Wyrok NSA, sygn. akt GSK 1198/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Szafrańska-Falkiewicz (spr.), Sędziowie NSA Jan Bała, Kazimierz Brzeziński, Protokolant Marcin Chojnacki, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. T. - Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe [...] z siedzibą w Kusowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2004 r. sygn. akt 3 I SA/Gd 1936/01 w sprawie ze skargi A. T. - Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe [...] z siedzibą w Kusowie na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 7 września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej - oddala skargę kasacyjną -


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2004 r. sygn. akt 3 I SA/Gd 1936/01 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. T. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 7 września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie klasyfikacji celnej towaru - oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że na podstawie dokumentu SAD z dnia 21 czerwca 1999 r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym zgłoszone przez A. T. - Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe "[...]" towary o nazwie handlowej "[...]" - dodatek paszowy według kodu PCN 2309 90 97 9 ze stawką celną 20%.

W dniu 7 września 2000 r. A. T. wystąpił do dyrektora Urzędu Celnego w Toruniu z wnioskiem o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji celnej towaru, wnioskując o zaklasyfikowanie towaru według kodu 2304 00 00 0.

Dyrektor Urzędu Celnego w Toruniu decyzją z dnia 23 stycznia 2001 r. uznał zgłoszenie celne za prawidłowe, a Prezes GUC po rozpatrzeniu odwołania A. T. utrzymał w mocy tę decyzję.

Oddalając skargę A. T. na decyzję Prezesa GUC, Sąd podał, że klasyfikację taryfową towaru ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działu taryfy celnej oraz zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej, a także z Wyjaśnieniami do Taryfy celnej stanowiącymi załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. (Dz.U. Nr 74, poz. 830). W związku z tym Sąd stwierdził, że podstawy do klasyfikacji sprowadzonego towaru nie może stanowić pismo Departamentu Środków Taryfowych i Pozataryfowych GUC z dnia 14 kwietnia 2000 r., które skarżący wskazał jako podstawę wniosku o uznanie zgłoszeń celnych za nieprawidłowe. Ponadto Sąd podał, iż - wbrew twierdzeniom skarżącego - z pisma tego wynika, że "za śrutę poekstrakcyjną spełniającą wymogi pozycji 2304 Taryfy celnej należy rozumieć śrutę otrzymaną po ekstrakcji oleju z ziarna soi za pomocą rozpuszczalników i poddaną procesowi odbenzynowania i tostowania", ale również i to, "że do kodu PCN 2304 nie będzie klasyfikowana śruta poekstrakcyjna, która została dalej przetworzona tzn. poddana innym procesom niż odbenzynowanie i tostowanie". Zdaniem Sądu pismo z dnia 14 kwietnia 2000 r. nie uprawniało skarżącego do wniosków wysnutych w skardze.

Wskazywany przez skarżącego kod PCN 2304 zgodnie z uwagami zawartymi w Wyjaśnieniach do taryfy celnej obejmuje makuchy i inne pozostałości stałe powstałe po ekstrakcji oleju z ziarna soi za pomocą rozpuszczalników lub za pomocą prasy lub obrotowej prasy ślimakowej. Pozycja ta obejmuje również nie teksturowaną odtłuszczoną mąkę sojową nadającą się do spożycia przez ludzi, nie obejmuje jednak: osadów olejowych ani koncentratów białkowych otrzymanych przez usunięcie pewnych składników odtłuszczonej mąki sojowej (używanych jako dodatki do produktów żywnościowych) i teksturowanej mąki sojowej. Tylko produkty (w tym mąka sojowa) spełniające wyżej wymienione warunki zawarte w Wyjaśnieniach do taryfy celnej mogą być zakwalifikowane do kodu PCN 2304. Zatem mąka sojowa w zależności od tego, czy jest mąką sojową teksturowaną odtłuszczoną czy też nie, będzie klasyfikowana do kodu PCN 2304 lub innego.

