Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 435/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: asystent sędziego Aleksander Kotarski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 marca 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 9 marca 2021 r. nr 282/2021 w przedmiocie nakazu usunięcia zagrożenia oraz nieprawidłowości w utrzymaniu budynku poprzez realizację określonych robót oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] we W., (dalej – skarżącą, wspólnota, strona), zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej DWINB) z dnia 9 marca 2021 r., nr 282/2021 w przedmiocie nakazu usunięcia zagrożenia oraz nieprawidłowości w utrzymaniu budynku poprzez realizację określonych robót. Zaskarżone rozstrzygnięcie podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia, (dalej – PINB, organ I instancji), na skutek informacji uzyskanej w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] we W. w związku z zaistniałym w dniach 29-30 stycznia 2019 r. pożarem, w dniu 25 marca 2019 r. przeprowadził kontrolę przedmiotowego budynku. W dokumentacji sporządzonej w związku z tą czynnością odnotowano, iż na terenie przedmiotowej nieruchomości istnieje budynek mieszkalny wielorodzinny, 5-kondygnacyjny, z poddaszem nieużytkowym, podpiwniczony, w zabudowie zwartej. Elewacja budynku od strony ul. [...] posiada spękania, zarysowania, widoczne ubytki tynku odsłaniające materiał tworzący - cegłę, odspojenia, ubytki wypraw wykończeniowych. Widoczne są ślady napraw spękań w obrębie elewacji, uzupełnienia. Na elewacji frontowej istnieją balkony posiadające znaczne ubytki tynków balustrad, odsłaniające materiał ceglany, materiał balustrad z ubytkami cegieł i spoinowania. Istnieją ubytki tynków od spodu płyt stropowych balkonów, belki stalowe konstrukcji balkonów w przeważającej części są odsłonięte, ze śladami korozji, ubytkami szpałdowania. Obróbki blacharskie budynku są zdeformowane, odkształcone, z ubytkami, w obrębie elewacji istnieją ślady po zaciekach, widoczne jest zużycie pokrycia dachowego, ślady po zawilgoceniach w obrębie cokołu. Na elewacji od strony zaplecza widoczne są ubytki i odspojenia tynków, spękania, odsłaniające materiał tworzący - ceglany, widoczne w jego obrębie są ubytki spoinowania, m.in. przy rurze spustowej - w jej obrębie brak jest widocznych nieprawidłowości. Widoczne są miejscowe uszkodzenia parapetów, nadproża stalowe nad oknami klatki schodowej ze śladami korozji. Stolarka drzwiowa od zaplecza posiada ubytki oszklenia. W piwnicach, widoczne są ślady korozji (mimo pokrycia malaturą) stalowych elementów konstrukcyjnych stropu, miejscowo - wżerowej, rozwarstwienie belek. W piwnicach istnieją również nierówności posadzek. W obrębie klatki schodowej widoczne są braki nakryw puszek elektrycznych, zużycie malatury ścian, spękania ścian, zarysowania. W poddaszu widoczne są miejscowe prześwity, zlasowanie dachówek, posadzka betonowa z ubytkami. Na V kondygnacji budynku istnieje lokal nr [...], którego właściciel nie udostępnił, mimo wezwania. W obrębie kondygnacji poddasza - widoczne są osmolenia, odcięcie instalacji gazowej do lokalu nr [...], uszkodzenia, spękanie oszklenia okna klatki schodowej. Przedstawiciel zarządcy budynku wyjaśnił, że w lokalach sąsiednich w stosunku do lokalu nr [...], gdzie był pożar, nie stwierdził nadmiernych nieprawidłowości, w lokalu poniżej - jedynie niewielkie zalanie w wyniku akcji gaśniczej. Z przeprowadzonych czynności sporządzono dokumentację fotograficzną.

Pozyskane informacje spowodowały wszczęcie postępowania w sprawie stanu technicznego przedmiotowego budynku. Następnie organ pozyskał protokół okresowej kontroli z października 2018 r. i protokół okresowej kontroli budynku z września 2014 r. i protokół kominiarski z maja 2018 r. oraz protokoły kontroli instalacji gazowej i elektrycznej. Wobec potwierdzenia we wskazanych dokumentach nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, w dniu 19 kwietnia 2019 r. PINB wydał decyzję nr 788/2019, którą nakazał wspólnocie mieszkaniowej przeprowadzenie okresowej kontroli polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego przewodów kominowych oraz sporządzenie ekspertyzy technicznej określającej stan techniczny budynku. Zobowiązana przedłożyła żądane dokumenty.

W dniu 26 stycznia 2021 r. organ I instancji wydał decyzję nr 199/2021, którą przyjmując w podstawie prawnej art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), nakazano wspólnocie mieszkaniowej budynku przy ul. [...] we W. usunięcie zagrożenia oraz nieprawidłowości w utrzymaniu budynku, poprzez:

1. usunięcie odspojonych tynków, które utraciły przyczepność,

2. uzupełnienie brakujących osłon przewodów instalacji elektrycznej w piwnicy, zamontowanie przewodów instalacji elektrycznej do podłoża (wadliwie zamocowanych, nie zamocowanych),

3. zapewnienie ochrony łączników instalacji elektrycznej przed przepięciami IP 65,

4. naprawę niesprawnej instalacji oświetleniowej w obrębie poddasza nieużytkowego, w celu zapewnienia jej sprawności,

5. uzupełnienie zamknięcia obudów drzwiczek rozdzielnicy głównej w obrębie klatki schodowej budynku,

6. prawidłowe zamontowanie uszkodzonych łączników instalacji elektrycznej w obrębie klatki schodowej budynku,

7. uzupełnienie brakujących nakryw puszek elektrycznych i opraw oświetleniowych w obrębie części wspólnych budynku,

8. udrożnienie niedrożnych przewodów kominowych,

9. przemurowanie spękanych fragmentów trzonów kominowych,

10. zamontowanie nasad kominowych na wylotach przewodów kominowych (w celu wyeliminowania zaciągania) oznaczonych nr [...], [...], [...], [...], [...] w protokole kominiarskim [...] sporządzonym 12 lipca 2019 r. przez uprawnionego Mistrza Kominiarskiego R. L.,

11. uszczelnienie przewodów kominowych nr [...], [...] oraz zabezpieczenie powierzchni wewnętrznych przewodów kominowych nr [...], [...], [...],[...] przed destrukcyjnym oddziaływaniem spalin,

12. naprawę lub wymianę uszkodzonych czap kominowych, a następnie ich impregnację,

13. podłączenie wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia łazienki lokalu nr [...] do przewodu kominowego nr [...],

14. podłączenie wentylacji wywiewnej kuchni lokalu nr [...] do przewodu nr [...], a następnie, po odłączeniu wentylacji pomieszczenia od przewodu kominowego nr [...] i wyłączeniu okapu kuchennego z ww. przewodu - zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały wlotu do ww. przewodu nr [...],

15. podłączenie wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia łazienki lokalu nr [...] do przewodu kominowego nr [...], a następnie, po odłączeniu wentylacji pomieszczenia z przewodu nr [...] - zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały wlotu do ww. przewodu,

