Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 762/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34  1 i 2,
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 13 ust. 2a, art. 13 ust. 2b, art. 13f, art. 40d ust. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 70 par. 1, art. 2 par. 1 pkt 1, art. 2 par. 2, art. 3 pkt 3, art. 13,
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz (spr.) asesor sądowy Ewa Kruppik – Świetlicka Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 04 lutego 2009r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] został wystawiony tytuł wykonawczy na zobowiązanego M. J. celem wyegzekwowania należności z tytułu kary pieniężnej za nieodpłatny postój w strefie płatnego parkowania w T. w dniu 24 lipca 2003r.

Strona wniosła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. zarzuty podnosząc, że nie istnieje zobowiązanie, a ponadto z ostrożności procesowej dodała, że w przypadku, gdyby zobowiązanie istniało, to doszło do jego przedawnienia. W konsekwencji wniosła o uchylenie zajęcia i niezwłoczne odstąpienie od bezpodstawnej egzekucji.

Zobowiązany wskazał, że nigdy nie podejmował czynności skutkującej powstaniem zobowiązania, nie uczestniczył w jego powstaniu, a dokonane zajęcie jest próbą bezpodstawnego wzbogacenia się Miejskiego Zarządu Dróg w T. kosztem jego osoby. Zobowiązanym bowiem jest osoba faktycznie dokonująca czynności opodatkowanej, a nie właściciel rzeczy za pomocą której osoba trzecia dokonuje czynności.

Podniósł, że w pismach z dnia 16 lipca 2007 r. oraz z 17 sierpnia 2007 r. zajął szczegółowe stanowisko w przedmiocie nieistnienia zobowiązania względem jego osoby i zarzuty zgłoszone w nich w całości podtrzymuje.

Z ostrożności podniósł, że opłaty parkingowe są dochodem z działalności gospodarczej Miasta i ulegają przedawnieniu po okresie 3 lat od dnia powstania zobowiązania. W tym stanie rzeczy zarzucił przedawnienie roszczenia. W załączonych pismach powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 czerwca 2005r., sygn. akt 26/04 wskazując, że przedsiębiorca nie odpowiada automatycznie za każdą czynność i zaniechanie pracownika. Zdaniem skarżącego nie można przenosić na właściciela pojazdu odpowiedzialności za ciężary pracownika. Zaznaczył, że w przypadku gdyby wezwanie do zapłaty było przesłane wcześniej, wówczas byłby w stanie ustalić kierowcę, który kierował pojazdem. Po upływie 4 lat nie jest to możliwe, bowiem dokumenty zgodnie z ustawą o czasie pracy kierowców przechowuje 1 rok.

Zarzuty złożone do organu egzekucyjnego zostały przekazane wierzycielowi celem zajęcia stanowiska.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w T. na podstawie art. 17 i art. 34 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz art. 123 § 1 Kpa nie uznał zarzutu zgłoszonego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] przeciwko zobowiązanemu M. J.

Organ podał, że tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] wystawiony został przez Miejski Zarząd Dróg w T. na należność z tytułu kary pieniężnej za nieuiszczenie w dniu [...] opłaty za parkowanie w strefie parkowania w T., pojazdu samochodowego marki Daewoo o numerze rejestracyjnym [...], będącego własnością zobowiązanego.

Wierzyciel powołał się na uchwałę nr 1084/02 Rady Miasta Torunia z dnia 16 maja 2002r. oraz na przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000r. Nr 71, poz.838 ze zm.).

Podniósł, że uiszczenie przedmiotowej kary należy do obowiązków wynikających wprost z przepisów prawa. Taka kwalifikacja przedmiotowej kary oznacza, że nie prowadzi się w tych sprawach postępowania administracyjnego, którego wynikiem jest wydanie decyzji administracyjnej. Pierwszym postępowaniem, które jest prowadzone w tych sprawach jest postępowanie egzekucyjne na podstawie przepisów ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wszczynane tylko w przypadku braku dobrowolnego uiszczenia kary, wynikającej z mocy samego prawa.

Korespondencja ze zobowiązanym nie wnosiła do sprawy nowych okoliczności i dowodów w sprawie, nie została również uregulowana należność wskazana w doręczonym upomnieniu, dlatego też sprawa została skierowana do właściwego Urzędu Skarbowego celem przymusowego ściągnięcia należności.

