Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 855/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 § 4, art. 35, art. 59 § 3
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego skargę oddala


UZASADNIENIE

Wojewoda M. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...], na podstawie art. 20 § 1, art. 34 § 4 i 5, art. 35, art. 59 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm., zwana dalej u.p.e.a), po rozpatrzeniu wniosków oraz zarzutów B. T. R. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., odmówił: 1) uwzględnienia zarzutów z art. 33 pkt 1, 2, 3, 4, 6, 10 u.p.e.a., 2) wstrzymania czynności egzekucyjnych, 3) umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż Wojewoda M. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], zezwolił Przedsiębiorstwu Państwowemu "P.L." na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego na części działki nr [...] położonej w obrębie [...] w W. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Po rozpatrzeniu wniosku inwestora postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], uzupełniono i sprostowano decyzję Wojewody M. z dnia [...] lipca 2012 r.

Dalej, zaznaczył, iż zgodnie z art. 26 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz.U. nr 42, poz. 340 ze zm.) nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji: 1) zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń w terminie nie dłuższym niż 4 miesiące od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna; 2) uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie. Do egzekucji obowiązków wynikających z ww. decyzji stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Następnie, organ podał, iż w związku z informacją uzyskaną od Przedsiębiorstwa Państwowego "P. L.", iż B. T. R. P. Sp. z o.o. w W. nie wydała przedmiotowych lokali, Wojewoda M. zgodnie z przepisami art. 15 § 1 u.p.e.a. upomnieniem z dnia 26 lipca 2012 r. (data doręczenia 26 lipca 2012 r.) wezwał B. T. R. P. Sp. z o.o. w W. do dobrowolnego wykonania obowiązku wydania lokali położonych w budynku Terminala 1 Portu Lotniczego im. F. C. w W. przy ul. Ż. [...], oznaczonych jako lokal użytkowy o numerze technicznym [...], o powierzchni 121,50 m2 oraz lokal użytkowy o numerze technicznym [...] o powierzchni 120,60 m2, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Wobec niewykonania powyższego obowiązku Wojewoda M. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...] (data doręczenia 7 sierpnia 2012 r.), wezwał B. T. R. P. Sp. z o.o. w W. do wydania przedmiotowych lokali, pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przymusowego ich odebrania w dniu 14 sierpnia 2012 r. Powyższe postanowienie zostało doręczone wraz z odpisem Tytułu Wykonawczego z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...].

W dniu 10 sierpnia 2012 r. pełnomocnik B. T. R. P. Sp. z o.o. radca prawny I. J. złożył wnioski oraz zarzuty dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W 6 odrębnych pismach złożono zarzuty z art. 33 pkt 1, 2, 3, 4, 6, 10 u.p.e.a. Dodatkowo każde z pism zawierało wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych oraz wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W dalszej części uzasadnienia rozstrzygnięcia Wojewoda M. odniósł się do podniesionych przez stronę zarzutów.

I tak, organ nie uwzględnił zarzutu z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. (zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym). Wskazał, że co prawda, tytuł wykonawczy nie jest źródłem obowiązku administracyjnego, nie mniej taki obowiązek tytuł precyzuje na potrzeby egzekucji administracyjnej. Stwierdził, że zgodnie z art. 3 par. 1 u.p.e.a. źródłem obowiązku jest natomiast orzeczenie administracyjne (decyzja lub postanowienie) albo przepis prawa. W rozpatrywanym wypadku obowiązek administracyjny expressis verbis wynika z pkt 6 decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji lotniska użytku publicznego (po uzupełnieniu). To rozstrzygnięcie z kolei stanowi powielenie zapisu art. 26 ust. 2 specustawy określającego skutki nadania ww. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W rezultacie obowiązek określony w tytule ma swoje podłoże w decyzji.

Za bezzasadny uznał także zarzut z art. 33 pkt 2 u.p.e.a. (zarzut braku wymagalności obowiązku), wskazując, że w pkt 6 decyzji z dnia 10 lipca 2012 r. określono obowiązek niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokalu. Zaznaczył przy tym, że jakkolwiek określenie "niezwłocznie" nie ma charakteru wymiernego, ścisłego, to w świetle wykładni literalnej termin ten oznacza w jak najkrótszym czasie, bez zwlekania. Tak więc wymagalność obowiązku została określona. Twierdzenie jakoby termin wymagalności obowiązku jeszcze nie nadszedł jest kuriozalne i przeczy istocie rygoru natychmiastowej wykonalności. W ocenie organu, nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, jak sama nazwa wskazuje, uprawnia do wykonania decyzji w sytuacji gdy nie jest ona ostateczna. Z kolei zwrot z art. 26 ust 2 pkt 2 specustawy, "w terminie nie dłuższym niż 4 miesiące" określa moment graniczy (końcowy), w którym ma nastąpić wydanie, opróżnienie. Tym samym zapewnia się inwestorowi czy organowi wydającemu decyzję swego rodzaju elastyczność w określeniu momentu wykonania obowiązku.

Wojewoda M. nie podzielił również zarzutu z art. 33 pkt 3 i 4 u.p.e.a. (zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia oraz zarzut błędu co do osoby zobowiązanego). W tym kontekście, organ przywołał komentarz do art. 17 specustawy drogowej, zaznaczając, że art. 26 specustawy lotniskowej został wzorowany na art. 17 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Wskazał, iż skutki rygoru natychmiastowej wykonalności w postaci wydania nieruchomości oraz opróżnienia lokali i innych pomieszczeń nie zostały odniesione przez ustawodawcę do konkretnie oznaczonych podmiotów. Oznacza to, że ustawodawca odniósł ten skutek wobec każdego, kto jest posiadaczem nieruchomości, lokalu i innych pomieszczeń objętych skutkami decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Nie wyklucza to jednak dopuszczalności nadania przez organ orzekający omawianego rygoru tylko określonej części decyzji - zwłaszcza w odniesieniu jej skutków do określonego tylko obszaru w ramach całości terenu projektowanej inwestycji. W rezultacie specustawa nie obliguje organu do ścisłego określenia zarówno podmiotowego, jak i przedmiotowego. Odnosi się on do wszystkich podmiotów mających władztwo w jakiejkolwiek formule prawne nad nieruchomościami znajdującymi się w sferze realizacji inwestycji lotniskowej. Odmienne stanowisko musiałoby być równoznaczne z tym, że w decyzji nie sposób byłoby określić wszystkich podmiotów zobowiązanych, albowiem wystarczyłoby nawet przypadkowe wejście w posiadanie nieruchomości objętej inwestycją przez jakąkolwiek osobę, nawet nie posiadającą tytułu prawnego i wtedy trzeba byłoby ująć w decyzji. Doprecyzowanie w tytule wykonawczym podmiotu zobowiązanego ma na celu skierowanie egzekucji jedynie do tych podmiotów, które nie chcą się dobrowolnie poddać egzekucji.

