Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 647/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 15 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2502
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
article: art. 271 ust. 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
article: art. 7a par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 i art. 205
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 2 pkt 1, par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2015 poz 1804
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.  w sprawie opłat za czynności radców prawnych

SENTENCJA

Dnia 9 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. na rzecz Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w C. kwotę 207 (dwieście siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Lp/


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., znak:[...], Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art.271 ust. 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566 i 2180), powoływanej dalej jako: "ustawa Prawo wodne", oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako: k.p.a.", określił Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] Spółka Akcyjna, z siedzibą w C. za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 608,00 złotych, za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na działce nr ewid. 236 w P., gm. O.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 27 lutego 2018 r. Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. ustalił, w formie informacji rocznej, Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] Spółce Akcyjnej z siedzibą w C., za okres 1 stycznia 2018. r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 608,00 złotych.

W dniu 3 kwietnia 2018 r. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w C. pismem z dnia 28 marca 2018 r. złożyło reklamację, w której nie zgodziło się z wysokością opłaty za pobór wód podziemnych ustaloną w powołanej informacji rocznej. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w C. podniosła, że obliczenia wysokości opłaty stałej dokonano w oparciu o ilość maksymalną godzinową możliwego poboru, która nie jest adekwatna do maksymalnego przyznanego poboru rocznego: Qmaxh= 12 m3/h x 8760 h (365 dni w roku) = 105 120 m3/rok. W praktyce, oznacza to, że opłata została naliczona od ilości o 5 120 m3 większej niż przedsiębiorstwo może pobrać z ujęcia (Qmax roczne = 100000 m3/rok), co stanowiłoby przekroczenie dopuszczalnego poboru o ponad 5 %.

Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. nie uznał powyższej reklamacji, gdyż informacja roczna ustalająca wysokość opłaty stałej za usługi wodne nr [...] z dnia 27 lutego 2018 r. została wystawiona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego skarżącemu decyzją Starosty [...] z dnia [...] r., znak: [...].

Następnie, powołując się na przepis art. 273 ust. 6 Prawa wodnego, organ stwierdził, że skarżący korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] r., znak:[...], na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych z ujęcia "A" w ilości Qmaxh=12 m3/h (po przeliczeniu 0,00333333 m3/s), co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne.

Organ wskazał także, że zaistniała w sprawie przesłanka obligująca do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres 1 stycznia 2018 r. – 31 grudnia 2018 r., która wynosi 608,00 złotych za pobór wód podziemnych, albowiem reklamacja Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] Spółka Akcyjna, nie została uznana.

Jednocześnie organ wyjaśnił, że określenia wysokości opłaty stałej dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502).

Organ powołując się na treść art. 271 ust. 2 Prawa wodnego stwierdził, że wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m³/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. Z § 15 pkt 1 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że opłata za usługi wodne za pobór wód podziemnych w formie opłaty stałej wynosi 500 złotych na dobę za 1 m³/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalny pobór wód.

Ponadto organ wskazał, że w przypadku gdy pozwolenie wodnoprawne nie określa maksymalnej wielkości poboru wód w wariancie przyjętym w art. 271 ust. 2 oraz ust. 3 Prawa wodnego, tj. wyrażoną w m³/s maksymalną ilość wody, która może być pobrana na podstawie wymienionego pozwolenia – dla ustalenia wysokości opłaty stałej za pobór wód należy przyjąć tę wielkość poboru wód określoną w pozwoleniu wodnoprawnym, która po przeliczeniu na wymiar m³ na sekundę stanowić będzie maksymalną wartość. Opłata za pobór wód podziemnych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500,00 złotych na dobę za 1 m³/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 12 m³/h i wynoszącego po przeliczeniu 0,00333333 m³/s.

