Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1105/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skarg K. T. G. i I. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazania nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargi


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2019r., znak: [...], Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018r. poz. 2096) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018r., poz. 1202) po rozpatrzeniu odwołań T. G. oraz I. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. Nr [...] z [...] stycznia 2019r" znak: [...], nakładającej na T. G. obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. Z. [...] w O., w terminie sześciu miesięcy od dnia kiedy decyzja ta stanie się ostateczna, wskazanych w ocenie technicznej, sporządzonej przez mgr inż. K. W., polegających na: 1. wykonaniu opaski wokoło budynku; 2. uzupełnieniu od strony północno-wschodniej pokrycia dachu, wykonaniu brakujących obróbek blacharskich rynien i rur spustowych, tak aby nie zalewać działki sąsiedniej; 3. wyregulowaniu i wzmocnieniu więźby dachowej w środkowej części kalenicy; 4. sprawdzeniu wzmocnienia ławy fundamentowej, jeżeli jego brak to należy podbić beton odcinkami nie dłuższymi niż Im, stosując poduszki o przekroju 50 x 50cm; 5. dociepleniu dwóch ścian zewnętrznych wykonanych z pustaka żużlobetonowego płytami styropianowymi o grubości 15 cm, stosując metodę lekko-mokrą, z uwagi na usytuowanie budynku ścianą szczytową w działce sąsiedniej należy docieplić ją od wewnątrz jako wentylowaną wełną mineralną o grubości 10 cm; 6. naciągnięciu warstwą kleju i siatki polipropylenowej powierzchni mineralnej tynku cienkowarstwowego o zbliżonej fakturze do już istniejącego w celu uzyskania jednorodności całości elewacji należy pomalować farbą sylikonową; 7. dociepleniu części cokołowej do głębokości lm poniżej terenu istniejącego polistyrenem ekstrudowanym o grubości 5 cm, zabezpieczeniu warstwą folii kubełkowej w części podziemnej, na części nadziemnej cokołu wykonać tynk cokołowy – utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji .

W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ wskazał, że sprawa dotycząca budynku mieszkalnego położonego przy ul. Z. [...] w O. była już przedmiotem rozpatrywania przez tut. organ. W związku z pisemnym wystąpieniem T. G. z [...] kwietnia 2015r., uzupełnionym (na wezwanie organu powiatowego z [...] maja 2015r.) pismem z [...] czerwca 2015r., przedstawiciele Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. dokonali [...] lipca 2015r. oględzin w przedmiocie stanu technicznego budynku mieszkalnego położonego przy ul. Z. [...] w O., ze szczególnym uwzględnieniem fundamentów tego budynku. W ich wyniku stwierdzono, że fundamenty ww. obiektu budowlanego są częściowo podmyte, zwietrzałe, a na fragmentach - otynkowane na nowo. Ponadto ustalono, że na ścianie budynku od strony północnej widoczna jest rysa o grubości 3 mm, zaś budynek jest kryty papą i nie posiada orynnowania.

Organ powiatowy pismem z [...] lipca 2015r. zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek T. G. postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego położonego przy ul. Z. [...] w O., ze szczególnym uwzględnieniem jego fundamentów. Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. postanowieniem Nr [...] z [...] lipca 2015r., wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zobowiązał T. G. do przedłożenia - w terminie sześćdziesięciu dni od dnia, kiedy postanowienie to stanie się ostateczne - oceny technicznej dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego budynku mieszkalnego, ze szczególnym uwzględnieniem jego fundamentów, określającej przyczyny zawilgocenia tych fundamentów oraz w razie potrzeby - zakres prac budowlanych niezbędnych do przeprowadzenia w celu doprowadzenia tego budynku do stanu zgodnego z przepisami prawa. Następnie Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. postanowieniem Nr [...] z [...] stycznia 2016r., wydanym na podstawie art. 262 § 2 i 263 § 2 k.p.a. w związku z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zobowiązał T. G. do wpłacenia w wyznaczonym terminie zaliczki w wysokości 2.500,00 zł (słownie: dwa tysiące pięćset złotych) na pokrycie kosztów postępowania, tj. wykonania oceny technicznej żądanej wcześniejszym postanowieniem Nr [...]. Pismem z dnia [...] stycznia 2016r. T. G. wystąpiła do organu powiatowego z prośbą o zwolnienie jej z obowiązku przedłożenia ww. oceny technicznej, przedkładając opinię mykologiczną dotyczącą domu jednorodzinnego przy ul. Z. [...] w O., sporządzoną w listopadzie 2015r. przez dr inż. A. W. oraz opinię geotechniczną dotyczącą warunków gruntowo - wodnych w podłożu w rejonie budynku mieszkalnego przy ul. Z. [...] w O., sporządzoną w styczniu 2016r. przez mgr inż. A. K. i mgr inż. P. F. Przy piśmie z [...] kwietnia 2016r. T. G. przedłożyła do organu nadzoru budowlanego I instancji kopię opinii technicznej dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego budynku mieszkalnego, ze szczególnym uwzględnieniem jego fundamentów, sporządzonej w kwietniu 2016r. przez mgr inż. K. W., po czym [...] sierpnia 2016r. - oryginał tej dokumentacji.

