Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1743/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 39, art. 68 ust. 1, 2 i 4 w zw. z art. 40 pkt 7, art. 69 ust. 2 i 3, art. 45 ust. 1, 2 i 3, art. 65 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art. 17 ust. 1, art. 42 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Teza: 1.	Zarzut niespełnienia przez kandydata do zawodu adwokata określonego w art. 65 pkt 1 Poa. wymogu nieskazitelności charakteru, powinien znajdować oparcie w wyczerpująco zebranym i wszechstronnie ocenionym materiale dowodowym, pozwalającym przyjąć, że na przestrzeni określonego czasu dana osoba prezentowała zachowania i postawę nieodpowiadającą temu warunkowi.

2.	Akt oskarżenia wniesiony przeciwko kandydatowi do zawodu adwokata stanowi uzasadnione przypuszczenie, że dopuścił się on zarzucanego mu czynu i musi rzutować na jego ocenę pod kątem spełnienia warunku nieskazitelności charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, jednak nie może być wyłącznym

i jedynym dowodem na powyższą okoliczność.

TEZY

1.	Zarzut niespełnienia przez kandydata do zawodu adwokata określonego w art. 65 pkt 1 Poa. wymogu nieskazitelności charakteru, powinien znajdować oparcie w wyczerpująco zebranym i wszechstronnie ocenionym materiale dowodowym, pozwalającym przyjąć, że na przestrzeni określonego czasu dana osoba prezentowała zachowania i postawę nieodpowiadającą temu warunkowi.

2.	Akt oskarżenia wniesiony przeciwko kandydatowi do zawodu adwokata stanowi uzasadnione przypuszczenie, że dopuścił się on zarzucanego mu czynu i musi rzutować na jego ocenę pod kątem spełnienia warunku nieskazitelności charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, jednak nie może być wyłącznym

i jedynym dowodem na powyższą okoliczność.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skarg K. K. oraz Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec wpisu na listę adwokatów 1. odrzuca skargę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 4. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego K. K. 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania.


UZASADNIENIE

Okręgowa Rada Adwokacka w [...] uchwałą z dnia [...] kwietnia

2008 r. na zasadzie art. 68 i art. 65 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.) – dalej Poa. wpisała Pana K. K. na listę adwokatów Izby [...]. Uchwała pismem przewodnim z dnia 12 maja 2008 r. za pośrednictwem Naczelnej Rady Adwokackiej (NRA), została przesłana Ministrowi Sprawiedliwości.