Biorąc pod uwagę to, że będący przedmiotem sporu produkt jest według wyjaśnień producenta koncentratem białkowym z preparowanej soi, o składzie różnym niż skład mąki sojowej, otrzymywanym w wyniku wodno-etanolowej ekstrakcji pozostałości po ekstrakcji oleju z ziarna soi, mającej na celu usunięcie i/lub inaktywację wielu antyżywieniowych faktorów negatywnie oddziałujących na młode zwierzęta (pismo skarżącego z dnia 16 grudnia 2000 r. oraz zał. nr 5 do pisma skarżącego z dnia 4 października 2000 r.), Sąd podzielił stanowisko organów celnych, iż produkt ten nie może być klasyfikowany do kodu PCN 2304.

Skład preparatu i jego przeznaczenie (produkt używany do karmienia zwierząt) wskazują, w ocenie Sądu, że przedmiotem importu był towar klasyfikowany zgodnie z regułą nr 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej do kodu PCN 2309 90 97 9.

Z treści uwagi 1 do działu 23 taryfy celnej wynika bowiem, że pozycja 2309 obejmuje produkty stosowane do żywienia zwierząt, gdzie indziej nie wymienione, ani nie włączone, otrzymane w wyniku przetworzenia materiałów roślinnych lub zwierzęcych, w takim stopniu, że utraciły one podstawowe cechy oryginalnego materiału, przy czym są to produkty inne niż roślinne pozostałości, odpady i produkty uboczne takiego przetwarzania.

Zgłoszony towar ma właściwości określone w tej uwadze, gdyż jest on wynikiem przetworzenia materiałów roślinnych, tj. nasion soi, które w wyniku przetworzenia utraciły podstawowe cechy oryginalnego materiału (nasion) i nie są pozostałością, odpadem lub produktem ubocznym takiego przetworzenia, a efektem dalszego przetwarzania tych pozostałości.

Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu dotyczącego innego zaklasyfikowania "sojowego koncentratu [...]" w dołączonym do skargi dokumencie SAD z dnia 2 lutego 2002 r. i objęcia tego towaru procedurą dopuszczenia do obrotu przez Urząd Celny w Toruniu, Sąd stwierdził, iż nie oznacza to, że klasyfikacja ta jest prawidłowa i powinna mieć wpływ na ocenę w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z treścią art. 83 Kodeksu celnego, organy celne są uprawnione do zweryfikowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym po zwolnieniu towaru w ramach tzw. kontroli postimportowej, a ujawnione w wyniku weryfikacji ewentualne błędy przy klasyfikacji taryfowej w innych zgłoszeniach nie mają znaczenia w niniejszej sprawie.

A. T. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając, że został on wydany z naruszeniem:

1) prawa materialnego, a mianowicie art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że stan towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego uzasadniał zaliczenie towaru do kodu PCN 2309 90 97 9 Taryfy celnej, gdy tymczasem winien on zostać zaliczony do kodu PCN 2304 00 00 0,

2) przepisów postępowania mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie:

a) art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazującego rozstrzyganie Sądowi w granicach danej sprawy w sytuacji, gdy Sąd nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a przede wszystkim czy preparat o nazwie "[...] winien być zakwalifikowany do kodu PCN 2304 00 00 0, czy do kodu PCN 2309 90 97 9 taryfy celnej,

b) art. 133 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez zamknięcie w dniu 22 kwietnia 2004 r. rozprawy i nie otwarcia jej na nowo, pomimo tego że skarżący pismem z dnia 19 kwietnia 2004 r. wniósł o odroczenie rozprawy informując, że w terminie do dnia 30 kwietnia 2004 r. będzie dysponował ekspertyzami wyjaśniającymi zastosowanie kodów PCN w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Po wydaniu orzeczenia ekspertyzy te wpłynęły do skarżącego i zdaniem skarżącego ich ocena przez Sąd wpłynęłaby na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne skarżący wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania,

2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 85 § 1 Kodeksu celnego wskutek tego, że Sąd w sposób niewłaściwy zastosował ten przepis, przyjmując za organami celnymi ich stanowisko, a w zasadniczej części wręcz inkorporując części twierdzeń z zaskarżonej decyzji do treści swojego uzasadnienia, że stan towaru w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego uzasadniał zaliczenie go do kodu taryfy celnej PCN 2309 90 97 9, a nie do kodu PCN 2304 00 00 0.

