Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 805/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 77 par. 1, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Starszy Referent Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (kierownik ARiMR, organ I instancji), działając na podstawie art. art. 5 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 229, poz. 2273 ze zm., zwana dalej ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), § 4 ust. 1 – 4 oraz § 6 ust. 1, § 6a, § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 73, poz. 657 ze zm.), także art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dziennik Urzędowy L 141, 30/04/2004 P. 0018 – 0058, zwane dalej rozporządzeniem Nr 796/2004) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa), orzekł o przyznaniu [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (skarżąca) płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatności ONW) do gruntów rolnych na rok 2006 w kwocie [...] zł, pomniejszoną o kwotę [...] zł, ze względu na wykryte różnice pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a obszarem stwierdzonym przez organ w wyniku kontroli.

Decyzją Nr [...] z [...] lutego 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kpa, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

Wyrokiem z 28 października 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 260/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę strony na powołaną wyżej decyzję. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie przez Sąd I instancji, iż powodem wydania decyzji przyznającej płatności ONW do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości była stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną przez spółkę we wniosku o przyznanie płatności rolnych, a stwierdzoną w trakcie kontroli. Różnice w powierzchni działek zadeklarowanych przez skarżącą, a stwierdzonych przez organ I instancji były następstwem nieprawidłowości leżących po stronie skarżącej i nie mieściły się w granicach tolerancji błędu. Stosowanie do pomiaru gruntów techniki GPS wynikało z przepisów rozporządzenia Nr 796/2004 oraz stosownych rekomendacji technicznych - zasad określonych przez Komisję Europejską i zamieszczonymi w Dokumencie Informacji Technicznej Komisji Europejskiej JRC IPSC/G)3/P/SKA/ska D(2003)(1576). Ponadto przy każdej kontroli skarżąca reprezentowana była przez swojego przedstawiciela, który podpisywał protokoły kontrolne, nie składając żadnych zastrzeżeń ani uwag

w przedmiocie błędów dokonanych w pomiarach, czy też nieprawidłowo zastosowanej metody pomiaru. Zastrzeżeń ani uwag nie składano również do właściwego miejscowo oddziału regionalnego ARiMR, zgodnie z art. 28 rozporządzenia Nr 796/2004, osobiście lub listownie, w terminie 14 dni od otrzymania kopii protokołu z czynności kontrolnych. Podpisywanie przez przedstawicieli skarżącej przedmiotowych protokołów bez zastrzeżeń, oznaczało, że potwierdzali oni fakt kontroli i jednocześnie godzili się z przyjętą metodą pomiaru. Dopiero na etapie skargi skarżąca zgłosiła zastrzeżenia dotyczące dokonanego pomiaru i nieścisłości dotyczące gruntów.

Sąd nie uwzględnił również zarzutu skargi w kwestii tolerancji błędów pomiaru uznając, iż powołane w zaskarżonej decyzji przepisy prawa, dopuszczały możliwość zastosowania metod i sposobów pomiaru wykorzystanych przez ARiMR.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zastosowania metody "innej", co zdaniem skarżącej stanowiło naruszenie przepisu art. 28 rozporządzenia Nr 796/2004, Sąd wskazał, że wymienione kody mają służyć jedynie do zestandaryzowania szczegółowych wyników kontroli. Nadto, art. 28 ust 1 litera c rozporządzenia Nr 796/2004 określa jedynie elementy jakie powinien zawierać prawidłowo sporządzony raport z kontroli, tj. m.in. sprawdzone działki rolne, zmierzone działki rolne, w stosownych przypadkach łącznie z liczbą drzew oraz z ich rozmieszczeniem na działce, wyniki pomiarów każdej zmierzonej działki

i zastosowane metody pomiaru. Zgodnie z wyjaśnieniami ARiMR, zawartymi

w odpowiedzi na skargę pomiary na kontrolowanych obszarach odbywały się metodą GPS, co w protokole oznaczane jest kodem "GP". W wypadku pomiaru łącznego działek w kolumnie metoda pomiaru wpisuje się kod "In" lub "Inne". Tak więc, kody stosowane podczas kontroli mają znaczenie czysto techniczne i nie rzutują na prawidłowość pomiarów. Z przepisu art. 28 rozporządzenia Nr 796/2004, nie wynikała niedopuszczalność łącznego pomiaru dwóch lub więcej działek. Wymagane było natomiast, co miało miejsce, aby dla każdej działki została podana odrębna wartość pomiaru.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących nieprawidłowości pomiarów w związku z woraniem się w jej działki przez właścicieli gruntów sąsiednich, Sąd podzielił stanowisko organu uznając, iż skarżąca nie dopełniła wynikającego z art. 68 rozporządzenia Nr 796/2004 wymogu wcześniejszego poinformowania organu o tym fakcie.

