Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1480/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6062 Ruch i likwidacja zakładu górniczego
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 113 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 228 poz 1947
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity
article: par. 10 ust. 1, par. 40 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 139 poz 1169
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz  specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędziowie NSA Jan Bała del. WSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant Marta Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 19 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Gl 1683/11 w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wykonywania czynności na stanowisku osoby kierownictwa ruchu zakładu górniczego oddala skargę kasacyjną;


UZASADNIENIE

1.Wyrok Sądu I instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami administracji.

1.1.Wyrokiem z 19 marca 2012r. sygn. akt: III SA/Gl 1683/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę A. Z. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z [...] lipca 2011r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia kwalifikacji do wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi i górniczymi (zakazu wykonywania czynności osoby kierownictwa ruchu zakładu górniczego).

1.2.Sąd I instancji podał, że zaskarżoną decyzją Prezes Wyższego Urzędu Górniczego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z [...] kwietnia 2011r., znak [...], zakazującą A. Z. wykonywania czynności osoby kierownictwa ruchu zakładu górniczego, w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny, na czas 12 miesięcy, tj. od dnia 10 grudnia 2010r. do dnia 10 grudnia 2011r. Jako postawę prawną wskazano art. 113 ust. 1 pkt 3 ustawy z 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005r. Nr 228, poz. 1947, ze zm. dalej-p.g.g.) oraz §9 ust. 1, §10 pkt 1 i §40 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 28 czerwca 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 139, poz. 1169, ze zm.).

Uzasadniając decyzję organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonych badań przyczyn i okoliczności zapalenia i wybuchu metanu, z udziałem pyłu węglowego oraz wypadku zbiorowego (20 wypadków śmiertelnych, 25 wypadków ciężkich i 9 wypadków lekkich), zaistniałych 18 września 2009r. o godzinie 10:10 w KHW S.A. [...] stwierdzono, że A. Z. - naczelny inżynier, zastępca kierownika ruchu zakładu górniczego w KHW S.A. [...], naruszył dyscyplinę i porządek pracy, a w szczególności obowiązki określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki. W konsekwencji Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. pierwotną decyzją z [...] listopada 2010r. zakazał A. Z. wykonywania czynności osoby kierownictwa ruchu zakładu górniczego, w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny, na czas 12 (dwunastu) miesięcy, tj. od dnia 10 grudnia 2010r. do dnia 10 grudnia 2011r. W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez stronę odwołania Prezes Wyższego Urzędu Górniczego decyzją z [...] marca 2011r., nr [...], uchylił w/w decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nakazując przeprowadzenie analizy zakresu uprawnień, obowiązków i odpowiedzialności zawartych w zakresie czynności A. Z. i skonfrontowanie tego z ustalonym materiałem dowodowym.

WSA w G. wyrokiem z 19 października 2011r. o sygn. akt: III SA/Gl 854/11 oddalił skargę na powyższą decyzje, stwierdzając m.in. prawidłowość postanowienia Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z [...] listopada 2010r. wydane na podstawie art. 24§3 w zw z art. 25 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks Postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej-k.p.a.) odmawiające wyłączenia Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. od prowadzenia postępowania o wydanie decyzji.

Organ I instancji, ponownie rozpatrując sprawę, ustalił, że eksploatacja pokładu 409 na poziomie 1050m ścianą 5 prowadzona była w warunkach specjalnych tj. w III stopniu zagrożenia tąpaniami i poniżej poziomu udostępniania, na podstawie decyzji Dyrektora OUG w K. z [...] kwietnia 2008r., zezwalającej na oddanie jej do ruchu oraz w oparciu o "Projekt techniczny eksploatacji ścianą 5 pokładu 409 "[...]" z 29 lutego 2008r.", zatwierdzony przez kierownika ruchu zakładu górniczego. W czasie prowadzenia eksploatacji wprowadzono Aneksami od Nr 1 do Nr 5 zmiany do w/w projektu technicznego. Po raz ostatni zmiany dokonane zostały w dniu 12 maja 2009r., decyzją kierownika ruchu zakładu górniczego zatwierdzającą Aneks Nr 5 i nie zostały do dnia wypadku zmienione. Ujęte w tym aneksie korekty dotyczyły przede wszystkim konieczności zwiększenia ilości powietrza doprowadzonego do ściany 5 do wartości 1650 m3/min oraz co najmniej 300 m3/min powietrza doprowadzonego lutniociągiem doświeżającym do chodnika badawczego 3a wtórnego. Z uwagi na zbliżanie się frontu ścianowego do linii zakończenia eksploatacji, kierownik ruchu zakładu górniczego, w dniu 5 czerwca 2009r., po zasięgnięciu opinii kopalnianego zespołu ds. tąpań, obudowy i kierowania stropem, wprowadził Kartą zmian Nr 1 do "Projektu technicznego eksploatacji ścianą 5" rygory dotyczące dalszego bezpiecznego prowadzenia robót górniczych w rejonie ściany. Zgodnie z tym dokumentem obowiązywały strefy szczególnego zagrożenia tąpaniami wyznaczone na całej długości chodnika badawczego 5, chodnika badawczego 3 a wtórnego, przecinki 3, przecinki 4 oraz w do wierzchni badawczej 1, na odcinku pomiędzy przecinkami 3, a 4. Na zmianach wydobywczych obowiązywał zakaz przebywania pracowników w strefach, za wyjątkiem: trzech pracowników zatrudnionych doraźnie w chodniku badawczym 5 przy przebudowie i wzmacnianiu obudowy skrzyżowania ściany z chodnikiem oraz trzech pracowników zatrudnionych doraźnie w chodniku badawczym 3a wtórnym przy przebudowie i wzmacnianiu obudowy skrzyżowania ściany z chodnikiem; pracownikom tym wolno było przebywać w strefach tylko wtedy, gdy kombajn znajdował się w odległości powyżej 30m od wyrobiska przyścianowego.