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 69 ust. 2 w związku z art. 65 pkt 1 Poa. sprzeciwił się dokonanemu wpisowi. Jak wyjaśnił podstawą faktyczną decyzji był brak po stronie skarżącego przymiotu nieskazitelnego charakteru i związanej z tym rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata przez K. K. W uzasadnieniu powyższego twierdzenia organ przywołał pismo znajdujące się w aktach osobowych pismo K. K., potwierdzające, iż przed Sądem Rejonowym w C. toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o czyn z art. 239 § 1 Kk. (sygn. akt [...]). Z załączonego aktu oskarżenia wynika, że wykonując czynności aplikanta adwokackiego, K. K. w porozumieniu z adwokatem będącym obrońcą podejrzanego, usiłował utrudniać tok śledztwa Prokuratury Apelacyjnej w [...] przez nakłanianie tego podejrzanego do niewyjaśniania okoliczności popełnienia przestępstwa. Opisane zachowanie K. K. było postawą do wszczęcia przez rzecznika ORA w [...] w dniu [...] sierpnia 2007 r. postępowania dyscyplinarnego, które na czas trwania postępowania karnego zostało zawieszone. Organ, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślił, że wskazany w art. 65 pkt 1 Poa. warunek "nieskazitelnego charakteru" należy rozumieć jako szlachetność, prawość i uczciwość – zespół cech wartościujących kandydata do zawodu adwokata w sferze etyczno – moralnej. Z kolei na "rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata" składają się cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokatów. W świetle posiadanych przez organ dowodów K. K. nie jest nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Postępowanie karne toczy się przeciwko skarżącemu o czyn z art. 13 § 1 w związku z art. 239 § 1 Kk., a z załączonego aktu oskarżenia wynika, iż skarżący będąc aplikantem adwokackim w porozumieniu z adwokatem będącym obrońcą podejrzanego, usiłował utrudniać tok śledztwa poprzez nakłanianie tego podejrzanego do nieujawniania okoliczności popełnienia przestępstwa. Minister podkreślił, że dla bytu przestępstwa z art. 239 § 1 Kk. konieczna jest świadomość sprawcy, że osoba, której pomaga uniknąć odpowiedzialności karnej popełniła przestępstwo oraz zamiar utrudnienia postępowania karnego. Przedmiotem ochrony jest w tym przypadku prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości, polegające na tym, że każde przestępstwo powinno zostać ujawnione, a sprawca ukarany. Skarżący miał popełnić czyn zarzucany w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych w czasie trwania aplikacji adwokackiej, której celem jest przygotowanie kandydata do wykonywania zawodu zaufania publicznego. Realizacja prawa do obrony nie może przejawiać się w nakłanianiu podejrzanego przez adwokata do podawania fałszywej wersji wydarzeń. Zdaniem organu nieskazitelność charakteru to poza wskazywanymi już w wielu orzeczeniach NSA cechami, jak: szlachetność, prawość, uczciwość, oznacza również pełną wiarygodność kandydata, odpowiedzialność i brak jakichkolwiek okoliczności podważających tę cechę.

Powyższe prowadzi do wniosku, że kandydat nie spełnia wszystkich niezbędnych, a wskazanych w art. 65 Poa kryteriów, co czyni sprzeciw uzasadnionym.

Skargi na powyższe rozstrzygnięcie wniósł K. K. oraz Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. K. K. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Sprawiedliwości lub jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:

1) art. 69 ust. 2 Poa.,

2) art. 65 pkt 1 Poa.,

3) art. 42 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 5 § 1 Kpk.,

4) art. 10 ust. 1 i 2 w związku z art. 173, 174 i 175 Konstytucji RP

5) art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa.

ORA w [...] wniosła o uchylenie decyzji, podnosząc iż narusza ona przepis art. 65 pkt 1 Poa. przez niewłaściwą wykładnię i błędne przyjęcie, że fakt toczącego się postępowania karnego przeciwko osobie ubiegającej się o wpis na listę adwokatów pozwala uznać, że osoba ta nie spełnia wymogów przewidzianych tym przepisem. Dodatkowo zarzucono naruszenie art. 80 Kpa. przez nierozważnie wszystkich okoliczności istotnych sprawy, tzn. faktu uchylenia przez Sąd Okręgowy

w [...] środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych aplikanta adwokackiego, faktu dalszego prawidłowego wykonywania czynności zawodowych aplikanta przez okres ponad 6 miesięcy oraz braku jakichkolwiek innych okoliczności przemawiających przeciwko uznaniu, że pan K. K. nie spełnia wymogów opisanych w art. 65 pkt 1 Poa. W treści uzasadnienia skargi ORA w [...] przywołała również konstytucyjną zasadę domniemania niewinności, wyrażoną w art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, która to zasada zdaniem skarżącej została przez Ministra Sprawiedliwości zaskarżonym rozstrzygnięciem naruszona, podobnie jak został naruszony art. 6 ust. 2 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Pełnomocnik K. K., uzasadniając skargę, wskazał po pierwsze, że Minister Sprawiedliwości nie zachował wymaganego przepisem art. 69 ust. 2 Poa. trzydziestodniowego terminu do złożenia sprzeciwu, a decyzja doręczona po ustawowym, przepisanym terminem nie jest wiążąca. Nadto podkreślono, że wniesienie przeciwko K. K. aktu oskarżenia nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem popełnienia przez niego przestępstwa, a to oznacza, że Minister Sprawiedliwości zaskarżoną decyzją dopuścił się obrazy art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, co pozostaje w ścisłym związku z naruszeniem normy art. 5 § 1 Kpk.

