Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 527/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.1
journal: Dz.U. 2017 poz 2188
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art.134 par.1,art.145, art.151, art.153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art.9,art.35
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.40 ust.1,ust.2,ust.3 i ust.5;
journal: Dz.U. 2017 poz 2222
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2018 r. sprawy ze skargi A.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i ustalenia opłaty oddala skargę. .


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Wójt Gminy E. zezwolił G. H., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" A.G. H. z siedzibą w E., na umieszczenie w pasie drogowym drogi gminnej w obrębie miejscowości S. dz. nr "[...]" i "[...]" urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogą lub potrzebą ruchu drogowego – sieci światłowodowej na powierzchni pasa drogowego 56,27 m2 na okres od dnia 14 października 2015r. do dnia 31 stycznia 2017r., odmówił wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na okres od 5 września 2015r. do 13 października 2015r., a także na prowadzenie robót w pasie drogowym oraz ustalił opłatę za zajęcie pasa drogowego za okres od 14 października 2015r. do 28 października 2015r. w wysokości 23,12 zł , za okres od 29 października 2015r. do 31 grudnia 2015r. w wysokości 1775,97 zł, za okres od 1 stycznia 2016r. do 31 grudnia 2016r. w wysokości 10128,60 zł oraz za okres od 1 stycznia 2017r. do 31 stycznia 2017r. w wysokości 860,24 zł. W uzasadnieniu podano, że wniosek w przedmiotowej sprawie został złożony w dniu 14 października 2015r. Podano, że opłaty są naliczane za okresy roczne zgodnie ze stawkami ustalonymi uchwałą organu stanowiącego. Przy czym zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 sierpnia 2017r. (sygn. akt II SA/Ol 403/17) za okres od złożenia wniosku do dnia 28 października 2015r. opłatę ustalono wg stawek określonych w uchwale Nr XXIl/194/04 Rady Gminy E. z dnia 1 października 2004r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, a za okres od dnia 29 października 2015r. do końca okresu na jaki złożono wniosek – stosownie do uchwały Nr XVl/105/2015 Rady Gminy E. z dnia 29 września 2015r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, która weszła w życie w dniu 29 października 2015r. Wyjaśniono, że w ostatecznej decyzji z dnia "[...]" organ zezwolił Ł. R. prowadzącemu działalność pod nazwą "[...]" na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego w celu prowadzenia robót polegających na budowie szerokopasmowej sieci światłowodowej. Wprawdzie we wniosku złożonym w niniejszej sprawie wnioskodawca wskazał, iż wykonawcą jest "[...]", lecz wezwany do sprecyzowania, czy wniosek dotyczy również zezwolenia na prowadzenie robót w pasie drogowym, nie ustosunkował się do tego wezwania. W związku z tym organ nie mógł wydać kolejnego zezwolenia na prowadzenie robót w obrębie przedmiotowego pasa drogowego, na które zezwolenie zostało już wydane, a roboty w nim określone zostały wykonane przed złożeniem wniosku w niniejszej sprawie. Powołano się w tym zakresie także na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wyrażone w wyżej powołanym wyroku z dnia 23 sierpnia 2017r. Podano, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 7 maja 2010r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci teleinformatycznych (Dz.U. z 2017r. poz. 2062), w tym art. 54 ust. 8, gdyż wniosek dotyczył wyłącznie umieszczenia urządzeń w pasie drogowym, a nie prowadzenia robót, a ponadto przepisy tej ustawy nie zwalniają żadnych podmiotów z opłat za umieszczenie urządzeń w pasie drogowym. Ponadto uprawnienia wynikające z przepisów ustawy obejmują regionalną sieć szerokopasmową, którą stanowi sieć szerokopasmowa lub infrastruktura telekomunikacyjna realizowana w ramach programów operacyjnych przez określone podmioty, do których wnioskodawca nie należy. Odnośnie do odmowy wydania zezwolenia za okres poprzedzający złożenie wniosku powołano się na związanie organu wyrokiem WSA w Olsztynie, który podzielił stanowisko organu, że zezwolenie nie może być wydane na okres wcześniejszy niż od dnia złożenia wniosku.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A. G. H., zarzucając naruszenie:

- art. 7, art. 9, art. 64 § 2, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r. poz. 1257, ze zm, dalej jako: k.p.a.) w wyniku czego nie wyjaśniono wszechstronnie sprawy, co skutkowało przedłużeniem postępowania, a w efekcie spowodowało wydanie decyzji uwzględniającej wyższe stawki, a tym samym większe koszty skarżącego, w szczególności zaniechano zbadania kwestii przewlekłości postępowania, do czego organ został zobowiązanym wyrokiem WSA, a ponadto zaniechano pouczenia skarżącego o przysługujących mu prawach i obowiązkach, gdy skarżący, zdaniem organu, złożył nieprecyzyjny wniosek i objął jednym pismem dwa wnioski;

