Wyrok NSA, sygn. akt III SA 246/94
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1994-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 999
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych
Powołane przepisy: article: art. 55[1]
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 37 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 51 poz. 298
law: Ustawa z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.
article: art. 40 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: 1. Sprzedaż zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego, dokonana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 51 poz. 298 ze zm./, nie stwarza po stronie nabywcy odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe tego przedsiębiorstwa.

2. Wydanie decyzji orzekającej o odpowiedzialności nabywcy za zaległości podatkowe nie istniejącego już podatnika /art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ jest niedopuszczalne.

TEZY

1. Sprzedaż zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego, dokonana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 51 poz. 298 ze zm./, nie stwarza po stronie nabywcy odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe tego przedsiębiorstwa.

2. Wydanie decyzji orzekającej o odpowiedzialności nabywcy za zaległości podatkowe nie istniejącego już podatnika /art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ jest niedopuszczalne.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę M-kiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Ogólnego, spółka z o.o. w E., na decyzję Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa (...) z dnia 7 lutego 1994 r. w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 1993 r.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy E. decyzją z dnia 19 listopada 1993 r., wydaną na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/, ustalił M-mu Przedsiębiorstwu Budownictwa Ogólnego w E. podatek od nieruchomości za 1993 r. w wysokości 53 280 000 zł. W uzasadnieniu decyzji podał, że Przedsiębiorstwo jest użytkownikiem wieczystym gruntu o powierzchni 4,44 ha, związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą i dlatego wymiaru podatku dokonano z uwzględnieniem stawek przewidzianych dla tego rodzaju gruntów w uchwale Rady Gminy E. z dnia 29 grudnia 1992 r.

W odwołaniu od tej decyzji Przedsiębiorstwo zarzuciło naruszenie art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ przez błędne przyjęcie, że grunt o powierzchni 4,44 ha jest związany z prowadzoną przez nie działalnością gospodarczą. Wbrew bowiem ustaleniom organu I instancji jest to grunt po byłej i wyeksploatowanej już żwirowni i nie jest użytkowany przez Przedsiębiorstwo. Powinien więc być opodatkowany według stawki przewidzianej w powołanej wyżej uchwale Rady Gminy E. dla "pozostałych gruntów" /100 zł, a nie -jak przyjęto -1200 zł od 1 m2 powierzchni/.

Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa (...) decyzją z dnia 7 lutego 1994 r., wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swe stanowisko, organ odwoławczy podał, że M-kie Przedsiębiorstwo Budownictwa Ogólnego jest użytkownikiem wieczystym gruntu, który został mu przekazany w 1976 r. w celu wydobywania piasku tynkarskiego. Przesądza to, zdaniem organu odwoławczego, o zaliczeniu do gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą Przedsiębiorstwa i o opodatkowaniu go stawką 1200 zł za 1 m2.

W skardze do Sądu, złożonej przez M-kie Przedsiębiorstwo Budownictwa Ogólnego, spółka z o.o. w E, ponowiono zarzuty zawarte w odwołaniu, a ponadto podano, że grunt po byłej żwirowni od 1992 r. nie jest eksploatowany.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna nie znalazła podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Adresatem zaskarżonej decyzji było przedsiębiorstwo państwowe, natomiast skargę na tę decyzję wniosła spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Mimo tej samej nazwy są to dwa różne podmioty i dlatego - mimo że skarżąca spółka, jak wynika ze skargi, uważa się za "generalnego następcę prawnego byłego państwowego przedsiębiorstwa" - należało w pierwszej kolejności rozważyć, czy była ona legitymowana do wniesienia skargi.

Z dołączonej do akt umowy notarialnej z dnia 28 grudnia 1993 r. oraz z odpisu z rejestru handlowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w S. wynika, że przedsiębiorstwo państwowe o nazwie M-kie Przedsiębiorstwo Budownictwa Ogólnego w E. zostało zlikwidowane z dniem 28 grudnia 1993 r. przez Wojewodę (...) jako organ założycielski - w trybie określonym w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 51 poz. 298 ze zm./. Umową tą Wojewoda sprzedał wymienione wyżej przedsiębiorstwo spółce z ograniczoną odpowiedzialnością za 480 mln zł, przy czym kupujący zobowiązał się zaspokoić wierzycieli, zwalniając sprzedającego od odpowiedzialności za przejęte zobowiązania i obciążenia.

Z powyższego wynika, że skarżąca spółka nabyła w drodze umowy kupna-sprzedaży "przedsiębiorstwo" w rozumieniu art. 551 Kc i na ten przepis powołano się w umowie.

Umowa tego rodzaju wywiera wyłącznie skutki cywilnoprawne. Jej przedmiotem - co już niejednokrotnie podkreślano w orzecznictwie NSA - nie mogą być świadczenia o charakterze publicznoprawnym, do których zaliczają się zobowiązania podatkowe i które nie odpowiadają pojęciu "wierzytelności".

Sprzedaż zlikwidowanego w tym celu przedsiębiorstwa państwowego, dokonana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, nie stwarza po stronie nabywcy odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe tego przedsiębiorstwa. Jeżeli jednak nabywca zobowiąże się do zapłaty zaległości podatkowych zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego, to ewentualnych roszczeń z tytułu niewykonania tego zobowiązania sprzedawca może dochodzić w postępowaniu przed sądem powszechnym. Wydanie natomiast decyzji orzekającej o odpowiedzialności nabywcy za zaległości podatkowe nie istniejącego już podatnika /art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ jest niedopuszczalne.

Prowadzi to do wniosku, że skarżąca spółka nie jest i nie będzie sukcesorem byłego M-kiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Ogólnego w E. w zakresie zobowiązania w podatku od nieruchomości. Nie ma zatem interesu prawnego w rozstrzygnięciu sprawy, a tym samym przymiotu strony zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i przed NSA /art. 28 Kpa/. W tej sytuacji skarga, jako wniesiona przez osobę nieuprawnioną" podlegała oddaleniu /art. 207 par. 5 Kpa/.