Po rozpoznaniu sprawy, na skutek wniesionej przez skarżącą skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 284/09, (przy czym organ wskazał w decyzji wyrok z dnia 4 listopada 2009 r. sygn.. akt II GSK 158/09) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez Sąd kasacyjny, iż Sąd I instancji naruszył art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 Kpa oraz art. 51 ust. 1 w związku z pkt 58 preambuły rozporządzenia Nr 796/2004.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie skontrolował zaskarżonej decyzji pod kątem zarzutu niedokonania przez organy kompensacji zawyżenia przez skarżącą wielkości gruntów rolnych o wielkość ich niedoszacowania na niektórych działkach, tym bardziej w sytuacji istnienia jednolitej stawki płatności bezpośredniej do gruntów rolnych. Na brak takiej kompensacji skarżąca wskazała

w piśmie z [...] października 2008 r. skierowanym do Sądu I instancji. Pod tym kątem Sąd I instancji nie skontrolował zaskarżonej decyzji. Naruszając tym samym przepisy wskazane w skardze kasacyjnej. Powyższe uchybienie Sądu I instancji mogło mieć istotny wpływ na wysokość pomniejszonej kwoty pomocy finansowej, wyliczonej na podstawie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Nr 796/2004. Nadto Sąd I instancji nie dysponował pełnymi aktami sprawy, to jest materiałem dowodowym (dokumentacją fotograficzną) dotyczącym przeprowadzonej kontroli terenowej wobec czego nie mógł odnieść się w swej ocenie do tych dowodów oraz zarzutów skarżącego. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd I instancji miał ograniczyć zakres kontroli do kwestii wspomnianej wyżej kompensacji gruntów rolnych.

Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił natomiast zarzutów skarżącej, kwestionujących prawidłowość (rzetelność) pomiarów gruntów rolnych deklarowanych przez skarżącą, podzielając wyrażone w tym zakresie stanowisko Sądu I instancji, iż pomiary gruntów (dokonane w obecności przedstawiciela skarżącej) przeprowadzono poprawnie. Zastosowana zaś przez organ metodyka pomiarów, a w szczególności oparcie ich na technice GPS, znajduje uzasadnienie

w przepisach rozporządzenia Nr 796/2004 oraz w rekomendacjach technicznych. Nadto trudno byłoby kwestionować rzetelność pomiarów, zwłaszcza że w odniesieniu do niektórych działek stwierdzono większy areał gruntów rolnych niż to skarżąca wcześniej deklarowała.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 1 lipca 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 147/10 uchylił zaskarżoną

i poprzedzającą ją decyzję kierownika ARiMR z [...] czerwca 2007 r. uznając, iż postępowanie organów obu instancji spowodowało naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa oraz art. 107 § 3 Kpa, gdyż nie znalazło odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji.