Za chybiony organ uznał także zarzut z art. 33 pkt 6 i 10 u.p.e.a.(niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 u.p.e.a.). Zaznaczył, iż przeprowadzone przez organ egzekucyjny z urzędu badanie dopuszczalności egzekucyjnej powinno obejmować przede wszystkim ustalenie: 1) czy egzekucja administracyjna oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, 2) czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony, 3) czy doręczone zostało upomnienie.

Wojewoda M., w odniesieniu do powyższego, wskazał, iż dopuszczalność egzekucji wynika z art. 18 ust. 1 specustawy lotniskowej, zaś upomnienie zostało doręczone w dniu 26 lipca 2012 r.

Odnosząc się zaś do prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego podniósł, iż zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Natomiast art. 26 § 2 u.p.e.a wskazuje, że wzór o którym mowa w § 1, określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw finansów publicznych. Właściwym rozporządzeniem określającym wzór tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym jest rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. (Dz.U. nr 137, poz. 1541 ze zm.). Zgodnie z § 39 ww. rozporządzenia (wprowadzonym rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2002 r. - Dz.U nr 9 poz. 106) w załączniku nr 24 określony zostaje wzór tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Rozporządzenie to wraz z załącznikami wzorów tytułów wykonawczych jest aktem prawnym aktualnie obowiązującym, do którego wierzyciel zgodnie art. 26 § 1 i 2 u.p.e.a. jest zobowiązany się stosować. Organ wskazał, iż Tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w rubryce D. pkt 25 jasno skonkretyzował obowiązek podlegający egzekucji. Brak odwołania się do postanowienia uzupełniającego pkt 6 decyzji wynika jedynie z ograniczenia miejsca w rubryce 24 co nie oznacza, że zobowiązany nie był świadomy wydania postanowienia uzupełniającego, na co wskazuje chociażby treść postanowienia z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...], wzywającego do wydania lokali (art. 143 § 1 u.p.e.a.).

W zakresie wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych organ wskazał, że zgodnie z art. 35 u.p.e.a. wstrzymanie czynności egzekucyjnych jest uprawnieniem organu, a nie obowiązkiem. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia uzasadnionego wypadku, tym bardziej że art. 18 ust. 2 specustawy lotniskowej nakłada obowiązek wyegzekwowania obowiązku.

W kwestii zaś wniosku o umorzenia postępowania egzekucyjnego, Wojewoda M. zaznaczył, iż wnioskowaną podstawą umorzenia jest art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. - przesłanki nieistnienia obowiązku oraz brak jego wymagalności. Stwierdził, iż przywołane przesłanki są tożsame z podniesionymi zarzutami z art. 33 pkt 1 i 2 u.p.e.a., których organ nie uwzględnił, wobec czego brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Z powyższym rozstrzygnięciem Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nie zgodziła się B. T. R. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., składając zażalenie.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia B. T. R. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił na wstępie stan faktyczny sprawy oraz wyjaśnił istotę postępowania prowadzonego w związku ze zgłoszonymi zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym.

Uzasadniając merytorycznie swoje stanowisko Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, za całkowicie bezzasadny uznał podniesiony przez Spółkę zarzut naruszenia art. 2 i 7 Konstytucji. Zaznaczył, iż określona w art. 2 Konstytucji zasada równości wobec prawa oraz państwa demokratycznego, jak również zawarta w art. 7 Konstytucji zasada legalizmu mają charakter klauzul generalnych, będących źródłem gwarancji i praw, a tym samym spełniają rolę wzorca konstytucyjnego posiadającego szczególne znaczenie w procesie interpretacji szczegółowych ustaw zwykłych. W państwie demokratycznym, w którym rządzi prawo, organy władzy publicznej mogą powstać tylko na podstawie prawnej, a normy prawne muszą określać ich kompetencje, zadania i tryb postępowania, wyznaczając tym samym granice ich aktywności. Zdaniem organu brak było przekonujących podstaw, aby Wojewodzie M. zarzucić naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa, skoro wydając zaskarżone postanowienie organ ten kierował się treścią przepisów prawa materialnego, mających w sprawie zastosowanie. Egzekucja administracyjna podlegała reżimowi ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W ocenie Ministra, w niniejszej sprawie nie zachodziły ujemne przesłanki procesowe, które czyniłyby wszczęte postępowanie egzekucyjne niedopuszczalnym, bowiem wierzyciel, którym w przedmiotowym postępowaniu był Wojewoda M., będąc jednocześnie organem egzekucyjnym na podstawie art. 26 § 4 u.p.e.a., przystąpił do egzekucji na podstawie przez siebie wystawionego tytułu egzekucyjnego, który odpowiada wymogom art. 27 ustawy. Z treści przepisu art. 26 § 4 u.p.e.a. wynika, że w przypadku, gdy wierzyciel, będący jednocześnie organem egzekucyjnym, wystawi tytuł wykonawczy, obowiązany jest podjąć czynności w ramach postępowania egzekucyjnego. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera przepisów, które pozwalałyby wierzycielowi będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zwolnić się od obowiązku prowadzenia egzekucji i które jednocześnie nakładałyby ten obowiązek na inny organ egzekucyjny.

