Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 984/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia NSA Zofia Flasińska, sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Protokolant Łukasz Tabor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2005 r. sprawy ze skargi M. W. i M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie usunięcia drzew i krzewów 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. W. i M. W. – solidarnie – kwotę 450,- (czterysta pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E.W.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – na podstawie art. 138§1 pkt 1 w zw. z art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska ( Dz.U. nr 49, poz. 196 z późn.zm.) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. w przedmiocie wymierzenia M. W. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Z. z siedzibą w S. kary pieniężnej w wysokości 1 526 452,80 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 256 drzew oraz 387 m2 krzewów rosnących na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W.

W uzasadnieniu tej decyzji podano, że z mocy umowy z dnia [...] stycznia 2000 r. pomiędzy P. Spółka z o.o. a M. W. zlecono temu ostatniemu karczowanie i usunięcie ok. 200 samosiejek oraz ok. 30 drzew wysokich na posesji przy ul. [...] w W. Zgodnie z §5 umowy wykonawca był zobowiązany do prowadzenia prac zgodnie z zasadami ochrony środowiska oraz uzyskania stosownych zezwoleń na prace objęte umową. W przypadku naruszenia tych zasad wykonawca był zobowiązany do niezwłocznego uiszczenia kar pieniężnych. Ponieważ organ Gminy nie wydał zezwolenia na wycięcie drzew wszczęto postępowanie w sprawie, w toku którego ustalono, że jednostką organizacyjną, na której ciążył obowiązek uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew była firma p. M. W. a odpowiedzialność istnieje niezależnie od tego czy pracownikom wydano polecenie usunięcia roślinności.

Jako podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej organ odwoławczy wskazał art. 110 ust. 1 b pkt 2 ustawy z dnia 31.01.1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, zgodnie z którym za naruszenie przez jednostki organizacyjne wymagań ochrony środowiska polegające na usuwaniu drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza karę pieniężną. Jednocześnie organ wskazał na art. 48 tej ustawy, zgodnie z którym jednostki organizacyjne i osoby fizyczne są obowiązane utrzymywać we właściwym stanie drzewa i krzewy rosnące na użytkowanych nieruchomościach. Wykładnia tych przepisów nie daje – w ocenie organu-podstaw do przyjęcia, że o zezwolenie na wycięcie drzew może wystąpi jedynie właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości.

M. W. podpisując umowę z właścicielem nieruchomości przejął na siebie odpowiedzialność za uzyskanie zezwolenia na wycięcie drzew i to jego będą obciążały skutki naruszenie zasad ochrony środowiska. Zawarcie umowy na wykonanie robót porządkowych upoważniało wykonawcę do wystąpienia z takim wnioskiem albowiem działał w interesie podmiotu będącego właścicielem nieruchomości. Skoro tego obowiązku nie dopełnił to wszelkie skutki naruszenia zasad obciążają jego jako wykonawcę robót. W ocenie organu odwoławczego nie doszło do naruszenia art. 28 kpa ponieważ: po pierwsze - z umowy zawartej z P. Spółki z o.o. wynikało, że właścicielem Z. jest tylko M. W. a po drugie – korespondencja kierowana była na adres wymienionego Z. a więc M. W. jako Przedsiębiorca zobowiązana była do jej odbioru. W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego stwierdzono, że wszelkie błędy poczynione początkowo przez organ I instancji były następnie konwalidowane poprzez ponowne przeprowadzenie postępowania w tym zakresie zgodnie z obowiązującymi zasadami postępowania.

