Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 568/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Inne z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 7 sierpnia 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. (dalej organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania S. C. (dalej skarżący), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej organ I instancji) z dnia 2 lipca 2018 r. w przedmiocie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków w obrębie ewidencyjnym [...] O. W., jednostka ewidencyjna [...] 2 Ż. w zakresie działek o numerach [...]/1, [...] i [...]/3.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Starosta [...] decyzją z dnia 2 lipca 2018 r., orzekł o wprowadzeniu z urzędu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie ewidencyjnym O. W., gmina Ż. w ten sposób, że:

1. w jednostce rejestrowej Nr G. 10, w której jako właściciel wpisany jest S. M. C. s. W. i G.:

1) wykreślić działkę nr [...] o pow. 0,52 ha, w tym RIIIa - 0,27 ha, Br-RIIIa - 0,10 ha, S-RIIIa - 0,04 ha, RIIIb - 0,11 ha, a w jej miejsce wykazać działkę nr [...] o pow. 0,52 ha, w tym Rllla - 0,27 ha, Br-RIIIa - 0,10 ha, S-RIIIa - 0,04 ha, RHIb - 0,11 ha;

2) wykreślić działkę nr [...] o pow. 0,52 ha, w tym RIIIa - 0,27 ha, Br-RIIIa - 0,10 ha, S-RIIIa - 0,04 ha, RHIb - 0,11 ha, a w jej miejsce wykazać działkę nr [...] o pow. 0,5213 ha, w tym RIIIa - 0,2942 ha, Br-RIIIa - 0,1067 ha, S-RIIIa - 0,0394 ha, RIIIb - 0,0810 ha;

3) wykreślić działkę nr [...] o pow. 0,5213 ha, w tym RIIIa - 0,2942 ha, Br-RIIIa - 0,1067 ha, S-RIIIa - 0,0394 ha, RIIIb - 0,0810 ha, a w jej miejsce wykazać działkę nr [...] o pow. 0,1010 ha, w tym RIIIa o pow. 0,1010 ha i działkę nr [...] o pow. 0,4203 ha, w tym RIIIa - 0,1932 ha, Br-RIIIa - 0,1067 ha, S-RIIIa - 0,0394 ha, Rlllb - 0,0810 ha;

a) wykreślić działkę nr [...] o powierzchni 0,16 ha, w tym RIIIa - 0,07 ha, RIIIb - 0,09 ha, a w jej miejsce wykazać działkę nr [...] o powierzchni 0,0984 ha, w tym Rllla - 0,0984 ha oraz działkę nr [...] o powierzchni 0,1018 ha, w tym Rllla - 0,0127 ha, Rlllb - 0,0891 ha;

2. W jednostce rejestrowej Nr G. 300, w której jako posiadacz samoistny wpisana jest Gmina Ż.:

1) wykreślić działkę nr [...] o pow. 0,02 ha, w tym dr - 0,02 ha, a w jej miejsce wykazać działkę nr [...] o pow. 0,02 ha w tym dr - 0,02 ha;

2) wykreślić działkę nr [...] o pow. 0,02 ha, w tym dr - 0,02 ha, a w jej miejsce wykazać działkę Nr [...] o pow. 0,0064 ha w tym dr - 0,0064 ha.

Organ odwoławczy wskazał, że celem przeprowadzonego przez Starostę K. postępowania administracyjnego było doprowadzenie zapisów w ewidencji gruntów do zgodności z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019 r., poz. 393, dalej rozporządzenie) oraz usunięcie ujawnionych w operacie ewidencyjnym błędów związanych z numeracją i powierzchnią działek. Podstawą wprowadzonych zmian był sporządzony przez uprawnionego geodetę A. W. operat techniczny przyjęty w dniu 26 czerwca 2018 r. do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] za nr [...] oraz operat sporządzony przez uprawnionego geodetę R. B. nr [...] przyjęty do zasobu Ośrodka 20 kwietnia 2012 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazał, że dane ewidencyjne mają charakter informacyjno - techniczny i odnoszą się do konkretnej działki ewidencyjnej. Ewidencja rejestruje jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne uprawnione organy orzekające. Organ odwoławczy podkreślił, że ewidencja nie rozstrzyga żadnych sporów do gruntów i budynków, zaś organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów na podstawie, których dokonują zmian w ewidencji. Rejestr ewidencji gruntów i budynków ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej.

