Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 821/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 44b ust 1, art. 52a ust 1, art. 4 pkt 34
journal: Dz.U. 2005 nr 179 poz 1485
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
article: art. 10 par 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu wprowadzania do obrotu środka zastępczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 52a ust. 1, 2 i 3 z zw. z art. 44b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2016 r., poz. 224), art. 10 § 2, art. 104 § 1 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23) oraz art. 12 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 9a, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2015 r., poz. 1412), za naruszenie art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez wprowadzenie do obrotu środka zastępczego wymierzył wobec M. C. karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu wprowadzania do obrotu środka zastępczego [...]

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w toku czynności przeprowadzonych po otrzymaniu pisma z Urzędu Celnego w sprawie wprowadzania do obrotu środków zastępczych, ustalono, że w Urzędzie Pocztowym nadana została przesyłka adresowana do osoby z terenu powiatu świdnickiego zawierająca substancję, którą przekazano do badań fizykochemicznych w Laboratorium Izby Celnej. W badanej próbce stwierdzono obecność [...] organicznego związku chemicznego, pochodnej [...] który znajduje się w wykazie substancji psychotropowych wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Budowa i właściwości [...] pozwalają na określenie go jako środek zastępczy zgodnie z treścią ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

W dniu 11 lutego 2016 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, mając na uwadze wyrażony w art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terenie Rzeczpospolitej Polskiej środków zastępczych oraz działając na podstawie art. 4 pkt 27 i 34, art. 44b i 44c ust. 1 tej ustawy wydał decyzję z rygorem natychmiastowej wykonalności zakazującą wprowadzania do obrotu produktu 3-CMC i orzekającą o przepadku na rzecz Skarbu Państwa i zniszczeniu zabezpieczonej próbki, która jest środkiem zastępczym o nazwie [...] na koszt strony postępowania.

Mając na uwadze powyższe, w oparciu o przepisy art. 52a ust. 1, 2 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nałożył na M. C. minimalną dopuszczalną karę pieniężną w wysokości [...] zł. Organ stosując art. 10 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odstąpił od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a., zapewniającej stronie czynny udział w każdym stadium postępowania i możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie. Odstąpienie to organ uzasadnił niebezpieczeństwem dla życia i zdrowia ludzkiego istniejącym w związku z podejrzeniem wprowadzania do obrotu środków zastępczych.

Od powyższej decyzji M. C. złożył odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a w szczególności:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wadliwe rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, który nie daje podstaw do przyjęcia, że odwołujący wprowadził do obrotu środki zastępcze, przejawiające się w pominięciu okoliczności, że wymieniony nie miał świadomości wprowadzania do obrotu środka zastępczego, którego sprzedaż jest zakazana, albowiem dopiero analiza laboratoryjna wykazała, że środek znajdujący się w przesyłce należy do grupy tzw. środków zastępczych,

- art. 10 § 2 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki pozwalające na odstąpienie przez organy od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, w postaci niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego istniejącego w związku z podejrzeniem wprowadzania do obrotu środków zastępczych, przy jednoczesnym braku wskazania dowodów potwierdzających powyższą okoliczność,

- art. 40 § 2 k.p.a. poprzez brak doręczenia decyzji ustanowionemu pełnomocnikowi skarżącego, podczas gdy w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo adw. M. M., który był obecny podczas przesłuchania skarżącego w niniejszej sprawie.

M. C. zarzucił tej decyzji także naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a w szczególności:

- art. 52a ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 34 oraz art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez przyjęcie, że odwołujący wprowadzał do obrotu środki zastępcze.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w całości oraz o wstrzymanie natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] , Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wyniki badań przeprowadzonych przez Laboratorium Izby Celnej potwierdziły, że substancja zawarta w przedmiotowym produkcie wykazuje działalnie psychoaktywne i jest środkiem zastępczym stwarzającym zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. M. C. nadał w Urzędzie Pocztowym przesyłkę zawierającą środek zastępczy w celu udostępnienia jej osobie trzeciej (adresatowi), czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 34 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, wprowadził do obrotu środek zastępczy. Zgodnie bowiem z treścią przytoczonego przepisu, wprowadzanie do obrotu oznacza udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych.

W myśl art. 52 a cytowanej ustawy, kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy lub nową substancję psychoaktywną, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] zł.