W odrębnie wniesionych skargach M. W. i M. W. wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji zarzucając:

- naruszenie prawa materialnego polegające na uznaniu, że M. W. jako wykonawca robót na podstawie umowy zawartej między Spółką P. jest zobowiązany do zapłaty kar za wycięcie drzew i krzewów. Z przepisów ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska wynika, że podmiotem, który mógł uzyskać zezwolenie na wycięcie drzew i krzewów mógł być wyłącznie właściciel lub użytkownik nieruchomości i obowiązek taki nie mógł być przeniesiony na inny podmiot w drodze umowy;

- naruszenie art. 28 kpa albowiem postępowanie toczyło się bez udziału M. W.;

- naruszenie art. 10 kpa albowiem organ nie zapewnił skarżącym możliwości czynnego udziału w postępowaniu.

-niewyjaśnienie należycie sprawy w tym m.in. nieprzesłuchanie w charakterze świadka T. S., oparcie ustaleń na nierzetelnej i nieprawidłowej opinii biegłego;

- naruszenie art. 89 kpa poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy;

- naruszenie art. 86 kpa poprzez to, że po przesłuchaniu M. W. przeprowadzano w dalszym ciągu postępowanie dowodowe.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 4 marca 2004 r. w sprawie IVSA 3506/ 02 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi M. W. i M. W.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do 2 zagadnień: po pierwsze -czy w świetle art.48 ustawy z dnia 31 stycznia 21980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska zezwolenie na wycięcie drzew i krzewów mógł uzyskać podmiot niebędący użytkownikiem nieruchomości ( w niniejszej sprawie skarżący). Po drugie: czy obowiązek publicznoprawny wynikający z powołanego wyżej przepisu mógł być przeniesiony przez użytkownika nieruchomości umową cywilnoprawną na wykonawcę robót ( w tym przypadku na skarżącego). Wyjaśniono, że przepis art. 48 ust. o ochronie i kształtowaniu środowiska umieszczony jest w Rozdziale 6 tej ustawy poświęconym "podstawowym kierunkom ochrony środowiska". Literalna wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że zezwolenie na usunięcie drzew i krzewów może uzyskać tylko podmiot będący użytkownikiem nieruchomości inaczej mówiąc podmiot mający tytuł do nieruchomości. Sąd podkreślił, że uprawnionym do ubiegania się o zezwolenie na wycięcie drzew i krzewów był inwestor P. Spółka z o.o. w W. Nie do zaakceptowania jest stanowisko organu odwoławczego, że to skarżący był zobowiązany do uzyskania zezwolenia w myśl §5 zawartej umowy. Treść umowy cywilnoprawnej reguluje w sposób dowolny prawa i obowiązki między stronami. Uzyskanie zezwolenia na wycięcie drzew jest obowiązkiem publicznoprawnym, który nie może być przenoszony w drodze umowy cywilnej. Wywody prowadzą do wniosku, że właściwym podmiotem o uzyskanie zezwolenia był inwestor a nie wykonawca robót. Ten ostatni mógł wystąpić o takie zezwolenie w imieniu inwestora na podstawie odrębnie udzielonego pełnomocnictwa. M. i M. W. jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą winni przed rozpoczęciem zleconych prac porządkowych zażądać od inwestora okazania zezwolenia na wycinkę drzew i krzewów z jego nieruchomości albo wystąpić o takie zezwolenie w imieniu inwestora.