16. podłączenie wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia kuchni lokalu nr [...] do przewodu nr [...], a następnie po odłączeniu wentylacji pomieszczenia od przewodu kominowego nr [...] i wyłączeniu okapu kuchennego z ww. przewodu - zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały wlotu do ww. przewodu nr [...],

17. podłączenie wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia kuchni lokalu nr [...] do przewodu nr [...], zabezpieczenie powierzchni wewnętrznej ww. przewodu przed destrukcyjnym oddziaływaniem spalin, a następnie, po odłączeniu wentylacji pomieszczenia od przewodu kominowego nr [...] - zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały wlotu do ww. przewodu,

18. podłączenie wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia kuchni lokalu nr [...] do przewodu nr [...], a następnie, po odłączeniu wentylacji pomieszczenia od przewodu kominowego nr [...] i wyłączeniu okapu kuchennego z ww. przewodu - zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały wlotu do ww. przewodu,

19. podłączenie wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia łazienki lokalu nr [...] do przewodu nr [...], a następnie, po odłączeniu wentylacji pomieszczenia od przewodu kominowego nr [...] - zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały wlotu do ww. przewodu,

20. podłączenie wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia łazienki lokalu nr [...] do przewodu nr [...], a następnie, po odłączeniu wentylacji pomieszczenia od przewodu kominowego nr [...] - zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały wlotu do ww. przewodu,

21. podłączenie wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia kuchni lokalu nr [...] do przewodu nr [...], a następnie, po odłączeniu wentylacji pomieszczenia od przewodu kominowego nr [...] - poprzez zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały wlotu do ww. przewodu,

22. podłączenie wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia łazienki lokalu nr [...] do przewodu nr [...], a następnie, po odłączeniu wentylacji pomieszczenia od przewodu kominowego nr [...] - zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały wlotu do ww. przewodu,

23. po odłączeniu wentylacji grawitacyjnej lokalu nr [...] od przewodów kominowych nr [...] i [...] - zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały wlotów do ww. przewodów,

24. wykonanie przewodu wentylacji grawitacyjnej wyprowadzonego z pomieszczenia łazienki lokalu nr [...] ponad dach budynku na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu - tj. wylot przewodu powinien znajdować się w odległości 0,3m wyżej od powierzchni dachu oraz w odległości mierzonej w kierunku poziomym od tej powierzchni co najmniej 1,0m (natomiast przy przeszkodzie - znajdować się co najmniej na poziomie górnej krawędzi przeszkody (zasłony) dla kominów usytuowanych w odległości 1,5m do 3,0m od przeszkody, a co najmniej o 0,3m wyżej od górnej krawędzi przeszkody (zasłony) dla kominów usytuowanych w odległości do 1,5m od przeszkody). Przewód wentylacyjny powinien być szczelny, wykonany z wyrobów niepalnych, ocieplony na całej długości, z zewnętrzną osłoną izolacji termicznej, o średnicy wewnętrznej 150mm, wlot do przewodu należy zlokalizować w odległości maks. 15 cm poniżej sufitu pomieszczenia łazienki. Przewód wentylacyjny nie może powodować naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,

25. odłączenie wentylacji pomieszczeń lokalu nr [...] z przewodów kominowych nr [...], [...], [...], a następnie zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały wlotów do ww. przewodów,

26. wykonanie przewodów wentylacji grawitacyjnej wyprowadzonych z pomieszczeń łazienki i kuchni lokalu nr [...], oraz przewodu spalinowego poprowadzonego od urządzenia gazowego w ww. lokalu, wyprowadzonych ponad dach budynku na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu - tj. wyloty przewodów powinny znajdować się w odległości 0,3m wyżej od powierzchni dachu oraz w odległości mierzonej w kierunku poziomym od tej powierzchni co najmniej 1,0m (natomiast przy przeszkodzie - znajdować się co najmniej na poziomie górnej krawędzi przeszkody (zasłony) dla kominów usytuowanych w odległości 1,5m do 3,0m od przeszkody, a co najmniej o 0,3m wyżej od górnej krawędzi przeszkody (zasłony) dla kominów usytuowanych w odległości do 1,5m od przeszkody). Przewody wentylacyjne powinny być szczelne, wykonane z wyrobów niepalnych, ocieplone na całej długości, z zewnętrzną osłoną izolacji termicznej, o średnicy wewnętrznej 150mm każdy, wloty do przewodów należy zlokalizować w odległości maks. 15 cm poniżej sufitu pomieszczeń. Przewód spalinowy powinien być szczelny, wykonany z wyrobów niepalnych, kwasoodpornych, ocieplony na całej długości, z zewnętrzną osłoną izolacji termicznej, o średnicy wewnętrznej 130mm. Przewody wentylacyjne i spalinowy nie mogą powodować naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,

27. podłączenie wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia łazienki lokalu nr [...] do przewodu nr [...] łącznikiem o średnicy 0,15m, zabezpieczenie powierzchni wewnętrznej ww. przewodu nr [...] przed destrukcyjnym oddziaływaniem spalin, a następnie, po odłączeniu wentylacji pomieszczenia od przewodu kominowego nr [...] - zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały wlotu do ww. przewodu,

28. odłączenie wentylacji wywiewnej kuchni lokalu nr [...] od przewodu nr [...], a następnie zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały wlotu do ww. przewodu,

29. wykonanie przewodu wentylacji grawitacyjnej wyprowadzonego z pomieszczenia kuchni lokalu nr [...], ponad dach budynku na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu - tj. wylot przewodu powinien znajdować się w odległości 0,3m wyżej od powierzchni dachu oraz w odległości mierzonej w kierunku poziomym od tej powierzchni co najmniej 1,0m (natomiast przy przeszkodzie - znajdować się co najmniej na poziomie górnej krawędzi przeszkody (zasłony) dla kominów usytuowanych w odległości 1,5m do 3,0m od przeszkody, a co najmniej o 0,3m wyżej od górnej krawędzi przeszkody (zasłony) dla kominów usytuowanych w odległości do 1,5m od przeszkody). Przewód wentylacyjny powinien być szczelny, wykonany z wyrobów niepalnych, ocieplony na całej długości, z zewnętrzną osłoną izolacji termicznej, o średnicy wewnętrznej 150mm, wlot do przewodu należy zlokalizować w odległości maks. 15 cm poniżej sufitu pomieszczenia łazienki. Przewód wentylacyjny nie może powodować naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,

30. wymianę uszkodzonych płyt balkonów i warstw wierzchnich na płytach balkonowych wraz z wykonaniem warstwy hydroizoalcyjnej i dociskowej oraz zamontowaniem wpustów odwadniających z blachy ocynkowanej Dn50, podłączonych do rur spustowych, a następnie przemurowanie uszkodzonych balustrad balkonów,

- w terminie 7 miesięcy od daty, kiedy rozstrzygnięcie w sprawie stanie się ostateczne.

