Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1296/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-11-12 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku G. Sp. z o.o. z siedzibą w N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 maja 2014 r., I SA/Kr 1296/13 w sprawie skargi na Decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za październik 2011 r. postanawia: wniosek oddalić.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2014 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu odwołał się do zapadłych w sprawie orzeczeń dotyczących poprzednich wniosków skarżącej (dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a dotyczących oceny sytuacji majątkowej. Z ponownej oceny referendarza wynikało, że praktycznie (w niewielkim stopniu) zmieniła się kwota zajęcia obu kont bankowych, a skarżąca zaczęła używać określenia "G. Sp. z o.o. w upadłości układowej", przy czym nie zmieniły się "dane liczbowe determinujące kondycję finansową podmiotu".

W wniesionym (w terminie) sprzeciwie pełnomocnik skarżącej (radca prawny) zarzucił bezzasadne odmówienie zwolnienia z kosztów sądowych w sytuacji gdy skarżąca znajdowała się w upadłości. Podkreślił, że przywołane przez referendarza wielomilionowe obroty w ostatnim okresie działalności mają tak dużą wartość "tylko w ujęciu księgowym". Dodał przy tym, że: "Kwocie tej odpowiada natomiast, również wyłącznie księgowa, zbliżona, wielomilionowa, wartość wygranych wypłaconych z owych automatów". Pełnomocnik skarżącej zaznaczył, że wartość wpływów musi zostać skorygowana dodatkowo o podatek od gier, który wyniósł ryczałtowo miesięcznie 600 000 zł. W końcowej części sprzeciwu pełnomocnik skarżącej podsumowywał, że odmowa przyznania prawa pomocy "w żadnym wypadku nie może zamykać Stronie prawa do sądu wyłącznie z powodu wygórowanych wymogów fiskalnych". Do sprzeciwu nie zostały dołączone jakiekolwiek nowe dokumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając z urzędu, wezwał skarżącą do nadesłania kserokopii wyciągów bankowych wszystkich posiadanych kont za ostatnie 3 miesiące, wykazu środków trwałych na dzień 30 września 2014 r., wykazu osiąganych obrotów z ostatnich 3 miesięcy, rachunku przepływów pieniężnych z ostatnich 3 miesięcy.

W odpowiedzi nadesłane zostały: kserokopie wyciągów bankowych za lipiec, sierpień i wrzesień 2014, arkusz spisu z natury na 30 września 2014 r. (zawierający listę automatów i 3 pozycje dotyczące zespołu komputerowego, drukarki, zestawu komputerowego) oznaczony w piśmie przewodnim jako "Wykaz posiadanych środków trwałych na dzień 30 września 2014 r.", kserokopie deklaracji VAT-7 obrazujące wysokość osiąganych obrotów za czerwiec, lipiec i sierpień 2014 r., kserokopie raportów kasowych dokumentujące wpłaty i wypłaty środków pieniężnych za lipiec, sierpień i wrzesień 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

Na podstawie art. 260 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Powyższe oznacza, że skuteczne (w terminie) wniesienie sprzeciwu przeciwko postanowieniu referendarza w przedmiocie prawa pomocy powoduje, że wniosek o jej przyznanie podlega ponownemu rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny.

Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane:

1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania;

2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 5 sierpnia 2014 r., I FZ 1168/14). Sąd nie jest przy tym ograniczony okolicznościami faktycznymi (w tym dokumentami) przedstawianymi przez stronę wnoszącą o przyznanie prawa pomocy. Wyjątkowość instytucji zwolnienia z kosztów sądowych umożliwiającej prowadzenie indywidualnego sporu sądowego na koszt budżetu państwa (a więc także innych podatników) upoważnia sąd do konfrontowania danych o sytuacji finansowej - przedstawionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy- z wszelkimi dostępnymi informacjami i dokumentami, w tym znajdującymi się w aktach innych postępowań, jawnych rejestrach i ewidencjach.

Skarżąca powoływała się we wniosku i sprzeciwie przede wszystkim na stan upadłości wskazując na art. 10 i 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.). Przepisy te stanowią, że upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny (art.10). Dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art.11). Żaden z powołanych przepisów nie zawiera jednak zasady bezwzględnego zwolnienia z kosztów sądowych osoby prawnej, która znajduje się w stanie upadłości.

Powołanie się na sam fakt wszczęcia postępowania upadłościowego Sąd uznał więc za niewystarczające. Skarżąca w istocie nie uprawdopodobniła bowiem okoliczności przemawiających za brakiem możliwości poniesienia kosztów sądowych.