W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważał czy kara pieniężna za usunięcie drzew i krzewów w świetle art. 110 ust. 1b pkt 2 w/w ustawy powinna być wymierzona wykonawcy robót czy też inwestorowi – użytkownikowi nieruchomości. Art. 48 ustawy nakłada na jednostki organizacyjne i osoby fizyczne obowiązek utrzymania we właściwym stanie drzew i krzewów i służy temu zasada bezwzględnego zakazu usuwania drzew (z wyjątkiem określonym w ustawie). Natomiast art. 110 ust. 1 b ustanawia bezwzględny obowiązek wymierzenia kary pieniężnej jeżeli zostanie stwierdzony fakt usunięcia bez zezwolenia drzew lub krzewów. Przepis ten jest umieszczony w dziale VI ustawy " Przepisy karne i kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska". Analiza treści przepisów zamieszczonych w tym rozdziale wskazuje, że unormowania w nim zawarte stanowią surowe sankcje karne za naruszenie ochrony środowiska i spełniają funkcję represyjną. Natomiast normy zawarte we wspomnianym wcześniej rozdziale II "Podstawowe kierunki ochrony środowiska", w którym umieszczony jest art. 48 spełniają funkcję reglamentacyjno – ochronną polegającą na wprowadzeniu ograniczeń i zasad korzystania z zasobów środowiska. W tej sytuacji Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie- powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego- przyjął, że art. 110 ust. 1b pkt2 wprowadza bezwzględny obowiązek nałożenia kary pieniężnej za naruszenie wymagań ochrony środowiska sprawcy samowolnego wycięcia drzew i krzewów bez względu na to czy jest on użytkownikiem nieruchomości, na której dokonano ich wycięcia. Wynika to także z brzmienia art. 110 ust. 1b, które wskazuje, że zamiarem racjonalnego ustawodawcy było aby karę pieniężną poniosła każda jednostka, która dokonała wycinki drzew i krzewów. W tym przypadku zatem kara powinna być nałożona na skarżącego jako sprawcę wycięcia bez zezwolenia drzew i krzewów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za chybione pozostałe zarzuty skarg. Popełnione błędy organ I instancji konwalidował w dalszej części postępowania poprzez ponowne przeprowadzenie czynności zgodnie z regułami kodeksu. Organy orzekające przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sposób wnikliwy, podjęto bowiem wszelkie niezbędne czynności do należytego wyjaśnienia sprawy. Skarżącym - zgodnie z art. 10 kpa zapewniono czynny udział w toku postępowania, pismem z dnia 24.03.2000 r. organ powiadomił skarżących o wszczęciu postępowania, przesyłając to pismo na adres firmy prowadzonej przez oboje skarżących. Poinformowano także skarżących o powołaniu biegłego w celu ustalenia wartości i gatunków drzew usuniętych bez wymaganego zezwolenia. Skarżący mógł zapoznać się z opinią biegłego i złożyć stosowne zastrzeżenia i wnioski.

Jako pozbawiony podstaw prawnych uznano zarzut skarżących naruszenia art. 28 kpa poprzez niedopuszczenie do udziału w sprawie M. W.

Zauważono, że postępowanie toczyło się przeciwko jednostce organizacyjnej, którą jest wspomniana firma, a którą reprezentował skarżący a wszelką korespondencję kierowano na adres firmy. Skarżąca miała zatem możliwość wzięcia udziału w tym postępowaniu gdyby taką wolę zgłosiła organowi I instancji. Brała także udział w postępowaniu przed organem II instancji. Sąd przyjął, że nie można organom orzekającym zarzucić naruszenia art. 86 kpa gdyż: po pierwsze- przepis ten dopuszcza dowód z przesłuchania stron i w tym przypadku stosuje się przepisy dotyczące świadków za wyjątkiem przepisów o środkach przymusu. Po drugie zaś -w ocenie Sądu -znajdujący się w aktach sprawy protokół z dnia 4 września 2000 r. ma charakter protokołu, o którym mowa w art. 67§1 kpa a nie protokołu w przesłuchania skarżącego jako strony postępowania. Ponadto z akt sprawy nie wynika ażeby M. W. występował o przeprowadzenie rozprawy z udziałem tych świadków, których zeznania w jego przekonaniu były sprzeczne oraz z udziałem biegłego. W świetle art. 89§1 kpa organ administracji nie ma obowiązku przeprowadzenia rozprawy w każdym przypadku albowiem do organu należy ocena wystąpienia przesłanek uzasadniających przeprowadzenie rozprawy poza przypadkami gdy jej przeprowadzenia wymagają przepisy prawa. Sąd podzielił zarzut, że naruszeniem przepisów prawa procesowego przez organ było przesłanie świadkom protokołów do podpisu. Naruszenie to powoduje skutek taki, że zeznania tych świadków nie mogły być brane pod uwagę. Uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia skoro w sprawie jest bezsporne, że skarżący bez wymaganego zezwolenia dokonał usunięcia drzew i krzewów czego nie kwestionował przed organami administracyjnymi ani przed Sądem.

