Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 976/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2007-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Oświata
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 b-d, f
journal: Dz.U. 1982 nr 3 poz 19
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela.
article: art. 138  par. 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na decyzję Kuratora Oświaty z dnia "[...]", nr"[...]" w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie przez Prokuratora Rejonowego była decyzja Kuratora Oświaty, którą to organ odwoławczy uchylił w całości decyzję Wójta Gminy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji "akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego".

Z przekazanych Sądowi administracyjnych akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Dyrektor Zespołu Szkół Samorządowych nadał A. W. stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. W dniu "[...]" Prokurator Rejonowy wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, zarzucając jej rażącą obrazę prawa, a w szczególności art. 9c ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (tj. Dz. U. z 2006r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) oraz § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego nauczycieli (Dz. U. Nr 70, poz. 825 ze zm.).

Decyzją z dnia "[...]", znak "[...]", działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.) Wójt Gminy stwierdził nieważność aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego A. W. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu rozpoczęcia stażu A. W. nie była zatrudniona na jeden rok szkolny w wymiarze określonym w art. 3 pkt 3 Karty Nauczyciela i z tej przyczyny nie mogła rozpocząć stażu. Nie istniała również możliwość przedłużenia tego stażu, gdyż nastąpiła utrata zatrudnienia w wymiarze ½ etatu. Ponadto, przepis art. 9f ust. 2 Karty Nauczyciela umożliwia zaliczenie dotychczas odbytego stażu tylko nauczycielom kontraktowym i mianowanym. Zatem, mimo wydłużenia stażu A. W. nie spełniła warunku przewidzianego w art. 9c ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Wobec powyższego Wójt stwierdził, iż brak było podstaw prawnych do rozpoczęcia stażu i realizowania czynności związanych z odbywaniem stażu, a także wydania aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego.

Po rozpatrzeniu odwołania A. W. od powyższej decyzji, Kurator Oświaty decyzją z dnia "[...]", znak "[...]", uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kurator Oświaty wywiódł, że odwołująca się spełniała w dniu "[...]" warunki do rozpoczęcia stażu na stopień nauczyciela kontraktowego, określone w obowiązujących w tym dniu przepisach art. 3 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 3 i 4 oraz art. 9d ust. 1 Karty Nauczyciela. Wskazał na konieczność ustalenia prawidłowego i rzeczywistego okresu trwania urlopu macierzyńskiego nauczycielki oraz okresu zatrudnienia jej w Szkole Podstawowej nr "[...]" w "[...]", z uwagi na rozbieżności pomiędzy treścią dowodów przedstawionych przez organ pierwszej instancji, a uzasadnieniem zaskarżonej decyzji odnośnie do tych faktów. Stwierdził również, że w świetle obowiązującego wówczas art. 9d ust. 3a Karty Nauczyciela z dniem "[...]" A. W. kontynuowała staż w Zespole Szkół Samorządowych. Organ odwoławczy wywiódł ze stanu faktycznego sprawy oraz treści obowiązujących w dniu "[...]" przepisów, że odwołująca się mogła rozpocząć staż w tej dacie. Kurator Oświaty przyznał, że staż A. W. miał nietypowy przebieg i mogły pojawić się w tym zakresie wątpliwości z uwagi na brak regulacji ustawowych określających tryb postępowania w takim szczególnym przypadku. Jednocześnie wskazał na konieczność ustalenia, czy dyrektor Zespołu Szkół Samorządowych rażąco naruszył prawo wydając akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego, gdyż tylko wykazanie rażącego naruszenia prawa może stanowić przyczynę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Kurator Oświaty zalecił ponadto zbadanie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, czy wystąpiła zmiana miejsca zatrudnienia w okresie stażu, o której mowa w art. 9f ust. 2 Karty Nauczyciela, skoro A. W. rozpoczęła, realizowała i ukończyła staż w ZSS. Wskazał na konieczność rozważenia, czy okres po powrocie z urlopu macierzyńskiego od dnia "[...]" do dnia "[...]" można uznać za okres, w którym nauczycielka mogła kontynuować staż na stopień awansu zawodowego. Podniósł też, że z decyzji rozstrzygającej sprawę nie mogą wynikać inne ustalenia niż z zebranych w sprawie dowodów.