Skargę na powyższą decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. wniosło Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w C., reprezentowane przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zarzucając: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 271 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1566) polegające na błędnym przyjęciu jako podstawy wyliczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych maksymalnej ilości wody, która może być pobrana z ujęcia zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, na podstawie zawartej w pozwoleniu maksymalnej godzinowej wielkości poboru wód podziemnych w rozliczeniu rocznym oraz 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7a § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji niekorzystnej dla strony, w sytuacji kiedy istnieją wątpliwości co do treści normy prawnej, a przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku.

Mając powyższe na uwadze, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych zgodnie z wnioskiem strony, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Dodatkowo pełnomocnik skarżącego wniósł o połączenie niniejszej sprawy do wspólnej rozpoznania z wniesionymi w tej samej dacie skargami w sprawie naliczenia opłat stałych za pobór wód odnośnie ujęć wody: M., B., B. B., K., K., Ł., M., P., R., R., R., W., Z. oraz opłat stałych za odprowadzaj ścieków ze stacji W., oczyszczalni ścieków w B. i oczyszczali ścieków w M.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że powodem nieuwzględnienia reklamacji skarżącego była własna interpretacja zapisów ustawy Prawo wodne oraz rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (z dnia 22 grudnia 2017 r. - Dz.U. 2017, poz. 2502) dotycząca sposobu wyliczania opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Podniósł również, że według Dyrektora Zarządu Zlewni w S.: "w przypadku (...) gdy pozwolenie wodnoprawne nie określa maksymalnej wielkości poboru wód w wariancie przyjętym w art. 271 ust. 2 oraz ust. 3 Prawa wodnego, tj. wyrażoną w m3/s maksymalną ilość wody, która może być pobrana na podstawie (...) pozwolenia - dla ustalenia wysokości opłaty stałej za pobór wód należy przyjąć tę wielkość poboru wód określoną w pozwoleniu wodnoprawnym, która po przeliczeniu na wymiar m3 na sekundę stanowić będzie maksymalną wartość". Pełnomocnik skarżącego wskazał także, że skarżący stoi na stanowisku, że przedmiotowa wykładnia Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, zawarta w wyżej wymienionym piśmie, jest nadinterpretacją obowiązujących przepisów. Dodał także, iż interpretacja Prawa Wodnego przez Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, sugeruje, że maksymalna godzinowa wielkość poboru wód podziemnych w rozliczeniu rocznym stanowi maksymalną dopuszczalną wielkość poboru dla danego ujęcia PWiK Okręgu [...] S.A. w C.

Pełnomocnik skarżącego wskazał również, że różnica miedzy jego wyliczeniami, a wyliczeniem organu odnośnie opłaty stałej wynosi 29 złotych i taką kwotę skarżący przyjmuje jako wartość przedmiotu zaskarżenia, stanowiącą podstawę do obliczenia wpisu stosunkowego oraz ustalenia ew. kosztów procesu. Pełnomocnik podniósł przy tym, że stanowisko takie znajduje potwierdzenie w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2008 r. w sprawie I FPS 7/07.

Ponadto pełnomocnik skarżącego wskazał, że interpretacja organu dodatkowo uwzględnia nowe uwarunkowania zapisów pozwoleń wodnoprawnych w zakresie maksymalnych poborów wód podziemnych, które to jednakże dotyczą tych decyzji, której wydawane będą od czasu obowiązywania wersji ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. - t.j. od 1 stycznia 2018 r. i są błędnie przyrównywane oraz stosowane do wydanych wcześniej decyzji. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego podniósł, że pozwolenia wodnoprawne wydawane przed wejściem w życie obowiązującej wersji ustawy Prawo wodne przygotowywane były na podstawie operatów wodnoprawnych, w których zawierano (art. 131, ust. 4., pkt 1. wcześniejszej wersji ustawy) "określenie w m3 wielkości maksymalnego godzinowego, średniego dobowego oraz maksymalnego rocznego poboru wody; (...)".

