Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 403/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i orzeczenia organów I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Dnia 24 listopada 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 787/14 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] stycznia 2014 r. znak [...].


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 listopada 2014 r. oddalił skargę M. D. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2014 r. w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych oraz przyznał pełnomocnikowi skarżącego koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sokołowie Podlaskim decyzją z [...] stycznia 2014 r. na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.) nakazał K. M. wykonanie przy dobudowanej samowolnie do budynku gospodarczego drewnianego części murowanej o wymiarach 5,50 m x 3,40 m usytuowanej na działce o nr ew. 118 i częściowo na działce o nr ew. [...] położonych w miejscowości B. gm. S., następujących zmian i przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z przepisami:

- teren przyległy do fundamentu wyprofilować ze spadkiem od fundamentu w kierunku działki o nr ew. [...];

- zakazuje się składowania opału bezpośrednio przy ścianie budynku (umieścić tablicę na budynku o obowiązującym zakazie);

- zakazuje się obciążania belek stropowych (umieścić tablicę na budynku o obowiązującym zakazie).

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M. D. - właściciela działki nr [...], decyzją z [...] marca 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i powołując się na art. 40 ustawy Prawo budowlane nakazał K. M. wykonanie przy dobudowanej do budynku gospodarczego drewnianego części murowanej wyprofilowanie terenu przyległego do fundamentu ze spadkiem od fundamentu w kierunku działki o nr ew. [...] w zakreślonym terminie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do konieczności rozpatrzenia sprawy samowoli budowlanej w świetle przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Organ stwierdził, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że część murowana o wymiarach 5,50 m x 3,40 m została dobudowana samowolnie ok. 1990 r. przez E. M. nieżyjącego już ojca K. M., który jest aktualnym właścicielem działki nr [...]. O samowoli budowlanej świadczy fakt, że na dobudowę przedmiotowej części murowanej K. M. nie posiadał pozwolenia na budowę, a z ustaleń organu wynika, że takiego pozwolenia nie było w Starostwie Powiatowym w Sokołowie Podlaskim. Zgodnie z informacją udzieloną przez Starostwo Powiatowe, jedynym pozwoleniem na budowę wydanym dla budowy budynków na działce nr [...] było wydane przez Urząd Rejonowy w Sokołowie Podlaskim pozwolenie z 7 listopada 1991 r. na budowę budynku gospodarczego murowanego o wymiarach zewnętrznych 7,30 m x 8,90 m na nazwisko K. M. W przedłożonym przez Starostwo Powiatowe projekcie zagospodarowania terenu, który został zatwierdzony decyzją z 7 listopada 1991 r. część dobudowana budynku o wymiarach 5,50 m x 3,40 m naniesiona jest jako istniejąca od 1991 r. Organ ustalił, że decyzją z [...] listopada 1991 r. udzielono pozwolenia na budowę budynku gospodarczego zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy Sokołów Podlaski zatwierdzonym uchwałą Nr GRN VII/32/82 z dnia 12 października 1989 r. Z uwagi na fakt, że samowolna rozbudowa budynku gospodarczego powstała w czasie obowiązywania powyższego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ stwierdził brak przesłanki z art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Następnie postanowieniem z [...] października 2013 r., wydanym na podstawie art. 56 Prawa budowlanego, nałożono na K. M. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej dotyczącej robót budowlanych związanych z dobudową do budynku gospodarczego drewnianego, części murowanej w zakresie zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, a także stanu technicznego przedmiotowego budynku. Z przedłożonej ekspertyzy technicznej wynika, że na fundamencie oraz ścianach widoczne są drobne rysy starych spękań, które zostały naprawione w trakcie użytkowania budynku. Brak jest oznak odkształcenia lub przemieszczenia konstrukcji. Stan techniczny określa się jako dostateczny. Konstrukcja dachu krokwiowa oraz pokrycie wykonane poprawnie pod względem technicznym. Budynek w obecnym stanie technicznym nie zagraża bezpieczeństwu użytkowania. Jako zalecenia wskazano wyprofilowanie terenu przyległego do fundamentu ze spadkiem od fundamentu. Ponadto wskazano, iż w dobudowanej części murowanej składowane jest drewno oraz kilka drobnych przedmiotów gospodarczych. Przy składowaniu opału należy zachować bezpieczną odległość opału od ścian budynku oraz w celu zachowania bezpieczeństwa użytkowania budynku nie należy składować materiałów na belkach stropowych.