W trakcie eksploatacji pokładu 409 ścianą 5 obowiązki naczelnego inżyniera, zastępcy kierownika ruchu zakładu górniczego, pełnił A. Z., który w dniu 24 października 2007r., przyjął do wiadomości i przestrzegania zakres czynności, zatwierdzony przez kierownika ruchu zakładu górniczego. Zgodnie z pkt I zakresu czynności A. Z. był bezpośrednim zwierzchnikiem-kierowników działów przetargów i koordynacji, robót górniczych, tąpań i obudowy, mierniczo-geologicznego, wentylacji, przeróbki mechanicznej, jakości produkcji i zbytu, enereomechanicznego, inwestycji, przygotowania i ekonomiki produkcji; oddziału gospodarki maszynami, remontami i zarządzania majątkiem trwałym; laboratorium w zakładzie przeróbczym, dyspozytorów ruchu i metanometrii, kierownika służby strzałowej i zespołu obsługi energii kopalni. Był uprawniony do: "koordynowania i pełnienia nadzoru nad działalnością pionu technicznego kopalni"; "wydawania poleceń natychmiastowego wstrzymania robót w razie: stwierdzenia stanu zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi w związku z występowaniem górniczych zagrożeń naturalnych lub prowadzonymi robotami, możliwości wystąpienia szkód materialnych w znacznym stopniu". Wg pkt III zakresu czynności, do obowiązków należało m. in. "planowanie i prowadzenie ruchu kopalni zgodnie z przepisami prawa geologicznego i górniczego, zasadami wiedzy i sztuki górniczej oraz przepisami szczególnymi, zarządzeniami, poleceniami i wytycznymi przedsiębiorcy oraz organów nadzoru górniczego i technicznego"; "sprawowanie nadzoru i kontroli wszystkich robót prowadzonych pod ziemią i na powierzchni w zakresie dotyczącym ich zgodności z planem ruchu kopalni i w sposób zapewniający ciągłość ruchu kopalni"; "nadzór i kontrola działalności komórek organizacyjnych i stanowisk pracy podporządkowanych naczelnemu inżynierowi zgodnie z regulaminem i schematem organizacyjnym kopalni". Z mocy pkt IV zakresu czynności ponosił odpowiedzialność za: "prowadzenie działalności techniczno-ruchowej i produkcyjnej kopalni zgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania złoża, planem ruchu oraz obowiązującymi w tym zakresie przepisami"; "funkcjonowanie podległych służb zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz ustalonymi dla nich zakresami działania"; "stan bezpieczeństwa prowadzonych robót górniczych i eksploatacyjnych ze szczególnym uwzględnieniem działalności profilaktycznej w zakresie zapobiegania skutkom górniczych zagrożeń naturalnych oraz przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy"; "skutki i następstwa swoich decyzji dotyczących ruchu kopalni, eksploatacji i planów inwestycyjnych".

Na podstawie Zarządzenia wewnętrznego Nr 7/2005 kierownika ruchu zakładu górniczego KHW S.A. [...] w Katowicach z 14 stycznia 2005r., w sprawie powołania w ramach Rady Konsultacyjnej Zarządzania Bezpieczeństwem i Kontroli Strat, zespołów opiniotwórczych dla rozpoznawania i zwalczania zagrożeń naturalnych występujących w [...], w tym kopalnianego zespołu ds. zagrożeń metanowych-w roku 2009 A. Z.-naczelny inżynier, zastępca kierownika ruchu zakładu górniczego pełnił funkcję przewodniczącego tych zespołów i zgodnie z §3 tego Zarządzenia-zadaniem zespołów było analizowanie całokształtu działań zmierzających do utrzymania właściwego stanu bezpieczeństwa kopalni przy uwzględnieniu wymagań systemu zarządzania bezpieczeństwem pracy; ocena zgodności zagadnień związanych z rozpoznawaniem i zwalczaniem zagrożeń występujących w [...], wprowadzanych nowych technologii z dokumentem bezpieczeństwa i procedurami; analizowanie i opiniowanie zagadnień związanych z rozpoznawaniem i zwalczaniem zagrożeń występujących w [...], wprowadzaniem nowych technologii oraz minimalizacją wpływu zagrożeń na środowisko.

Organ zaakcentował, że w okresie od lipca 2009r. do września 2009r. ściana 5 przewietrzana była powietrzem w ilości mniejszej od 1650 m3/min, przyjętej w w/w Aneksie Nr 5 do projektu technicznego; ilość powietrza doprowadzana lutniociągiem do chodnika badawczego 3a wtórnego również nie była zgodna z założeniami tego Aneksu, który przewidywał co najmniej 300 m3/min; na co miało wpływ wykonanie przekopu do pokładu 409, w czerwcu 2009r., stanowiącego drugą drogę odprowadzenia powietrza z rejonu pokładu 409, do wyrobisk wentylacyjnych. O mniejszej ilości powietrza w rejonie i samej ścianie 5 świadczą wyniki pomiarów wykonywanych w wyrobiskach podziemnych, przez pracowników zatrudnionych w dziale wentylacji, którego kierownik był bezpośrednim podwładnym A. Z. Potwierdzeniem tego są analizy dokonywane przez kopalniany zespół ds. zagrożenia metanowego na posiedzeniach w sierpniu i wrześniu 2009r. oraz opracowanie pt.: "Analiza zagrożenia metanowego i zabezpieczeń gazometrycznych w rejonie ściany 5 w pokładzie 409 na poziomie 1050m w KHW S.A. [...], wykonane przez zespół Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, w listopadzie 2009r. Wyniki pomiarów były archiwizowane i z ich zapisów wynikało, że każda z podanych wartości była mniejsza od określonej w Aneksie Nr 5; potwierdzeniem mniejszej ilości powietrza doprowadzanego do ściany 5 w lipcu i sierpniu 2009r. od wymaganej Aneksem Nr 5, tj. 1650m3/min, były stwierdzenia zawarte w protokołach z posiedzeń kopalnianego zespołu ds. zagrożeń metanowych, któremu przewodniczył A. Z.; protokole Nr 27/2009 z 11 sierpnia 2009r., protokole Nr 28/2009 z 9 września 2009r. Niedotrzymanie wymaganej ilości powietrza przewietrzającego ścianę 5, w okresie od lipca do września 2009r., zostało potwierdzone przez świadków: R. D., K. K., A. L., L. B., A. W. i B. K. Również w opracowaniu wykonanym przez zespół Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w listopadzie 2009r. pt.: "Analiza zagrożenia metanowego i zabezpieczeń gazometrycznych w rejonie ściany 5 w pokładzie 409 na poziomie 1050m w KHW S.A. [...] wskazano, że ilość powietrza przepływającego przez ścianę 5 w żadnym przypadku nie była zgodna z ustaleniami Aneksu Nr 5.

