Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 194/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2007-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 a ust. 1 pkt 3, art. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 217
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Protokolant Krzysztof Kapelczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 r. sprawy ze skargi "M." Spółki z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z [...] o nr [...] wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, Nr 85 ze zm.), art. 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 4, art. 1a ust. 1 pkt 1, 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy

z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania MTM Sp. z o. o. w S. od decyzji Wójta Gminy K. [...] z dnia [...] w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie [...] zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Przytaczając stan sprawy organ odwoławczy wskazał, że umową przeniesienia prawa własności nieruchomości z 31 grudnia 2004 r. strona nabyła prawo własności nieruchomości rolnych położonych w K., stanowiących działki nr [...] o pow. 1,7238 ha oraz nr od [...] do [...] o łącznej pow. 14,6201 ha.

Pismem z dnia 22 czerwca 2005 r. Wójt Gminy K. wezwał stronę do złożenia deklaracji na podatek od nieruchomości za 2005 r. wraz z wyjaśnieniem przyczyn jej niezłożenia w terminie ustawowym. Na skutek tego, pismem z dnia 30 grudnia 2005 r. strona poinformowała organ pierwszej instancji, że nie posiada na terenie gminy Kobylanka nieruchomości, które powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości.

Następnie, 11 stycznia 2006 r. strona złożyła deklaracje na podatek rolny DR-5 na 2005 r. i na 2006 r. wykazując do opodatkowania tym podatkiem grunty rolne położone w K., stanowiące działki nr [...] do [...] o łącznej pow. 16,3439 ha.

Postanowieniem [...] z dnia [...] Wójt Gminy K. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia stronie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2006 r.

W toku postępowania dowodowego organ podatkowy ustalił, że grunty wchodzące w skład działki nr [...] oznaczone są w ewidencji gruntów symbolami dr-N, dr-RIVa, dr-RIVb, dr-RV, dr-RVI, zaś grunty wchodzące w skład działek nr od [...] do [...] oznaczone są symbolami Bp-RIVa, Bp-R-IVb, Bp-RV, Bp-RVI i Bp-N. Nadto, w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 20 czerwca 2006 r. ustalono, że na terenie ww. działek nie jest prowadzona działalność rolnicza, grunty porastają samosiewy drzew.

W oparciu o Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K., stanowiącego załącznik do uchwały Rady Gminy Kobylanka Nr XXXVI/238/00 z dnia 4 grudnia 2001 r., organ podatkowy stwierdził, że teren działek od 132/1 do 132/128 przewidziany jest na rozwój funkcji osadniczej.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, decyzją z dnia [...] Wójt Gminy K. określił stronie wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie [...] zł od nieruchomości położonych w K. o łącznej pow. 163.439 m2, wskazując, że opodatkowana nieruchomość położona jest na gruntach oznaczonych w ewidencji gruntów symbolami dr-N, dr-RIVa, dr-RIVb, dr-RV, dr-RVI, Bp-RIVa, Bp-R-IVb, Bp-RV, Bp-RVI i Bp-N, przeznaczona jest na rozwój funkcji osadniczej, a ponadto nie jest wykorzystywana do celów związanych z działalnością rolniczą, co uzasadnia opodatkowaniem jej podatkiem od nieruchomości.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, podnosząc zarzuty naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędną wykładnię pojęcia "gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej", art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy poprzez zastosowanie bezzasadnie wysokich stawek podatkowych, art. 2 ust. 3 pkt 4 ww. ustawy poprzez błędną wykładnię oraz naruszenie art. 120 i art. 121 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że Spółka nie mogła prowadzić działalności gospodarczej na terenie opodatkowanej nieruchomości, z uwagi na brak planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. Nadto, okoliczność nieprowadzenia ww. działalności została potwierdzona przez organ pierwszej instancji w trakcie oględzin. A zatem, chociaż przedmiotowa nieruchomość jest przeznaczona pod zabudowę obiektami mieszkalnymi i handlowymi, to jednak aktualnie pozostaje niewykorzystana i nie może być uznana za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej. Strona podniosła również, że grunty oznaczone symbolami dr-R i dr-N podlegają wyłączeniu spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości oraz podniosła, że organ pierwszej instancji bezzasadnie zastosował stawkę podatkową w kwocie 0,68 zł za 1m2, podczas gdy z treści ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że najwyższa stawka opodatkowania wynosi 0,62 zł za 1m2. Wskazując na powyższe, podatnik złożył wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. orzekło, jak na wstępie, wskazując że grunty wchodzące w skład opodatkowanej nieruchomości położonej w K., stanowiącej działki nr od [...] do [...] oznaczone są w ewidencji gruntów symbolami Bp-RIVa, Bp-R-IVb, Bp-RV, Bp-RVI i Bp-N. Następnie, organ odwoławczy podkreślił, że oznaczenia takie nie występują w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Natomiast, w myśl Stanowiska wspólnego Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwa Finansów z dnia 25 lutego 2003 r. w sprawie zapewnienia aktualności operatów ewidencji gruntów i budynków oraz dostosowania ich do stanu prawnego wynikającego z rozporządzenia MRRiB z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków do gruntów podlegających, do opodatkowania podatkiem rolnym należy zaliczyć grunty oznaczone dotychczas w ewidencji gruntów i budynków symbolami Bp-R, Bp-Ps, Bp-Ł, jeżeli położone są na terenach rolnych i prowadzona jest na nich działalność rolnicza.

Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że grunty wchodzące w skład ww. nieruchomości tylko wówczas podlegałyby opodatkowaniu podatkiem rolnym gdyby spełniały łącznie dwa warunki, tj. znajdowały się na terenach rolnych i byłaby prowadzona na nich działalność rolnicza.

Organ odwoławczy wskazał także, że z akt sprawy wynika, że na terenie Gminy K. nie ma aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego, jednak zgodnie z załącznikiem do uchwały Rady Gminy Kobylanka Nr XXXVI/238/01 z dnia 4 grudnia 2001 r., tj. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K., działki nr od [...] do [...] są przeznaczone na rozwój funkcji osadniczej. Na terenie ww. działek nie jest prowadzona jakakolwiek działalność gospodarcza, w tym również rolnicza.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, należy uznać, że działki nr od [...] do [...] nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym i powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

Odnośnie gruntów oznaczonych symbolami dr-R i dr-N, organ odwoławczy wskazał, że takie oznaczenia nie występują w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a sposobu ich interpretacji nie przewiduje również wskazane wyżej Stanowisko wspólnym (...) w związku z czym okolicznością rozstrzygającą o rzeczywistym charakterze ww. gruntów może być jedynie sposób ich faktycznego wykorzystywania. Skoro zatem na spornym gruncie nie istnieje budowla drogi, to nie jest on pasem drogowym i jako taki nie podlega wyłączeniu określonemu w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jednocześnie, Kolegium wskazało, że z protokołu oględzin działki nr [...] nie wynika, aby grunty wchodzące w jej skład zostały wyodrębnione i przygotowane do pełnienia roli pasa drogowego, a zatem samo oznaczenie ich w ewidencji gruntów w sposób uprawdopodobniający ich funkcję jako drogi, nie stanowi dostatecznej przesłanki uzasadniającej stwierdzenie, że nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że skoro grunty wchodzące w skład opodatkowanej nieruchomości znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegają opodatkowaniu stawkami podatku od nieruchomości przewidzianymi dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bowiem, jak już wskazano powyżej, w przedmiotowej sprawie nie występują okoliczności wyłączające opodatkowanie gruntów ww. stawkami, w szczególności zaś nie jest taką okolicznością brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nadto grunty te mogą być wykorzystywane przez Spółkę w prowadzonej działalności, bowiem prowadzi ona działalność w zakresie m.in.: zagospodarowania odpadów metalowych i złomu, rozbiórki i burzenia obiektów budowlanych, wykonywania wierceń i wykopów geologiczno-inżynierskich, budowy dróg kołowych i szynowych, wykonywania instalacji c.o., wentylacyjnych, wodno-kanalizacyjnych, elektrycznych, gazowych, malowania, szklenia, prowadzenia hoteli i moteli, transportu towarowego itd. Bezzasadny jest zatem, w ocenie organu odwoławczego, zarzut błędnej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podniesiony w treści odwołania od zaskarżonej decyzji. A zatem, zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo opodatkował grunty znajdujące się na działkach nr od [...] do [...] stawkami przewidzianymi dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, a także zastosował właściwą stawkę podatkową.

Na powyższą decyzję skarżąca spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając Kolegium naruszenie art. 210 Ordynacji podatkowej poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędną wykładnię pojęcia "gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" oraz brak przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji ustaleń w przedmiocie faktycznej możliwości wykorzystania gruntów na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto, Spółka zarzuciła naruszenie art. 187 § 1 i 3 oraz art. 123 Ordynacji podatkowej poprzez niezakomunikowanie stronie, jako faktu znanego organowi podatkowego z urzędu, istnienia Stanowiska wspólnego Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwa Finansów z dnia 25 lutego 2003 r. w sprawie zapewnienia aktualności operatów ewidencji gruntów i budynków oraz dostosowania ich do stanu prawnego wynikającego z rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem skarżące, Kolegium naruszyło także art. 121 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez obciążenie Spółki negatywnymi skutkami niemożności prowadzenia działalności gospodarczej oraz art. 120 ww. ustawy poprzez błędne określenie stawki podatkowej. Mając na uwadze powyższe zarzuty, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, ew. o uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa materialnego.

