Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 518/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi kasacyjnej
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 177 § 1, art. 178, art. 67 § 5
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wojewody M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1507/12 odrzucające skargę kasacyjną Wojewody M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1507/12 w sprawie ze skargi [...] S.A. w K. na postanowienie Wojewody M. z dnia [...] września 2012 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1507/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną Wojewody M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1507/12 w sprawie ze skargi [...] S.A. w K. na postanowienie Wojewody M. z dnia [...] września 2012 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 30 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi [...] S.A. w K. na postanowienie Wojewody M. z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Wojewody M. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został wysłany pełnomocnikom stron postępowania, w tym radcy prawnemu M. S., jako pełnomocnikowi Wojewody M., na wskazany przez nią w odpowiedzi na skargę adres (M. Urząd Wojewódzki w K., ul. [...]). Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru adresowanej do niej korespondencji znalazła się prezentata Kancelarii M. Urzędu Wojewódzkiego z datą wpływu 26 lutego 2013 r. (k. 114 akt sądowych - na odwrocie).

W dniu 29 marca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie została złożona skarga kasacyjna Wojewody M., reprezentowanego przez radcę prawnego M. S., od wyroku z dnia 30 stycznia 2013 r.

W dniu 2 kwietnia 2013 r. wpłynęło ponadto pismo wyjaśniające, w którym reprezentująca Wojewodę M. radca prawny M. S. powołała się na treść art. 67 § 5 p.p.s.a. Podniosła ponadto, że zwrotne potwierdzenie odbioru zawiera datę wpływu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem do Kancelarii M. Urzędu Wojewódzkiego i nie stanowi dowodu doręczenia pełnomocnikowi. Zaznaczyła, że nie potwierdzała odbioru odpisu wyroku, a zapoznała się z nim w dniu 1 marca 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako wniesiona z uchybieniem terminu.

W myśl art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.

Rozważając kwestię terminu doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w niniejszej sprawie pełnomocnikowi Wojewody M. Sąd zaznaczył, że radca prawny może wykonywać swój zawód w różnych formach. Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010r. Nr 10, poz. 65 ze zm.), radca prawny wykonuje zawód w ramach stosunku pracy, na podstawie umowy cywilnoprawnej, w kancelarii radcy prawnego oraz w spółce cywilnej lub jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej. W ocenie Sądu, sposób doręczenia pism w postępowaniu pełnomocnikowi będącemu radcą prawnym, jest zróżnicowany w zależności od tego, czy wykonuje on swój zawód jako pracownik strony, czy też działa poza stosunkiem pracy.

W myśl art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Zgodnie natomiast z art. 67 § 2 p.p.s.a., pisma w postępowaniu sądowym lub orzeczenia dla osoby prawnej, jak również dla jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. Jak wynika z art. 67 § 5 p.p.s.a., jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom.

Nie budzi wątpliwości, że jeżeli radca prawny wykonuje swój zawód poza stosunkiem pracy (czyli w ramach indywidualnej kancelarii, spółki cywilnej względnie spółki prawa handlowego), doręczanie pism w postępowaniu sądowym odbywa się zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a., a radcy prawnemu doręczać należy je wówczas jak osobie fizycznej, czyli stosownie do art. 67 § 1 p.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2005 r., sygn. akt II FZ 37/05, ONSAiWSA 2005/6/117).

Odmiennie natomiast traktować należy sytuację, gdy radca prawny reprezentuje stronę postępowania, będąc jej pracownikiem, w szczególności wówczas, gdy stroną tą jest organ administracji publicznej. Organ taki dysponuje aparatem pomocniczym, jakim jest urząd i działające w jego ramach dzienniki podawcze oraz kancelarie. W takim wypadku w drodze analogii stosować należy art. 67 § 2 p.p.s.a., doręczając pisma w postępowaniu sądowym organowi administracji publicznej jak jednostce organizacyjnej, nieposiadającej osobowości prawnej. W taki sam sposób należy dokonywać doręczeń pism w sytuacji, w której pełnomocnikiem organu administracji jest radca prawny, będący jednocześnie pracownikiem tego organu albo pracownikiem jego aparatu pomocniczego (urzędu). O ile zatem taki pełnomocnik nie wskazuje wyraźnie adresu, pod jakim prowadzi działalność poza stosunkiem pracy (np. adresu indywidualnej kancelarii), doręczenia dokonuje się zgodnie z art. 67 § 2 p.p.s.a. Wówczas data, uwidoczniona na prezentacie urzędu jest datą doręczenia korespondencji radcy prawnemu, będącemu pełnomocnikiem organu administracji publicznej. Podobnie przyjął Naczelny Sąd Administracyjny, uznając że wewnętrzny obieg pisma w urzędzie, a także fakt, iż pełnomocnik organu zapoznał się z nim ponad tydzień po doręczeniu, nie ma znaczenia dla ustalenia daty doręczenia tegoż pisma (zob. postanowienie z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 873/11, Lex Omega nr 1069772).