Organ I instancji ustalił, że od 1 lipca 2009r. do 17 września 2009r. ściana 5 w pokładzie 409 na poziomie 1050m, przewietrzana była niezgodnie z ustaleniami jej projektu technicznego (Aneksu Nr 5). A. Z. z tytułu zajmowanego stanowiska uczestniczył w posiedzeniach kopalnianego zespołu, na których podawane były wartości powietrza, a zatem posiadał wiedzę o istniejących nieprawidłowościach. Skoro zatem jako naczelny inżynier, zastępca kierownika ruchu zakładu górniczego, zgodnie ze swoim zakresem czynności, odpowiadał za stan bezpieczeństwa prowadzonych robót górniczych i eksploatacyjnych oraz przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy; ponosił odpowiedzialność za prowadzenie działalności techniczno-ruchowej i produkcyjnej kopalni zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami to niedochowanie wymogu przestrzegania przepisu §40 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki stanowiło o naruszeniu obowiązków służbowych.

W dniu 18 września 2009r. A. Z. był najwyższą funkcyjnie osobą, uczestniczącą w odprawie porannej osób dozoru i kierownictwa ruchu zakładu w ruchu [...]. Organ uznał za wiarygodne zeznania świadka-A. N., który podał, że stronę o zakresie robót zaplanowanych do wykonania w chodniku badawczym 5 i przecince 4 w pokładzie 409, co zostało przez niego zaakceptowane. Zatrudnienie pracowników w strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami w tym dniu na zmianie I potwierdzone zostało także przez innych świadków. Akceptacja naczelnego inżyniera zakresu robót dot. spągowania i wydawania zbędnych materiałów, przewidzianych do wykonania w chodniku badawczym 5 i przecince 4, objętych strefą szczególnego zagrożenia tąpaniami, wymagała zatrudnienia łącznie 23 pracowników, podczas gdy zatrudnienie na zmianie wydobywczej osób w tych wyrobiskach do prac nie związanych ze wzmacnianiem obudowy skrzyżowania-stanowiło naruszenie jednego z podstawowych rygorów projektu technicznego ściany, a tym samym naruszenie §40 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki. Podczas prowadzenia urabiania w ścianie, w odległości mniejszej niż 30 m od chodnika badawczego 5, obowiązywał całkowity zakaz przebywania osób w tym wyrobisku i przecince 4. Brak jakichkolwiek zastrzeżeń do powyższych ustaleń przez A.Z.-był równoznaczny z akceptacją zamierzeń, a więc wyznaczeniem konkretnych zadań do wykonania, wymagających stałego przebywania 23 pracowników w wyrobiskach objętych strefą szczególnego zagrożenia tąpaniami, co spowodowało naruszenie obowiązków z pkt IV.5 i pkt IV. 3. Zakresu czynności.

Biorąc pod uwagę wieloletni przebieg pracy A.Z. organ dostosował wymiar kary do rodzaju naruszenia obowiązków pracowniczych i stopnia winy-orzekając zakaz wykonywania czynności osoby kierownictwa ruchu zakładu górniczego w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny na czas 12 miesięcy, tj. od dnia 10 grudnia 2010r. do dnia 10 grudnia 2011r., jako właściwy środek prewencyjny.

W wyniku rozpoznania odwołania, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego podtrzymał stanowisko organu I instancji. Skarżący został ukarany przez Sąd Rejonowy w K. karą grzywny w związku z brakiem właściwego zabezpieczenia rejonu wentylacyjnego kopalni zaporami przeciwwybuchowymi głównymi. Organ II instancji analizując poszczególne zarzuty odwołania stwierdził ich bezzasadność.

2.Skarga do Sądu I instancji.

2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. na powyższą decyzję A.Z. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, względnie o uchylenie decyzji organów obu instancji i nakazanie przekazania sprawy do rozpoznania innemu organowi I instancji, zarzucił w szczególności naruszenie przepisów postępowania:

a) art. 140 K.p.a. w.zw.z art. 24§3 K.p.a. w zw. z art. 25§1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie faktu, że decyzja organu I instancji została wydana przez organ, który podlegał wyłączeniu z uwagi na brak bezstronności i obiektywizmu;

- art. 10§1 K.p.a. w zw. z art. 9 K.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym przed organem I instancji po uchyleniu poprzedniej decyzji oraz niepoinformowanie skarżącego o zebraniu przez organ I instancji materiału dowodowego i uniemożliwienie jej zapoznania się z tym materiałem i wypowiedzenia co do jego treści przed wydaniem decyzji;

b) art. 61§4 K.p.a. w zw z art. 79§1 i 2 K.p.a. i w zw. z art. 81 K.p.a. oraz art. 10 K.p.a poprzez uznanie za prawidłowe dopuszczenie w postępowaniu jako dowodu z dokumentu w miejsce przesłuchania świadków protokołów z zeznań świadków: A. N., R. D., A. L., A. B. i innych, przesłuchanych jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego wobec A. Z., co uniemożliwiło skarżącemu czynny udział w tej części postępowania oraz wadliwie zostało uznane za podstawę poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych;

c) art. 84§2 K.p.a. w zw. z art. 78§1 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub instytutu naukowo-badawczego na okoliczność czy ilości powietrza dostarczanego i płynącego przez ścianę 5 pokład 409 w [...] w okresie od lipca 2009r. do września 2009r. były dostosowane do bieżącego zagrożenia metanowego, a co za tym idzie – czy były zgodne z końcowymi założeniami aneksu nr 5 projektu technicznego eksploatacji ściany nr 5, a który to dowód w istotny sposób mógł przyczynić się do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych w postępowaniu i wadliwe uznanie, że powołanie się przez organ I instancji na opracowanie Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie sporządzone na potrzeby innego postępowania stanowi dowód w rozumieniu art. 84§1 K.p.a.;

d) art. 80 K.p.a. w zw. z art. 7 K.pa. poprzez uznanie za prawidłowe poczynienie ustaleń faktycznych w oparciu o wybiórczą i niepełną ocenę zebranego materiału dowodowego polegającą na

1) ustaleniu, że :

1a) akceptacja przez skarżącego ustalonego przez kierownika zakresu robót na zmianie wydobywczej skutkowała zatrudnieniem 23 osób w strefie zagrożonej tąpaniami, podczas gdy z zeznań świadków A. B., A. R., M. L., T. D., A. N. wynika jednoznacznie że na odprawie w dniu 18 września 2009r. A. Z. nie wydawał żadnych poleceń ani nie akceptował w żaden sposób ilości osób zatrudnionych w ścianie 5, zaś decyzje w tym zakresie należały do odpowiednich osób dozoru średniego i wyższego,