Za chybiony organ uznał także zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 Konstytucji w związku z art. 690 KC. Podkreślił, iż w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany, kwestionując prowadzenie postępowania egzekucyjnego, może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w przepisie art. 33 pkt 1-10 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrywania zarzutów. Dodatkowo organ zaznaczył, iż zarzuty naruszenia norm konstytucyjnych, podniesione przez Spółkę w zażaleniu, skupiły się nie na samej polemice z prawidłowością ww. postanowienia Wojewody, w kontekście zaistnienia podstaw wskazanych w art. 33 u.p.e.a., ale również na kwestionowaniu słuszności uregulowań samej specustawy lotniskowej, w tym podważeniu konstytucyjności jej zapisów, oraz prawidłowości decyzji Wojewody M. Nr [...], wydanej na podstawie przepisów ww. specustawy i stanowiącej podstawę egzekwowanego obowiązku.

Minister wskazał, iż decyzja pozostaje w obiegu prawnym, podlega wykonaniu i jej zasadność nie może być podważana w postępowaniu egzekucyjnym, bowiem istnieje w nim zakaz badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.). Zaznaczył, iż z cytowanego unormowania wynika, że organ egzekucyjny nie bada ani merytorycznej trafności ("zasadności") decyzji, ani też "wymagalności" obowiązku w niej określonego. Organ uznał, iż podnoszone przez Spółkę twierdzenie, że decyzja Wojewody M. Nr [...] nie określa ani podmiotu obowiązanego, ani przedmiotu obowiązku oraz terminu jego spełnienia, co powoduje, że ww. decyzja nie może być źródłem obowiązku, a tylko jego "podłożem", stoi w sprzeczności z powoływanym art. 29 § 1 u.p.e.a.

Organ odwoławczy stwierdził nadto, iż dokonując interpretacji przepisu art. 33 pkt 1 u.p.e.a. nie można pominąć treści art. 29 § 1 u.p.e.a., albowiem ich zestawienie prowadzi do wniosku, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. W przeciwnym razie organ egzekucyjny nie mógłby rozpoznać zarzutu bez naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a. Organ zaznaczył, iż zobowiązany, wnosząc zarzuty oparte na tej podstawie, powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku). Minister wskazał przy tym, że wbrew twierdzeniom Spółki istnieje akt administracyjny, z którego wynika obowiązek wydania na rzecz inwestora wskazanych lokali użytkowych. Obowiązek ten został skonkretyzowany w punkcie 6 decyzji Wojewody M. Nr [...], uzupełnionej postanowieniem Wojewody M. z dnia [...] lipca 2012 r., który w związku z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji zobowiązuje do niezwłocznego opróżnienia lokali i innych pomieszczeń znajdujących się na obszarze nieruchomości wskazanej w decyzji. Powyższe wynika bezpośrednio z art. 26 ust. 1 i 2 specustawy lotniskowej. Podniósł także, że żaden z przepisów specustawy lotniskowej nie nakłada na Wojewodę M. obowiązku wymienienia w rozstrzygnięciu danych technicznych, identyfikujących konkretnie każde z pomieszczeń, które ma zostać wydane w związku z planowaną inwestycją. Natomiast wskazanie, że obowiązek ten dotyczy lokali i pomieszczeń znajdujących się na działce przeznaczonej pod ww. inwestycję w sposób wystarczający precyzuje treść uprawnienia przyznanego inwestorowi.

Nie znalazło również uznania w ocenie Ministra twierdzenie strony zobowiązanej odnośnie braku wymagalności egzekwowanego obowiązku, z uwagi na fakt, że "Wojewoda M. pomylił kwestię nadania decyzji Wojewody M. Nr [...] rygoru natychmiastowej wykonalności z kwestią wymagalności ewentualnych obowiązków, które mogłyby z powyższej decyzji wynikać". Organ zaznaczył, iż przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Obowiązek wynikający z decyzji staje się wykonalny, jeżeli decyzja, którą został nałożony, stała się ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania albo jeżeli decyzja, którą został nałożony, wprawdzie nie jest ostateczna, ale nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności lub jest natychmiast wykonalna z mocy prawa. Wymagalność obowiązku oznacza bowiem, że zobowiązany powinien już wykonać ciążącą na nim skonkretyzowaną powinność, a ponieważ uchyla się od jej dopełnienia, wierzyciel musi żądać zastosowania wobec zobowiązanego środków przymusu, celem wyegzekwowania tej powinności, co zastosowano w rozpoznawanej sprawie w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa.

Organ odwoławczy stwierdził, iż skutkiem decyzji o nadanym rygorze natychmiastowej wykonalności jest przede wszystkim natychmiastowa jej wykonalność w zakresie wydania posiadania nieruchomości, w tym opróżnienia lokalu i innych pomieszczeń przez dotychczasowego jej właściciela i odpowiednio przez jej dotychczasowego użytkownika, a także przez każdego innego posiadacza nieruchomości, lokalu i innych pomieszczeń. Podkreślił, że skutki rygoru natychmiastowej wykonalności w postaci wydania nieruchomości oraz opróżnienia lokali i innych pomieszczeń nie zostały w ustawie z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego odniesione do konkretnie oznaczonych podmiotów. Oznacza to, że ustawodawca odniósł ten skutek wobec każdego, kto jest posiadaczem nieruchomości, lokalu i innych pomieszczeń. Dlatego też skierowanie przez Wojewodę M. Tytułu Wykonawczego do Spółki było działaniem jak najbardziej prawidłowym i uzasadnionym. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego B. T. R. P. Sp. z o. o. była najemcą lokali wskazanych w przedmiotowym postanowieniu na podstawie zawartych z inwestorem tj. Przedsiębiorstwem Państwowe "P. L. umów najmu z dnia [...] października 2008 r., nr [...] oraz z dnia [...] września 2008 r., nr [...].