Odnosząc się do podstawowego zarzutu przedawnienia wierzyciel stwierdził, iż dokument potwierdzający niewniesienie opłaty czyli wezwanie nie jest mandatem

w rozumieniu Kodeksu wykroczeń, a jedynie powiadomieniem o opłacie z tytułu nieopłaconego postoju w strefie parkowania. Nie ma przepisów nakładających na kontrolerów obowiązek doręczenia wezwania i ich kwitowania przez kierowcę.

Wskazano, że na podstawie art. 3 pkt 3 Ordynacja podatkowa opłaty i inne niepodatkowe należności budżetowe (w tym gminne) traktuje się jak podatki. Dlatego opłat z tytułu parkowania oraz kar pieniężnych za ich nieuiszczenie można dochodzić przez okres 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Na poparcie tej argumentacji powołano się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2005r., sygn. akt III SA/Wa 822/04.

Na powyższe postanowienie wierzyciela M. J. wniósł zażalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Podniósł, że należność podatkowa wynikająca z uchwały Rady Miasta Torunia polegająca na obowiązku uiszczenia opłaty za postój jest niewątpliwie należnością podatkową w rozumieniu ustawy Ordynacja podatkowa i podlega uregulowaniu przez osobę dokonującą czynności opodatkowanej.

W niniejszej sprawie osobą zobowiązaną jest kierujący pojazdem w dniu zdarzenia. Nie jest osobą zobowiązaną właściciel rzeczy, za pomocą której dokonano czynności opodatkowanej. Obowiązek podatkowy w przedmiotowej sprawie ściśle połączony jest z czynnością i jej faktycznym wykonawcą, a nie z posiadaczem rzeczy, co wynika z istoty opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnej. Organ myli osobę zobowiązaną z właścicielem rzeczy.

Skarżący podniósł, że zgodnie z art. 42 ust. 1 Konstytucji odpowiedzialności za dokonanie czynu zabronionego podlega tylko ten, kto czynu takiego dokonał. Przedmiotowa norma konstytucyjna zabrania przenoszenia odpowiedzialności karnej lub karno-skarbowej z osoby dokonującej naruszenia prawa na właściciela rzeczy, którą posłużono się do dokonania czynności.

Skarżący ponownie powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt 26/04 wskazując, że przedsiębiorca nie odpowiada automatycznie za każdą czynność i zaniechanie swojego pracownika, a w szczególności nie odpowiada automatycznie za naruszenie prawa przez tego pracownika. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że pracodawca odpowiadać może jedynie w przypadku, gdy przed sądem udowodniona zostanie mu wina lub oczywiste zaniechanie skutkujące naruszeniem prawa.

W przedmiotowej sprawie organ nie wykazał przesłanek przeniesienia odpowiedzialności z osoby zobowiązanej na właściciela rzeczy, a w szczególności nie wykazał zaniedbania skarżącego w tej konkretnej sytuacji lub przyczynienia się do nieuregulowania powstania obowiązku podatkowego.

Wskazał, że wykroczenie karno-skarbowe (z jakim mamy do czynienia

w przedmiotowym przypadku) przedawnia się po upływie roku od dnia jego dokonania lub dwóch lat w przypadku wszczęcia postępowania sądowego.

W przedmiotowym przypadku organ dochodzi kary za naruszenie obowiązku podatkowego w sytuacji, gdy kara ta z mocy prawa uległa przedawnieniu.

Podkreślono, że zaistnienie zobowiązania podatkowego lub karno-skarbowego wobec konkretnej osoby wywołane może być wyłącznie wskutek jej działania lub zaniechania, a nie może wynikać z faktu wezwania jej do uiszczenia jakiejkolwiek opłaty lub kary.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z dnia [...] utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela.

Na powyższe postanowienie została wniesiona skarga do WSA w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2008r., sygn. akt I SA/Bd 75/08 uchylił zaskarżone postanowienie. W ocenie Sądu organ nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych w zażaleniu, tj. do zarzutu przedawnienia kary pieniężnej, czym naruszył art. 124 § 2 kpa.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w T. postanowieniem z dnia [...] utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela.