1b) zmiana A rozpoczynająca pracę w ścianie 5 w dniu 18 września 2009r. była zmianą wydobywczą, co miało wpływ na dopuszczalną ilość osób przebywających w jej rejonie, podczas gdy z zeznań skarżącego oraz m.in. świadka R. P., T. S., A. R. wynika, że zmiana ta rozpoczynała pracę jako zmiana niewydobywcza (remontowa) bowiem usuwano awarię odstawy, a zatem dopuszczalna ilość osób była wyższa od ustalonej przez organ I instancji,

1c) skarżący w dniu 18 września 2009r. został poinformowany przez A. N. o zakresie robót zaplanowanych na ten dzień, co skutkowało zatrudnieniem w strefie niedopuszczalnej ilości pracowników, co ustalono w oparciu o zeznania A. N. z dnia 2 października 2009r. (jeszcze przed wszczęciem postępowania), podczas gdy z zeznań ww. świadka, złożonych w dniu 5 października 2010r. (już po wszczęciu postępowania), wynika jednoznacznie, że nie ustalał on żadnego zakresu robót z naczelnym inżynierem A. Z., zaś decyzje w tym zakresie podejmował prowadzący odprawę kierownik robót,

1d) do wykonywania prac ustalonych w czasie odprawy niezbędne było wyznaczenie 23 pracowników, podczas gdy ustalenie takie jest całkowicie dowolne i nie wynika z żadnych dowodów zgromadzonych w sprawie, zaś skierowanie takiej ilości osób do ściany 5 było skutkiem decyzji podjętych już na dole kopalni przez osoby bezpośrednio pracujące w ścianie 5,

2) oraz pominięciu

2a) zeznań świadków: K. K., R. D., A. L., A. B., M. L., A. R. w zakresie, w jakim świadkowie ci stwierdzali, że skarżący nie zatwierdzał ani nie ustalał zmian w zakresie zmniejszenia ilości powietrza do ściany 5 od lipca do września 2009r. oraz nie polecał w dniu 18 września 2009r. wykonywania robót w ścianie 5 przez pracowników w ilości większej niż była dopuszczalna w strefach szczególnego zagrożenia tąpaniami,

2b) tych stwierdzeń i wniosków zawartych w sprawozdaniu Komisji powołanej przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego dla zbadania przyczyn zdarzenia z dnia 18 września 2009r. w KWK [...], z których wynika, że skarżący nie jest osobą odpowiedzialną za stwierdzone przez tę Komisję zaniedbania (s. 65 pkt 9 i s. 67 sprawozdania);

3) art. 78§1 k.p.a. poprzez:

3a) nieprzeprowadzenie dowodu z uzupełniających zeznań świadka C. B. na okoliczność przebiegu odprawy w dniu 18 września 2009r., a zwłaszcza, czy poczyniono wówczas ustalenia odnośnie zakresu robót skutkujące koniecznością zatrudnienia nadmiernej ilości osób w strefach szczególnego zagrożenia tąpaniami oraz czy wnioskowany świadek, jako inżynier ds. tąpań uznawał takie ewentualne ustalenia za niegodne z obowiązującym projektem;

3b) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że:

-z protokołów nr 2/2009 z 11 sierpnia 2009r. oraz nr 28/2009 z 9 września 2009r. posiedzeń zespołu ds. zagrożenia metanowego wynika, że skarżący akceptował wykazane w części 1 pn. "Stwierdzenia" zbyt małe ilości powietrza doprowadzanego do ściany, podczas gdy z protokołów tych wynika jednoznacznie, że zespół ds. zagrożeń metanowych nie zadecydował ani nie ustalił niższych od wymaganych aneksem nr 5 ilości powietrza w ścianie, natomiast każdorazowe decyzje i ustalenia zespołu (pkt 11 protokołów) były zgodne z obowiązującymi przepisami i zasadami profilaktyki metanowej,

-z ww. protokołów zespołu ds. zagrożeń metanowych wynikają niższe od ustalonych ilości powietrza doprowadzanego do ściany nr 5, podczas gdy z załączonych do protokołów i stanowiących podstawę dla wszystkich wyliczeń (w tym także powoływanych w decyzji opracowań) tabel wynika jednoznacznie, że ilości powietrza, które były przedmiotem analizy zespołu były zgodne z założeniami aneksu nr 5;

2. naruszenie prawa materialnego, a to:

a) art. 113 ust. 1 pkt 3 p.g.g. w zw. z §§ 10 pkt 1 i 40 ust. 1 rozporządzenia, a to poprzez uznanie, że skarżący naruszył dyscyplinę i porządek pracy oraz ciążących na nim obowiązków, podczas gdy analiza zebranego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżący w żaden sposób nie dopuścił się naruszenia swych obowiązków oraz obowiązujących przepisów i sankcje nałożone zaskarżoną decyzji są rażąco surowe,

b) aneksu nr 5 do projektu technicznego eksploatacji ściany 5 poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pracownicy działu wentylacji odpowiedzialni za przewietrzanie ww. ściany nie mieli możliwości i obowiązku dostosowywania ilości dostarczanego do ściany powietrza do bieżącego zagrożenia metanowego, podczas gdy z treści tego aneksu wynika to w sposób jednoznaczny, zaś także inspektorzy Okręgowego Urzędu Górniczego w K. przeprowadzający kontrolę limitowaną w dniach 6-13 maja 2009r. oraz w dniach 6-12 sierpnia 2009r. także nie zgłaszali żadnych zastrzeżeń do dostarczanej do ściany 5 ilości powietrza, pomimo, że wiedzieli, że była ona niższa od zakładanej w aneksie nr 4 i 5, co oznacza, że uznawali możliwość dostosowywania tej ilości do bieżącego zagrożenia metanowego.

2.2. Odpowiadając skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

3.Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu I instancji.

3.1.Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. uznał, że skarga była niezasadna.

