Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 188/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2004-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 210 § 1 pkt 1, art. 9 § 1, art. 36 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 91 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 88 ust. 3, art. 89 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 2 Protokołu 6
journal: Dz.U. 1994 nr 11 poz 38
law: Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, Asesor sądowy Urszula Wiśniewska, Protokolant Magdalena Buczek, po rozpoznaniu w dniu [...] na rozprawie sprawy ze skargi T. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] .Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w T. określił dla T. R. kwotę wynikającą z długu celnego dla towaru w postaci części do samochodu osobowego marki VOLVO S70 ujętego w fakturze nr [...] z dnia [...] na kwotę [...] franków belgijskich (BEF). Z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż w związku z wątpliwościami co do autentyczności faktury wystawionej dla Sz. N. nr [...] z dnia [...] załączonej do zgłoszenia celnego [...] dotyczącego objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki VOLVO S70 numer nadwozia [...] Dyrektor Urzędu Celnego w T. zwrócił się do administracji celnej kraju wywozu z wnioskiem z dnia [...] o weryfikację dowodu zakupu. Wraz ze sprawozdaniem belgijskiej administracji celnej z dnia [...] Nr [...] zostały przekazane dwie faktury zaksięgowane w dokumentacji firmy V. P. oraz dokumenty eksportowe EU1. Z nadesłanej dokumentacji wynika, że faktura nr [...] wystawiona na rzecz Sz. N. dokumentuje sprzedaż uszkodzonego samochodu osobowego marki VOLVO S70, zdemontowanego, z wyraźnym wskazaniem, że zdemontowane części zostały zafakturowane w fakturze nr [...]. Ujawniona zatem faktura nr [...] z dnia [...] wystawiona dla T. R. na kwotę [...] BEF, obejmuje zdemontowane części samochodowe z pojazdu sprzedanego Sz. N. W dniu [...]. na podstawie zgłoszenia celnego samochód osobowy marki VOLVO S70 uzyskał status celny towaru krajowego. Pozostała natomiast kwestia części samochodowych ujętych w wyżej wymienionej fakturze nr [...], których sytuacja prawna nie została uregulowana.

Pismem z dnia 19 lipca 2002r. T. R. nadesłał wyjaśnienia, w których potwierdził, że nabył w Belgii części do samochodu marki VOLVO S 70, jednakże sprzedał przedmiotowe części również na terenie Belgii, co potwierdził w protokole przesłuchania z dnia 16 października 2002r.

Wskazując na postanowienia Protokołu Nr 6 do Układu Europejskiego, stanowiącego jego integralną część, zawierającego postanowienia o wzajemnej pomocy w sprawach celnych, organ wyjaśnił, że wyniki dochodzenia przeprowadzonego przez belgijską administrację celną mogą być wykorzystane przez polskie organy celne. Organ podniósł, iż Królestwo Belgii-członek Wspólnoty Europejskiej i Rzeczpospolita Polska, związane są postanowieniami Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi z drugiej strony. Integralną część Układu Europejskiego stanowią Protokoły i Załączniki do niego (zał. do Dz.U. z 1994r. Nr 11,poz.38). Protokół Nr 6 Układu Europejskiego zawiera postanowienia o wzajemnej pomocy w sprawach celnych. Zgodnie z nimi, na prośbę władz celnych występujących z wnioskiem, władze proszone o pomoc prowadzą dochodzenia, wykrywają naruszenia ustawodawstwa celnego, dostarczają wszystkich stosownych informacji umożliwiających właściwe stosowanie tego ustawodawstwa. Wyniki dochodzenia przekazywane są w formie dokumentów, uwierzytelnionych kopii dokumentów, sprawozdań i temu podobnych, które zgodnie z art.11 pkt 2 i 3 Protokołu Nr 6, mogą być wykorzystywane w postępowaniu sądowym i administracyjnym, wszczętym w wyniku nieprzestrzegania przepisów celnych.

Po wszczęciu postępowania w sprawie towaru ujętego w fakturze nr [...] z dnia [...]. organ celny wystąpił do administracji celnej Królestwa Belgii o przeprowadzenie dodatkowych czynności, wobec czego postępowanie w sprawie nielegalnego wprowadzenia towaru zostało zawieszone. Dodatkowy raport potwierdził dokonanie wywozu części samochodowych w 2000r. poza Unię Europejską przez niemieckie biuro N.

