Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1975/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 98 ust. 1 i 3, art 129 ust. 5 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
article: art 31
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
article: art 76 § 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. C. i Z. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Gd 208/20 w sprawie ze skargi M. C. i Z. C. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [... ] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę 1. prostuje zaskarżony wyrok w zakresie dotyczącym numeru decyzji Wojewody Pomorskiego w ten sposób, że w miejsce nr [...], wpisuje nr [...] 2. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2020 r. (sygn. akt II SA/Gd 208/20), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – orzekając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") – oddalił skargę M. C. i Z. C. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Wejherowskiego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu utraty prawa własności nieruchomości, stanowiącej działki nr [...] o powierzchni 2707 m2 i nr [...] o powierzchni 19 m2, położone w Z., które – z mocy prawa, jako przeznaczone pod drogę komunalną - na skutek wydania przez Wójta Gminy Wejherowo decyzji z dnia [...] marca 1999 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...], stały się własnością Gminy Wejherowo.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, M. C. i Z. C. zarzucili Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku naruszenie:

I. przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), to jest:

1. art. 151 p.p.s.a. polegające na jego błędnym zastosowaniu oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., polegające na jego niezastosowaniu, czego wyrazem jest nie uwzględnienie skargi mimo zaistnienia rażącego naruszenia prawa jakim było wydanie decyzji umarzającej podstępowanie administracyjne mimo, iż sprawa podlegała merytorycznemu rozpoznaniu, które to uchybienie skutkowało pozbawieniem strony skarżącej prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy;

2. art. 151 p.p.s.a. polegające na jego błędnym zastosowaniu oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 76a § 1 k.p.a. polegające na ich niezastosowaniu czego wyrazem jest nieuwzględnienie skargi mimo, iż w sprawie nie przeprowadzono dowodu z:

2.1 .oryginału decyzji podziałowej z dnia [...] marca 1999 r., na okoliczność treści tej decyzji i daty jej prawomocności,

2.2. oryginału dokumentów potwierdzających skuteczne doręczenie stronom decyzji z dnia [...] marca 1999 r.,

2.3. oryginału protokołu uzgodnień nr [...] z dnia [...] marca 1999 r. na okoliczność jego treści, autentyczności oraz celem ustalenia okoliczności i osób uczestniczących w uzgodnieniach,

które to uchybienie skutkowało pozbawieniem strony skarżącej prawa do zapoznania się z oryginałami dokumentów stanowiących podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć;

3. art. 151 p.p.s.a. polegające na jego błędnym zastosowaniu oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. polegające na ich niezastosowaniu czego wyrazem jest nieuwzględnienie skargi mimo, iż w sprawie nie przeprowadzono dowodu z przesłuchania skarżących, który to dowód miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem to właśnie skarżący mają wiedzę na temat okoliczności w jakich doszło do sporządzenia protokołu datowanego na dzień [...] marca 1999 r.,

4. art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na ich nieprawidłowym zastosowaniu czego wyrazem jest nierozpoznanie zarzutów podniesionych w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku a dotyczących:

4.1 błędnego zastosowania art. 98 ust. 3 u.g.n.,

4.2 niezastosowania art.31 ustawy o samorządzie gminnym,

4.3 nieprzeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżących kasacyjnie,

4.4 niewezwania Wójta Gminy Wejherowo do złożenia do akt sprawy oryginałów dokumentów tj. protokołu z dnia [...] marca 1999 r., decyzji podziałowej z dnia [...] marca 1999 roku oraz dokumentów potwierdzających skuteczne doręczenie wskazanej decyzji stronom,

czego skutkiem było bezpodstawne oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. i uniemożliwienie instancyjnej kontroli zaskarżonego wyroku;

II. prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), to jest:

5. art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. - Dz. U. z 2018 r. poz. 2204, dalej: u.g.n.) - poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż przepis ten dopuszcza możliwość zrzeczenia się prawa do odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone na rzecz gminy z przeznaczeniem pod drogi zanim jeszcze decyzja podziałowa stanie się ostateczna,

6. art. 31 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( DZ.U. Nr 16, poz. 95), poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że Gmina zawarła ze skarżącymi umowę, w świetle której miało dojść do zrzeczenia się przez skarżących prawa do odszkodowania za działki nr [...] i [...], podczas gdy Gmina Wejherowo nie była należycie reprezentowana do zawarcia takiej umowy,

7. art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. - poprzez jego niezastosowanie i niewydajnie decyzji ustalającej odszkodowanie mimo, iż niewątpliwym jest, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nastąpiło pozbawienie prawa do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie (por. art. 128 ust. 1 u.g.n. a także art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania w tym z (cyt.): "z uwzględnieniem opłaty od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, a także kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych".

