Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1440/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Barszcz, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2022 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania przedmiotu za produkt uboczny oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Minister Klimatu i Środowiska (dalej "Minister" albo "Organ"), po rozpatrzeniu odwołania spółki P. S.A. z siedzibą w W. (dalej "Skarżąca" albo "Spółka"), reprezentowanej przez A. S., od decyzji Marszałka Województwa [...] (dalej "Marszałka") z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...], odmawiającej uznania za produkt uboczny kartonu z tektury falistej, powstającego w procesie rozpakowywania przesyłek – utrzymał decyzję Marszałka w mocy.

II. Stan prawny, poprzedzający wydanie przez Ministra zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco:

1. Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. Pełnomocnik Skarżącej wystąpił do Marszałka z wnioskiem o uznanie kartonu z tektury falistej za produkt uboczny w trybie uregulowanym w art.11 ust.4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz.779), dalej "u.o".

We wniosku wskazano w szczególności, co następuje:

(-) opakowania kartonowe, stanowiące przedmiot zgłoszenia, pochodzą z przesyłek z Chin,

(-) są to zbiorowe kartony transportowe, zawierające poszczególne przesyłki,

(-) po wypakowaniu przesyłki każdy karton zostaje poddany ocenie,

(-) uszkodzone kartony, nienadające się do ponownego wykorzystania, zostają zakwalifikowane jako odpad,

(-) kartony będące w dobrym stanie znajdują zastosowanie w obrocie wewnętrznym,

(-) pozostała część tych kartonów stanowi produkt uboczny procesu technologicznego określanego mianem "Proces opracowywania przesyłek",

(-) jako produkt uboczny kwalifikowane są tylko kartony, które nie utraciły swojej przydatności zgodnej z przeznaczeniem,

(-) kartony te nie wymagają przetwarzania i nadają się do bezpośredniego wykorzystania.

Do zgłoszenia dołączono oświadczenie kontrahenta — Antykwariatu [...] T. K., z którego wynika, że dalsze wykorzystanie kartonów jest pewne.

2. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...] WIOŚ pozytywnie zaopiniował wniosek Skarżącej. WIOŚ uznał, że z uwagi na fakt, iż kartony powstają z rozpakowywania przesyłek zbiorowych, uznać należy, że powstają one w procesie technologicznym, a jego wykorzystanie należy uznać za bezpośrednie, bez dalszego przetwarzania, innego niż normalna praktyka przemysłowa, a także wykorzystanie ich jest pewne.

3. Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. Marszałek odmówił uznania za produkt uboczny kartonów z tektury falistej.

4. Pismem z dnia 18 czerwca 2021 r. Skarżąca wniosła do Ministra odwołanie od decyzji Marszałka, wskazując na: (-) naruszenie art. 10 pkt 3 u.o. poprzez uznanie, że rozpakowywanie przesyłek nie stanowi części procesu produkcyjnego, (-) naruszenie art. 11 ust. 4 u.o. poprzez odmowę uznania kartonów za produkt uboczny pomimo pozytywnej opinii WIOŚ, (-) naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności nieustosunkowanie się do pozytywnej opinii WIOŚ i powołanie się wyłącznie na uznanie administracyjne.

Skarżąca podniosła dalej, iż: (-) głównym celem regulacji prawnych w zakresie gospodarowania odpadami jest zapobieganie powstawaniu lub ograniczanie ilości odpadów, (-) w tym kontekście dokonana przez organ wykładnia art. 10 pkt 3 u.o. jest zbyt restrykcyjna, (-) przepisy u.o. nie zawierają definicji procesu produkcyjnego, więc dopuszczalna jest taka wykładnia, która będzie zgodna z celem ustawy, (-) traktowanie jako odpad nieuszkodzonego kartonu, którego dalsze wykorzystanie jest pewne i spełnia wszystkie istotne wymagania w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi jest nieracjonalne i sprzeczne z podstawowymi celami ochrony środowiska, (-) istotną okolicznością w sprawie jest wydanie pozytywnej opinii przez WIOŚ, (-) niezależnie od faktu, że opinia WIOŚ ma charakter niewiążący, samo powołanie się przez organ na uznanie administracyjne bez wyjaśnienia, dlaczego opinia ta nie uzyskała aprobaty tego organu, nie jest wystarczające.

