Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1808/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 188 w zw. nz art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 1152/16 w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 marca 2017r. sygn. akt II SA/Lu 1152/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z.z dnia [...] września 2016r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego.

Wspomniany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] lipca 2016r. nr [...] Burmistrza Biłgoraja odmówiono J.W.przyznania świadczenia wychowawczego na córkę P.W. z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 873,10zł miesięcznie i tym samym przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego, wynoszące 800zł.

Od powyższej decyzji odwołał się wnioskodawca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i podnosząc zarzut, iż organ błędnie przyjął dla jego rodziny kryterium dochodowe w wysokości 800zł. bowiem jego córka legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, więc kryterium winno wynosić 1.200zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, po rozpatrzeniu odwołania J.W., decyzją z dnia [...] września 2016r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach uzasadnienia wyjaśniono, że rodzina odwołującego składa się z trzech osób – ojca i dwojga dzieci. Syn M. ma ukończone 18 lat. Stąd też pierwszym dzieckiem w rodzinie jest córka P. Kolegium nie zgodziło się z tezą odwołania, iż kryterium dochodowe na osobę w rodzinie J.W. winno wynosić 1.200zł z uwagi na niepełnosprawność córki. Organ wskazał, iż w świetle art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016r. poz. 195 ze zm.), dalej powoływanej również jako "ustawa", dziecko niepełnosprawne oznacza dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych albo orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Według orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] października 2015r. córka wnioskodawcy – P.W. została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności, nie może być zatem potraktowana jako dziecko niepełnosprawne, a zatem kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko w rodzinie J.W. stanowi kwota 800zł, nie zaś 1.200zł. Jak dalej wskazał organ, dochód rodziny w 2014r. wyniósł 873,10zł miesięcznie na osobę w rodzinie i dlatego świadczenie nie może być przyznane.

Kolegium nie podzieliło jednocześnie zapatrywania odwołującego, że skoro podstawą do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego jest rok 2014, to należy przyjąć wszystkie inne dane, jakie były w tym roku, a więc także i to, że do dnia [...] lipca 2014r. stopień niepełnosprawności córki nie był ustalany. Organ podkreślił, że 2014r. jest jedynie rokiem dla ustalenia dochodów. Wszelkie inne warunki należy spełnić na dzień składania wniosku i wydawania decyzji administracyjnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J.W. zarzucił ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Skarżący zwrócił uwagę, że celem ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Jednak ustawa przyjęta w tej formie ogranicza i nierówno traktuje dzieci z orzeczonym lekkim stopniem niepełnosprawności. Tymczasem uregulowania prawne Konstytucji RP oraz Europejskiego Komitetu Praw Człowieka mówią, że wsparcie państwa zasadne jest wobec osób, których sytuacja życiowa wymaga pomocy szczególnie tam, gdzie państwo na specjalny obowiązek jej udzielania, a więc wobec rodzin, osób ubogich, czy niepełnosprawnych. Skarżący podkreślił, że artykuł 69 Konstytucji RP nie dzieli osób niepełnosprawnych z uwagi na stopień niepełnosprawności. Stąd też interpretacja przepisów dokonana przez organy administracji narusza konstytucyjną zasadę równego traktowania, polegającą na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowani równo. W ocenie autora skargi nie ma podstaw do różnego traktowania osób niepełnosprawnych, chyba że Państwo chce zaoszczędzić na świadczeniu wychowawczym. Rządowy program wspierania rodzin powinien zapewnić jednakowy dostęp do świadczenia wychowawczego rodzinom wychowującym dzieci o lekkim stopniu niepełnosprawności z tymi, które wychowują dzieci z orzeczonym umiarkowanym i znacznym stopniem niepełnosprawności. Niedopuszczalne jest bowiem odmienne traktowanie dzieci legitymujących się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Wychowywanie dziecka z niepełnosprawnością w stopniu lekkim również niesie za sobą poważne obciążenia finansowe dla rodziny, są to np. koszty leczenia i rehabilitacji oraz dodatkowe nakłady finansowe na rozwój i edukację. Skarżący wyjaśnił, że córka uczy się w liceum ogólnokształcącym, jest w klasie maturalnej, a to się wiąże z płatnymi dodatkowymi zajęciami, które przygotowują do matury. Jego rodzina żyje na poziomie minimum socjalnego, pomimo tego, że jest zatrudniony nieprzerwanie od 1994r., a Państwo w żaden sposób mu nie pomaga, a wręcz wyklucza dopuszczając do obiegu prawnego tak funkcjonującą ustawę, która w drastyczny sposób łamie art. 71 ust: 1 Konstytucji. Funkcjonujące uregulowanie tyczące uprawnienia do świadczenia wychowawczego narusza nie tylko zasadę równości, ale także społeczne poczucie sprawiedliwości, które nie powinno być pominięte. Skarżący wskazał ponadto na art. 3 Konwencji o prawach dziecka, zgodnie z którym we wszystkich działaniach dotyczących dzieci, sprawą nadrzędną powinno być najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka. W jego przekonaniu ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci jest nieprecyzyjna, niekonstytucyjna, dyskryminująca, a przy jej stosowaniu należy posiłkować się wykładnią zgodną z Konstytucją. Oznacza to, że organy powinny ustalić, czy przepisy Konstytucji i prawo międzynarodowe nie nakazują zapewnienia równego traktowania w zakresie dostępu do wszystkich form wsparcia osobom z orzeczonym lekkim stopniem niepełnosprawności.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z.podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o jej oddalenie.

Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 2 marca 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia Sąd przypomniał, że stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy, dziecko niepełnosprawne oznacza dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych albo orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Stosownie zaś do art. 2 pkt 18 ustawy, umiarkowany stopień niepełnosprawności oznacza niepełnosprawność w umiarkowanym stopniu w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidów. Z kolei znaczny stopień niepełnosprawności, zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy, oznacza niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach, posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidzkiej lub niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Dalej Sąd I instancji wyjaśnił, odwołując się do ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, że ww. przepis wskazuje nie na stopnie niepełnosprawności, o których mowa w art. 3 ustawy, do których nawiązują definicje umiarkowanego i znacznego stopnia niepełnosprawności, ale na orzeczenie o niepełnosprawności, które zgodnie z art. 1 pkt 3 ustawy dotyczy potwierdzenia niepełnosprawności osób, wydanym przed ukończeniem 16. roku życia. Sąd podkreślił, że w istocie orzeczenie o niepełnosprawności obejmuje sytuacje, o których mowa w art. 4a tej ustawy, zgodnie z którym osoby, które nie ukończyły 16. roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu, powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku. Zdaniem Sądu I instancji żadna z powyższych przesłanek nie ma miejsca w niniejszej sprawie, bowiem wg. orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] października 2015r. P.W. została zaliczona do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności, zaś samo orzeczenie zostało wydane po ukończeniu przez P.W. 16. roku życia.

Sąd zaznaczył, iż pomimo tego, że Kolegium nie przedstawiło właściwie żadnej interpretacji przedmiotowego przepisu, to wynikająca z uzasadnienia decyzji konkluzja nie może być uznana za wadliwą, jak uważa skarżący. W ocenie Sądu nie ma podstaw do zarzucenia Kolegium naruszenia zasady równości, o której mowa w art. 32 ust.1 Konstytucji RP, tym bardziej, że według treści skargi zarzut ten w istocie odnosi się do ustawodawcy, a nie do organu. Zarzut naruszenia wspomnianej zasady jest bezzasadny, skoro nie można uznać, aby osoby legitymujące się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności znajdowały się w tej samej sytuacji, jak osoby legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu lekkim.

W dalszej części uzasadnienia Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja podlega jednak uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", z powodu braku przejrzystego wykazania sposobu wyliczenia uzyskiwanego przez rodzinę skarżącego dochodu, mając na względzie, że według Kolegium przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do uzyskania świadczenia wychowawczego wyniosło 73,10zł. Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie przedstawiając żadnych wyliczeń oraz nie podając, na podstawie jakich dokumentów dokonał stosownych wyliczeń, uniemożliwił weryfikację przedstawionego stanowiska.