Decyzją z dnia "[...]", znak: "[...]", po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wójt Gminy stwierdził nieważność wydanego przez Dyrektora ZSS aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego A. W. Nr "[...]" z dnia "[...]". W motywach uzasadnienia Wójt wywiódł, że nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego A. W. nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów Karty Nauczyciela i przytoczył argumenty powołane w decyzji z dnia "[...]", znak: "[...]".

W złożonym odwołaniu A. W. zarzuciła powyższej decyzji Wójta Gminy nieuwzględnienie uwag organu odwoławczego co do zakresu uzupełnienia materiału dowodowego, oceny pod względem prawnym stanu faktycznego i zasadności oraz podstaw przyjęcia rażącego naruszenia prawa jako przesłanek uchylenia aktu nadania stopnia awansu zawodowego. Stwierdziła, że zawarcie umowy o pracę w Gimnazjum nr "[...]" w "[...]" na okres krótszy niż rok szkolny stanowi naruszenie art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela i w skutkach ta umowa trwała do dnia "[...]". Podtrzymała ponadto zarzut błędnej interpretacji art. 9d tej ustawy i wywiodła, że w okolicznościach faktycznych sprawy staż upłynął w dniu "[...]".

Kurator Oświaty decyzją z dnia "[...]", znak: "[...]", uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że w przedmiotowej decyzji kolejny raz nie wykazano podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Wyjaśnił, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wadę niż stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej, gdy powoduje ono konieczność eliminacji z obrotu prawnego decyzji, której treści w sposób ewidentny i bezsporny nie można ani usprawiedliwić, ani tolerować, a skutki takiej decyzji są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Organ pierwszej instancji nie wskazał konkretnie, jaki przepis został naruszony, a tym samym nie wykazał w sposób bezsporny i oczywisty rażącego naruszenia prawa.

W złożonej na tę decyzję skardze, Prokurator Rejonowy wniósł, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości. Aktowi temu zarzucił rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 k.p.a. poprzez niezasadne powołanie art. 138 § 1 pkt 2 jako samoistnej podstawy umorzenia, podczas gdy przepis ten winien być stosowany łącznie z art. 105 k.p.a., naruszenie art. 156 § 1 k.p.a. w związku z art. 9c § 1 pkt 1 Karty Nauczyciela poprzez błędne jego niezastosowanie, w sytuacji gdy stan faktyczny i prawny przemawia za stwierdzeniem nieważności decyzji, gdyż analiza przepisów art. 9b w związku z art. 9c § 1 pkt 1 Karty Nauczyciela oraz stanu faktycznego sprawy prowadzi do wniosku, że akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego wydany został z naruszeniem tego przepisu, rażące naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia powodów niezastosowania art. 156 k.p.a. w stosunku do decyzji objętej postępowaniem i niewyjaśnienie powodów, dla których organ umorzył postępowanie oraz rażące naruszenie przepisów art. 105 i art. 186 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, w sytuacji gdy brak było podstaw do umorzenia postępowania, a wniosek Prokuratora Rejonowego o stwierdzenie nieważności wymagał rozpoznania.

Wyrokiem z dnia 15 maja 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 438/07, uchylił zaskarżoną decyzję Kuratora Oświaty z dnia "[...]". W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania organu I instancji. Organ odwoławczy nie mając wątpliwości co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego i nie stwierdzając konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, zobowiązany był - po uchyleniu decyzji organu I instancji - orzec co do istoty sprawy.

Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Kurator Oświaty uchylił w całości decyzję Wójta gminy z dnia "[...]". oraz orzekł, iż w sprawie brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zespołu Szkół Samorządowych z dnia "[...]". Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