III. Jak już wskazano, decyzją zaskarżoną obecnie Minister rozpoznał odwołanie od decyzji Marszałka, utrzymując tę decyzję w mocy.

W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia odwoławczego wskazano w szczególności, co następuje:

1. Zagadnienie uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny uregulowane zostało w przepisach rozdziału 4 u.o. W myśl art. 10 u.o. przedmiot lub substancja, powstające w wyniku procesu produkcyjnego, którego podstawowym celem nie jest ich produkcja, mogą być uznane za produkt uboczny, niebędący odpadem, jeżeli są łącznie spełnione następujące warunki wymienione w pkt 1 - 4 przywołanego artykułu tj.:

1) dalsze wykorzystywanie przedmiotu lub substancji jest pewne;

2) przedmiot lub substancja mogą być wykorzystywane bezpośrednio bez dalszego przetwarzania, innego niż normalna praktyka przemysłowa;

3) dany przedmiot lub substancja są produkowane jako integralna część procesu produkcyjnego;

4) dana substancja lub przedmiot spełniają wszystkie istotne wymagania, w tym prawne, w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi, dla określonego wykorzystania tych substancji lub przedmiotów i wykorzystanie takie nie doprowadzi do ogólnych negatywnych oddziaływań na środowisko, życie lub zdrowie ludzi.

Niespełnienie się którejkolwiek ze w/w przesłanek powoduje, że danej substancji lub przedmiotu nie można uznać za produkt uboczny.

2. Trafnie uznał w sprawie Marszałek, że nie został w niej spełniony wymóg przewidziany w art. 10 pkt 3 u.o., albowiem proces rozpakowywania przesyłek nie stanowi części procesu produkcyjnego, lecz wiąże się z realizacją usługi pocztowej, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1041 z późn. zm.), dalej "P.p.". Trafnie zatem uznał organ I instancji, iż powstawanie kartonów, których Skarżąca chce się pozbyć, nie następuje w jakimkolwiek procesie produkcyjnym, który prowadziłaby Skarżąca. Stanowisko Marszałka należy jednakże uzupełnić w następujący sposób:

(i) Produktem ubocznym może być tylko przedmiot lub substancja, które są produkowane jako integralna część procesu produkcyjnego. Pojęcie "procesu produkcyjnego" nie zostało zdefiniowane w przepisach u.o., dlatego należy posłużyć się definicją słownikową, w świetle której pojęcie to odnosi się do całokształtu działań, polegających na przekształceniu surowców i półproduktów w wyroby gotowe. Taka sytuacja nie ma miejsca w rozpatrywanej sprawie. Nie dochodzi w niej do przekształcania ani surowców, ani półproduktów w gotowy wyrób.

Jak to wynika bezpośrednio z samego opisu przedstawionego przez Skarżącą, zgłoszenie dotyczy kartonów, będących w dobrym stanie, które nie utraciły swojej przydatności zgodnej z przeznaczeniem. Kartony te tylko częściowo znajdują zastosowanie w obrocie wewnętrznym. Pozostała część kartonów, powstających w technologicznym procesie określanym mianem "Proces opracowywania przesyłek" mogłaby zostać wykorzystana przez kontrahenta, którym jest antykwariat. Organ opiera się w swoim rozstrzygnięciu na definicjach funkcjonujących w literaturze, określających pojęcie "procesu" jako przebieg następujących po sobie i powiązanych przyczynowo określonych zmian stanowiących fazy, etapy rozwoju czegoś. Natomiast "produkcja" to zorganizowana działalność ludzka mająca na celu wytwarzanie określonych dóbr materialnych, ale także całokształt działań związanych z przekształceniem surowców i półproduktów w wyroby gotowe. Proces produkcyjny jest uporządkowanym całokształtem działań podejmowanych w celu wytworzenia gotowego wyrobu. W rozpatrywanej sprawie nie występuje natomiast jakakolwiek produkcja, czy też wytwarzanie gotowego wyrobu. Skarżąca używa gotowego produktu, jakim jest karton i taki też sam gotowy produkt stanowi obiekt zbycia go. Jest to nadal ten sam karton, tyle tylko, że już Skarżącej niepotrzebny. Taka procedura świadczy o tym, że w sprawie nie występuje proces produkcyjny. Słusznie również organ I instancji zwrócił uwagę, że Skarżąca nie prowadzi procesów produkcyjnych, a jej działalność określona jest jako świadczenie usług zgodnie z art. 2 ust. 1 P.p.

