Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 521/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 30
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: § 2 ust. 1, § 4 ust. 1 pkt 2, 4 i 5, § 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, § 45
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 6 ust. 1, art. 26
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 17
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 15 art. 47 ust. 1 i ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich  (EFRROW)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca),, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2014 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., Nr [...], Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR lub Agencja), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] grudnia 2015 r., Nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w pomniejszonej wysokości.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

W dniu [...] maja 2014 r. W. S. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 (wniosek kontynuacyjny w trzecim roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego).

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r, Nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. przyznał stronie płatności rolnośrodowiskowe na rok 2014 w pomniejszonej wysokości – 74116,76 zł, w tym z tytułu:

I. pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne:

- wariant 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) w wysokości 657,27 zł;

- wariant 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) w wysokości 2865,96 zł;

II. pakietu 5 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 wariant 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków – Natura 2000 w wysokości 3533,55 zł;

III. pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 wariant 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 67059,98 zł;

W wyniku wniesionego przez skarżącego odwołania decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., Nr [...], Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił powyższą decyzję.

Ponownie rozpoznając sprawę, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., Nr [...] przyznał W. S. płatność rolnośrodowiskową na rok 2014 w pomniejszonej wysokości – 74055,46 zł, w tym z tytułu:

I. pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne:

- wariant 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) w wysokości 2804,66 zł;

- wariant 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) w wysokości 657,27 zł;

II. pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 wariant 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 67059,98 zł;

III. pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 wariant 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków – Natura 2000 w wysokości 3533,55 zł;

a nadto odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej dla wariant 3.1.2. Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach natura 2000 oraz nie uznał wystąpienia siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności na działkach H, K i I.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., Nr [...] Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wniosek skarżącego został poddany kontroli w zakresie kryteriów kwalifikowalności. Przeprowadzone w dniach [...] – [...] listopada 2014 r. kontrole na miejscu wykazały nieprawidłowości.

W zakresie działki rolnej F o powierzchni deklarowanej 0,73 ha, zgłoszonej do otrzymania płatności z tytułu pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, wariantu 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) stwierdzono nieprawidłowości oznaczone kodem DR13+ "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej" (powierzchnia stwierdzona – 0,65 ha), DR29 "Działka rolna jest położona na niezadeklarowanej działce referencyjnej (np. drogi i rowy)" oraz DR23 "Kontrola działki rolnej przeprowadzona została po zbiorze deklarowanej grupy upraw/uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny" (kod o charakterze informacyjnym).

W zakresie działek rolnych zgłoszonych do otrzymania płatności z tytułu pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariantu 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków, stwierdzono następujące nieprawidłowości:

- w przypadku działki rolnej W o powierzchni deklarowanej 0,96 ha – kod DR13+ (powierzchnia stwierdzona – 0,89 ha);

- w przypadku działki rolnej U o powierzchni deklarowanej 5,48 ha – kod DR13+ (powierzchnia stwierdzona – 5,33 ha), DR22 "Działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, nie sąsiadujących ze sobą, jako jedną działkę" oraz DR53 "Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania" (rów z wodą i zakrzaczenia);

- w przypadku działki rolnej AB o powierzchni deklarowanej 0,75 ha – kod DR13+ (powierzchnia stwierdzona – 0,66 ha) i DR37 "Identyfikację granic działki rolnej przeprowadzono na podstawie danych GIS" (kod o charakterze informacyjnym);

- w przypadku działki rolnej AG o powierzchni deklarowanej 0,75 ha – kod DR13+ (powierzchnia stwierdzona – 0,66 ha) i DR37 "Identyfikację granic działki rolnej przeprowadzono na podstawie danych GIS" (kod o charakterze informacyjnym);

W przypadku działki rolnej AC o powierzchni deklarowanej 2,29 ha i działki rolnej O o powierzchni deklarowanej 8,52 stwierdzono nieprawidłowość oznaczoną kodem DR13- "Zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest większa od powierzchni całkowitej stwierdzonej" (powierzchnia stwierdzona dla działki AC – 2,46 ha, zaś dla działki O – 8,86 ha).