Nałożenie sankcji administracyjnej na podstawie tego przepisu, zdaniem organu odwoławczego, ma na celu szybkie reagowanie na pojawiające się zagrożenia życia i zdrowia jednostki. W związku z tym, organ I instancji słusznie nałożył karę na M. C. w wysokości [...] zł, a zatem w najniższej przewidzianej przepisem wysokości.

Zdaniem organu niesłuszny jest zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 10 § 2 k.p.a. skoro w aktach sprawy zawarto adnotację urzędową z dnia 26 lutego 2016 r., a w uzasadnieniu decyzji zawarto wyjaśnienie przyczyny odstąpienia od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a. W niniejszym przypadku efektywne i skuteczne przeciwdziałanie zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzi przysłania realizację praw wynikających z czynnego udziału strony postępowania powiązanego z prawem wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie.

Organ podkreślił, że ustawodawca w hipotezie i dyspozycji art. 52 a ust. 1 – 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wyraźnie wskazał, że odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wprowadza do obrotu środek zastępczy. Prowadząc postępowanie w celu wymierzenia kary pieniężnej organ inspekcji sanitarnej ustala i ocenia, czy doszło do "wprowadzenia do obrotu", czyli udostępnienia w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek celu, osobie trzeciej odpłatnie lub nieodpłatnie, środka zastępczego. Skoro produkt spełnia definicję środka zastępczego zatem organ I instancji zasadnie wymierzył M. C. karę pieniężną.

M. C. powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie jak również o uchylenie decyzji ją poprzedzającej oraz podnosząc zarzut:

1. naruszenia prawa materialnego tj.:

- art. 52 a ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 34 oraz art. 44 b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że M. C. wprowadził do obrotu środek zastępczy [...] , podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na takie przyjęcie, albowiem brak jest wiedzy, czy odbiorca tego środka zastępczego – M. C. nabył przedmiotowy środek zastępczy na własny użytek, czy też zamierzał przekazać go innym osobom, wskutek czego niemożliwym jest przyjęcie, że zostały wypełnione znamiona "wprowadzenia do obrotu" przez co bezzasadnym jest wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej na podstawie art. 52 a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii,

2. naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a w szczególności rażące naruszenie:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wadliwe rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, który nie daje podstaw do przyjęcia, że skarżący wprowadził do obrotu środki zastępcze, przejawiające się w pominięciu okoliczności, iż wymieniony nie miał świadomości wprowadzenia do obrotu środka zastępczego, którego sprzedaż jest zakazana, albowiem dopiero analiza laboratoryjna wykazała, że środek znajdujący się w przesyłce należy do grupy tzw. środków zastępczych,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania M. C., a zarazem niewyjaśnienie okoliczności, czy zawartość przesyłki pocztowej o numerze [...] zamierzał przeznaczyć na własny użytek, czy też zamierzał wprowadzić do obrotu – przekazać do dalszej odsprzedaży, znajdujące się w niej środki, przez co w konsekwencji niedopuszczalnym jest ustalenie organu administracji, że skarżący wprowadził do obrotu środek zastępczy [...]

- art. 10 § 2 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki pozwalające na odstąpienie przez organy od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, w postaci niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego istniejącego w związku z podejrzeniem wprowadzania do obrotu środków zastępczych, przy jednoczesnym braku wskazania dowodów potwierdzających powyższą okoliczność.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

W oparciu o przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w § 2 tego przepisu sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę, w kontekście wymienionych wyżej przesłanek, należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego lub materialnego w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu.

Podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2016 r., poz. 224 ze zm.).

Zgodnie treścią art. 44 b ust. 1 cytowanej ustawy zakazuje się wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

1) środków zastępczych;

2) nowych substancji psychoaktywnych.

Z kolei w myśl art. 52 a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy lub nową substancję psychoaktywną, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20.000 zł do 1.000.000 zł. Definicja pojęcia "wprowadzanie do obrotu" zawarta została w art. 4 pkt 34 tej ustawy, stanowiącym, że określenie to oznacza - udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że przepisy art. 44b i 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zostały dodane do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii ustawą z dnia 8 października 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 213, poz. 1396), zmieniającą przedmiotową ustawę z dniem 27 listopada 2010 r. Celem zmiany było przeciwdziałanie rozwojowi zjawiska wprowadzania do legalnego obrotu nowych substancji posiadających działanie psychoaktywne, nazywanych potocznie "dopalaczami". Ustawa wprowadziła w tym celu odpowiedzialność administracyjną, uzupełniając pierwotną ustawę o nowy rozdział 6a.

