Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 167/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6; art. 7; art. 10; art. 73 § 1; art. 75; art. 77; art. 80; art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a; art. 4 pkt 22; art. 92a ust. 3 pkt 1, ust. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 1; art. 4 pkt 22 lit. b; art. 8
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 32 ust. 1; art. 33 ust. 2; art. 37
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
article: art. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1155
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Barański, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 października 2018 r. sprawy ze skargi M. T. na Główny Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania M. T., uchylił decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] i nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy z dnia [...] września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej powoływanej także jako u.t.d.).

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniach od [...] czerwca 2017 r. do [...] lipca 2017 r., na podstawie upoważnienia L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, przeprowadzono kontrolę przedsiębiorstwa skarżącego. Kontrolą objęto okres od dnia [...] lipca 2016 r. do dnia [...] września 2016 r. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli z dnia [...] lipca 2017 r.

Decyzją z dnia [...] października 2017 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenia ujawnione w protokole kontroli, to jest:

- przekroczeniw maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu: - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny; - za każdą następną godzinę;

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: - o czas powyżej 15 minut do 30 minut; - za każde następne rozpoczęte 30 minut;

- skrócenie dziennego czasu odpoczynku: - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny; - za każdą następną rozpoczętą godzinę;

- nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi;

- nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień;

- nieudzielenie przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

Suma kar za stwierdzone naruszenia wynosiła [...] zł. Organ pierwszej instancji ustalił, że w okresie sześciu miesięcy poprzedzających dzień rozpoczęcia kontroli pracę na rzecz przedsiębiorcy wykonywało średnio 23 kierowców. W związku z tym i powołując się na art. 92a ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym organ pierwszej instancji wymierzył skarżącemu karę w wysokości [...] zł.

W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 10 poprzez niezachowanie terminów umożliwiających zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się co do stawianych zarzutów. Skarżący wskazał również na nieprawidłowości przy stwierdzeniu większości naruszeń.

Po rozpatrzeniu odwołania Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję z dnia [...] października 2017 r. i nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że ponowna analiza zebranego materiału wykazała, iż przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przed kontrolą zatrudniał średnio 18 kierowców.

Odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do jednej godziny i za każdą następną godzinę (lp. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) organ odwoławczy podniósł, że z danych z kart kierowców A. G., M. K. oraz I. P. wynika, iż przekroczyli oni maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu.

W ocenie organu nietrafny był podniesiony w odwołaniu zarzut, iż kontrolujący nie wyjaśnił dziwnego zapisu przez tachograf kilkunastogodzinnego okresu prowadzenia pojazdu przez kierowcę A. G.. Organ podkreślił, że strona miała wielokrotnie możliwość złożenia wyjaśnień w omawianej kwestii. Przede wszystkim zaś w przypadku tachografu nieprawidłowo rejestrującego aktywność przedsiębiorca powinien przedstawić dowody naprawy urządzenia lub przedstawić inne przypadki, w których tachograf nieprawidłowo rejestrował aktywność. Zdaniem organu nie zasługiwało też na uwzględnienie twierdzenie skarżącego, jakoby kontroler zapewnił przedsiębiorcę, iż powyższe naruszenie nie będzie brane pod uwagę ze względu na ewidentny błąd w zapisie, gdyż nie przedstawiono na tę okoliczność żadnych dowodów.

Odnośnie naruszenia popełnionego przez kierowcę M. K. organ nie uznał za zasadną argumentacji skarżącego, iż do naruszenia doszło w wyniku pozostawienia w tachografie karty kierowcy w czasie załadunku, a kierowca otrzymał w związku z tym upomnienie. Organ podkreślił, że za powyższe naruszenie odpowiedzialność ponosi przedsiębiorca, a fakt, iż kierowca ze zmęczenia, jak wskazano w odwołaniu, pozostawił kartę w tachografie, świadczy o niewłaściwej organizacji pracy w przedsiębiorstwie oraz nieodpowiednim przeszkoleniu kierowców.

W konsekwencji organ uznał, że zakres stwierdzonych naruszeń uzasadniał nałożenie kary w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ odwoławczy stwierdził też zaistnienie podstaw do nałożenia kary w wysokości [...] zł za naruszenia polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut (lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d.), którego to naruszenia dopuścili się kierowcy K. A., A. G. oraz M. T..

Organ nie uznał za trafne wyjaśnień strony, iż brak jednej minuty w przypadku naruszenia stwierdzonego na podstawie analizy karty kierowcy K. A. może wynikać z błędu w tachografie. Organ odwoławczy wskazał, że w przypadku tachografów cyfrowych dopuszczalny dryft (granica błędu) wynosi ± 2 sekundy dziennie, w związku z czym niemożliwe jest wystąpienie jednominutowego błędu.

Odnośnie naruszenia stwierdzonego na podstawie analizy danych kierowcy M. T. organ stwierdził, że nie może wyłączyć odpowiedzialności skarżącego jego wyjaśnienie, iż ze zmęczenia zapomniał przełączyć ustawienia tachografu z pracy na odpoczynek. Kolejne popełniane ze zmęczenia naruszenia świadczą bowiem o nieprawidłowej organizacji pracy w przedsiębiorstwie.

Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę (lp. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d.) organ odwoławczy stwierdził, że kierowcy D. G., A. G., K. J., M. K., R. K., M. K., I. P., M. P. i R. W. skrócili dzienny czas odpoczynku. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy uznał za zasadne nałożenie za stwierdzone naruszenia kary w wysokości [...] zł.

W przypadku pojazdów o numerach rejestracyjnych: [...], [...], [...], [...] organ odwoławczy stwierdził naruszenie polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Organ wskazał, że odnośnie przejazdów z funkcją OUT strona nie przedstawiła dowodów wykonywania w danych dniach napraw, w postaci chociażby faktur za ich wykonanie. Same wydruki z tachografów nie potwierdzają w żaden sposób, iż w tym terminie wykonywano przejazdy techniczne w ramach napraw lub przejazdy do punktów napraw. Odnośnie wyjęcia karty z tachografu przez kierowcę przedsiębiorcę M. T. organ odwoławczy podniósł, że po wyjęciu karty pojazdem realizowane były krótkie przejazdy, co wskazuje na nierejestrowanie właściwej aktywności, której nie można tłumaczyć nieprawidłowo działającym tachografem. Odnośnie zaś wykonania przejazdu ponad 3200 km bez karty kierowcy organ odwoławczy nie uznał za zasadne podanego przez skarżącego wyjaśnienia, iż nie chcąc "dostarczać zbędnej pracy związanej z analizą niepotrzebnych wydruków" przedsiębiorca nie okazał za ten okres posiadanych wydruków z tachografów. Organ podniósł, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest okazanie całej posiadanej dokumentacji w czasie kontroli. Wiedząc o awarii karty kierowcy, kontrolowany podmiot powinien dołożyć wszelkich starań do wyjaśnienia zaistniałej sytuacji w czasie kontroli.

W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził podstawy do nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnośnie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień (lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.) organ odwoławczy stwierdził brak danych z tachografów zainstalowanych w pojazdach o numerach rejestracyjnych: [...] [...] za okres od dnia [...] września 2016 r. do dnia [...] września 2016 r., [...] za okres od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia [...] września 2016 r. oraz brak danych z karty kierowcy S. B. za okres od dnia [...] lipca 2016 r. do dnia [...] sierpnia 2016 r. i kierowcy I. P. za okres od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia [...] września 2016 r.

Odnosząc się do argumentacji strony, iż w przypadku pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] dane z pojazdu zostały pobrane z inną kartą właściciela, lecz zostały ponownie pobrane z kartą warsztatową i przesłane z innymi plikami drogą elektroniczną, organ wyjaśnił, że ponowna analiza znajdujących się w aktach danych wykazała brak zapisów za wyżej wskazany okres.

W związku z naruszeniem polegającym na braku danych z karty kierowcy S. B. za okres od dnia [...] lipca 2016 r. do dnia [...] sierpnia 2016 r. organ wskazał, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego powoływaną przez stronę okoliczność, iż karta kierowcy uległa awarii i została wysłana do Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych, jak również, że całą sytuację wyjaśniono ustnie kontrolującemu.

W przypadku pojazdu [...] organ wskazał na brak danych z tachografu za okres od [...] lipca 2016 r. do [...] lipca 2016 r. oraz za okres od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia [...] września 2016 r. Odnośnie tego naruszenia przedsiębiorca podniósł, że z powodu wymiany tachografu fakt braku danych umknął jego uwadze, a osoba kontrolująca stwierdziła, iż powyższe dane chyba zostały przekazane. Strona przedstawiła formularz uszkodzenia tachografu z serwisu [...] potwierdzający uszkodzenie tachografu i brak możliwości pobrania danych. Jednakże formularz został wystawiony w dniu [...] sierpnia 2016 r., co oznacza, że formularz odnosi się tylko do pierwszego okresu stwierdzonego naruszenia. Za okres od [...] sierpnia 2016 r. do [...] września 2016 r. zasadne jest więc nałożenie kary. Natomiast niezasadnym było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej [...] zł w przypadku pojazdu o nr rej. [...] za okres od [...] lipca 2016 r. do [...] lipca 2016 r.

Ponadto organ odwoławczy uznał, że w świetle analizy materiału dowodowego niezasadnym było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w zakresie naruszenia z lp. 6.3.7 załącznika nr [...] do u.t.d. w przypadku pojazdów o numerach rejestracyjnych: [...], [...], [...], [...], [...] oraz w przypadku kierowców: M. B., [...] Z., P. S., K. B., J. H..

W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że ponowna szczegółowa analiza materiału dowodowego dokonana przez ten organ odwoławczy wykazała zasadność nałożenia na stronę z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.3.7 załącznika nr [...] do u.t.d. kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Organ odwoławczy stwierdził również dopuszczenie się przez M. T. naruszenia polegającego na nieudzieleniu przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia [...] kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (lp. 8.4 załącznika nr [...] do u.t.d.), co uzasadniało nałożenie na skarżącego kary w wysokości [...] zł.