Poza tym pełnomocnik skarżącego podniósł, że przydział maksymalny godzinowy wynika z potrzeb incydentalnych – wynikających z m.in. konieczności zaspokojenia zapotrzebowania na cele przeciwpożarowe, bądź konieczności zapewnienia ciągłości dostaw wody w sąsiedniej strefie zasilania, której przyporządkowane ujęcie wody np. uległo awarii. Nie można jednak, zdaniem pełnomocnika, zapomnieć, że skorzystanie w takich przypadkach ze zwiększonego poboru wody, nie może prowadzić do przekroczenia maksymalnych limitów poboru w rozliczeniu rocznym. Pełnomocnik skarżącego podniósł również, że w pozwoleniach wodnoprawnych ilość maksymalna roczna jest faktyczną wielkością dopuszczalną wydobycia, a godzinowa – czasową dopuszczalną.

Argumentując skargę pełnomocnik skarżącego wskazał także, iż organ dokonując interpretacji przepisów powinien postępować zgodnie z zapisami zmian wprowadzonych z dniem 1 czerwca 2017 r. w Kodeksie postępowania administracyjnego. Powyższa ustawa określa, że: "jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku (...) a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości są rozstrzygane na korzyść strony (...)." (art. 7a §1).

Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wskazał, że w przedmiotowej sprawie - jak wykazano - wyliczenia rocznej opłaty stałej za pobór wód podziemnych winny być dokonane wyłącznie z przeliczenia przyznanej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej rocznej możliwości wydobywcze (m3/rok) na jednostkę przywołaną w ustawie Prawo wodne - tj. m3 na sekundę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości, stwierdzając przy tym, że istotą sprawy jest, jak wskazuje skarżący, nieprawidłowe naliczenie opłaty stałej za usługę wodną, tj. pobór wód podziemnych przez błędne przyjęcie jako podstawy wyliczenia opłaty stałej maksymalnej ilości wody, która może być pobrana z ujęcia zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, na podstawie zawartej w pozwoleniu maksymalnej godzinowej wielkości poboru wód podziemnych w rozliczeniu rocznym.

Ustosunkowując się do skargi, organ wskazał, że opłata stała za usługi wodne jest ściśle powiązana z wydanym pozwoleniem wodnoprawnym albo pozwoleniem zintegrowanym, co oznacza, że podmiot legitymujący się ważnym pozwoleniem wodnoprawnym albo pozwoleniem zintegrowanym obowiązany jest do ponoszenia opłaty stałej za usługi wodne z niego wynikające. Opłata stała stanowi formę rekompensaty za gotowość środowiska do udostępnienia zasobów wody adresatowi pozwolenia w ilości określonej tym pozwoleniem. Z przepisu art. 271 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne wynika, że maksymalne wielkości przyjęte w pozwoleniu wodnoprawnym stanowią składową wzoru służącego wyliczeniu opłaty stałej.

Organ wskazał, że skoro wysokość opłaty stałej powiązana jest z maksymalną presją na środowisko wodne, to tylko tak dokonane obliczenie opłaty stałej polegające na oparciu się na tej wielkości poboru wód określonej w pozwoleniu wodnoprawnym, która po przeliczeniu na wymiar m3 na sekundę stanowić będzie najwyższą wartość - jest zgodne z celem tej opłaty, a także koreluje wprost z treścią art. 271 ust. 2 Prawa wodnego oraz § 1 ust. 1 pkt 1) lit. a rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, które posługują się pojęciem maksymalnego poboru wód podziemnych.

Dodatkowo organ stwierdził, że informacja wskazująca na sposób obliczenia opłaty stałej jest prawnie zdeterminowana przez wartości określone w decyzji administracyjnej, a nazwanie jej informacją roczną odnosić należy do faktu jej ustalania tj. podejmowania przez organ czynności materialno - technicznej "raz na rok", a jednocześnie czasu wyrażonego w dniach uwzględnianego przy wyliczeniu zgodnie z ustawą Prawo wodne tj. 365 dni w roku, gdyż inny termin nie został ujęty w treści wydanego pozwolenia wodnoprawnego.