W związku z pismami z [...] i [...] września 2016r. odpowiednio I. K. oraz I. P., informującymi o toczącym się przed sądem cywilnym w O. postępowaniem prowadzonym z powództwa ww. osób przeciwko T. G. o ochronę własności i zapłatę (sygn. akt: [...]) oraz wydanym w jego ramach [...] września 2016r. postanowieniu zabezpieczającym, Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. postanowieniem Nr [...] z [...] listopada 2016r. zawiesił postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiotowej sprawie (zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z [...] grudnia 2016r.), a następnie je podjął w drodze postanowienia Nr [...] z [...] stycznia 2018r. (wobec przedłożenia przez T. G. przy piśmie z [...] stycznia 2018r. kopii odpisu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w O. I Wydział Cywilny z [...] czerwca 2017r" sygn. akt: [...], umarzającego postępowanie w zakresie żądania zapłaty oraz oddalającego powództwo o nakazanie pozwanej rozebrania bądź przebudowy budynku).

Postanowieniem Nr [...] z [...] marca 2018r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. uchylił własne postanowienie Nr [...] z 2016r., bowiem T. G. wykonała obowiązek nałożony na nią postanowieniem Nr [...].

Przedstawiciele Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. [...] kwietnia 2018r. dokonali oględzin budynku mieszkalnego przy ul. Z. [...] w W., protokolarnie stwierdzając, że w pokoju (przy granicy działki) widoczne są pęknięcia włoskowate oraz mniejsze w kuchni, zaś na elewacji północnej, na nowej zaprawie widoczna jest rysa ok. 1 mm, pomimo założonej z prętów stalowych, żebrowych klamry muru. Ponadto, zaobserwowano widoczne zacieki w narożniku budynku przy granicy. Następnie [...] czerwca 2018r. organ powiatowy wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 ustawy Prawo budowlane decyzję Nr [...], w której nałożył na T. G. obowiązek wykonania - w terminie sześciu miesięcy od dnia kiedy decyzja ta stanie się ostateczna - określonych robót budowlanych, wskazanych w ocenie technicznej, sporządzonej przez mgr inż. K. W.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...].08.2018r., znak: [...], uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, bowiem w ocenie tut. organu decyzja ta była co najmniej przedwczesna oraz została wydana w oparciu o niewłaściwe przepisy prawa materialnego.

Po ponownej analizie niniejszej sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wydał decyzję Nr [...] z [...] stycznia 2019r. o której mowa na wstępie.

Odwołania od ww. decyzji organu pierwszej instancji do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosły T. G. oraz I. K..

