednak w przedmiotowej sprawie nie składał skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na przedmiotową decyzję SKO.

Kontrola sądu dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji, poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy administracji w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Organy administracji w niniejszej sprawie uwzględniły wskazane wyżej przepisy ustawy i przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami, wynikającymi z k.p.a. i o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 199, poz. 1227 ze zm.), rozważając wszystkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Dodatkowo, odnosząc się bezpośrednio do treści skargi podkreślenia wymaga, iż sądy administracyjne władne są jedynie badać legalność zaskarżonych decyzji, czyli ich zgodność z przepisami prawa. W konsekwencji nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszone przez stronę skarżącą argumenty dotyczące potencjalnego (przyszłego) rozumianego dość szeroko i bez dostatecznego sprecyzowania zagrożenia ze strony planowanej inwestycji dla otaczającego środowiska. W tym miejscu należy raz jeszcze przypomnieć o nałożeniu na inwestora obowiązku przeprowadzenia monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

Ubocznie wskazać należy, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, którą to kwestię podnosił skarżący w trakcie rozprawy. Art. 11 Prawa ochrony środowiska, który statuował zasadę nieważności decyzji z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska został uchylony w myśl art. 144 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Obecnie zatem stwierdzenie nieważności decyzji mogłoby nastąpić na zasadach ogólnych to jest w razie rażącego naruszenia prawa w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W niniejszej sprawie jednak sąd nie twierdził naruszenia ww. przepisów.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd nie stwierdził również innych uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Brak w tej sytuacji podstaw do uwzględnienia skargi.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).