31. wykonanie poziomych i pionowych izolacji przeciwwilgociowych budynku, a następnie zabezpieczenie izolacji pionowej folią kubełkową,

32. wykonanie zabezpieczenia studzienek doświetlających piwnic przed przedostawaniem się wody opadowej (np. poprzez wykonanie ich obudowy),

33. zszycie spękań ścianek podokiennych prętami stalowymi, wypełnienie spękań iniektem lub zaprawą cementową,

34. naprawę uszkodzeń murów w miejscu zmurszeń,

35. remont pokrycia dachowego, w celu zapewnienia jego szczelności,

36. wymianę lub naprawę nieszczelnych, odkształconych skorodowanych obróbek blacharskich (w zależności od stopnia zużycia) elewacji (w tym balkonów) i dachu budynku,

37. zamontowanie anten do trzonów kominowych za pomocą obejm stalowych, po uprzednim usunięciu wadliwych mocowań do konstrukcji drewnianej dachu,

38. naprawę lub wymianę uszkodzonych elementów drewnianej więźby dachowej (w zależności od stopnia zużycia), a następnie impregnację drewnianych elementowa, więźby środkami zabezpieczającymi przed korozją biologiczną i przeciwpożarowo,

39. uzupełnienie brakujących tynków trzonów kominowych,

- w terminie 10 miesięcy od daty, kiedy rozstrzygnięcie w sprawie stanie się ostateczne.

40. wymianę lub naprawę uszkodzonych stopnic biegu schodowego w budynku, uszkodzonych desek podłóg i spoczników w obrębie klatki schodowej,

41. uzupełnienie ubytków tynków elewacyjnych,

42. zabezpieczenie antykorozyjne nadproży i dolnych stopek dwuteowników stalowych stropu nad piwnicą,

43. uzupełnienie ubytków spoinowania i ubytków cegieł sklepień stropu nad piwnicą,

44. zabezpieczenie antykorozyjne stalowej konstrukcji schodów w budynku,

- w terminie 12 miesięcy od daty, kiedy rozstrzygnięcie w sprawie stanie się ostateczne.

Nadto w sentencji decyzji organ zawarł zakaz użytkowania uszkodzonych balkonów budynku (wraz z balustradami) - do czasu wykonania robót budowlanych wskazanych w punkcie nr 30 decyzji. Dodatkowo decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności oraz zawarto w niej zapis, zgodnie z którym czynności związane z usunięciem stwierdzonych nieprawidłowości, należy prowadzić i wykonać zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej, zapewniając bezpieczeństwo podczas prowadzenia robót, pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie przygotowanie zawodowe, wymagane uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej do kierowania robotami oraz należącej do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. O wykonaniu robót należy zawiadomić organ, załączając oświadczenie osoby nadzorującej roboty o zgodności ich wykonania z decyzją, zasadami wiedzy technicznej i przepisami.

W uzasadnieniu decyzji organ szczegółowo opisał stwierdzone nieprawidłowości, wskazując nadto na zebrane w toku postepowania dokumenty potwierdzające rzeczone nieprawidłowości, jak też zagrożenia wynikające z tego faktu. Analiza stanu faktycznego zawierała opis konieczności prawidłowego działania wentylacji, przewodów kominowych, instalacji elektrycznej, ław fundamentowych i elementów konstrukcyjnych. Uznając zebrany w sprawie materiał dowodowy za kompletny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia PINB stwierdził zaistnienie przesłanek do wydania decyzji w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego.

Odnośnie terminu wykonania obowiązków organ podał, że uwzględniając konieczność zapobiegania pogłębianiu się nieprawidłowości i eliminacji zagrożenia, techniczne możliwości wykonania robót, ich zakres i stopień skomplikowania, a także uwzględniając okres warunków atmosferycznych niezbędnych dla ich wykonania robót w pierwszej kolejności nakazano wykonanie robót mających na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia (odspojone tynki, wady instalacji elektrycznej), związane z wadliwością przewodów kominowych, wentylacji i podłączeń do przewodów kominowych w budynku (co również może stwarzać bezpośrednie zagrożenie dla użytkowników), a także w zakresie balkonów - z uwagi na ich zły stan techniczny i związane z nim zagrożenie. Poinformowano także, że wykonanie nakazanych robót nie wymaga uzyskania pozwolenia wydanego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, czy też dokonania zgłoszenia na podstawie art. 30 ustawy Prawo budowlane.

Nie godząc się z wydaną decyzją wspólnota oprotestowała ją wniesionym w terminie odwołaniem. Względem zaskarżonej decyzji nie podniesiono konkretnych zarzutów, jednakże strona złożyła wniosek o przesunięcie terminu wyznaczonego na usunięcie nieprawidłowości. Wskazano na wyznaczenie terminów w zakresie: punktów 8 do 30 do dnia 31 października 2021 r, prace nakazane w punktach od nr 13 do 29, w znacznym stopniu uzależnione będą od dostępu do lokali, co z uwagi na ograniczenia związane z panującą sytuacją epidemiczną stanowi dotkliwe utrudnienie, w zakresie punktów 31 do 39 do dnia 31 stycznia 2022 r. i w odniesieniu do punktów 40 do 44 do dnia 31 sierpnia 2022 r. Żądanie odwołania argumentowano tym, że większość prac remontowych wymaga decyzji w formie uchwały, koniecznością zabezpieczenia środków finansowych, wyłonienia wykonawców i należytym wykonaniem prac. Podniesiono, że usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym nieruchomości wymaga zgromadzenia znacznej sumy środków na ten cel, przerasta możliwości właścicieli lokali wyodrębnionych. Jako konieczne strona odwołująca się uznała określenie wartości poszczególnych prac oraz uzyskanie kredytu bankowego oraz podkreśliła wysokie nakłady finansowe na wykonanie izolacji poziomych i pionowych ścian budynku oraz wykonie remontu elewacji wraz z balkonami, wiąże się z bardzo wysokimi nakładami finansowymi. Dodatkowo poinformowano o wykonaniu punkt 1 decyzji i zleceniu wykonania prac ujętych w punktach 2 do 7.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 9 marca 2021 r., nr 282/2021 DWINB przyjmując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 j.t., dalej – k.p.a.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Po przedstawieniu stanu sprawy oraz treści rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego w ramach własnych rozważań organ II instancji podzielił prawidłowość uznania wspólnoty mieszkaniowej jako adresata decyzji, co wynika przede wszystkim z objęcia rozstrzygnięciem części wspólnych budynku. Dalej omówiono podstawę prawnomaterialną decyzji PINB i w oparciu o zebrany materiał dowodowy jako słuszne uznano przyjęcie, że przedmiotowy budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym, a część wad może powodować zagrożenie bezpieczeństwa mienia i zdrowia lub życia ludzi. Tę okoliczność uznano za powodującą zróżnicowanie przez PINB terminów realizacji określonych robót budowlanych. Organ I instancji wziął pod uwagę zakres tych robót oraz zagrożenie dla użytkowników budynku, wynikające z występujących nieprawidłowości. Omówiono także zagrożenia powodowane niesprawnie działającą wentylacją.