Organ dodał także, że kategoria opłaty stałej ma w związku z tym służyć zracjonalizowaniu sposobu korzystania z zasobów wodnych i zwrotu kosztów usług wodnych. Opłata stała pobierana jest zatem za maksymalną wielkość poboru wody, jaka może być pobrana z zasobów wodnych w jednostce czasu i stanowi odzwierciedlenie gotowości środowiska wodnego do udostępniania zasobów wodnych. Faktyczne wykorzystanie tych zasobów przez skarżącego znajdzie z kolei odzwierciedlenie w opłacie zmiennej.

Jednocześnie organ nie podzielił stanowiska skarżącego, iż w sprawie został naruszony art. 7a k.p.a. Dodał przy tym, powołując się na orzecznictwo, że przytoczony przepis owszem daje stronie możliwość żądania rozstrzygnięcia wątpliwości co do prawa na jej korzyść, o ile nie jest naruszony interes publiczny, w tym istotne interesy państwa.

W piśmie z dnia 18 października 2018 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że podtrzymuje w całości stanowisko zawarte w skardze i poprzedzającym ją postępowaniu. Ponadto doprecyzował stanowisko w zakresie zasądzenia kosztów procesu, wskazując, że właściwą podstawą prawną odnośnie ustalenia wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącego jest stawka minimalna określona na podstawie art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 1 pkt.1 lit. a w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (Dz. U. poz. 1804 z późn. zm.). Stwierdził przy tym, że powyższe uzasadnione jest faktem, iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu jest należność pieniężna.

Jednocześnie odnosząc się do zarzutów i twierdzeń zawartych w piśmie organu pełnomocnik skarżącego podniósł, że zagadnienie prawne objęte niniejszym postępowaniem było już przedmiotem rozstrzygnięć sądów administracyjnych rozpatrujących analogiczne skargi przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych. Wskazał przy tym powołując się na orzecznictwo sądowe, że do ustalenia opłaty należy zastosować wskaźnik poboru rocznego.

Na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i cofnął wniosek o wydanie przez Sąd orzeczenia na podstawie art. 145a § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniósł przy tym o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jako zasadna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawę kwestionowanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, na mocy któremu ustalono stronie skarżącej wysokość opłaty stałej w wysokości 608,00 zł za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na działce nr ewid. 236 w P., gm. O., za okres 1 stycznia 2018 r.- 31 grudnia 2018 r., stanowił art. 271 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566 i 2180). Zgodnie z tym przepisem wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m³/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilość wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych.

W tym miejscu podkreślić należy, że na tle wykładni przepisu art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne rodzą się wątpliwości interpretacyjne prowadzące do ustalenia różnych wysokości opłaty stałej. Przepis wskazuje na sposób ustalania wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Ustala się ją jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m³/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.

Dodać także należy, że zgodnie z § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502), jednostkowa stawka za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej wynosi 500 złotych na dobę za 1 m³/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód. Rozporządzenie przewiduje zatem stawkę jednostkową opłaty za 1 m³/s, a opłata ma wymiar roczny.

Zdaniem Sądu, nie budzi tym samym wątpliwości stawka jednostkowa wynikająca z powołanego rozporządzenia, a także czas wyrażony w dniach (365). Wątpliwości interpretacyjne budzi natomiast maksymalna ilość wody, która może być pobrana, na podstawie pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego.

W przedmiotowej sprawie pozwolenie wodnoprawne udzielone stronie skarżącej, tj. decyzja Starosty [...] z dnia [...] r., wskazuje bowiem trzy wielkości poboru – maksymalny godzinowy – 12,00 m³/h, średniodobowy – 288 m³/d i roczny – 100 000 m³/r. Organ uznał, że przy obliczaniu opłaty stałej winien zostać uwzględniony maksymalny pobór godzinowy. Ustawodawca nie wskazał natomiast, który z ww. wskaźników zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym winien zostać użyty w celu wyliczenia opłaty rocznej.