Organ odwoławczy wskazał, że łączna kara pieniężna w przedmiotowej sprawie wyniosła [...] zł, jednakże z uwagi na treść art. 92a ust 3 pkt 2 u.t.d. została ona zredukowana do kwoty [...]zł.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu niezachowania terminów umożliwiających stronie zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się do stawianych zarzutów Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało odebrane przez stronę w dniu [...] lipca 2017 r., następnie strona wniosła o wydłużenie czasu na złożenie wyjaśnień do dnia [...] lipca 2017 r. Ponowna prośba o wydłużenie czasu na złożenie wyjaśnień do [...] sierpnia 2017 r. została nadana w dniu [...] lipca 2017 r. W dniu [...] września 2017 r. przedsiębiorca odebrał zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego, na dzień [...] września 2017 r. wyznaczono stronie termin na wgląd do akt, a dnia [...] września 2017 r. zawiadomiono przedsiębiorcę o wydłużeniu terminu na załatwienie sprawy do dnia [...] października 2017 r. Decyzję wydano w dniu [...] października 2017 r. Oznacza to, że strona miała wystarczająco dużo czasu zarówno na wgląd do akt, jak i złożenie stosownych wyjaśnień, a podniesiony przez stronę zarzut jest bezzasadny.

W ocenie organu odwoławczego w toku postępowania przed organem pierwszej instancji nie miały miejsca naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Nadto organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92b lub art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Fakt licznych stwierdzonych naruszeń dowodzi braku skutecznych działań nadzorczych i kontrolnych wobec kierowców. Przedsiębiorca winien był upewnić się czy kierowcy wykonujący przewozy na rzecz strony prawidłowo zrozumieli obowiązujące w tym zakresie przepisy oraz czy stosują się do nich w trakcie wykonywania transportu. Właściwy system kontroli i nadzoru obowiązujący w przedsiębiorstwie strony doprowadziłby do ujawnienia faktu wykonywania przez kierowców transportu z naruszeniem przepisów z zakresu norm czasu pracy. Strona nie wskazała też takich okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący M. T. wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił: naruszenie prawa materialnego, w tym art. 92 c, art. 93 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym poprzez ich niezastosowanie oraz naruszenie prawa procesowego: art. 6, art. 7 w zw. z art. 75 art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy, dokonywanie ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym oraz zignorowanie wyjaśnień złożonych w toku postępowania, a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego dające podstawę do wznowienia tego postępowania.

Skarżący w uzasadnieniu skargi podkreślił, że korespondencję zawierającą odpowiedź organu pierwszej instancji na wniosek o wgląd do akt sprawy z ustalonym terminem [...] września 2017 r. odebrał w dniu [...] października 2017 r., a pismo organu zawiadamiające o przedłużeniu terminu i załatwienia sprawy najpóźniej do dnia [...] października 2017 r. odebrał w dniu [...] października 2017 r., to jest już po wydaniu w dniu [...] października 2017 r. decyzji organu pierwszej instancji.

Ponadto, w ocenie skarżącego organ nie podjął wszelkich starań celem wyjaśnienia wszystkich okoliczności zaistniałych zdarzeń awarii tachografu, awarii karty oraz analizy otrzymanych danych, pominął istniejące w ustawie o transporcie drogowym środki, w oparciu o które przedsiębiorca nie zawsze ponosi odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia, w żaden sposób tego nie uzasadniając. Skarżący podkreślił, że w swoim przedsiębiorstwie zapewnia właściwą organizację i dyscyplinę pracy wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów. Ponadto zasady wynagradzania w przedsiębiorstwie nie zawierają składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów i do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Kierowcy są stale szkoleni w zakresie przestrzegania przepisów rozporządzeń nr 561/2006 oraz nr 165/2014, zaś kontrolę norm określonych w tych aktach prawnych skarżący przeprowadza regularnie. W przypadku wykrycia jakichkolwiek naruszeń przedsiębiorca stosuje kary dyscyplinarne włącznie z wypowiedzeniem umowy o pracę pracownikom nie stosującym się do obowiązujących norm.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po przeprowadzeniu według wskazanych reguł kontroli zaskarżonej decyzji Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które w świetle powołanych przepisów uzasadniałyby jej uchylenie.

W szczególności brak podstaw do stwierdzenia, iż w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. trzeba podkreślić, że dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym konieczne jest wykazanie, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Warunki te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.

Odmiennej oceny nie uzasadniają podniesione w skardze okoliczności dotyczące dat otrzymania przez skarżącego pisma organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2017 r. – informującego, w związku z wnioskiem skarżącego, o terminie wglądu do akt, a także o tym, że zapoznanie się z aktami sprawy jest możliwe we wszystkie dni pracy Inspektoratu oraz pisma z dnia [...] września 2017 r. – informującego o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Wymaga podkreślenia, że już w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania, doręczonego skarżącemu w dniu [...] lipca 2017 r., zawarte zostało pouczenie o treści art. 10 k.p.a., jak również o tym że stosownie do art. 73 § 1 k.p.a. stronie przysługuje prawo przeglądania akt sprawy, sporządzania notatek i odpisów. Skarżący miał zatem wiedzę o przysługujących mu uprawnieniach strony postępowania i możliwość skorzystania z tych uprawnień, zwłaszcza, że czas trwania postępowania przed organem pierwszej instancji wydłużał się na skutek wniosków składanych przez skarżącego. Skarżący w dniu [...] lipca 2017 r. złożył wniosek o przedłużenie terminu przedstawienia wyjaśnień do dnia [...] lipca 2017 r. (k. [...] akt administracyjnych), a następnie w dniu [...] lipca 2017 r. skierował do organu kolejny wniosek o przedłużenie terminu rozpatrzenia sprawy do dnia [...] sierpnia 2017 r. (k. [...] akt administracyjnych). Nie można zatem odmówić trafności wyrażonemu w zaskarżonej decyzji stanowisku organu odwoławczego, iż skarżący dysponował wystarczającym czasem zarówno na zapoznanie się z aktami sprawy, jak i na złożenie dodatkowych wyjaśnień. Jednocześnie można zauważyć, że w terminie wskazanym przez samego skarżącego w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. skarżący nie skorzystał z uprawnienia do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy oraz złożenia wyjaśnień, jak również nie zgłaszał żadnych innych wniosków, w tym o przeprowadzenie dowodów, aż do czasu wystosowania przez organ zawiadomienia z dnia [...] września 2017 r. o zakończeniu postępowania dowodowego, w którym poza dowodami zebranymi w toku kontroli żadne inne dowody nie były prowadzone.