W motywach uzasadnienia wskazał, że zgodnie z art. 9d ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela nauczyciel stażysta rozpoczyna staż automatycznie z dniem zatrudnienia bez konieczności składania wniosku pod warunkiem, że zatrudnienie to następuje nie później niż w ciągu 14 dni od rozpoczęcia zajęć szkolnych i jest to zatrudnienie w wymiarze co najmniej ½ etatu. Przepisy nie przewidują podejmowania przez jakikolwiek organ decyzji o dopuszczeniu do rozpoczęcia stażu albo decyzji odmawiającej dopuszczenia nauczyciela do odbywania stażu. Rozpoczęcie przez nauczyciela stażu na stopień nauczyciela kontraktowego nie jest uzależnione także od zatrudnienia go na jeden rok szkolny. Z przepisu art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela wynika wprawdzie, że stosunek pracy z nauczycielem posiadającym wymagane kwalifikacje i rozpoczynającym pracę w szkole zawiera się na okres jednego roku szkolnego w celu odbycia stażu na stopień nauczyciela kontraktowego, ale przepis ten określa podstawy nawiązania stosunku pracy, a nie dotyczy bezpośrednio spraw związanych z odbywaniem stażu. Gwarantuje on nauczycielowi możliwość odbycia stażu, zapewniając mu zatrudnienie przez okres niezbędny do jego odbycia. Zatrudnienie nauczyciela stażysty na okres krótszy niż jeden rok szkolny dopuszczalne jest tylko wyjątkowo, a mianowicie w przypadku zaistnienia takiej potrzeby wynikającej z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela. W przedmiotowej sprawie nie ma do czynienia z taką sytuacją. Z akt sprawy nie wynika, że A. W. była zatrudniona w zastępstwie nieobecnego nauczyciela lub, że jej zatrudnienie na okres krótszy niż jeden rok szkolny wynikało z potrzeby organizacji nauczania. Dlatego też nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego i faktycznego twierdzenie organu I instancji, że zatrudnienie A. W. na okres krótszy niż jeden rok szkolny, świadczy o tym, że zatrudnienie to nie miało na celu umożliwienie odbycia stażu. Podniósł ponadto, że fakt zatrudnienia nauczyciela w dwóch szkołach nie uniemożliwia mu rozpoczęcia i odbywania stażu. Zgodnie z art. 22 ust. 4 Karty Nauczyciela w przypadku nauczyciela zatrudnionego w kilku szkołach, który w żadnej ze szkół nie jest zatrudniony w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, ale łącznie wymiar jego zatrudnienia wynosi ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, organ sprawujący nadzór pedagogiczny wyznacza dyrektora szkoły, który wykonuje czynności związane z odbywaniem stażu. Wskazał również, iż w okresie odbywania stażu nauczycielka przebywała na urlopie macierzyńskim. Zgodnie z art. 9d ust. 3a Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2004r. urlop macierzyński - bez względu na to ile trwał - nie przerywał stażu lecz powodował jego automatyczne przedłużenie. Z chwilą powrotu nauczyciela do pracy następowała kontynuacja stażu. Nie było podstaw prawnych do tego, żeby dyrektor szkoły wydawał w tym przedmiocie jakąkolwiek decyzję. Powyższe oznacza, że z datą zakończenia urlopu macierzyńskiego A. W. rozpoczęła kontynuację stażu. Sporną kwestią jest, jak dodał, okres od "[...]" do "[...]", kiedy to A. W. zatrudniona była w wymiarze 5/18 obowiązującego wymiaru zajęć tj. w wymiarze niższym niż wymagany przy realizacji stażu. Zdaniem organu I instancji fakt zatrudnienia w wymiarze niższym niż ½ etatu uniemożliwił nauczycielowi kontynuację stażu po powrocie z urlopu macierzyńskiego. Obowiązujące przepisy prawa nie regulują przypadków utraty w trakcie odbywania stażu zatrudnienia w wymiarze ½ etatu. Okresu "[...]" do "[...]" nie można traktować jako przerwy w odbywaniu stażu w rozumieniu art. 9d ust. 3 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2004r., ani też jako przerwy stażu na wniosek nauczyciela. Z kolei A. W. takiego wniosku nie składała, ponieważ zgodnie z art. 9d ust. 6 Karty Nauczyciela przerwać staż na swój wniosek może tylko nauczyciel kontraktowy i mianowany. Dodał, że utrata przez A. W. zatrudnienia w wymiarze ½ etatu nastąpiła na okres 14 dni i to z przyczyn, które wywołują wątpliwości prawne. Dyrektor Gimnazjum nr "[...]" nie miał żadnych podstaw prawnych, żeby zatrudnić nauczyciela do 17 sierpnia. Dlatego też przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy okres od "[...]" do "[...]" należy potraktować jako okres zatrudnienia również w Gimnazjum nr "[...]" w "[...]". Nawet, gdyby okresu tego nie uwzględniono przy obliczaniu stażu - tak jak uczynił to dyrektor ZSS wydając decyzję - staż odbyty przez A. W. zakończył się według zgromadzonych w sprawie dokumentów dnia "[...]", a więc i tak wynosił w sumie 9 miesięcy.

