Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1422/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6260 Statut
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 1 art. 35 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 713
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] lutego 2021 r. sprawy ze skarg Prokuratora Rejonowego w K. na uchwały Rady Gminy K. 1. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu R. [...]; 2. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu S. ; 3. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu T. ; 4. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu T. M.; 5. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu T. ; 6. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu W. ; 7. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu R. [...] 1. stwierdza nieważność załączników do zaskarżonych uchwał w części obejmującej ich: § 14 ust. 2 w zakresie słów: " , chyba, że statut stanowi inaczej lub Zebranie Wiejskie postanowi przeprowadzić głosowanie tajne nad konkretną sprawą"; § 16 pkt 1 w zakresie słów: "wybór" i "oraz ich"; § 21 ust. 1 w zakresie użytego w nim, we wprowadzeniu do wyliczenia, wyrażenia "w szczególności"; § 22; § 23 ust. 6 w zakresie użytego w nim, we wprowadzeniu do wyliczenia, wyrażenia "w szczególności"; § 31 ust. 1 w zakresie słów: " , a w sprawach finansowych – Skarbnik Gminy"; § 35; 2. w pozostałej części skargi oddala.


UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy w [...] pismami z dnia [...] czerwca 2020 r. wniósł do sądu administracyjnego skargi na uchwały Rady Gminy K. :

1. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu R. II.;

2. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu S. ;

3. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu T. ;

4. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu T. M.;

5. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu T. ;

6. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu W. ;

7. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu R. I.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. sygn. IV SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu połączył do wspólnego prowadzenia i rozpoznania sprawę o sygn. IV SA/Po [...] ze sprawami o sygn.: IV SA/Po [...], IV SA/Po [...], IV SA/Po [...], IV SA/Po [...], IV SA/Po [...], IV SA/Po [...] oraz zadecydował dalszym ich prowadzeniu pod sygn. IV [...]

W złożonych skargach na opisane powyżej uchwały Prokurator Rejonowy w [...] (dalej jako "Prokurator" lub "Skarżący"), zaskarżonym uchwałom zarzucił naruszenie:

- art. 2 i art. 61 Konstytucji RP oraz art. 35 ust. 3 w zw. z art. 11b i art. 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez wprowadzenie w § 14 ust. 2 załącznika do uchwał możliwości przeprowadzenia przez Zebranie Wiejskie głosowania w trybie tajnym;

- art. 35 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez nadanie w statucie organowi uchwałodawczemu - Zebraniu Wiejskiemu kompetencji do wyboru Sołtysa oraz członków Rady Sołeckiej oraz ich odwoływania (§ 16 pkt 1 załączników do zaskarżonych uchwał), podczas gdy Zebranie Wiejskie jest organem uchwałodawczym w sołectwie, natomiast Sołtys organem wykonawczym, którego wspomaga Rada Sołecka, a w aktualnym stanie prawnym brak jest przepisu, z którego wynikałyby uprawnienia Zebrania Wiejskiego do dokonywania wyboru oraz do odwoływania Sołtysa czy też Rady Sołeckiej,

- naruszenie art. 35 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez posłużenie się przez Radę Gminy w K. dokonującej określenia kompetencji Sołtysa zwrotem "w szczególności" (§ 21 ust. 1 załączników do zaskarżonych uchwał), podczas gdy Rada Gminy podejmując uchwałę zobowiązana była do precyzyjnej realizacji normy kompetencyjnej i określenia konkretnego zakresu spraw, których realizacja będzie należała do organu sołectw * jakim jest Sołtys,

-naruszenie art. 37a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku z art. 7 Konstytucji poprzez nakazie Sołtysowi w § 22 załączników do zaskarżonych uchwał udziału w sesjach Rad Gminy,

- naruszenie art. 35 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez posłużenie się przez Radę Gminy w K. dokonującej określenia kompetencji organu opiniodawczo - doradczego Rady Sołeckiej zwrotem "w szczególności" (§ 23 ust. 6 załączników do zaskarżonych uchwał), podczas gdy Rada Gminy podejmując uchwały zobowiązana była do precyzyjnej realizacji normy kompetencyjnej i określenia konkretnego zakresu spraw, których realizacja będzie należała do organu sołectwa jakim jest Rada Sołecka, innymi słowy: zadania sołectwa, sposób ich realizacji, w tym również zadania organów sołectwa, powinny zostać uregulowane w statucie w sposób wyczerpujący w formie zamkniętego katalogu zadań i form działania sołectwa, jego organów i aparatu pomocniczego,

- naruszenie art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym poprzez wskazanie w § 31 ust. 1 załączników do zaskarżonych uchwał, że organem nadzoru nad działalności w sprawach finansowych Sołectwa jest Skarbnik Gminy,

- naruszenie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym poprzez przekroczenie upoważniania ustawowego przez wprowadzenie w § 35 załączników do zaskarżonych uchwał kompetencji Wójta do rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych związanych z treścią statutów.