Oprócz obowiązujących regulacji penalizujących wprowadzanie do obrotu środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej, w celu realizacji podstawowych założeń ustawy, wyodrębniono instytucję odpowiedzialności administracyjnej za wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu na terytorium Polski środków zastępczych. Za wspomniany środek zastępczy uznano wówczas substancję pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślinę, grzyba lub ich część, zawierające taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Definicja tego pojęcia została następnie zmieniona (z dniem 1 lipca 2015 r.) na mocy art. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 875). Zgodnie z definicją środka zastępczego - w nowym brzmieniu - jest to produkt zawierający co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych.

Podzielając stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 lipca 2016 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 1131/15) należy stwierdzić, że wprowadzenie do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w art. 52a sankcji administracyjnej z tytułu wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego miało na celu szybkie reagowanie na pojawiające się zagrożenia życia i zdrowia jednostki. Regulacja art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii funkcjonuje obok wcześniejszych postanowień ustawy, przewidujących odpowiedzialność karną za wprowadzanie do obrotu środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej lub uczestniczenie w takim obrocie.

Z uwagi na powyższe nie ulega wątpliwości, że w razie ustalenia, że wytworzono lub wprowadzono do obrotu na terytorium RP środek zastępczy określony w art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, organ inspekcji sanitarnej obowiązany jest nałożyć administracyjną karę pieniężną w wysokości uwzględniającej w szczególności, zgodnie z art. 52a ust. 3 tej ustawy, ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego lub wytworzonej lub wprowadzonej do obrotu nowej substancji psychoaktywnej (por. wyrok NSA z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt II OSK 77/14, baza orzeczeń NSA). Wprowadzanie do obrotu środków zastępczych oznacza udostępnienie ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim niebędącym ich konsumentami, jak i nabywającym je w celu własnego spożycia.

Odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wprowadza do obrotu środek zastępczy (tzw. "dopalacz"). W konsekwencji, prowadząc postępowanie w celu wymierzenia kary pieniężnej, organ inspekcji sanitarnej ocenia, czy doszło do "wprowadzenia do obrotu", czyli do udostępnienia w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek celu, osobie trzeciej odpłatnie lub nieodpłatnie, środka zastępczego (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2015 r., II OSK 2684/13, publ. Lex nr 1780531). Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ewidentnie wskazywał, że skarżący nadając w dniu 21 września 2015 r. w Urzędzie Pocztowym przesyłkę pocztową, zaadresowaną do M. C., zawierającą substancję o nazwie [...] (będącą organicznym związkiem chemicznym pochodną [...] – znajdującego się w wykazie substancji psychotropowych wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy) udostępnił produkt zawierający środek zastępczy innej osobie, wobec czego organy orzekające trafnie uznały, że wprowadził w ten sposób do obrotu środek zastępczy.

Mając na uwadze powyższe, za nietrafne należy uznać stanowisko skarżącego, zgodnie z którym organ wydał decyzję w całkowitym oderwaniu od rzeczywistego stanu faktycznego i zebranych dowodów. W ocenie strony, organ nie uwzględnił przede wszystkim okoliczności, że skarżący nie miał świadomości, iż przedmioty znajdujące się w paczce są środkami zastępczymi, jak również i tego, że aby można było mówić o wprowadzeniu do obrotu takich środków niezbędne jest udostępnienie ich osobie trzeciej, a taką nie jest konsument – czyli osoba nabywająca je w celu ich użycia. Zdaniem skarżącego niedopuszczalne jest odmienne postrzeganie w postępowaniu administracyjnym wykładni pojęcia "wprowadzenia do obrotu" przyjętej w orzecznictwie sądów karnych, która od momentu obowiązywania ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii jest jednolita. Jednocześnie skarżący podkreślił, że organ zaniechał przesłuchania adresata przesyłki M. C., w związku z czym nie ustalił, czy wymieniony nabył środek zastępczy na własny użytek czy też celem przekazania dalszym odbiorcom.