Skargę na tę decyzję, działając na odstawie art. 50 § 1, art. 57 § 1 pkt 3 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"i "c" p.p.s.a., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Prokurator Rejonowy, żądając jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 9f ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w trakcie odbywania stażu dopuszczalna jest zmiana miejsca pracy przez nauczyciela stażystę,

- art. 9d i art. 9c Karty Nauczyciela poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że w momencie utraty zatrudnienia w wymiarze co najmniej ½ etatu staż nie ulega przerwaniu oraz dopuszczeniu możliwości przedłużenia stażu nauczycielowi stażyście, gdy nie ma do tego podstaw;

2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miały wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie odniesienia się do istotnych w sprawie okoliczności - rażącego naruszenia przez dyrektora Zespołu Szkół Samorządowych przy wydawaniu aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego art. 9f ust. 2 i art. 9d Karty Nauczyciela poprzez przedłużenie stażu A. W.,

- art. 97 § 1 pkt 4 i 100 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy pomimo istnienia zagadnienia prawnego odnoszącego się do zatrudnienia po dniu "[...]". w Gimnazjum nr "[...]",

- art. 7, 10, 77 i 81 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na dowolnych ustaleniach w zakresie przyczyn zatrudnienia A. W. w okresie od "[...]" do "[...]" i pozbawienie stron możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji,

- art. 6 i 7 k.p.a. poprzez potraktowanie okresu od "[...]"do dnia "[...]" jako okresu zatrudnienia w Gimnazjum nr "[...]".

W uzasadnieniu skargi podniósł, że poza zakresem rozważań Kuratora Oświaty znalazła się kwestia rażącego naruszenia przepisu art. 9f Karty Nauczyciela. Wnioskując bowiem a contrario z powyższego przepisu stwierdzić należy, że nauczycielowi stażyście w przypadku zmiany miejsca zatrudnienia nie jest możliwe zaliczenie dotychczasowego okresu stażu. Podniósł również, że Kurator pominął istotne w sprawie okoliczności faktyczne, a mianowicie to, że w dniach "[...]" – "[...]" zaświadczenie o pracy w Gimnazjum nr "[...]" usunięto z teczki awansu A. W. Powyższe skutkowało tym, że w czasie przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego brak było w dokumentacji wszystkich wymaganych zaświadczeń dyrektorów szkół o wymiarze zatrudnienia oraz zajmowanym stanowisku w okresie odbywania stażu A. W. Wskazał ponadto, że Kurator nie umożliwił stronom zapoznanie się ze zgromadzoną dokumentacją przed wydaniem decyzji, co skutkowało tym, ze strony nie miały możliwości złożenia ewentualnych wniosków dowodowych, między innymi w przedmiocie ustalenia, dlaczego A. W. zatrudniona była w Gimnazjum nr "[...]" w okresie od "[...]" do "[...]". Ponadto nie umożliwił stronom udziału w postępowaniu dowodowym prowadzonym w tym kierunku, ani zapoznania się ze zgromadzonymi na tę okoliczność dowodami. Dodał, że gdy dochodzi do utraty zatrudnienia w jednej ze szkół nauczyciela, który w okresie stażu zatrudniony był w kilku szkołach, w każdej w wymiarze mniejszym niż połowa obowiązującego wymiaru zajęć, łącznie w wymiarze co najmniej połowy obowiązującego wymiaru zajęć, dochodzi do przerwania stażu. W tej sytuacji, jak wskazał, nauczyciel stażysta w przypadku zatrudnienia mógł zacząć staż od początku, bowiem żaden z przepisów prawa nie umożliwiał zaliczenia okresu odbytego poprzednio stażu. Możliwość taką przewidywał art. 9d Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2004r. Jednak racjonalny Ustawodawca, zmieniając brzmienie art. 9d ust. 4 zlikwidował ją. Od dnia "[...]" nie było zatem podstaw do wyrażenia zgody przez dyrektora na przedłużenie okresu stażu. Zatem przedłużenie A. W. czas trwania stażu od "[...]" do "[...]" nosiło znamiona działania wbrew obowiązującym przepisom prawa.