Skargę kasacyjną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z., zaskarżając rozstrzygnięcie w całości i podnosząc zarzut naruszenia prawa procesowego (art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a.) poprzez przyjęcie, że brak przejrzystego wykazania sposobu wyliczenia uzyskiwanego przez rodzinę skarżącego dochodu jest na tyle istotny, że uzasadnia uchylenie decyzji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej – przywołując treść art. 17 ust.1 ustawy – wskazano, że w aktach sprawy znajdują się wygenerowane drogą elektroniczną: wydruk z systemu informacyjnego rejestru PESEL; wydruk z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów o dochodach wnioskodawcy oraz wydruk z systemu informatycznego ZUS dotyczący składek na ubezpieczenie zdrowotne J.W. Organ przyznał, że zarówno w decyzji organu I instancji, jak i w decyzji organu odwoławczego dokumenty te nie zostały wprost wyartykułowane, ale nie oznacza to, że na ich podstawie nie można zweryfikować dochodów rodziny. Tym bardziej, że w sprawie nie zachodziła utrata lub uzyskanie dochodu w stosunku do 2014r., jako roku bazowego

W dalszej kolejności Kolegium wyjaśniło, że dochód rodziny w 2014r. wyniósł 41.177,54zł. Po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości 5.690,52zł, podatku w wysokości 832zł i składek na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 3.223,39zł dochód wyniósł 31.431,63zł. Po przeliczeniu na miesięczny dochód na osobę w rodzinie daje to w trzy osobowej rodzinie kwotę 873,10zł. Zatem – w ocenie skarżącego kasacyjnie – bez problemu można było zweryfikować podany w decyzjach obu organów dochód, mimo że jego sposób wyliczenia nie był wyszczególniony w tych decyzjach. Poza tym Kolegium wyjaśniło, że po całościowym przeanalizowaniu sprawy i uznaniu, że dochód rodziny został ustalony prawidłowo, skoncentrowało się w swym uzasadnieniu na zarzutach odwołania dotyczących niepełnosprawności dziecka, a tym samym niezasadności zastosowania wyższego kryterium dochodowego niż 800zł.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie uchylenie decyzji tylko z powodu nieprzedstawienia wyliczeń oraz niewskazania dokumentów, na podstawie których organ dokonał tych wyliczeń, nie znajduje uzasadnienia w ogólnie przyjętym porządku prawnym. Naruszenie przepisów postępowania musi mieć bowiem istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, że skutkiem uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji będzie wydanie takiej samej decyzji (utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji), z uzupełnieniem jedynie uzasadnienia, w którym Kolegium wprost wskaże dokumenty, na podstawie których wyliczono dochód rodziny i przedstawi matematyczne wyliczenie. Wystarczającym byłoby natomiast – zdaniem Kolegium – aby Sąd I instancji pouczył organ o konieczności bardziej wszechstronnego i wyczerpującego uzasadniania swoich decyzji na przyszłość, aby one nie budziły jakichkolwiek wątpliwości.