- art. 35 k.p.a. przez dopuszczenie się zwłoki w załatwieniu sprawy, gdy sprawa winna była zostać załatwiona niezwłocznie, w oparciu o dowody przedstawione przez stronę z żądaniem wszczęcia postępowania, co skutkowało obciążeniem inwestora znacznie wyższymi opłatami z tytułu zajęcia pasa drogowego według wyższej stawki;

- art. 40 § 2 k.p.a. przez wadliwe doręczenie stronie decyzji i innej korespondencji, podczas gdy ustanowiony był i jest ten sam pełnomocnik;

- art. 40 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U.z 2017r. poz. 2222, dalej jako: u.d.p.) przez pominięcie, że w sytuacji, gdy zezwolenie na zajęcie pasa drogowego wydano na okres dłuższy niż jeden rok, roczna stawka opłaty stanowi podstawę do wyliczenia opłat wyłącznie za ten rok i za lata kolejne.

Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego jest postępowaniem uruchamianym przez wniosek zainteresowanego podmiotu, a szczegółowe wymagania co do wniosku określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz.U. z 2016r., poz. 1264). W przypadku, gdy postępowanie jest wszczynane na wniosek strony, to treść żądania wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, a tym samym wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Wskazano, że we wniosku z dnia 9 października 2015r. (data wpływu do organu 14 października 2015r.) skarżący wniósł o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogi w celu wbudowania sieci światłowodowej na okres od dnia 5 września 2015r. do dnia 31 grudnia 2040r., jednakże ostatecznie zmodyfikował wniosek odnośnie do daty końcowej określając ją na 31 stycznia 2017r. Organ pierwszej instancji był zatem związany treścią wniosku w zakresie celu zajęcia (umieszczenie urządzeń infrastruktury), jak i daty końcowej planowanego umieszczenia urządzeń infrastruktury. Kolegium wskazało, że zezwolenie na zajęcie pasa drogowego może obejmować najwcześniej okres od daty złożenia wniosku. W przedmiotowej sprawie wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego do organu w dniu 14 października 2015r. i wobec tego zasadnie organ wydał zezwolenie na umieszczenie w pasie drogowym urządzenia infrastruktury technicznej od tej daty i odmówił wydania zezwolenia na okres poprzedzający złożenie wniosku. Kolegium wskazało, że prawidłowo ustalono opłaty przy zastosowaniu dwóch stawek wynikających z dwóch różnych uchwał, co wynikało ze stanowiska zajętego w przedmiotowej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 23 sierpnia 2017r. (sygn. akt II SA/Ol 403/17). Kolegium przyznało, że organ pierwszej instancji nie odniósł się do zarzutów dotyczących przewlekłości prowadzonego postępowania, ale na podstawie wyjaśnień udzielonych Kolegium przez ten organ stwierdzono, że postępowanie nie było prowadzone w sposób przewlekły. Wskazano, że złożenie 31 wniosków w okresie 30 dni, z których część została złożona na kilka dni przed wejściem w życie nowej uchwały mogło się odbić na organizacji pracy, a tym samym, na czasie załatwienia sprawy i z tego powodu zarzut przewlekłości postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 40 ust. 5 u.d.p. podano, że nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie pogląd, iż ustalona roczna stawka opłaty za pierwszy rok stanowi także podstawę do wyliczenia opłat na lata kolejne, gdyż w sprawie nie doszło jeszcze do ustalenia w sposób ostateczny wysokości opłaty za pierwszy rok zajmowania pasa drogowego. Kolegium zgodziło się natomiast z zarzutem nieprawidłowego doręczenia decyzji będącej przedmiotu zaskarżenia stronie, zamiast jej pełnomocnikowi. Wskazano jednak, że pomimo wadliwego doręczenia decyzji, strona nie poniosła żadnych negatywnych konsekwencji, skoro jej pełnomocnik wniósł odwołanie w terminie, a ponadto ani strona, ani pełnomocnik nie podnieśli żadnych okoliczności, z których dałoby się wywieść, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.