Jak już wskazano powyżej, art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii funkcjonuje aktualnie obok wcześniejszych postanowień ustawy, przewidujących odpowiedzialność karną za wprowadzanie do obrotu środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej lub uczestniczenie w takim obrocie. Ustawodawca odrębnie penalizuje udzielanie innej osobie środka odurzającego lub środków psychotropowych, określając w art. 58 ust. 1 tej ustawy, że kto, wbrew przepisom ustawy, udziela innej osobie środka odurzającego lub substancji psychotropowej, ułatwia albo umożliwia ich użycie albo nakłania do użycia takiego środka lub substancji, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Podobnie w art. 59 wspomnianej ustawy przewiduje środki karne m.in. za udzielanie innej osobie środka odurzającego lub substancji psychotropowej w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej.

Natomiast z uwagi na treść art 52 a tej ustawy organ inspekcji sanitarnej obowiązany jest nałożyć administracyjną karę pieniężną w wysokości uwzględniającej w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego, w każdej sytuacji gdy ustalono, że wytworzono lub wprowadzono do obrotu na terytorium RP środek zastępczy określony w art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że na gruncie postanowień art. 52a ust. 1-3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii pojęcie "wprowadzania do obrotu" środków zastępczych, o którym mowa w art. 4 pkt 34 tej ustawy oznacza udostępnianie ich odpłatnie lub nieodpłatnie tylko osobom trzecim, które nie są konsumentami tych środków.

Podzielając pogląd zawarty m.in. w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt IV SA/Wr 37/16) należy stwierdzić, że pojęcie "wprowadzania do obrotu" środków zastępczych, o którym mowa w art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii to udostępnienie ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim zarówno niebędącym ich konsumentami, jak i będącym ich konsumentami tj. nabywającym je w celu spożycia. Ustawodawca w art. 52a ust. 1-3 cytowanej ustawy wyraźnie wskazuje, że odpowiedzialności administracyjnej podlega, kto wprowadza do obrotu środek zastępczy (tzw. "dopalacz"). Organ inspekcji sanitarnej prowadząc postępowanie w celu wymierzenia kary pieniężnej, ustala i ocenia, czy doszło do "wprowadzenia do obrotu", czyli do udostępnienia w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek celu, osobie trzeciej odpłatnie lub nieodpłatnie, środka zastępczego.

Ocena, w ramach odpowiedzialności administracyjnej podmiotu, który wprowadza do obrotu środki zastępcze, w oparciu o reguły i zasady prawa karnego, jest nie do pogodzenia z ratio legis nowelizacji ustawy z 2010 r. Wykładnia postanowień art. 52a ust. 1-3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii powinna uwzględniać cel wprowadzenia tej regulacji oraz jej miejsce w systematyce ustawy, a także związek normatywny z postanowieniami art. 44b i 44c tej ustawy. W konsekwencji w procesie ustalania treści normatywnej art. 52a wspomnianej ustawy nie powinno się odwoływać do poglądów doktryny i judykatury ukształtowanych na gruncie przepisów karnych zawartych w rozdziale 7 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a zwłaszcza tych ukształtowanych przed wejściem w życie noweli ustawy z dnia 8 października 2010 r., ponieważ ugruntowały się one na tle innego reżimu normatywnego, penalizującego wprowadzanie do obrotu środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej.

Z tej racji nie ma także zastosowania zasada interpretacyjna wykluczająca na gruncie jednego aktu prawnego nadawanie takim samym wyrażeniom odmiennego znaczenia. Wyraźne rozdzielenie przez ustawodawcę części karnej ustawy regulującej zagadnienia związane z popełnianiem przestępstw (z wyłączeniem regulacji odnoszących się do środków zastępczych) od części odnoszącej się do kary administracyjnej, dotyczącej środków zastępczych pozwala na zastosowanie systemowej wykładni dopuszczającej nadanie wyrażeniu "wprowadzanie do obrotu" odmiennego znaczenia, w przypadku stosowania kary administracyjnej, a innego znaczenia, w przypadku stosowania przepisów karnych.

W tej mierze należy podzielić pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2684/13, a także w wyroku z dnia 8 lipca 2015 r. w sprawie II OSK 2965/13 (dostępne na stronie http://orzeczenia.ms.gov.pl.) i wyroku z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt II OSK 77/14.