Ponadto w przypadku działek rolnych: AA o powierzchni deklarowanej 1,01 ha, R o powierzchni deklarowanej 0,52 ha, S o powierzchni deklarowanej 0,44 ha, T o powierzchni deklarowanej 0,46 ha oraz Y o powierzchni deklarowanej 2,50 ha stwierdzono nieprawidłowość oznaczoną kodem P020 "Rolnik pozostawił nieskoszoną właściwą część działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym". Organ wyjaśnił, że zgodnie z załącznikiem 3, dział IV, pkt 2 ppkt 4 lit. a do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz.U. poz. 361 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie z dnia 13 marca 2013 r.", w przypadku użytkowania kośnego trwałych użytków zielonych rolnik jest zobowiązany m.in. pozostawić 5-10% powierzchni działki rolnej nieskoszonej, a w przypadku występowania wodniczki Acrocephalus paludicola – 30-50%, przy czym w każdym roku powinno w to dotyczyć innej części działki. Stosownie zaś do § 25 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, beneficjent zaznacza na materiale graficznym otrzymanym od Agencji część działki rolnej, która ma pozostać nieskoszona w danym roku. W toku kontroli stwierdzono, że w przypadku działek AA, R, S, T i Y powierzchnia nieskoszona nie jest tożsama z powierzchnią zaznaczoną na dołączonych do wniosku załącznikach graficznych. Zgodnie zaś z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczona na materiale graficznym, w ramach wariantu 4.1 pakietu 4. skutkuje zastosowaniem sankcji w postaci zmniejszenia płatności o 50% w stosunku do działki rolnej, na której stwierdzono nieprawidłowości.

Z kolei w przypadku działki rolnej AE, o powierzchni deklarowanej 0,62 ha, stwierdzono nieprawidłowość oznaczoną kodem P11 "Wykoszenie całej powierzchni", co podobnie jak w przypadku poprzedniej nieprawidłowości skutkuje zmniejszeniem płatności o 50% w stosunku do działki rolnej, na której stwierdzono nieprawidłowości.

W zakresie działek rolnych zgłoszonych do otrzymania płatności z tytułu pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków – Natura 2000, stwierdzono następujące nieprawidłowości:

- w przypadku działki rolnej K o powierzchni deklarowanej 1,38 ha – kod DR13+ (powierzchnia stwierdzona – 0,98 ha) i DR37;

- w przypadku działek rolnych H o powierzchni deklarowanej 0,57 ha, I o powierzchni deklarowanej 0,71 ha oraz K o powierzchni deklarowanej 1,38 ha – kod N9 "Niewykoszenie całej powierzchni działki" i kod N019 "Pozostawienie większej niż 50% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku występowania wodniczki większej niż 80% nieskoszonej powierzchni działki rolnej. W toku kontroli stwierdzono, że skarżący nie wykonał koszenia na tych działkach, co zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., niewykoszenie całej powierzchni działki rolnej lub wykoszenie w nieodpowiednim terminie skutkuje zmniejszeniem płatności o 100 % w stosunku do działki, na której stwierdzono nieprawidłowości, zaś uchybienie w postaci pozostawienia większej niż 50 % nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w sytuacji występowania wodnicznki większej niż 80% nieskoszonej powierzchni – zmniejszeniem płatności o 80% w stosunku do działki rolnej, na której stwierdzono nieprawidłowości;

- w przypadku działki rolnej J o powierzchni deklarowanej 4,97 ha – kod N018 "Pozostawienie większej niż 10%, lecz mniejszej niż 50% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku występowania wodniczki – większej niż 50% lecz mniejszej niż 80% powierzchni działki rolnej". W toku kontroli stwierdzono, pozostawił 40,44 % nieskoszonej powierzchni, co powoduje zmniejszeniem płatności o 30 % w stosunku do działki rolnej, na której stwierdzono nieprawidłowości;

- w przypadku działki rolnej AG o powierzchni deklarowanej 0,75 ha – kod DR13+ (powierzchnia stwierdzona – 0,66 ha) i DR37 "Identyfikację granic działki rolnej przeprowadzono na podstawie danych GIS" (kod o charakterze informacyjnym).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek skarżącego poddany został również kontroli administracyjnej w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (Systemu Identyfikacji Działek Rolnych). W zakresie pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariantu 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków stwierdzono nieprawidłowości w deklaracji powierzchni działek:

- w przypadku działki ewidencyjnej o nr 640/1, na której zadeklarowano działkę rolną L o powierzchni 16,57 ha, stwierdzono, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) wynosi 16,46 ha;

- w przypadku działki ewidencyjnej o nr 690/2, na której zadeklarowano działkę rolną Y o powierzchni 2,54 ha, stwierdzono, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) wynosi 2,50 ha;

- w przypadku działek ewidencyjnych o nr 663, 664, 665, 666, na których zadeklarowano działkę rolną M o powierzchni 13,47 ha, stwierdzono, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) wynosi 13,42ha;

W zakresie pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków – Natura 2000, stwierdzono nieprawidłowości w deklaracji powierzchni działki ewidencyjnej o nr 98, na której zadeklarowano działkę rolną K o powierzchni 1,38 ha. W wyniku kontroli stwierdzono, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) wynosi 0,97 ha.