Mając powyższe na względzie Prokurator stwierdził, że uchylenie decyzji Wójta Gminy z dnia "[...]" jest naruszeniem przez Kuratora Oświaty art. 156 § 1 k.p.a. i interesu społecznego, a decyzja w sprawie nadania A. W. stopnia nauczyciela kontraktowego jest nieważna z mocy prawa, ponieważ została wydana z rażącym naruszeniem art. 9 b-d i f Karty Nauczyciela.

W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując pogląd prawny wyrażony w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a.

Analizowana skarga, stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu Kuratora Oświaty. Prawidłowa jest ocena tegoż organu, iż w sprawie brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zespołu Szkół Samorządowych – aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego – nr "[...]" z dnia "[...]".

Przede wszystkim wskazać należy, iż niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania tutejszego sądu, który wyrokiem z dnia 15 maja 2007r., sygn. akt II SA/Ol 438/07, uchylił decyzję Kuratora Oświaty w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego – stwierdzenia nieważności decyzji. W motywach uzasadnienia sąd wskazał, że w sytuacji gdy organ odwoławczy nie miał wątpliwości co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy i nie stwierdził konieczności uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części (art. 138 § 2 k.p.a.), lecz jedynie nie podzielił oceny tego stanu pod względem prawnym, zobligowany był orzec co do istoty sprawy. Zatem ponownie podejmując decyzję Kurator Oświaty zobowiązany był do wykonania prawomocnego wyroku sądu. Przeprowadzona pod tym kątem analiza zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż w sprawie nie został naruszony przepis art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy decyzja Dyrektora Zespołu Szkół Samorządowych – akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego – nr "[...]" z dnia "[...]" jest nieważna, albowiem wydana została z rażącym naruszeniem art. 9b, 9c, 9d i 9f ustawy Karta Nauczyciela. Słusznie organ odwoławczy zauważył, iż w sprzeciwie Prokurator zarzucił rażące naruszenie jedynie art.9 c Karty Nauczyciela, w skardze w sprawie II SA/Ol 438/07, powołał się na art. 9b w zw. z art. 9c § 1 tejże ustawy, rozszerzając zarzuty rażącego naruszenia prawa w niniejszej skardze o kolejne przepisy Karty Nauczyciela.

Wskazać należy, że do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść wyłącznie w przypadku stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. Odwoływanie się do innych, niewymienionych w tym przepisie przesłanek, jest niedopuszczalne. Przesłanki te nie są związane z postępowaniem w którym wydano decyzję, ale wynikają z samej decyzji, ocenie podlega decyzja i jej skutki prawne, a poprzedzające ją postępowanie bywać może tylko elementem prowadzącym do jej oceny. Postępowanie w sprawie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, odrębnym od postępowania, w którym wydano weryfikowaną decyzję. Organ orzekający o nieważności nie może zatem rozpatrywać sprawy co do jej istoty (por. wyrok NSA OZ w Gdańsku z 28 grudnia 2000r., II SA/Gd 542/99 – Lex nr 46454).

Z analizy literatury przedmiotu wynika, iż naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Można powiedzieć, "że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy" (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005r., str. 738 i n.).

Z kolei z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa, (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005r., sygn. OSK 1134/04, publ. Lex nr 165717).

W niniejszej sprawie Sąd w pełni podzielił stanowisko organu odwoławczego, odnośnie braku przesłanek do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w decyzji z dnia "[...]", jak również pozostałych przesłanek z art.156 § 1 k.p.a.

Wskazać należy, iż uzyskanie kolejnego stopnia awansu zawodowego przez nauczyciela uzależnione jest, zgodnie z art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela, od spełnienia przez nauczyciela trzech warunków: posiadania wymaganych kwalifikacji, odbycia stażu zakończonego pozytywna oceną dorobku zawodowego, uzyskania pozytywnego wyniku w postępowaniu przed komisją kwalifikacyjną lub egzaminacyjną. Ponadto, stosownie do art. 9c ust. 1 Karty Nauczyciela, staż w przypadku ubiegania się o awans na stopień nauczyciela kontraktowego musiał trwać 9 miesięcy. Z kolei, zgodnie z art. 9d ust. 1 oraz z art. 3 pkt 3 tejże ustawy, nauczyciel musiał być zatrudniony w wymiarze ½ etatu w terminie nie późniejszym niż 14 dni od rozpoczęcia zajęć. Do skutecznego rozpoczęcia stażu nie jest wymagana żadna czynność prawnie relewantna. W szczególności nie potrzeba żadnego potwierdzenia ani wydania jakiegokolwiek aktu administracyjnego przez jakikolwiek organ, w tym dyrektora szkoły. Warunkiem rozpoczęcia stażu jest jedynie wniosek nauczyciela o staż, skierowany do dyrektora, z tym że nauczyciel stażysta rozpoczyna staż bez złożenia wniosku. (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2002r., II SA 336/02, LEX nr 142344).