Podkreślić należy, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 27 października 2014 r., II FZ 1657/14 oraz powołane tam inne tego typu orzeczenia) ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu nie odzwierciedla złej sytuacji materialnej upadłego, który może dalej prowadzić działalność gospodarczą. Postanowienie o ogłoszeniu upadłości nie kończy bytu prawnego spółki, a postępowanie układowe ma charakter pojednawczy. Sprawdzenie wierzytelności nie oznacza dochodzenia roszczeń wierzycieli od dłużnika, lecz ma na celu ustalenie istnienia wierzytelności, które są objęte postępowaniem układowym.

Niezależnie od powyższego, analiza dokumentów przesłanych przez skarżącą budzi wątpliwości co do braku możliwości poniesienia kosztów sądowych.

Z przesłanych wyciągów bankowych wynika, że dokonano zajęcia w wysokości 6 626 868,86 zł (zablokowana kwota).

Należy jednak zauważyć, że nie został przesłany komplet wyciągów bankowych. Wprawdzie doręczone dokumenty dotyczące tzw. "rachunku śpiącego" z wykazanym saldem 15 870 zł są kompletne (nr 7,8 i 9 wyciągów za lipiec, sierpień i wrzesień), ale już obroty na drugim z rachunków (wyciągi nr 18, 20 i 23) nie zostały wykazane w całości. Porównanie sald końcowych (odpowiednio: 49 809,52 zł, 50 678,39 zł, 51 419,80 zł) wskazuje, że jakieś wpłaty były dokonywane, przy czym nie wiadomo z jakich źródeł.

Z raportów kasowych wynika ponadto, że nie finansowano wpłat na konta z kasy skarżącej (brak tego typu zapisów w raportach kasowych), co budzi wątpliwości czy rzeczywiście wykazane zostały wszystkie przepływy pieniężne. Należy zauważyć, że na wcześniejszym etapie skarżąca sugerowała, że rzeczywiste wpływy z tytułu osiąganych obrotów na automatach wynoszą 5% (wskazywała, że wypłaty, aby gra była atrakcyjna dla uczestników, powinny wynosić 95% wnoszonych opłat). Przy wykazanych w deklaracjach VAT -7 obrotach ponad 2 mln. za lipiec i sierpień 2014 r., takie wpływy powinny wynosić każdorazowo ponad 100 000 zł. W raportach kasowych i bankowych brak jest danych o takich wpływach z powadzonej działalności – skarżąca nie wykazała, aby należności z tego tytułu zostały bezpośrednio zajęte przez organy podatkowe (z pominięciem kasy lub rachunku bankowego skarżącej).

Powyższe wątpliwości co do rzetelności w przedstawianiu faktycznej sytuacji majątkowej skarżącej są o tyle zasadne, że z uzasadnień postanowień sądów administracyjnych (np. WSA w Krakowie z dnia 20 maja 2014 r., I SA/Kr 2127/13) zapadłych w innych postępowaniach skarżącej wynika, że zaprezentowała propozycje układowe, które zakładają spłatę zobowiązań z dochodów pochodzących z prowadzonej działalności, która to działalność powinna umożliwić również pokrywanie bieżących kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Z przedłożonych w niniejszej sprawie raportów kasowych wynika również, że w kasie skarżącej pozostawały kwoty, które oprócz realizowania wypłat z tytułu podatków, wynagrodzeń, wpisów od skarg w postępowaniach sądowych i innych drobnych kosztów mogły być przeznaczone na pokrycie wpisu i w rozstrzyganej sprawie (za lipiec 2014 r. stan kasy na koniec miesiąca wynosił: 16 623,36 zł oraz 6 209,07 zł; za sierpień 2014 r. – 7 093,32 zł i 2 910,59 zł oraz za wrzesień 3 339,13 zł i 2 832,94 zł). Żądany wpis od skargi kasacyjnej wynosił natomiast 1 000 zł (połowa należnego wpisu od skargi).

Na koniec należałoby dodać, że z dostępnych jawnie informacji z KRS wynika, że wspólnicy skarżącej prowadzą nadal działalność gospodarczą, a są to spółki posiadające znaczny kapitał zakładowy (G. Sp. z o.o. -1 mln zł; A. Sp. z o.o.-1 mln, K. Sp. z o.o. -4,5 mln, F. Sp. z o.o. -1mln), przy czym tylko część z nich (jak wynika z danych w bazie orzecznictwa sądów administracyjnych) prowadzi analogiczne spory w sprawie wymiaru podatku akcyzowego. Informacja ta ma znaczenie, bowiem znaczna część postępowań sądowych (w tym rozstrzygana obecnie sprawa) wynikła z inicjatywy skarżącej, która wnosiła o stwierdzenie nadpłaty. W takiej sytuacji skarżąca powinna była zabezpieczyć źródła finansowania przyszłych sporów sądowych, w tym np. poprzez zapewnienie sobie dopłat wspólników.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na zasadzie art. 246 § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.