Trzeba także podkreślić, że na skutek wniesionego odwołania organ drugiej instancji uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł co do istoty sprawy uwzględniając w części okoliczności podnoszone przez skarżącego, w związku z czym suma kar za wszystkie naruszenia, wyliczona przez organ pierwszej instancji na kwotę [...]zł, została ustalona przez organ drugiej instancji na kwotę [...]zł. Organ odwoławczy uwzględnił argument strony, iż organ pierwszej instancji stwierdził naruszenia w okresie nie objętym kontrolą, uwzględnił także brak danych z tachografu spowodowany jego wykazanym uszkodzeniem, jak również znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym przypadki braku dysponowania przez skarżącego konkretnymi pojazdami.

Wbrew zarzutom skarżącego organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w przepisach: art. 6 i art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. Dowody zgromadzone w toku postępowania były wystarczające do wydania rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w zgodzie z art. 107 § 3 k.p.a. przedstawił okoliczności faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, jak również ich ocenę prawną. Organ odniósł się również do zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz złożonych wraz z odwołaniem dowodów.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o właściwie zastosowane przepisy prawa.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 z późn. zm.). Ustawa określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.). Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-x u.t.d.

Z art. 92a ust. 1 u.t.d. wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10.000 zł za każde naruszenie. Stosownie zaś do art. 92a ust. 3 pkt 1 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 20.000 zł - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio powyżej 10 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do ustawy zostały ustalone w sposób sztywny. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ – co do zasady – zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej i wymierzenia jej w wysokości określonej w załączniku oraz w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 3 u.t.d. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.

Regulacje powyższe, jak i treść art. 93 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1, nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z zastrzeżeniem ust. 4-6, prowadzą do wniosku, że w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego albo dopuszczenie do powstania takich naruszeń organ nie działa w ramach uznania administracyjnego, a decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej.

Podstawą nałożenia kary w zaskarżonej decyzji były stwierdzone naruszenia polegające na:

- przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu: - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny; - za każdą następną godzinę (lp. 5.1. załącznika nr 3 do u.t.d.)

- przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: - o czas powyżej 15 minut do 30 minut; - za każde następne rozpoczęte 30 minut (lp. 5.2. załącznika nr 3 do u.t.d.);

- skróceniu dziennego czasu odpoczynku: - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny; - za każdą następną rozpoczętą godzinę ((lp. 5.3. załącznika nr 3 do u.t.d.);

- nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi ((lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.);

- nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień (lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d.);

- nieudzieleniu przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (lp. 8.4. załącznika nr 3 do u.t.d.).

W odniesieniu do naruszeń przewidzianych w lp. 5.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wskazać należy, że normy dziennego czasu prowadzenia pojazdu określone są w przepisach wymienionego w art. 4 pkt 22 lit. b ustawy o transporcie drogowym rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.2006.102.1 z późn. zm.). Stosownie do art. 4 lit. k tego rozporządzenia "dzienny czas prowadzenia pojazdu" oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku. Z kolei w myśl art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu. Według art. 1 Decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 7 czerwca 2011 r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, nie naruszając przepisów art. 4 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 zalecane podejście wyłącznie dla potrzeb obliczenia dziennego okresu prowadzenia pojazdu, w sytuacji gdy kierowca nie wykorzystał w całości okresów dziennego odpoczynku wymaganych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr (WE) 561/2006 jest następujące: obliczanie dziennego okresu prowadzenia pojazdu kończy się wraz z początkiem nieprzerwanego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 7 godzin. Obliczanie kolejnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu zaczyna się po upływie tego nieprzerwanego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 7 godzin.

W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił zaistnienie opisanych w zaskarżonej decyzji naruszeń powołanych wyżej przepisów.

Nietrafny jest zarzut kwestionujący nałożenie kary za naruszenie stwierdzone w przypadku kierowcy A. G.. Same powołane w skardze, a wcześniej w odwołaniu okoliczności, że zapis czasu jazdy przez urządzenie rejestrujące przedstawia jazdę ciągłą przez kilkanaście godzin na odcinku 129 km nie dają podstawy, jak słusznie przyjął organ, do uznania, iż nie doszło do naruszenia, a stwierdzone zapisy tachografu są następstwem jego uszkodzenia.

