Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1155/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 4
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Apl. radc.Anna Tukaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2009 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr ewid. [...]poz. rej. wym. [...] Prezydent Miasta B., na podstawie art. 21 § 1 pkt 2, art. 143 § 1, art. 207, art. 220, art. 223 i art. 224 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 1c, art. 2, art. 3, art. 4, art. 6 ust. 1 - 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 121, póz. 844 ze zm.) oraz uchwały Rady Miejskiej w B. [...] z dnia [...]. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień od podatku od nieruchomości, ustalił wymiar podatku od nieruchomości na rok 2008 w kwocie [...] od nieruchomości stanowiącej współwłasność G. i W. W..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji powołał się na treść art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym w przypadku, kiedy nieruchomość stanowi współwłasność, to wówczas stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że przepisy podatkowe nie ustalają odrębnych reguł dla współmałżonków, traktując ich jako współwłaścicieli, a co za tym idzie nie ma znaczenia istnienie określonych stosunków majątkowych między stroną i jego współmałżonką.

Nadto z treści uzasadnienia wynika, że za podstawę opodatkowania organ przyjął, w oparciu o wykaz Spółdzielni Mieszkaniowej oraz akt notarialny nabycia nieruchomości lokalowej (Rep. A [...]) z dnia [...]., dla lokalu mieszkalnego – powierzchnię [...], lokalu mieszkalnego przeznaczonego na działalność gospodarczą – [...], piwnicy o wys. większej od [...], gruntów pozostałych – [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji W. W. wniósł o jej uchylenie w całości i "ustalenie właściwego podatku dla każdego podatnika z osobna". Decyzji zarzucił błędne ustalenie stanów faktycznych do ustalenia podstawy naliczenia podatku oraz naruszenie art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zakresie wyodrębnionej własności lokalu i obowiązku uwzględnienia podatku od nieruchomości w częściach po ½ ze względu na rozdzielność majątkową pomiędzy małżonkami.

W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że mieszkanie przy ul. [...] ma powierzchnię [...], a nie jak podaje organ w decyzji – [...]. W. W. zaznaczył również, że nie ma przydzielonej piwnicy o powierzchni [...] oraz nie wie jak wyliczono pozycję "Grunty pozostałe" – tereny mieszkaniowe w wysokości [...].

W dalszej części uzasadnienia strona podniosła, że jej zdaniem w myśl art. 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa za podatnika nie uznaje się małżeństwo, czyli jak w tym przypadku G. i W. W., lecz tych podatników jest dwóch odrębnych, tj. G. W. i W. W. z udziałem w kwocie podatku po 50 % każdy. Nadto odwołujący powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 czerwca 2008 r. (l SA/Lu 208/08) wskazując, że w jego przypadku nie ma zastosowania art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych tylko art. 3 ust. 5 tejże ustawy.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] w części dotyczącej wskazania podstawy opodatkowania w pozycji "mieszkalne" i orzekło o zmianie: zamiast [...] – [...], a tym samym ustaliło, że kwota podatku wynosi [...] zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji na wstępie opisał stan faktyczny sprawy, a dalej przywołał treść art. 3 ust 1, art. 6 ust. 7, a także art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym w przypadku istnienia współwłasności nieruchomości, nieruchomość ta stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumentację organu l instancji wskazując, że przepisy podatkowe nie ustalają odrębnych reguł dla współmałżonków, traktując ich jako współwłaścicieli. Organ odwoławczy wskazał następnie, że zgodnie z § 6 aktu notarialnego z dnia [...] (Rep. A Nr [...] ) W. W. i G. W. otrzymują po ½ części własność lokalu mieszkalnego nr [...]. Podkreślił, że nie dokonano podziału lokalu na dwie odrębne nieruchomości, a ustanowiono wspólne prawo własności. W takim przypadku, zdaniem organu, wysokość zobowiązania podatkowego ustalana jest zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Ponadto w dalszej części uzasadnienia organ II instancji zaznaczył, że jeżeli przedmiotem współwłasności jest lokal stanowiący odrębną nieruchomość, to zastosowanie ma również art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Organ podkreślił, że przepis ten ustanawia reguły tylko co do opodatkowania gruntu i części budynku, w którym lokal wyodrębniono. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż zgodnie z § 5 pkt b aktu notarialnego nabycia lokalu z dnia [...] z własnością lokalu związany będzie udział w częściach wspólnych budynku oraz urządzeniach niesłużących wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, a nadto w prawie wieczystego użytkowania. Organ zaznaczył, że powierzchnia określonych w akcie notarialnym części wspólnych budynku została wyliczona przez Spółdzielnię A i podana w piśmie z dnia 27 sierpnia 2008 r.

W końcowej części uzasadnienia organ II instancji wskazał, iż z uwagi na różnicę w powierzchni podanej w zaskarżonej decyzji (pozycja pierwsza – mieszkalne), a wskazanej w akcie notarialnym nabycia lokalu, w piśmie Spółdzielni oraz w zeznaniu podatkowym strony, złożonym w dniu 10 lipca 2008 r. dokonał zmiany pozycji na powierzchnię zgodną z dokumentacją sprawy, tzn. [...] zamiast [...], co jednak nie wpłynęło na wysokość należnego podatku.