W uzasadnieniu decyzji organ powołał przepis art.210 §1 pkt 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), który stanowi, iż dług celny w przywozie powstaje w przypadku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Na podstawie art.210 § 2 tej ustawy dług celny powstaje z chwilą nielegalnego wprowadzenia towaru. Jeżeli można ustalić, że dług celny powstał przed stwierdzeniem jego istnienia przez organ celny, kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych za ten towar ustalana jest na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili najwcześniejszej, w jakiej istnienie długu celnego mogło zostać ustalone na podstawie zebranych dowodów (art. 222 § 3 Kodeksu celnego). Organ w podstawie prawnej decyzji powołał także przepis art.38 Kodeksu celnego. Za moment powstania długu celnego organ przyjął dzień 13 maja 2002r. wskazując jako uzasadnienie przepis art. 222 §3 Kodeksu celnego. Do obliczenia należnej kwoty wynikającej z długu celnego zastosował stawkę celną autonomiczną określoną dla towarów klasyfikowanych do pozycji 8708 Taryfy celnej, a w jej ramach do kodu PCN 870899989.Stawkę celną autonomiczną zastosowano z uwagi na brak deklaracji o pochodzeniu towaru. Za wartość celną towaru przyjęto wartość wynikającą z ujawnionej faktury. Powołując się na przepis art.242§ 3 Kodeksu celnego, organ uzasadnił swoje orzeczenie w zakresie odsetek wyrównawczych za zwłokę od należności podatkowych, od dnia powstania długu celnego tj. od 13 maja 2002r. do dnia 11 lipca 2002r.

Od decyzji organu pierwszej instancji T. R. wniósł odwołanie zwracając się o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Zarzucił naruszenie powołanych w decyzji przepisów ustawy Kodeks celny oraz art.120, art.122, art.180 § 1, art.181, art.191, art.210 §1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa. W ocenie strony decyzja jest niezgodna z zaistniałym stanem faktycznym w sprawie. Zgromadzone dowody i materiał nie potwierdzają faktu nielegalnego wprowadzenia części samochodowych na polski obszar celny przez T. R, który kategorycznie stwierdził, iż zakupione na terenie Belgii części zamienne zostały ponownie odsprzedane, a przy sprzedaży przekazał kupującemu fakturę, jako potwierdzenie legalnej własności rzeczy sprzedanej. Dlatego też nie mógł i nie dokonał odprawy celnej wywozowej przed wyjazdem z Belgii, ani też nie wprowadził owych części na polski obszar celny. Podkreślił, iż organ celny nie posiada żadnego dowodu w postaci dokumentu potwierdzającego wprowadzenie przez T. R. towaru na polski obszar celny, ani dokumentu potwierdzającego zajęcie nielegalnie wwiezionego do Polski towaru. W konsekwencji brak jest podstaw do stosowania art.13, art.21 i art.23 ustawy Kodeks celny dla określenia wysokości należności celnej. Przepisy Kodeksu celnego jak i Ordynacji podatkowej nie ustanawiają zasady domniemania faktycznego i prawnego do rozstrzygnięcia sprawy celnej, ale wymagają od organów celnych przedstawienia określonych dowodów potwierdzających wprowadzenie towaru na polski obszar celny. Dopiero zebranie któregokolwiek z dowodów potwierdzających nielegalne faktyczne wprowadzenie towaru na polski obszar celny warunkuje podjęcie przez organ celny czynności w celu ustalenia powstania długu celnego. Zdaniem strony organ celny nie przedstawił żadnego dowodu prawem przewidzianego potwierdzającego okoliczność nielegalnego wprowadzenia części do samochodu i nie powołał takiego dowodu w zaskarżonej decyzji. Podniósł, iż organ celny zaniechał przesłuchania chociaż jednego świadka na okoliczność sprzedaży przez T. R. części do samochodu na terenie Belgii, a przecież sprzedaż zaobserwowali dwaj świadkowie, z tym że jeden jest znany z imienia i nazwiska, a jest nim J. K., natomiast drugi jest poszukiwany.