Organ podniósł, że w wyniku kontroli administracyjnej krzyżowej wniosku skarżącego stwierdzono, że działki rolne położone na działkach ewidencyjnych 684 (działka rolna AG JPO TUZ), 682/2 i 681(działka rolna AF JPO TUZ), zostały zgłoszone do płatności przez innego producenta. Z materiałów zebranych w sprawie wynika, że w dniu 31 maja 2014 r. skarżący był w posiadaniu spornych gruntów.

Dyrektor [...]OD ARiMR zauważył, że w gospodarstwie skarżącego przeprowadzona została również kontrola na miejscu w zakresie wymogów wzajemnej zgodności w obszarze norm DKR. W przypadku działek rolnych H, I, J i K stwierdzono niezgodność w zakresie przestrzegania minimalnych norm DKR – naruszenie normy N.04.1 "Stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta". Działki te zostały zgłoszone do pakietu 5, wariantu 5.1. Zgodnie zaś z działem III załącznika nr 3 do rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., w przypadku wariantu 5.1 koszenie należy wykonywać w terminie od 1 sierpnia do 30 września.

Organ wyjaśnił, że skarżący zgłosił zastrzeżenia do przeprowadzonych kontroli na miejscu. Po dokonaniu ponownej weryfikacji raportów z czynności kontrolnych ustalono, że kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy i podtrzymano wyniki kontroli.

Organ stwierdził również, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających wystąpienie w jego gospodarstwie siły wyższej uniemożliwiającej wykoszenie działki rolnej H, I, J i K oraz nie poinformował Kierownika Biura Powiatowego o wystąpieniu siły wyższej i braku możliwości wykonania odpowiednich zabiegów agrotechnicznych w terminie wynikającym z art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L. z 2006 r. Nr 368, str. 15 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006", tj. w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskał taką możliwość. W związku z tym nie można uznać wystąpienia siły wyższej na działkach, na których podczas kontroli stwierdzono naruszenie normy N.04.1.

W dalszej części uzasadnienia, odnosząc się do poszczególnych pakietów i wariantów, Dyrektor [...]OR ARiMR szczegółowo opisał jakie sankcje i dlaczego zostały przez niego zastosowane.

Organ podniósł, że w przypadku pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, wariantu 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), skarżący zadeklarował powierzchnię 4,30 ha. Wskazał, że działkę rolną N, położoną na działce ewidencyjnej o nr 636, skarżący zadeklarował do wariantu 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), podczas gdy w latach 2012 i 2013, działka ta była zagłoszona w ramach wariantu 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków. Powołując się na § 6 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. organ stwierdził, że taka zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego nie jest dopuszczalna. Organ podniósł również, że w ramach wariantu 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) skarżący zadeklarował działkę rolną F, o powierzchni 0,78 ha, położoną na działkach ewidencyjnych o nr 25 i 17 oraz działkę rolną F1, o powierzchni 0,73 ha, położoną na działce ewidencyjnej o nr 17 (łącznie 1,51 ha), podczas gdy w 2013 r. na działkach tych zadeklarowano 1,46 ha. Skarżący dokonał zatem zwiększenia zobowiązania o 0,05 ha, co jest niedopuszczalne w myśl § 6 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. Wobec powyższego organ przyznał skarżącemu płatność w ramach wariantu 2.1 do powierzchni 3,66 ha w kwocie 2891,40 zł. Kwota ta została jednak pomniejszona z uwagi na stwierdzone w toku kontroli nieprzestrzeganie wymogów wzajemnej zgodności o 3%, na podstawie art. 51 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE. L z 2005 r., Nr 277, s. 1), dalej: "rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005", § 41 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. oraz załącznika nr 5 do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie z dnia 1 kwietnia 2010 r.". Po zmniejszeniu, kwota przyznanej w ramach wariantu 2.1 płatności wynosiła 2804,66 zł.