Względem argumentacji odwołania dotyczącej uzależnienia wykonania prac nakazanych w punktach nr 13-29 decyzji od dostępu do lokali oraz utrudnień związanych z sytuacją epidemiczną wyjaśniono, że kominy i przewody instalacji wentylacji grawitacyjnej należą do części wspólnej budynku i żaden właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma indywidualnego tytułu prawnego do komina czy kanału kominowego. Sam fakt korzystania z takiego komina czy kanału kominowego przez właściciela wyodrębnionego lokalu nie przesądza o przynależności do tego lokalu w znaczeniu prawnym. Skoro obowiązek utrzymywania przewodów kominowych w należytym stanie technicznych spoczywa na wszystkich współwłaścicielach, to niewątpliwie oni powinni wykonać nałożony decyzją obowiązek, a także liczyć się z ewentualnymi konsekwencjami w przypadku niewykonania obowiązku, wynikającymi z uruchomienia postępowania egzekucyjnego.

Według DWINB organ I instancji słusznie przyjął, że roboty budowlane dotyczące przewodów kominowych oraz wentylacji grawitacyjnej wymagają szybkiego usunięcia nieprawidłowości i na tej podstawie nakazał wspólnocie realizację obowiązków określonych w punktach nr 8-29 sentencji zaskarżonej decyzji w terminie 7 miesięcy od daty, kiedy rozstrzygnięcie w sprawie stanie się ostateczne.

Zdaniem DWINB równie szybkiej reakcji wymagają nieprawidłowości z zakresu instalacji elektrycznej i oświetleniowej (określone w punktach nr 2-7 decyzji). Niezabezpieczone odpowiednio instalacje elektryczne wskazują na nieodpowiedni stan techniczny budynku, co więcej uznano, że mogą powodować realne zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia. Nienależyte oświetlenie w obrębie budynku zwiększa z kolei ryzyko wystąpienia wypadków na terenie nieruchomości, a tym samym także stanowi realne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Bezsprzecznie w pierwszej kolejności należało również zrealizować obowiązek z punktu nr 1 sentencji zaskarżonej decyzji w zakresie usunięcia odspojonych tynków, które utraciły przyczepność. Odpadający tynk z elewacji może zagrażać przechodniom oraz znajdującemu się w pobliżu mieniu.

Natychmiastowej reakcji wymagają z kolei nieprawidłowości stwierdzone na płytach balkonowych budynku (punkt nr 30 sentencji zaskarżonej decyzji). Biorąc pod uwagę zakres robót organ I instancji nakazał wymianę uszkodzonych płyt balkonów i warstw wierzchnich na płytach balkonowych wraz z wykonaniem warstwy hydroizolacyjnej i dociskowej oraz zamontowaniem wpustów odwadniających z blachy ocynkowanej Dn50, podłączonych do rur spustowych, a następnie przemurowanie uszkodzonych balustrad balkonów w terminie 7 miesięcy od daty, kiedy rozstrzygnięcie w sprawie stanie się ostateczne. Jednocześnie - ze względu na zagrożenie (wynikające z występujących nieprawidłowości) dla użytkowników budynku i w celu ochrony podstawowych wartości, za które uznać należy życie i zdrowie ludzkie - PINB zakazał użytkowania uszkodzonych balkonów budynku (wraz z balustradami) do czasu wykonania robót budowlanych wskazanych w punkcie nr 30 sentencji zaskarżonej decyzji. Decyzji w tym zakresie nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Odnośnie obowiązków zawartych w punktach nr 31-44, organ II instancji zaznaczył, że na ich realizację wyznaczono dłuższe terminy. Przy ustalaniu terminu wykonania obowiązków organ uwzględnia zarówno zakres obowiązków, które muszą być wykonane, jak i ocenia nieprawidłowości w kontekście potencjalnego zagrożenia dla wartości podstawowych (takich jak życie i zdrowie ludzkie, bezpieczeństwo mienia czy ochrona środowiska), zaś zdaniem DWINB terminy wskazane przez PINB zostały oznaczone w sposób realny, pozwalający stronie na wywiązanie się z nałożonych obowiązków. Jednocześnie priorytetowo potraktowano te nakazy, które mają na celu wyeliminowanie nieprawidłowości, które najsilniej oddziałują na stan techniczny budynku oraz bezpieczeństwo ludzi.

Zdaniem organu II instancji PINB, wobec stwierdzonego złego stanu technicznego budynku oraz zagrożenia zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia, trafnie określił i zróżnicował terminy na wykonanie poszczególnych robót budowlanych. Występujące nieprawidłowości znajdują potwierdzenie w ustaleniach ekspertyzy technicznej z września 2019 r. Ekspertyza techniczna została sporządzona przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane, a organ nadzoru budowlanego nie może kwestionować uprawnień posiadanych przez autorów przedmiotowych ocen technicznych, w związku z tym ich wynik należy uznać za miarodajny i wiarygodny.

DWINB podał także, że współwłaściciele nieruchomości mają świadomość złego stanu technicznego przedmiotowego obiektu już od 25 marca 2019 r., kiedy nastąpiła pierwsza kontrola PINB, a w dniu 12 lipca 2019 r. mistrz kominiarski w protokole okresowej kontroli kanałów i podłączeń kominowych jednoznacznie wskazał, że liczba kanałów kominowych nie jest wystarczająca do indywidualnego podłączenia urządzeń grzewczych i wentylacyjnych. Funkcjonujące podłączenia kominowe nie odpowiadają wymaganiom obecnie obowiązujących przepisów prawa i nie nadają się do bezpiecznej eksploatacji. Z ww. protokołu wynika wprost, że system wentylacji grawitacyjnej jest wadliwy.

Organ nie uwzględnił podnoszonych w skardze twierdzeń dotyczących długotrwałości procedury kredytowej uznając, że brak posiadania odpowiednich środków finansowych przez nie może skutkować odstąpieniem przez organ nadzoru budowlanego od nałożenia obowiązków, kosztem bezpieczeństwa życia i zdrowia mieszkańców budynku. Nadto względem wniosku o przedłużenie terminów usunięcia nieprawidłowości zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie zostało wniesione odwołanie od decyzji organu I instancji, a termin na wykonanie obowiązków nałożonych na stronę zaskarżoną decyzją biegnie od dnia doręczenia stronie decyzji II instancji. Końcowo zaś zaznaczono, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób wyczerpujący uzasadnia zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia, które wywołane jest nieodpowiednim stanem technicznym przedmiotowego budynku, natomiast decyzja PINB jest prawidłowa, a przedstawiona wykładnia przepisów i przytoczona argumentacja zasługują w pełni na uwzględnienie.