Zarzut naruszenia art. 210 par. 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej oparł na braku dowodowego uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie faktycznego wprowadzenia towaru na polski obszar celny, zwłaszcza przy braku uzasadnienia oddalenia wyjaśnienia dłużnika i nie przedstawienia dowodów na żadną z okoliczności pozwalających na potwierdzenie dokonania przywozu części samochodowych z Belgii do Polski.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podkreślił, że przyczyną wszczęcia postępowania było ujawnienie przez belgijskie władze celne faktu, iż sprzedaż i eksport pojazdu marki VOLVO odbyła się na podstawie faktury nr [...] z dnia [...].wystawionej na Sz. N. oraz faktury nr [...] z dnia [...] wystawionej na T. R., dokumentującej sprzedaż części zdemontowanych z tego samochodu. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w T. dokonane przez administrację celną zarówno Belgii, jak i Niemiec ustalenia dowodzą jednoznacznie, że w dniu 10 września 2000r.przez niemieckie biuro urzędu w N. wywiezione zostały poza obszar celny Unii Europejskiej części samochodowe uwzględnione w fakturze nr [...]. Potwierdzają to raport Ministerstwa Finansów w Brukseli z dnia [...] Nr [...] oraz pismo Głównego Urzędu Celnego w N. - Urząd Celny P. z dnia [...]. nr [...] informujące, iż fakt wywozu części poza obszar Unii Europejskiej potwierdza odcisk pieczęci niemieckiego granicznego urzędu celnego z datą 10 września 2000r. na odwrocie karty 3 belgijskiego dokumentu celnego wywozowego EU 1 [...] z dnia [...] Dodatkowo Krajowa Dyrekcja Poszukiwań przy Ministerstwie Finansów w Brukseli potwierdziła autentyczność tego dokumentu wywozowego oraz to, że nigdy dokument ten nie został anulowany. Procedura wywozu z obszaru Unii Europejskiej została dokonana, co potwierdza sprawdzona pod względem prawidłowości, pieczęć niemieckiego urzędu celnego. Organ celny zwrócił uwagę na fakt, iż zarówno faktura jak i dokument wywozowy zostały wystawione na T. R., co jednoznacznie oznacza, iż części samochodowe zostały w dniu 17 sierpnia 2000r. zakupione, a następnie wywiezione przez niemiecko-polskie przejście graniczne. Nadmienił, iż warunki i tryb wystawienia dokumentu wywozowego na Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD są identyczne w całej Unii Europejskiej, jak i we wszystkich państwach stowarzyszonych z Unią Europejską (w tym i Polsce). Generalną zasadą jest to, że organ celny nie przyjmie dokumentu SAD i tym samym nie obejmie zgłaszanego towaru wnioskowaną procedurą celną bez uprzedniego ustalenia tożsamości osoby zgłaszającej lub też bez istnienia odpowiednio udokumentowanego pełnomocnictwa w sytuacji złożenia dokumentu SAD przez inny podmiot niż właściciel. W związku z tym organ celny za pewny uznał fakt, iż T. R. dokonał zgłoszenia celnego do procedury wywozu na belgijskim dokumencie SAD EU1 nr[...] z dnia 25 września 2000 r. lub też nastąpiło to za jego zgodą poprzez użyczenie dowodu potwierdzającego jego tożsamość. Nie ma natomiast żadnych innych dowodów, prócz zeznania strony, że nie on dokonał przywozu tych części do Polski. Organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2002r.sygn.akt III SA 492/2001,w którym został wyrażony pogląd, iż dowód z przesłuchania strony w postępowaniu podatkowym ma jedynie charakter posiłkowy, gdyż z natury nie można przypisać mu obiektywizmu. Dowód z zeznania osoby bezpośrednio zainteresowanej, w zetknięciu z urzędowo potwierdzonymi dowodami traci na wiarygodności i nie może być przyjęty. Ponadto żadne dokumenty, ani żaden ze świadków przesłuchanych w sprawie nie potwierdził faktu, że przedmiotowe części zostały odsprzedane innej osobie wraz z fakturą nr [...].Organ celny zauważył, iż fakt ewentualnego odsprzedania towaru wraz fakturą zakupu innej osobie bez zawarcia pisemnej umowy dla celów dowodowych na tę okoliczność, świadczyłby o lekkomyślności działania T. R., czego konsekwencją może być przeprowadzone postępowanie celne. Fakt, że T. R. nie jest w stanie udokumentować swoich twierdzeń co do sprzedaży towaru, powoduje ujemne dla niego skutki w zestawieniu z dowodami zgromadzonymi przez organy celne.

Jako podstawowy dowód organ odwoławczy wskazał raport przekazany przez belgijską administrację celną, posiadający walor dokumentu urzędowego, stanowiący efekt końcowy prowadzonego dochodzenia w sprawie weryfikacji faktur. Wraz z wynikiem weryfikacji została przekazana karta 3 dokumentu EU1 dotycząca wywozu towaru zawartego w fakturze [...] Raport posiada walor dokumentu urzędowego w myśl art.194 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, co oznacza, iż korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Dla oceny dokumentów urzędowych niekwestionowane znaczenie ma przepis art.1138 Kodeksu postępowania cywilnego, który zrównuje zagraniczne dokumenty urzędowe z polskimi dokumentami urzędowymi (i to bez wprowadzania klauzuli wzajemności) w zakresie mocy dowodowej. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej materiały zgromadzone w toku postępowania stanowiące podstawę do wydania decyzji były wystarczające. Zaznaczył, iż organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie działał na postawie Protokołu Nr 6 Układu Europejskiego, zawierającego postanowienia dotyczące wzajemnej pomocy w sprawach celnych dla wykrycia naruszenia ustawodawstwa celnego. Dokumenty nadesłane przez belgijskie służby celne w ramach pomocy wzajemnej mogą być wykorzystane w postępowaniu sądowym lub administracyjnym przez organy zwracające się o pomoc prawną. W konsekwencji dowody te są dowodami w rozumieniu art.180 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art.262 Kodeksu celnego. Organy celne dokonując oceny zebranego materiału dowodowego nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art.191 Ordynacji podatkowej.

Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej w T. podkreślił, iż w sprawie doszło do naruszenia art.39 ustawy Kodeks celny stanowiącego, iż towary, które zgodnie art.36 § 1 pkt 1 zostały dostarczone do granicznego urzędu celnego bądź miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny, powinny zostać przedstawione organowi celnemu przez osobę, która wprowadziła je na polski obszar celny lub przez osobę, która przejęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu. Dyspozycję tego przepisu wypełniają okoliczności zaistniałe w przedmiotowej sprawie, tj. poprzez dostarczenie na niemiecko-polską granicę celną przez osobę wskazaną w dokumencie EU1 części samochodowych, a następnie nie przedstawienie ich organowi celem nadania przeznaczenia celnego. Wprowadzenie towaru dokonane z naruszeniem przepisu art. 39 Kodeksu celnego stanowi, w myśl art. 9 § 1 nielegalne wprowadzenie towaru na polski obszar celny. Zdaniem organu bezzasadny jest zarzut odwołującego się, co do zaniechania przeprowadzenia czynności przesłuchania świadków na okoliczność zawarcia transakcji sprzedaży, ponieważ żądanie przesłuchania J. K. zostało sformułowane dopiero w odwołaniu. Podkreślił, iż zaskarżona decyzja wskazuje na dowody uzasadniające podstawę do jej wydania oraz, iż zostało przeprowadzone szczegółowe postępowanie wyjaśniające polegające na ponownej weryfikacji faktury przez belgijską administrację celną, a tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 210 par. 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.

Na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. T. R. wniósł skargę zwracając się o stwierdzenie jej nieważności lub uchylenie w całości. Podniósł, że zostały naruszone przepisy art.7 Konstytucji RP, art.2 § 1 i § 2,art.6 § 1 i § 2,art.13 § 1,art.21,art.23 § 1,art.38,art.64 § 1 i § 2,art.210 § 1 pkt 1 i § 3 pkt 1-3,art.242 § 3 Kodeksu celnego oraz art.120,122,180 § 1,art.187 § 1,art.191,art.210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Zaskarżona decyzja w sposób niewątpliwy narusza konstytucyjną zasadę legalności i praworządności zastrzeżoną w art.7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wskutek rozmyślnego naruszenia zarówno przepisów Kodeksu celnego, jak i przepisów Ordynacji podatkowej regulującej postępowanie w sprawach celnych z mocy art.262 Kodeksu celnego. Naruszenie powołanych wyżej przepisów polega na tym, że przepis art.2 §1 Kodeksu celnego stanowi jednoznacznie, iż tylko faktyczny przywóz towaru na polski obszar celny stanowi wprowadzenie towaru na polski obszar celny, a art.2 §2 Kodeksu, że faktyczne wprowadzenie towaru na polski obszar celny powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków wynikających z prawa celnego. W przedmiotowej sprawie brak jest jakiegokolwiek dowodu faktycznego i urzędowego polskiego potwierdzającego faktyczne wprowadzenie towaru wymienionego w fakturze belgijskiej, na którą powołuje się organ celny, jak też wprowadzenie na polski obszar celny dokumentu belgijskiego w postaci faktury Nr [...]z dnia [...]. określającej części samochodowe, które rzekomo miały być wwiezione do Polski. W przedmiotowej sprawie organ celny nie przedstawił także żadnego dowodu potwierdzającego, że T. R. dokonał takiego wprowadzenia towaru do Polski. Brak jest wskazania dowodowego chociaż jednej z trzech przesłanek faktycznego wwozu towaru na polski obszar celny, czyli dowodu potwierdzającego okoliczności wwozu, dowodu co do osoby przewożącej towar na polski obszar celny, bądź dowodu wskazującego towar w Polsce co do miejsca i osoby go posiadającej. Zaskarżona decyzja bezwzględnie narusza przepisy art. 6 §1 i §2 Kodeksu celnego, ponieważ organ celny nie przeprowadził rzetelnej kontroli i nie wskazał dowodów potwierdzających faktyczny przywóz towaru na obszar Rzeczypospolitej Polskiej przez skarżącego, ani też dowodu potwierdzającego przywóz przez inną osobę. Nie wskazał miejsca jego przechowywania lub znajdowania się, ani osób posiadających ten towar. Skoro organ celny zarzuca skarżącemu nielegalne wprowadzenie towaru to z mocy art. 6 §2 Kodeksu celnego ustawowym obowiązkiem organu było przeprowadzenie rzetelnej kontroli i ustalenie miejsca znajdowania się towaru, jak i ustalenie okoliczności jego faktycznego wprowadzenia na polski obszar celny. Tymczasem Urząd Celny w T. powołuje się tylko i wyłącznie na fakturę belgijską znajdującą się na terenie Belgii i dokumentację belgijskich organów celnych o wywozie towaru z Belgii. Jednakże te dokumenty nie stanowią dowodów faktycznego wprowadzenia części samochodowych na polski obszar celny bez ustalenia dowodowego dotyczącego faktycznego nielegalnego wprowadzenia do Polski towaru określonego w dokumencie belgijskim.