W przypadku pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) organ wskazał, że powierzchnia działek zadeklarowana do płatności przez skarżącego była zgodna z powierzchnią stwierdzoną w toku kontroli. W przypadku tego wariantu dokonano jednak zmniejszenia z uwagi na nieprzestrzeganie wymogów wzajemnej zgodności o 3%, na podstawie art. 51 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, § 41 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. oraz załącznika nr 5 do rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r. Po zmniejszeniu, kwota przyznanej w ramach wariantu 2.9 płatności wynosiła 657,27 zł.

W przypadku pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariantu 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków organ stwierdził, że powierzchnia działek zadeklarowana do płatności przez skarżącego wynosiła 58,80 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona działek rolnych wynosiła 58,72 ha. Wobec powyższego organ przyznał skarżącemu płatność w ramach wariantu 4.1 do powierzchni 58,72 ha w kwocie 70464,00 zł. Kwota ta została jednak pomniejszona z uwagi na stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości związane z nieprzestrzeganiem wymogów w ramach realizowanych wariantów. Nieprawidłowości dotyczyły działek rolnych AA, R, S, T oraz Y – kod P020 "Rolnik pozostawił nieskoszoną właściwą część działki rolnej AE – kod P11 "Wykoszenie całej powierzchni" i skutkowały zmniejszeniem płatności do tych działek o 50%. Przyznana płatność została również pomniejszona z uwagi na nieprzestrzeganie wymogów wzajemnej zgodności o 3%, na podstawie art. 51 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, § 41 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. oraz załącznika nr 5 do rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r. Po zmniejszeniach, kwota przyznanej w ramach wariantu 4.1 płatności wynosiła 67 059,98 zł.

W przypadku pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków – Natura 2000 organ stwierdził, że powierzchnia działek zadeklarowana do płatności przez skarżącego wynosiła 7,63 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona działek rolnych wynosiła 7,22 ha. Wobec powyższego organ przyznał skarżącemu płatność w ramach wariantu 5.1 do powierzchni 6,40 ha (7,22 – 2x różnica 0,41 ha) w kwocie 8768,00 zł. Kwota ta została jednak pomniejszona z uwagi na stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości związane z nieprzestrzeganiem wymogów w ramach realizowanych wariantów. Nieprawidłowości dotyczyły działek rolnych H, I, J i K i skutkowały zmniejszeniem płatności do tych działek o 100%. Przyznana płatność została również pomniejszona z uwagi na nieprzestrzeganie wymogów wzajemnej zgodności o 3%, na podstawie art. 51 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, § 41 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. oraz załącznika nr 5 do rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r. Po zmniejszeniach, kwota przyznanej w ramach wariantu 5.1 płatności wynosiła 3533,55 zł.

Organ odmówił natomiast przyznania płatności w ramach pakietu 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariantu 3.1.2. Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarze Natura 2000 wskazując, że działkę rolną A, o powierzchni 0,14 ha, położoną na działce ewidencyjnej o nr 219, w latach 2012 i 2013 skarżący zadeklarował do pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne. Powołując się na § 6 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. organ stwierdził, że zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego, polegająca na dodaniu w trzecim roku zobowiązania pakietu 3.1.2. nie jest dopuszczalna.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że kontrola została przeprowadzona prawidłowo i nie stwierdzono żadnych uchybień. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu wskazującego, że wyniki kontroli są nieprawidłowe. Skarżący nie informował również organu o wystąpieniu w jego gospodarstwie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających mu przestrzeganie wymogów wzajemnej zgodności.

W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję.

W uzasadnieniu skarżący zakwestionował stwierdzone w toku kontroli różnice w powierzchni działek. Wskazał, że każda kontrola wskazuje inne wielkości. W ocenie skarżącego rolnik nie może ponosić odpowiedzialności za takie różnice, zaś do ustalenia powierzchni działek należałoby przyjąć powierzchnię geodezyjną. Skarżący podniósł również, że nie miał możliwości skoszenia łąk, na których wystąpiły podtopienia. Potwierdzić miały to dwie osoby, które wyciągały ciągnik z grząskiego gruntu. Skarżący stwierdził, że informował o tych okolicznościach organ, ten jednak nie uwzględnił jego wyjaśnień.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...]OR ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] lutego 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z dnia [...] grudnia 2015 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w pomniejszonej wysokości.