Sąd I instancji wskazał, iż postanowieniem z 10 czerwca 2010 r. zgodnie

z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 113 § 2 p.p.s.a. przeprowadził dowód z dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do protokołu z czynności kontrolnych, żądając uprzednio nadesłania pełnej dokumentacji w tym fotograficznej dotyczącej kontroli terenowej przeprowadzonej w związku z ubieganiem się przez skarżącą o przyznanie płatności ONW. Znajdujące się na płycie CD dane dotyczą producenta oznaczonego nr [...] (numer producenta nadany skarżącej), działki ewidencyjnej [...], działki rolnej [...]. Działka rolna [...] nie była przedmiotem wniosku była nią natomiast działka rolna [...]. Jest to działka położona na terenach, na których - jak wynika z treści uzasadnienia organu I instancji (str. [...] akt administracyjnych) nie jest przyznawana płatność ONW, w związku z tym w/w działka nie mogła zostać uwzględniona podczas naliczania przedmiotowej płatności. Załączona dokumentacja nie dotyczy więc kwestionowanych działek co uniemożliwiło sądowi dokonanie oceny przeprowadzonej kontroli terenowej. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podał następnie, że organy obu instancji nie wyjaśniły, dlaczego przy obliczaniu tolerancji pomiaru przyjmowały szerokość strefy buforowej na 1,25 m. Zgodnie z regulującym w/w kwestię art. 30 ust. 1 rozporządzenia Nr 796/2004 (w brzmieniu nadanym przez rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2184/2005 z 23 grudnia 2005 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 796/2004 i (EW)1782/2003(Dz.U.UE.L.05.347.61), stosowanym do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat lub okresów premii rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2006 r.) powierzchnie działek rolnych określa się za pomocą wszelkich odpowiednich środków zdefiniowanych przez właściwe władze, a zapewniających wykonanie pomiaru z dokładnością przynajmniej równą dokładności wymaganej przy oficjalnych pomiarach wynikających z przepisów krajowych. Tolerancja pomiaru może zostać określona przez organ właściwy i nie powinna przekraczać: a) w przypadku działek o powierzchni mniejszej niż 0,1 ha, szerokości strefy buforowej równej 1,5 m, okalającej obwód działki rolnej; b) w przypadku innych działek 5 % powierzchni działki rolnej lub szerokości strefy buforowej równej 1,5 m okalającej obwód działki rolnej. Jednak maksymalna tolerancja w odniesieniu do każdej działki rolnej nie może przekraczać 1,0 ha w wartościach bezwzględnych.

Wyjaśnienie tej wątpliwości miało wpływ na stwierdzenie powierzchni kontrolowanych działek, a w konsekwencji na sposób dokonania przez organy kompensacji zawyżenia przez skarżącą wielkości gruntów rolnych o wielkość ich niedoszacowania na niektórych działkach.

Sąd I instancji wskazał, iż w czynnościach organów obu instancji,

dotyczących kompensacji zaniechano wyjaśnienia wszystkich podnoszonych przez skarżącą wątpliwości. Ponadto przy kompensacji należało mieć na uwadze pkt 58 preambuły rozporządzenia Nr 796/2004, mówiący, iż "w odniesieniu do wniosków

o pomoc obszarową, nieprawidłowości zazwyczaj dotyczą części obszarów. Przekroczenie powierzchni wnioskowanej w odniesieniu do jednej działki może być zrównoważone poprzez zaniżenie powierzchni wnioskowanej działek z tej samej grupy upraw. Z pewnym marginesem tolerancji należy przewiedzieć, że wnioski pomocowe będą dostosowywane wyłącznie do obszaru zadeklarowanego, oraz że potrącenia zaczną być stosowane po przekroczeniu tego marginesu."

W przypadku działek położonych w obrębie Ż.: [...] (nr [...]) i [...] (nr [...]), skarżąca we wniosku wskazała powierzchnię użytkowaną działki [...] na [...] ha, a działki [...] na [...] ha (wniosek k-[...], [...] akt administracyjnych). W trakcie kontroli, podczas wspólnego pomiaru obu działek stwierdzono, że powierzchnia działki [...] wynosi [...] ha, a działki [...] – [...] ha. Zatem stwierdzona różnica w powierzchni działki [...] wynosiła [...] ha. Kod DR- przypisano jedynie działce [...] (protokół kontroli, k-[...]-[...] akt administracyjnych). Następnie skarżąca zweryfikowała powierzchnię działki [...] do [...] ha (wniosek, k-[...]-[...] akt administracyjnych). O dopłatę w związku z użytkowaniem działki [...] miał ubiegać się także inny producent, co stwierdził organ I instancji (k-[...]). Jednakże powierzchnia deklarowana przez tego producenta miała obejmować [...] ha. W tej sytuacji suma części działki [...] użytkowanej przez skarżącą i drugiego producenta wynosiła [...] ha. Organy nie wyjaśniły, co się stało z różnicą między wartościami wynikającymi: z protokołu kontroli ([...] ha) i wniosków obu producentów ([...] ha). Nadto w protokole kontroli administracyjnej, m.in. działki [...] w pozycji [...], [...], [...], [...] figurują wykluczające się zapisy (k-[...],[...] akt).

Z kolei co do działki [...] we wniosku z [...] lipca 2006 r. skarżąca wskazała powierzchnię [...] ha i taka powierzchnia była rozpatrywana podczas kontroli (k-[...] akt). W protokole kontroli administracyjnej z [...] czerwca 2007 r. również taka powierzchnia działki [...] jest analizowana (k-[...]). Zatem stanowisko organów, że zastosowano sankcje podczas naliczania płatności, nie zostało wyjaśnione.

