Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 472/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
journal: Dz.U. 2017 poz 1851
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2022 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2022r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. K. z [...] kwietnia 2016r., którą w punkcie 1 odmówiono przyznania K. R. świadczenia wychowawczego wnioskowanego na syna M. R. na okres od [...] kwietnia 2016r. do [...] września 2017r.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następujących okolicznościach sprawy.

Wnioskiem z [...] kwietnia 2016r. K. R. (Skarżąca) zwróciła się do Burmistrza S. K. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz: M. R. oraz A. R.. Do wniosku dołączyła stosowne dokumenty i oświadczenia – w tym oświadczenie o okresie pozostawania w zatrudnieniu oraz o korzystaniu z urlopu wychowawczego.

Burmistrz S. K. decyzją nr [...] orzekł w punkcie 1 o odmowie świadczenia wnioskowanego na syna M. R. oraz w punkcie 2 o przyznaniu świadczenia wychowawczego na rzecz syna A. R. w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od [...] kwietnia 2016r. do [...] września 2017r.

Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 organ wyjaśnił, że w sprawie nie zostało spełnione kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa wychowaniu dzieci. Organ ustalił bowiem, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł (łączny dochód w wysokości [...] zł : 12 miesięcy = [...] zł : 4 osoby w rodzinie) i przekracza [...] zł. Organ wyjaśnił, że w bazie informatycznej ZUS brak jest informacji o korzystaniu przez Skarżącą z urlopu wychowawczego, a tym samym brak jest podstaw do dokonania utraty dochodu.

W odwołaniu wniesionym od powyższego rozstrzygnięcia Skarżąca zakwestionowała prawidłowość odmowy ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz syna Macieja. W uzasadnieniu przedstawiła zaś nietypową sytuację, w jakiej się znalazła, a mianowicie powołała się na okoliczność osadzenia jej pracodawcy w zakładzie karnym i trudności wyegzekwowania od pracodawcy realizacji ciążących na nim obowiązków. Wyraziła ona przekonanie, że przy ustalaniu wysokości dochodów organ I instancji winien był uwzględnić utratę dochodu z tytułu niewykonywania pracy.

Wobec uzyskania od Skarżącej informacji o podjęciu działań zmierzających do uzyskania od pracodawcy świadectwa pracy Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] czerwca 2016r. zawiesiło postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Do akt sprawy w dniu [...] stycznia 2022r. Skarżąca przedstawiła odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w B. z [...] września 2021r., wydanego w sprawie [...]. Wyrokiem tym zobowiązano pracodawcę Skarżącej do wydania świadectwa pracy stwierdzającego, że Skarżąca była zatrudniona w okresie od [...] września 2019r. do [...] grudnia 2016r. na podstawie umowy o pracę na czas określony, w pełnym wymiarze czasu pracy, a w okresie zatrudnienia wykorzystała urlop macierzyński, urlop rodzicielski oraz urlop wychowawczy w wymiarze 41 tygodni w okresie od [...] lutego 2016r. do [...] listopada 2016r.

SKO postanowieniem z [...] lutego 2022r. podjęło postępowanie i następnie wydało zaskarżone orzeczenie opisane na wstępie. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że dochód w rodzinie Skarżącej za rok 2014r. przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania wnioskowanego świadczenia na pierwsze dziecko. Organ zaakceptował sposób wyliczenia dochodu rodziny zaprezentowany w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania SKO wyjaśniło, że na dzień wydania decyzji przez organ I instancji Skarżąca pozostawała w stosunku pracy, a w bazie ZUS została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego jako pracownik – nie jako osoba przebywająca na urlopie wychowawczym. W tej sytuacji zasadna była odmowa uwzględnienia utraty dochodu przez Skarżącą.