Na powyższą decyzję skargę do tut. Sądu wniósł A.G.H., zarzucając naruszenie:

- art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 2, ust. 3, ust. 4, ust. 5, ust. 8 u.d.p. przez wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i obciążenie skarżącego znacznie wyższą stawka opłat z tytułu zajęcia pasa drogowego, zgodnie z uchwałą Rady Gminy E. z dnia 29 września 2015r.,

- art. 35 k.p.a. przez nieuwzględnienie okoliczności, że wnioski zostały złożone w dacie, gdy nie obowiązywała poprzednia uchwały, a zwłoka w załatwieniu sprawy, której dopuścił się organ l instancji, gdy sprawa winna była zostać załatwiona niezwłocznie, w oparciu o dowody przedstawione przez stronę z żądaniem wszczęcia postępowania, skutkowała obciążeniem inwestora znacznie wyższymi opłatami z tytułu zajęcia pasa drogowego, zatem dopuszczenie się przez organ przewlekłości postępowania;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

W związku z tymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w dniu złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego obowiązywała uchwała z 2004r., która przewidywała znacznie niższe stawki za zajęcie pasa drogowego. Jedynie zatem zwłoka w załatwieniu sprawy skutkowała obciążeniem skarżącego znacznie wyższą stawką opłat. Zdaniem skarżącego w dniu 29 września 2015r. Rada Gminy E. celowo podniosła opłaty za umieszczenie w pasie drogowym infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami drogowego z 10 zł do 180 zł za 1 m2, a organ celowo zwlekał z wydaniem decyzji administracyjnej. Organ posiadał wszelką niezbędną dokumentację przedstawioną przez skarżącego razem z wnioskiem i winien wydać decyzję niezwłocznie. Skarżący zarzucił ponadto, że Kolegium nie odniosło się do przesłanego mu pisma informującego o wystosowaniu przez Ministra Cyfryzacji odezwy do organów samorządowych oraz zarządców dróg publicznych w związku z podnoszeniem opłat za zajęcie pasa drogowego dla infrastruktury telekomunikacyjnej o podjęcie działań na rzecz efektywnej współpracy z przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi budującymi infrastrukturę telekomunikacyjną. Skarżący podniósł także, że przedmiotowe postępowanie poprzedzone było postępowaniem wszczętym na wniosek "[...]" Ł. R., które zakończyło się wydaniem decyzji w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót polegających na budowie szerokopasmowej sieci światłowodowej na przedmiotowych działkach, ale sam wniosek inicjujący postępowanie dotyczył wydania zezwolenia na prowadzenie robót i umieszczenie urządzeń w pasie drogowym. W związku z tym opłata powinna być naliczana wg stawek niższych obowiązujących w tamtym okresie. Nie ma bowiem jakichkolwiek przeszkód prawnych, aby jeden wniosek obejmował zarówno żądanie zajęcia pasa drogowego na prowadzenie robót i umieszczenie urządzeń w pasie drogowym. Organ winien zatem wówczas wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia braków wniosku, gdyż to organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i udzielają niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r. poz. 2188) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1302, dalej jako: p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy podnieść, że przedmiotowa sprawa była przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2017r. (sygn. akt II SA/Ol 403/17) uchylił zarówno poprzednią decyzję SKO w O. z dnia "[...]", jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie zaś z art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna dotyczy więc prawidłowości zastosowania w konkretnej sprawie określonych przepisów prawa, pozostających w logicznym związku z treścią rozstrzygnięcia (zob. np. wyrok NSA z 25 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 3065/12, dostępny w Internecie). Z powołanego wyżej przepisu wynika bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania, który może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010r. (sygn. akt I OSK 263/10, dostępny w Internecie) organ administracji rozpatrując sprawę ponownie powinien się zastosować do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych wydanych w innych sprawach. Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a., sąd kontrolujący rozstrzygnięcia wydane w ponowionym wskutek wcześniejszego wyroku postępowaniu również nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się temu wyrokowi oraz kontroli skarżonego rozstrzygnięcia pod kątem zastosowania się organu do wskazań co do dalszego postępowania. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowania się wytycznym co do dalszego postępowania.