Organ przywołał art. 17, art. 33, art. 34 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Podniósł, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że samochód marki Daewoo o numerze rejestracyjnym [...] będący własnością zobowiązanego, był parkowany w obrębie płatnej strefy parkowania w T. dnia 24 lipca 2003 r. przy ul. [...] i nie została uregulowana opłata za parkowanie. Powyższa sytuacja była podstawą do pobrania kary wynikającej wprost

z przepisów prawa, tj. z art. 13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych. Natomiast szczegółowe zasady parkowania pojazdów na Starówce w T. określała uchwała

nr 1084/02 Rady Miasta Torunia z dnia 16 maja 2002 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego Nr 67, poz. 1405 ze zm.) wraz z załącznikami. Wskazano, że obowiązek zapłaty kary powstaje z mocy prawa, a nie w drodze nałożenia mandatu, natomiast jego przymusowe wykonanie następuje w drodze postępowania egzekucyjnego w administracji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. podzieliło stanowisko wierzyciela

w zakresie niezasadności zarzutu dotyczącego błędnego ustalenia podmiotu, wobec którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Organ odwoławczy nie podzielił poglądu zobowiązanego co do braku możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec właściciela pojazdu, a nie osoby kierującej pojazdem. Jeżeli bowiem kierującym pojazdem nie był jego właściciel, powinien on wskazać osobę, która faktycznie kierowała pojazdem. Skoro M. J. nie wskazał osoby kierującej pojazdem, wierzyciel - mając obowiązek podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych - mógł wystawić tytuł wykonawczy wskazując w nim jako zobowiązanego właściciela pojazdu. Na poparcie tego stanowiska powołano się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Również w zakresie przedawnienia obowiązku organ rozpatrujący zażalenie podzielił stanowisko wierzyciela przyjmując, że kara powinna być traktowana jak podatek, bowiem art. 2 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa stanowi, że jej przepisy mają zastosowanie do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe. Dodatkowo wskazano, że w myśl art. 3 pkt 3 Ordynacji podatkowej użyte w niej pojęcie podatku oznacza również zaliczki na podatki, raty podatków, jeżeli przepisy prawa podatkowego przewidują płatność podatku w ratach, opłaty oraz niepodatkowe należności budżetowe. Tym samym, skoro art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, należało przyjąć, że obowiązek uiszczenia przedmiotowej kary nie uległ przedawnieniu, a tym samym podniesiony zarzut nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy.

W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. uznało, że obowiązek jest wymagalny, egzekucja dopuszczalna, a zarzuty podniesione przez zobowiązanego nie zasługują na uwzględnienie i postanowiło jak w sentencji.

Na powyższe postanowienie M. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie postanowienia oraz umorzenie postępowania. Podniósł, że zobowiązanie podatkowe o jakim mowa

w sprawie jest wprost i wyłącznie związane z dokonaniem czynności opodatkowanej. Kara za nie dokonanie opłaty parkingowej jest zobowiązaniem stricte podatkowym, którego uregulowanie jest obowiązkiem osoby dokonującej czynności, a nie właściciela rzeczy.

Organ w toku postępowania przyjął w sposób swobodny, że właściciel rzeczy jest osobą dokonującą czynności opodatkowanej, choć domniemanie takie nie wynika z żadnego przepisu prawa. Tymczasem organ podatkowy, działając w sposób oczywisty ze zwłoką, nie tylko nie udowodnił skarżącemu dokonania czynności rodzącej obowiązek podatkowy, ale wręcz uniemożliwił ustalenie tej osoby ze względu na upływ czasu od chwili zaistnienia zdarzenia do chwili powiadomienia o nim skarżącego.

Skarżący podkreślił, że nadesłanie wezwania do dokonania opłaty nie może skutkować przeniesieniem obowiązku podatkowego z osoby trzeciej na skarżącego. O powstaniu zobowiązania podatkowego decyduje bowiem czyn osoby dokonującej czynności opodatkowanej, a nie fakt przesłania osobie trzeciej wezwania do uregulowania zobowiązania za przedmiotową czynność. Okoliczności tej organ nie chce w żaden sposób przyjąć do wiadomości.