3.2.W pisemnych motywach wyroku Sąd I instancji w pełni podzielił stanowisko organów oparte na obszernie zebranym materiale dowodowym niniejszej sprawy: m.in. na "Projekcie technicznym eksploatacji ścianą 5", jego Aneksie nr 5, "Analizie zagrożenia" opracowaną przez AGH; przesłuchaniach świadków, zakresie czynności A. Z. z 24 października 2007r. W konsekwencji poczynionych przez organy ustaleń Sąd I instancji zauważył, że zasadnie uznano, iż Skarżący jako naczelny inżynier, zastępca kierownika ruchu zakładu górniczego w KHW S.A. [...] naruszył §9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki w zw z punktem III. Pkt 1 i 26, punktem IV. Pkt 1, 2, 3 i 5 jego zakresu czynności z 24 października 2007r., oraz §10 pkt 1 i §40 ust. 1 tego rozporządzenia przez niedopełnienie obowiązków dotyczących: planowania i prowadzenia ruchu kopalni zgodnie z zasadami wiedzy i sztuki górniczej oraz przepisami szczególnymi; prowadzenia działalności techniczno-ruchowej i produkcyjnej kopalni zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami; funkcjonowania podległych służb zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz ustalonymi dla nich zakresami działania, stanu bezpieczeństwa prowadzonych robót górniczych i eksploatacyjnych ze szczególnym uwzględnieniem działalności profilaktycznej w zakresie zapobiegania skutkom górniczych zagrożeń naturalnych oraz przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, w wyniku czego dopuścił i tolerował prowadzenie robót w ścianie 5 i jej rejonie niezgodnie z ustaleniami projektu technicznego, co polegało na tym, że od 1 lipca 2009r. do 17 września 2009r. przez ścianę 5 w pokładzie 409 przepływało powietrze w ilości od 1200 m3/min do 1600 m3/min, zamiast co najmniej 1650 m3/min, a do chodnika badawczego 3 a wtórnego doprowadzano lutniociągiem powietrze w ilości 200 m3/min, zamiast co najmniej 300 m3/min; w dniu 18 września 2009r., wydawano zbędne materiały i urządzenia z przecinki 4 oraz spągowano chodnik badawczy 5 i przecinkę 4 w pokładzie 409, co wymagało stałego przebywania 23 osób w wyrobiskach objętych strefą szczególnego zagrożenia tąpaniami, w których obowiązywał zakaz zatrudniania pracowników na zmianach wydobywczych, za wyjątkiem trzech, doraźnie przy przebudowie i wzmacnianiu obudowy skrzyżowania ściany z chodnikiem badawczym 5 i tylko wtedy, gdy kombajn ścianowy znajdował się w odległości powyżej 30m od tego chodnika.

WSA w G. odnosząc się do kwestii naruszenia obowiązków pracowniczych A. Z. zauważył, że z analizy "Projektu technicznego eksploatacji ścianą 5" i "Aneksu nr 5" do niego jednoznacznie wynikało, że dla zapewnienia najkorzystniejszych warunków klimatycznych dla załogi zatrudnionej w ścianie 5 minimalna ilość powietrza przewietrzającego tę ścianę winna wynosić 1650 m3/min. Natomiast z przeprowadzonej przez AGH "Analizy zagrożenia metanowego i zabezpieczeń gazometrycznych" wynikało, że w krytycznym okresie, objętym zaskarżonymi decyzjami, ilość powietrza w ścianie 5 utrzymywała się na poziomie 1400m3/min bądź poniżej-6 i 14 września 1300 i 1350 m3/min, a w następnych dniach została zmniejszona do 1200-1250 m3/min. Zatem roboty w ścianie 5 prowadzone były w warunkach wysokiej metanowości; przy dużym zagrożeniu metanowym, o czym świadczy bardzo duża liczba przekroczeń zarejestrowana przez czujniki metanometrii automatycznej co potwierdziły wykresy, tablice parametrów metanowych i metanowości kryterialnej ściany 5 oraz zeznania świadków.

Zasadnie też zarzucono Skarżącemu, że 18 września 2009r., wydawano zbędne materiały i urządzenia z przecinki 4 oraz spągowano chodnik badawczy 5 i przecinkę 4 w pokładzie 409, co wymagało stałego przebywania 23 osób w wyrobiskach objętych strefą szczególnego zagrożenia tąpaniami, w których obowiązywał zakaz zatrudniania pracowników na zmianach wydobywczych, za wyjątkiem trzech, doraźnie przy przebudowie i wzmacnianiu obudowy skrzyżowania ściany z chodnikiem badawczym 5 i tylko wtedy, gdy kombajn ścianowy znajdował się w odległości powyżej 30m od tego chodnika. Okoliczność tą potwierdzają obszerne zeznania świadków: T. D., A. N. i A. R. Także K. K.- kierownik ruchu zakładu górniczego-szczegółowo opisał zasady i tryb odpowiedzialności za koordynację robót i kierowanie określonej liczby ludzi w rejon ściany 5 oraz wyznaczenie stref szczególnego zagrożenia tąpaniami w rejonie ściany 5 i zasad poruszania się w tych strefach. Podkreślił, że 18 września 2009r. zmiana była wydobywczą, pomimo awarii na zmianie poprzedniej a liczba osób, które znajdowały się w strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami w chodniku badawczym 5 i przecince 4 (w chwili zdarzenia) przekraczała każdą z dopuszczalnych nawet dla zmiany wydobywczej.

Sąd I instancji zaakcentował, że postępowanie w sprawach związanych z ruchem i prawidłowym funkcjonowaniem podziemnych zakładów górniczych jest procesem administracyjnym, rządzącym się swoistymi, charakterystycznymi, bardzo sztywnymi regułami i podlegającym konkretnym reżimom prawnym. Skoro zatem określone wymogi co do stężenia metanu, przewietrzania ścian oraz dopuszczalnej liczby ludzi w danym rejonie szczególnego zagrożenia wynikały z wewnętrznych regulacji KHW SA [...] to wszelkie naruszenia w tym zakresie musiały skutkować odpowiedzialnością w trybie art. 113 p.g.g. w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z 28 czerwca 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych.