W skardze na decyzję wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej w mocy decyzji PINB w zakresie odnoszącym się do oznaczenia terminów wykonania nakazanych decyzją PINB napraw i remontów w budynku przy ul. [...] we W., wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwoty 17,00 zł uiszczonej tytułem opłaty od udzielonego pełnomocnictwa. Żądania skargi oparto na zarzutach:

1. naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego polegającego na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, iż wyznaczone przez organ terminy na usunięcie stwierdzonych w decyzji PINB nieprawidłowości, będą terminami adekwatnymi, podczas gdy w zakreślonym przez organ okresie - w świetle okoliczności faktycznych - niemożliwym będzie wykonanie nałożonych obowiązków usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego czyniąc tym samym decyzję organu I i II instancji iluzoryczną;

2. naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego polegającego na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, że organ nadzoru budowlanego wydając decyzję w trybie art. 66 Prawa budowlanego i wyznaczając termin wykonania obowiązków nie może kierować się innymi okolicznościami faktycznymi poza uwzględnieniem zakresu obowiązków nałożonych na stronę, które muszą być wykonane, jak i oceną nieprawidłowości w kontekście potencjalnego zagrożenia dla życia, zdrowia ludzkiego, bezpieczeństwa mienia czy ochrony środowiska, podczas gdy organy winny - przed wydaniem ww. decyzji w trybie art. 66 Prawa budowlanego i wyznaczeniem terminu wykonania obowiązków - m.in. dokonać analizy sytuacji finansowej adresata, uwzględnić konieczność podjęcia stosownych uchwał w przedmiocie wyrażenia zgody na dokonanie remontów, wziąć pod uwagę konieczność uzyskania dofinansowania niezbędnego do wykonania decyzji we wskazanym przez organ zakresie, uwzględnić czas niezbędny do wyboru generalnego wykonawcy oraz długiego okresu związanego z prowadzeniem prac remontowo-budowlanych i ich odbiorem;

3. naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 80 k.p.a. polegającego na zaniechaniu dokonania wszechstronnej oceny wszystkich okoliczności niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, poprzez pominięcie przy rozstrzygnięciu sprawy podnoszonych przez stronę na etapie odwoławczym okoliczności mających przemawiać za wyznaczeniem dłuższych terminów wykonania poszczególnych obowiązków nałożonych na skarżącą decyzją organu;

co w efekcie doprowadziło do:

4. naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a. poprzez nie dokonanie wyważenia interesu społecznego oraz uzasadnionego interesu strony, co wyklucza możliwość uznania wyznaczonych przez organy terminów za prawidłowe.

Uzasadniając zarzuty i żądania skargi jej autor przywołał stanowisko DWINB, który uznał, że termin wykonania robót określony został z uwzględnieniem konieczności zapobiegania pogłębianiu się nieprawidłowości i eliminacji zagrożenia, technicznych możliwości wykonania robót, ich zakres i stopień skomplikowania, a także stwierdził, że uwzględnił okres warunków atmosferycznych niezbędnych dla wykonania robót. Nadto, organ II instancji stwierdził, iż w jego ocenie brak jest merytorycznych przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia innej treści niż to, które zawarte zostało w zaskarżonej decyzji oraz, że brak posiadania odpowiednich środków finansowych przez stronę nie może skutkować odstąpieniem przez organ nadzoru budowlanego od nałożenia obowiązków, kosztem bezpieczeństwa życia i zdrowia mieszkańców budynku.

Zdaniem strony w odwołaniu jasno zaznaczono, iż nie uchyla się ona od konieczności realizacji obowiązków objętych decyzją lecz wspólnota wskazała na ograniczenia finansowe oraz czasochłonną procedurę związaną z pozyskaniem środków z kredytu bankowego, niezbędnego do realizacji wszystkich nakazanych decyzją robót. Ponadto strona argumentowała, że większość prac remontowych wymaga decyzji w formie uchwały, wyłonienia wykonawców prac oraz finalnie należytego ich wykonania. Przemawiało to za zwróceniem się do organu o przesunięcie terminów realizacji poszczególnych robót i wyłącznie właśnie w zakresie nierealnych, a określonych decyzją PINB terminów spełnienia obowiązków, wspólnota skarżyła decyzję organu I instancji.

Określając zaskarżoną decyzję jako iluzoryczną strona odwołała się do konieczności podjęcia uchwały w przedmiocie wyrażenia zgody na remont, sporządzenie stosownej dokumentacji budowlanej, w tym projektów budowlanych, na podstawie których prowadzone będą prace remontowe, po uprzednim wyborze wykonawcy oraz podjęciu przez wspólnotę decyzji o sposobie finansowania prac, w tym decyzji o zasięgnięciu kredytu bankowego, czy uzyskania dofinansowania. Zwrócono uwagę, iż czynności organizacyjne, wykonywane z należytą starannością - wyłączając już same prace remontowe - pochłoną większość czasu przewidzianego decyzją organu na wykonanie robót. Dopiero po zakończeniu wszystkich działań organizacyjnych wspólnota będzie mogła przystąpić do fizycznej realizacji robót budowlanych i ich odbioru, co bez wątpienia nie jest realne do wykonania w terminach wskazanych przez organ w decyzji. W odwołaniu skarżąca informowała o wykonaniu obowiązku zawartego w punkcie 1 decyzji oraz o zleceniu wykonania prac ujętych w punktach 2 do 7, w związku ze zgromadzeniem odpowiednich środków na ten cel. Jednakże, organ odwoławczy kwestii wykonanych prac oraz przystąpienia do wykonania kolejnych nie zauważył, szeroko rozpisując się o konieczności ich przeprowadzenia. Nadto ustalony termin na wykonanie prac uznano za nierealny do spełnienia w świetle zasad doświadczenia życiowego.

Dalej skarżąca podniosła, że organ wydając decyzję w trybie art. 66 Prawa budowlanego i wyznaczając terminy wykonania poszczególnych obowiązków nie może kierować się innymi okolicznościami faktycznymi poza uwzględnieniem zakresu obowiązków nałożonych na stronę, które muszą być wykonane, jak i oceną nieprawidłowości w kontekście potencjalnego zagrożenia dla życia, zdrowia ludzkiego, bezpieczeństwa mienia czy ochrony środowiska. Tego rodzaju konstatacja stanowi wprost naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. nakładają na organy obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie, co należy rozumieć jako nakaz przeprowadzenia niezbędnych czynności, umożliwiających kompleksowe ustalenie stanu faktycznego. Za taki materiał dowodowy należy poczytywać okoliczności podnoszone przez stronę w odwołaniu, a dotyczące braku możności zrealizowania nakazu w zakreślonych decyzją terminach, z przyczyn odwołaniem wskazanych. Organ pominął całkowicie konieczność podjęcia szeregu czynności faktycznych i prawnych celem realizacji nałożonych obowiązków m.in. powzięcia uchwały o wyrażeniu zgody na dokonanie remontu nieruchomości (wraz z okresem oczekiwania na jej uprawomocnienie), powzięcia uchwały o finansowaniu inwestycji (wraz z czynnościami niezbędnymi do uzyskania kredytu), sporządzenia dokumentacji projektowej z poprzedzającym wyłonieniem najkorzystniejszej oferty wykonania tejże dokumentacji, realizacji robót budowlanych sensu stricto przez generalnego wykonawcę.