Zauważył, że sankcja w postaci opłaty dodatkowej za brak opłaty podstawowej jest formą kary za nie wykonanie zobowiązania podatkowego, a kara wbrew stanowisku wyrażonemu przez organ, przedawnia się po upływie roku od dnia zdarzenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W dniu 21 stycznia 2009r. skarżący złożył pismo procesowe, w którym podtrzymał zarzuty zawarte w skardze. Podkreślił, że organ był w zwłoce, przez co uniemożliwił ustalenie osoby kierującej pojazdem. Organ dokonał błędnej wykładni prawa materialnego. Wezwanie do uiszczenia należności nie może skutkować przeniesieniem obowiązku podatkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy wskazać, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) uchyla postanowienie wydane przez organ administracyjny jeżeli stwierdzi, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego

w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Spór sprowadza się do ustalenia, czy zgodne z prawem jest postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie wierzyciela w przedmiocie zarzutów złożonych

w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu wydane na podstawie art. 34 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Sąd w tut. składzie nie podziela poglądu o zastosowaniu do kar pieniężnych wymienionych w art. 13 ust. 2b ustawy

o drogach publicznych (w brzmieniu mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie), przepisów Ordynacji podatkowej regulujących instytucję przedawnienia, w tym art. 70

§ 1, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Organ powołał się na art. 2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, na podstawie którego przepisy ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe.

Sąd zauważa, iż przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do opłat, jednakże ustalanych lub określanych przez organy podatkowe. Enumeratywne wyliczenie organów podatkowych zostało zawarte w art. 13 Ordynacji podatkowej, na podstawie którego organem podatkowym, stosownie do swojej właściwości, jest:

1) naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego, wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa - jako organ pierwszej instancji;

2) dyrektor izby skarbowej, dyrektor izby celnej - jako:

a) organ odwoławczy odpowiednio od decyzji naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celnego,

b) organ pierwszej instancji, na podstawie odrębnych przepisów,

c) organ odwoławczy od decyzji wydanej przez ten organ w pierwszej instancji;

3) samorządowe kolegium odwoławcze - jako organ odwoławczy od decyzji wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa.

Minister właściwy do spraw finansów publicznych jest organem podatkowym - jako:

1) organ pierwszej instancji w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji, wznowienia postępowania, zmiany lub uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej wygaśnięcia

- z urzędu;

2) organ odwoławczy od decyzji wydanych w sprawach, o których mowa w pkt 1;

3) organ właściwy w sprawach porozumień dotyczących ustalenia cen transakcyjnych;

4) organ właściwy w sprawach interpretacji przepisów prawa podatkowego,

5) organ właściwy w sprawach informacji przekazywanych przez banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe o założonych i zlikwidowanych rachunkach bankowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Organami podatkowymi wyższego stopnia są organy odwoławcze.

Nie budzi zatem wątpliwości, że do organów podatkowych nie został zaliczony Miejski Zarząd Dróg, czy też Dyrektor tego Zarządu. W konsekwencji w sprawie nie mogą mieć zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej regulujące przedawnienie ww. kary pieniężnej. Wprawdzie art. 2 § 2 tej ustawy stanowi, że przepisy działu III stosuje się do opłat i niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalania lub określania uprawnione są inne niż wymienione w § 1 pkt 1 organy, jednakże kary z tytułu nieuiszczenia opłaty parkingowej wynikają z mocy prawa.

Samodzielnego charakteru przesądzającego o stosowaniu przepisów Ordynacji podatkowej nie może mieć także art. 3 pkt 3 tej ustawy.

Brak również podstaw do zastosowania w sprawie przepisów kodeksu cywilnego regulujących przedawnienie zobowiązań cywilnoprawnych bowiem kara pieniężna jest daniną publicznoprawną. Nie znajduje również uzasadnienia stosowanie przepisów przewidzianych do należności o charakterze sankcji karnej ze względu na administracyjny charakter przedmiotowej kary.