Minister Sprawiedliwości, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

I. Odnośnie do skargi złożonej przez dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] (ORA) należy stwierdzić, iż została ona złożona przez podmiot nieuprawniony i jako taka podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 6) p.p.s.a. Organami izby adwokackiej są, zgodnie z art. 39 Poa. zgromadzenie izby, okręgowa rada adwokacka, sąd dyscyplinarny i komisja rewizyjna. Każdy z wymienionych organów ma określone ustawą kompetencje. Do okręgowej rady adwokackiej należą wszystkie sprawy adwokatury, których załatwienia ustawa nie zastrzega organom adwokatury (zgodnie z art. 9 ust. 1 Poa. organami adwokatury są: Krajowy Zjazd Adwokatury, Naczelna Rada Adwokacka, Wyższy Sąd Dyscyplinarny oraz Wyższa Komisja Rewizyjna) oraz innym organom izb adwokackich. Stosownie do art. 68 ust. 1, 2 i 4 w związku z art. 40 pkt 7) Poa. do okręgowej rady adwokackiej należy podejmowanie uchwał m.in. w sprawie wpisu (ewentualnie odmowy wpisu) na listę adwokatów. W przypadku złożenia przez Ministra Sprawiedliwości, na podstawie art. 69 ust. 2 Poa., sprzeciwu od wpisu konkretnej osoby na listę adwokatów, prawo do złożenia skargi do sądu administracyjnego na taką decyzję przysługuje, zgodnie z art. 69 ust. 3 Poa. poza zainteresowanym, organowi samorządu adwokackiego, a więc okręgowej radzie adwokackiej jako organowi, który dokonał wpisu i na którym spoczywa obowiązek zawiadomienia o tym fakcie Ministra Sprawiedliwości.

W rozpatrywanej sprawie skierowana do sądu administracyjnego skarga na sprzeciw Ministra Sprawiedliwości podpisana została przez dziekana ORA

w [...]. Z treści tej skargi ani z akt sądowoadministracyjnych nie wynika, aby Rada izby [...] podjęła uchwałę o skierowaniu skargi na sprzeczne z jej wolą rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości. Dziekan ORA, który podpisał skargę, nie był uprawniony do jej złożenia, co wynika zarówno z ustawy przyznającej to prawo radzie, jak też z ukształtowanej ustawowo pozycji prawnej dziekana rady adwokackiej; nie jest on organem izby adwokackiej, co wynika z przepisu art. 39 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze ( Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.) – dalej Poa., a jedynie reprezentuje okręgową radę adwokacką, kieruje jej pracami, przewodniczy na jej posiedzeniach oraz wykonuje inne czynności przewidzieć w ustawie Prawo o adwokaturze. Z prawa do reprezentowania okręgowej rady adwokackiej nie można wywodzić prawa do zastępowania jej w działaniach dla rady zastrzeżonych, tym bardziej, że jak już była o tym mowa, prawo do złożenia skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości ustawodawca przyznał okręgowej radzie adwokackiej, która może skorzystać ze swojego uprawnienia w sposób przewidziany przepisami Prawa o adwokaturze. Z przepisu art. 45 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Poa. wynika, iż właściwym sposobem wyrażenia woli przez okręgową radę adwokacką, jako organ kolegialny, jest podjęcie w danej sprawie uchwały. Tylko w takiej formie wskazany w ustawie podmiot, tj. okręgowa rada adwokacka może zadecydować o skierowaniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie sprzeciwu od dokonanego przez tę radę wpisu na listę adwokatów. Podjęta i ważna w rozumieniu art. 45 ust. 1 Poa. uchwała może stanowić podstawę do sporządzenia skargi o skonkretyzowanej już treści,