W treści skargi poczyniono zarzut zaniechania przez organ wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wyciagnięcia z poczynionych ustaleń sprzecznych z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ustaleń oraz pominięcia jako nie mających wpływu na rozstrzygnięcie, argumentów skarżącej zawartych w odwołaniu wskazano na wydanie decyzji nieopierającej się o kryteria zawarte w art. 7 k.p.a., a zatem nieuwzględniającej interesu społecznego i słusznego interesu strony. Organ zdaniem skarżącej szeroko odniósł się do niekwestionowanych elementów stanu faktycznego lecz nie uwzględnił okoliczności faktycznych, indywidualnych dla skarżącej i nie wykazał zasadności swego rozstrzygnięcia w kontekście określenia terminów wykonania robót. DWINB podkreślił również, że niewykonanie obowiązku skutkować będzie ewentualnymi konsekwencjami wynikającymi z uruchomienia postępowania egzekucyjnego, co zdaniem skarżącej pozostaje zupełnie w sprzeczności z zasadami jakimi powinien kierować się organ wydając decyzje, ponieważ okazuje się, iż strona nieuchylająca się od wykonania nałożonych na nią obowiązków, a nie posiadająca odpowiednich środków finansowych, wstrzymywana w swych działaniach mających na celu poprawę stanu technicznego obiektu standardowymi procedurami, koniecznymi przy tego rodzaju inwestycjach, będzie dodatkowo karana przez organ np. grzywną w celu przymuszenia. Wedle strony, nie sposób w takim przypadku mówić o mobilizującym charakterze grzywny w celu przymuszenia, czy możliwości potraktowania takowej jako środka nacisku.

Końcowo autor skargi podał, że wydane rozstrzygnięcie zapadło z pominięciem logicznej argumentacji skarżącej, a w oparciu wyłącznie o ustawowe przesłanki, które nie odnoszą się do kwestii oznaczenia przez organ terminu wykonania nakazanych decyzją robót oraz teoretyczne i absurdalne w realiach niniejszej sprawy wyliczenia czasu niezbędnego do wykonania konkretnych prac. Posiłkując się orzecznictwem zwrócono uwagę, że w sytuacji wystąpienia zagrożenia dla dóbr wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, organy nadzoru powinny przede wszystkim zastosować środek z art. 66 ust. 2 w postaci zakazu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W okolicznościach niniejszej sprawy organy taki środek zastosowały wyłącznie do uszkodzonych balkonów w budynku, nie zaś w pozostałym zakresie objętym decyzją, a zatem domniemywać należy, że nie stwierdziły realnego zagrożenia dla dóbr wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jeżeli chodzi o pozostałe nakazane decyzją roboty. W związku z powyższym nie sposób zrozumieć, z jakiej przyczyny organ odmówił wyznaczenia innych, dalszych terminów wykonania nakazanych decyzją robót. Ponadto, nie może ujść uwadze, iż sytuacja epidemiczna w kraju, również ma niewątpliwy wpływ na możliwość sprawnej realizacji zaskarżonej decyzji.

W udzielonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie odwołując się do uzasadnienia zawartego w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 17 marca 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę oraz wnioski i zarzuty w niej zawarte przedkładając nadto umowy i uchwały dotyczące nakazanych robót.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi, a ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). W przeciwnym razie oddala skargę.

W niniejszej sprawie Sąd przeprowadził kontrolę legalności decyzji wydanych przez organy nadzoru budowlanego w stosunku do budynku zlokalizowanego przy ul. [...] we W. w konsekwencji stwierdzenia, że obiekt ten znajduje się w złym stanie technicznym. Stan potwierdziły przedłożone przez stronę ekspertyzy i orzeczenia techniczne oraz ustalenia poczynione przez organ nadzoru budowlanego I instancji. Co do zasady, ustaleń dotyczących stanu technicznego budynku ani zasadności wydania decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia robót usuwających nieprawidłowości w stanie technicznym nie kwestionuje skarżąca, sprzeciwia się natomiast terminom jakie zostały wyznaczone do wykonania nakazu.

Na wstępie rozważań Sąd za stosowne uznał odniesienie się do tych twierdzeń skargi, które dotyczą wprost naruszenia wskazanych w piśmie procesowym przepisów przez organ II instancji ze względu na opisywanie kwestii, którym strona w odwołaniu i w skardze się nie sprzeciwia jak zły stan techniczny budynku czy konieczność wykonania robót oraz podanie przez organ odwoławczy, że niewykonanie obowiązków spowoduje uruchomienie egzekucji administracyjnej. Zdaniem Sądu decyzja DWINB nie narusza treści art. 7 k.p.a., ani też nie pomija słusznego interesu strony czy interesu społecznego. Treść uzasadnienia rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego wyczerpuje wprost zasady wynikające właśnie z art. 7 k.p.a. jak i art. 11 oraz art. 15 k.p.a.. DWINB podzielając stanowisko organu I instancji w ramach postępowania odwoławczego zobowiązany był do zbadania sprawy w jej całokształcie, a co z tego wynika, miał obowiązek wskazać na przesłanki prawnomaterialne będące podstawą wydanego nakazu. Z treści art. 66 Prawa budowlanego wynika z kolei, że nakaz wykonania określonych robót jest możliwy w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego powodującego dodatkowo zagrożenia dla bezpieczeństwa mienia lub zdrowia i życia ludzkiego. Nie można też czynić zarzutu odnośnie wskazania przez organ konsekwencji niewykonania nakazu w postaci wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Tym bardziej mocno chybione jest twierdzenie jakoby organ II instancji działał w sprzeczności z zasadami jakimi powinien kierować się wydając decyzję. Decyzja drugoinstancyjna czyni nadto zadość treści art. 107 k.p.a., a nawet wbrew twierdzeniom skargi zawiera rozważania w zakresie uznanym przez autora skargi za pominięty.

Skoro, jak przekonuje strona skarżąca, nie uchyla się ona od wykonania obowiązków, ma świadomość istniejących nieprawidłowości i konieczności wykonania zawartych w decyzji robót, Sąd uznał za zasadne pominięcie tych okoliczności w niniejszym uzasadnieniu. Twierdzenia skargi skupiające się w istocie wokół wyznaczenia nierealnego terminu, czy jak się podaje wprost teoretycznego i absurdalnego wyliczenia czasu niezbędnego do wykonania konkretnych prac, należy zatem oceniać także przez pryzmat świadomości strony skarżącej istniejącego stanu technicznego budynku. Wydane w sprawie rozstrzygnięcie było w rzeczy samej wynikiem dokonanej przez organy oceny, że przedmiotowy budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Wychodząc z treści przepisów ustawy Prawo budowlane należy podkreślić, że zgrupowane w rozdziale 6 ustawy dotyczącym utrzymania obiektów budowlanych przepisy artykułują wprost obowiązki właściciela lub zarządcy obowiązki. Choćby już z tej okoliczności można wprost wyprowadzić, że wspólnota mieszkaniowa winna na bieżąco monitorować stan budynku, a wobec postępującej jego degradacji z odpowiednim wyprzedzeniem gromadzić środki finansowe czy podejmować działania formalnoprawne nakierowane na usuwanie pojawiających się nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Pomijając nawet kształt regulacji prawnomaterialnych i odwołując się do zasad doświadczenia życiowego należy mieć świadomość, że upływ czasu z całą pewnością powoduje niekorzystne zmiany w obiekcie budowlanym i należy przeciwdziałać takiemu stanowi rzeczy.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie nie miało przecież miejsca jakieś zdarzenie nadzwyczajne, które spowodowało pojawienie się nieprawidłowości w stanie budynku. Można nawet zakładać, że było wprost przeciwnie, bo interwencja służb nadzoru budowlanego wykazała nieprawidłowości w wentylacji, kominach czy instalacji elektrycznej co stwarzało podstawy do zdiagnozowania zagrożenia pojawiania się pożaru czy zaczadzenia. Wspólnota dysponowała dokumentacją dotyczącą przeglądów okresowych czy protokołami kominiarskimi z lat 2014-2018, gdzie wprost wskazywane były nieprawidłowości. Co więcej po przeprowadzeniu kontroli w dniu 19 kwietnia 2019 r. PINB wydał decyzję nr 788/2019 nakazującą sporządzenie i przedłożenie ekspertyzy technicznej. Z dokumentów tych wynikły kolejne nieprawidłowości, czego strona skarżąca musiała mieć świadomość.