W ocenie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ powiatowy niezasadnie zakazał składowania opału bezpośrednio przy ścianie budynku oraz określił zakaz obciążania belek stropowych. Powyższe zakazy mają jedynie charakter zabezpieczający i podstawą ich nałożenia nie może być art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., którego celem jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie konkretnych czynności faktycznych lub robót budowlanych (zmian lub przeróbek), które wynikać mogą z inwentaryzacji, ekspertyzy albo oceny technicznej przedłożonej w toku postępowania. W związku z powyższym organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty sprawy eliminując zakazy wydane w stosunku do K. M. o sposobie użytkowania obiektu budowlanego, które w sprawie nie doprowadzą samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł M. D. domagając się uchylenia tej decyzji. Wskazał, że przedmiotowy budynek jest położony w połowie na działce nr [...], będącej jego własnością. Zdaniem skarżącego organy powinny nakazać przeniesienie budynku na działkę nr [...]. Skarga została uzupełniona pismem procesowym złożonym przez pełnomocnika skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną. Za prawidłowe Sąd uznał ustalenia organów obu instancji, że dobudowana do budynku gospodarczego część murowana została wybudowana samowolnie przed dniem 1 stycznia 1995 r. (około 1990 r.) i tym samym podlega reżimowi ustawy -Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., gdyż art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. stanowi, że przepisu art. 48 traktującego o samowoli budowlanej, nie stosuje się do obiektów w stosunku do których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Sąd stwierdził, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo przyjęły, iż dobudowa do budynku gospodarczego murowano-drewnianego, krytego ogniotrwale części murowanej o wymiarach 5,50 m x 3,40 m nie była sprzeczna z ustaleniami obowiązującego wówczas planu zagospodarowania przestrzennego gminy Sokołów Podlaski. Ustalony przez organ stan faktyczny sprawy nie wypełniał przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., świadczącej o konieczności dokonania przymusowej rozbiórki. Uznając za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego Sąd powołał uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13. Stwierdził zatem, że wykonana samowolnie dobudowa zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego położona jest na terenie działek nr [...] i [...] stanowiących istniejącą zabudowę zagrodową, której możliwość odtworzenia dopuszczał plan na wniosek właścicieli gospodarstw rolnych. Sąd stwierdził także, że Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w oparciu o przedstawioną ekspertyzę techniczną trafnie wskazał, iż stan techniczny wykonanej dobudowy nie wypełnia także dyspozycji art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Skoro zatem nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 37 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., zasadnym było zastosowanie przez organy art. 40 ww. ustawy, zgodnie z tym którym, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeśli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.

Sąd zgodził się z organem odwoławczym, iż doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami nie może polegać na zakazach dotyczących sposobu jego użytkowania poprzez zakaz składowania opału bezpośrednio przy ścianie budynku oraz zakaz obciążania belek stropowych. Celem art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie konkretnych czynności faktycznych lub robót budowlanych wynikających z przedłożonej ekspertyzy technicznej. W niniejszej sprawie takimi robotami budowlanymi są roboty wskazane przez organ odwoławczy, które wynikają z przedłożonej ekspertyzy technicznej i polegają na wyprofilowaniu terenu przyległego do fundamentu ze spadkiem od fundamentu w kierunku działki o nr ew. [...].