Orzeczony skarżącemu wymiar kary wynikał przede wszystkim ze stwierdzonych powyżej uchybień w prawidłowym zarządzaniu ruchem kopalni oraz z postanowień zakresu czynności skarżącego i schematu organizacyjnego zakładu. Odpowiedzialność za prawidłową organizację i prowadzenie ruchu zakładu górniczego spoczywa na kierownictwie ruchu zakładu górniczego. Osoby te są zobligowane do rzetelnego przestrzegania postanowień zawartych w specjalnie ustanowionych aktach, umowach, zakresach czynności i postanowieniach dot. funkcjonowania zakładu. Naruszenie tych postanowień pociąga za sobą określone konsekwencje dyscyplinarne w ramach regulacji resortowych. Dlatego też nie miało znaczenia w sprawie czy skarżący wyrażał akceptację takiego stanu, czy wydawał w tym zakresie wyraźne polecenia służbowe, czy miał wiedzę na temat naruszenia zasad bezpieczeństwa ruchu zakładu ale nie podjął żadnych środków aby temu przeciwdziałać. Jako bowiem osoba piastująca jedno z najwyższych stanowisk w kierownictwie kopalni był odpowiedzialna za podległe mu piony organizacyjne, służby techniczne i właściwe funkcjonowanie zakładu. Trudno bowiem obciążać winą za zaistniałe naruszenia jedynie bezpośredni dozór niższego czy średniego szczebla, skoro czuwanie nad higieną i bezpieczeństwem pracowników obciąża przede wszystkim osoby kierujące zakładem, które jedynie władne są do podejmowania stosownych decyzji w tym zakresie; łącznie z rozliczaniem osób dozoru za czuwanie nad należytymi warunkami pracy w pionie przez siebie nadzorowanym/kierowanym. Wymiar kary uwzględniał podstawowe zasady wynikające z obowiązującego prawa, chociażby taką, która wynika z art. 111 Kodeksu pracy-by przy wymierzaniu kary za naruszenie dyscypliny i porządku pracy uwzględniać rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych, stopień winy pracownika i jego dotychczasowy stosunek do pracy. Za bezzasadny Sąd uznał zarzut uniemożliwienia stronie czynnego udziału. Chybiony był argument zgromadzenia dowodów w sprawie przed jej wszczęciem.

Sąd uznał, że tolerowanie przez A. Z. niższego od zatwierdzonego poziomu dopowietrzania ściany 5 oraz akceptacja większej ilości pracowników w strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami stanowiło działanie niezgodne z §9 ust. 1, §10 pkt 1 oraz §40 ust 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 28 czerwca 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych.

4.Skarga kasacyjna.

4.1.Skarżący A.Z. działający przez pełnomocnika adwokata zaskarżył powyższy wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej-p.p.s.a.) zarzucił:

a)naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy a to:

-art. 134§1 p.p.s.a. w zw z art. 24§3 k.p.a. w zw z art. 25§1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie i nieustosunkowanie się do zarzutu skarżącego o wydaniu decyzji organu I instancji przez organ, który podlegał wyłączeniu z uwagi na brak obiektywizmu i bezstronności,

-art. 134§1 p.p.s.a. w zw z art. 84§2 k.p.a. w zw z art.78§1 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do zarzutu strony odnośnie konieczności i zasadności dopuszczenia dowodu opinii biegłego oraz zeznań świadka C. B., a które to dowody miały istotne znaczenie dla poczynienia prawidłowych ustaleń w sprawie w zakresie odpowiedzialności strony,

-art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw z art. 10 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo, że wskutek naruszenia w/w przepisów uniemożliwiono stronie czynny udział w postępowaniu administracyjnym przed organem I instancji po uchyleniu poprzedniej decyzji oraz nie poinformowanie strony o zebraniu przez organ I instancji materiału dowodowego i uniemożliwiono jej zapoznanie się z tym materiałem i wypowiedzenie się co do jego treści przed wydaniem decyzji,

-art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw z art. 61§4 k.p.a. w zw z art. 79§1 i 2 k.p.a. i w zw z art.81 k.p.a oraz art. 10 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo, że przeważająca część dowodów oraz materiału w sprawie była zgromadzona przed wszczęciem postępowania w stosunku do strony, co stanowiło nie tylko naruszenie jej prawa do czynnego udziału w tym postępowaniu ale także rażąco naruszyło obowiązujące przepisy procedury administracyjnej,

-art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw z art. 133§1 p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji i błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu za organem II instancji, że skarżący dopuścił się uchybień w toku prac zespołu metanowego, pomimo, że z akt sprawy wynika, że zespół art. zagrożeń metanowych nie zadecydował ani też nie ustalił niższych od wymaganych aneksem nr 5 ilości powietrza w ścianie, natomiast każdorazowe decyzje i ustalenia zespołu (pkt III protokołów) były zgodne z obowiązującymi przepisami i zasadami profilaktyki metanowej a ponadto z załączonych do protokołów i stanowiących podstawę dla wszystkich wyliczeń tabel wynika jednoznacznie, że ilości powietrza, które były przedmiotem analizy zespołu były zgodne z założeniami aneksu nr 5,

b)naruszenie prawa materialnego, a to:

-art. 113 ust. 1 pkt 3 p.g.g. w zw z §§10 pkt 1 i 40 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 28 czerwca 2002r. (Dz. U. Nr 139, poz. 1169 ze zm.) a to poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że nie ma znaczenia dla zastosowania sankcji określonych w tym przepisie czy strona akceptowała, wydawała polecenia oraz czy miała wiedzę odnośnie naruszeń dyscypliny i porządku pracy, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że właśnie te indywidualne, ściśle powiązane z osobami przesłanki i okoliczności decydują o możliwości zastosowania wobec tych osób sankcji przewidzianych w p.g.g.,

-aneksu nr 5 do projektu technicznego eksploatacji ściany 5 poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pracownicy działu wentylacji odpowiedzialni za przewietrzanie w/w ściany nie mieli możliwości i obowiązku dostosowania ilości dostarczanego do ściany powietrza do bieżącego zagrożenia metanowego podczas gdy z treści tego aneksu wynika to w sposób jednoznaczny, zaś także inspektorzy OUG w K. przeprowadzający kontrolę limitowaną w dniach 6 maja 2009r.- 13 maja 2009r. oraz w dniach 6 sierpnia 2009r.-12 sierpnia 2009r. także nie zgłaszali żadnych zastrzeżeń do dostarczanej do ściany 5 ilości powietrza pomimo, że wiedzieli, że była ona niższa od zakładanej w aneksie nr 4 i 5 co oznacza, że uznawali możliwość dostosowania tej ilości do bieżącego zagrożenia.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania przed NSA.

4.2.Odpowiadając na skargę kasacyjną, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego wniósł o jej oddalenie i obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania.

5.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1.Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.).