Zastosowanie powyższego wskaźnika maksymalnego godzinowego, jak to uczynił organ administracji w zaskarżonej decyzji, wydaje się nie być prawidłowe, gdyż tego rodzaju pobór wody nie ma i nie może mieć charakteru stałego. Niewątpliwie ogranicza go wysokość maksymalnego poboru rocznego, przy czym przekroczenie poboru rocznego podlega karze określonej w art. 476 ust. 1 ustawy Prawo wodne.

Podkreślenia wymaga, iż przyjęcie maksymalnego wskaźnika godzinowego doprowadziłoby do ustalenia, iż strona skarżąca dokonuje w ciągu roku maksymalnego poboru wody w ilości 105 120 m³, co niewątpliwie przekracza o 5 % maksymalny dopuszczalny pobór wody w ciągu roku określony w pozwoleniu wodnoprawnym na poziomie 100 000 m³. Wyliczenia w tym zakresie zaprezentowane w skardze Sąd uznał za prawidłowe.

Należy zatem zgodzić się ze stroną skarżącą, iż w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalna roczna ilość poboru wód podziemnych jest faktyczną dopuszczalną wielkością wydobycia, a maksymalna godzinowa czasowo dopuszczalną wynikającą z potrzeb incydentalnych, przykładowo z konieczności zaspokojenia zapotrzebowania na cele przeciwpożarowe, bądź konieczności zapewnienia ciągłości dostaw wody w sąsiedniej strefie zasilania, której przyporządkowane ujęcie wody uległo awarii. Skorzystanie w takich przypadkach ze zwiększonego poboru wody, nie może natomiast prowadzić do przekroczenia maksymalnych limitów poboru w rozliczeniu rocznym.

Zdaniem Sądu, w sytuacji, w której zasadniczym elementem wpływającym na wysokość opłaty, jest maksymalna ilość poboru wód podziemnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie wodnoprawne określa różne wskaźniki, w tym maksymalny pobór godzinowy, dobowy i roczny, a przy tym opłata stała określana jest w wymiarze rocznym, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 2 ustawy, zgodnie z którą dla ustalenia opłaty należy zastosować wskaźnik poboru rocznego. Ten właśnie wskaźnik odzwierciedla bowiem rzeczywistą, dopuszczalną, a zatem legalną, ilość pobieranych w skali roku wód podziemnych, którego może dokonać strona skarżąca. Zastosowanie przez organ w zaskarżonej decyzji maksymalnego wskaźnika godzinowego doprowadziło do wymierzenia opłaty w wysokości nieodzwierciedlającej kosztów rzeczywistego, a także dopuszczalnego i legalnego poboru wód podziemnych.

Jednocześnie, zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie organ administracji, wykorzystując do ustalenia opłaty stałej maksymalny godzinowy wskaźnik poboru przewidziany w pozwoleniu wodnoprawnym, wbrew dyspozycji art. 7a § 1 k.p.a., nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych przepisu art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty i przyjął wynik nieodzwierciedlający kosztów rzeczywistego, dopuszczalnego dla strony leganie poboru wód w skali roku. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 7a § 1 k.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Przepisu § 1 nie stosuje się: jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny, w tym interesy państwa, a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego (pkt 1), w sprawach osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych (pkt 2). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie występuje żadna z przesłanek wyłączających zastosowanie art. 7a § 1 k.p.a.

W konsekwencji powyższego w rozpoznawanej sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisu art. 7a § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co doprowadziło także do naruszenia przepisu art.271 ust. 2 ustawy Prawo wodne, poprzez ustalenie rocznej opłaty stałej w wysokości nieadekwatnej do dopuszczalnej rocznej wielkości za pobór wód podziemnych.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie kierować się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 265) – pkt 2 sentencji wyroku.

A.B.