Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SPP/Go 75/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: SPP - Zwolniono od kosztów sądowych.
Powołane przepisy: article: art. 246 par 1 pkt 2, art. 258 par 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2022 r. na posiedzeniu L.K. i W.K. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi L.K. i W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne p o s t a n a w i a: 1. Zwolnić skarżących od kosztów sądowych. 2. Oddalić wnioski w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Skarżący – L. i W.K. złożyli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Go 405/22). Jednocześnie zgodnie wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Dołączyli kopie orzeczeń lekarskich o przyznaniu L.K. na stałe umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, zaś W.K. znacznego stopnia niepełnosprawności wraz z orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji, a także informacje z [...] lutego 2021 r. o zajęciu środków na koncie.

W nadesłanych w dniu 16 listopada 2022 r. formularzach PPF skarżący oświadczyli, że są małżeństwem i mieszkają razem. Są właścicielami domu mieszkalnego o powierzchni 98m², a L.K.- samochodu osobowego marki [...]. Nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych czy wierzytelności. Utrzymują się z wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez skarżącą w kwocie 4.998,96 zł i zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 215,84 zł, a także renty skarżącego w wysokości 1.217,98 zł i zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 215,84 zł. Jako stałe wydatki i zobowiązania miesięczne skarżący wskazali: spłatę kredytu hipotecznego w wysokości - ok. 65 USD, spłatę kredytów gotówkowych - ok. 370 zł, 255 zł, 220 zł, ratę za auto 530 zł, 200 zł i 140 zł, opłatę za gaz 350 zł, prąd ok. 380 zł, wodę 330 zł, telefon 100 zł, TV 150 zł, zakup opału 1.500 zł, leków 500 zł, dojazd do pracy 1.400 zł.

W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, pismami z dnia [...] listopada 2022r. skarżący przedłożyli trzy zaświadczenia o wynagrodzeniu L.K., decyzję o waloryzacji renty skarżącego, dwie decyzje o przyznaniu skarżącym zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 215,84 zł miesięcznie, wyciągi z rachunków bankowych skarżących z [...] za okres [...].09.2022r.- [...].11.2022r. (stan środków na dzień [...].11.2022r. wynosił 134,26zł) oraz z [...] za okres [...].09.2022r.- [...].11.2022r. (stan konta na dzień [...].11.2022r. wynosił -2.032,35zł).

Zwrócić uwagę należy, że sytuacja finansowa i majątkowa wnioskodawców jest znana z urzędu, gdyż wielokrotne składali oni wnioski o przyznanie prawa pomocy w swoich licznych sprawach toczących się przed tutejszym Sądem (m.in. sygn. akt I SPP/Go 45/22, I SPP/Go 16-17/21, I SPP/Go 111/20). W świetle oświadczeń skarżących oraz dokumentów nadesłanych w ww. sprawach stwierdzić należy, że ich sytuacja nie uległa znacznej zmianie.

Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022r. poz. 329 - dalej "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), zaś w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika w sprawie (art. 245 § 3 tej ustawy).

Z kolei art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a określa przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Co więcej, zawarty w art. 246 § 1 i 2 P.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Odnośnie zaś wniosku o przyznanie pełnomocnika procesowego z urzędu, Sąd/referendarz sądowy dodatkowo powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania. W tym aspekcie należy wziąć pod uwagę w szczególności aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, czy tzw. przymus adwokacko-radcowski oznaczający konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2010r. sygn. akt II FZ 62/10 - powoływane orzeczenia dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie referendarza, zasadne jest zwolnienie skarżących od ponoszenia kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie. Z przedstawionych przez nich oświadczeń oraz akt innych postępowań wynika, że oboje są osobami niepełnosprawnymi, wymagającymi opieki lekarskiej i rehabilitacji. Posiadają dom mieszkalny o powierzchni 98m², w którym mieszkają, oraz samochód zapewniający im dojazd do pracy oraz do lekarza. Nie mają oszczędności. Analiza przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych potwierdza, że ich stałe opłaty oraz wydatki związane z utrzymaniem pochłaniają w zasadzie całość uzyskiwanych dochodów.

W tej sytuacji, poniesienie kosztów sądowych mogłoby narazić skarżących na uszczerbek utrzymania koniecznego.

Na obecnym etapie postępowania brak jest jednak podstaw do przyznania im doradcy podatkowego. O ile bowiem ponoszenie kosztów sądowych jest obowiązkiem strony, o tyle korzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie ma charakteru obligatoryjnego. Analiza akt spraw dotychczas zainicjowanych przez skarżących przed tut. Sądem dowodzi, że skarżący potrafią samodzielnie podejmować czynności w postępowaniu; prawidłowo sporządzają i wnoszą skargi oraz pisma procesowe, także w postępowaniu dotyczącym przyznania prawa pomocy. Co więcej, sama konstrukcja postępowania sądowoadministracyjnego i wyznaczona w niej rola sądu stanowią należytą gwarancję ochrony uprawnień strony. Zgodnie z art. 6 P.p.s.a sąd administracyjny jest obowiązany udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. Należy również mieć na względzie, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna obejmuje całokształt działań organów administracji, wskutek których mogło dojść do naruszenia prawa, niezależnie od zgłaszanych w tym względzie przez strony zarzutów (por. postanowienie NSA z dnia 20 marca 2013r. sygn. akt II FZ 142/13). W konsekwencji, odmowa ustanowienia pełnomocnika na obecnym etapie postępowania nie spowoduje dla skarżących jakichkolwiek ujemnych następstw procesowych czy też nie ograniczy ich prawa do sądu.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.