Z uwagi na powyższe nie zasługuje na uwzględnienie zarzut takiego naruszenia przez organ inspekcji sanitarnej art. 7 i art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącego do wspomnianego naruszenia doszło z uwagi na zaniechanie przez organ przeprowadzenia dowodu z przesłuchania M. C. Skoro jednak (o czym była mowa powyżej) wprowadzenie do obrotu środka zastępczego następuje niezależnie od tego czy odbiorca tego środka zamierza przeznaczyć go na własny użytek czy też przekazać dalszym odbiorcom zatem zeznania M. C. nie mogły mieć znaczenia dla ustaleń organu w tym zakresie a w ostateczności nie miałyby też wpływu na wynik sprawy. Z tych względów nie można także mówić o naruszeniu art. 52 a ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 34 b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżący wprowadził do obrotu środek zastępczy[...] , podczas gdy na powyższe brak jest dowodów bowiem nie ustalono czy M. C. nabył przedmiotowy środek na własny użytek czy zamierzał go przekazać innym osobom.

Organy prawidłowo uznały, że doszło do wprowadzenia środka do obrotu niezależnie od zamiarów odbiorcy co do jego dalszego przeznaczenia.

Należy też zgodzić się z organem, że wymierzona skarżącemu kara nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, wobec czego nie podlega ocenie stosunek sprawcy do czynu. Organ wymierzając karę administracyjną nie bada świadomości co do niezgodnego z prawem działania sprawcy, czy postawy sprawcy. W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje czy skarżący miał świadomość, że wprowadzona przez niego do obrotu substancja należy do grupy środków zastępczych. Nie ulega przy tym wątpliwości, że strona wiedziała jaka jest nazwa tej substancji (nazwę "3 CMC" umieszczono na opakowaniu), a zatem miała możliwość sprawdzenia jakiego rodzaju jest to substancja.

Za nietrafny należy także, zdaniem Sądu, uznać zarzut naruszenia art. 10 § 2 k.p.a. związany z nieuzasadnionym – w ocenie skarżącego – przyjęciem przez organy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki pozwalające na odstąpienie przez organy od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, w postaci niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego (w związku z podejrzeniem wprowadzenia do obrotu środków zastępczych) pomimo braku wskazania dowodów potwierdzających tę okoliczność.

Okoliczność, że substancje wymienione w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (w tym [...], którego pochodną jest [...]") mogą stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi wydaje się nie budzić wątpliwości. Oczywistym jest przy tym, że takiego charakteru przedmiotowej substancji nie zmienia w żadnym razie umieszczenie na opakowaniu informacji o tym, że nie służy ona do spożycia, a to chociażby z tego względu, że możliwe jest przypadkowe uszkodzenie opakowania w taki sposób, który uniemożliwi prawidłowe odczytanie umieszczonej na nim informacji.

Na marginesie jedynie należy zauważyć, że nawet gdyby przyjąć, że organ niedostatecznie uzasadnił odstąpienie od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu w oparciu o art. 10 § 2 k.p.a., to uchybienie to nie mało wpływu na wynik sprawy skoro skarżący został poinformowany o wszczęciu postępowania (pismem z dnia 18 grudnia 2012 r.) a następnie przesłuchany (w dniu 29 stycznia 2016 r.) w obecności swojego pełnomocnika, a przy tym po wydaniu decyzji przez inspektora powiatowego i po zapoznaniu się z aktami sprawy nie wskazał żadnych istotnych dowodów w sprawie czy okoliczności, które miałyby dla sprawy znaczenie. Dopiero w skardze do Sądu skarżący podniósł, że w sprawie powinien zostać przesłuchany świadek M. C., jednakże z przyczyn, o których była już mowa powyżej dowód ten nie miałby wpływu na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że wbrew stanowisku skarżącego organy inspekcji sanitarnej orzekające w niniejszej sprawie dokonały prawidłowej wykładni przepisu art. 52a ust. 1 i art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii uznając, że skarżący wprowadził do obrotu środki zastępcze, tzw. dopalacze. Wymierzając z tego tytułu karę pieniężną w wysokości [...] zł (minimum ustawowe), organy - zgodnie z art. 52a ust. 3 tej ustawy - kierowały się ilością wprowadzonego do obrotu środka zastępczego.

Z tych względów, uznając, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia czy stwierdzenia nieważności, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.