W odniesieniu do pozostałych działek, za wyjątkiem działek [...], [...], [...] w kwestii dotyczącej śladów worania i zmniejszenia ich areału, organy nie zajęły stanowiska. Skarżąca w odwołaniu ogólnie odnosiła się do problemu kompensacji. Dopiero w piśmie z [...] października 2008 r. wskazała numery kolejnych działek: [...], [...], [...], [...], co do których nie uwzględniono na korzyść skarżącej tolerancji pomiaru, a w rezultacie nie zastosowano kodu DR-. Działki te były przedmiotem wniosku skarżącej i postępowania o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2006 r. Zatem powinny być także przedmiotem rozważań organów.

Decyzją Nr [...] z [...] lutego 2011 r. Kierownik ARiMR, po ponownym rozpoznaniu sprawy, orzekł o przyznaniu skarżącej płatności ONW do gruntów rolnych na rok 2006 w łącznej wysokości [...] zł, po potrąceniu kwoty [...] zł. W uzasadnieniu podjętej decyzji organ I instancji wskazał, iż wniosek o przyznanie płatności obszarowych na 2006 rok skarżąca złożyła [...] maja 2006 r. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana pierwotnie we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] ha.

Ponownie ustalając stan faktyczny sprawy organ I instancji stwierdził, iż w 2006 r. skarżąca posiadała działki rolne nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (dzierżawione przez P. M.), [...] (własność P. M.), [...], [...] (w dzierżawie [...] spółka z o.o. - wydane z zasobów ANR na podstawie protokołów zdawczo-odbiorczych w dniu [...] lipca 2006 r.), [...] (dzierżawione przez R. M.).

Wyjaśnił dalej, iż w związku z niespełnieniem warunku posiadania deklarowanych do płatności gruntów na dzień złożenia wniosku tj. [...] maja 2006 r., z płatności wykluczono działki o nr: [...] (zadeklarowana działka rolna [...] o powierzchni użytków rolnych [...] ha) i [...] (zadeklarowana działka rolna [...] o powierzchni [...] ha) o łącznej powierzchni [...] ha. Powyższa okoliczność potwierdzona została zarówno dokumentami przekazanymi przez Oddziały Terenowe ANR, z których wynika iż wydanie działek w użytkowanie dzierżawcy nastąpiło na podstawie protokołów zdawczo-odbiorczych w dniach [...] lipca 2006 r. jak również złożone przez skarżącą umowy warunkowe przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych (sporządzone bez daty ich zawarcia). Dołączone do umów warunkowych protokoły sporządzone zostały na dzień podpisania umów dzierżaw z ANR (dotyczących tych działek) tj. [...] czerwca 2006 r. Skarżąca nie złożyła żadnych dodatkowych wyjaśnień odnośnie użytkowania bądź nie w 2006 r. w/w gruntów.

Organ wyjaśnił ponadto, iż przeprowadzona ponownie analiza protokołu z czynności kontrolnych wykazała, iż dla działki rolnej [...] położonej na działce nr [...] nieprawidłowo zastosowany został kod DR 13-. Wyjaśniając nieprawidłowości wykryte w deklaracji przedmiotowej działki skarżąca obniżyła powierzchnie jej użytków z [...] ha na [...] ha. Pozostałą część działki w powierzchni [...] ha użytkował inny producent rolny. Inspektorzy terenowi przeprowadzając kontrolę na miejscu dokonali pomiaru dwóch działek rolnych łącznie. Pomiar dotyczył działki [...] i sąsiadującej z nią działki [...]

i wyniósł [...] ha użytkowane jako łąka trwała. Do płatności na działce [...] skarżąca zadeklarowała powierzchnię [...] ha pomimo, iż jej powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) wynosiła [...] ha (różnica pomiędzy PEG a deklaracją wynosi [...] ha). Powierzchnia ta została potwierdzona podczas przeprowadzania wizualizacji w systemie ZSZiK oraz podczas analizy szkiców działek załączonych do protokołu z czynności kontrolnych. Wskazał przy tym, że dokonując zapisów w protokole kontrolerzy nieprawidłowo przypisali zmierzoną nadwyżkę powierzchni do działki rolnej [...], gdyż użytki rolne dla działki nr [...], na której znajdowała się działka [...], stanowiły [...] ugoru i [...] łąki trwałej co łącznie wynosi [...] ha i stanowi powierzchnię użytków rolnych działki nr [...]. Zatem nadwyżka powierzchni czyli kod DR 13- została przypisana do działki [...] co dało jej powierzchnię równą [...] ha.