Zaskarżona decyzja w sposób niewątpliwy narusza przepis art.38 Kodeksu celnego, ponieważ nie zawiera uzasadnienia dowodowego hipotezy tegoż przepisu, a mianowicie nie zawiera dowodów potwierdzających faktyczne nielegalne wprowadzenie towaru na polski obszar celny, ani dowodów potwierdzających znajdowanie się tego towaru na terenie Polski, ani też nie wskazuje organizacyjno-prawnych czynności organu celnego w zakresie rodzaju towaru, stanu, położenia, osobę posiadacza czy użytkownika tegoż towaru, jak tego wymaga art.38 Kodeksu celnego. Zaskarżona decyzja narusza art.64 §1 Kodeksu celnego przez to, że przyjmuje bez dowodu zarzut dokonania przez T. R. odprawy celnej wywozowej towaru z Belgii w dniu [...].,a skarżący takiej odprawy nie dokonywał i wniosku zgłoszenia celnego wywozu nie czynił, gdyż towar zbył już na terenie Belgii i na tę okoliczność złożył zeznanie oraz przedstawił dowód ze świadka bezpośredniego zbycia towaru. Zaskarżona decyzja bezwzględnie narusza przepisy art.210 §1 pkt l przez utrzymanie w mocy decyzji organu celnego uznającą T. R. dłużnikiem celnym za nielegalne wprowadzenie towaru na polski obszar celny bez udowodnienia tak bezpośredniego, jak i pośredniego udziału faktycznego nielegalnego wwozu towaru na polski obszar celny przez skarżącego, który wykazał dowodowo, że takiego przywozu nie uczynił. Naruszenie przepisu art.242 §3 Kodeksu celnego o naliczeniu odsetek jest pochodną naruszeń prawa wyżej wyszczególnionych.