a podpisanie jej w takiej sytuacji przez dziekana rady, jako uprawnionego do reprezentowania tego organu, nie będzie stanowiło przeszkody dla uznania, iż skarga została wniesiona prawidłowo, tzn. przez uprawniony podmiot. Ponieważ w przedmiotowej sprawie wniesiona i podpisana przez dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] skarga nie zyskała uprzedniej akceptacji tego organu kolegialnego w formie dla takiego działania zastrzeżonej, skargę należało uznać za wniesioną przez nieuprawniony podmiot i na tej podstawie odrzucić.

II. W skardze złożonej przez K. K. skarżący, działając przez swego pełnomocnika, domagał się w pierwszym rzędzie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości z uwagi na niedotrzymanie ustawowego terminu przewidzianego dla działania będącego przedmiotem decyzji.

Stosownie do art. 69 ust. 2 Poa. wpis na listę adwokatów uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie sprzeciwi się (w formie decyzji administracyjnej) wpisowi w terminie 30 dni od otrzymania uchwały wraz z aktami osobowymi wpisanego. Termin ten, jak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 15 października 2008 r. jest terminem do doręczenia sprzeciwu okręgowej radzie adwokackiej lub zainteresowanemu (sygn. akt II GPS 4/08). Jak wynika z akt administracyjnych załączonych do akt sprawy, K. K. został wpisany na listę adwokatów izby [...] uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] podjętą dnia [...] kwietnia 2008 r. Rozstrzygnięcie to zostało przesłane wraz z aktami osobowymi skarżącego Ministrowi Sprawiedliwości pismem przewodnim z dnia 29 maja 2008 r., za pośrednictwem Naczelnej Rady Adwokackiej, a organ otrzymał je dnia 3 czerwca 2008 r. co potwierdza złożony na piśmie przewodnim stempel Departamentu Organizacyjnego, Wydziału Adwokatury, Radców Prawnych i Doradców Podatkowych. Tak więc termin do złożenia sprzeciwu upływał 3 lipca 2008r.

Sprzeciw Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2008 r. został doręczony Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] dnia 1 lipca 2008 r. zaś K. K. dnia 7 lipca 2008r. Zważywszy, iż sprzeciw został doręczony jednej z zainteresowanych stron przed zakreślonym ustawą terminem 30 dni licząc od otrzymania przez Ministra Sprawiedliwości uchwały o wpisie, a także mając na uwadze wyrażony w cyt. uchwale NSA pogląd prawny, że przewidziany art. 69 ust. 2 Poa. 30 dniowy termin do zgłoszenia sprzeciwu uważa się za zachowany jeżeli sprzeciw zostanie w tym terminie doręczony radzie lub zainteresowanemu, należało przyjąć, że sprzeciw

w przedmiotowej sprawie zgłoszony został skutecznie. W konsekwencji zawarte w skardze K. K. żądanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji nie znajdowało oparcia w stanie prawnym i faktycznym.

III. Dokonując kontroli merytorycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości, Sąd miał za zadanie ocenić, czy złożony przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciw oparty na przekonaniu organu, iż skarżący nie może uzyskać wpisu na listę adwokatów z uwagi na to, że nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 65 pkt 1 Poa., był uzasadniony.

Sąd nie podzielił stanowiska organu co do braku po stronie skarżącego przymiotu nieskazitelnego charakteru i ocenił zgłoszony sprzeciw jako niedostatecznie uzasadniony. Zgodnie ze wskazanym przepisem, na listę adwokatów może być wpisany ten, kto m.in. jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Okręgowa rada adwokacka, wpisując określoną osobę na listę adwokatów danej izby, daje wyraz swojemu przekonaniu, iż osoba ta wymóg powyższy spełnia. Z kolei Minister Sprawiedliwości może, realizując przyznane mu art. 69 ust. 2 Poa. uprawnienie, sprzeciwić się wpisowi, a decyzja ta jako decyzja uznaniowa musi znaleźć oparcie w materiale dowodowym zebranym i wszechstronnie ocenionym przez organ.