Odnosząc się do działki rolnej [...] organ I instancji wskazał, iż jej powierzchnia została zmniejszona przez skarżącą z deklarowanej [...] ha na [...] ha. Działka nr [...] (na której znajdowała się deklarowana działka o symbolu [...]) uległa podziałowi na działki [...] i [...]. W złożonej korekcie wniosku skarżąca zadeklarowała do płatności działkę [...] o powierzchni użytków rolnych [...] ha. Powyższa nieprawidłowość nie mogła zatem być traktowana jako oczywisty błąd. Ponadto skarżąca skorygowała powierzchnie deklarowane dla działki [...] (z powierzchni [...] ha na [...] ha) oraz AM (z powierzchni [...] ha na [...] ha). Łączna powierzchnia zmniejszeń deklaracji dokonanych przez stronę postępowania wyniosła [...] ha.

W konsekwencji powyższych ustaleń organ uznał, iż odniesienie się do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (sygn. Akt VIII SA/Wa 797/09) dotyczących sposobu przeprowadzenia czynności kontrolnych na tych gruntach oraz kompensacji powierzchni kontrolowanych działek rolnych traci zasadność.

Powierzchnia działek rolnych, co do której rozpatrywany był wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na 2006 r. wynosiła [...] ha. Powierzchnia co do której płatność została naliczona wyniosła [...] ha (po wykluczeniu działek [...], [...], o łącznej powierzchni [...] ha oraz zmniejszeń deklaracji [...] ha). Wobec ustalenia, iż różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wyniosła 6,97%, organ zgodnie z regulacją art. 51 rozporządzenia Nr 976/2004, zmniejszył przyznaną płatność o kwotę sankcji w wysokości [...] zł.

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia tolerancji błędu urządzeń pomiarowych dla działek [...], [...], [...] oraz [...] organ I instancji wskazał, iż zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 właściwy organ sam określa tolerancje pomiaru lecz nie powinna ona przekraczać 1,5 m szerokości strefy buforowej okalającej obwód działki rolnej. Stwierdzona przez [...] Biuro Kontroli na Miejscu powierzchnia wyliczona została prawidłowo dla wszystkich działek deklarowanych przez producenta.

Decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2011 r. Dyrektor ARiMR, biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, akceptując w całości decyzję organu I instancji, organ szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz treść przepisów prawa krajowego i wspólnotowego regulujących kwestie objęte materią niniejszej sprawy. Za zasadny organ odwoławczy uznał w szczególności wymóg posiadania działek rolnych przez podmiot ubiegający się o przyznanie płatności już w dniu składania wniosku, z uwagi na jego racjonalność i logiczne uzasadnienie. Za prawidłowe przyjął poczynione przez kierownika ARiMR ustalenia dotyczące wykluczenia z płatności gruntów o powierzchni [...] ha stanowiących działki o nr: [...] (zadeklarowana działka rolna [...] o powierzchni użytków rolnych [...] ha), [...] (zadeklarowana działka rolna [...] o powierzchni [...] ha), [...] (zadeklarowana działka rolna [...] o powierzchni [...] ha), [...] (zadeklarowana działka rolna [...] o powierzchni [...] ha). Wskazał przy tym, iż zgodnie z zebranym materiałem dowodowym, w sprawie stwierdzono, iż obszar powierzchni zadeklarowanych działek rolnych, spełniający warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej wynosi [...] ha.

Odnosząc się do zarzutów odwołania zauważył, że przyznanie płatności

w pomniejszonej wysokości w zaskarżonej decyzji wynikało z braku posiadania spornych działek na dzień złożenia wniosku, a nie jak podnosi skarżąca w odwołaniu z faktu przekazania działek rolnych innym producentom rolnym po zakończeniu roku kalendarzowego. Za nieuprawniony uznał także zarzut odwołania dotyczący naruszenia przez organ zasady reformationis in peius wyjaśniając, że w badanej sprawie zarzut ten nie znajduje uzasadnienia. Jak wynika bowiem z orzecznictwa zakaz reformationis in peius nie wiąże organu pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu i rozstrzyganiu sprawy.