Zdaniem skarżącego stan towaru w momencie zgłoszenia celnego nie uzasadniał takiej oceny. W ocenie skarżącego zastosowanie art. 85 § 1 Kodeksu celnego i określenie właściwego kodu PCN wymagało skorzystania z opinii biegłych. Skarżący nie kwestionując tego, że klasyfikacja taryfowa towarów celnych stanowi domenę urzędów celnych, podniósł, że domena ta nie może mieć charakteru dowolności, gdyż niewątpliwie decydującą kwestią przewidzianą w art. 85 §1 Kodeksu celnego jest ustalenie stanu towaru odpowiadającego rzeczywistemu stanowi rzeczy, a nie stanu określonego dowolnie przez organy celne.

Skarżący zarzucił, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to dotyczyło przepisów art. 134 § 1 i art. 133 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadniając ten zarzut skarżący wyjaśnił, że pismem z dnia 19 kwietnia 2004 r. zwrócił się do Sądu o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 22 kwietnia 2002 r. wskazując, że do dnia 30 kwietnia 2004 r. uzyska dwie niezależne opinie wyjaśniające zastosowanie kodów PCN w odniesieniu do przedmiotowego towaru. Sąd pomimo takiego wniosku zamknął rozprawę i nie otworzył jej, chociaż istotne okoliczności ujawniły się po jej zamknięciu.

Skarżący wyjaśnił, że sam jest specjalistą w zakresie objętym przedmiotem niniejszej sprawy oraz że uzyskane przez niego opinie sporządzone zostały przez największe autorytety. Opinie te jednoznacznie wskazują na zasadność stanowiska skarżącego i zostały sporządzone we wskazanym przez skarżącego terminie i niewątpliwie, gdyby istniała możliwość ich przedstawienia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, to miałyby one znaczący wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Skarżący podniósł, że z opinii prof. dr hab. Eugeniusza R. Greli z Instytutu Żywienia Zwierząt Akademii Rolniczej w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2004 r. wynika, że preparat o nazwie [...] winien być klasyfikowany do kodu PCN 2304 00 00 0.

Analogiczną w swej treści opinię sporządził także prof. dr hab. Adolf Korniewicz z Katedry Żywienia Zwierząt i Paszoznawstwa Akademii Rolniczej we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2004 r., który również stwierdził, że preparat o nazwie [...] winien być klasyfikowany do kodu PCN 2304 00 00 0 Taryfy celnej.

Skarżący wyjaśnił, że po wydaniu orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, a przed wniesieniem skargi kasacyjnej, uzyskał także opinię prof. dr. hab. Stanisława Matyki z Instytutu Zootechniki w Krakowie – Kierownika Krajowego Laboratorium Pasz w Lublinie, który jest niekwestionowanym autorytetem w zakresie żywienia zwierząt, z którego wiedzy i doświadczenia korzystają również organy celne. Także z tej opinii wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że preparat [...] powinien być klasyfikowany w pozycji 2304 00 00 0.

Ponadto skarżący wyjaśnił, że po wydaniu orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wszedł również w posiadanie pisma z dnia 14 czerwca 2004 r. skierowanego przez Urząd Statystyczny w Łodzi do [...] Sp. z o.o. w Chełmnie, z którego wynika, że według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług koncentrat [...] mieści się w ugrupowaniu PKWIU 15.41.31-30 "Makuchy i inne pozostałości stałe z ekstrakcji oleju sojowego", co również potwierdza stanowisko skarżącego.