Rozpoznając odwołania organu drugiej instancji wskazał, że decyzja organu stopnia powiatowego jest prawidłowa. Została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Kwestią bezsporną jest, że przedmiotowy budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym. W decyzji wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego organ określa zakres stwierdzonych nieprawidłowości, dotyczących stanu technicznego obiektu oraz termin ich likwidacji. Oznacza to, że wydanie decyzji administracyjnej w tym względzie powinno być poprzedzone dokonanymi czynnościami i wyjaśnieniami stanu faktycznego w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Rozstrzygnięcie organu powinno uwzględniać wyniki kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego poprzez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, w sposób i w zakresie określonym w stosownej dokumentacji oraz na podstawie przepisów techniczno- budowlanych dotyczących warunków użytkowania obiektów.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nałożył na T. G. obowiązek wykonania określonych robót budowlanych celem doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego, na podstawie oceny technicznej sporządzonej przez mgr inż. K. W. Z powyższego opracowania wynika m. in., że jednorodzinny budynek mieszkalny znajdujący się na działce nr ew. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. Z. [...] w O. został zrealizowany w 1960r. Jest to obiekt parterowy, niepodpiwniczony o wymiarach 5,10 x 8,50 m (w skład którego wchodzą dwa pokoje, korytarz i kotłownia), z częściowym poddaszem użytkowym (gdzie mieści się pokój sypialny), z dobudowaną przybudówką o wymiarach 5,80 x 2,50 m (w której usytuowana jest kuchnia i łazienka). Dach budynku jest stromy, z drewnianą jętkową więźbą dachową, pokrytą papą. Brak jest obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych na okapie wzdłuż ściany północno-wschodniej. Budynek ten od strony północno-zachodniej usytuowany jest w ostrej granicy, częściowo wchodzi w granicę sąsiada (działka nr ewid. [...] z obrębu [...]) - według informacji uzyskanych od zleceniodawcy (tj. T. G.) przed sądem toczy się sprawa o ustalenie granicy pomiędzy ww. działkami. Z dalszej części tego opracowania wynika, że na sąsiedniej działce nr ew. [...] z obrębu [...] znajduje się budynek mieszkalny, którego ściana usytuowana jest w odległości 0,80 m od granicy. Okap połaci dachowej tego sąsiedniego budynku jest zbliżony do granicy i biegnie wzdłuż niej, zaś dwie rury spustowe skierowane są w stronę ogrodzenia posesji iodprowadzają wody opadowe na ścianę fundamentową analizowanego budynku (przy ul. Z. w O.), wypłukując obsypkę fundamentu - przez co jest on zupełnie odkryty. Na zewnętrznej, południowo-zachodniej ścianie tego budynku, w części dochodzącej do granicy działki pojawiła się ukośna rysa biegnąca od żelbetowego stropu po ławę fundamentową, co - według opiniodawcy - świadczy o nierównomiernym osiadaniu fundamentów, spowodowanym odkryciem ławy fundamentowej. Aktualnie po wzmocnieniu fundamentów proces ten zatrzymał się (brak pęknięcia). Na zewnętrznej północno-wschodniej ścianie tego budynku także pojawiła się pionowa rysa o podobnym charakterze, spowodowana - zdaniem opiniodawcy - nadmiernym osiadaniem części budynku przyległej do działki nr ew. [...] w związku z podmyciem i w konsekwencji odkryciem ławy fundamentowej w części szczytowej budynku. We wnioskach w. opinii technicznej (pkt 11 tego opracowania) opiniodawca wskazuje m.in., że ławy betonowe budynku są zbyt płytko posadowione na głębokość ok. 60 cm od poziomu terenu; brak opaski wokół terenu; ściany z pustaka żużlobetonowego od samych fundamentów nieotynkowane, w stanie dostatecznym, częściowo ocieplone styropianem, metodą lekko-mokrą, z klejem na wierzchu wymagają pełnego docieplenia warstwą styropianu o grubości min. 15 cm i wykończenia tynkiem cienkowarstwowym na kleju i siatce poliestrowej; więźba dachowa jest zapadnięta w środkowej części kalenicy, co wymaga regulacji i wzmocnienia przy zmianie pokrycia dachowego; na ścianie północno-wschodniej brak jest obróbek blacharskich i elementów odwodnienia (brak rynien i znaczny okap powoduje zalewanie granicy działki) - co wymaga uzupełnienia pokrycia wraz z brakującymi obróbkami blacharskimi, rynnami i rurami spustowymi, tak, aby nie zalewać działki sąsiedniej. Z kolei w zaleceniach opiniodawca wskazał, że należy bezwzględnie uzupełnić wypłukany przez wody opadowe piasek po stronie sąsiada żwirem, wykonać opaskę i posiać trawę, a także w budynku na działce nr ew. [...] powinny być uzupełnione elementy odwodnienia takie, jak rynny i rury spustowe, aby nie zalewać działki sąsiada. Według opiniodawcy sprawdzenia wymaga, czy ława fundamentowa budynku przy ul. Z. [...] w O. wzdłuż granicy działki została wzmocniona od strony wewnętrznej - w przeciwnym razie należy ją podbić betonem odcinkami nie dłuższymi niż 1,00 m, stosując poduszki o przekroju 50 x 50 m. Wśród zaleceń autor opracowania określa także, jakie prace winien wykonać właściciel sąsiedniej posesji przy własnym budynku. W aneksie do ww. opinii z [...] czerwca 2018r. opiniodawca określił dodatkowe zalecenia w celu osiągnięcia właściwego poziomu współczynnika przenikania ciepła dla ścian zewnętrznych ocenianego budynku, wskazując, że w tym zakresie należy docieplić dwie ściany zewnętrzne wykonane z pustaka żużlobetonowego płytami styropianowymi o grubości 15 cm, stosując metodę lekko-mokrą oraz docieplić ścianę szczytową budynku usytuowanej w ostrej granicy wentylowaną wełną mineralną od wewnątrz o grubości 10 cm; dalej, że należy na warstwę kleju i siatki polipropylenowej naciągnąć powierzchnię mineralnego tynku cienkowarstwowego o zbliżonej fakturze do już istniejącego, co następnie należy pomalować farbą silikonową (w celu osiągnięcia estetyki elewacji i zabezpieczenia warstwy dociepleniowej); dalej, że należy część cokołową do głębokości 1,00 m poniżej terenu docieplić polistyrenem ekstrudowanym o grubości 5 cm, zabezpieczyć część podziemną warstwą folii kubełkowej oraz wykonać na nadziemnej części cokołu tynk cokołowy; dalej, że wokół budynku należy wykonać opaskę betonową umożliwiającą odrzucenie wody opadowej od ścian budynku.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że celem art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jest utrzymanie obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym, dlatego też decyzja, wydana w celu korygowania stwierdzonych nieprawidłowości, powinna dokładnie określać czynności, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany wykonać i ograniczać się jedynie do nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Adresatem nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, o którym mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu, ponieważ tylko na tych podmiotach ciąży obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie. Decyzja Nr [...] spełnia ww. wymagania.