5.2. Zgodnie z art. 183§1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w §2 art. 183 p.p.s.a. w tej sprawie nie występują.

5.3. Autor skargi kasacyjnej oparł ją na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. i w takiej sytuacji w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty procesowe, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego.

5.4. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 134§1 p.p.s.a. w zw z art. 24§3 k.p.a. w zw z art. 25§1 k.p.a. Kwestia braku obiektywizmu i bezstronności organu administracji, była już przedmiotem analizy ze strony Sądu, bowiem WSA w G. w wyroku z 19 października 2011r. sygn. akt: III SA/Gl 854/11 (pierwszy wyrok dot. Skarżącego A.Z., który wydano w tej sprawie), który nie dopatrzył się naruszenia powyższych przepisów. Wyrok ten stał się prawomocny. Moc wiążąca orzeczenia, określona w przepisie art. 170 p.p.s.a., w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Inaczej zagrożone byłoby ratio legis art. 170 p.p.s.a. polegające na zagwarantowaniu spójności i logiki działania organów państwa oraz na zapobieżeniu współistnieniu w obrocie prawnym orzeczeń nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (wyrok NSA z 17 listopada 2011r., sygn. akt: I FSK 1709/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Tak też się stało w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w kontekście przywołanego art. 170 p.p.s.a. nie mógł ponownie badać kwestii braku obiektywizmu i bezstronności organu administracji.

5.5. Chybiony był zarzut naruszenia art. 134§1 p.p.s.a w zw z art. 84§2 k.p.a. w zw z art. 78§1 k.p.a., polegający na nieustosunkowaniu się do konieczności i zasadności dopuszczenia dowodu z opinii biegłego i świadka Cz. B.

Zarzutów tych nie można podzielić. W tym miejscu należy przypomnieć, że jednym z elementów uzasadnienia, niezwykle istotnym z uwagi na rolę uzasadnienia wyroku, jest wskazanie podstawy prawnej i jej wyjaśnienie. To właśnie w tej części uzasadnienia sąd ma przedstawić tok rozumowania, który doprowadził go do podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Ma to być odzwierciedlenie argumentacji sądu, który dokonywał kontroli zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności), a nie powielenie argumentacji organu, którego decyzję (inny akt lub czynność) zaskarżono. Sąd musi ocenić, czy przeprowadzono prawidłowo, zgodnie z prawem postępowanie, które doprowadziło do wydania określonego rozstrzygnięcia, a także prawidłowość dokonanej przez organ wykładni prawa materialnego i jego zastosowania, a także, czy ewentualne stwierdzone naruszenia prawa uzasadniają zastosowanie środka kontroli, w wyniku którego akt lub czynność zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego. Sąd nie tylko zatem może, ale wręcz powinien powoływać nowe (w stosunku do przedstawionych w postępowaniu administracyjnym) argumenty na poparcie swojego stanowiska, skoro dokonuje on kontroli działalności administracji publicznej i uzasadnia rozstrzygnięcie, które odzwierciedla wynik tej kontroli.

Z uznania za jeden z elementów uzasadnienia przytoczenia zarzutów skargi wywodzi się obowiązek sądu odniesienia się do tych zarzutów. Nie oznacza to jednak, że wypełniając ten obowiązek sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze. Sąd I instancji sprostał temu wymogowi dając temu wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu. Co istotne, skarżący kasacyjnie nie zarzucił naruszenia art. 141§4 p.p.s.a.

Brak odniesienia się do zarzutu nie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego i świadka nie może zostać poczytane za istotne naruszenie przepisów. Sąd rozpoznał skargę na decyzję i zastosował jeden ze środków wskazanych w ustawie. Działał także zgodnie z wyrażoną w art. 134§1 p.p.s.a. zasadą oficjalności. Nieodniesienie się do części zarzutów nie jest naruszeniem art. 134§1 p.p.s.a.

5.6. Nie można podzielić zarzutu naruszenia art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw z art. 10 k.p.a.

Przypomnieć należy, że art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nakłada na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ, i to istotny, na wynik sprawy. W orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie przyjmuje się, że skuteczne podniesienie takiego zarzutu wymaga wykazania istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia byłaby inna. W rezultacie użyte w treści tego przepisu pojęcie "mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać tylko z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania, co oznacza, że skarżący powinien uzasadnić, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s.368; wyrok SN z 21 marca 2007r., sygn. akt: I CSK 459/06, niepubl.; wyrok NSA z 30 listopada 2004r. sygn. akt: FSK 440/04, opubl. w CBOSA). Nie każde zatem naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów nie doszło, wyrok sądu I instancji byłby inny (wyrok NSA z 4 października 2012r.,sygn. akt: II FSK 437/11). Takich dowodów skarżący kasacyjnie nie przeprowadził.

5.7. Zarzut zgromadzenia przeważającej części dowodów przed wszczęciem postępowania w stosunku do A. Z. jest niezasadny.

Skarżący kasacyjnie pomija okoliczność, że postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadziły organy administracji górniczej na skutek zaistnienia w dniu 18 września 2009r. wypadku zbiorowego w KHW S.A.[...]. Zgodnie z art. 174 p.g.g., w przypadku niebezpiecznego zdarzenia, zaistnienia wypadku lub zaistnienia zgonu naturalnego w ruchu zakładu górniczego, właściwy organ nadzoru górniczego może ustalić stan faktyczny i przyczyny zdarzenia, wypadku lub zgonu. Jeżeli wymaga tego waga lub zawiłość sprawy, w szczególności w przypadku zaistnienia wypadku zbiorowego, katastrofy albo niebezpiecznego zdarzenia, powyższe czynności w całości lub części, może podejmować Prezes Wyższego Urzędu Górniczego. W razie potrzeby Prezes Wyższego Urzędu Górniczego powołuje, w drodze zarządzenia, komisję specjalną do zbadania przyczyn i okoliczności tego zdarzenia, określając skład osobowy komisji i jej zadania. Czynności te są wykonywane przez pracowników organów nadzoru górniczego na podstawie legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności.

W sytuacji wystąpienia wypadku zbiorowego w kopalni metanowej (20 ofiar śmiertelnych, 25 osób w stanie ciężkim, 9 w stanie lekkim),organy administracji górniczej niezwłocznie podjęły wszystkie czynności zmierzające do zabezpieczenia materiału dowodowego w tej sprawie. Działanie organów było prawidłowe a szybkość podejmowanych czynności wynikała z rozmiarów wypadku zbiorowego oraz z faktu, że miało to miejsce w kopalni metanowej. Sformułowany przez kasatora zarzut rażącego naruszenia procedury jest zupełnie nietrafny i zdaje się pomijać powyższe aspekty przedmiotowej sprawy.