Pomoc finansowa w postaci płatności rolnośrodowiskowej z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich przewidziana jest w ramach realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005. Warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania tej pomocy zostały uregulowane w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 Nr 64 poz. 427 ze zm.), dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy realizacja Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie - Program rolnośrodowiskowy.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy, pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" na lata 2007-2013 określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361), dalej: rozporządzenie z dnia 13 marca 2013 r. Powyższe rozporządzenie zostało zmienione rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2014, poz. 324), dalej jako "rozporządzenie zmieniające". Rozporządzenie zmieniające weszło w życie w dniu 15 marca 2014 r., stosownie jednak do § 3 ust. 1 rozporządzenia, rolnik, który na podstawie przepisów dotychczasowych podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, kontynuuje jego realizację zgodnie z przepisami dotychczasowymi, z tym że począwszy od dnia 15 marca 2015 r. nie może dokonać zmiany tego zobowiązania polegającej na 1) jednorazowym zwiększeniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania obszaru gruntów, na których to zobowiązanie jest realizowane w zakresie wariantu pierwszego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w § 1, 2) jednorazowym dodaniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania wariantu pierwszego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w § 1. Zgodnie zaś z ust. 3 cytowanego przepisu, do pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" przyznawanej za realizację zobowiązania, o którym mowa w ust. 1, albo nowego zobowiązania, określonego w ust. 2, w kolejnych latach jego realizacji stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane m.in. w ramach pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 oraz pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 (§ 4 ust. 1 pkt 2, 4 i 5 rozporządzenia).

Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające przeprowadzają kontrole, w tym kontrole na miejscu i wizytacje w miejscu. W świetle art. 26 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L. z 2009 Nr 316, s. 65), dalej jako "rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009", kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności.

W rozpoznawanej sprawie, wniosek skarżącego został poddany kontroli w zakresie kryteriów kwalifikowalności, kontroli administracyjnej w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (Systemu Identyfikacji Działek Rolnych) oraz kontroli administracyjnej krzyżowej. W gospodarstwie skarżącego przeprowadzona została również w dniach [...] – [...] listopada 2014 r. kontrola na miejscu oraz w dniu [...] listopada 2014 r. kontrola na miejscu w zakresie wymogów wzajemnej zgodności w obszarze norm DKR (k.128-183, 185-292 akt administracyjnych spraw nr [...] i [...]). W wyniku przeprowadzonych kontroli stwierdzono szereg nieprawidłowości, którym przypisano odpowiednie kody pokontrolne.

Skarżący we wniesionej skardze co do zasady nie kwestionuje ustaleń kontroli. Odnosząc się do powierzchni działek zarzuca natomiast, że w wyniku różnych kontroli organy za każdym razem stwierdzają odmienną powierzchnię działek. Powoduje to, że rolnik nie jest w stanie podać prawidłowej powierzchni działek we wniosku. Ponadto skarżący nie zgadza się z nieuwzględnieniem przez organ siły wyższej w postaci podtopień na działkach rolnych H, I, J i K, które zdaniem skarżącego uniemożliwiły mu wykoszenie działek.

Odnosząc się do pierwszego z zarzutów należy stwierdzić, że organ prawidłowo dokonał ustaleń co do rzeczywistej powierzchni działek rolnych wskazanych przez skarżącego we wniosku. Potwierdza to rzetelnie skompletowany materiał dowodowy w postaci zdjęć fotograficznych, szkiców z weryfikacji terenowej (zawartych na dołączonej do akt sprawy płycie CD) oraz zapisów w protokole z kontroli i obraz ortofotomapy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyczerpująco wyjaśnił zasady, wedle których dokonał powyższych ustaleń i powziął rozstrzygnięcie w sprawie. Materiał dowodowy będący podstawą rozstrzygnięcia w sprawie został zatem zgromadzony prawidłowo, z zachowaniem przepisów prawa.

W tym miejscy należy wyjaśnić, że stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za hektar gruntu i powierzchni działek rolnych po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Zgodnie zaś z § 18 ust. 3 rozporządzenia, przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowiskowej przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej. Na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych. W przypadku gdy stosuje się różne systemy współrzędnych, w obrębie każdego z państw członkowskich są one kompatybilne. Państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami, umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej.

Rozporządzenie Rady (We) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L. z 2009 Nr 30, s.16) dalej jako "rozporządzenie Rady (We) Nr 73/2009" utraciło moc z dniem 1 stycznia 2015 r., jednakże zgodnie z art. 72 ust. 2 akapit 2 zastępującego je rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 r. (Dz.U.UE.L. z 2013 r. Nr 347, poz. 608), rozporządzenie Rady (We) Nr 73/2009 stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o pomoc odnoszących się do lat składania wniosków rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2015 r.