W niniejszej sprawie spór sprowadza się do ustalenia czy nieruchomości znajdujące się w 2005 i 2006 r. w posiadaniu skarżącej Spółki powinny być opodatkowane jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej czy też jako grunty rolne.

Zgodnie z art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm.) użyte w ustawie określenia - grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznaczają: grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z kolei art. 2 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Grunty "zajęte" to grunty, na których w rzeczywistości wykonywane są czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej. Przykładem takiego rodzaju gruntu jest plac, na którym składuje się towary przeznaczone do sprzedaży. Grunt ten służy bezpośrednio prowadzeniu działalności gospodarczej przez podatnika lub innego przedsiębiorcę.

U przedsiębiorcy występują zatem dwa rodzaje gruntów: 1) grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - wszystkie grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, 2) grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej - to te, które są w danym momencie wykorzystywane do wykonywania czynności składających się na działalność gospodarczą. Opodatkowanie ich jest od początku 2003 r. zależne od nadanej im w ewidencji gruntów klasyfikacji. Użytki rolne u przedsiębiorcy będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości tylko wtedy, gdy są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.

Tak więc, jeżeli przedsiębiorca posiada grunt sklasyfikowany w ewidencji gruntów jako grunty orne danej klasy i grunty te nie są zajęte prowadzenie działalności gospodarczej, to podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym. Są to bowiem użytki rolne niezajęte na prowadzenie działalności gospodarczej (Komentarz do art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, [w:] L. Etel, S. Presnarowicz, Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003).

Zgodnie z art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.), podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.

Z akt sprawy wynika, że grunty wchodzące w skład opodatkowanej nieruchomości położonej w Kobylance, stanowiącej działki nr od 132/2 do 132/128 oznaczone są w ewidencji gruntów symbolami Bp-RIVa, Bp-R-IVb, Bp-RV, Bp-RVI i Bp-N.

Zgodnie z § 68 ust. 1 pkt 1 i 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) grunty orne oznaczone są symbolem R, grunty rolne zabudowane oznaczone są symbolem złożonym z litery B oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym wzniesione zostały budynki, np. B-R, B-Ł. Ust. 3 ww. przepisu zawiera natomiast symbole gruntów zabudowanych i zurbanizowanych, np. zurbanizowane tereny niezabudowane – Bp. Wskazany akt prawny, wydany na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 26 ust. 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie zawiera symboli Bp-RIVa, Bp-R-IVb, Bp-RV, Bp-RVI i Bp-N.

Z umowy przeniesienia prawa własności nieruchomości z dnia 31 grudnia 2004 r. wynika, że skarżąca nabyła prawo własności ww. nieruchomości rolnych położonych w K., stanowiących działki nr [...] p pow. 1,7238 ha oraz nr od [...] do [...] o łącznej pow. 14,6201 ha.

Na podstawie oględzin ww. gruntów organ odwoławczy ustalił także, że nie jest na nich prowadzona jakakolwiek działalność gospodarcza.

Mając zatem na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że skoro w przeważającej części grunty znajdujące się w posiadaniu Spółki, zawierały także oznaczenia wskazujące, że chodzi grunty rolne, a na gruntach tych nie jest prowadzona działalność gospodarcza, organ bezzasadnie przyjął, że uzasadnione jest opodatkowanie podatnika podatkiem od nieruchomości, bowiem nie wynika to z przytoczonych powyżej przepisów prawa.

Nie można podzielić także stanowiska organów podatkowych, że powyższe wątpliwości, w świetle przytoczonych regulacji prawnych, może rozstrzygać Stanowisko wspólnego Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwa Finansów z dnia 25 lutego 2003 r. w sprawie zapewnienia aktualności operatów ewidencji gruntów i budynków oraz dostosowania ich do stanu prawnego wynikającego z rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, bowiem nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy (art. 217 ustawy z 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej - Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.).

Zatem, przedmiot podatkowy powinien być określony ustawowo w sposób jasny i czytelny, bowiem wszelkie obowiązki podatkowe musza wynikać z jasno, czytelnie i zgodnie z przepisami prawa sporządzonych zapisów czy też dokumentów.

Mając na uwadze powyższe, orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).