(ii) Skarżąca operuje pojęciem "proces technologiczny", do którego w swojej opinii odwołał się również WIOŚ. Przez proces taki należy rozumieć, również w znaczeniu słownikowym, uporządkowany zbiór czynności zmieniających właściwości fizyczne lub chemiczne przedmiotów pracy i proces ten razem z czynnościami pomocniczymi stanowią proces produkcyjny, w wyniku którego otrzymywany jest produkt. Rozpakowywanie kartonów, w świetle powyższego wyjaśnienia, nie jest związane ze zmianą właściwości fizycznych czy chemicznych kartonu. Nie można uznać tej operacji ani za proces technologiczny, ani też za proces produkcyjny. Dlatego też nie tylko organ I instancji, ale również organ odwoławczy nie podzielają stanowiska WIOŚ.

(iii) Za produkt uboczny uznać można przedmiot lub substancję, powstające w wyniku procesu produkcyjnego, jeżeli spełnione są łącznie warunki wymienione w art. 10 pkt 1 - 4 u.o. Niespełnienie się choćby jednego ze w/w ustawowych warunków (w niniejszej sprawie stwierdzenie pochodzenia przedmiotowych kartonów z procesu innego niż proces produkcyjny), powoduje, że dana substancja lub przedmiot nie mogą zostać uznane za produkt uboczny. W świetle powyższego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy takie okoliczności, jak: (-) pewność dalszego wykorzystania kartonów, (-) ich wpływ na środowisko, (-) wydanie pozytywnej opinii przez WIOŚ.

(iv) Nie można podzielić stanowiska Skarżącej, iż odmowne rozpatrzenie jej wniosku uniemożliwia realizacji podstawowego celu, formułowanego w przepisach regulujących gospodarkę odpadami, jakim jest zapobieganie powstawaniu lub ograniczanie ilości odpadów. Założenie to znajduje wyraz w art. 17 u.o., który na pierwszym miejscu w hierarchii sposobów postępowania z odpadami stawia "zapobieganie powstawaniu odpadów’’. Zgadzając się co do zasady z koniecznością minimalizacji ilości wytwarzanych odpadów, stwierdzić należy, że ewentualne uznanie tekturowych kartonów za produkt uboczny nie spowodowałoby realnego zmniejszenia się ilości odpadów, a jedynie wpłynęłoby na statystykę, prowadząc do zmniejszenia się tej ilości w sposób pozorny. Nadal bowiem dochodziłoby do: (-) pakowania przesyłek w kartony zbiorcze, (-) pozostawania pustych kartonów po rozpakowaniu przesyłek, (-) istnienia potrzeby pozbycia się kartonów przez Skarżącą, (-) nieuchronności nabycia przez kartony charakteru odpadów. Jedynie zaprzestanie przez Skarżącą pakowania poszczególnych przesyłek w kartony zbiorcze mogłoby prowadzić do rzeczywistego zmniejszenia ilości wytwarzanych odpadów.

(v) Nietrafnie również podnosi Skarżąca sprzeczność rozstrzygnięć organów obu instancji z opinią WIOŚ. Opinia taka nie jest bowiem dla organu prowadzącego postępowanie wiążąca. Organ ma zatem obowiązek rozpatrzenia w/w opinii jako dowodu w sprawie i dokonania własnej oceny, czy opinia ta znajduje uzasadnienie w świetle stanu faktycznego sprawy.

IV. Pismem z dnia 27 sierpnia 2021 r. Skarżąca, reprezentowana przez r.pr. M. S., wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję odwoławczą Ministra, podnosząc przeciwko temu aktowi następujące zarzuty:

1) naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 pkt 3 u.o., poprzez błędną wykładnię tj. uznanie, w sytuacji, gdy ustawa nie wprowadza definicji legalnej procesu produkcyjnego, że proces rozpakowywania przesyłek, w wyniku którego powstaje przewidziany do uznania za produkt uboczny karton, nie stanowi części procesu produkcyjnego, a w konsekwencji karton nie może być uznany za produkt uboczny,

2) naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie przez Organ art. 7a § 1 k.p.a. w sytuacji, kiedy istnieją wątpliwości co do treści normy prawnej i w konsekwencji wydania decyzji niekorzystnej dla strony.