Zauważyć należy, że będąca przedmiotem postępowania egzekucyjnego

w niniejszej sprawie kara za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach w dniu zdarzenia, tj. 24 lipca 2007r. była uregulowane

w art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, w myśl którego za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, bez zezwolenia określonego przepisami prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie

z warunkami podanymi w zezwoleniu oraz za nieuiszczenie opłat, o których mowa

w ust. 2 pkt 4 (parkowanie pojazdów samochodowych na drogach), pobiera się kary pieniężne. Zgodnie z tą regulacją na mocy art. 40a ust. 1 ww. ustawy kary te stanowiły dochody środków specjalnych przeznaczonych na utrzymanie dróg. Przedmiotowe unormowanie nie zawierało żadnych regulacji dotyczących okresu przedawnienia należności z tego tytułu.

W nowelizacji z dnia 14 listopada 2003r. (Dz. U. Nr 200, poz. 1953; nowelizacja weszła w życie 24 listopada 2003r.) ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, skreślono art. 13 ust. 2a, ale jednocześnie dodano art. 13f stanowiący, że za nieuiszczenie opłaty parkingowej pobiera się opłatę dodatkową. Ponadto przedmiotową nowelizacją od 9 grudnia 2003r. zmieniono brzmienie art. 40a postanawiając, że opłaty określone w art. 13f stanowią przychody środków specjalnych odpowiednich zarządów dróg, przeznaczonych na budowę, przebudowę, remont, utrzymanie i ochronę dróg oraz drogowych obiektów inżynierskich i przepraw promowych.

Natomiast nowelą z dnia 29 lipca 2005r. zmieniającą ustawę o drogach publicznych z dniem 4 października 2005r. w art. 40d dodano ust. 3, w którym zawarto miedzy innymi przepis, że obowiązek uiszczenia opłat dodatkowych określonych w art. 13f przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powinny zostać uiszczone.

Analizując przywołane unormowania należy postawić pytanie czy przepisy dotyczące przedawnienia zawarte w znowelizowanej ustawie o drogach publicznych w brzemieniu obowiązującym od 4 października 2005r. mają zastosowanie również do należności z tytułu kar za nieuiszczenie opłat parkingowych nakładanych na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych, które obowiązywały w dacie zdarzenia, tj. 24 lipca 2003r.

Na postawione pytanie należy odpowiedzieć twierdząco. Zarówno regulacje prawne obowiązujące do 24 listopada 2003r. i od 24 listopada 2003r. dotyczyły tej samej instytucji - daniny publicznej za nieopłacenie płatnego parkowania.

Wychodząc zatem z zasad racjonalności ustawodawcy przy braku innego szczególnego unormowania odnoszącego się do kar nakładanych na podstawie przepisów poprzednio obowiązujących, należy przyjąć, iż regulacje zawarte w art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych dodane nowelą z dnia 29 lipca 2005r. w kwestii przedawnienia odnoszą się do wszystkich dodatkowych opłat i kar pieniężnych za nieopłacenie płatnego parkowania, w tym również do tych kar, które powinny być uiszczone przed 24 listopada 2003r. Stosownie do art. 32 ust. 1 Konstytucji RP "Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne."

Zgodnie z art. 8 ustawy zasadniczej, Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej.

Przyjęcie innego poglądu prowadziłoby do nieracjonalnych wniosków,

że przedmiotowo takie same należności z tytułu kar za nieuiszczenie opłat parkingowych ulegają bądź nie ulegają przedawnieniu tylko i wyłącznie w zależności od tego, czy zostały nałożone na podstawie przepisów przed nowelizacją, czy też na podstawie przepisów po nowelizacji.

Co więcej, odrzucenie powyższej koncepcji prowadziłoby do wniosku, że kara pieniężna, której obowiązek zapłaty powstał przed nowelizacją ustawy o drogach publicznych, nigdy nie uległaby przedawnieniu i wierzyciel przez wiele lat mógłby żądać zapłaty kary w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji.