Rozpoznając niniejszą sprawę po wydaniu prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia

23 sierpnia 2017r. (sygn. akt II SA/Ol 403/17) organy obu instancji uwzględniły zarówno dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie, jak i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w tym wyroku. W powołanym wyroku Sąd stwierdził bowiem niedopuszczalność ustalenia spornej opłaty za okres od 14 października 2015r. do 29 października 2015r. na podstawie przepisów uchwały Rady Gminy E. z 29 września 2015r., wskazał że wniosek złożony przez Ł. R. i wydana decyzja dotyczyła zupełnie innego podmiotu, a w związku z tym bezskuteczne jest powoływanie się na te okoliczności w kontekście ustalenia opłat wg stawek określonych w uchwale z 2004r., zwrócił uwagę na częściowo sprzeczne rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji z dnia "[...]" odnośnie do daty 14 października 2015r., której dotyczyło zarówno rzeczone zezwolenie, jak i odmowa tego zezwolenia. Ponadto Sąd zarzucił organom obydwu instancji zaniechanie odniesienia się do zarzutów strony dotyczących przewlekłości prowadzonego postępowania, a także brak odniesienia się do kwestii możliwości zastosowania przepisów o wspieraniu rozwoju usług i sieci teleinformatycznych. Jednakże organy ponowienie rozpoznając sprawę zastosowały się do wytycznych Sądu.

Podnieść należy, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest prawidłowość ustalenia opłaty za zajęcie pasa drogowego opisanego we wniosku skarżącego z dnia 14 października 2015r., zmodyfikowanego pismem z dnia 12 grudnia 2016r. W tym zakresie przede wszystkim należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji był związany wnioskiem skarżącego. Wniosek ten bezspornie dotyczył wyłącznie wydania zezwolenia za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg. Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji zastosował art. 40 ust. 1 i ust. 2 u.d.p. Zgodnie z tymi przepisami - zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Stosownie do art. 40 ust. 3 u.d.p., za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę. Zgodnie zaś z art. 40 ust. 5 opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim. W dacie złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (14 października 2015r.) obowiązywała uchwała Nr XXIl/194/04 Rady Gminy E. z dnia 1 października 2004r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego (Dz. Urz. Woj. "[...]"). W dniu 29 września 2015r. Rada Gminy E. przyjęła nową uchwałę nr XVI/105/2015 w sprawie ustalenia wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego, która została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa "[...]" w dniu 14 października 2015r. i zaczęła obowiązywać od dnia 29 października 2015r. Prawidłowo zatem ustalono sporną opłatę z uwzględnieniem stawek przewidzianych w powyższych uchwałach, to jest: za okres od 14 października 2015r. do 28 października 2015r. w oparciu o stawki uchwały z dnia 1 października 2004r. nr XXII/194/04, zaś za okres od dnia 29 października 2015r. w oparciu o stawki nowej uchwały nr XVI/105/2015 z dnia 29 września 2015r. z uwzględnieniem powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i liczby dni.

Bez wpływu na ocenę powyższego pozostaje okoliczność wystosowania do organów gmin przez Ministra Cyfryzacji pisma z dnia 9 kwietnia 2018r., w którym wnioskowano o ustalenie stawek za zajęcie pasa drogowego dla infrastruktury telekomunikacyjnej przez organy stanowiące gmin na poziomie umożliwiającym budowę

i utrzymanie tych sieci przez kolejne lata oraz o zaniechanie podnoszenia tych stawek po podpisaniu przez beneficjentów umów o dofinansowanie projektów w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa. Pismo to, bez względu na słuszność jego treści, nie jest bowiem źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Natomiast realizując wytyczne zawarte w wyroku WSA z dnia 23 sierpnia 2017r. organ odniósł się do możliwości zastosowania przepisów ustawy z dnia 7 maja 2010r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci teleinformatycznych słusznie wskazując, że regulują one jedynie kwestie prowadzenia robót związanych z urządzeniami sieci teleinformatycznej, a nie kwestię opłat za ich umieszczenie w pasie drogowym, a ponadto mają zastosowanie w odniesieniu do podmiotów, do których skarżący się nie zalicza.