Zgodnie zaś z art. 17 rozporządzenia Rady (We) Nr 73/2009, system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych, z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000, tzw. system LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych).

Z powyższego wynika, że płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do powierzchni faktycznie użytkowanej przez wnioskodawcę w celu rolniczym. Wbrew sugestiom skarżącego, nie można w tym celu poprzestać jedynie na pomiarach dokonanych na potrzeby geodezyjne. Pojęcia działki ewidencyjnej, wskazanej w ewidencji gruntów i budynków nie można bowiem utożsamiać z pojęciem działki rolnej. Relacje pomiędzy działką rolną, a działką ewidencyjną mogą kształtować się różnie. Działka rolna może zajmować całą powierzchnię działki ewidencyjnej, może też być położona na kilku graniczących ze sobą działkach ewidencyjnych, na jednej działce ewidencyjnej może także znajdować się kilka działek rolnych. To rolnik decyduje ile działek rolnych, o jakiej wielkości i z jakim rodzajem uprawy, położonych na jakich działkach ewidencyjnych zgłosi we wniosku o płatności. Powierzchnia działki rolnej, do której przysługują płatności to powierzchnia działki rzeczywiście wykorzystywana do celów rolniczych. We wniosku o przyznanie płatności należy zatem podać faktyczną powierzchnię działki przeznaczoną na określone uprawy lub realizację określonego pakietu rolnośrodowiskowego.

W celu jednoznacznej identyfikacji działki rolnej wykorzystuje się właśnie system LPIS, który został zbudowany z wykorzystaniem technologii geograficznych systemów informacyjnych i stanowi element zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli. Pozwala on na dokładne określenie działki rolnej w przestrzeni i kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności. Innymi słowy system ten umożliwia stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat (PEG).

Pomijając już nawet kwestie zgodności danych geodezyjnych ze stanem rzeczywistym, wynikającą z tego, że dość często przy zakładaniu ewidencji gruntów nie dokonywano w ogóle pomiarów na gruncie poprzestając na uczytelnianiu zdjęć lotniczych słabej jakości, czy też dokonując jedynie pomiarów czołowych działki (zamierzając miary czołowe działki), co prowadziło do nieprawidłowości w określeniu rzeczywistej powierzchni działek, wskazać należy, że dla określenia wysokości płatności rolnośrodowiskowej istotna jest nie tyle powierzchnia ewidencyjna działki, tj. powierzchnia działki ujawniona w ewidencji gruntów, lecz PEG (powierzchnia ekonomiczno-gospodarcza), a więc maksymalny obszar kwalifikowalny do płatności na działce ewidencyjnej.

Obszar kwalifikowalny działek rolnych w stosunku do którego przyznawana jest płatność rolnośrodowiskowa musi odpowiadać powierzchni rzeczywistej.

Powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) wyznaczana jest przez Agencję na podstawie pomiaru powierzchni użytkowanej rolniczo na obrazie ortofotomapy w granicach działki ewidencyjnej. Powierzchnia PEG stanowi powierzchnię użytkowaną rolniczo obejmującą łączną powierzchnię użytków rolnych, a wyznaczana jest jako różnica powierzchni pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej a terenami nieuprawnionymi do płatności, których granice są określone na podstawie ortofotomapy.

Powyższe gwarantuje wysoką dokładność i prawidłowość dokonywanych pomiarów.

Dodatkowo w przedmiotowej sprawie ustalenia rzeczywistej powierzchni obszarów, co do których mogła zostać przyznana płatności rolnośrodowiskowa dokonywano także w trakcie przeprowadzonych kontroli na miejscu, a więc w terenie (k.430-431 akt administracyjnych spraw nr [...] i [...]).

W takiej sytuacji brak jest więc uzasadnionych podstaw do zakwestionowania wyników tych czynności.

Twierdzenia i zarzuty skarżącego kwestionującego prawidłowość dokonanych pomiarów należy uznać za gołosłowne albowiem nie zostały one poparte żadnymi dowodami. Co więcej nie zostały one nawet uprawdopodobnione.

Skarżący w sposób bezpodstawny utożsamia także obszar kwalifikowalny do płatności z powierzchnią, czy też stanem działek wynikającym z ewidencji gruntów.

Przykładem tego rodzaju nieuzasadnionych zarzutów pozostają twierdzenia skarżącego zawarte w piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r., w którym skarżący kwestionował ustalenia dokonane w trakcie kontroli co do tego, że działka "U" jest niespójna (dzieli ją rzeka) oraz, że stwierdzono, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej (kod DR13+).