Minister za chybiony uznał zarzut wadliwości Tytułu Wykonawczego, polegającej na nienależytym jego wypełnieniu przez organ egzekucyjny z powodu braku miejsca w rubryce nr 24. Zauważył, mając na względzie treść art. 26 § 1 u.p.e.a., że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wzór, o którym mowa w § 1 ww. przepisu, określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw finansów publicznych. Wzór ten zawiera treść określoną w art. 27 u.p.e.a., a ponadto umożliwia elektroniczne przetwarzanie danych zawartych w tytule wykonawczym (art. 26 § 2 u.p.e.a.). Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 u.p.e.a.). W art. 27 § 1 u.p.e.a. określono podstawowe elementy, jakie powinien posiadać tytuł wykonawczy, aby mógł stać się podstawą wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Biorąc powyższe pod uwagę, organ uznał, iż kwestionowany tytuł wykonawczy zawierał wymagane we wskazanym przepisie elementy i został sporządzony według wzoru TYT - 3, określonego w załączniku nr 24 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 137, poz. 1541 ze zm.). W rubryce nr 24 Tytułu Wykonawczego nie wskazano wprawdzie postanowienia Wojewody M. z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], uzupełniającego decyzję Wojewody M. Nr [...], jednak podkreślił, że wskazane w Tytule Wykonawczym numery decyzji Wojewody M. Nr [...] jednoznacznie wskazują i identyfikują akt administracyjny, w którym określono dochodzony w drodze egzekucji obowiązek wydania lokali i pomieszczeń. Podniósł, iż z treści Tytułu Wykonawczego wynikało jednoznacznie, co stanowiło podstawę prawną obowiązku oraz jaki akt normatywny był podstawą wydania decyzji.

Ustosunkowując się do stanowiska Spółki, iż niemożliwe było wystawienie Tytułu Wykonawczego przeciwko zobowiązanemu na podstawie decyzji Wojewody M. Nr [...], gdyż nie orzekała ona o jakichkolwiek obowiązkach ww. Spółki, ani też nie była do niej adresowana, organ ponownie wskazał, iż niedopuszczalne jest badanie przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego Tytułem Wykonawczym. Źródłem egzekwowanego w stosunku do spółki B. T. obowiązku jest punkt 6 decyzji Wojewody M. Nr [...], uzupełnionej postanowieniem Wojewody M. z dnia [...] lipca 2012 r., w którym organ orzekający w sprawie ww. inwestycji tj. Wojewoda M. zawarł, zgodnie z dyspozycją art. 26 ust. 1 i 2 specustawy lotniskowej, zawierającego uregulowania związane z opatrzeniem decyzji rygorem natychmiastowej wykonalności, wymóg niezwłocznego opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Tak skonstruowana decyzja administracyjna została zatem skonkretyzowana pod względem przedmiotowym i podmiotowym. Przedmiotem obowiązku wynikającego z decyzji Wojewody M. Nr [...] jest wydanie wszelkich lokali i pomieszczeń znajdujących się na obszarze wskazanej w decyzji nieruchomości. Wskazanie, że obowiązek ten dotyczy lokali i pomieszczeń znajdujących się na działce przeznaczonej pod ww. inwestycję w sposób wystarczający, w ocenie Ministra, precyzuje treść uprawnienia przyznanego inwestorowi. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do wydania pomieszczeń i lokali są wszyscy ich posiadacze. Powyższe wynika z istoty specustawy lotniskowej, która przewiduje, że przedmiotowy obowiązek dotyczy każdego podmiotu będącego aktualnym posiadaczem pomieszczeń i lokali. Konkretyzacja podmiotowa dokonana w decyzji Wojewody M. Nr [...] była zgodna z przepisami specustawy lotniskowej, poprzez wskazanie na podmioty posiadające lokale i pomieszczenia zlokalizowane w budynku Terminalu 1 Portu Lotniczego im. F. C. W.

Minister ustosunkowując się do podnoszonego przez Spółkę zarzutu dotyczącego naruszenia art. 33 pkt 3 i 4 u.p.e.a., poprzez określenie w Tytule Wykonawczym egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia administracyjnego oraz błędne wskazanie osoby zobowiązanego, uznał go za całkowicie bezzasadny. Wskazał, iż w judykaturze ugruntowane jest stanowisko, iż zarzut błędu co do osoby zobowiązanego winien jedynie dotyczyć kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Zarzut oparty na przepisie art. 33 pkt 4 u.p.e.a. ma przeciwdziałać skierowaniu egzekucji do osoby, która de facto i de iure nie jest zobowiązana do wykonania określonego obowiązku. Organ powołał się także na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 416/09, w którym zawarto podgląd, iż: "Zobowiązanym w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Oznacza to, że za zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym należy uważać adresata obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej (lub innych aktów bądź tytułów wymienionych w art. 3 i 3a ustawy o postępowaniu administracyjnym), który nie wykonał w terminie tego obowiązku". Jednocześnie zaznaczył, iż z art. 144 u.p.e.a. wynika, że egzekucję stosuje się w celu usunięcia z nieruchomości (lokalu, pomieszczenia) zarówno określonych osób, jak i rzeczy, które się tam znajdują. Tym samym obowiązek wydania nieruchomości, znajdujących się w liniach rozgraniczających inwestycję celu publicznego, dotyczy każdej osoby znajdującej się w posiadaniu, czy to samoistnym, czy też zależnym nieruchomości (całości lub części terenu) podlegającej wywłaszczeniu. Zwrócił również uwagę na jednoznaczną dyspozycję art. 141 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym "Jeżeli egzekwowany jest obowiązek wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu mieszkalnego lub użytkowego albo innego pomieszczenia, stosuje się środek egzekucyjny prowadzący do odebrania zobowiązanemu nieruchomości albo usunięcia zobowiązanego z zajmowanego lokalu lub pomieszczenia, w celu wydania tej nieruchomości lub opróżnionego lokalu (pomieszczenia) wierzycielowi. Dotyczy to również obowiązku wydania nieruchomości na oznaczony okres czasu". W Tytule Wykonawczym jako podmiot zobowiązany wskazana została spółka B. T., która była najemcą ww. lokali, zatem nie nastąpił błąd co do osoby zobowiązanego, albowiem Spółka, na mocy decyzji Wojewody M. Nr [...], jest zobowiązana do wykonania obowiązku wynikającego z tejże decyzji.