Skutkiem zawarcia umowy o pracę jest również postępowanie w sprawie nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego – nauczyciela kontraktowego i rozpoczęcia stażu.

Z akt sprawy wynika, że A. W. rozpoczęła staż w dniu "[...]", będąc zatrudniona w Zespole Szkół Samorządowych na 5/18 etatu (umowa od dnia "[...]" do dnia "[...]") oraz w Gimnazjum nr "[...]" na 4/18 etatu (umowa od dnia "[...]" do dnia "[...]"), co w sumie wynosiło ½ etatu. Staż ten winien się zakończyć w dniu "[...]". Jednakże, od dnia "[...]" do dnia "[...]", A. W. przebywała na urlopie macierzyńskim. W okresie urlopu macierzyńskiego rozwiązał się stosunek pracy łączący A. W. z Gimnazjum Nr "[...]". W związku z powyższym w okresie od dnia "[...]" do dnia "[...]" wymiar zatrudnienia nauczyciela wynosił jedynie 5/18 obowiązkowego wymiaru zajęć. Od dnia "[...]" A. W. ponownie była zatrudniona w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, to jest w wymiarze 2/18 w Zespole Szkół Samorządowych i wymiarze 10/20 w Szkole Podstawowej Nr "[...]".

Zdaniem Prokuratora utrata zatrudnienia w wymiarze co najmniej ½ etatu na okres od dnia "[...]" do dnia "[...]" spowodowała konieczność rozpoczęcia stażu od początku.

W ocenie Sądu stanowisko skarżącego trudno uznać za oczywiste i przekonywujące, gdyż prawidłowość zawarcia umowy o pracę przez Dyrektora Gimnazjum Nr "[...]" z A. W., jedynie do dnia "[...]", budzi poważne wątpliwości prawne. Należy wskazać, iż zgodnie z art. 9d ust. 3 Karty Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2004r., staż o którym mowa w art. 9c ust. 1, przerywa się w przypadku nieobecności nauczyciela w szkole z powodu: czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby, zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy oraz urlopu innego niż urlop wypoczynkowy, trwający łącznie dłużej niż 3 miesiące, z zastrzeżeniem ust. 3a. Powyższy przepis wskazuje okoliczności przerwania stażu przez nauczyciela, także nauczyciela ubiegającego się o awans na stopień nauczyciela kontraktowego. Z kolei z ust. 3a tegoż przepisu wynika, że w przypadku nieobecności w pracy z powodu urlopu macierzyńskiego staż ulega przedłużeniu o czas trwania tego urlopu. Zatem urlop macierzyński - bez względu na to ile trwał - nie przerywał stażu lecz powodował jego automatyczne przedłużenie. Z chwilą powrotu nauczyciela do pracy następowała kontynuacja stażu. Nie było podstaw prawnych do tego, żeby dyrektor szkoły wydawał w tym przedmiocie jakąkolwiek decyzję. Powyższe oznacza, że z datą zakończenia, na wniosek nauczyciela skróconego urlopu macierzyńskiego, z dniem "[...]", A. W. rozpoczęła kontynuację stażu.