W ocenie organu odwoławczego wszczęcie i przeprowadzenie przez Starostę K. przedmiotowego postępowania z urzędu było celowe i słuszne, a przeprowadzone czynności znajdują swoje umocowanie w art. 24 ust. 2a pkt. 1 lit. d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Błąd w niniejszej sprawy dotyczył niewłaściwego położenia i oznaczenia przedmiotowych działek na mapie ewidencyjnej. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że na podstawie Aktu Własności Ziemi z 1974 r. i umowy z dnia 15 maja 1980 r., o przekazaniu własności i posiadanego gospodarstwa rolnego S. C. stał się właścicielem między innymi działki o nr [...] o pow. 0,52 ha i działki nr [...] o pow. 0,16 ha. Taki stan rzeczy potwierdzają wpisy w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z. IV Wydział Ksiąg Wieczystych - KW [...] oraz mapa znajdująca się w aktach tejże księgi wieczystej. Jednakże w operacie ewidencji gruntów, powierzchnię 0,52 ha posiadała działka nr [...], składająca się z klasoużytków (Rllla, S-RIIIa, Rlllb), zaś działka nr [...] (stanowiąca tereny komunikacyjne) posiadała powierzchnię 0,02 ha. Podobnie działka nr [...] o pow. 0,16 ha w tym Rllla - 0,07 ha, Rlllb - 0,09 ha, zaś działka nr [...] (stanowiąca tereny komunikacyjne) posiadała powierzchnię 0,02 ha. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że pierwotnie istniała działka nr [...] o pow. 0,54 ha oraz [...] o pow. 0,18 ha (dowód: Rejestr Gruntów z 1961 r., obliczenia powierzchni z operatu [...]). W roku 1963 wydzielono odpowiednio działkę nr [...] o pow. 0,52 ha i [...] o pow. 0,02 ha oraz działkę nr [...] o pow. 0,16 ha i [...] o pow. 0,02 ha. Działki o pow. 0,02 ha ([...]/2 i [...] ujawnione zostały jako tereny komunikacyjne we władaniu Prezydium Powiatowej Rady N. Wydział Komunikacji. Jak wynika z mapy ewidencyjnej z 1962 r. oraz mapy znajdującej się w aktach księgi wieczystej numer ewidencyjny [...] posiadała już inna działka (o pow. 0,16 ha), mianowicie działka po wschodniej stronie działki nr [...].

Dalej organ odwoławczy argumentował, że podczas przeprowadzania uwłaszczeń na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych w protokole z ustalenia posiadania gospodarstwa rolnego z dnia 11 listopada 1974 r. oraz w Akcie Własności Ziemi [...] jako działka o pow. 0.52 ha wskazana została działka o nr [...] oraz działka nr [...] o pow. 0,16 ha i działka [...] o pow. 0.16 ha. Na podstawie dokumentów z przeprowadzonego uwłaszczenia została założona księga wieczysta. Fakty te przesądzają o tym, że S. C. nabył (m. in.) działki:

• o pow. 0,52 ha o nr [...],

• o pow. 0,16 ha o nr [...] (prawidłowy nr [...])

• o pow. 0.16 ha o nr [...] (działka po wschodniej stronie działki nr [...]),

a błąd dotyczący numeracji istniał jedynie w operacie ewidencji gruntów (podwójna numeracja, brak numerów działek po zachodniej stronie drogi).

Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że uwłaszczenie nie mogło objąć pasa gruntu, który nie stanowił wyłącznego władania rolnika. W ocenie organu odwoławczego wszystkie dokumenty jednoznacznie wskazują, iż w czasie przeprowadzania uwłaszczeń nieruchomość znajdującą się w samoistnym posiadaniu W. i G. C. dzielił pas gruntu, który według danych z ewidencji gruntów stanowił tereny komunikacyjne (użytek "dr") znajdujący się we władaniu Prezydium Powiatowej Rady N. Wydział Komunikacji. Taki stan rzeczy pozostawał w sprzeczności z definicją działki ewidencyjnej z § 9 ust. 1 rozporządzenia. W operacie ewidencji gruntów działki znajdujące się po zachodniej stronie działek stanowiących tereny komunikacyjne nie otrzymały nowych numerów ewidencyjnych. Zarówno na mapie ewidencyjnej jak i na wyrysie znajdującym się w księdze wieczystej [...] zostały jedynie oznaczone "przehaczeniem", które wskazuje, iż przynależą do nieruchomości po wschodniej stronie drogi (a contrario droga stanowi odrębny przedmiot władania).Podnoszony więc w toku całego postępowania, jak i w odwołaniu zarzut, że działka [...] (prawidłowy nr [...]) powinna zawierać również pas gruntu oznaczony w ewidencji gruntów jak tereny komunikacyjne nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Akta sprawy wskazują natomiast na słuszność podjętych działań przez Starostę K. w celu wyeliminowania nieprawidłowości w operacie ewidencji gruntów i budynków. Sporządzony przez uprawnionego geodetę A. W. operat techniczny nr [...] potwierdza wszystkie ww. kwestie. Uprawniony geodeta w sprawozdaniu technicznym potwierdził, iż z analizy materiałów źródłowych -ortofotomapa, operat ewidencji gruntów z 1961 r. nr [...], operat ewidencji gruntów i budynków (mapa ewidencyjna i wypisy), mapa zasadnicza, operat z ustalenia granic i podziału działek nr 15[...] - wynika, że w ewidencji gruntów i budynków istniały błędy związane z numeracją i powierzchnią działek. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zapisy o przysługującym prawie własności pozostały bez zmian, a w oparciu o przyjęty w dniu 26 czerwca 2018 r. do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] za nr [...] operat oraz w dniu 20 kwietnia 2012 za nr [...] operat zostały jedynie uporządkowane kwestie związane z numeracją działek w ewidencji gruntów oraz zaktualizowane ich powierzchnie zgodnie z obecnie obowiązującymi standardami technicznymi (z ara do m2).

W skardze na ostateczną decyzję organu S. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa procesowego:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018r., poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a.), polegające na zaniechaniu przez organ odwoławczy przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący, niekompletnym rozpatrzeniu zebranego materiału dowodowego i nie odniesieniu się do części zgromadzonych dowodów, dokonaniu oceny zebranego materiału w sposób nielogiczny i sprzeczny z doświadczeniem życiowym;

- art. 7, art. 9, art. 11, art. 77 k.p.a., przez ich niezastosowanie w sprawie niniejszej, poprzez oparcie się przy wydawaniu decyzji na kwestionowanym operacie geodety, pomimo wyraźnego wskazania wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 24 października 2013 r., że przez działki stanowiące własność S. C. biegnie co najwyżej droga wewnętrzna, zaś organ nie wyjaśnił skąd i od kiedy wzięło się samoistne posiadanie gruntów S. C. przez Gminę Ż. i na jakiej podstawie geodeta wydzielił te grunty;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez podzielenie stanowiska organu I instancji, w sytuacji gdy decyzja ta oparta została na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym;

2. prawa materialnego:

- art. 3, art. 5 i art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece przez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, co skutkuje usiłowaniem usunięcia rozbieżności między stanem prawnym ujawnionym w treści księgi wieczystej, a stanem wynikającym z zapisów w rejestrach gruntów w trybie postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik skarżącego podnosił, że stan prawny wynikający z Ksiąg Wieczystych jest zupełnie inny niż wynikający z pozostałej dokumentacji m.in. z ewidencji gruntów, a domniemanie wynikające z treści księgi wieczystej jest wiodące prym przed wszelkimi innymi domniemaniami prawnymi

Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a.) skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów wymienionych w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 21 stycznia 2020 r.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 29 stycznia 2020 r. Sąd postanowił, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., oddalić wnioski dowodowe stron skarżącej, a dopuścić jako dowody w sprawie akta administracyjne znajdujące się w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 567/19 dotyczącej skargi J. C.-S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków w obrębie ewidencyjnym [...] O. W., jednostka ewidencyjna [...]_ 2 Ż. w zakresie działki o nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przesłanki określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.