Nawiązując do treści odwołania T. G., w którym oświadcza ona, że wycofuje swój wniosek z [...] kwietnia 2015r. inicjujący wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, co powinno skutkować umorzeniem postępowania, organ drugiej instancji wyjaśnił, że stosownie do treści przepisu art. 105 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. W komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego autorstwa Barbary Adamiak i Janusza Borkowskiego (wydawnictwo: C. H. Beck Warszawa 2011 str. 413), wskazuje się, że umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 2 k.p.a. jest pozostawione uznaniu organu administracyjnego, który w przypadku istnienia łącznego wszystkich wymienionych przesłanek stosowania tego przepisu "może" je umorzyć. Zważyć trzeba jednak na to, iż zakres tego uznania został ograniczony przepisem art. 7, który nakazuje chronić słuszny interes jednostki aż do granic kolizji z wymaganiami interesu społecznego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 1981r., SA 820/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 57). Jakkolwiek postępowanie administracyjne wszczynane jest przez uprawniony organ na wniosek lub z urzędu, to jednak charakter danej sprawy przesądza w jakim zakresie strona inicjująca to postępowanie może nim rozporządzać w przedmiocie jego ewentualnego zakończenia przed wydaniem przez organ rozstrzygnięcia merytorycznego. Otóż odróżnić należy sytuacje kiedy postępowanie wszczęte na wniosek dotyczy wyłącznie sfery prawnej (uprawnień lub obowiązków) wnioskodawcy od sytuacji kiedy to postępowanie dotyczy innych podmiotów lub badania naruszenia przez te podmioty norm prawa administracyjnego. W pierwszej sytuacji postępowanie takie (np. w sprawie wydania dokumentu, pozwolenia na budowę, decyzji o warunkach zabudowy) jako dotyczące jedynie sfery prawnej wnioskodawcy co do jego trwania powinno być poddane pełnej dyspozycyjności wnioskodawcy. Cofnięcie wniosku winno być w tej sytuacji dla organu obligujące do umorzenia postępowania w uwagi na konieczność respektowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady wzglądu organu na słuszny interes społeczny i obywateli (vide: powołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 1981r. SA 820/81). Z inną sytuacją mamy do czynienia kiedy obywatel inicjuje postępowanie administracyjne informując organ np. o naruszeniu prawa. Wtedy to organ administracji działa z urzędu a podmiot to postępowanie inicjujący jest co prawda stroną tego postępowania ale nie może nim dysponować poprzez złożenie obligującego organ wniosku o umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 2 k.p.a. (vide: powołany wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 3 kwietnia 2012r., II SA/Kr 194/12). W ocenie tut. organu charakter niniejszej sprawy dotyczącej stanu technicznego obiektu wyklucza umorzenie postępowania w oparciu o art. 105 § 2 k.p.a.. Umorzenie postępowania w oparciu o ww. przepis wykluczałoby merytoryczną ocenę sprawy i powodowałoby pozostawienie obiektu w niewłaściwym stanie technicznym.