Ponadto na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. skarżący oświadczyli, iż zrzekają się prawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina Wejherowo wnosiła o jej oddalenie wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach, o których mowa w art.174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Należy zwrócić uwagę, że zakres prowadzonego przez organy administracji postępowania dowodowego determinowany był treścią przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w tej sprawie. To przepisy prawa materialnego określają przedmiot sprawy, a tym samym zakres postępowania i okoliczności mające znaczenie z punktu widzenia rozpoznania danej sprawy. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny przystąpił w pierwszej kolejności do rozpoznania zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.

Na wstępie wymaga jednak przypomnienia, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem M. i Z. C. z 23 marca 2018 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość oznaczoną, jako działki nr [...] i [...] położone w miejscowości Z., gmina Wejherowo, przejęte z mocy prawa pod drogę publiczną w wyniku decyzji Wójta Gminy Wejherowo z [...] marca 1999 r. Na mocy tej decyzji, wydanej na wniosek właścicieli nieruchomości M. i Z. C.,, Wójt Gminy Wejherowo zatwierdził podział nieruchomości nr [..], polegający na wydzieleniu działek od nr [...] do nr [...], przy czym działki nr [...] i [...] wydzielono pod drogi dojazdowe. Jak wynika z akt sprawy w dniu wydania decyzji zatwierdzającej podział, tj. w dniu [...] marca 1999 r. właściciele nieruchomości Z. i M. C. w wyniku rokowań złożył pisemne oświadczenie o zrzeczeniu się odszkodowania za przejęte pod drogi działki nr [...] o powierzchni 2707 m2 i nr [...] o powierzchni 19 m2. Z wnioskiem o ustalenie odszkodowania byli właściciele wystąpili po 19 latach od wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Organy administracji obu instancji umorzyły postępowanie uznając, że wobec przeprowadzenia uzgodnień i zrzeczenia się odszkodowania postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Ocenę tę podzielił Sąd I instancji. Skarżący kasacyjnie - właściciel nieruchomości - prezentuje natomiast stanowisko, że nie było podstaw do umorzenia postępowania w sytuacji, gdy oświadczenie o zrzeczeniu się odszkodowania i przeprowadzone rokowania miały miejsce przed datą, gdy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Na tę okoliczność w skardze kasacyjnej przywołano kilka wyroków NSA. Okoliczność ta podnoszona jest w skardze kasacyjnej w ramach zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art.98 ust.3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego było i jest prezentowane stanowisko, że co do zasady jest dopuszczalne zrzeczenie się odszkodowania za grunty przejęte pod drogę. W orzecznictwie, przywołanym w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przyjmował, że właściciel może się zrzec odszkodowania dopiero po przejściu prawa własności nieruchomości na rzecz gminy, powiatu, województwa czy Skarbu Państwa. Stanowisko to argumentowano tym, że możliwość dochodzenia odszkodowania powstaje od momentu przejścia własności na rzecz podmiotu publicznoprawnego ( gminę, powiat, województwo lub Skarb Państwa), co zgodnie z art. 98 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami następuje z chwilą, gdy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Orzecznictwo dotyczące omawianej kwestii uległo jednak zmianie. W wyroku z 30 października 2018 r., sygn. I OSK 31/17 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził odmienny pogląd, zgodnie z którym wysokość odszkodowania może być uzgodniona między właścicielem nieruchomości a właściwym organem przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. W uzasadnieniu wskazanego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z 18 stycznia 2018 r., sygn. V CSK 261/17. Sąd Najwyższy jednoznacznie stwierdził, że wysokość odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną może być uzgodniona między właścicielem a właściwym organem przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Sąd Najwyższy swe stanowisko argumentował tym, że z art. 98 ust. 1 u.g.n. wynika, iż własność nieruchomości wydzielonej pod drogę publiczną przechodzi z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne, według zaś art. 98 ust. 3 u.g.n. wysokość odszkodowania jest uzgadniana między właścicielem a właściwym organem. Przyjęcie zatem, że takie uzgodnienie może nastąpić dopiero po dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne, oznaczałoby, że uzgodnienie jest dokonywane z właściwym organem nie przez właściciela nieruchomości, ale przez jej byłego właściciela, tymczasem w art. 98 ust. 3 u.g.n. jest mowa o właścicielu, a nie o byłym właścicielu. Poza tym w sytuacji, w której wniosek właściciela nieruchomości o dokonanie jej podziału jest składany w związku ze wspólnym przedsięwzięciem takiego właściciela i właściwej gminy, jest wręcz wskazane, aby m.in. uzgodnienie wysokości odszkodowania nastąpiło w umowie stron zawartej przed wydaniem decyzji zatwierdzającej podział (orzeczenia o podziale). Stanowisko to podzielił NSA w wyroku z 30 października 2018 r., sygn. I OSK 31/17. Podziela je także Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie. Dodać należy, że żaden przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami nie określa momentu rozpoczęcia rokowań (uzgodnień). Jak już wielokrotnie wskazywano i zgodnie przyjęto w orzecznictwie art. 98 ust. 3 u.g.n. przewiduje dwa odrębne tryby ustalenia odszkodowania za przejęte grunty. Pierwszy polega na uzgodnieniu przez właściciela lub użytkownika wieczystego z właściwym organem wysokości odszkodowania i ma charakter cywilnoprawny, podczas gdy drugi polega na ustaleniu odszkodowania przez organ administracji w drodze decyzji administracyjnej. Wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie odszkodowania jest możliwe, gdy wysokość odszkodowania nie zostanie ustalona w wyniku uzgodnień. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o ile wszczęcie postępowania o ustalenie odszkodowania, wobec braku pozytywnych rezultatów uzgodnień, może nastąpić po przejściu prawa własności na podmiot publicznoprawny, gdy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, o tyle prowadzenie rokowań można rozpocząć wcześniej. Faza prowadzenia rokowań ma charakter cywilnoprawny, może w tym czasie dojść także do zrzeczenia się przez właściciela odszkodowania z różnych względów ( np. w związku z porozumieniem zawartym z gminą co do dochodzenia opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej podziałem lub z innych względów, wynikających z uwarunkowań konkretnej sprawy). Wraz z wnioskiem o zatwierdzenie podziału nieruchomości strona składa projekt podziału wykonany przez uprawnionego geodetę, na odpowiedniej do tego celu mapie. Właściciel zatem posiada wiedzę, jaki będzie przebieg drogi, jak również, że będzie to droga publiczna, zna powierzchnię działki przeznaczonej pod drogę. W rozpoznawanej sprawie w dniu 6 października 1998 r. Wójt Gminy Wejherowo wydał postanowienie pozytywnie opiniujące projekt podziału, które to postanowienie doręczono właścicielom. Do wniosku z dnia 8 marca 1999 r. o wydanie decyzji zatwierdzającej podział właściciele dołączyli projekt podziału wraz z wykazem zmian gruntowych. Właściciele posiadali zatem wiedzę o sposobie podziału, w tym także znali numery działek przeznaczone pod drogi. Podpisując protokół uzgodnień w dniu [...] marca 1999 r. mieli wiedzę i pełną świadomość, które z działek i o jakiej powierzchni przeznaczone są pod drogi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach uzgodnień dopuszczalne jest zrzeczenie się przez właściciela nieruchomości prawa do odszkodowania za wywłaszczony grunt także przed datą, w której decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stanie się ostateczna. Dla prawnej możliwości takich działań przed ukształtowaniem się wierzytelności w formie ostatecznej decyzji, konieczne jest skonkretyzowanie sytuacji prawnej, z której roszczenie o odszkodowanie ma wynikać. W niniejszej sprawie w dniu [...] marca 1999 r. właściciele nieruchomości M. i Z. C. podpisali protokół uzgodnień, w którym oświadczyli, że rezygnują z odszkodowana za działki nr [...] o pow.2707 m2 i nr [...] o pow.19 m2, a wszelkie roszczenia stron z tytułu decyzji podziałowej są zaspokojone. Oświadczenie właścicieli jest precyzyjne, protokół uzgodnień na nasuwa żadnych wątpliwości. Wobec złożenia przez skarżących oświadczenia o zrzeczeniu się roszczenia i podpisania protokołu rokowania zostały zakończone. Zrzeczenie się przez stronę prawa do odszkodowania oznacza, że nie można mówić o istnieniu stanu, w którym nie doszło do porozumienia w tej sprawie między stroną i uprawnionym organem, a to z kolei przesądza o wyłączeniu możliwości załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. W takim bowiem wypadku zrzeczenie się prawa do odszkodowania stanowi dopuszczalną formę ustalenia odszkodowania w trybie cywilnoprawnym, a zarazem negatywną przesłankę do prowadzenia postępowania administracyjnego, jako właściwego dla ustalenia odszkodowania w drodze decyzji. Należy podzielić stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 października 2018 r., sygn. I OSK 31/17: " Do oceny skuteczności uzgodnień, o których mowa w art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami a więc instytucji cywilnoprawnej, muszą mieć zastosowanie regulacje właściwe prawu cywilnemu. Skoro więc strony zawrą umowę w kwestii dotyczącej odszkodowania za nieruchomość, której własność przeszła - z mocy prawa - na rzecz jednostki publicznoprawnej, to ocena ważności i skuteczności tej umowy, w tym warunki, jakie ona winna spełniać i ustalenie treści stosunku prawnego, jaki umowa ta między stronami tworzy, należy do drogi cywilnej. W tym zakresie organ nie może zatem kwestionować, że umowa zawierająca owe uzgodnienia została zawarta np.w niewłaściwym czasie (to jest przed dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości stała się ostateczna) albo, że inna była rzeczywista treść porozumienia stron aniżeli wynika to wprost z treści umowy lub, że umowa ta dotknięta jest jedną z wad oświadczenia woli. W przypadku sporu między stronami rozstrzyganie o tego rodzaju kwestiach należy bowiem do kompetencji sądu cywilnego (art. 2 § 1 kodeksu postępowania cywilnego). Organ przed wszczęciem postępowania administracyjnego musi ustalić więc jedynie czy w ogóle miały miejsce uzgodnienia w omawianym zakresie i jaka ich treść wynika z tekstu umowy." Analogiczne stanowisko wynika również z wyroku NSA z 18 maja 2020 r., sygn. I OSK 1522/19, Lex 3025581.