Podsumowując dotychczas powiedziane trudno nie postawić tezy, że strona skarżąca przynajmniej przez okres kilku lat miała wiedzę o istniejących nieprawidłowości i co najmniej powinna się liczyć z koniecznością ich eliminacji i wiążącymi się z tym wydatkami oraz koniecznością przygotowania uchwał czy poszukiwaniem wykonawców. Tymczasem wspólnota mieszkaniowa w odwołaniu poinformowała co prawda o wykonaniu jednego z 44 punktów zawartych w sentencji decyzji i zleceniu wykonania kolejnych 6, żądając jednocześnie zmiany terminu w pozostałym zakresie poprzez jego wydłużenie i to nawet do półtora roku. Niejako traci zupełnie z pola widzenia wspólnota mieszkaniowa skalę, rodzaj, a przede wszystkim realność zagrożeń wynikających z nieprawidłowości w stanie technicznym budynku dla dóbr prawnie chronionych jak bezpieczeństwo mienia czy zdrowie i życie ludzkie. Nawet bez szczególnej wiedzy z zakresu budownictwa należy powiązać niewłaściwe działanie wentylacji wywiewnej czy nieprawidłowości w przewodach kominowych z realnym i poważnym zagrożeniem dla mieszkańców budynku. Tymczasem autor skargi feruje stanowisko, z którego wynika, że organ powinien dokonać analizy sytuacji finansowej strony i konieczności podjęcia stosownych uchwał. Oczywiście zdaniem Sądu zarówno PINB dla miasta Wrocławia jak i DWINB takowej analizy dokonały. Niemniej jednak trudno oczekiwać aby organy nadzoru budowlanego zatrudniające pracowników posiadających stosowne uprawnienia i doświadczenie zawodowe, zatem potrafiących obiektywnie ocenić sytuację w trakcie kontroli, po stwierdzeniu realnych zagrożeń mogły wyznaczyć termin wykonania nakazów w sposób oderwany od rzeczywistości tj. nakazać usunięcie zagrożeń, jak oczekuje strona za półtora roku. Nie ulega przecież wątpliwości, że zdrowie i życie ludzie to wartości bezwzględnie najważniejsze, zaś konieczność podjęcia natychmiastowych działań ze strony wspólnoty jawi się jako niezbędna. Brak środków finansowych nie legitymuje przecież wspólnoty do biernego tolerowania nieprawidłowości. Warto również podkreślić, że organ wydający decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie ma obowiązku kierowania się względami ekonomicznymi. Przepis ten nie uzależnia wydania nakazu od posiadania przez właściciela środków finansowych, pozwalających na ich wykonanie. Organ nie rozstrzyga bowiem o sposobach finansowania wykonania robót, a jedynie o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego obiektu. Art. 66 Prawa budowlanego przewiduje, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Organ nadzoru budowlanego po ustaleniu wystąpienia którejkolwiek z przesłanek określonych w powyższym przepisie jest bowiem nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Obowiązek wykonania nałożonych robót budowlanych ma przy tym charakter naprawczy, a sam ich rodzaj oraz zakres zależy od rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości (zob. m.in. wyroki NSA z dnia: 25 sierpnia 2010 r., II OSK 1328/09; z dnia 29 sierpnia 2019 r., II OSK 2405/17; z dnia 5 października 2021 r., II OSK 202/21, dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Co istotne, celem tej regulacji jest jak najszybsze usunięcie stanu, który zagraża bezpieczeństwu zdrowia lub życia ludzkiego. Zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego ma prowadzić do zapewnienia właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym w ustawie dobrom chronionym. Ze względu zaś na charakter dóbr, których ochronie służy tryb art. 66 Prawa budowlanego, tj. zdrowie i bezpieczeństwo ludzi oraz konieczność szybkiego zapewnienia realizacji tej ochrony, irrelewantne są kwestie związane z ubieganiem się przez stronę o kredyt czy podjęciem stosownych uchwał. Oczywiście nie można zakładać aby organ wyznaczył termin niemożliwy do dochowania. Wbrew zarzutom skargi terminy określone w sentencji decyzji PINB cechy takiej nie noszą.

Zaznaczyć w tym miejscu przyjdzie, iż odmiennie niż zakłada autor skargi organy nadzoru budowlanego obu instancji poddały analizie element rozstrzygnięcia w postaci terminu wykonania obowiązków. Zgodnie z poglądami judykatury termin wyznaczany stronie w rozstrzygnięciu wydanym na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego należy zawsze odnieść do robót, których wykonanie ma na celu usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku. Posłużenie się zwrotem niedookreślonym odnoszonym do "nieodpowiedniości" stanu technicznego oraz nakazu "usunięcia" nieprawidłowości, wskazuje, że przy ocenie zaistnienia przesłanki określonej w art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy oraz przy wyborze reakcji na te nieprawidłowości, ustawodawca pozostawił organom dość szeroki margines swobody. Przyjąć należy, że owa swoboda obejmuje również wyznaczenie adresatowi nakazu terminu, w jakim stwierdzone nieprawidłowości powinny zostać usunięte. Swoboda ta nie ma jednak charakteru uznania administracyjnego i nie przybiera charakteru dyskrecjonalnego uprawnienia, którego ściśle nie determinują okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy. Wynika ona wyłącznie z charakteru podejmowanego rozstrzygnięcia, które musi uwzględniać szereg okoliczności i kwestii technicznych oraz organizacyjnych odnoszonych do konkretnego przypadku. Ustawodawca bliżej nie precyzując w jakim terminie powinny zostać wykonane prace nadające obiektowi budowlanemu ponownie stan "odpowiedni" uznał, że nie można tego przesądzić w treści przepisu, gdyż każdy przypadek wymaga zindywidualizowanej oceny organu.