Nie można podzielić zarzutu skargi, że kontrolowane postępowanie zostało poprzedzone postępowaniem z wniosku Ł.R. "[...]", które zakończyło się wydaniem decyzji w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót polegających na budowie szerokopasmowej sieci światłowodowej na przedmiotowych działkach. Przede wszystkim należy podnieść, że w tej kwestii wypowiedział się już tut. Sąd w powołanym wyżej wyroku w sposób jednoznaczny przesądzając, że wniosek Ł.R. dotyczył wydania zezwolenia tylko na zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót w pasie drogowym związanym z umieszczeniem urządzenia niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Dodatkowo należy wskazać, że z treści art. 9 k.p.a. nie można wywieść obowiązku wezwania przez organ Ł. R. do uzupełnienia braków i złożenia kolejnego wniosku. Powołany przepis stanowi, że organy administracji i publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Powołany przepis nie nakłada jednak na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych, czy też doradztwa. Z treści tego przepisu nie wynika obowiązek udzielania przez organ stronie postępowania administracyjnego porad co do zasadności, czy celowości wniesienia konkretnego środka prawnego. Zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, ale nie zwalniają jej od wszelkiej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej. W żadnej mierze nie można wymagać od organu, by w ramach obowiązków z art. 9 k.p.a. zastępował stronę w jej aktywności przez instruowanie o wyborze optymalnego sposobu postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018r., sygn. akt II OSK 1788/16, dostępny w Internecie). Ponadto wskazać należy, że o tym, jaki charakter ma mieć ostatecznie pismo, decyduje wyłącznie strona i w razie wątpliwości w tym zakresie, obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie informacji o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Obowiązek ten dotyczy jednak pism, które zredagowane zostały w sposób niezręczny, niezrozumiały, czy nieporadny, niepozwalający na ustalenie rzeczywistej woli strony, kiedy z okoliczności sprawy wynika, że strona nie rozeznaje się w sposób precyzyjny w zakresie przysługujących jej uprawnień. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 35 k.p.a. wyjaśnić należy, że zgodnie z tym przepisem w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez skarżącego wniosku organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Skarżący złożył przedmiotowy wniosek do organu pierwszej instancji w dniu 14 października 2015r., uchwała Rady Gminy E. nr XVI/105/2015 z dnia 29 września 2015r. została opublikowana w dniu 14 października 2015r. i zaczęła obowiązywać od dnia 29 października 2015r., zaś w dniu 12 listopada 2015r. wydano decyzję zezwalającą skarżącemu na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogą lub potrzebą ruchu drogowego i ustalającą opłatę za zajęcie pasa drogowego. Wyjaśnić należy, że nakaz niezwłocznego załatwienia sprawy nie jest tożsamy z nakazem załatwienia jej od ręki. Chodzi o to, aby sprawa została załatwiona tak szybko, jak to jest możliwe, lecz bez uszczerbku dla prawidłowości rozstrzygnięcia. Różnorakie okoliczności mogą bowiem powodować niemożność natychmiastowego załatwienia sprawy. Jak wyjaśnił organ pierwszej instancji w piśmie z dnia 3 kwietnia 2018r. (omyłkowo wskazano rok 2016), sprawami związanymi z zajęciem pasa drogowego zajmuje się jedna osoba, a przeciętnie do urzędu wpływa ok. 12 wniosków miesięcznie. W okresie od 23 września 2015 r. do 23 października 2015 r. wpłynęło do organu aż 31 wniosków skarżącego o zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia infrastruktury technicznej - sieci światłowodowej w pasie drogowym dróg gminnych, a także inne wnioski w podobnych sprawach. Wpłynęło to na przedłużenie terminu rozpatrywania spraw. Jak zauważył organ, wszystkie wnioski zostały w złożone w momencie, gdy infrastruktura sieć światłowodowa - została już umieszczona. Analizy więc wymagało, od kiedy można udzielić zezwolenia, gdyż doktryna i orzecznictwo nie dawały jednoznacznej odpowiedzi w tej kwestii. W tych okolicznościach skarżący nie może skutecznie zarzucać, że zaistniało uchybienie ustawowego terminu do załatwienia sprawy i domagać się uwzględnienia tej okoliczności przy ustalaniu spornej opłaty. Przy czym należy zauważyć, że już w dacie składania wniosku w niniejszej sprawie uchwała zawierająca nowe stawki została już podjęta, a nawet opublikowania, co czyni bezzasadnym zarzut celowości działania organów gminy. Należy ponadto zauważyć, że wyrokiem tut. Sądu z dnia 23 sierpnia 2017r. organy orzekające zostały zobligowane do ustosunkowania się do zarzutu strony dotyczących przewlekłości prowadzonego postępowania. Powyższy obowiązek, pominięty przez organ pierwszej instancji, został zrealizowany przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

Realizując natomiast, zawarte w powołanym wyżej wyroku, wskazania Sądu w zakresie obowiązku usunięcia sprzeczności w sentencji decyzji organu pierwszej instancji z dnia "[...]", dotyczącej jednoczesnego wydania zezwolenia i odmowy wydania zezwolenia odnośnie do dnia 14 października 2015r., organ ten zezwolił skarżącemu na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogą lub potrzebą ruchu drogowego - sieci światłowodowej, na okres od dnia 14 października 2015r. do 31 stycznia 2017r. i odmówił wydania przedmiotowego zezwolenia na czas od dnia 5 września 2015 r. do dnia 13 października 2015r. Sąd nie dopatrzył się także podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jest zupełny i został wyczerpująco rozpatrzony.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.