Sąd I instancji orzekając w granicach danej sprawy powinien wyjaśnić wszelkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, czego jednak nie uczynił w rozpatrywanej sprawie, bezkrytycznie podzielając stanowisko prezentowane przez organy celne, co zdaniem skarżącego uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku.

Zdaniem skarżącego rozpoznanie skargi kasacyjnej zgodnie z jej żądaniem jest w pełni uzasadnione, gdyż według skarżącego nie do przyjęcia jest sytuacja, że towar klasyfikowany jest według stanu, który nie odpowiada stanowi rzeczywistemu. Skarżący zwrócił uwagę, że dla samych organów celnych kwestia kwalifikacji budziła wątpliwości, gdyż z uzasadnienia wyroku wynika, że preparat [...] był przez Urząd Celny w Toruniu odmiennie klasyfikowany, niż to uczyniono w przedmiotowej sprawie, co wskazuje, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do klasyfikacji tego towaru.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), dalej p.p.s.a., skarga kasacyjna od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego może być oparta na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie skarżący oparł skargę kasacyjną na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W związku z tym oceny w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, gdyż zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego mogą podlegać ocenie dopiero wtedy, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa zastrzeżeń lub gdy druga z wyżej wymienionych podstaw kasacyjnych okazała się nieusprawiedliwiona.

Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut wydania zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest uzasadniony. Zgodnie z tym przepisem wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wbrew zarzutom zawartym w skardze kasacyjnej, Sąd I instancji orzekł w granicach przedmiotowej sprawy, nie wkraczając swoimi ocenami prawnymi w sprawę nową w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania przed organami celnymi.

Niezwiązanie Sądu I instancji granicami skargi nie oznacza, że Sąd ten może czynić przedmiotem swoich rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi bez względu na treść zaskarżonego aktu. Oznacza natomiast, że Sąd ten ma prawo i obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Skarżący zarzucając w skardze kasacyjnej, że Sąd I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, nie wskazał poza art. 133 § 3 p.p.s.a., które konkretnie przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały naruszone przez Sąd I instancji przy dokonywaniu kontroli legalności działania organów celnych.

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie uzasadniają powołane w skardze argumenty dotyczące naruszenia art. 133 § 3 p.p.s.a., gdyż uchybienie takie nie zaistniało. W świetle tego przepisu w postępowaniu przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe przez dopuszczenie dowodu z dokumentu. Przeprowadzenie tego postępowania z innych środków dowodowych, w tym m.in. dowodu z opinii biegłego, nie jest możliwe. Sąd nie miał w związku z tym podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy w celu umożliwienia skarżącemu złożenia zamówionych ekspertyz dotyczących klasyfikacji celnej towaru, gdyż w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. dowody takie nie mogły być dopuszczone w postępowaniu przed Sądem I instancji.

Zaskarżony wyrok został ogłoszony bezpośrednio po zamknięciu rozprawy, w związku z tym w sprawie nie było możliwe otwarcie zamkniętej rozprawy na nowo w celu dokonania przez Sąd oceny otrzymanych przez skarżącego ekspertyz.

W związku z tym, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania okazały się prawnie nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2004 r. FSK 181/04, orzecznictwo NSA i WSA nr 2(2) 2004). Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny za wiarygodny musi uznać stan towaru przyjęty przez Sąd I instancji. Sąd ten przyjął, że sprowadzony towar stanowił produkt używany do karmienia zwierząt mający właściwości określane w uwadze 1 do działu 23 Taryfy celnej, które uzasadniały zaklasyfikowanie go do pozycji 2309.

Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany faktyczną podstawą rozstrzygnięcia ustaloną przez Sąd I instancji oraz granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) nie miał podstaw do zakwestionowania w niniejszej sprawie ustalonego przez Sąd I instancji stanu towaru oraz do oceny, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 85 § 1 Kodeksu celnego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.