W skardze skierowanej od powyższego rozstrzygnięcia K. R. zarzuciła naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających wpływ na jej rozstrzygnięcie na skutek braku rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie pomimo braku przesłanek do jego zastosowania,

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie,

- art. 5 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie tej ustawy poprzez nieuwzględnienie faktu, że Skarżąca utraciła dochód w związku z przebywaniem na urlopie wychowawczym i nieprzyznanie jej świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko,

- art. 97 1 § 2 k.p. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie faktu, że prawomocny wyrok sądu pracy zobowiązujący nieistniejącego pracodawcę do wydania pracownikowi świadectwa pracy zastępuje świadectwo pracy,

- art. 365 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie faktu, że prawomocny wyrok sądu w sprawie cywilnej wiąże nie tylko strony i sąd, który go wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części przez nią zaskarżonej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Dodatkowo organ wyjaśnił, że okoliczność korzystania przez Skarżącą z urlopu wychowawczego nie mogła wpłynąć na wynik sprawy albowiem na okres zasiłkowy od [...] kwietnia 2016r,. do [...] września 2017r. bierze się pod uwagę dochody jedynie z 2014r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że zarządzeniem z 26 lipca 2022 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 - ustawa covidowa). W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Jednocześnie należy wskazać, że na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19).

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu z 15 czerwca 2022r. i informacji o możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Rozprawy takiej nie można było jednak przeprowadzić z uwagi na fakt, że strony postępowania nie potwierdziły posiadania możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie - co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego standard ochrony praw stron i uczestników w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji.

Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez Sąd, w wyżej określonych granicach kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji wykazała, że naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd stwierdził bowiem, że nie wyjaśniono istotnych okoliczności sprawy - co doprowadziło do przedwczesnego zastosowania przepisów prawa materialnego.

Na początku rozważań zastrzec należy, że zaskarżona do Sądu I instancji decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana została w stanie prawnym z kwietnia 2016 r. Z dniem 1 kwietnia 2016r. weszła w życie ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1851 ze zm. zwana dalej "ustawą"). Na mocy tego aktu, określonym w nim podmiotom spełniającym wymagane warunki, przyznawane jest świadczenie nazwane świadczeniem wychowawczym. Jak stanowi art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 3 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu pierwszego dziecka w rodzinie, do ukończenia przez to dziecko 18 roku życia, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł.

Przepis art. 5 ust. 3 ustawy został uchylony. Dla poprawnego rozstrzygnięcia tej sprawy ma jednak znaczenie prawidłowość wyliczenia dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę wg. stanu prawnego obowiązującego od 1 kwietnia 2016r.

W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy poprzedzający okres zasiłkowy. Okresem zasiłkowym jest okres 1 października do dnia 30 września roku następnego. Na zasadach wyjątku, zgodnie z brzmieniem przepisu intertemporalnego, art. 48 ustawy, w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwszy okres zasiłkowy (wyznaczony przez ustawodawcę od dnia wejścia w życie ustawy do września 2017r.), rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014.

Co do zasady zatem organ zobowiązany był w kontrolowanej sprawie dokonać obliczenia dochodu rodziny z uwzględnieniem dochodów jej członków z roku kalendarzowego 2014. Ustawodawca przewidział jednak odstępstwo od wskazanej zasady wprowadzając instytucję dochodu uzyskanego i utraconego. Pojęcia te definiowane były w przepisach art. 2 pkt 19 i 20 ustawy, zaś sposób ustalania dochodu rodziny przy zastosowaniu przywołanych powyżej kategorii dochodu oraz dochodu utraconego i uzyskanego określał art. 7 ustawy.

Zatem ustawodawca oparł sposób ustalania, czy strona spełnia kryterium dochodowe uzasadniające przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, od pewnej fikcji prawnej związanej z definiowanymi ustawowo pojęciami dochodu utraconego i uzyskanego, a nie na rzeczywistym dochodzie rodziny strony w momencie orzekania (weryfikacji) prawa do świadczenia wychowawczego.