Zaskarżona decyzja bezwzględnie rażąco narusza także przepisy postępowania w sprawach celnych wynikających z Ordynacji podatkowej. Jej uzasadnienie wręcz potwierdza rozmyślne podważanie lub pomijanie tych przepisów dla wygody uzasadniającej decyzję. Szczególnego podkreślenia wymaga okoliczność ukrywania bądź też celowego pomijania dowodu z zeznania świadka powołując tylko zeznanie samego skarżącego, z zaznaczeniem nie dania mu wiary jako zainteresowanemu. Skarżący zarzucił, iż organ ukrył czy też pominął ten dowód z zeznań świadka o bardzo istotnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie dokonano także weryfikacji dowodowej i prawno-legalnej obcych dokumentów (faktur belgijskich i raportów) powołując się bezkrytycznie na cudzoziemskie dokumenty nie wprowadzone do obiegu prawnego na polskim obszarze celnym. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że postępowanie organów celnych w przedmiotowej sprawie dokonano z naruszeniem przepisów regulujących postępowanie w sprawach celnych z Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie decyzji stanowi niezbicie o naruszeniu przepisu art.122 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie przeprowadzono weryfikacji zgodności belgijskiej faktury [...] z prawdziwym stanem rzeczy pojazdu VOLVO S70,wprowadzonego jako zdemontowanego o brakujące części co uwidacznia dokumentacja odprawy celnej tego pojazdu wraz z opinią biegłego dla organu celnego. Nieprawdziwa jest podana w decyzji okoliczność odprawy celnej wywozowej z Belgii dokonana przez T. R. i dokonania przez niego zgłoszenia celnego w dniu [...]., ponieważ takiego dokumentu nie sporządzał i odprawy celnej nie czynił, a materiał dowodowy SAD z Belgii tego nie potwierdza wobec skarżącego. Powołane dokumenty wręcz eliminują skarżącego, gdyż wskazują wywóz pojazdem samochodowym o numerze rej. [...], a takiego pojazdu strona nigdy nie posiadała, ani takim pojazdem nie kierowała. Dalsza niezgodność dotyczy wywozu części samochodowych z Belgii 25 sierpnia 2000r. i z Niemiec dopiero 10 września 2000r., gdy skarżący żadnej podróży zagranicznej we wrześniu 2000r. nie dokonywał, ponieważ corocznie l września odprawia dzieci do szkoły, a żona jako nauczycielka wcześniej rozpoczyna w innej szkole rok szkolny. Także decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma fakt nie wskazania dowodu przywozu rzeczy na polski obszar celny, brak rzeczywistego wskazania istnienia tych części na terenie Polski oraz nie wskazanie miejsca, w którym się znajdują i w czyim są posiadaniu, a przecież te wymogi wynikające z Kodeksu celnego warunkują powstanie długu celnego i określenie dłużnika celnego. Zaskarżona decyzja narusza przepis art.180 §1 Ordynacji podatkowej wskutek nie dopuszczenia lub wręcz pominięcia celowego dowodu z zeznania świadka J. K., który będąc świadkiem bezpośrednim potwierdził zbycie zakupionych części jeszcze na terenie Belgii przez T. R. Wyjaśnienie wszystkich okoliczności i zebranie w tym zakresie dowodów oraz ich rozpatrzenie stanowi ustawowy obowiązek organu celnego, a tego nie przeprowadzono w przedmiotowej sprawie naruszając przepis art.187 §1 Ordynacji podatkowej. Skarżący dodał, że zaskarżona decyzja narusza przepis art.210 §1 pkt 6 i §4 Ordynacji podatkowej przez brak dowodowego uzasadnienia stanu faktycznego na jaki powołuje się organ.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż żaden ze świadków przesłuchanych w sprawie, również wskazany J. K., nie potwierdził faktu zbycia przez T. R. zakupionych części jeszcze na terenie Belgii. Odnośnie natomiast zarzutu strony skarżącej co do naruszenia przez zaskarżone decyzje art.38 ustawy Kodeks celny zwrócił uwagę, że w ostatecznej decyzji administracyjnej doprecyzowane zostało naruszenie przepisu prawa celnego jakiego dopuścił się T. R., poprzez wskazanie przepisu art.39 ustawy Kodeks celny. Wszystkie okoliczności zaistniałe w sprawie wypełniają bowiem dyspozycję tego przepisu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu wydana decyzja nie narusza prawa.

Istotą sporu w sprawie jest, czy zasadnie organy celne ustaliły, że T. R. nielegalnie wprowadził towar na polski obszar celny według faktury z dnia [...] Nr [...], a w konsekwencji, czy jest dłużnikiem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Zgodnie z art. 210 § 1 pkt 1 tej ustawy dług celny w przywozie powstaje w wypadku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Na podstawie art. 9 § 1 ustawy nielegalnym wprowadzeniem towaru jest wprowadzenie dokonane z naruszeniem między innymi przepisu art. 36 ustawy. Stosownie do tego ostatniego przepisu osoba wprowadzająca towary na polski obszar celny jest zobowiązana do niezwłocznego ich dostarczenia do granicznego urzędu celnego (art. 36 § 1 pkt 1).

W celu ustalenia stanu faktycznego polskie organy celne zwróciły się w ramach pomocy prawnej do organów administracji belgijskiej i niemieckiej o zweryfikowanie dokumentów. Postawą prawną dla organów celnych do wystąpienia z wnioskiem były postanowienia wielostronnej umowy międzynarodowej-Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami Członkowskimi sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 20 października 1992r. podał do powszechnej wiadomości, że Układ Stowarzyszeniowy został uznany za słuszny zarówno w całości jak i każde z postanowień w nim zawartych, jest przyjęty, ratyfikowany i zatwierdzony oraz będzie niezmiennie zachowywany. Ratyfikowane umowy międzynarodowe są źródłem powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej (art.87 ust.1 Konstytucji).W art.91 ust. 1 Konstytucji zawarto przepis generalnie transformujący umowę międzynarodową do wewnętrznego porządku prawnego, co oznacza, że jest ona bezpośrednio stosowana, chyba że stosowanie umowy jest uzależnione od wydania ustawy. Warunkiem transformacji jest jednak opublikowanie umowy w Dzienniku Ustaw, ten zaś wymóg - ogłaszania "w trybie wymaganym dla ustaw" Konstytucja ustanawia jedynie względem umów ratyfikowanych za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie, odsyłając określenie zasad publikacji innych umów do ustaw (art.88 ust.3 Konstytucji RP).Umowy międzynarodowe, które są ratyfikowane przez Prezydenta za uprzednią zgodą parlamentu wyrażoną w ustawie(art.89 ust.1 Konstytucji RP ) i które są ogłaszane w trybie wymaganym dla ustaw(art.88 ust.3 Konstytucji RP), mają moc prawną ustawy. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej ogłosił powyższą umowę w załączniku do Dziennika Ustaw Nr 11,poz. 38 z dnia 27 stycznia 1994r.