Jak zostało już wskazane, sporną kwestią pozostaje okres od "[...]" do "[...]", kiedy to A. W. zatrudniona była jedynie w wymiarze 5/18 obowiązującego wymiaru zajęć tj. w wymiarze niższym niż wymagany przy realizacji stażu. W ocenie skarżącego, fakt zatrudnienia w wymiarze niższym niż ½ etatu, uniemożliwił nauczycielowi kontynuację stażu po powrocie z urlopu macierzyńskiego. Należy wskazać, iż obowiązujące przepisy prawa nie regulują przypadków utraty w trakcie odbywania stażu zatrudnienia w wymiarze ½ etatu. Okresu od "[...]" do "[...]" nie można traktować jako przerwy w odbywaniu stażu w rozumieniu art. 9d ust. 3 Karty Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2004r., ani też jako przerwy stażu na wniosek nauczyciela. A. W. takiego wniosku nie składała, ponieważ zgodnie z art. 9d ust. 5 Karty Nauczyciela, przerwać staż na swój wniosek mógł tylko nauczyciel kontraktowy i mianowany. Rzeczywiście, utrata przez A. W. zatrudnienia w wymiarze ½ etatu nastąpiła na okres 14 dni i to z przyczyn, które wywołują wątpliwości prawne. Zatrudnienie nauczyciela w trakcie roku szkolnego lub na okres krótszy niż rok szkolny jest dopuszczalne tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a mianowicie gdy taka potrzeba wynika z organizacji pracy w szkole lub gdy chodzi o zastępstwo nieobecnego w pracy nauczyciela. Sąd podziela więc stanowisko organu odwoławczego, iż Dyrektor Gimnazjum nr "[...]" nie miał żadnych podstaw faktycznych i prawnych, aby zatrudnić A. W. jedynie do 17 sierpnia, a zatrudnienie winno trwać do 31 sierpnia. Tak jak już wskazano, obowiązujące przepisy prawne nie regulują przypadków utraty w trakcie odbywania stażu zatrudnienia w wymiarze co najmniej ½ etatu. Z tych względów nie można jednoznacznie stwierdzić, że akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego wydany został z rażącym naruszeniem prawa. Należy zauważyć, iż właśnie zawarcie powyższej umowy o pracę przez A. W., od dnia "[...]", skutkowało i umożliwiło rozpoczęcie przez nią stażu. Dlatego też trafne wydaje się stanowisko organu odwoławczego, iż przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy, sporny okres od "[...]" do "[...]" należy potraktować jako okres zatrudnienia, również w Gimnazjum nr "[...]". Po powrocie z urlopu macierzyńskiego, A. W. dokończyła odbywanie stażu do wymaganego okresu 9 miesięcy. Od dnia 1 września była już zatrudniona w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć.

Prokurator w skardze przyznaje, że kwestia utraty przez A. W. zatrudnienia w wymiarze ½ etatu na okres 14 dni budzi wątpliwości prawne i stanowi zagadnienie prawne, które wymaga rozstrzygnięcia. Gdyby nawet przyjąć, iż doszło do naruszenia prawa, to w ocenie Sądu, nie jest to naruszenie prawa oczywiste i rażące. W doktrynie utrwalony jest pogląd, iż nie można jako rażąco naruszającego prawo traktować rozstrzygnięcia wynikającego z odmiennej interpretacji danego przepisu, nawet jeżeli później zostanie ona uznana za nieprawidłową (zob. P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 4. Wydaw. LexisNexis, W-wa 2007r., str. 352 i n.). Wskazał również na to Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dn. 8 lipca 1999r. (sygn. II SA 1387/98, publ. Lex nr 46253) zajął stanowisko, że "naruszenie prawa, które miałoby polegać na ewentualnie nietrafnej wykładni przepisów prawa, które budzą wątpliwości do ich stosowania, w żadnym przypadku nie może być uznane za rażące naruszenie prawa".

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, iż od dnia 1 września 2004r., a więc od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 15 lipca 2004r. o zmianie ustawy – Karta nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, przerwanie stażu następuje tylko na wniosek, który może złożyć nauczyciel kontraktowy i mianowany. Nieobecność nauczyciela w pracy z powodu czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby, zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy oraz urlopu innego niż urlop wypoczynkowy została – w zakresie wpływu na bieg stażu – zrównana z nieobecnością z powodu urlopu macierzyńskiego. Nieobecność nauczyciela w pracy z przyczyn podanych wyżej, trwająca nieprzerwanie dłużej niż 1 miesiąc, powoduje obecnie przedłużenie stażu, a nie jego przerwanie. Brak możliwości zaliczenia wcześniej odbytego stażu i konieczność ponownego jego odbycia, jak słusznie wskazał organ, odnosił się oraz odnosi się obecnie (od dnia 1 września 2004r.), tylko do przypadków przerwania stażu. W przypadku A. W. nie mamy do czynienia z przerwą w odbywaniu stażu, w rozumieniu przepisów Karty Nauczyciela, przed jak i po nowelizacji z dnia 15 lipca 2004r. Powyższe wskazuje, iż brak jest podstaw prawnych do pominięcia przy obliczaniu stażu, okresu stażu odbytego do dnia rozpoczęcia urlopu macierzyńskiego oraz do ponownego odbywania stażu w pełnym wymiarze, bowiem urlop macierzyński powoduje przedłużenie stażu o okres jego trwania.