W uzasadnieniu w/w zarzutów Pełnomocniczka Skarżącej wskazała w szczególności, co następuje:

Stosowany przez Skarżącą proces technologiczny, polegający na przyjęciu i opracowaniu ładunku przesyłek w zbiorczych opakowaniach transportowych, jest odpowiednikiem procesu produkcyjnego występującego w innych branżach. Przepis art. 10 pkt 3 u.o. należy interpretować zgodnie z celem u.o., a nie w oderwaniu od niego. Traktowanie jako odpad nieuszkodzonego kartonu z tektury falistej, którego dalsze wykorzystanie jest pewne, który może być wykorzystywany bezpośrednio bez dalszego przetwarzania, innego niż normalna praktyka przemysłowa, który spełnia wszystkie istotne wymagania, w tym prawne, w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi, dla określonego jego wykorzystania i wykorzystanie takie nie doprowadzi do ogólnych negatywnych oddziaływań na środowisko, życie lub zdrowie ludzi jako, jest nieracjonalne i sprzeczne z podstawowymi celami ochrony środowiska.

W postanowieniu z dnia [...] stycznia 2021 r. WIOŚ stwierdził, że "Nieuszkodzony karton z tektury falistej powstający na terenie zakładu jest produktem powstającym w wyniku procesu, którego podstawowym celem nie jest jego produkcja. Tym samym zastosowanie mogą mieć zapisy rozdziału 4 ustawy o odpadach dotyczące uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny. (...) z uwagi na fakt, że nieuszkodzony karton z tektury falistej powstaje w wyniku rozpakowywania przesyłek zbiorowych należy uznać, że powstaje on jako integralna część procesu technologicznego prowadzonego przez Spółkę, a jego dalsze wykorzystanie na potrzeby związane z wysyłką należy uznać za wykorzystanie bezpośrednie, bez dalszego przetwarzania, innego niż normalna praktyka przemysłowa".

W ocenie Skarżącego, zastosowana przez Organ interpretacja przepisu art. 10 pkt 3 u.o. nie jest prawidłowa, ponieważ karton z tektury falistej jest produktem, powstającym w wyniku procesu, którego podstawowym celem nie jest produkcja i powstaje on jako integralna część procesu technologicznego, prowadzonego przez Skarżącego, w związku z czym przesłanka z art. 10 pkt 3 u.o. została spełniona. Interpretacja ta narusza również zasadę wyrażoną w art. 7a § 1 k.p.a., zgodnie z którą wątpliwości co do treści normy prawnej winny być rozstrzygnięte na korzyść strony, jeśli przedmiotem postępowania jest odebranie stronie uprawnienia. W przedmiotowej sprawie Organ wydając decyzję, wbrew dyspozycji art. 7a § 1 k.p.a., nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych przepisu art. 10 pkt 3 ustawy na korzyść strony.

W konsekwencji doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisu art. 7a § 1 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co doprowadziło także do naruszenia przepisu art. 10 pkt 3 ustawy, poprzez odmowę uznania kartonu z tektury falistej powstającego w procesie rozpakowywania przesyłek za produkt uboczny.

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia 21 września 2021 r., Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Organu z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2019, poz. 2167). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a.").

W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

Zgodnie z art.15 zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz.374) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji odwoławczej Ministra prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, uregulowanym w art.10 i 11 u.o., było uznanie przedmiotu lub substancji za produkt uboczny.

Przekonująco wykazały organy obu instancji, iż w sprawie nie została spełniona przesłanka z art.10 pkt 3 u.o., warunkująca (wraz z innymi) dopuszczalność uznania danego przedmiotu lub substancji za produkt uboczny, w świetle której przedmiot lub substancja, które miałyby być uznane za produkt uboczny, musiałyby być wcześniej produkowane jako integralna część procesu produkcyjnego.

Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

2. Stan prawny, regulujący przedmiot sprawy w dacie wydania zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej ([...] lipca 2021 r.), przedstawia się w sposób następujący:

Przedmiot lub substancja, powstające w wyniku procesu produkcyjnego, którego podstawowym celem nie jest ich produkcja, mogą być uznane za produkt uboczny, niebędący odpadem, jeżeli są łącznie spełnione następujące warunki:

1) dalsze wykorzystywanie przedmiotu lub substancji jest pewne;

2) przedmiot lub substancja mogą być wykorzystywane bezpośrednio bez dalszego przetwarzania, innego niż normalna praktyka przemysłowa;

3) dany przedmiot lub substancja są produkowane jako integralna część procesu produkcyjnego;

4) dana substancja lub przedmiot spełniają wszystkie istotne wymagania, w tym prawne, w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi, dla określonego wykorzystania tych substancji lub przedmiotów i wykorzystanie takie nie doprowadzi do ogólnych negatywnych oddziaływań na środowisko, życie lub zdrowie ludzi (art.10 u.o.).

Wytwórca przedmiotu lub substancji, o których mowa w art.10, jest obowiązany do przedłożenia marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce ich wytwarzania zgłoszenia uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny (art.11 ust.1 u.o.).

Uznanie albo odmowa uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny następuje w drodze decyzji marszałka województwa wydawanej po zasięgnięciu opinii wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska właściwego ze względu na miejsce wytwarzania tego przedmiotu lub tej substancji (art.11 ust.4 u.o.).

"Okoliczność, że dana substancja lub produkt może podlegać odzyskowi nie oznacza, że nie jest odpadem. Natomiast produkt uboczny stanowiący efekt określonej produkcji nie jest odpadem. Zarówno odpad jak i produkt uboczny są przedmiotem lub substancją. Odpad może być pozostałością procesu produkcyjnego (ale nie tylko) a produkt uboczny zawsze jest pozostałością procesu produkcji, której celem nie jest jego produkcja. Ustawodawca nie zezwala na swobodne dysponowanie pozostałościami poprodukcyjnymi i co do zasady traktuje je jako odpady. Z uwagi jednak na fakt, że pozostałości poprodukcyjne mogą być bez szkody dla chronionych wartości środowiskowych, zdrowotnych ponownie wykorzystane, ustawodawca dopuścił w ściśle określonych wypadkach uznanie ich nie za odpad a za produkt uboczny." – por. wyrok tut. Sądu z dnia 17 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1344/19, publ. Centralna Baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych (dalej "CBOSA"), dostępna na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

3. Odniesienie w/w uwarunkowań prawnych do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy prowadzi do następujących wniosków:

(i) Nie ulega wątpliwości, iż uzyskanie przez wytwórcę substancji lub przedmiotu, które potencjalnie mogą posiadać cechy odpadu (mowa zatem o substancji lub przedmiocie, których wytwórca pozbywa się ich, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany, w związku z czym substancji tej lub przedmiotowi co do zasady możnaby było przypisać stosowny kod spośród skatalogowanych w akcie wykonawczym, wydanym na podstawie art.4 ust.3 u.o.) potwierdzenia, iż substancja ta lub przedmiot stanowią produkt uboczny, stanowi ułatwienie w ich dalszym zagospodarowywaniu (zwolnienie z obostrzeń, odnoszących się do odpadów).

Nie może jednakże również ulegać wątpliwości, iż: (-) ustawodawca uzależnił możliwość uznania danej substancji lub przedmiotu za produkt uboczny od spełnienia się bardzo rygorystycznych warunków, (-) instytucja przewidziana w art.10 i 11 u.o. ma zatem charakter wyjątku w stosunku do przepisów regulujących status substancji i przedmiotów objętych reżimem u.o., w związku z czym musi być wykładana ściśle a nie rozszerzająco.