Rozpoznając wniesioną skargę w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że ze znajdujących zastosowanie w sprawie regulacji ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r., poz. 725 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 28, poz. 454 ze zm., ocenie Dz.U z 2019 r., poz. 393) wyraźnie wynika, że zapisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny, czyli wtórny wobec już zaistniałych zdarzeń prawnych. Stosownie do art. 2 pkt 8 ustawy ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt 1), oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów.

Z art. 24 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wynika, że operat ewidencyjny obejmuje informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 (w odniesieniu do gruntów opisane w pkt 1 tego przepisu), zawarte w ust. 1) bazie danych, o której mowa w art. 4 ust. 1 a pkt 2 - tj. dotyczące ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości), 2) zbiorze dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych.

Przedmiotowe postępowanie trwa w istocie od 2012 r. Przepisy powołanego rozporządzenia w brzmieniu mającym zastosowanie określają części składowe operatu ewidencyjnego (§ 20). W ramach części operatu stanowiącej operat geodezyjno-prawny, wyróżnia się tzw. rejestr gruntów - stanowiący raport o danej działce ewidencyjnej w zakresie jej danych podmiotowych i przedmiotowych (§ 20 ust. 1, § 22, § 23 ust. 1 i 2).

Opisowo-kartograficzna część operatu składa się z odpowiedniego fragmentu mapy, określającej m.in. granice określonej działki i jej numer (§ 20, § 21, § 28).

Rozporządzenie w § 44 pkt 2 nakłada na starostę obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie z urzędu lub na wniosek udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1, przy czym w myśl ust. 2 do aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio przepisy § 35). Ten ostatni przepis określa jakie dokumenty i materiały stanowią materiały źródłowe dla założenia ewidencji gruntów i budynków.

Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych, zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, może nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmian na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o którym organ tylko powiadamia (§ 48, § 49) albo w drodze decyzji. Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem § 47 ust. 3, stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji, które kończy się decyzją wprowadzenia zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany, względnie umorzeniem postępowania wszczętego z urzędu, gdy po jego przeprowadzeniu stwierdzono brak podstaw do wprowadzenia zmiany.

W sprawie rozpatrywanej wprowadzenie zmiany stało się konieczne, ze względu na ustalenie, że działki oznaczone nr [...] (pierwotnie działka nr [...]) o pow. 0,52 ha oraz nr [...] (pierwotnie błędnie oznaczona nr [...]) o pow. 0,16 nie stanowiły obszaru gruntu o charakterze ciągłym, były przedzielone innymi działkami o odmiennym stanie prawnym. Niezbędne było więc usunięcie rozbieżności istniejących w operacie ewidencji gruntu pomiędzy treścią mapy ewidencyjnej i treścią ujawnioną w rejestrze gruntów.

Jak kompleksowo wyjaśnił organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. [...] uzasadnienia) wpisy w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z. IV Wydział Ksiąg Wieczystych - KW [...] oraz mapa znajdująca się w aktach tejże księgi wieczystej potwierdza, że na podstawie Aktu Własności Ziemi z 1974 r. i umowy z dnia 15 maja 1980 r., o przekazaniu własności i posiadanego gospodarstwa rolnego S. C. stał się właścicielem między innymi działki o nr [...] o pow. 0,52 ha i działki nr [...] o pow. 0,16 ha. Jednakże w operacie ewidencji gruntów, powierzchnię 0,52 ha posiadała działka nr [...] składająca się z klasoużytków, zaś działka nr [...] (stanowiąca tereny komunikacyjne) posiadała powierzchnię 0,02 ha. Także działka nr [...] zawierając klasoużytki miała pow. 0,16 ha, zaś działka nr [...] (stanowiąca tereny komunikacyjne) posiadała powierzchnię 0,02 ha. Z ustaleń organu wynika też, że pierwotnie istniała działka nr [...] o pow. 0,54 ha oraz [...] o pow. 0,18 ha. Następnie wydzielono odpowiednio działkę nr [...] o pow. 0,52 ha i [...] o pow. 0,02 ha oraz działkę nr [...] o pow. 0,16 ha i [...] o pow. 0,02 ha. Działki o pow. 0,02 ha ([...]/2 i [...] ujawnione zostały jako tereny komunikacyjne we władaniu Prezydium Powiatowej Rady N. Wydział Komunikacji. Jak wynika z mapy ewidencyjnej z 1962 r. oraz mapy znajdującej się w aktach księgi wieczystej numer ewidencyjny [...] posiadała już inna działka (o pow. 0,16 ha), mianowicie działka po wschodniej stronie działki nr [...].