Zdaniem skarżącego ustalenie jakoby działka "U" była niespójna (dzieliła ją rzeka) było nieprawdziwe, o czym świadczyć miała załączona do pisma kopia mapy geodezyjnej tych działek.

Istotnie na załączonej przez skarżącego kopii wyrysu z ewidencji gruntów dotyczącego działki rolnej "U" (działki ewidencyjne 692, 697/1, 696, 694, 691, 695, 693, 698) nie zaznaczono, by po działkach tych przebiegała rzeka (k.320 akt administracyjnych akt administracyjnych spraw nr [...] i [...]).

To jednak, że na wyrysie z mapy ewidencyjnej nie zaznaczono rzeki nie oznacza, że faktycznie rzeka tam nie przebiega.

W przedmiotowej sprawie o tym, że faktycznie po działce "U" przebiega rzeka lub inny ciek wodny świadczą ortofotomapy załączone do wniosku o przyznanie na rok 2013 (k.96-97, 122-127 akt administracyjnych).

Podkreślić należy, że tego typu terenami nieuprawnionymi do płatności, które nie mogą być zaliczane do powierzchni kwalifikowalnej działki są między innymi wody. Stwierdzenie powyższego faktu musiała zatem prowadzić do pomniejszenia maksymalnego obszaru kwalifikowalnego działki rolnej o powierzchnię zajętą przez wodę.

Stwierdzone w toku kontroli powierzchnie działek różniły się od powierzchni zadeklarowanych przez skarżącego we wniosku, wobec czego nie można uznać, że skarżący wypełnił wniosek prawidłowo. Postępowanie w przedmiocie uzyskania płatności rolnych jest wszczynane na wniosek producenta rolnego, który powinien dołożyć należytej staranności w celu jednoznacznego wykazania, iż spełnia ustawowe przesłanki uzyskania danej płatności. Jakiekolwiek nieprawidłowości w tym zakresie obciążają wnioskodawcę.

W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006. Zgodnie z tym przepisem państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta:

a) śmierć beneficjenta;

b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;

c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania;

d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa;

e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;

f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza.

Stosownie do ust. 2 tego przepisu, przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Natomiast w myśl § 45 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., inną niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 kategorią siły wyższej lub wyjątkową okolicznością, w przypadku wystąpienia której zwrot pomocy nie jest wymagany, jest:

1) wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, uniemożliwiające dalszą realizację tego zobowiązania;

2) zmiana zasięgu obszarów objętych programami działań mającymi na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarach szczególnie narażonych lub zmiana tych programów;

3) utrata posiadania gruntów rolnych, na których powinno być realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, w wyniku scalenia gruntów dokonanego na podstawie przepisów o scalaniu i wymianie gruntów;

4) wystąpienie okoliczności określonych w § 7 ust. 2 lub 3 - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 lub 5;

5) śmierć posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej, za którą rolnik nie ponosi odpowiedzialności - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7;

6) usunięcie posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej z programu ochrony zasobów genetycznych danej rasy z przyczyn niezależnych od rolnika – w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7;

7) określenie obszaru, na którym dotychczas było realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, jako obszaru zagrożonego erozją wodną, o którym mowa w przepisach o minimalnych normach - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8;

7a) uszkodzenie lub zniszczenie drzew przez dzikie zwierzęta mimo zastosowania repelentów, ogrodzenia lub osłonek, mające wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego;

8) inna okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie zaistniały tak rozumiane przypadki siły wyższej. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie mógł wykosić działek, na których znajdują się łąki, ze względu na podtopienia gruntu. Okoliczność taka mogłaby hipotetycznie zostać uznana za katastrofę naturalną poważnie dotykającą grunty gospodarstwa, o której mowa w art. 47 ust. 1 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/200 lub inną okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mającą wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będącą wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika (§ 45 pkt 8 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r.), o ile rolnik dokonałby zgłoszenia tego rodzaju zdarzeń w przewidzianym trybie.

Zgodnie bowiem z art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/200, przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności beneficjent lub upoważniona przez niego osoba zgłasza na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym jest w stanie dokonać tej czynności. Z akt sprawy nie wynika jednak, że skarżący w wymaganym terminie zgłosił organowi wystąpienie podtopień. W aktach sprawy nie ma też przekonywującego dowodu potwierdzającego wystąpienie w gospodarstwie skarżącego siły wyższej, o której mowa w art. 47 ust. 1 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/200 lub (§ 45 pkt 8 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r.).