Dokonując takiej oceny organ niewątpliwie powinien kierować się obiektywnymi względami (specyfiką i rodzajem koniecznych prac, ich skomplikowaniem, wymaganiami technicznymi, czasem niezbędnym do ich wykonania), jak i interesem publicznym związanym z obowiązkiem osiągnięcia wyznaczonego w ustawie celu stosowanej normy prawnej ("doprowadzenie do usunięcia nieprawidłowości"). Organ winien mieć także na względzie celowość zakreślenia takiego terminu, który w odpowiedni sposób dyscyplinowałby podmiot zobowiązany do podjęcia określonych czynności naprawczych, nie czyniąc jednak owych obowiązków iluzorycznymi. Przesłankom, w oparciu o które wyznaczany jest termin, można zatem nadać ściśle określoną obiektywną treść, której podstawowym elementem jest z jednej strony wymóg wymuszenia na drodze administracyjnej na właścicielu obiektu budowlanego doprowadzenia do jak najszybszego usunięcia nieprawidłowości i uzyskania w ten sposób stanu zgodności z prawem, z drugiej zaś konieczność zastosowania reakcji nie tylko adekwatnej do skali naruszenia, ale również wykonalnej i dającej się racjonalnie przez stronę zrealizować. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę opowiada się za tym kierunkiem wykładni art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, która zgodność z prawem wyznaczonego terminu odnosi do oceny, czy termin ten został wyznaczony w sposób adekwatny do skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości, jak również w sposób rozsądny dający realną możliwość adresatowi decyzji wykonania obowiązków nią nałożonych (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. II OSK 2619/17; wyrok NSA z dnia 19 marca 2015 r. sygn. II OSK 1991/13; wyrok NSA z dnia 13 maja 2014 r. sygn. II OSK 2290/13; wyrok NSA z dnia 28 marca 2014 r. sygn. II OSK 2619/12).

W realiach niniejszej sprawy PINB dla miasta Wrocławia określeniu terminu poświęcił ostatni akapit uzasadnienia decyzji, gdzie podał wprost, że określając terminy wykonania robót, uwzględniono konieczność zapobiegania pogłębianiu się nieprawidłowości i eliminacji zagrożenia, techniczne możliwości wykonania robót, ich zakres i stopień skomplikowania, a także uwzględniając okres warunków atmosferycznych niezbędnych dla ich wykonania robót. Zwrócono uwagę na konieczność wykonania w pierwszej kolejności robót mających na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia (odspojone tynki, wady instalacji elektrycznej), związane z wadliwością przewodów kominowych, wentylacji i podłączeń do przewodów kominowych w budynku (co również może stwarzać bezpośrednie zagrożenie dla użytkowników), a także w zakresie balkonów - z uwagi na ich zły stan techniczny i związane z nim zagrożenie. Niektórym nakazom nadano także rygor natychmiastowej wykonalności.

Z kolei DWINB odnosząc się do twierdzeń odwołania argumentuje konieczność szybkiej reakcji w zakresie robót eliminujących istniejące zagrożenia. Odnosi się także dość szeroko do rozróżnienia obowiązków i wyznaczenia w tym względzie odmiennych terminów, właśnie ze względu na stopień pilności i istniejące zagrożenia. Co więcej organ II instancji zawiera nawet ocenę, że PINB (wobec stwierdzonego złego stanu technicznego budynku oraz zagrożenia zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia) trafnie określił i zróżnicował terminy na wykonanie poszczególnych robót budowlanych. Nadto DWINB zwraca uwagę na świadomość wspólnoty złego stanu technicznego budynku.

Uznając, że organy w sposób właściwy nie tylko oceniły ale i uzasadniły wyznaczone terminy na realizację nakazów należy zwrócić uwagę na to, że w pewnym sensie twierdzenia skargi pozostają w sprzeczności z podniesionymi zarzutami. Otóż autor skargi podnosi, że środek w postaci zakazu użytkowania został wprowadzony wyłącznie do uszkodzonych balkonów, zatem nieobjęcie tym środkiem pozostałych nieprawidłowości stwarza domniemanie braku realnego zagrożenia, co pozwala na zmianę wyznaczonych terminów. Stanowisko strony skarżącej jest nie tylko błędne ale też wprost sprzeczne z wydanymi rozstrzygnięciami. Organ nadzoru budowlanego istotnie zakazał użytkowania balkonów ale też pewnym elementom decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Trudno oczekiwać od organu zakazu użytkowania choćby lokali mieszkalnych, co zapewne sprowadziło by dla lokatorów trudne do przezwyciężenia trudności. Niewątpliwie stan wentylacji, instalacji elektrycznej czy kominów powoduje realność zagrożeń lecz organ mając właśnie świadomość konieczności natychmiastowej interwencji skorzystał z innego przysługującego mu instrumentu niż zakaz użytkowania w postaci zaopatrzenia niektórych nakazów rygorem natychmiastowej wykonalności. Nie znaczy to bynajmniej, że zagrożeń nie ma, co zresztą potwierdza sama wspólnota, a tym bardziej nie można z tego tytułu wywodzić podstaw do zmiany terminu oraz konstruować zarzutów dotyczących nierealności wyznaczonych terminów lub iluzoryczności samej decyzji.

Końcowo trzeba zauważyć, że wspólnota mieszkaniowa pomimo świadomości stanu technicznego budynku, a nawet wobec wydanej decyzji podejmowała działania formalne nie realizując ciążącego na niej nakazu. Dowodem na to są dokumenty przedłożone przez pełnomocnika na rozprawie. I tak uchwałę nr [...] na remont dachu podjęto w dniu [...] lipca 2021 r., umowę na remont dachu, elewacji itd., nr [...] zawarto w dniu 31 grudnia 2021 r., umowę o prace projektowe nr [...] zawarto w dniu 16 grudnia 2021 r., zaś umowę na wymianę instalacji WLZ i ADM podpisano dopiero w dniu 14 stycznia 2022 r. W tym stanie rzeczy zarówno zarzuty skargi jak i same dążenia wspólnoty do wykonania nakazu zawartego w decyzji oraz wnioski o zmianę terminu należy oceniać przez pryzmat postawy strony zobowiązanej. Słusznie organy obu instancji sygnalizowały fakt świadomości wspólnoty o konieczności podjęcia stosownych działań, tymczasem wspólnota mimo upływu czasu pozostaje, jak określił to autor skargi na etapie ,,działań organizacyjnych".

Reasumując, zdaniem Sądu, wydane w sprawie decyzje odpowiadają prawu. W toku postępowania organ I instancji pozyskał odpowiednią dokumentację techniczną i poddał ją ocenie, a także przeprowadził kontrolę w terenie, ustalając w sposób bezsporny zły stan techniczny budynku wymagający podjęcia działań naprawczych. Nie ulega zatem wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 i ust 2 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu przeprowadzone przez organy postępowanie nie narusza przy tym reguł wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem zebrany materiał jest kompletny, a jego ocena nie narusza granic swobody wyznaczonych w art. 80 k.p.a. Także uzasadnienia wydanych decyzji odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Oceny dokonanej przez Sąd nie zdołały podważyć zarzuty skargi, co wynika z powyższych rozważań.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.