5.8. Także zarzut naruszenia art. 133 p.p.s.a. jest chybiony. Przyjęcie w art. 133§1 p.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny bada, czy ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu przed organami administracyjnymi, odpowiadają prawu (wyrok NSA z 23 stycznia 2007r. sygn. akt: II FSK 72/06, ONSAiWSA 2008, Nr 2, poz. 31.). Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach. Do naruszenia tego przepisu doszłoby wówczas, gdyby Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który jest zawarty w aktach sprawy. Podstawą orzekania Sądu jest materiał zgromadzony w toku całego postępowania przed organem oraz przed sądem. Przepis art. 133 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego dokonanej przez Sąd I instancji, z którą nie zgadza się kasator. Naruszenie tego przepisu może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej jedynie wówczas, gdy skarżący wykaże konkretne zdarzenia wynikające z akt sprawy, których Sąd I instancji nie uwzględnił oraz ich wpływ na wynik sprawy. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Sąd I instancji, przy rozpoznawaniu sprawy, nie wyszedł poza materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy.

Reasumując tę część rozważań odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania zauważyć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną było wykazanie, że gdyby do zarzucanych naruszeń przepisów nie doszło, wyrok Sądu I instancji byłby inny czego jednak w realiach sprawy, skarżący kasacyjnie skutecznie nie uczynił.

5.9. Zarzut naruszenia prawa materialnego także jest nietrafny.

Zdaniem Sądu II instancji, WSA w G. prawidłowo skontrolował zaskarżoną decyzję administracyjną wydaną przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z [...] lipca 2011r., wobec czego zarzuty skarżącego kasacyjnie, iż dokonano błędnej wykładni art. 113 ust. 1 pkt 3 p.g.g. oraz §10 i §40 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 28 czerwca 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych jak również aneksu nr 5 do projektu technicznego eksploatacji ściany są nietrafne.

Podstawę orzeczenia w stosunku do skarżącego zakazu wykonywania czynności osoby kierownictwa ruchy zakładu górniczego w okresie od 10 grudnia 2010r. do 10 grudnia 2011r. stanowiło przyjęcie, że Skarżący dopuścił się uchybień w prawidłowym zarządzaniu ruchem kopalni jak również postanowień zakresu czynności oraz schematu organizacyjnego zakładu górniczego skutkiem czego w dniu 18 września 2009r. doszło do wypadku zbiorowego z udziałem ofiar śmiertelnych.

Art. 113 ust. 1 pkt 3 p.g.g. reguluje konsekwencje rażącego naruszenia przez pracownika zakładu górniczego dyscypliny i porządku pracy, a zwłaszcza obowiązków określonych tą ustawą i wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi. Zakaz powierzania przez pracodawcę (przedsiębiorcę) pracownikowi na określony czas pewnych czynności w ruchu zakładu górniczego z powodu naruszenia przezeń dyscypliny i porządku pracy może zostać wydany tylko w razie "rażącego" naruszenia przez pracownika jego obowiązków. Określenie "rażące naruszenie obowiązków", jako pojęcie nieostre, sprawia, że prawidłowe ustalenie i ocena, czy konkretny przypadek naruszenia przez pracownika zakładu górniczego porządku i dyscypliny pracy może być zakwalifikowany jako "rażący", wymaga wnikliwego ustalenia i rozważenia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności charakteru naruszonych obowiązków, wagi konkretnego przewinienia dla funkcjonowania zakładu górniczego oraz przyczyn naruszenia przez pracownika porządku i dyscypliny pracy.

W przedmiotowej sprawie organ dozoru górniczego, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i jego wnikliwej analizy oraz oceny, jednoznacznie wskazał, że Skarżący nie dopełnił obowiązków wynikających z wskazanych niżej przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z 28 czerwca 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych a to:

- §9 ust. 1, osoba kierownictwa i dozoru ruchu powinna przestrzegać ustalonego dla niej i zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego zakresu czynności, określającego jej obowiązki, uprawnienia i zakres odpowiedzialności.

- §10 pkt 1, który nakazuje osobom kierownictwa i dozoru ruchu oraz innym osobom kierującym zespołami pracowników organizować i prowadzić pracę, w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników, zakładu górniczego i środowiska,

- §40 ust. 1, który stanowi, że roboty górnicze prowadzi się na podstawie dokumentacji określającej w sposób szczegółowy sytuację geologiczną i górniczą.

W sprawie poddanej kontroli instancyjnej, w pełni zasadnie stwierdzono, że A. Z., z racji pełnionych funkcji w zakładzie górniczym odpowiadał za prawidłową organizację i prowadzenie ruchu w tymże zakładzie górniczym. Był zatem zobowiązany do przestrzegania przepisów prawa, zakresu czynności oraz innych postanowień dotyczących funkcjonowania zakładu górniczego. Okoliczność akceptacji względnie dezaprobaty naruszeń zasad bezpieczeństwa ruchy zakładu nie miała znaczenia w sprawie bowiem Skarżący nie podjął kroków zmierzających do przeciwstawienia się temu. Wiadomym mu było, że krytycznego 18 września 2009r. aż 23 pracowników pracowało w strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami w której obowiązywał zakaz zatrudniania pracowników na zmianach wydobywczych z wyjątkiem 3 osób mogących tam pracować doraźnie. Co ważne, powietrze przewietrzające ścianę 5 pokładu 409-[...] nie spełniało wymogów wynikających z aneksów do ,,Projektu technicznego" eksploatacji tej ściany a mimo to Skarżący nie dokonał stosownych zmian w projekcie. Skarżący dopuścił zatem i tolerował prowadzenie robót niezgodnie z ustaleniami projektu technicznego

Stwierdzone naruszenia dyscypliny i porządku pracy zasadnie zakwalifikowano jako rażące naruszenie przez pracownika jego obowiązków w kontekście 20 ofiar śmiertelnych, 25 ciężko rannych i 9 osób lekko rannych.

5.10. Uwzględniając powyższe rozważania dotyczące bezzasadności zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ją na mocy art. 184 p.p.s.a.