Sąd przyznał, że przedmiotowa rozbudowa budynku gospodarczego usytuowana jest częściowo na działce nr ew. [...] stanowiącej własność skarżącego. Tym niemniej stwierdził, że kwestie dotyczące przekroczenia granicy działki i naruszenia własności skarżącego mają charakter cywilnoprawny i powinny być rozstrzygane przez sądy powszechne, nie podlegają zatem ocenie organów administracyjnych i sądów administracyjnych.

Końcowo Sąd stwierdził, że wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Organ dokonał pełnej i wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymaganiom art. 107 § 3 k.p.a.

W skardze kasacyjnej wniesionej przez M. D. podniesiono następujące zarzuty:

I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w zw. z art. 233 kodeksu postępowania cywilnego poprzez sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, iż samowola budowlana została wykonana zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nieruchomość, na której znajduje się samowola budowlana nie posiada obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy polegający na uznaniu, że nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

II. naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

1. art. 37 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. poprzez jego błędne zastosowanie i bezpodstawne uznanie, że samowolna dobudowa do budynku gospodarczego drewnianego części murowanej usytuowanej na działce o nr ew. [...] i częściowo na działce ew. nr [...] położonych w miejscowości B. gm. S. jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy,

2. art. 40 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zastosowanie na skutek przyjęcia, że nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 37 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy,

3. art. 21 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 29 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane poprzez uznanie, że sprawa rozbudowy obiektu budowlanego z przekroczeniem działki sąsiedniej winna zostać rozpatrzona przez sąd cywilny, co skutkowało zaniechaniem ustalenia przez organ czy inwestor dysponował obiema nieruchomościami objętymi inwestycją na cele budowlane.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o przyznanie pełnomocnikowi skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, które w całości nie zostały zapłacone.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., autor skargi kasacyjnej wiąże z błędnym zastosowaniem tych przepisów i bezpodstawnym uznaniem, że samowolna dobudowa do budynku gospodarczego drewnianego części murowanej usytuowanej na działce o nr ew. [...] i częściowo na działce ew. nr [...] położonych w miejscowości B. gm. S. jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy.