Obowiązujące przepisy prawa szczegółowo określają procedury na wypadek wadliwego działania tachografu. Procedury te określone są w art. 37 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.1). Zgodnie z powołanym przepisem w razie awarii lub wadliwego działania tachografu przedsiębiorstwo transportowe zobowiązane jest do jego naprawy przez zatwierdzonego instalatora lub zatwierdzony warsztat, tak szybko jak pozwalają na to okoliczności. Jeżeli sprowadzenie pojazdu do bazy przedsiębiorstwa transportowego nie jest możliwe w ciągu tygodnia, licząc od dnia uszkodzenia lub wykrycia wadliwego działania, wówczas naprawy dokonuje się w drodze.

Natomiast w okolicznościach sprawy nie przedstawiono dowodu naprawy tachografu ani w okresie bezpośrednio po wywodzonym przez stronę nieprawidłowym jego działaniu, ani też w okresie późniejszym. Skarżący, powołując się na powzięcie informacji o opisanych okolicznościach dopiero po pobraniu danych i analizie danych w programie do rozliczeń, nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swojego twierdzenia o awarii tachografu przez jego zablokowanie. Skarżący w skardze opisał możliwe jego zdaniem mechanizmy wadliwego działania tachografu w tym przypadku, powołując się na informacje uzyskane w autoryzowanym serwisie, jednakże swoich twierdzeń nie poparł jakimikolwiek dowodami, które odnosiłyby się do tego konkretnego urządzenia. Jak trafnie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skarżący nie przedstawił też innych przypadków nieprawidłowej pracy tachografu.

W konsekwencji niezasadne są również zarzuty skarżącego odnoszące się do stwierdzonych w tych samych okolicznościach przez kierowcę A. G. naruszeń dotyczących przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (lp.5.2. zał. nr 3 do u.t.d.) oraz skrócenia dziennego czasu odpoczynku (lp.5.3. zał. nr 3 do u.t.d.).

Sankcja określona w lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., dotycząca przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas powyżej 15 minut do 30 minut, za co przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 150 zł oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut w wysokości 200 zł, wynika z treści art. 7 powołanego wyżej rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Przepis ten stanowi, że po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.

Nie zasługuje na podzielenie zarzut wadliwego zastosowania przez organ powyższych przepisów wskutek stwierdzenia naruszenia przez kierowcę K. A., w którego przypadku ustalono najdłuższą przerwę w jeździe wynoszącą 44 minuty.

W odniesieniu do tego zarzutu wskazać należy, że zgodnie z art. 46 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 w zakresie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu, które nie zostały przyjęte i nie mogą być stosowane od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, nadal obowiązują przejściowo - do daty wejścia w życie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu - przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, w tym przepisy załącznika IB do tego rozporządzenia. Ostatnio wymieniony załącznik określa wymagania dotyczące budowy, badań, instalacji i kontroli urządzeń rejestrujących, w tym – w części III – określa wymagania odnośnie do konstrukcji i funkcjonalności urządzenia rejestrującego. W części III załącznika punkt 3 odnosi się do pomiaru czasu. Pod pozycją 030 punktu 3 określono, że dryft czasu mieści się w graniach ± 2 sekundy dziennie w warunkach zgodnych z homologacją typu. Pomiar czasu jest wykonywany z rozdzielczością przynajmniej 1 sekundy i lepszą (pozycja 031).

Skarżący w skardze akcentuje natomiast sposób rejestracji dokonywanej przez urządzenie rejestrujące. W punkcie 4 części III załącznika "Monitorowanie czynności wykonywanych przez kierowcę" pod pozycją 039 przewidziano, że funkcja ta przekazuje zmiany czynności do funkcji rejestrującej w odstępach co jedną minutę. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z treścią pozycji 041 w danej minucie zegarowej, jeżeli PROWADZENIE jest zarejestrowane jako czynność w minucie bezpośrednio ją poprzedzającej i następującej bezpośrednio po niej, to cała ta minuta liczy się jako PROWADZENIE. Ponadto zgodnie z treścią pozycji 042 w danej minucie zegarowej, nietraktowanej jako PROWADZENIE zgodnie z poprzednim wymaganiem 041, cała taka minuta liczy się jako jedna czynność, która trwała najdłużej w ciągu tej minuty (lub była późniejsza w przypadku czynności o jednakowym czasie trwania). Według pozycji 043 funkcja ta także nieprzerwanie monitoruje zarówno nieprzerwany czas prowadzenia pojazdu jak i skumulowany czas przerwy dla kierowcy.

W świetle powyższych zasad działania urządzeń rejestrujących nie ma podstaw do uznania, że tachograf wykazał nieprawidłowy okres przerwy w sytuacji wykorzystania przez kierowcę wymaganej przerwy w wymiarze pełnych 45 minut, a następnie rozpoczęcia prowadzenia pojazdu.