Z powyższych względów w konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z.z dnia [...] września 2016r. nr [...], względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Jednocześnie skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi ma skargę kasacyjną J.W. wniósł o jej oddalenie, oświadczając, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. Podniósł, że Kolegium przyznało, że zarówno w decyzji organu I instancji, jak i w decyzji organu odwoławczego, dokumenty nie zostały wprost wyartykułowane, a to oznacza, że zaniechano gromadzenia dowodów z urzędu i niedostatecznie uzasadniono decyzję, w związku z czym naruszono art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., co ma istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ decyzja jest niepełna i nie służy umacnianiu zaufania obywateli do administracji publicznej. J.W. podkreślił ponadto, że zadaniem organu nie jest odmowne załatwianie spraw obywateli, lecz przeprowadzenie postępowania w taki sposób, żeby móc uwzględnić zgłaszane żądania i wnioski, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a w rozpatrywanej sprawie zachodzi słuszny interes obywatela. Zdaniem autora odpowiedzi na skargę kasacyjną w sprawie organ nie uzasadnił w sposób przekonujący motywów rozstrzygnięcia, tym samym naruszył art. 107 § 3 K.p.a., ponieważ nie wyjaśnił w decyzji sposobu wyliczenia uzyskiwanego przez rodzinę skarżącego dochodu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził występowania przesłanek nieważności postępowania, co oznacza, że zobligowany był rozpoznać sprawę w granicach podstaw i wniosków skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej postawiono zaskarżonemu wyrokowi jedynie zarzut naruszenia prawa procesowego tj. art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż brak przejrzystego wyliczenia dochodu uzyskanego przez rodzinę skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ma istotny wpływ na wynik sprawy i tym samym uzasadnia uchylenie tej decyzji. Zarzut ten wypada uznać za usprawiedliwiony.

Przepis art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. stanowi, iż decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przyjmuje się, iż w pojęciu "innych naruszeń przepisów postępowania" nie mieszczą się zarówno naruszenia prawa procesowego uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1b P.p.s.a., jak i kwalifikowane naruszenia prawa procesowego stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia (art. 156 § 1 K.p.a.). Przepis ten odnosi się natomiast tylko do takich naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które mogą mieć "istotny wpływ na wynik sprawy" i tylko takie naruszenia przepisów postępowania uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (vide: T.Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, WK 2016r., uwaga 21 do art. 145; wyrok NSA z dnia 10 listopada 2015r. sygn. akt II OSK 566/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W tym kontekście mówi się także o uprawdopodobnieniu możliwości odmiennego wyniku sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 25 listopada 2014r. sygn. akt II FSK 1224/13; wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2014r. sygn. akt I OSK 160/13; wyrok NSA z dnia 25 marca 2014r. sygn. akt II GSK 62/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Warunkiem uchylenia rozstrzygnięcia organów administracji z powyższego powodu jest zatem ustalenie, że stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, uchylając decyzję na tej podstawie, winien wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne (vide: wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005r. sygn. akt I OSK 407/05, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, uwaga 6 do art. 145).

Zasadnie wskazuje skarżący kasacyjnie, iż zaskarżony wyrok pozbawiony jest rozważań na temat tego, jaki był wpływ na treść podjętej decyzji, braku przejrzystego wskazania w jej motywach wyliczenia kwoty dochodu rodziny skarżącego, skoro Sąd I instancji istotności naruszenia przepisów postępowania w powyższym zakresie upatruje wyłącznie w tym, że kwota przekroczenia kryterium dochodowego była nieznaczna i wyniosła 73,10zł. Jak już o tym wspomniano istotność wpływu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. to inaczej uprawdopodobnienie możliwości odmiennego wyniku sprawy z uwagi na charakter naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Wskazanie jedynie na takie okoliczności, jak nieznaczne przekroczenie kryterium dochodowego przy braku precyzyjnego określenia przez organ sposobu wyliczenia kwoty dochodu strony, nie stanowi wywiązania się przez sąd z obowiązku wykazania istotności wpływu na treść kontrolowanego rozstrzygnięcia dostrzeżonego naruszenia przepisów postępowania.

Niezależnie jednak od powyższego spostrzeżenia wypada dostrzec, iż Sąd I instancji formułując zarzut naruszenia przepisów postępowania prowadzący do konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji, nie wskazał jednocześnie jakiejkolwiek normy prawnej naruszonej takim sposobem procedowania organów administracji, który uznaje za wadliwy. Skoro – co do zasady – kontrola sądowoadministracyjna dokonywana jest w oparciu o kryterium legalności (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.), to obowiązkiem sądu, eliminującego z obrotu decyzję administracyjną, jest wskazanie konkretnych regulacji prawnych naruszonych w toku postępowania administracyjnego. Przywołanie przez Sąd I instancji w podstawie prawnej wyroku jedynie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a., bez jego powiązania z regulacjami prawnymi stosowanymi przez organy administracji, deprecjonuje zaskarżony wyrok bowiem wskazuje, że Sąd w istocie nie wskazał przepisu naruszonego w postępowaniu administracyjnym. Zastosowanie w takiej sytuacji jako podstawy wyrokowania wyłącznie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok, a uznając jednocześnie, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozpoznał skargę (art. 188 P.p.s.a.).