Za niezasadny organ odwoławczy uznał także zarzut naruszenia przepisu art. 33 pkt 6 i 10 u.p.e.a., wskazując, że zgodnie ze stanowiskiem judykatury i doktryny przeprowadzone przez organ egzekucyjny z urzędu badanie dopuszczalności egzekucji powinno obejmować przede wszystkim ustalenie, czy przeprowadzona egzekucja jest dopuszczalna, tj. czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Organ stwierdził, iż upomnienie Wojewody M. z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...] zostało doręczone Spółce w tym samym dniu. Ponadto, wbrew twierdzeniu Spółki, Tytuł Wykonawczy prawidłowo wskazuje, jako podstawę prawną egzekwowanego obowiązku decyzję Wojewody M. Nr [...].

Odnosząc się do kwestii przywołania w rubryce Nr 25 Tytułu Wykonawczego art. 2 § 1 pkt 3 u.p.e.a., Minister podniósł, iż istotnie organ błędnie wskazał na treść ww. przepisu. Jakkolwiek jednak organ egzekucyjny niezasadnie przywołał ww. artykuł to pozostaje to bez wpływu na konieczność wykonania obowiązku określonego w Tytule Wykonawczym. Powoływany przepis zawiera bowiem enumeratywne wyliczenie obowiązków egzekwowanych w trybie administracyjnym i nie kreuje on zarówno dla podmiotu zobowiązanego jak i organu egzekucyjnego obowiązku określonego zachowania się bądź uprawnienia w toku postępowania egzekucyjnego. Organ ponownie wskazał, iż stosownie do treści art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera, w przypadku egzekucji o charakterze niepieniężnym, treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny. Przez podstawę prawną rozumie się akt prawa materialnego na podstawie którego wydano decyzję administracyjną, lub też decyzję administracyjną wydaną na podstawie danego aktu prawnego. Przyjmuje się, że pełną realizacją tego przepisu jest podanie obydwu tych elementów (akt prawny i decyzja wydana na jego podstawie). W analizowanej sprawie prawidłowo wskazano akt prawny będący podstawą wydania decyzji administracyjnej, jak również oznaczenie decyzji I instancji, co spełnia wymogi z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.

Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 59 § 1 pkt 2, 3, 4 oraz 7 u.p.e.a., Minister uznał, iż jest on bezzasadny. Wskazał przy tym, iż zweryfikował całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym również rozważył argumenty przedstawione przez Spółkę w zażaleniu i ocenił, że żadna z przesłanek powołanych w ww. przepisie nie zaistniała. Ponownie zaznaczył, iż obowiązek był wymagalny, nie wygasł oraz został określony zgodnie z treścią decyzji organu administracyjnego kończącej postępowanie w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego dla inwestycji pn.: "Rozbudowa i przebudowa lotniska użytku publicznego - Portu Lotniczego im. F. C. w W. - budynku Terminala. Ponadto, w przeprowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie zaszedł błąd co do osoby zobowiązanego, organ nie dopatrzył się też niedopuszczalności zastosowania środka egzekucyjnego. Upomnienie Wojewody M. z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...] zostało skutecznie doręczone Spółce w dniu 26 lipca 2012 r.

Ponadto, Minister, w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 8, 9, 10 oraz art. 107 § 3 k.p.a. stwierdził, iż nie znajduje on uzasadnienia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonego postanowienia, w jego ocenie, spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., tj. zawiera wskazanie faktów, które Wojewoda M. uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia z przytoczeniem przepisów prawa. Wojewoda M. odniósł się do każdego z zarzutów taksatywnie wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przy czym organ odwoławczy zauważył, iż organ egzekucyjny nie miał obowiązku rozpatrywać zarzutów dotyczących meritum sprawy zakończonej decyzją Wojewody M. Nr [...], z której wynika egzekwowany obowiązek, gdyż wówczas stałby się III instancją oraz wykroczyłby poza zakres prowadzonego przez siebie postępowania. Nadto, zaznaczył, iż Spółka nie wskazała, aby naruszenie zarzuconych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skargę na powyższe postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B. T. R. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia tj. art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 3 § 1 u.p.e.a., art. 29 § 1 i 2 u.p.e.a., art. 104 k.p.a., art. 107 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 8 ust. 1 specustawy lotniskowej w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I Instancji, pomimo iż Wojewoda M. przeprowadził postępowanie egzekucyjne w odniesieniu do obowiązku, który nie istniał, nie został skonkretyzowany podmiotowo i przedmiotowo w postępowaniu rozpoznawczym, a został wykreowany i skonkretyzowany dopiero w postępowaniu egzekucyjnym, podczas gdy orzekanie o obowiązku administracyjnym lub jego konkretyzacja jest niedopuszczalne na etapie postępowania egzekucyjnego, a jednocześnie niedopuszczalne jest także prowadzenie egzekucji obowiązku, który w postępowaniu rozpoznawczym nie został określony podmiotowo i przedmiotowo,

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia tj. art. 33 pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I Instancji, pomimo iż Wojewoda M. dokonał egzekucji obowiązku wydania nieruchomości przeciwko skarżącemu, w sytuacji, gdy ten obowiązek: (i) nie istniał, (ii) był niewymagalny,