(ii) Sąd w pełni podziela ocenę organów, iż przeszkodą do uznania spornych opakowań z tektury falistej za produkt uboczny jest nieodpowiadanie przez te przedmioty wymaganiom przewidzianym w art.10 pkt 3 u.o. (wymóg produkowania danego przedmiotu lub substancji jako integralnej części procesu produkcyjnego). O spełnianiu się w/w wymogu nie można mówić w sytuacji, w której proces "opracowywania przesyłki pocztowej", w ramach którego Skarżąca wykorzystuje przedmiotowy karton z tektury falistej jako opakowanie (tj. proces, obejmujący szereg kolejnych czynności, związanych z rozpakowaniem dostarczonego Skarżącej z zagranicy zbiorczego opakowania transportowego, zawierającego przesyłki pocztowe i zagospodarowaniem tego opakowania) w oczywisty sposób nie jest procesem produkcyjnym (którego istota polega na wytworzeniu z surowców lub półproduktów nowego produktu). Czynności opróżnienia opakowania kartonowego z jego zawartości (tj. usunięcia z niego właściwych, mniejszych przesyłek pocztowych), w wyniku czego Skarżąca pozyskuje puste opakowanie, nie można zatem utożsamiać z wyprodukowaniem tego opakowania przez Skarżącą. Nie ulega w tej sytuacji wątpliwości, iż sporne opakowania należy kwalifikować jako odpady o kodzie 15 01 01 "Opakowania z papieru i tektury".

(iii) Odnotować należy, iż tekturowe opakowania transportowe, których używa Skarżąca i których uznania za produkt uboczny żąda, stanowią w oczywisty sposób produkt główny w procesie produkcji opakowań, który został już przeprowadzony przez inny podmiot niż Skarżąca (Skarżąca, która w spornych opakowaniach zbiorczych sprowadza przesyłki z zagranicy, nabywa zatem ten produkt od zagranicznego kontrahenta, organizującego transport przesyłek do Skarżącej). Skarżąca żąda zatem obecnie uznania za produkt uboczny przedmiotu, który został wyprodukowany przez inny podmiot jako produkt główny. Także i ten wzgląd przemawia przeciwko uwzględnieniu żądaniu Skarżącej (nawet przyjmując, iż sam fakt użycia przez Skarżącą zakupionego przez nią opakowania stanowi jakiegoś rodzaju cechę różnicującą ten przedmiot w stosunku do opakowanie nowego).

(iv) Nie można przy tym uwzględnić postulatu Skarżącej co do potraktowania w/w procesu "opracowywania przesyłki pocztowej", postrzeganego przez Skarżącą, jako proces technologiczny, jako procesu równoważnego z procesem produkcyjnym, albowiem pozostawałoby to w oczywistej sprzeczności z intencją ustawodawcy, wyrażoną jednoznacznie w art.10 pkt 3 u.o., odwołującym się ściśle do procesu produkcyjnego. Przyjąć należy, iż gdyby ustawodawca zamierzał wprowadzić do obiegu prawnego szeroką definicję "produktu ubocznego", tj. umożliwić uznawanie za produkt uboczny także przedmiotów lub substancji, wykorzystywanych w związku ze świadczeniem usług (w sytuacji, w której wykorzystywanie tych przedmiotów lub substancji nie byłoby podstawowym celem tej usługi), czy też wykorzystywanych w związku z przeprowadzaniem jakichkolwiek szeroko rozumianych procesów, obejmujących przetwarzanie lub korzystanie z przedmiotów lub substancji (w sytuacji, w której wykorzystywanie tych przedmiotów lub substancji, które miałyby uzyskać status produktu ubocznego, nie byłoby podstawowym celem tych procesów) – to dałby temu jednoznaczny wyraz w treści przepisu. Wyraźne wskazanie przez ustawodawcę w to miejsce, iż produktem ubocznym może być wyłącznie taka substancja lub przedmiot, które powstaje ściśle w procesie produkcyjnym (jako wytwór towarzyszący produktowi głównemu), winno być w tej sytuacji (tj. z racji tego, iż jak zasygnalizowano już wcześniej, instytucja uznania substancji lub przedmiotu za produkt uboczny, stanowi wyjątek od obowiązku kwalifikowania jako odpad substancji lub przedmiotu, do których potencjalnie można przypisać kod odpadu spośród skatalogowanych w akcie wykonawczym, wydanym na podstawie art.4 ust.3 u.o.), wykładane zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu.

W świetle powyższych okoliczności wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Z tej racji Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.