W wyniku wniesionej skargi kasacyjnej przez M. W. i M. W. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lutego 2005 r. w sprawie OSK 1027/04 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia NSA wskazał, że skarżący oparli skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dalej: u.p.p.s.a.) Odnosząc się do podstawowego zarzutu: naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię tj. art. 110 ust. 1b pkt 2 w zw. z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw. Wobec powyższego zarzutu NSA zważył, że z dniem 1 października 2001 r. utraciła moc ustawa z dnia 31.01.1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska z wyjątkiem art. 37a. wobec wejścia w życie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz.U. nr 622, poz. 627) z wyjątkiem przepisów art. 201 -219, 272-321 i 401 ust.2 tej ustawy, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. Reguły normujące wpływ nowego prawa na stosunki powstałe pod rządami prawa dotychczasowego zawarte zostały w ustawie z dnia 27.07.2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw. Wobec ustaleń, że oględziny terenu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] przeprowadzone w dniach 17, 20 i 23 marca 2000 r. ujawniły wycięcie drzew i krzewów – Sąd przyjął, że podstawą materialno prawną rozstrzygania w niniejszej sprawie jest przepis art. 110 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska w ustawy.

Jak wynika z regulacji art. 11o ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. za naruszenie przez jednostki organizacyjne lub osoby fizyczne wymagań ochrony środowiska polegających na usunięciu drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia karę pieniężna wymierza wójt lub prezydent miasta. Przepis ten umieszczony został w Dziale VII przytoczonej ustawy odnoszącym się do kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska. Miejsce tego przepisu w ustawie nie jest przypadkowe lecz wynika z racjonalnego działania ustawodawcy. Wymagania zaś dotyczące utrzymania drzew i krzewów we właściwym stanie oraz potrzeby otrzymania stosownego zezwolenia na ich usunięcie zamieszczone zostały we wcześniejszych działach tego aktu prawnego. Przepis art. 48 omawianej ustawy statuuje zasadę, że jednostki organizacyjne i osoby fizyczne mają obowiązek utrzymywać we właściwym stanie drzewa i krzewy rosnące na użytkowanych nieruchomościach. Wykładnia językowa oraz systemowa art. 48 ust. 1i 2 w zw. z art. 110 ust. 1b pkt 2 w/w ustawy w ocenie NSA prowadzi do konkluzji, że karę pieniężną wymierza się za usunięcie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia organu gminy, które może być udzielone wyłącznie użytkownikowi nieruchomości, której częścią składową są drzewa i krzewy. Jedynie podmiot zobowiązany do należytego utrzymania drzew i krzewów może być adresatem decyzji nakładającej na niego karę pieniężną za naruszenie tak określonych wymagań ochrony środowiska.

