Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 429/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 19, art. 21
journal: Dz.U. 2002 nr 215 poz 1283
law: Ustawa z dnia 13.02.1984 r. o o funkcjach konsulów Rzeczpospolitej Polskiej - tekst jedn.
article: art. 12
journal: Dz.U. 1965 nr 46 poz 290
law: Ustawa z dnia 12 listopada 1965 r. Prawo prywatne międzynarodowe.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Krzymień (spr.), Sędzia NSA Krystyna Nowak, Sędzia WSA del. Teresa Porczyńska, Protokolant Katarzyna Pawłowska, po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 października 2006 r. sygn. akt I SA/Gl 1378/06 w sprawie ze skargi G. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 10 lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 23 października 2006 r., sygn. akt I SA/Gl 1378/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę G. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 10 lipca 2006 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, skargę do Sądu administracyjnego w imieniu Skarżącej wniósł jej syn – K. P. przedkładając pełnomocnictwo z dnia 3 lipca 2000 r., notarialnie poświadczone za zgodność z oryginałem. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 września 2006 r. pełnomocnik Strony został wezwany, pod rygorem odrzucenia skargi, do usunięcia w terminie 7 dni jej braków formalnych, poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego z podpisem urzędowo poświadczonym oraz podanie aktualnego miejsca zamieszkania Skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie K. P. nadesłał do Sądu kopię pełnomocnictwa z dnia 3 lipca 2000 r. potwierdzoną przez notariusza oraz poświadczenie zameldowania Skarżącej na pobyt stały.

Odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., Sąd I instancji podkreślił, powołując treść art. 37 § 1 p.p.s.a., iż w razie wątpliwości co do autentyczności odpisu pełnomocnictwa Sąd może zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Urzędowego poświadczenia podpisu, stosownie do art. 96 pkt. 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 369 ze zm.) dokonują notariusze, natomiast za granicą zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lutego 1984 r. o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r., nr 215, poz. 1823 ze zm.) konsulowie. Sąd I instancji podkreślił również, iż uwierzytelnienie odpisu dokumentu nie jest czynnością tożsamą z notarialnym poświadczeniem podpisu złożonym na tym dokumencie, stanowi ono bowiem jedynie potwierdzenie zgodności kopii przedstawionego notariuszowi pisma z jego oryginałem. Uwierzytelnienie takie nie dowodzi natomiast autentyczności podpisu mocodawcy, temu służy bowiem odrębna, opisana wyżej procedura wynikająca z art. 88 Prawa o notariacie.

W skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia (wniesionej przez adw. L. C. działającego "w imieniu G. J." na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez K. P.) – żądając jego uchylenia – zarzucono mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 37 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że złożona skarga dotknięta była brakami w postaci nieprzedłożenia w wyznaczonym przez Sąd terminie przez pełnomocnika skarżącej K. P. pełnomocnictwa procesowego G. J., wskutek czego skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej, dla skorzystania z możliwości, jaką daje art. 37 § 1 p.p.s.a. wymagane jest wystąpienie "wątpliwości" w rozumieniu powołanego przepisu. Wątpliwości te muszą mieć charakter obiektywny i Sąd powinien wskazać, na czym one polegają. W przeciwnym bowiem razie skorzystanie z tego przepisu może pozbawić stronę prawa do obrony swoich interesów, zwłaszcza w sytuacji, gdy kontakt mocodawcy z pełnomocnikiem jest utrudniony. W ocenie Skarżącego, Sąd błędnie utożsamia "poświadczenie podpisu" z "poświadczeniem własnoręczności podpisu". Istotą poświadczenia notarialnego czy konsularnego jest urzędowe stwierdzenie prawdy, przy czym poświadczenie owo może dotyczyć dokumentu stanowiącego podstawę praw i obowiązków, a w szczególności może dotyczyć zgodności odpisu z oryginałem dokumetu oraz faktu istnienia dokumentu w określonym czasie. Autor skargi kasacyjnej podniósł ponadto, iż dokonywanie oceny pod kątem istnienia wątpliwości, o których mowa w art. 37 § 1 p.p.s.a. winno następować przez pryzmat interesu strony. Sąd winien mieć zatem na względzie fakt, iż K. P. działa zgodnie z wolą i interesem G. J.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano ponadto, iż dla stwierdzenia własnoręczności podpisu ma zastosowanie art. 12 Prawa prywatnego międzynarodowego. W myśl tego przepisu, forma czynności prawnej podlega prawu właściwemu dla tej czynności, a zatem poświadczenie podpisu przez notariusza urzędującego w kraju, w którym dokonano czynności, tj. w USA, wywoływało skutki, jakie są związane z wymogiem urzędowego poświadczenia podpisu strony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kwestię podstawową w niniejszej sprawie stanowi zarzut koncentrujący się na stwierdzonych przez Sąd I instancji brakach skargi w zakresie pełnomocnictwa, które były - z racji ich nieuzupełnienia - powodem odrzucenia skargi. Zdaniem Strony dołączone do skargi pełnomocnictwo było prawidłowe, stąd też odrzucenie skargi było niezasadne. Skarga Strony została odrzucona z powodu niespełniania przez przedłożone do akt sprawy pełnomocnictwo wymogów z art. 37 § 1 p.p.s.a., stąd też naruszenie tego przepisu bądź też jego brak powoduje zasadność bądź niezasadność zastosowania przez Sąd I instancji art. 58 p.p.s.a. Zgodnie z art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. W przedmiotowej sprawie spór toczy się wokół sformułowania "urzędowe poświadczenie podpisu" i "wierzytelny odpis pełnomocnictwa" (Strona twierdzi, iż przedłożone przez nią pismo stanowi taki odpis, którego to stanowiska nie podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny) oraz wokół zasadności wątpliwości Sądu co do prawdziwości przedłożonego przez K. P. odpisu pełnomocnictwa. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie wskazał powodów kwestionowania prawdziwości przedłożonego dokumentu. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Sąd I instancji kilkukrotnie już wskazał na temat tego dokumentu, iż jego wątpliwości wzbudził fakt poświadczania przez amerykańskiego notariusza dokumentu sporządzonego w języku polskim nie na urzędowym papierze. Odnosząc się natomiast do kwestii urzędowego poświadczania podpisu i uwierzytelniania przez notariusza odpisu dokumentu, Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu Strony, iż uwierzytelnienie odpisu pełnomocnictwa zawiera w sobie poświadczenie autentyczności podpisu. Z przedłożonego przez Stronę dokumentu wynika, iż notariusz polski poświadczył jedynie zgodność odpisu kserokopii z dokumentem okazanym mu przez osobę trzecią – wbrew intencji Strony nie może to być utożsamiane ani z uwierzytelnionym odpisem pełnomocnictwa (notariusz polski nie mógł potwierdzić w dniu 30 listopada 2006 r. autentyczności pełnomocnictwa z dnia 3 lipca 2000 r. nie udzielonego przy jego udziale), ani z urzędowym poświadczeniem podpisu (G. J. nie podpisała spornego dokumentu w obecności tego notariusza oraz nie oświadczyła przed nim osobiście, iż to jej podpis widnieje na pełnomocnictwie). W niniejszej sprawie urzędowego poświadczenia podpisu mógł również dokonać konsul, co wynika z powołanych przez Sąd I instancji, a całkowicie pominiętych przez autora skargi kasacyjnej przepisów art. 19 i art. 21 ustawy o funkcjach konsulów w Rzeczypospolitej Polskiej. Na mocy art. 21 tej ustawy to do obowiązków konsula należy legalizacja dokumentów urzędowych sporządzonych lub uwierzytelnionych w państwie przyjmującym (...), a w świetle art. 19 ustawy sporządza on i poświadcza wypisy, odpisy, wyciągi i kopie dokumentów (art. 19 ust. 1 pkt 1), jak również poświadcza własnoręczność podpisów (art. 19 ust. 1 pkt 2). Stąd też "wierzytelny odpis pełnomocnictwa", o którym mowa w art. 37 § 1 p.p.s.a. oznacza w niniejszej sprawie dokument uwierzytelniony przez konsula, a nie przez notariusza polskiego. Jak słusznie stwierdził bowiem Sąd I instancji, chodzi o potwierdzenie, iż pełnomocnictwo zostało rzeczywiście podpisane przez mocodawcę, a także, iż czynność ta została dokonana w sposób zgodny z przepisami państwa, w którym ten dokument przedstawiono. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnictwo przedłożone do akt sprawy nie spełnia tych wymogów, zatem słusznie skarga, jako obarczona brakami, została przez Sąd I instancji odrzucona. Stąd też nie został naruszony ani art. 37 § 1, ani art. 58 p.p.s.a.

Odnośnie argumentacji dotyczącej art. 12 Prawa prywatnego międzynarodowego, należy się zgodzić ze stanowiskiem prezentowanym przez stronę w tym zakresie. Strona słusznie bowiem wskazała, iż w przypadku udzielenia pełnomocnictwa poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej "forma czynności prawnej podlega prawu właściwemu dla tej czynności". Autor skargi kasacyjnej nie zauważył jednak, iż udzielenie tegoż pełnomocnictwa zgodnie z prawem państwa, w którym dokonano tej czynności, poświadcza konsul zgodnie z powołanymi wyżej przepisami. Nie można uznać za wystarczające w tym zakresie samego oświadczenia Strony. Tak więc zaskarżone postanowienie nie narusza również art. 12 Prawa prywatnego międzynarodowego.

Na marginesie jedynie należy zauważyć, iż wobec wątpliwości Sądu, w odpowiedzi na zarządzenie z dnia z dnia 17 listopada 2006 r. K. P. mógł przedłożyć: nowe pełnomocnictwo z podpisem notarialnie (bądź przez konsula) poświadczonym, odpis spornego dokumentu z oświadczeniem Skarżącej złożonym w obecności konsula lub notariusza o autentyczności podpisu lub poświadczenie konsula o zgodności z prawem amerykańskim procedury udzielania pełnomocnictwa w dniu 3 lipca 2000 r. Wprawdzie Sąd I instancji wadliwie nie wskazał wszystkich wskazanych powyżej możliwości w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi, jednakże, wobec braku stosownego zarzutu skargi kasacyjnej, wskazana kwestia – w świetle art. 183 p.p.s.a. - nie może być przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego na obecnym etapie postępowania.

Wobec wykazania, iż zarzuty skargi kasacyjnej są bezzasadne, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.