W niniejszej sprawie radca prawny M. S. wskazała jako adres do doręczeń adres M. Urzędu Wojewódzkiego (odpowiedź na skargę, k. 35 akt sądowych). Z akt sprawy wynika również, że jest pracownikiem tego urzędu (pełnomocnictwo, k. 39 akt sądowych). W toku postępowania nie kwestionowała prawidłowości ani terminowości doręczania jej pism sądowych na jej nazwisko i na adres M. Urzędu Wojewódzkiego. Należy zatem uznać, że doręczenie jej odpisu wyroku z dnia 30 stycznia 2013 r. wraz z uzasadnieniem nastąpiło w dniu 26 lutego 2013 r., kiedy korespondencja sądowa wpłynęła do Kancelarii M. Urzędu Wojewódzkiego. Ostatni dzień trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej upływał zatem 28 marca 2013 r. Skarga kasacyjna została złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 29 marca 2013 r., a zatem z uchybieniem tego terminu, co obliguje Sąd do jej odrzucenia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 178 p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Wojewoda M., zaskarżając postanowienie w całości, zarzucając:

1) naruszenie art. 67 § 2 w zw. z § 5 art. 67 p.p.s.a., tj. błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tego przepisu poprzez wadliwe przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do skutecznego doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem pełnomocnikowi Wojewody M. w dacie przyjętej przez WSA w Krakowie, jak i nieuzasadnionego i nieznajdującego oparcia w treści art. 67 p.p.s.a. zastosowania analogii w sytuacji, gdy przepis ten stanowi samodzielną i pełną normę prawną w ramach której nie występuje luka prawna, która taką analogię w zakresie objętym zapisem § 5 art. 67 i jego § 2 dopuszczała i czyniła ją zasadną i konieczną;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez pominięcie i nieuwzględnienie przy orzekaniu art. 25 ust. 4 pkt 2, art. 25 ust. 1 i art. 35 ust. 6 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej, poprzez pominięcie okoliczności wprost wskazujących na podmiot będący pracodawcą, tj. Dyrektora Generalnego Urzędu, a nie Wojewodę będącego organem administracji rządowej.

Wskazując na powyższe zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Konsekwencją wniesienia skargi po upływie wskazanego wyżej terminu jest jej odrzucenie (art. 178 p.p.s.a.).

W sytuacji gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, to zgodnie z treścią art. 67 § 5 p.p.s.a. doręczenia należy dokonywać tym osobom.

W rozpoznawanej sprawie doręczenia wszelkich pism dokonywane były na adres pełnomocnika organu podany w odpowiedzi na skargę, a który był jednocześnie adresem strony. Nie można zatem zgodzić się z zawartym w zażaleniu stanowiskiem, że doręczenie odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wraz z jego uzasadnieniem na adres Wojewody M. było niezgodne z przepisami. Wewnętrzny obieg pisma w urzędzie, a także dzień zapoznania się z pismem przez pełnomocnika, nie ma zaś znaczenia dla ustalenia daty doręczenia tegoż pisma.

Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że doręczenie pełnomocnikowi organu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem nastąpiło w dniu 26 lutego 2013 r., kiedy korespondencja sądowa wpłynęła do Kancelarii M. Urzędu Wojewódzkiego. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał zatem w dniu 28 marca 2013 r. Skarga kasacyjna została złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 29 marca 2013 r., a więc po terminie. Należy zatem uznać, że zasadnie Sąd I instancji odrzucił skargę kasacyjną jako wniesioną z uchybieniem terminu.

Zarzut zawarty w pkt 2 zażalenia jest zaś zupełnie oderwany od istoty sprawy.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.