Powyższe ustalenia – zdaniem Sądu - oznaczają, że działka nr [...] i nr [...], będące działkami niejednorodnymi prawnie (gdyż przedziela je ciąg komunikacyjny), nie mogą być uznane za działki ewidencyjne. Sąd zauważa bowiem, że z treści § 9 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że "Działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych."

Sens definicji działki od 1955 r. zawarty w dekrecie z 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 1955 r. Nr 6, poz. 32) oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 3 i art. 11 ust. 4, jak też w zarządzeniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. z 1969 r. poz. 1198), nie zmienił się. Pojęcie to wymagało dla ciągłego obszaru gruntu, jednorodności pod względem prawnym.

Bezspornym jest, że jednorodność pod względem prawnym, to obszar gruntów stanowiący przedmiot prawa własności tej samej osoby (współwłasność tych samych osób), co zostało ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, np. teza zawarta w wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 września 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 896/06, opubl. LEX nr 255795: "Z przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) wynika, iż połączyć w jedną można wyłącznie działki jednorodne fizycznie i prawnie. Obszar gruntu jednorodny pod względem prawnym to obszar gruntów stanowiących przedmiot prawa własności tej samej osoby (współwłasności tych samych osób)", jak również wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 526/13 - opubl. LEX nr 1407660) błędne połączenie odrębnych nieruchomości w jednej działce ewidencyjnej.

Z dokumentacji geodezyjnej zgromadzonej w aktach administracyjnych a w szczególności z mapy ewidencyjnej gruntów wsi O. przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] oraz wpisanego do ewidencji dnia 19 grudnia 1976 r. za nr [...] [...]/[...] rejestru gruntu oraz mapy ewidencyjnej sporządzonej do uwłaszczeń (tom IV akt administracyjnych sprawy III SA/Lu 567/19, k. [...] akt administracyjnych) wynika, że działki nr [...] i nr [...] położone są po obu stronach drogi oznaczonej odpowiednio nr [...] i nr [...] co oznacza, że obie działki były niejednorodne prawnie gdyż ich obszar gruntu przedzielały inne działki pozostające w posiadaniu Gminy; nie spełniały więc definicji działki ewidencyjnej.