W tym miejscu wypada zauważyć, iż art. 17 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zawarowuje dla samorządów zawodowych reprezentujących osoby wykonujące zawody zaufania publicznego prawo sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem tych zawodów, realizujące się m.in. poprzez wpływ na dobór do tych zawodów odpowiednio wykwalifikowanych

i spełniających określone ustawami warunki osób. Samorząd adwokacki jest jednym z takich samorządów zawodowych, decydującym, na zasadach przewidzianych ustawą Prawo o adwokaturze, o tym kto może wykonywać zawód adwokata. Wydany na podstawie art. 69 ust. 2 Poa. przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciw od decyzji

o wpisie określonej osoby na listę adwokatów stanowi formę nadzoru organu administracji państwowej nad prawidłowością wykonywania przez samorząd adwokacki powierzonej przez państwo sfery administracji publicznej. Złożenie sprzeciwu jest w istocie rzeczy niedopuszczeniem realizacji woli organu samorządu zawodowego – okręgowej rady adwokackiej – wykonywania zawodu zaufania publicznego, jakim jest zawód adwokata, przez osobę przez ten organ wskazaną. Mając powyższe na uwadze, korzystanie przez Ministra Sprawiedliwości

z przyznanego mu przez ustawodawcę uprawnienia powinno dokonywać się wyłącznie wtedy, gdy w ocenie organu, pozostawienie uchwały okręgowej rady adwokackiej o wpisie na listę adwokatów, będzie stało w sprzeczności z interesem społecznym, wyrażającym się w dbałości o to, aby zawód adwokata jako zawód zaufania publicznego wykonywany był przez osoby tego zaufania godne, przy czym ocena ta musi znajdować oparcie w wyczerpująco zebranym i wszechstronnie ocenionym materiale dowodowym.

Minister Sprawiedliwości oparł zgłoszony sprzeciw na zarzucie niespełnienia przez skarżącego warunków z art. 65 pkt 1 Poa. nieskazitelności charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, przy czym ocenę co do braku przymiotu nieskazitelności charakteru organ wywiódł z faktu toczącego się na etapie przygotowawczym przeciwko K. K. postępowania karnego o usiłowanie popełnienia przestępstwa z art. 13 § 1 K.k. w związku z art. 239 § 1 tego Kodeksu. Przewidziany w art. 65 pkt 1 warunek sformułowany został przy użyciu pojęć niedookreślonych, co nakłada na organ stosujący ten przepis, szczególną dyscyplinę tak w zakresie interpretowania terminów nieostrych, jak też wyjątkową staranność

w zakresie zbierania i oceny materiału dowodowego. Nie ma sporu między stronami co do tego jakie cechy charakteru pozwalają przyjąć, iż charakter kandydata do zawodu adwokata jest nieskazitelny. Przez nieskazitelność charakteru rozumieć należy takie cechy jak prawość, uczciwość, odpowiedzialność, rzetelność, prawdomówność, umiejętność krytycznej samooceny, odwagę cywilną czy zdolność empatii, przy czym są to cechy wartościujące konkretną osobę w sferze etyczno moralnej nie zaś intelektualnej czy profesjonalnej. Podobne stanowisko co do rozumienia pojęcia nieskazitelności charakteru zawarte zostało w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2001 sygn. akt II SA 725/00, wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2001r. sygn. akt II SA 1610/00, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2381/05). Problematyczna bo sporna pozostaje kwestia, kiedy można mówić o tym, że danej osobie nie możemy przypisać waloru nieskazitelnego charakteru lub inaczej, jakie okoliczności potwierdzone dowodami sprawią, że charakter konkretnej osoby nie będzie mógł być uznany za nieskazitelny.