Ustawodawca, definiując w art. 2 pkt 19 ustawy pojęcie utraty dochodu określił, że oznacza to utratę dochodu spowodowaną:

a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,

b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,

c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej,

e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.),

f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

g) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych,

h) utratą świadczenia rodzicielskiego,

i) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,

j) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.).

Zgodnie z przywołanymi przepisami (art. 7 ust. 1 ustawy) w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Przesłanką dochodu utraconego lub uzyskanego w rozumieniu ustawy "jest natomiast to, aby zmniejszenie lub zwiększenie dochodu rodziny spowodowane było jedną z okoliczności, wymienionych w zamkniętym katalogu ujętym w treści przywołanego art. 2 pkt 19 ustawy. Co istotne w sprawie, wobec treści art. 48 ust. 2 ustawy, w przypadku okresu zasiłkowego od kwietnia 2016r. do września 2017r. będą to zawsze dochody uzyskane lub utracone w okresie po roku kalendarzowym stanowiącym podstawę obliczenia dochodu rodziny- a zatem po 2014r. tj. od dnia 1 stycznia 2015 r. do pierwszego dnia okresu, na jaki ustalane jest prawo doświadczenia wychowawczego.

Jak wynika z materiału przedstawionego Sądowi, obliczenie dochodu rodziny Skarżącej (zarówno na poziomie organu I instancji jak i organu odwoławczego) nie uwzględniało instytucji dochodu utraconego z tytułu korzystania przez Skarżącą z urlopu wychowawczego oraz utraty zatrudnienia.

W okresie urlopu wychowawczego pracownik pracy nie wykonuje. Faktem jest, że w okresie korzystania z takiego rodzaju urlopu pracownik pozostaje w stosunku pracy u dotychczasowego pracodawcy. Tym niemniej oczywiste jest, że nie świadczy (nie wykonuje) pracy i nie otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenia lecz świadczenie, którego nie wypłaca pracodawca lecz właściwy organ ZUS. Podkreślić należy, że ustawodawca w katalogu zdarzeń traktowanych jako "dochód utracony" zamieścił zdarzenie polegające na uzyskaniu prawa do urlopu wychowawczego.

Na okoliczność korzystania z urlopu wychowawczego Skarżąca powoływała się od chwili złożenia wniosku. Co prawda w postępowaniu przed organem I instancji nie dysponowała ona dokumentem potwierdzającym tę okoliczność – tj. dowodem wymaganym zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 lit. i rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia wychowawcze (Dz. U. z 2016r., poz. 214 – obowiązującym w dacie składania wniosku), jednakże organ I instancji z naruszeniem art. 9 k.p.a. nie wyjaśnił stronie, że warunkiem ustalenia w sposób oczekiwany przez Skarżącą jest złożenie brakujących dokumentów potwierdzających uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to podziela, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. polega m.in. na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę (vide: wyrok NSA z 6 września 2001 r., sygn. V SA 44/01, dostępny na stronie internetowej pod adresem:www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (zob. teza 1. wyroku NSA z 25 czerwca 1997 r., sygn. SA/Lu 2087/95 – dostępna w bazie LEX nr 30816). Należy dodać, że art. 9 k.p.a. zobowiązuje organ do udzielania stronie potrzebnych informacji i wskazówek z urzędu, a nie tylko na wniosek.

Ponadto stwierdzić należy, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 k.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 79a § 1 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do istotnego naruszenia przez organ I instancji obowiązku wynikającego nie tylko z ww. art.10 § 1 (z akt sprawy nie wynika aby organ umożliwił stronie zapoznanie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym) lecz także określonego w art. 79a § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z powołanego art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je uzyskać w niedalekiej przyszłości, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (vide: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z 23 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 239/19, dostępny j.w.) - a taka właśnie sytuacja miała właśnie miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca podjęła kroki celem uzyskania (na drodze postępowania sądowego) stosownego świadectwa pracy (potwierdzającego okres jej zatrudnienia oraz korzystania z urlopu wychowawczego), która to okoliczność legła u podstaw zawieszenia postępowania administracyjnego - jednakże dopiero na etapie postępowania przed organem II instancji.