Nie ulega wątpliwości, iż świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00zł, a jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne 1.200,00zł (art. 5 ust. 3 i 4 ustawy). Z niekwestionowanych okoliczności niniejszej sprawy wynika, iż niepełnoletnia córka skarżącego – P.W., orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] października 2015r., została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności, który to stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...] lipca 2014r., a więc od momentu ukończenia przez dziecko 16. roku życia. Powyższe uniemożliwia uznanie córki skarżącego za dziecko niepełnosprawne w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy i stosowania wobec rodziny skarżącego, określonego w art. 5 ust. 4 ustawy, wyższego kryterium dochodowego. Tym samym kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko w rodzinie J.W. wynosi 800,00zł. Powyższe okoliczności zostały ustalone w toku postępowania administracyjnego i zaaprobowane przez Sąd I instancji, a ich ocena zaprezentowana w motywach wydanego wyroku. Skarżący J.W. nie zakwestionował ich poprawności skargą kasacyjną, podobnie jak i konkluzji Sądu I instancji o zgodności stosowanych regulacji ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci z zasadą równości, wrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Dalej wypada podnieść, iż dochód rodziny skarżącego w 2014r. organy administracji ustaliły na kwotę 873,10zł miesięcznie na osobę w rodzinie. Powyższe ustalenie nie było kwestionowane przez skarżącego ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze do sądu. Odnosząc się do kwestii prawidłowości powyższego ustalenia należy wskazać, iż sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.), którymi są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Akta sprawy odgrywają tym samym podstawową rolę w sprawowaniu sądowej kontroli, bowiem sąd administracyjny ocenia legalność zaskarżonego aktu lub czynności według stanu faktycznego i prawnego, będącego podstawą ich wydania, a zatem dołączone do akt głównych akta administracyjne pozwalają odpowiedzieć na pytanie, czy przyjęty w toku postępowania przed organem administracji publicznej stan faktyczny znajduje w nich uzasadnienie (vide: B.Adamiak, J.Borkowski, Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych, Warszawa 2009, s. 56.). W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, iż akta postępowania administracyjnego zawierają szczegółową informacje o dochodach członków rodziny skarżącego w 2014r. (k. 16 akt administracyjnych), z którego wynika, iż dochód w tym okresie uzyskiwał wyłącznie skarżący. Dochód ten – pochodząc ze źródła opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne - wyniósł 31.431,63zł (art. 2 pkt 1 ustawy w zw. z art. 3 pkt 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015r., poz. 114 ze zm.)). Taki też dochód uzyskała trzyosobowa rodzina skarżącego w 2014r., a to oznacza, iż miesięczny dochód na osobę w rodzinie wyniósł 873,10zł., a więc kwotę ustaloną w postępowaniu administracyjnym. Jakkolwiek brak odwzorowania powyższego wyliczenia w motywach wydawanych decyzji może stanowić o naruszeniu w toku postępowania administracyjnego zasady przekonywania (art. 11 K.p.c.), to jednak uwzględniając, iż dokonane ustalenie wysokości uzyskanego w 2014r. dochodu rodziny skarżącego znajduje jednoznaczne oparcie w dokumentach akt administracyjnych, a proces jego wyliczenia nie wykracza poza podstawowe działania arytmetyczne, to należy stwierdzić, iż powyższe naruszenia przepisów postępowania nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Tym samym skarga jako bezzasadna podlegał oddaleniu (art. 188 w związku z art. 151 P.p.s.a.).

Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.