Powyższe uwagi czynią niezasadnym także podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art.31 ustawy o samorządzie gminnym, opierający się na twierdzeniu, że gmina Wejherowo było nienależycie reprezentowana przy zawieraniu porozumienia z dnia [...] marca 1999 r. Badanie tych okoliczności nie leży bowiem w kognicji sądu administracyjnego, gdyż są to zagadnienia ściśle cywilistyczne, wynikające z prywatnoprawnego charakteru czynności prawnej.

Nie można więc uznać trafności zarzutu naruszenia art.31 ustawy o samorządzie gminnym, ani też podzielić prezentowanego w skardze kasacyjnej stanowiska, że art.98 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie dopuszcza możliwości zrzeczenia się odszkodowania zanim decyzja podziałowa stała się ostateczna.

Jeśli zaś chodzi o zarzut naruszenia art.129 ust.5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazać należy, że przepis ten ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny. Art.129 ust.5 pkt 3 wskazanej ustawy nie jest samoistną podstawą do ustalenia odszkodowania, ale materialnoprawny obowiązek ustalenia odszkodowania musi wynikać z odrębnych - i obowiązujących - podstaw prawnych. Ustalenie odszkodowania może nastąpić, jeżeli obecnie obowiązujące przepisy prawa materialnego przewidują odszkodowanie za określony sposób lub formę pozbawienia praw do nieruchomości w przeszłości. Skoro jednak właściciel nieruchomości zawarł z Gminą porozumienie i zrzekł się skutecznie odszkodowania za działkę przejętą pod drogę w trybie art.98 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to nie można mówić o naruszeniu art.129 ust.5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Sąd I instancji prawidłowo uznał, że uwierzytelnione kopie dokumentów stanowiły wystarczającą podstawę do oceny materiału dowodowego i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że zgodnie z art. 76 §1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z art.76a § 1 k.p.a. wynika, że Gmina, jako organ administracji ma prawo uwierzytelniać kopie dokumentów znajdujących się w jej aktach sprawy. Skoro skarżący nie kwestionowali treści złożonego przez siebie w formie pisemnej oświadczenia z dnia [...] marca 1999 r. to nie bardzo jest wiadome, z jakiego powodu, dla ustalenia treści w/w oświadczenia woli, nie mogła okazać się wystarczająca poświadczona za zgodność z oryginałem kopia tego dokumentu. Trafnie również Sąd I instancji uznał, że dowody, których przeprowadzenia domagali się skarżący nie miały znaczenia dla sprawy (przesłuchanie strony) lub były organowi znane (treść protokołu uzgodnień, decyzja podziałowa). Powtórzyć jedynie należy za Sądem Wojewódzkim, że celem przeprowadzenia tych dowodów było wykazanie okoliczności, jakie miały miejsce w czasie składania przez właścicieli nieruchomości oświadczenia o zrzeczeniu się odszkodowania, natomiast kwestie te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wobec dopuszczenia możliwości rokowań i zrzeczenia się roszczenia odszkodowawczego także przed uprawomocnieniem się decyzji podziałowej. Ponadto sąd administracyjny, a wcześniej organ administracji publicznej, nie dokonują oceny skuteczności zawartych czynności cywilnoprawnych, jak również nie badają okoliczności ich zawarcia, gdyż kwestie te pozostają w wyłącznej kognicji sądu powszechnego. Prawidłowo również w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji przedstawił argumenty przemawiające za słusznością umorzenia postępowania i nie zachodzi potrzeba ponownego ich przytaczania.

Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty naruszenia art.134 §1 i art. 141 §4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wszystkim wymogom art.141 §4 p.p.s.a. Sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest zobowiązany szczegółowo odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji w jego ocenie niemających istotnego znaczenia dla zbadania zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy. Dlatego nietrafnie podniesiono w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art.134 §1 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. i art. 156§1 w zw. z art.193 p.p.s.a orzekł, jak w wyroku. Nieuwzględnienie wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz uczestniczki postępowania - Gminy Wejherowo spowodowane było brakiem podstaw prawnych do jego uwzględnienia.