Prawidłowo organ w decyzji tłumaczył, że stan, w którym w ewidencji gruntów wykazana jest jako jedna działka ewidencyjna obszar niejednorodny pod względem fizycznym i prawnym, jako naruszający regułę wynikającą ze wskazanego § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, musi być wyeliminowany w drodze aktualizacji operatu, tj. poprzez wprowadzenie zmiany polegającej na wyodrębnieniu obszarów jednorodnych pod względem prawnym, które stanowić będą samodzielne, odrębne działki ewidencyjne, i to bez względu na to, czy skarżąca o to wnosiła, czy też nie wnosiła. W takim stanie rzeczy koniecznym stało się utworzenie poprzez ustalenie w jednostce rejestrowej Nr G. 10, w której jako właściciel wpisany jest S. C. dla działek nr [...] o pow. 0,52 ha i nr [...] o pow. 0,16 ha, w ich miejsce działek oznaczonych prawidłowymi numerami ewidencyjnymi tak, by wymogi § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków zostały spełnione. Podjęte zatem w tym zakresie przez uprawnionych geodetów czynności określone w dokumentacji "Operat Techniczny - aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków, działki nr [...]" z 2018 r. oraz "Operat Techniczny - aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków" z 2012 r. dotyczący m.in. działek nr [...] przyjętej do zasobu, zostały prawidłowo przez organy ocenione. Działki nr [...] i nr [...] wykreślono z ewidencji, tworząc cztery odrębne działki ewidencyjne nr: [...] o pow. 0,1010 ha i nr [...] o pow. 4203 ha (obie wydzielone z działki nr [...]) oraz nr [...] o pow. 0,0984 ha i nr [...] o pow. 0,1018 ha (obie wydzielone z działki nr [...]). Każda z nich poprzez tego rodzaju działanie stanowi bowiem ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych, jak to stanowi przywoływany już kilkakrotnie § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Konsekwentnie również w jednostce rejestrowej Nr G. 300, w której jako posiadacz samoistny wpisana jest Gmina Ż. wykreślono działkę nr [...] o pow. 0,02 ha, (dr ), a w jej miejsce wykazano działkę nr [...] o pow. 0,02 ha (dr ), a następnie wykreślono działkę nr [...], a w jej miejsce wykazać działkę Nr [...] o pow. 0,0064 ha (dr). Jak zasadnie argumentował organ I instancji analiza części graficznej operatu ewidencji gruntów w zakresie działek będących przedmiotem postępowania wskazuje, że dokumentacja geodezyjno- prawna stanowiąca podstawę założenia księgi wieczystej i dokonania wpisów w dziale I, nie odzwierciedla stanu ewidencji gruntów na dzień, w którym została wydana. Dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy wskazuje również jednoznacznie na istnienie ciągu działek łączących drogę gminną oznaczoną Nr [...] z drogą gminną oznaczoną numerem [...]. Niepodważalnym faktem też jest istnienie w operacie ewidencyjnym ciągu działek ewidencyjnych, zakwalifikowanych przez organ prowadzący ewidencję gruntów jako działki należące do terenów komunikacyjnych- co wynika jednoznacznie z danych archiwalnych znajdujących się w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym.

Rację mają też orzekające organy, że zmiana powierzchni działek nastąpiła w wyniku ustalenia granic na podstawie operatu przyjętego pod nr [...]. Sprawozdanie techniczne sporządzone do operatu technicznego opisuje wykryte błędy, które w szczególności dotyczą błędnej numeracji działek ewidencyjnych oraz braku ciągłości działek ewidencyjnych. Prawidłowo również Starosta [...] zlecił geodecie uprawnionemu sporządzenie korekty dokumentacji geodezyjnej będącej podstawą ujawnienia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu 0015 - O. W., jednostka ewidencyjna [...] Ż. , w zakresie nieruchomości oznaczonej numerami działek [...], [...]. [...] miała na celu wykazanie właściwego położenia i oznaczenia przedmiotowych działek zgodnie z dokumentami prawnymi zgromadzonymi w aktach sprawy oraz operatem technicznym nr 15- 6/5/20152/146.144. Jak wskazał geodeta A. W. przyczyną rozbieżności odnośnie numeracji działkę jest błąd w rejestrze ewidencji gruntów z 1961 r. zamiast nr [...] w rejestrze wpisano działkę [...].

Przebieg granic nowych działek ewidencyjnych (nr: [...], nr [...], nr [...], nr [...]) został pozyskany w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych (k.[...] akt administracyjnych oraz k.[...] akt administracyjnych sprawy III SA/Lu 567/19), poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie w zgodzie z postanowieniami § 36 do § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a pole powierzchni tych działek zostało obliczone w zgodzie z § 62 tego rozporządzenia. Zgodnie bowiem z treścią § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, co do zasady, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego a następnie wykorzystanej do wydawania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych. Po uaktualnieniu powierzchni działki nr [...] zostały wydzielone działki nr [...] o pow. 0,0984 ha i nr [...] o pow. 0,1018 ha. Po uaktualnieniu powierzchni działki nr [...] wydzielone zostały działki nr [...] o pow. 0,1010 ha i nr [...] o pow. 4203 ha.