Oczywiście bezzasadna jest argumentacja skarżącego odnosząca się do stwierdzonego w zaskarżonej decyzji przypadku naruszenia przez M. T. przepisów dotyczących maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Okoliczność, że praca w godzinach nocnych odznacza się inną specyfiką w stosunku do pracy w porze dziennej nie może stanowić w tym wypadku usprawiedliwienia. Twierdzenie skarżącego, że z tego powodu omyłkowo zapomniał przełączyć nastawy selektora tachografu z pracy na przerwę w jeździe, gdy faktycznie realizował przerwę, nie może podważyć ustaleń organu, który opiera się na danych z urządzenia rejestrującego, gdyż w trakcie kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy i wymaganych odpoczynków. Twierdzenia skarżącego są gołosłowne, a ponadto odwołują się do okoliczności mogących wskazywać na nieprawidłową organizację pracy w przedsiębiorstwie skarżącego, na co trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji. Praca kierowców powinna być zorganizowana w sposób pozwalający na respektowanie obowiązujących przepisów prawa, w tym przepisów dotyczących maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz na precyzyjne dokonywanie przez kierowców tych wszystkich czynności, które są wymagane dla prawidłowego udokumentowania odbytych przerw przez urządzenie rejestrujące, niezależnie od tego czy praca kierowcy jest wykonywana w dzień czy też w porze nocnej, co jest sytuacją nie mająca charakteru wyjątkowego.

Analogicznie należy ocenić zarzuty dotyczące stwierdzonych przez organ naruszeń określonych pod. l.p. 5.1. oraz l.p. 5.3 w przypadku kierowców M. K. i I. P..

Nie można odmówić słuszności stanowisku organu, że pozostawienie przez kierowcę karty w tachografie na skutek zmęczenia, na którą to okoliczność powołuje się skarżący, świadczy o niewłaściwej organizacji pracy oraz nieodpowiednim przeszkoleniu kierowcy. To samo należy odnieść do wskazanej w skardze okoliczności braku wiedzy wymienionych kierowców, którzy realizowali odpoczynek poza pojazdem, iż pojazd będzie przestawiany w trakcie załadunku w magazynie.

Sankcja przewidziana w lp. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d. za naruszenie polegające na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę jest następstwem unormowań zawartych w art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Zgodnie z treścią tego artykułu kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku (ust. 1); w każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku; jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku (ust. 2); dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku (ust. 3 ); kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku (ust. 4).

Organ dokładnie ustalił okoliczności poszczególnych naruszeń w tym zakresie, jak również trafnie odniósł się do zarzutów formułowanych przez stronę.

Prawidłowe są również ustalenia i ocena organu w zakresie naruszeń polegających na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (Ip. 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d.).

W myśl art. 34 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy (art. 34 ust. 2). Jak stanowi art. 34 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 165/2014, jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv): a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf. Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu. Według ust. 4 art. 34 rozporządzenia jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd.

Jak podniesiono w skardze, w świetle art. 3 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006 niniejsze rozporządzenie, ustanawiające zgodnie z jego art. 1 przepisy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców wykonujących przewóz drogowy rzeczy i osób, nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu. Rację ma jednak organ stwierdzając, że w sytuacji przejazdów z funkcją OUT strona, chcąc skorzystać z powyższego przepisu, powinna przedstawić dowody dokonywania napraw pojazdu w określonym dniu. Tego rodzaju dowody nie zostały zaś przez skarżącego przedstawione. W związku z tym nie można uznać, że przejazdy były realizowane w celu, o którym mowa w art. 3 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i w związku z tym wyłączony był obowiązek rejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Skarżący nie kwestionuje, że w toku kontroli nie przedstawił wydruków z tachografu pojazdu [...] na trasie 3208 km. Jednoczenie skarżący w dniu [...] czerwca 2017 r. podpisał oświadczenie, że okazane przez niego dokumenty są kompletne i nie posiada innych wykresówek, danych cyfrowych oraz innej wymaganej dokumentacji zgodnie z art. 25 i 31e ustawy o czasie pracy kierowców (k. [...] akt administracyjnych). Skarżący podpisał również protokół kontroli, w którym wskazano między innymi na naruszenie z lp.6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. w odniesieniu do wyżej wymienionego przypadku. Wiedział zatem o stwierdzonym naruszeniu i jego podstawach. W tych okolicznościach nie mogło być uwzględnione odwołanie, w którym skarżący, przedstawiając kserokopie przykładowych, jak wskazał, wydruków, powoływał się jednocześnie na nie znajdującą odzwierciedlenia w dokumentach kontroli informację kontrolującego, z której miało wynikać, że prawdopodobnie wszystkie dokumenty zostały w czasie kontroli przedstawione. Trzeba też podkreślić, że dokumenty i dane cyfrowe pobrane bezpośrednio w czasie kontroli przez funkcjonariuszy inspekcji transportu drogowego z urządzeń rejestrujących są zawsze wiarygodnym źródłem dowodowym w postępowaniu, w przeciwieństwie do kserokopii dołączonych przez skarżącego do odwołania. Słusznie także podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w sytuacji powoływania się skarżącego na fakt awarii karty kierowcy skarżący winien był w czasie kontroli podjąć wszelkie czynności w celu wyjaśnienia okoliczności istotnych z punktu widzenia potencjalnego naruszenia.

Nie zasługuje również na podzielenie podniesiona w skardze argumentacja dotycząca naruszenia stwierdzonego w odniesieniu do pojazdu o nr rej. [...]. Skarżący w skardze przyznał fakt wyjęcia karty z tachografu, jak również ustaloną przez organ okoliczność, iż po wyjęciu karty realizowane były krótkie przejazdy, co ma decydujące znaczenie dla stwierdzonego naruszenia. Natomiast w postępowaniu administracyjnym, w tym w odwołaniu, nie wskazywał, że przejazdy te miały być realizowane przez obsługę magazynu.