Odnosząc się natomiast do kwestii wejścia na nieruchomość sąsiednią celem wykonania obowiązków nałożonych decyzją organu powiatowego organ wyjaśnił, że strona zobowiązana może skierować wniosek do organu administracji architektoniczno - budowlanej o pozwolenie na wejście na teren nieruchomości sąsiedniej w celu wykonania robót budowlanych (o czym stanowi art. 47 Prawa budowlanego). Organ ten ogranicza się wyłącznie do oceny niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych określonych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. Nr [...] z [...] stycznia 2019r.

Organ wskazał, także, że ze zgromadzonej w aktach I instancji dokumentacji wynika, że właściciele sąsiadujących ze sobą działek nr ew. [...] (na terenie której znajduje się budynek mieszkalny, będący przedmiotem niniejszego postępowania) i nr [...] z obrębu [...] pozostają w sporze granicznym. Istota tego sporu sprowadza się do ustalenia, czy jedna ze ścian budynku mieszkalnego przy ul. Z. [...] w O. usytuowana jest w ostrej granicy z sąsiednią działką, czy też z przekroczeniem tej granicy (o odpowiednio od 31 cm do 48 cm), co wynika z mapy tyczenia granicy między tymi działkami, sporządzonej w październiku 2014r. przez uprawnionego geodetę - mgr inż. R. P. (co zostało przedstawione w rys. nr 2 ww. opinii technicznej). Organ administracji architektoniczno budowlanej nie są uprawnione do badania prawidłowości przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami - działkami strony zobowiązanej i właścicieli sąsiedniej nieruchomości, do której ma być zagwarantowany dostęp, gdyż spory graniczne pozostają poza regulacją ustawy - Prawo budowlane. Postępowanie prowadzone przed Sądem Rejonowym w O. nie uniemożliwia nałożenia obowiązków z zakresu nadzoru budowlanego na właściciela obiektu, który jest znany.

Zdaniem organu drugiej instancji nie znajdują również uzasadnienia twierdzenia I. K. dotyczące rozbiórki ściany szczytowej "cegła po cegle" oraz rozbiórki zniszczonego fundamentu bowiem, oznaczałoby to w istocie częściową rozbiórkę, a następnie odbudowę przedmiotowego budynku, co wykracza poza regulację art. 66 Prawa budowlanego. Roboty budowlane objęte nakazem wydanym w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego mają charakter naprawczy. Celem tego przepisu jest zapewnienie bezpiecznego użytkowania obiektu, wobec czego w sytuacji stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego decyzja organu nadzoru budowlanego może zobowiązywać do przeprowadzenia wszelkich niezbędnych robót budowlanych koniecznych do zapewnienia stanu technicznego wymaganego przez obowiązujące przepisy prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest jednolite stanowisko, w którym wskazuje się, że roboty budowlane objęte nakazem, o którym mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, z powodu charakteru nakładanych obowiązków, nie wymagają wydania pozwolenia na budowę lub ich zgłoszenia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 maja 2016rv II OSK 2238/14).