Jak wskazano już wyżej - zgodnie bowiem z art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/200 - przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności beneficjent lub upoważniona przez niego osoba zgłasza na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym jest w stanie dokonać tej czynności.

Z powyższego wynika, że przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności należy zgłaszać bardzo szybko, w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent jest w stanie dokonać tej czynności, tj. zgłosić organowi wystąpienie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności (zob. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2014 r., II GSK 158/13, System Informacji Prawnej LEX nr 1485493).

Z twierdzeń skarżącego wynikało, że podtopienia wystąpiły w miesiącach sierpień i wrzesień 2014 r.

W konsekwencji też już w tych miesiącach skarżący powinien zgłosić na piśmie organowi, wraz z odpowiednimi dowodami, wystąpienie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności.

Licząc nawet w sposób maksymalnie korzystny dla skarżącego i mając na uwadze, że użytki zielone powinny być koszone w terminie do 30 września ostatnim dniem, w którym należało zgłosić taki przypadek był dzień 14 października 2014 r. (w istocie powinno być to zgłaszane wcześniej, bezpośrednio po wystąpieniu podtopienia).

W aktach sprawy brak jest dowodów na to, że skarżący zgłosił organowi na piśmie wystąpienie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w takim właśnie terminie.

Z akt sprawy wynika, że skarżący tego rodzaju okoliczności wraz z oświadczeniem podpisanym przez dwie osoby zgłosił w terminie późniejszym, a mianowicie w grudniu 2015 r.

Już więc z uwagi na niedotrzymanie terminu, o którym mowa art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/200 brak było w przedmiotowej sprawie podstaw do uznania przypadku siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności.

Na marginesie już więc tylko należy wskazać, że przepis art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/200 zobowiązuje beneficjenta do przedstawiania przy zgłoszeniu dowodów wystarczających do stwierdzenia przypadku siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności. W tym kontekście należałoby zatem zwrócić uwagę, że przedstawienie przez skarżącego lakonicznego oświadczenia dwóch osób o tym, że grunt był podmokły i grząski nie można by uznać za wystarczający dowód wystąpienia siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności.

Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że ewentualne wystąpienie siły wyższej mogłoby usprawiedliwiać jedynie uchybienia polegające na niewykoszeniu wymaganej części użytków zielonych.

Wśród stwierdzonych w czasie kontroli uchybień w realizacji programu rolnośrodowiskowego, które skutkowały przyznaniem płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości, występowały i takie, na które fakt ewentualnego wystąpienia siły wyższej nie miał żadnego znaczenia.

W szczególności wskazać należy tu na wadliwość w realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego jaka wystąpiła na działce rolnej "AE".

W przypadku tej działki uchybienie polegało na nieprawidłowym wykoszeniu całej powierzchni działki (kod P11) i nie pozostawieniu niewykoszonej części działki, wymaganej przy prawidłowej realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w wariancie 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków.

Oczywiste jest, że w przypadku tego rodzaju uchybienia żadnego znaczenia nie mogło mieć ewentualne podtopienie działki. Skarżący nie powinien bowiem wykaszać całej powierzchni działki i mógł to uczynić niezależnie od stanu, w jakim grunt ten się znajdował.

Analogicznie należałoby także oceniać stwierdzone przypadki pozostawienia nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, innej niż zaznaczona na materiale graficznym (kod błędu P020), czy też przypadki niedopuszczalnej, w świetle § 6 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego, co legło między innymi u podstaw odmowy przyznania płatności w ramach pakietu 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone - wariant 3.1.2. Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarze Natura 2000.

W ocenie Sądu, Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR nie naruszył także przepisów postępowania. W tym miejscu należy wyjaśnić, że część powołanych przez skarżącego przepisów nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wprowadziła własne, odrębne od Kodeksu postępowania administracyjnego, zasady postępowania. Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy, w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W ocenie Sądu, organy administracji oparły się na prawidłowo zebranym w sprawie materiale dowodowym, wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, ustosunkowały się do przedstawionych przez stronę zarzutów oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Zaskarżona decyzja spełnia także wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego. Organy wyjaśniły wysokość przyznanych płatności i powody ich pomniejszenia. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnego dowodu przeciwnego, który podważałby ustalenia organu. Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego aktu z porządku prawnego.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.).