Prawidłowe są także ustalenia i ocena organu w zakresie stwierdzonych naruszeń polegających na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień (lp. 6.3.7 zał. nr 3).

Nieskuteczny jest zarzut przesłania brakujących danych pojazdu o nr rej. [...] [...] Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje na dokonanie przez organ odwoławczy analizy danych, która nie potwierdziła jednakże przekazania organowi danych za okres od [...] września 2016 r. do [...] września 2016 r. Zawarte w treści skargi skany nie stanowią dowodu przesłania danych kontrolującemu w toku kontroli.

Powyższe należy także odnieść do zarzutu dotyczącego naruszenia w przypadku pojazdu o nr rej. [...] [...] W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczegółowo omówił podstawy ustalenia naruszenia w tym przypadku, które znajdują potwierdzenie w treści dołączonego do odwołania formularza uszkodzenia tachografu, wystawionego w dniu [...] sierpnia 2016 r, a zatem nie odnoszącego się do okresu od [...] sierpnia 2016 r. do [...] września 2016 r.

Zasadnie też organ podniósł niewykazanie przez stronę okoliczności awarii karty kierowcy S. B. i przesłania karty do Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych. W związku z tym nie zachodziły podstawy do uwzględnienia argumentacji skarżącego i uznania, że nie doszło do naruszenia.

Przepis art. 32 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 przewiduje, że przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Ponadto art. 33 ust. 2 tego rozporządzenia określa obowiązki przedsiębiorcy w zakresie przechowywania wykresówek i wydruków. Z treści tego przepisu wynika, że przedsiębiorstwa transportowe przechowują wykresówki i wydruki, w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 35, w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydają ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek. Przedsiębiorstwa transportowe wydają także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych pobranych z kart kierowcy oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

Zgodnie wreszcie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r., poz. 1155 z późn. zm.) pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie:

1) zapisów na wykresówkach;

2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;

3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;

4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności, lub

5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4.

Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca: 1) udostępnia kierowcy na jego wniosek; 2) przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego (art. 25 ust. 2 ustawy).

Generalną zasadą wyrażoną w tych przepisach jest więc obowiązek każdego przedsiębiorcy prowadzącego przewozy drogowe niezwolnione z obowiązku posiadania urządzenia rejestrującego, przechowywania w siedzibie przedsiębiorstwa dokumentów, o których mowa w wyżej przytoczonych przepisach oraz związany z tym bezwzględny obowiązek okazywania wykresówek, danych z kart kierowców za wszystkie dni, kiedy kierowca był zatrudniony przez przedsiębiorcę, lub innych dokumentów wyszczególnionych w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowcy potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu za każdy dzień, podmiotom kontrolującym przestrzeganie przepisów dotyczących transportu drogowego.

Konsekwencją nałożenia na przedsiębiorców powyższego obowiązku jest delikt administracyjny określony w art. 92 a u.t.d. w zw. z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy, który sankcjonuje nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty pracy kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień - karą pieniężną w wysokości [...] zł.

Delikt opisany w treści lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d. polega na nieokazaniu w trakcie kontroli w siedzicie przedsiębiorcy danych takich jak wykresówki czy karty pojazdów, które uprzednio przez przedsiębiorcę powinny zostać odczytane.

Wobec prawidłowo ustalonych przez organ naruszeń przywołanych obowiązków przedsiębiorcy zasadnie organ stwierdził zaistnienie przewidzianych w art. 92a u.t.d. podstaw do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości wynikającej z l.p. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., gdyż skarżący w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie nie przedstawili danych cyfrowych szczegółowo opisanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do podniesionych w skardze argumentów trzeba podnieść, że dokumenty związane z przestrzeganiem warunków i obowiązków przewozu drogowego (potwierdzające czas pracy kierowców) mogą być złożone przez kontrolowanego przedsiębiorcę wyłącznie do momentu zakończenia kontroli w przedsiębiorstwie. Tym momentem jest sporządzenie przez kontrolujących protokołu kontroli. Powyższy pogląd jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych. Kontrola rozpoczyna się z dniem okazania podmiotowi kontrolowanemu legitymacji służbowej kontrolującego i upoważnienia do jej przeprowadzenia wraz z podjęciem pierwszej czynności kontrolnej. Z kolei zakończenie kontroli następuje w dacie sporządzenia protokołu kontroli, jako ostatniej czynności kontrolnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2011 r., II GSK 1344/10, z dnia 20 listopada 2012 r., II GSK 1593/11 oraz z dnia 9 stycznia 2014 r., II GSK 1433/12, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 stycznia 2015 r. w sprawie II GSK 2098/13 stwierdził, że (...) dokumenty związane z przestrzeganiem warunków i obowiązków przewozu drogowego (potwierdzające czas pracy kierowców) mogą być złożone przez kontrolowanego przedsiębiorcę wyłącznie do momentu zakończenia kontroli w przedsiębiorstwie.