Na powyższą decyzję W. W. wniósł skargę do tutejszego Sądu żądając jej uchylenia. Skarżący podtrzymał argumentację wskazaną w odwołaniu, dodając jednocześnie, iż nie posiada wydzielonej powierzchni na działalność gospodarczą, która polega na "świadczeniu usług niematerialnych (doradztwo i pośrednictwo)", a sprawy służbowe załatwia w części mieszkalnej lokalu. Wskazał ponadto, że dane podawane przez Spółdzielnię Mieszkaniową A były weryfikowane przez sądy i jego zdaniem nie mogą stanowić podstawy naliczeń, tym bardziej, że dodatkowo płaci podatki lokalne w opłatach za posiadane mieszkanie. W dalszej części uzasadnienia skarżący podkreśla, że trudno mu odnieść się do wyliczonej powierzchni piwnic, albowiem ani akt notarialny przenoszący własność lokalu, ani inne dokumenty nie ujmują powierzchni piwnic. Podniósł on także, że zarówno Prezydent Miasta jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wezwało go przed wydaniem decyzji do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, co jego zdaniem może stanowić rażące naruszenie prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Dodatkowo w odniesieniu do zarzutu skarżącego dotyczącego okoliczności związania części lokalu z działalnością gospodarczą, który nie był przedmiotem odwołania organ wskazał, że to strona podała taką powierzchnię jaka jest ujęta w decyzji – w pozycji F.2 pkt 7 informacji o nieruchomościach, obiektach budowlanych, gruntach i lasach, złożonej organowi podatkowemu. Jednocześnie organ powołał się na treść art. 27 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095 ze zm.), wskazując, że przedsiębiorca musi oznaczyć jakąś nieruchomość jako adres do doręczeń i adres miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Organ odwoławczy podkreślił także, że strona, postanowieniem z dnia [...] została "zaproszona" przez organ l instancji do czynnego udziału w postępowaniu, a nadto organ l instancji wezwał skarżącego, pismem z dnia 16 lipca 2008 r., do dostarczenia określonych danych w celu wyjaśnienia stanu sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych kryteriów, należy stwierdzić, że nie narusza ona prawa.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy podatnikiem podatku od nieruchomości lokalowej jest małżeństwo tj. G. i W. W., czy też podatników tych jest dwóch: G. W. i W. W. z udziałem w kwocie podatku po 50% każde.

Zgodnie z art. 3 ust 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Z powyższego wynika jednoznacznie, że w niniejszej spawie jako podatnika podatku od nieruchomości uznać należy jej współwłaścicieli tj. małżonków G. i W. W., a nie każde z nich z osobna. Sąd w pełni podziela w tym względzie zarówno stanowisko organu podatkowego I instancji jak również organu odwoławczego. W świetle powołanego przepisu nie ma znaczenia charakter stosunków majątkowych między małżonkami albowiem ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, jak również Ordynacja podatkowa nie wiążą z nimi żadnych szczególnych zasad opodatkowania. Małżonkowie będący współwłaścicielami nieruchomości powinni zatem podlegać ogólnym regułom ustalania wymiaru podatku jako "jeden" podatnik. Ponadto wskazać należy, że lokal będący przedmiotem opodatkowania stanowi współwłasność skarżących jako jedna rzecz, w której udział we własności każdego ze współmałżonków wynosi po ½. Nie oznacza to, iż mamy do czynienia z dwoma odrębnymi podatnikami, ale jak wyżej wskazano z solidarną odpowiedzialnością podatkową współwłaścicieli lokalu. Stanowisko takie znajduje również powszechną akceptację w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym organ opodatkowując współwłaścicieli wydaje jedną decyzję dotyczącą całej nieruchomości bez wyszczególniania udziałów współwłaścicieli (wyrok z dnia z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. akt. I SA/Ke 467/08). Nieruchomość, która stanowi współwłasność jest odrębnym przedmiotem opodatkowania, a obowiązek podatkowy obciąża solidarnie wszystkich współwłaścicieli. Istota zaś solidarnego obowiązku podatkowego sprowadza się do tego, że wszyscy współwłaściciele są zobowiązani do płacenia podatku od nieruchomości wspólnej, ale zapłacenie całego podatku przez jednego lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w stosunku do wszystkich. Organ podatkowy wymierza zatem podatek osobom fizycznym w kwocie ogólnej w jednym nakazie płatniczym, gdyż nie jest upoważniony do dzielenia zobowiązania między współwłaścicieli (wyrok z dnia 31.08.2005r. sygn. akt III SA/Wa 648/05).

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego w przedmiocie zastosowania art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jako podstawy wydania odrębnych decyzji dla każdego ze współmałżonków. Zasadnie podkreślił organu II instancji, że przepis ten określa wyłącznie reguły tylko co do opodatkowania gruntu i części budynku w którym wyodrębniono lokal i nie daje on możliwości do odrębnego ustalenia podatku za udział w lokalu.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego odnośnie wyliczeń związanych z piwnicami wskazać należy, iż powierzchnia części wspólnych przypadających na lokal będący współwłasnością stron została wyliczona przez Spółdzielnię Mieszkaniową A, a fakt posiadania przez strony poza lokalem także udziału w prawie do innych powierzchni wynika z § 5 pkt b) aktu notarialnego nabycia lokalu.

Wskazać również należy, iż organ pierwszej instancji umożliwił stronie czynny udział w postępowaniu a także wezwał do wyjaśnienia okoliczności objętych postępowaniem.

Zważywszy zatem, iż Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe obu instancji, jak również decyzja nie zawiera wad formalnych skutkujących koniecznością stwierdzenia jej nieważności, bądź wznowieniem postępowania, wniesioną skargę należało oddalić na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).