3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia tj. art. 33 pkt 3 i 4 u.p.e.a. w związku z art. 27 § 1 pkt 3 i 6 u.p.e.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I Instancji, pomimo iż Wojewoda M. dokonał egzekucji obowiązku wydania nieruchomości przeciwko skarżącemu, w sytuacji, gdy obowiązek wskazany w tytule wykonawczym określony został niezgodnie z treścią obowiązku określonego w decyzji Wojewody M. Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego, znak: [...], a także poprzez podanie w tytule wykonawczym art. 2 § 1 pkt 3 u.p.e.a. jako podstawy prawnej prowadzenia egzekucji (który to przepis dotyczy egzekucji świadczeń pieniężnych), podczas gdy przeprowadzona egzekucja dotyczyła świadczenia niepieniężnego,

4) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia tj. art. 33 pkt 6 i 10 u.p.e.a. w związku z art. 27 § 1 pkt 3 i 6 u.p.e.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia oganu I istancji, pomimo tego, że Wojewoda M. przeprowadził postępowanie egzekucyjne pomimo jego niedopuszczalności z uwagi na brak konkretyzacji egzekwowanego obowiązku oraz pomimo iż tytuł wykonawczy wystawiony przez Wojewodę M. określa inny obowiązek niż obowiązek wynikający z decyzji Wojewody M. Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.,

5) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia tj. art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I Instancji, pomimo iż Wojewoda M. dokonał konkretyzacji egzekwowanego obowiązku dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego,

6) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 26 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 6 specustawy lotniskowej, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że egzekwowany obowiązek jest wymagalny od momentu wydania decyzji administracyjnej, która została opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy wymagalność tego obowiązku następuje dopiero z upływem terminu oznaczonego w decyzji, który winien wynosić co najmniej 30 dni od dnia jej wydania,

7) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 9, 10 oraz 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a., poprzez naruszenie obowiązku należytego wyjaśnienia i przedstawienia w treści uzasadnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, w szczególności poprzez uchylenie się od ustosunkowania się do treści pisma skarżącego z dnia 13 lutego 2013 r., pomimo że argumentacja prawna i faktyczna zawarta w przedmiotowym piśmie dotyczy kwestii nieistnienia egzekwowanego obowiązku, tj. kwestii istotnej dla rozstrzygnięcia zarzutu z art. 33 pkt 1 u.p.e.a.

W obszernym uzasadnieniu skargi, strona skarżąca rozwinęła zarzuty wobec zaskarżonego postanowienia, przedstawiając poglądy przemawiające za uwzględnieniem skargi.

Spółka wskazała m.in., iż art. 26 ust. 2 specustawy lotniskowej podobnie jak pozostałe postanowienia Rozdziału 3 ustawy nie mogły mieć w sprawie zastosowania. Stwierdziła, iż powoływanie się na wyrwane z kontekstu fragmenty przepisów art. 26 ust. 2 specustawy lotniskowej i dopatrywanie się w nich potencjalnego źródła obowiązku B. T. do wydania lokali są pozbawione wszelkich racji. Przepisy te nie mogły nawet teoretycznie znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż związku z modernizacją Lotniska C. oraz w związku z wydaniem Decyzji Lotniskowej procedura wywłaszczeniowa nie znajdowała zastosowania, gdyż modernizacja odbywa się wyłącznie na terenie już istniejącego Lotniska C., którego teren jest własnością Skarbu Państwa.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r., którym organ utrzymał w mocy postanowienie Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2012 r., odmawiające: 1) uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, 2) wstrzymania czynności egzekucyjnych, 3) umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Na wstępie zauważyć należy, iż celem egzekucyjnego postępowania administracyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego obowiązków wymienionych w tytule wykonawczym. Przedmiotowe postępowanie toczy się według zasad określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jedną z nich jest ograniczenie kompetencji organu egzekucyjnego do badania wyłącznie dopuszczalności egzekucji administracyjnej z wyłączeniem oceny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.). Środkiem prawnym zwalczania przez zobowiązanego niezgodności z prawem egzekucji administracyjnej są natomiast zarzuty, których podstawą mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w ar. 33 pkt 1 - 10 u.p.e.a. Zgodnie z ostatnio powołanym przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Ponadto zaznaczyć także należy, iż zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a., są środkiem zaskarżenia, który służy na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego wyłącznie zobowiązanemu. Zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Wynika to z treści art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., który stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera m.in. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uchybienie terminu do złożenia zarzutów czyni czynność zobowiązanego prawnie nieskuteczną.

Postępowanie administracyjne toczy się więc tylko w ramach zgłoszonych zarzutów i które to zostały zgłoszone, w terminie określonym w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

W niniejszej sprawie B. T. R. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. powołała zarzuty oparte na art. 33 pkt 1, 2, 3, 4, 6 i 10 u.p.e.a.

W kontekście powołanych przez stronę skarżącą zarzutów oraz w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdzić należy, iż zasadnie oddalono zarzuty w stosunku do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Sądu, zasadnie nie uwzględniono zarzutu z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. (zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym). Zauważyć należy, że tytuł wykonawczy nie jest źródłem obowiązku administracyjnego, a jedynie taki obowiązek precyzuje na potrzeby egzekucji administracyjnej. Stosownie do art. 3 § 1 u.p.e.a. źródłem obowiązku jest decyzja, postanowienie lub przepis prawa. W niniejszym przypadku, obowiązek ten został skonkretyzowany w punkcie 6 decyzji Wojewody M. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], uzupełnionej postanowieniem Wojewody M. z dnia [...] lipca 2012 r., który w związku z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji zobowiązuje do niezwłocznego opróżnienia lokali i innych pomieszczeń znajdujących się na obszarze nieruchomości wskazanej w decyzji. Powyższe wynika również, jak zasadnie wskazał organ, bezpośrednio z art. 26 ust. 1 i 2 specustawy lotniskowej. Zgodnie z treścią ww. przepisów, właściwy wojewoda nadaje decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek zakładającego lotnisko, zarządzającego lotniskiem lub Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Decyzja, o której mowa w ust. 1: 1) uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane; 2) zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń w terminie nie dłuższym niż 4 miesiące od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna; 3) uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie.