Należy również zauważyć, że protokół z przeprowadzonych czynności kontrolnych jest dokumentem urzędowym. Zatem zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. korzysta z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Skoro protokół kontroli w niniejszej sprawie sporządzony został w dniu [...] lipca 2017 r., to tym samym przedstawione później – na etapie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji – dane nie mogły być wzięte przez organ pod uwagę

Z powyżej zacytowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika jednoznacznie, że datą końcową przedstawiania jakichkolwiek dokumentów w toku kontroli w siedzibie przedsiębiorcy jest dzień zakończenia kontroli. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie z dnia [...] kwietnia 2017 r. o zamiarze przeprowadzenia kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego (k. [...] akt administracyjnych) zawierało m.in. wskazanie w punktach 14 i 15, że należy przygotować dane cyfrowe pobrane z kart kierowców z kontrolowanego okresu oraz wydruki z kart kierowców, jeżeli były sporządzone, a także dane cyfrowe pobrane z tachografów cyfrowych z kontrolowanego okresu oraz wydruki z tachografów cyfrowych, jeżeli były sporządzone. Zawiadomienie doręczono skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2017 r. Następnie, w związku z ustaleniem na wniosek skarżącego innego terminu przeprowadzenia kontroli, kolejne takiej samej treści zawiadomienie doręczono skarżącemu w dniu [...] maja 2017 r. Kontrolę rozpoczęto w dniu [...] czerwca 2017 r. i trwała ona do dnia [...] lipca 2017 r. W toku kontroli skarżący przekazywał kontrolującym dane, oświadczając, że są one kompletne i nie posiada innych danych niż przekazane (k. k. [...] i k. [...] akt administracyjnych). W tych okolicznościach przesłanie organowi w dniu [...] listopada 2017 r., po zakończonej kontroli i wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, dodatkowych brakujących danych należy uznać za dokonane z uchybieniem terminu.

Wbrew argumentom podniesionym w skardze w sprawie nie zachodziły także okoliczności uzasadniające zastosowanie przepisów art. 92b oraz art. 92c u.t.d.

Według art. 92b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 409);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Zgodnie zaś z art. 92c u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Treść przywołanych przepisów wskazuje na modyfikację zakresu obowiązków organu wynikających z zasady prawdy obiektywnej z art. 7 k.p.a. Ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92b i 92c u.t.d. spoczywa na przedsiębiorcy, który musi wykazać, a nie tylko wskazać, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie.

W orzecznictwie zasadnie przyjmuje się jako oczywiste, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca. Stąd też ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przesłanki, przewidziane w przepisach prawa, do zwolnienia z tej odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 2009 r., II GSK 989/08, oraz z 17 listopada 2010 r., II GSK 976/09).

Do obowiązków przedsiębiorcy należy prawidłowe zabezpieczenie, zorganizowanie zadania przewozowego a następnie jego właściwa kontrola, a także właściwa dokumentacja czasu prowadzenia pojazdu, odebrania wymaganych przerw i odpoczynków przez kierowcę, jak i jej odpowiednie zabezpieczenie.

Zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 to właśnie przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia (WE) nr 561/2006 r. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia (WE) nr 561/2006 r.

Stosownie zaś do art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszcza się nie tylko sam przedsiębiorca, ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa. Przedsiębiorca ma bezwzględny obowiązek przechowywania dokumentacji czasu pracy zatrudnianych przez siebie kierowców, jeżeli nie zastosuje się do wymogów wprowadzonych przez ustawodawcę musi liczyć się z konsekwencją w postaci nałożenia na niego kary pieniężnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2010 r., II GSK 976/09).

W odniesieniu do podnoszonych w skardze zarzutów należy wskazać, że od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewozy drogowe za stwierdzone naruszenia nie zwalnia sama deklaracja przedsiębiorcy o wyłącznej winie kierowcy za stwierdzone naruszenia. Ponadto nawet ewentualne zastosowanie sankcji pracowniczych (zwolnienie z pracy, nagana), wobec pracowników, którzy bezpośrednio dopuścili się uchybień, nie wychwyconych przez przedsiębiorcę, nie wyłącza odpowiedzialności przedsiębiorcy. Jest to kwestia wewnętrznych relacji prawnych pomiędzy przedsiębiorcą a jego pracownikami (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z 23 kwietnia 2012 r., VI SA/Wa 363/12).

Na zakres obowiązków przewoźnika zwrócił uwagę również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że regulacje zawarte w ustawie o transporcie drogowym zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i przyjęcie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia.

Podkreślić trzeba też, że w przepisach art. 92b oraz 92c ustawy chodzi wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne. W dyspozycji art. 92b ust. 1 oraz 92c ust. 1 ustawy nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania kierowcy, ale które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów oraz dyscyplinowania ich do przestrzegania tych przepisów. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieszczą się w zakresie regulacji 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 ustawy. Na przedsiębiorcy ciążą obowiązki właściwego doboru osób współpracujących z nim, zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, tak aby nie dochodziło do naruszeń przepisów ustawy.

Przepisy ustawy przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Istota tego rodzaju odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że podlega jej podmiot charakteryzujący się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności, po wyczerpaniu określonych w tej normie znamion działania lub zaniechania, lub też znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot - o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany obciążony został z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego sankcją administracyjną. Zbędne staje się w takim przypadku badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład winy podmiotu administrowanego, nie mają one bowiem wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. Wymienione przepisy wyraźnie statuują odpowiedzialność obiektywną. Podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym w zakresie doboru kierowców i ułożenia planu ich pracy. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niezasadna. W konsekwencji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.