Także wątpliwości prawne może budzić, to czy przepis art. 9d ust. 3a można interpretować w oderwaniu od przepisu art. 9d ust. 3 Karty Nauczyciela, w brzmieniu obowiązywania tych przepisów do dnia 31 sierpnia 2004r. Bowiem, gdy nieobecność z powodu czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby, zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy oraz urlopu innego niż urlop wypoczynkowy, trwająca krócej niż 3 miesiące, jest wliczana do stażu pracy, na takich samych zasadach powinno następować przedłużenie stażu z powodu nieobecności nauczyciela w szkole w związku z korzystaniem z urlopu macierzyńskiego – nieobecność trwająca krócej niż 3 miesiące nie powoduje konieczności przedłużania stażu. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, o konieczności stosowania jednakowych zasad przy obliczaniu stażu w wyżej wskazanych przypadkach przed dniem 1 września 2004r., może świadczyć nowelizacja art. 9d Karty Nauczyciela, polegająca na zrównaniu wpływu na odbywany staż nieobecności z powodu choroby, urlopów innych niż wypoczynkowy z nieobecnością z powodu urlopu macierzyńskiego.

Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut skargi, dotyczący naruszenia art. 9f ust. 2 Karty Nauczyciela, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w trakcie odbywania stażu dopuszczalna jest zmiana miejsca pracy przez nauczyciela stażystę. Należy zauważyć, iż A. W. rozpoczęła i zakończyła staż w Zespole Szkół Samorządowych. Również do tej kwestii odniósł się organ odwoławczy, wskazując, iż z przepisów rozdziału 3a oraz art.22 ust 4 Karty Nauczyciela nie wynika, że nauczyciel zatrudniony w kilku szkołach realizuje staż na wyższy stopień awansu zawodowego we wszystkich szkołach, w których jest zatrudniony. Powyższe stanowisko, Sąd w pełni podzielił.

Zdaniem Sądu, organ zbadał i odniósł się do wszystkich istotnych okoliczności związanych z niniejszą sprawą. Zarzuty Prokuratora, odnośnie do naruszenia przez organ odwoławczy przepisów k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy, nie znajdują uzasadnienia. W sposób wszechstronny organ odwoławczy ocenił całokształt materiału dowodowego, dokonując analizy znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Prawidłowo uznał, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., w tym przesłanka rażącego naruszenia prawa, dająca podstawę do stwierdzenia nieważności prawomocnej decyzji administracyjnej.

Sąd również nie dopatrzył się naruszenia przez organ dyspozycji art. 6, 10, 81 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Materiał dowodowy był znany skarżącemu, zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o wcześniej zgromadzony materiał dowodowy, zatem nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dodatkowych dowodów. Skarżący nie wykazał, że został pozbawiony możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy możliwości złożenia wyjaśnień i że uchybienie przepisowi art. 10 § 1 k.p.a., mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Należy ponownie wskazać, iż postępowanie nadzorcze Kuratora Oświaty, sprowadza się w niniejszej sprawie do tego, że organ nadzoru bada czy orzeczenie wydane w postępowaniu zwykłym jest zgodne, czy też narusza i to w sposób rażący przepisy prawa, będące podstawą rozstrzygnięcia. Tak zakreślone ramy postępowania nadzorczego nie nakazują organowi nadzoru przeprowadzanie postępowania dowodowego, jakie prowadzone jest w postępowaniu zwykłym. Ocena organu nadzoru sprowadza się do tego, czy materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu zwykłym stanowi podstawę do zapadłego w nim rozstrzygnięcia.

Oceniając zaskarżoną decyzję, Sąd także nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

Wobec braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zespołu Szkół Samorządowych w Stradunach, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.