Zauważyć również należy, że żaden z przepisów specustawy lotniskowej nie nakłada na Wojewodę M. obowiązku wymienienia w rozstrzygnięciu danych technicznych, identyfikujących konkretnie każde z pomieszczeń, które ma zostać wydane w związku z planowaną inwestycją. Natomiast wskazanie, że obowiązek ten dotyczy lokali i pomieszczeń znajdujących się na działce przeznaczonej pod ww. inwestycję w sposób wystarczający precyzuje treść uprawnienia przyznanego inwestorowi.

Nie może nadto, ujść uwadze, iż dokonując interpretacji przepisu art. 33 pkt 1 u.p.e.a. nie można pominąć treści art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z powyższej regulacji wynika, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej istniejącej decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, tak jak to zdaje się oczekiwać strona skarżąca.

Prawidłowo także organ nie uwzględnił zarzutu z art. 33 pkt 2 u.p.e.a. (zarzut braku wymagalności obowiązku). Przesłanką stwierdzenia wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym jest, w przypadku obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej, uprzednie ustalenie, że decyzja nakładająca określony obowiązek jest ostateczna, bądź nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. W niniejszym przypadku ziścił się ten drugi warunek, albowiem decyzji Wojewody M. z dnia [...] lipca 2012 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Oznaczało to, że decyzja podlegała wykonaniu od razu po jej wydaniu. Skutkiem opatrzenia decyzji rygorem natychmiastowej wykonalności była więc jej natychmiastowa wykonalność w zakresie wydania posiadania nieruchomości, w tym opróżnienia lokalu i innych pomieszczeń przez dotychczasowego jej właściciela i odpowiednio przez jej dotychczasowego użytkownika, a także przez każdego innego posiadacza nieruchomości, lokalu i innych pomieszczeń. Ponadto, zgodnie ze stanowiskiem judykatury, wymagalności obowiązku nie podlega badaniu przez organ egzekucyjny, gdyż wiążące jest dla niego oświadczenie wierzyciela złożone w tytule wykonawczym, że obowiązek ten jest wymagalny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 945/11). Organ odwoławczy, prawidłowo podkreślił, że skutki rygoru natychmiastowej wykonalności w postaci wydania nieruchomości oraz opróżnienia lokali i innych pomieszczeń nie zostały w ustawie z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego odniesione do konkretnie oznaczonych podmiotów. Oznacza to, że ustawodawca odniósł ten skutek wobec każdego, kto jest posiadaczem nieruchomości, lokalu i innych pomieszczeń. Dlatego też skierowanie przez Wojewodę M. Tytułu Wykonawczego do Spółki było działaniem jak najbardziej prawidłowym i uzasadnionym, albowiem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że B. T. R. P. Sp. z o. o. była najemcą lokali na podstawie zawartych z inwestorem tj. Przedsiębiorstwem Państwowe "P. L." umów najmu z dnia [...] października 2008 r., nr [...] oraz z dnia [...] września 2008 r., nr [...].

W ocenie Sądu, zasadnie także organ egzekucyjny nie uwzględnił zarzutów z art. 33 pkt 3 i 4 u.p.e.a. (zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia oraz zarzut błędu co do osoby zobowiązanego). Podnosząc te zarzuty, strona skarżąca wskazała, iż Wojewoda M. dokonał konkretyzacji obowiązku wydania nieruchomości pod względem przedmiotowym i podmiotowym dopiero w Tytule wykonawczym. Podniosła, że Tytuł wykonawczy wprawdzie wskazuje przepisy ustawy lotniskowej, a więc podstawę prawną do dokonania konkretyzacji obowiązku wydania nieruchomości, ale nie wskazuje jednak aktu administracyjnego, w którym ta konkretyzacja nastąpiła (poza numerem decyzji i data jej wydania). Wskazano również na błędną podstawę prawną egzekucji, tj. art. 2 § 1 pkt 3 u.p.e.a.

Odnosząc się do powyższej kwestii, stwierdzić należy, iż organ egzekucyjny przywołał właściwe przepisy prawne, ustalające obowiązek egzekucyjny, tj. art. 18 ust. 1, art. 26 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego. Akt administracyjny, stanowiący podstawę prawną obowiązku również został przywołany. Wprawdzie w rubryce 24 Tytuły wykonawczego nie skonkretyzowano organu, który wydał decyzję, ale oczywistym jest, że chodziło o decyzję lotniskową, tj. decyzję Wojewody M. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...]. Ponadto, w rubryce 25 Tytułu wykonawczego organ wskazał, iż treść obowiązku nałożona jest stosownie do decyzji "Wojewody M. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] (...) uzupełnionej postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r." Przedmiotem obowiązku wynikającego z ww. decyzji jest wydanie wszelkich lokali i pomieszczeń znajdujących się na obszarze wskazanej w decyzji nieruchomości. Obowiązek pod względem przedmiotowym został również uszczegółowiony, poprzez wskazanie, iż dotyczy: lokali użytkowych o numerze technicznym [...]. Przy czym, w ocenie Sądu, nawet bez tego zapisu, obowiązek zawarty w Tytule wykonawczym byłby jasno skonkretyzowany, mając na uwadze powyższe.