W art.2 Protokołu 6 stanowiącego załącznik do powyższej umowy zawarto zapis, że strony umowy udzielają sobie wzajemnie pomocy w sposób i na warunkach przewidzianych przedmiotowym protokołem, w celu prawidłowego stosowania ustawodawstwa celnego, w szczególności przez zapobieganie, prowadzenie dochodzeń i wykrywanie naruszeń tego ustawodawstwa. Zgodnie z art.3 protokołu na prośbę władz występujących z wnioskiem, władze proszone o pomoc dostarczają wszystkich stosownych informacji umożliwiających właściwe stosowanie ustawodawstwa celnego, łącznie z informacjami dotyczącymi ujawnionych lub planowanych działań, które naruszają to ustawodawstwo (ust.1) oraz informują, czy towary wywiezione z terytorium jednej z umawiających się stron zostały właściwie przywiezione na terytorium drugiej strony, wyszczególniając w razie potrzeby procedury celne zastosowane wobec tych towarów(ust.2).

Z materiału dowodowego wynika, że polski organ celny otrzymał od belgijskich organów administracji celnej fakturę z dnia [...]. Nr [...] wystawioną na T. R. dokumentującą nabycie części pochodzących z pojazdu VOLVO S70 numer podwozia [...] od P. V. (k. 23, k. 219). Skarżący nie kwestionuje, że nabył na terenie Belgii części do samochodu. W aktach sprawy znajduje się również uzyskany od organów administracji belgijskiej dokument celny wywozowy EU1 nr [...] z dnia 25 sierpnia 2000r. wystawiony na nazwisko T. R. (k.220). W powyższym belgijskim dokumencie celnym wywozowym w polu nr 17 wskazano Polskę, jako kraj przeznaczenia towaru. Pismem z dnia [...] Nr [...] (k. 174) Izba Celna zwróciła się do Ministerstwa Finansów Departamentu Kontroli Celnej Wydział Międzynarodowej Pomocy Administracyjnej o ponowną weryfikację faktury z dnia [...]. Nr [...] wystawionej na T. R., wskazując iż z jego zeznań wynika, że części samochodowych nie przywiózł do Polski, gdyż zostały sprzedane jeszcze na terenie Belgii. We wniosku tym polski organ celny poprosił o sprawdzenie, czy zgłoszenie celne wywozowe nr [...] z dnia 25 sierpnia 2000r. nie zostało unieważnione lub nie zostało przeprowadzone postępowanie celne mające na celu potwierdzenie faktu wyprowadzenia przedmiotowego towaru z Belgii oraz o ustalenie miejsca faktycznego wywozu z terenu Belgii. Ministerstwo Finansów Departament Kontroli Celnej pismem Nr [...] (k. 202) przekazało Izbie Celnej w T. odpowiedź (raport) administracji celnej w Belgii. W raporcie tym z dnia [...]. Nr [...] (k. 140) organ belgijski wyraźnie potwierdził, iż zgłoszenie celne wywozowe nr [...]z dnia 25 sierpnia 2000r. jest autentyczne, dokument ten nie został anulowany, a części do pojazdu zostały wywiezione poza Unię Europejską przez niemieckie biuro N.. Jednocześnie powołano się na aneks kopii dokumentu EU1, na którym widoczny jest wyraźny odcisk pieczęci niemieckiego biura. Stwierdzono, iż pieczęć ta została sprawdzona i jest prawidłowa. Następnie pismem z dnia 4 lipca 2003r. Urząd Celny w T. (k. 24) zwrócił się do Punktu Kontaktowego Służb Celnych w K. o uzyskanie z Urzędu Celnego w N. potwierdzenia wywozu części samochodowych przez T. R. Z uzyskanej odpowiedzi od niemieckiego organu celnego (k. 32) jednoznacznie wynika, że towar został wywieziony z Unii Europejskiej, czego dowodem jest odcisk pieczęci urzędowej.