W oparciu o powyższe wskazania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Tym samym decyzję organu pierwszej instancji należało utrzymać w mocy.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosły: T. G. (skarga zarejestrowana pod sygn. akt VII SA/Wa 1105/19) oraz I. K. reprezentowana przez r.pr. M. L. (skarga zarejestrowana pod sygn. VII SA/Wa 1106/19). W trybie art. 111 p.p.s.a., sprawa o sygn. akt VII SA/Wa 1106/19 została połączona do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą o sygn. VII SA/Wa 1105/19. Obie skargi stały się zatem przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1105/19.

Skarżąca T. G. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie 1) przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy t.j: art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nieumorzenie prowadzonego postępowania pomimo złożenia przez skarżącego wyraźnego oświadczenia o cofnięciu wniosku o wszczęciu postępowania co winno skutkować umorzeniem postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. W przypadku nieuwzględnienia zarzutu naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy t.j. art. 64 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie że budynek mieszkalny usytuowany na działce nr. ew. [...] obr. [...] przy ul. Z. [...] w O. jest w nieodpowiednim stanie technicznym wymagającym usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości wskazanych w ocenie technicznej, sporządzonej przez mgr inż. K. W. w sytuacji gdy skarżący w okresie pomiędzy [...] sierpnia 2018r. a [...] stycznia 2019r. dokonał wielu robót budowlanych, art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 85 kpa, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nie wyczerpujące zebranie materiału dowodowego nieprzeprowadzenie ponownych oględzin budynku mieszkalnego i w konsekwencji dokonanie wadliwej oceny, że budynek mieszkalny usytuowany na działce nr. ew. [...] obr.[...] przy ul. Z. [...] w O. jest w nieodpowiednim stanie technicznym wymagającym usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości wskazanych w ocenie technicznej sporządzonej przez mgr. inż. K. W. w sytuacji gdy skarżący w ww. okresie dokonał odpowiednich napraw, a organy oparły się na ocenie technicznej' sporządzonej przez mgr. inż. K. W. w kwietniu 2016r. oraz przeprowadzonych oględzinach budynku mieszkalnego [...] kwietnia 2018r., naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z [...] stycznia 2019r w sytuacji gdy zachodziły podstawy do jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania

Skarżąca na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie w całości decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

Stanowisko skarżącej znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi .

Skarżącej udzielono po myśli jej wniosku prawa pomocy ustanawiając dla niej pełnomocnika z urzędu.

Zgłoszony w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został odrębnie rozpoznany.

Skarżąca I. K., reprezentowana przez radcę prawnego M. L. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wchodzącego w skład materiału dowodowego opinii technicznej sporządzonej przez inż. W. K. i nie odniesienie się co całości materiału dowodowego; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie, z jakiego powodu organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej opinii wskazanej w pkt 1, opierając się na opinii dostarczonej przez stronę przeciwną; art. 47 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że istnieje możliwość przeprowadzenia robót budowlanych określonych w zaskarżonej decyzji na mocy decyzji wydanej w trybie ww. przepisu, podczas gdy w tym trybie możliwe jest jedynie wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, a nie wykonywanie na niej trwałych prac budowlanych; art. 140 k.c. poprzez naruszenie prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...], którego istotą jest możliwość korzystania z wyłączeniem innych osób.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa prawnego.

Również stanowisko tej skarżącej znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi .

W odpowiedziach na obie skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa. Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne.

Nie jest uzasadnione stanowisko skarżącej T. G., zgodnie z którym po tym jak na etapie postepowania odwoławczego cofnęła swój wniosek inicjujący niniejsze postępowanie obowiązkiem organu było uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postpowania w sprawie.