Należy zatem zauważyć, że w świetle powołanych przepisów - znajdujących, z mocy art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., zastosowanie w sprawie - obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Jak wynika z powołanej przez Sąd I instancji uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13, przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w powołanym przepisie są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. W uzasadnieniu tej uchwały, na tle stanowiska zajętego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r., P 37/06, NSA wyjaśnił, że podstawową przesłanką legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność obiektu budowanego z przepisami z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego obowiązującymi w dacie likwidacji samowoli. A zatem, co do zasady, będą to przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji. W uchwale tej zaznaczono jednocześnie, że w wyjątkowych sytuacjach w odniesieniu do obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę zrealizowanych w sposób niesprzeczny z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w dacie budowy, ale z naruszeniem innych przepisów, głównie przepisów o warunkach technicznych (tzw. samowola materialnoprawna), należy uwzględnić przeznaczenie terenu od daty budowy, jeżeli zakaz zabudowy wprowadzono po wielu latach.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należało stwierdzić, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku odnośnie do wykładni art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. zaprzecza poglądowi Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonemu we wskazanej uchwale. Organ nadzoru budowlanego powinien bowiem w pierwszej kolejności ustalić, czy przeznaczenie terenu, na którym położony jest obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy i w tym kontekście ocenić czy spełniona została przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Sądu, iż organy nadzoru budowlanego - pomijając aktualne przeznaczenie terenu - mogły wziąć pod uwagę przy rozstrzygnięciu sprawy poprzednie przeznaczenie terenu, na którym znajduje się ten obiekt budowlany. Okoliczności sprawy nie uzasadniały bowiem przyjęcia, że wypełnione zostały warunki dopuszczalnego wyjątku, na jaki wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale. W warunkach rozpoznawanej sprawy należało uwzględnić, że murowana dobudowa budynku gospodarczego miała miejsce ok. 1990 r. i pozostawała w zgodzie z obowiązującym wówczas planem miejscowym. Jak jednak wynika z informacji udzielonej przez Wójta Gminy Sokołów Podlaski w piśmie z 7 marca 2014 r. (k. 7 akt adm.), plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony w dniu 28 kwietnia 1993 r. nie przewidywał na tym terenie możliwości zabudowy, a jedynie umożliwiał w części tekstowej zaadoptowanie zabudowy zagrodowej poza terenami wyznaczonymi w planie. Plan ten utracił ważność z dniem 31 grudnia 2003 r. Aktualnie zaś Gmina nie posiada obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe ustalenia powinny skłonić Sąd do przyjęcia, że nie zostało w rzeczywistości wyjaśnione przez organ, czy na tym terenie w dacie orzekania przez organ możliwa jest zabudowa, ewentualnie jaki przewidziany jest rodzaj budynków, bądź ich charakter. Wypada podkreślić, że w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powyższe ustalenia należało poczynić w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy, która określa sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenu, którego dotyczy dana inwestycja. Tym samym brak dokonania ustaleń o możliwym zagospodarowaniu działki Krzysztofa Małyszko aktualnych na dzień orzekania przez organ sprzeciwiał się przyjęciu przez Sąd stanowiska o prawidłowości dokonanej przez organ oceny spełnienia przesłanki wymienionej w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Powyższe uchybienia w dokonaniu oceny spełnienia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. skutkowały zaakceptowaniem przez Sąd przedwczesne zastosowanie art. 40 tej ustawy. Dopiero bowiem poparte odpowiednim materiałem dowodowym stwierdzenie, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 tej ustawy zobowiązywało organ do wydania decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Nie sposób jednak za skargą kasacyjną przyjąć, że oceny dochowania przesłanek określonych w art. 37 ww. ustawy powinien dokonać Sąd I instancji w trybie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. Postępowanie dowodowe sąd administracyjny może przeprowadzić jedynie w zakresie uzupełniającym, ograniczającym się do dowodów z dokumentów. Nadto, jak podkreśla się w orzecznictwie, zarzut naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. może okazać się skuteczny tylko w przypadku wykazania, że zastosowane przez sąd I instancji kryteria wiarygodności dokumentów były oczywiście błędne (por. wyroku NSA z 27 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 1576/04). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca.

Usprawiedliwionym pozostawał również zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 29 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Należy stwierdzić, że w postępowaniu nakierowanym na doprowadzenie obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami (art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.) podlega zbadaniu kwestia własności nieruchomości. Wydanie bowiem nakazu wykonania w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek wymaga legitymowania się przez stronę uprawnieniem do władania nieruchomością przeznaczoną na cele budowlane, spełniając w tym zakresie wymóg zgodności z prawem dokonanego zamierzenia. W niniejszej sprawie na szczególną uwagę zasługuje wynikający z akt administracyjnych fakt, że przedmiotowa dobudówka jest fragmentem większej całości zabudowań i przekracza granice nieruchomości pozostającej własnością inwestora wkraczając na teren działki sąsiedniej. Okoliczność ta niewątpliwie powinna zostać zbadana przez organ, stanowiąc jeden z podstawowych warunków umożliwiających nakazanie dokonania odpowiednich zmian celem doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

Powyższe dawało podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. Rozpoznając skargę, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 17 marca 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokołowie Podlaskim z 20 stycznia 2014 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ I instancji uzupełni materiał dowodowy i podda ocenie wszystkie okoliczności sprawy celem rozważenia, czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. pozwalając na zastosowanie art. 40 tej ustawy. Następnie sposób rozumowania przyjętych nakazów, czy obowiązków jako dostosowanych do zaistniałych okoliczności, odzwierciedli w uzasadnieniu decyzji.

Wniosek o zasądzenie na rzecz pełnomocnika strony skarżącej ustanowionego w ramach prawa pomocy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie mógł zostać uwzględniony, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w trybie art. 258-261 p.p.s.a.