W skardze wniesionej na powołane wyżej rozstrzygnięcie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji wskazując, że wydane rozstrzygnięcia naruszają art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.). Orzekające w sprawie organy nie uwzględniły w całości oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania w sprawie wyrażonych w wyrokach sądu administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie złożonym na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 r. skarżąca wskazała, iż wydając skarżone decyzje organy dopuściły się fundamentalnych błędów w ustaleniu stanu faktycznego, przyjęto bowiem, iż w dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności skarżąca nie była w posiadaniu części działek. To nieprawdziwe założenie organy przyjęły opierając się na korespondencji z ANR i przedstawionych przez skarżącą umowach, pomijając jednocześnie ustalenie daty zawarcia umów warunkowych tj. okoliczność o kluczowym dla sprawy znaczeniu. Sprawa dotyczy przyznania płatności za 2006 r., czyli stanu prawnego gdzie organ był absolutnie związany wyczerpującym przeprowadzeniem postępowania dowodowego. Organ winien był ustalić datę zawarcia umów warunkowych dzierżawy poprzez przesłuchanie sygnatariuszy umów na tę kluczową dla sporu okoliczność. Organ powinien w sposób wyczerpujący zebrać pełna dokumentację z ANR dotyczącą spornych działek - łącznie z dokumentacja przetargową. Po czym z uszanowaniem zasad wyrażonych w art. 6, art. 7, art. 77 i art. 78 Kpa wydać rozstrzygnięcie w sprawie.

Skarżąca podniosła ponadto, iż zaskarżone decyzje naruszają również przepisy prawa materialnego. W 2006 r. nie istniał jakikolwiek przepis prawa materialnego, który wymagałby aby działki objęte wnioskiem były w posiadaniu rolnika w dniu złożenia wniosku. Płatności mają charakter roczny, odnoszą się do produkcji rolniczej w danym roku, istotne więc było aby działki były w posiadaniu rolnika przez okres produkcji w danym roku. W obecnym stanie prawnym ważne jest posiadanie działek w jednym konkretnym dniu - późniejszym zresztą od daty składania wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Rozpoznając przedmiotową skargę w zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, iż skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja organu I i II instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić należy, iż rozstrzygając w postepowaniu administracyjnym organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji zasady prawdy obiektywnej. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym przypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Wydając decyzję organ jest zobowiązany do przestrzegania przepisów kpa oraz przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Również zobowiązany jest do wyczerpującego zebrania, oceny i analizy całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz do uzasadnienia rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa.

Organ administracyjny tym bardziej w sytuacji, gdy dysponuje sprzecznymi ze sobą dowodami nie może uchylić się od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zasada oficjalności postepowania administracyjnego (art. 7 i 77 kpa) zobowiązuje organ administracji publicznej, aby w toku postępowania podejmował wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia sprawy i dopuszczał jako dowód wszystko co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2000 r., sygn. akt V SA 948/00).

Zgodnie z ogólną zasadą dwuinstancyjności postepowania administracyjnego organ odwoławczy w wyniku wniesionego odwołania zobowiązany jest do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania, a nie ograniczenie się jedynie do weryfikacji decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy jest tak samo jak organ I instancji związany przepisami art. 7, 77, 80, 107 § 3 kpa i ma obowiązek rozpoznać sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego.

W sprawie zaś Sąd dopatrzył się pewnej dowolności i arbitralności

w postępowaniu organów. Przepis art. 107 § 3 kpa wyraźnie wskazuje, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Zdaniem Sądu strona (skarżący) po treści uzasadnienia decyzji organu I i II instancji może pozostawać w przeświadczeniu, że z niewytłumaczonych względów występują niejasności i wzajemne sprzeczności pomiędzy obiema decyzjami.