W ocenie Sądu przekonania, że ktoś nie jest nieskazitelnego charakteru,

a więc że nie jest uczciwy, rzetelny, solidny i prawy, nie można budować w oparciu

o jednorazowe zachowanie danej osoby lub o pojedynczy fakt mogący stwarzać stan niepewności, czy osoba ta jest nieskazitelnego charakteru. Ocena postawy człowieka kształtuje się na podstawie danych zgromadzonych albo na przestrzeni dłuższego czasu, albo w krótszym czasie, lecz przy wykorzystaniu znaczącego ilościowo i jednoznacznego w swojej wymowie materiału dowodowego. Odnosząc te uwagi do kandydata do zawodu adwokata, ocenę czy wykazuje on przymiot nieskazitelnego charakteru wyprowadzać należy przynajmniej z okresu jego dotychczasowego życia prywatnego i zawodowego, a przynajmniej z okresu odbywania aplikacji adwokackiej i wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego. Pod uwagę należy zatem brać wszelkie dostępne dane dotyczące kandydata do zawodu adwokata, które mogą mieć wpływ na ocenę jego charakteru, a więc m.in. opinie patronów aplikanta i innych adwokatów mających styczność z kandydatem, dane dotyczące wykonywania przez kandydata obowiązków związanych z jego statusem aplikanta, np. udział w szkoleniach, opłacanie składek, ewentualne dane dotyczące ewentualnych postępowań dyscyplinarnych lub dane dotyczące prowadzonych przeciwko kandydatowi do zawodu adwokata innych postępowań, w tym karnych. Dopiero suma wszystkich tych danych pozwala ustalić jakie było "dotychczasowe zachowanie" kandydata, o którym stanowi art. 65 pkt 1 Poa., wysnuć na tym tle wniosek co do przymiotu nieskazitelności charakteru i stwierdzić, czy w związku z dokonanym ustaleniem i oceną wnioskujący o wpis na listę adwokatów daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.

W przedmiotowej sprawie Minister Sprawiedliwości odmówił skarżącemu waloru nieskazitelności charakteru i stwierdził, iż nie daje on rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, a powyższy wniosek oparł jedynie na prowadzonym postępowaniu karnym przeciwko skarżącemu o usiłowanie utrudniania toku śledztwa. Organ nie zebrał w sprawie żadnych innych dowodów i nie wziął pod uwagę żadnych innych okoliczności również tych związanych z prowadzonym przeciwko skarżącemu postępowaniem karnym m.in. nie wziął pod uwagę rodzaju przestępstwa, o którego popełnienie został oskarżony K. K. oraz pominął fakt, iż ze znanych organowi danych wynikało, iż skarżący do zarzucanego mu czynu nie przyznał się, nie uwzględnił także oceny Sądu Okręgowego w [...], który uchylając środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, umożliwił K. K. wykonywanie czynności aplikanta adwokackiego. W szczególności ostatnia z wymienionych okoliczności powinna była zwrócić uwagę organu, bowiem Sąd Okręgowy w [...] wydanym w przedmiocie zastosowanego środka zapobiegawczego postanowieniem dał wyraz przekonaniu, iż skarżący na danym etapie postępowania nie budzi obaw co do spełniania wiążącego go na podstawie art. 75 ust. 2 Poa. jako aplikanta adwokackiego warunku nieskazitelnego charakteru.