Nie ma zatem podstaw do wymierzenia kary innej osobie, która nie użytkuje nieruchomości i nie jest zobowiązana do utrzymania rosnących na niej drzew i krzewów w należytym stanie a tym samym do uzyskania zezwolenia na ich wycięcie. Pojęcie "użytkowanie nieruchomości" nawiązuje do pojęcia posiadania w rozumieniu art. 336 kc tj. faktycznego władania nieruchomością, jak właściciel ale także jak ten, który faktycznie włada nieruchomością jak użytkownik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Osoba, która nie użytkuje nieruchomości z tytułu wycięcia drzew i krzewów i krzewów z cudzej nieruchomości bez zgody właściciela, użytkownika wieczystego lub posiadacza ponosi odpowiedzialność karną za występek lub wykroczenie i odpowiedzialność z tytułu czynu niedozwolonego. Także w przypadku gdy osoba taka wycięła drzewa i krzewy na zlecenie właściciela lub posiadacza nieruchomości, który nie posiadał zezwolenia na wycięcie to wówczas karę pieniężną z art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska nakłada się na właściciela lub posiadacza nieruchomości. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku niewłaściwie zastosował art. 110 ust. 11b pkt 2 w zw. z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. mimo, że zamieszczona w tym orzeczeniu interpretacja samego art. 48 ust. 1i 2 ustawy jw, była właściwa. Sąd uznał, że zezwolenie na usunięcie drzew i krzewów może uzyskać tylko podmiot, który użytkuje nieruchomość tj. mający tytuł prawny do nieruchomości. Niewłaściwie jednakże ocenił sytuację skarżących w kontekście art. 110 ust. 1b pkt 2. Prawidłowo – w ocenie NSA -również Wojewódzki Sąd Administracyjny zaakcentował, że obowiązek publiczno-prawny nie może być przenoszony umową cywilnoprawną, gdyż strony takiej umowy w sposób swobodny regulują wzajemne prawa i obowiązki natomiast obowiązek publicznoprawny wynika z przepisu prawa materialnego i jest kierowany do oznaczonego podmiotu. Niemniej jednak w orzecznictwie przyjmuje się, że zgłoszenie wniosku o usunięcie drzew na nieruchomości przysługuje nie tylko właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu lecz także osobom, które wykażą się prawem do dysponowania nieruchomością lub prawem do usunięcia drzew jeżeli prawa takie nie były na ich rzecz skutecznie ustanowione. Przy uwzględnieniu powyższego stanowiska należało je odnieść do skutków umowy z dnia [...] stycznia 2000 r. Skarżący M. W. przyjął na siebie obowiązek wycięcia drzew i krzewów w ramach prac porządkowych zaś w §5 umowy zobowiązał się do uzyskania stosownych zezwoleń na wykonanie prac objętych umową. Teren nieruchomości został mu udostępniony w dniu 10 lutego 2000r, protokołem przekazania terenu.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania wskazał, że - tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny winien rozważyć czy M. W. po zawarciu umowy i przekazaniu mu nieruchomości był jednostką organizacyjną zobowiązaną do utrzymania w należytym stanie drzew i krzewów rosnących na tej nieruchomości oraz czy tenże uzyskał na skutek tej umowy prawo do użytkowania nieruchomości przy ul. [...] czy też był wyłącznie jej dzierżycielem faktycznie nią władając. W konsekwencji Sąd winien rozważyć czy na skutek umowy można przyjąć, że przekazana nieruchomość stała się użytkowaną przez nich nieruchomością w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska tym samym na skarżących spoczywał obowiązek utrzymania we właściwym stanie drzew i krzewów a to z kolei rodziło obowiązek uzyskania zezwolenia na ich wycięcie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270) stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając powyższe unormowanie na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że rozpoznając kasację M. i M. W. Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie ocenił, że w niniejszej sprawie miałyby zastawianie przepisy ustawy z dnia 31.01.1980 r. w zw. z art.9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy- Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach i zmianie niektórych ustaw. Dokonano również wykładni art. 110 ust. 1b pkt 2 tej ustawy, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia przez organy administracji wskazując, że przepis tego artykułu może stanowić podstawę nałożenia kary pieniężnej za usunięcia drzew i krzewów bez zezwolenia właściwego organu tylko w sytuacji gdy podmiot dokonujący wycinki jest jednocześnie – w myśl art. 48 tej ustawy podmiotem uprawnionym do uzyskania takiego zezwolenia. Rozstrzygnięta także przez Naczelny Sąd Administracyjny została kwestia nieskuteczności przeniesienia umową cywilnoprawną obowiązku publicznoprawnego jakim jest uzyskanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów.

Wobec tego – zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostała jedynie do oceny kwestia charakteru władztwa skarżących nad nieruchomością położoną w W. przy ul. [...].