W tym zakresie z protokołu ustalenia przebiegu granic wynika, że część punktów granicznych ustalono według ostatniego stanu posiadania, a tam, gdzie to było sprzeczne z informacjami wynikającymi z dokumentów określających stan prawny gruntów - ustalenia dokonano na podstawie wszelkiej dostępnej w tym zakresie dokumentacji, oświadczeń zainteresowanych podmiotów, co zgodne jest z postanowieniami nie tylko § 39 ust. 2, ale § 39 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Trafna jest argumentacja orzekających organów, że przedmiotowa decyzja nie tworzy nowego stanu prawnego, a jedynie uporządkowała kwestie związane z prawidłowym oznaczeniem działek gruntu poprzez nadanie im numerów ewidencyjnych zgodnie z § 9 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia. Ponownie podkreślić należy, że poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów. Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie dają zatem podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanymi z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków. Organy prowadzące ewidencje nie mogą więc samodzielnie w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ustalać i rozstrzygać, komu przysługuje prawo własności do określonej działki ewidencyjnej, a w konsekwencji nie mogą wprowadzić w ewidencji gruntów zmiany osoby właściciela w oparciu o własne ustalenia (por. m.in wyroki NSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2403/14, Lex nr 2118089 i z dnia 6 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 2099/00, Lex nr 82005).

Wobec powyższego nie można skutecznie zarzucić orzekającym organom, że naruszyły przepisy postępowania - artykuły 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi, organy dokonały wnikliwej i poprawnej oceny dowodów - opracowanej i przyjętej do zasobu dokumentacji geodezyjnej, stanowiącej podstawę do dokonania aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków. W obliczu prawidłowych wyjaśnień orzekających organów, zwłaszcza wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, co do charakteru postępowania aktualizacyjnego i jakimi rządzi się ono prawami, zawartej oceny czynności wskazanych w dokumentacji geodezyjnej, nie można też zarzucić organom naruszenia wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Organy w sposób obszerny przytoczyły nie tylko okoliczności stanu faktycznego, ale i treść przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie i ich wykładnię. Wobec tego nie można im postawić również i zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez błędną ich wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie.

Sąd nie dopatrzył się też naruszenia art. 3 ust. 1 w zw. art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, przede wszystkim dlatego, że organ nie stosował tego przepisu. Wprowadzone zmiany w ewidencji nie oznaczają zmiany właścicieli spornych działek i nie zmieniają granic nieruchomości. W związku z twierdzeniem strony, że w sprawie tej przeprowadzone administracyjne postępowanie zastąpiło postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, jest to według Sądu wyprowadzanie błędnego wniosku. Nie jest uzgodnieniem, w rozumieniu art. 10, sprostowanie oznaczenia nieruchomości, albowiem wpisy w dziale I-O nie są objęte domniemaniem prawdziwości z art. 3, ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, na co wskazuje uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 1994 r., sygn. akt III CZP 15/94 (LEX nr 9176) stwierdzająca, że "Wpisy w dziale I-O są więc wpisami danych faktycznych o znaczeniu informacyjnym" (por. wyrok SN z dnia 10 października 1985 r., sygn. akt II CR 281/85 (OSNCP 1986, nr 7-8, poz. 125), a nie wpisami określającymi stan prawny nieruchomości. Wpisy o takim charakterze, a w szczególności wpisy dotyczące obszaru nabytej nieruchomości, nie są objęte rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych przewidzianą w art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, co wynika wyraźnie z treści tego przepisu, który odnosi zawartą w nim regulację wyłącznie do "stanu prawnego nieruchomości". Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w szczegółowo umotywowanej uchwale z dnia 28 lutego 1989 r., sygn. akt III CZP 13/89 (OSNCP 1990, z. 2-3, poz. 26). Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 26 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, "podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości", a zgodnie z art. 27, "w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości, co oznacza, że sąd wieczysto-księgowy musi uzyskać te dane od organu".

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.