W ocenie Sądu także organ odwoławczy naruszył podstawowe zasady postępowania określone w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez pominięcie dowodu przedstawionego przez Skarżącą w postaci odpisu wyroku Sądu Rejonowego w B. z [...] września 2021r. wydanego w sprawie o sygn. akt [...] (potwierdzającego okres zatrudnienia Skarżącej oraz datę utraty dochodu tj. daty nabycia prawa do urlopu wychowawczego). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym w kompetencjach organu odwoławczego mieści się uzupełnienie w niewielkim zakresie postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie określonego dowodu. Organ odwoławczy ma bowiem nie tylko obowiązek dokonania kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą przy tym te same co na organie I instancji obowiązki z zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, zgodnie z wymogami ww. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Rację ma także Skarżąca, która zarzuciła zaskarżonej decyzji SKO naruszenie art. 365 § 1 k.p.c. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd powszechny przesądził bowiem kwestię tego, co wprost wynika z sentencji wyroku z [...] września 2021r. – tj. kwestię pozostawania w zatrudnieniu od [...] września 2013r. do [...] grudnia 2016r. oraz korzystania z urlopu wychowawczego w okresie od [...] lutego 2016r. do [...] listopada 2016r. SKO tymczasem, jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia, ograniczył swoje ustalenia jedynie do daty podjęcia przez Skarżącą zatrudnienia i oparł je wyłącznie na informacjach pozyskanych z bazy informatycznej ZUS. Narusza to wprost art. 365 k.p.c. oraz art. 8 k.p.a., który nakazuje organom prowadzić postępowanie w sposób wzbudzający zaufanie - jeśli zaś organ pomija rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym wyroku sądu powszechnego, to takiego zaufania nie buduje. W art. 365 § 1 k.p.c. podkreślenia wymaga zaś przewidziana przez ten przepis moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu jako aktu władzy państwowej. Jej swoistość wyraża się w tym, że obejmuje także inne sądy i inne organy państwowe, w tym także orzekające w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, które muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego. Podmioty te są zatem faktem i treścią prawomocnego orzeczenia sądu związane, co implikuje w sposób bezwzględny uwzględnienie powyższego w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Nie sposób jest oczywiście nakładać na organy administracji państwowej obowiązku poszukiwania orzeczeń cywilnoprawnych, bezspornie wiedza taka tj. o ewentualnych postępowaniach sądowych i orzeczeniach sądów powszechnych powodujących związanie organów jest w posiadaniu strony i to ona w toku postępowania administracyjnego takie okoliczności winna podnosić – co bezspornie miało miejsce w niniejszej sprawie. Powołanie zatem takiej okoliczności przez Skarżącą nakładało na organ obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy obejmujący także zbadanie prawomocności materialnej orzeczenia sądu powszechnego (wyroku Sądu Rejonowego w B. z [...] września 2021r.).

Z uwagi na fakt, że w sprawie organy przeprowadziły postępowanie z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów procesowych i zaniechały wyczerpującej analizy stanu okoliczności sprawy: nie skonfrontowały zaistniałych zmian w dochodzie członków rodziny Skarżącej z przepisami prawa i nie przedstawiły przekonujących wyliczeń – Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd wyjaśnia dodatkowo, że decyzja organu I instancji, wobec częściowego jej zaskarżenia (co do punktu 1 – tj. odmowy przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia na M. R. - posiadającego samodzielny i niezależny od punktu 2 rozstrzygnięcia byt prawny) w punkcie przyznającym świadczenie na rzecz A. R. (pkt 2) stała się ostateczna.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. W szczególności ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji, uwzględniając treść art. 48 ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy ustali wysokość dochodu rodziny Skarżącej i wyjaśni, jaki wpływ na sytuację materialną rodziny Skarżącej miała przede wszystkim okoliczność skorzystania przez nią z urlopu wychowawczego od [...] lutego 2016r.