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny-w doktrynie prawa administracyjnego pojęcie "użytkowanie" nieruchomości wiąże się z jego posiadaniem. Zgodnie z treścią art. 336 kc posiadaczem jest zarówno ten kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel ( posiadacz samoistny) jak i ten kto nią faktycznie włada jak użytkownik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą ( posiadacz zależny).

W odróżnieniu od posiadacza kodeks cywilny wprowadza w art. 338 kc także pojęcie "dzierżyciela". Jest nim ten, kto faktycznie włada rzeczą za kogoś innego. Jednocześnie ustawodawca wskazał, że posiadacz nie traci posiadania przez to, że oddaje rzecz drugiemu w posiadanie zależne ( art. 337kc). Zgodnie z przyjętym orzecznictwem, które zachowało aktualność również pod rządami ustawy- Kodeks Cywilny przepis ten odnosi się także do stosunków pomiędzy posiadaczem ( właścicielem) a dzierżycielem ( orzeczenie SN z 20.04.1962 r. 4CR246/ 62 OSN 1963 nr 6,poz. 131)

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy Sąd ocenił, że niewątpliwe faktyczne władztwo nad tą nieruchomością powstałe na skutek zawartej umowy z dnia [...] stycznia 2000 r. a następnie przekazania protokołem z dnia 10.02.2000 r. nie zrodziło po stronie M. W. praw do władania nieruchomością jako posiadacza ( samoistnego ani zależnego) w rozumieniu art. 336 kc. Faktyczne władztwo nad tą nieruchomością związane było jedynie z koniecznością wykonania prac porządkowych, których zakres ustalono umową z dnia [...] stycznia 2000 r. M. W. nie posiadał natomiast uprawnień do korzystania z tej nieruchomości w jakimkolwiek szerszym zakresie. Dodatkowo należy wskazać, że kodeks cywilny normuje również instytucję "użytkowania" jako ograniczonego prawa rzeczowego do rzeczy, która można obciążyć prawem do jej używania i do pobierania jej pożytków.( art. 252 i n. kc). Przy takiej wykładni pojęcia "użytkowanie" władanie nieruchomością przez skarżących nie nosi cech użytkowania.

W konsekwencji powyższego Sąd przyjął, że władztwo nad przedmiotową nieruchomością miało charakter dzierżenia albowiem wykonywane było nie we własnym imieniu lecz w imieniu właściciela nieruchomości: P. Spółka z. o.o. w W. M. W. nie był zatem użytkownikiem przedmiotowej nieruchomości w rozumieniu art. 48 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska a zatem nie spoczywał na nim obowiązek utrzymania we właściwym stanie drzew i krzewów rosnących na tej nieruchomości.

Zawartej pomiędzy skarżącym a P. Spółka z o.o. umowy nie można także potraktować jako udzielenie pełnomocnictwa do wystąpienia o stosowne zezwolenia na wycinkę drzew w imieniu właściciela. Brak w niej bowiem upoważnienia dla wykonawcy robót do działań w imieniu Spółki co do jakichkolwiek czynności.

Mając na względzie wykładnię przepisów ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny jak też powyższe rozważania – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja jak też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego – art. 110 ust.1b pkt 2 w zw. z art. 48 ustawy z dnia 31.01.1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska i art. 9 ustawy z dnia 27.07.2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw, które miało wpływ na wynik sprawy, a to skutkowało koniecznością ich uchylenia

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny wziąć pod uwagę ocene prawną co do dalszego postępowania – zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U, nr 153, poz. 1270).

Wobec powyższego rozstrzygnięcia niecelowym jest odnoszenie się do pozostałych zarzutów skarg dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Na marginesie jedynie należy wskazać, że zarzuty te Sąd -w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę -uznał za chybione i w pełni podzielił stanowisko tut. Sądu w składzie orzekającym w sprawie zakończonej wyrokiem z 4.03.2004 r.

Mając powyższe na uwadze- Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 w/w ustawy dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art.200 w/w ustawy.