Słusznie, badając ten wniosek przez pryzmat art. 105 § 2 k.p.a., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że umorzenie postępowania w trybie tego przepisu jest pozostawione uznaniu organu administracyjnego, który w przypadku istnienia łącznie wszystkich wymienionych tam przesłanek "może" je umorzyć. I słusznie też organ drugiej instancji wywiódł, że owe uznanie zostało ograniczone przepisem art. 7 k.p.a. Ten bowiem, nakazuje chronić słuszny interes jednostki aż do granic kolizji z wymaganiami interesu społecznego. Charakter niniejszej sprawy przesądza o tym, że postępowanie wszczęte na wniosek skarżącej T. G. nie dotyczy wyłącznie jej sfery prawnej (uprawnień lub obowiązków np. w przypadku wniosku o pozwolenie na budowę) niniejsze postępowanie dotyczy bowiem naruszenia prawa przez nią jako właścicielki budynku, którego stan wymaga ingerencji nadzoru budowlanego. W przypadku kiedy obywatel inicjuje postępowanie administracyjne informując organ o naruszeniu prawa jak miało to miejsce w niniejszej sprawie cofnięcie wniosku nie wiąże się z obligatoryjnym orzeczeniem o umorzeniu postępowania.

Sąd podziela w pełni stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - stanu techniczny obiektu, badanego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącej T. G., wyklucza umorzenie postępowania w oparciu o art. 105 § 2 k.p.a.. Umorzenie postępowania uniemożliwiałoby merytoryczną ocenę sprawy i powodowałoby pozostawienie obiektu w niewłaściwym stanie technicznym.

Wbrew stanowisku skarżącej T. G. oparcie orzeczenia na złożonej przez nią opinii technicznej było w pełni uzasadnione, zostało dodatkowo zweryfikowane oględzinami. Skarżąca w żaden sposób nie udokumentowała, że na datę orzekania w sprawie stan budynku był, za sprawą przeprowadzonych przez nią robót budowlanych, odmienny od przyjętego przez organy. Jeżeli nawet część nakazanych robót wykonała po myśli ekspertyzy wcześniej niż wydano w tym przedmiocie nakaz, to oznaczałoby to li tylko to, że pozostało jej do wykonania mniej z nałożonych obowiązków.

Również stanowisko skarżącej I. K. nie mogło wpłynąć na orzeczenie po myśli jej żądania.

Organ administracji architektoniczno budowlanej, prowadzący postępowanie w oparciu o art. 66 ustawy Prawo budowlane nie mógł badać stanu naruszenia prawa własności wobec kwestionowanego przez skarżącą przebiegu granicy. Orzeczenie, które wydał na podstawie ww. przepisu dotyczyć musiało usunięciu nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym.

Wbrew stanowisku skarżącej I. K. nakaz podjęty w zaskarżonej decyzji z punktu widzenia organu nadzoru budowlanego nie odnosi się do robót cyt. " na działce nr ew. [...], która nie jest własnością T. G.", ten nakaz odnosi się do wykonywania robót budowlanych przy konkretnym budynku (jak wynika z decyzji usytuowanego na działce o nr ew. [...]).

Nie ma też racji ta skarżąca twierdząc, że organ nie uwzględnił opinii wykonanej przez inż. W. K. na jej zlecenie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ, choć nie wymienił tej opinii wprost, nawiązując do powoływanych w odwołaniu I. K. rozwiązań po myśli tej opinii wskazał, że są one niedopuszczalne bowiem prowadziłyby faktycznie do rozbiórki części budynku, następnie jego odbudowę co wykracza poza regulację przewidzianą w art. 66 ustawy Prawo budowlane Sąd z tym stanowiskiem w pełni się zgadza.

Również wskazania poczynione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a związane z przepisem art.47 ustawy Prawo budowlane są uzasadnione w przypadku gdy wykonanie nakazanych robót wiązać się będzie z potrzebą wejścia na grunt nie będący własnością zobowiązanej T. G. Tym wskazaniem nie doszło do udzielenia na drodze administracyjnej zezwolenia na wejście na teren działki sąsiedniej.

W ocenie Sądu skarżąca I. K. nie podważyła prawidłowości ustalenia przyjętego w zaskarżonej decyzji, że nakaz odnosi się do budynku usytuowanego na działce [...] obr. [...] w O. O prawnym przebiegu granicy nie może świadczyć, powoływana w skardze, opinia wydana przez biegłego w związku z postępowaniem prowadzonym przed sądem powszechnym. Wiążące dla oceny przebiegu prawnej granicy byłoby li tylko orzeczenie w przedmiocie rozgraniczenia, poparte mapą geodezyjna wpisaną do stosownego rejestru map i dokumentów geodezyjnych.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o oddaleniu skargi w trybie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302).