Zaznaczyć także należy, że specustawa lotniskowa nie konkretyzuje podmiotów do których odnosi się obowiązek w postaci wydania nieruchomości oraz opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Oznacza to, że ustawodawca odniósł ten skutek wobec każdego, kto jest posiadaczem nieruchomości, lokalu i innych pomieszczeń objętych skutkami decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji. Należy powtórzyć za organem, egzekucyjnym, że w judykaturze ugruntowane jest stanowisko, iż zarzut błędu co do osoby zobowiązanego winien jedynie dotyczyć kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Zarzut oparty na przepisie art. 33 pkt 4 u.p.e.a. ma przeciwdziałać skierowaniu egzekucji do osoby, która de facto i de iure nie jest zobowiązana do wykonania określonego obowiązku. Zobowiązanym w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Oznacza to, że za zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym należy uważać adresata obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej (lub innych aktów bądź tytułów wymienionych w art. 3 i 3a ustawy o postępowaniu administracyjnym), który nie wykonał w terminie tego obowiązku (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 416/09). Obowiązek wydania nieruchomości, znajdujących się w liniach rozgraniczających inwestycję celu publicznego, dotyczy każdej osoby znajdującej się w posiadaniu, czy to samoistnym, czy też zależnym nieruchomości (całości lub części terenu) podlegającej wywłaszczeniu. W Tytule Wykonawczym jako podmiot zobowiązany wskazana została spółka B. T., która była najemcą lokali, na terenie nieruchomości objętej inwestycją, zatem nie nastąpił błąd co do osoby zobowiązanego, Spółka, na mocy decyzji Wojewody M. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], była zobowiązana do wykonania obowiązku wynikającego z tejże decyzji.

Odnośnie przywołania w Tytule wykonawczym błędnej podstawy prawnej egzekucji, tj. art. 2 § 1 pkt 3 u.p.e.a. zaznaczyć należy, iż okoliczność ta pozostaje bez większego wpływu na konieczność wykonania obowiązku, albowiem przepis ten nie kreuje dla podmiotu zobowiązanego jak i organu egzekucyjnego określonego zachowania się bądź uprawnienia w toku postępowania egzekucyjnego. Ponadto tytuł wykonawczy został wystawiony według obowiązującego wzoru, który został ustalony na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001 r. nr 137, poz. 1541 ze zm.).

Zasadnie także organ egzekucyjny nie uwzględnił zarzutów z art. 33 pkt 6 i 10 u.p.e.a. (niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 u.p.e.a.). Zgodnie z doktryną przeprowadzone przez organ egzekucyjny z urzędu badanie dopuszczalności egzekucyjnej powinno obejmować przede wszystkim ustalenie, czy egzekucja administracyjna oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Badanie to ma charakter formalny. Warunkiem dopuszczalności egzekucji administracyjnej jest to, aby obowiązek wynikał z decyzji lub postanowień właściwych organów albo bezpośrednio z przepisu prawa (art. 3 § 1 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie jest niewątpliwe, że istnieje w obrocie prawnym wykonalna decyzja (opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności), z której można wywieść ciążący na skarżącej obowiązek wskazany w tytule wykonawczym. W tytule wykonawczym wskazano podstawę prawną tego obowiązku. Upomnienie zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 26 lipca 2012 r. Tytuł wykonawczy zawiera wymagane w art. 27 u.p.e.a. elementy i jak wyżej wskazano został sporządzony według wzoru, określonego w powołanym rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. (załącznik nr 24 do rozporządzenia). Wprawdzie w rubryce nr 24 Tytułu wykonawczego nie wskazano postanowienia Wojewody M. z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], uzupełniającego decyzję, jednakże na co zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy, wskazane w Tytule Wykonawczym numery decyzji Wojewody M. Nr [...] jednoznacznie wskazują i identyfikują akt administracyjny, w którym określono dochodzony w drodze egzekucji obowiązek wydania lokali i pomieszczeń. Jeszcze raz należy podkreślić, że z treści Tytułu Wykonawczego wynikało jednoznacznie, co stanowiło podstawę prawną obowiązku oraz jaki akt normatywny był podstawą wydania decyzji.

W ocenie Sądu, nie można też postawić organowi zarzutów naruszenia prawa, poprzez brak wstrzymania czynności egzekucyjnych oraz odmowę umorzenia postępowania. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a. wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postępowania. Organ egzekucyjny może jednak w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne lub niektóre czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zarzutu. Z powyższej dyspozycji wynika, że wstrzymanie czynności egzekucyjnych jest uprawnieniem organu, a nie obowiązkiem, nosi cechy uznaniowości. W rozpatrywanym przypadku organ stwierdził, iż brak jest uzasadnionych szczególnych okoliczności przemawiających za wstrzymaniem egzekucji, tym bardziej, że art. 18 ust. 2 specustawy lotniskowej nakład konieczność wyegzekwowania obowiązku. We wniosku zaś o umorzenie postępowania strona skarżąca wskazała przesłanki tożsame z podniesionymi zarzutami, skoro więc organ nie uwzględnił zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ art. 6, art. 8, art. 9 i art. 107 § 3 k.p.a. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone przez organ z poszanowaniem powyższych zasad ogólnych, a uzasadnienie rozstrzygnięcia spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organ egzekucyjny odniósł się do każdego z podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów, określonych w art. 33 u.p.e.a. Jeszcze raz należy podkreślić, iż organ egzekucyjny nie miał obowiązku badać zasadności obowiązku określonego tytułem wykonawczym, a tym samym zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji. Jak przyjmuje się w judykaturze i w doktrynie, w sytuacjach, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem (egzekwuje własne decyzje), mógłby zbadać decyzję pod względem merytorycznym, ale już nie jako organ egzekucyjny, lecz jako organ wydający decyzję (por. Z. Leoński [w:] R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 2003, s. 94 ). Organ może wówczas dokonać weryfikacji decyzji w przypadkach i w trybach przewidzianych przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy pozwalają zaś na weryfikację decyzji ostatecznych w trybach nadzwyczajnych ustanowionych w k.p.a., a zatem w odrębnych postępowaniach od postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 946/10). Istotnym z punktu widzenia zarzutów strony jest to, że organ egzekucyjny rozpatrując zgłoszone zarzuty nie rozpoznaje merytorycznie sprawy, która stanowi źródło egzekwowanego obowiązku, gdyż automatycznie stawałby się III instancją innego postępowania. Powyższe potwierdza art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przyjęcie poglądu "na tak" byłoby równoznaczne z umożliwieniem zobowiązanemu podważania ostatecznych postanowień (decyzji) poza trybami nadzwyczajnymi dla tego celu przewidzianymi w tym wypadku w przepisach k.p.a. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/GL 315/13).

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.