Stosownie do przepisu art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postepowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Sąd w niniejszej sprawie pozostaje związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postepowania zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2010 r. sygn. Akt VIII SA/Wa 147/10. Odnośnie przytoczonego przepisu art. 153 p.p.s.a. Sąd wyjaśnia, że zawarte w nim sformułowanie "w sprawie" oznacza tożsamość sprawy ocenianej przez Sąd formujący ocenę prawną oraz sprawę będącą przedmiotem ponownego postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego zarówno pod względem podstawy prawnej jak też stanu faktycznego. Zmiana stanu prawnego powoduje natomiast konieczność dokonania przez organ nowej oceny prawnej stanu faktycznego, zaś istotne zmiany w stanie faktycznym mogą powodować nieaktualność wskazań zawartych w uzasadnieniu orzeczenia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej należy stwierdzić, że organ I instancji stwierdził, iż powierzchnia zgłoszona we wniosku o płatności ONW w roku 2006 dla poszczególnych stref wynosiła : ONW – Nizinne strefa I – 2006; [...] ha, zaś powierzchnia, co do której rozpoznano wniosek pozytywnie wynosiła : [...] ha. Stwierdzona w czasie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu różnica w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku dla poszczególnych stref wynosi : 6,97%. W decyzji tej ponadto organ I instancji wskazał, iż w związku z niespełnieniem warunku posiadania gruntu na dzień złożenia wniosku wykluczono działki rolne : [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha (działki [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha) (strona [...] akt i [...] akt).

Odnosząc się natomiast do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ ten wskazał odniesienie się do akt sygn. VIII SA/Wa 797/09, zamiast prawidłowo wskazanych akt dotyczących tej sprawy, a mianowicie VIII SA/Wa 147/10, w której wyrokował w dniu 1 lipca 2010 r. (strona [...] akt administracyjnych). Powołana przez organ sygn. akt VIII SA/Wa 797/09 dotyczyła wyroku z dnia 23 marca 2010 r. i wobec tego wadliwe powołanie sygn. akt może prowadzić do wniosku, iż nie wiadomo czy organ odniósł się do zaleceń we właściwej sprawie. Organ ten powołał również błędnie sygn. akt wyroku NSA II GSK 158/09 zamiast prawidłowego II GSK 284/09 (decyzja strona [...] akt).

Odnosząc się natomiast do decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2011 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. stwierdzić należy, iż zawiera ona sprzeczności zarówno co do wykluczonych działek z przyznania płatności – według organu I instancji wykluczenie dotyczyło działek : [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha (działki [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha) (strona [...] akt i [...] akt), natomiast – według organu odwoławczego wykluczono działki : [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] ha (decyzja strona [...] akt administracyjnych). W tym zakresie organ odwoławczy odniósł się do działek [...], [...], [...], [...]. Ponadto organ powołał się w decyzji w stanie faktycznym na orzeczeniach sądów administracyjnych nie dotyczących tej sprawy, a mianowicie : wskazał wyrok z dnia 28 października 2008 r. sygn. akt VIII SA/Wa 259/08 (strona [...] akt), wyrok NSA z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. akt II GSK 158/09 (strona [...] akt), wyrok WSA z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt VIII SA/797/09 (strona [...] akt), dotyczący decyzji [...].

Zarówno wskazane wyroki sądów administracyjnych co do sygnatury akt jak i się wydaje stan faktyczny podany w decyzji co najmniej na stronach : [...](częściowo), [...], [...] nie dotyczy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2006 r. (ONW).

Orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące przedmiotowej sprawy zostały wydane : wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2008 r. sygn. akt VIII SA/Wa 260/08, wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2010 r. sygn. akt II GSK 284/09, wyrok WSA z dnia 1 lipca 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 147/10.

Zwrócić uwagę należy, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się co do sposobu wyliczenia zastosowanej sankcji zarówno procentowego jak i kwotowego. Na marginesie zauważyć należy, iż z akt administracyjnych nie wynika że w sprawie tej działał pełnomocnik, o którym wspomniano w decyzji (na stronie [...]).

Wszystkie te okoliczności powodują, że nie jest możliwa weryfikacja sądowa zaskarżonych decyzji w zakresie wykonania zaleceń sądu wynikających z wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie VIII SA/Wa 147/10.

Rozpoznając sprawę ponownie organy prawidłowo ustalą stan faktyczny, z podaniem właściwych orzeczeń sądów i odniosą się do zaleceń, nadto szczegółowo wskażą zastosowane sankcje wraz z odniesieniem się do sposobu wyliczenia procentowego, kwotowego w stosunku do przyjętej powierzchni.

Nie umknie organom prawidłowe zastosowanie art. 10 k.p.a. w stosunku do właściwego podmiotu lub osoby reprezentującej skarżącą.

Z tych względów, skład Sądu orzekający w przedmiotowej sprawie uznał, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" orzekł jak w pkt. I wyroku, zaś na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono co do pkt II.