Biorąc pod uwagę również reguły wykładni systemowej jak i celowościowej przyjąć należy, że skoro w przepisach ustawy o drogach publicznych w brzmieniu od dnia 29 lipca 2005r. nie ma wyraźnego wyłączenia, że przepisy art. 40d ust. 3 nie mają zastosowania do kar pieniężnych za brak opłaty parkingowej na podstawie przepisów obowiązujących w dniu zdarzenia, to przepis ten dotyczący przedawnienia należy stosować również do tych kar. Brak przepisów przejściowych w tej materii nie należy rozstrzygać na niekorzyść podmiotów zobowiązanych do zapłaty daniny publicznej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że kara pieniężna należna w przedmiotowej sprawie uległa przedawnieniu z upływem 2008r., zdarzenie bowiem miało miejsce w 2003r. Podkreślić należy, iż z uwagi na przyjęcie przez tut. Sąd poglądu, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej, to tym samym nie ma podstaw do stosowania zawartych w Ordynacji podatkowej regulacji dotyczących choćby przerwy biegu terminu przedawnienia. Pomimo zatem, że w chwili orzekania przez tut. Sąd należność uległa przedawnieniu, to jednak Sąd ocenia zaskarżony akt na dzień jego wydania, zatem na dzień 4 września 2008r. – data wydania postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu. W związku z tym na moment wydania ww. postanowienia należność z tytułu kary pieniężnej nie uległa przedawnieniu. Jeżeli do końca 2008r. należność z tytułu kary nie została uiszczona, to po tej dacie organ nie ma prawa żądać jej uregulowania przez skarżącego.

Jednocześnie Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, jakoby organ przed upływem 5-letniego okresu przedawnienia nie miał prawa dochodzić należności, nawet gdy upomnienie zostało skierowane po 4 latach od zaistnienia zdarzenia. Niewątpliwie optymalnym byłoby dochodzenie należności niezwłocznie, choćby m.in. z punktu widzenia realizacji dochodów publicznych i niedopuszczania do przedawnienia należności. Zauważyć należy, iż dopóki nie upłynie termin przedawnienia należności, organ ma prawo żądać zapłaty i zobowiązany nie może uwolnić się od odpowiedzialności z tej przyczyny, że wcześniej nie podjęto czynności zmierzających do ściągnięcia należności i upłynął znaczny okres od zdarzenia, z którym związany jest obowiązek zapłaty kary. Datą graniczną dochodzenia należności przez organ jest upływ terminu przedawnienia.

Sąd również nie podziela poglądu, że nie wskazanie przez właściciela pojazdu osoby, która – według jego twierdzeń - faktycznie kierowała pojazdem i pozostawiła go w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty, stanowi podstawę do uwolnienia go od obowiązku uiszczenia kary. Podkreślić należy, że pogląd strony skarżącej prowadzi do sytuacji, w której praktycznie zawsze właściciel skutecznie uchyliłby się od zapłaty kary powołując się na okoliczność, że inna osoba kierowała jego pojazdem, pomimo że nie konkretyzuje jej danych pozwalających na weryfikację tych twierdzeń. W przedmiotowej sprawie skarżący nie wskazał choćby np. grupy pracowników, wśród których mogłaby być osoba kierująca pojazdem. Organ wówczas niewątpliwie byłby zobowiązany do podjęcia czynności np. przesłuchania wskazanych osób w charakterze świadków. Skoro skarżący nie jest w stanie wskazać osoby rzeczywiście kierującej pojazdem, to tym samym nie ma podstaw do uwolnienia go od odpowiedzialności. Sąd w tut. składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 26 czerwca 1997r., sygn. akt I SA/Po 1852/96, zgodnie z którym w przypadku, gdy kierującym pojazdem nie był właściciel, winien on wskazać osobę, która kierowała pojazdem.

W ocenie Sądu w sprawie nie ma podstaw do powoływania się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 czerwca 2005r., sygn. akt SK 34/04, bowiem dotyczy on innej materii, aniżeli w przedmiotowej sprawie. Trybunał w ww. wyroku orzekł

w przedmiocie konstytucyjności przepisów kodeksu karnego skarbowego. Trybunał wydał powyższy wyrok na tle innego stanu faktycznego (pracownik był znany)

i prawnego.

Na marginesie należy podać, że niniejsze rozstrzygnięcie stanowi kontynuację dotychczasowego kierunku orzecznictwa tut. Sądu w sprawach przy analogicznym stanie faktycznym i prawnym (por.: sygn. akt SA/Bd 218/08, sygn. akt I SA/Bd 488/08).

Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.