Analiza zebranego materiału dowodowego pozwala stwierdzić, iż organy celne należycie zebrały dowody, z których jednoznacznie wynika, iż T. R. nabył części do samochodu marki VOLVO na terenie Belgii, a następnie wywiózł je poza teren Unii Europejskiej przez Graniczny Urząd Celny w okręgu Głównego Urzędu Ceł N. W tej sytuacji niezasadny jest zarzut, iż organy celne naruszyły zasady ogólne postępowania wynikające z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Wręcz należy stwierdzić, iż organy celne dołożyły starań w ustaleniu stanu faktycznego zwracając się kilkakrotnie do zagranicznych organów celnych w celu zweryfikowania twierdzeń strony. Wobec wyżej opisanych okoliczności i dokumentów urzędowych w pełni zasadny i logiczny jest wywód, iż części do pojazdu zostały wprowadzone na polski obszar celny. Zgromadzony materiał dowodowy zaprzecza twierdzeniu, iż skarżący sprzedał ten towar na terenie Belgii. Nie jest bowiem możliwa sytuacja, w której ten sam towar opuszcza teren Unii Europejskiej i jednocześnie zostaje sprzedany na terenie Belgii. Nie ma znaczenia również dla oceny prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia przez organ okoliczność, iż polskie służby celne nie są w stanie ustalić, kto obecnie jest posiadaczem i gdzie znajdują się części do samochodu. Fakt, iż wymienione w fakturze części do samochodu marki VOLVO nie zostały zamontowane w samochodzie sprowadzonym przez Sz. N., nie oznacza, iż skarżący nie jest dłużnikiem w rozumieniu przepisów Kodeksu celnego. Także opinia rzeczoznawcy wykonana na zlecenie Sz. N. w zakresie ustalenia stanu pojazdu na podstawie oględzin nie stanowi dowodu, który obala tezę, iż części samochodowe zostały wprowadzone na polski obszar celny. Istotne bowiem dla określenia długu celnego jest ustalenie, czy T. R. wprowadził towar na polski obszar celny towar nabyty w Belgii, nie ma natomiast znaczenia, czy i w jaki sposób zostały później wykorzystane sprowadzone części samochodowe. Należy zauważyć, iż dowód w postaci zeznań świadka J. K. nie potwierdził faktu sprzedaży przez skarżącego części do samochodu na terenie Belgii. Wyraźnie świadek zeznał, iż nie był przy sprzedaży, a dowiedział się o niej później. Podkreślić należy, iż choćby zasady doświadczenia życiowego nakazują, aby dokonując sprzedaży części do samochodu o wartości [...] BEF zadbać o posiadanie dowodu sprzedaży.

T. R. twierdzi, iż nie wyjeżdżał we wrześniu 2000r. poza granicę Polski. Organ natomiast ustalił, że skarżącemu wydano paszport ważny do dnia 6 listopada 2010r., natomiast Pomorski Oddział Straży Granicznej w Sz. podał, iż T. R. w drogowym przejściu granicznym w K. przekraczał granicę państwową w dniu 4 sierpnia 2000r. i 18 sierpnia 2000r. Jednocześnie poinformował, że Straż Graniczna nie prowadzi pełnej ewidencji osób przekraczających granicę państwową, w związku z tym zaznaczył, iż T. R. mógł przekroczyć granicę państwową również w innym terminie, a fakt ten nie został odnotowany w dokumentacji służbowej. Odnośnie zarzutu, iż skarżący nigdy nie posiadał oraz nie kierował pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] należy wskazać dla ustalenia organu celnego, z których wynika że pojazd o tym numerze został skreślony z ewidencji pojazdów. Jednakże ta okoliczność nie eliminuje faktu, iż części samochodowe opuściły teren Unii Europejskiej i przekroczyły granicę niemiecko-polską.

Wobec powyższego należy stwierdzić, iż w oparciu o całokształt zebranego materiału dowodowego organy celne prawidłowo ustaliły, iż towar został wywieziony z Unii Europejskiej przez niemieckie przejście graniczne i został wprowadzony na polski obszar celny, w konsekwencji czego powinien otrzymać odpowiednie przeznaczenie celne. Nie dając wiary stronie w zakresie dokonania sprzedaży części samochodowych na terenie Belgii, organy nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów. Będąc natomiast w posiadaniu dokumentów urzędowych wydanych przez organy celne administracji belgijskiej i niemieckiej, miały prawo polskie organy celne do stwierdzenia, że części samochodowe po opuszczeniu terenu Unii Europejskiej zostały wprowadzone na polski obszar celny. Zgodnie z art. 2 § 2 Kodeksu celnego wprowadzenie towaru na polski obszar celny powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego. Towary, które zostały dostarczone do granicznego urzędu celnego lub uznanego przez organ celny, powinny zostać przedstawione organowi celnemu przez osobę, która wprowadziła je na polski obszar celny lub przez osobę, która przejęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu. Stosownie do art. 38 tej, ustawy jeżeli towary zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny, organ celny podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu uregulowania ich sytuacji. W tej sytuacji organ celny był uprawniony do określenia T. R. kwoty wynikającej z długu celnego dla towaru wymienionego w fakturze z dnia [...]. Organy celne wydając decyzje nie naruszyły zarówno przepisów prawa materialnego, jak również postępowania, co wyżej zostało wykazane.

Z tych względów na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz.1270) Sąd orzekł jak w sentencji orzeczenia.