W świetle przepisu art. 65 pkt 1 Poa. organ wpisujący osobę zainteresowaną na listę adwokatów ma obowiązek dokonania oceny kandydata pod kątem wskazanym w tym przepisie i musi uczynić to na podstawie wszelkich dostępnych dowodów, które już posiada oraz które powinien dodatkowo zebrać. Minister Sprawiedliwości, nie zgadzając się z oceną organu dokonującego wpisu, związany jest tymi samymi rygorami procesowymi. Opierając sprzeciw wyłącznie na akcie oskarżenia jako dowodzie na brak po stronie skarżącego przymiotu nieskazitelności charakteru, a pomijając inne dowody i okoliczności niezbędne dla wydania oceny spełniania przez skarżącego warunku, o którym mowa w art. 65 pkt 1 Poa. organ naruszył art. 80 Kpa. Podkreślić równocześnie wypada, że znajdujący się w aktach przedmiotowej sprawy akt oskarżenia, jako dowód w sprawie administracyjnej, nie mógł zostać przez organ pominięty. Jednak Minister Sprawiedliwości, uwzględniając rodzaj zarzucanego skarżącemu czynu oraz biorąc pod uwagę stanowisko skarżącego wobec postawionego zarzutu, winien był dokonać oceny czy dowód ten wespół z innymi zgromadzonym w sprawie dowodami pozwala na przyjęcie, iż przymiot nieskazitelnego charakteru jest w przypadku skarżącego wątpliwy lub że skarżącemu tego przymiotu przypisać nie można. W ocenie Sądu, prowadzone przeciwko wnioskującemu o wpis na listę adwokatów postępowanie karne i wniesiony akt oskarżenia jako dowody w sprawie na okoliczność spełnienia wymogu nieskazitelnego charakteru, niewątpliwie muszą być brane pod uwagę przez organy samorządu adwokackiego, jak też przez Ministra Sprawiedliwości przy dokonywaniu oceny spełniania przez kandydata określonego w art. 65 pkt 1 Poa. warunku, lecz nie mogą wyłącznie kształtować opinii o kandydacie.

Skarżący dodatkowo podnosił, iż Minister Sprawiedliwości, uznając akt oskarżenia za równoznaczny z popełnieniem przestępstwa, naruszył konstytucyjną zasadę domniemania niewinności (art. 42 ust. 3 Konstytucji RP), która nie dozwala traktowania jako winnej osoby bez prawomocnego wyroku stwierdzającego winę. Sąd nie zgodził się z tak postawionym zarzutem, bowiem Minister Sprawiedliwości, składając sprzeciw od wpisu na listę adwokatów, nie decydował o winie skarżącego w sprawie karnej przeciwko niemu prowadzonej, lecz rozstrzygał kwestię prawidłowości wpisu skarżącego na listę adwokatów w sytuacji wniesionego przeciwko skarżącemu aktu oskarżenia, stwierdzając, że ta okoliczność nie pozwala uznać, iż skarżący spełnia konieczny, a określony w art. 65 pkt 1 Poa. warunek nieskazitelności charakteru.

Reasumując, zarzut niespełnienia przez kandydata do zawodu adwokata określonego w art. 65 pkt 1 Poa. wymogu nieskazitelności charakteru, powinien znajdować oparcie w wyczerpująco zebranym i wszechstronnie ocenionym materialne dowodowym, pozwalającym przyjąć, że na przestrzeni określonego czasu dana osoba prezentowała zachowania i postawę nieodpowiadającą temu warunkowi. Akt oskarżenia wniesiony przeciwko kandydatowi do zawodu adwokata stanowi uzasadnione przypuszczenie, że dopuścił się on zarzucanego mu czynu i musi rzutować na jego ocenę pod kątem spełnienia warunku nieskazitelności charakteru

i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, jednak nie może być wyłącznym i jedynym dowodem na powyższą okoliczność. W rozpatrywanej sprawie sprzeciw Ministra Sprawiedliwości zgłoszony został z naruszeniem art. 80 Kpa., tym samym okoliczność dla wyniku sprawy decydująca – niespełnienie przez skarżącego warunku nieskazitelności charakteru – nie została udowodniona, a więc sprzeciw należało uznać za nieuzasadniony.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O niewykonalności decyzji orzeczono na zasadzie art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.