W odpowiedziach na skargi Wójt Gminy K. (dalej też jako "Wójt") wniósł o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd jest zobowiązany zasygnalizować, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs? ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ).

1. Skargi na przedmiotowe uchwały Rady Gminy K. wywiódł w niniejszej sprawie Prokurator Rejonowy w [...], na podstawie art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a."), który to przepis wśród osób uprawnionych do wniesienia skargi wymienia także prokuratora.

2. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. – nawiązującego w tym zakresie wprost do art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.; w skrócie "Konstytucja RP") – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 5) oraz inne akty tych organów i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część danego aktu (zob.: J.P. T., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA: z [...].03.2008 r., I OSK [...]; z [...].04.2008 r., II GSK [...]; z [...].10.2010 r., I OSK [...]; dostępne w CBOSA) – oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Przy tym – jak to już wyżej wskazano – decydujące znaczenie dla oceny legalności danej uchwały ma stan prawny obowiązujący w dacie jej podjęcia.

1. Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie są uchwały Rady Gminy:

- z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu R. II.;

- z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu S. ;

- z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu T. ;

- z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu T. M.;

- z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu T.

- z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu W. ;

- z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwu R. I.

2. Z treści zarzutów i uzasadnienia rozpoznawanych skarg jasno wynika, że kwestionowanych przez Prokuratora jest tylko część postanowień zaskarżonych Uchwał.

3. Jak wynika z części wstępnej zaskarżonych Uchwał, ich podstawę prawną stanowiły przepisy art. 35 oraz art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591, z późn. zm.; obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 713; w skrócie "u.s.g.").

Nie ulega wątpliwości, że zaskarżone Uchwały, jako podjęte w przedmiocie statutu jednostki pomocniczej gminy (sołectwa) – a więc materii mieszczącej się w zakresie wewnętrznego ustroju gminy oraz jednostek pomocniczych w rozumieniu art. 40 ust. 2 pkt 1 u.s.g. – są aktami prawa miejscowego. Zostało to expressis verbis przesądzone przez ustawodawcę w art. 40 ust. 2 ab initio u.s.g. Tym samym Uchwały bez wątpienia należą do kategorii aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., zaskarżalnych do sądu administracyjnego.

3. Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargi Prokuratora za dopuszczalne i przystąpił do ich merytorycznego rozpoznania, w granicach zaskarżenia oraz własnej kognicji.

4. Jak to już wyżej wskazano, statut jednostki pomocniczej gminy – podobnie jak statut samej gminy – jest aktem prawa miejscowego, upoważnienie do wydania którego zawarte zostało przez ustawodawcę wprost w ustawie o samorządzie gminnym, w jej art. 40 ust. 2 pkt 1, a uszczegółowione w art. 35 u.s.g.

5. Dokonując bardziej szczegółowej charakterystyki prawnej statutu jednostki pomocniczej gminy, należy stwierdzić, że jako akt prawa miejscowego jest on aktem prawa powszechnie obowiązującego rangi podustawowej, obowiązującym na obszarze danej gminy (por. art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP) – a ściślej na obszarze danej jednostki pomocniczej gminy – uchwalanym przez radę gminy, na podstawie normy kompetencyjnej z art. 35 ust. 1 w zw. z art. 40 ust. 2 pkt 1 u.s.g. znajdującej swoje zakotwiczenie w art. 169 ust. 4 Konstytucji RP.

6. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.s.g. gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa oraz dzielnice, osiedla i inne; jednostką pomocniczą może być również położone na terenie gminy miasto. W świetle art. 35 ust. 1 i 3 u.s.g. statut takiej jednostki pomocniczej określa jej organizację i zakres działania, a w szczególności:

1) nazwę i obszar jednostki pomocniczej;

2) zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej;

3) organizację i zadania organów jednostki pomocniczej;

4) zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji;

5) zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej.

Wszystkie te kwestie mieszczą się w pojęciu wewnętrznego ustroju gminy oraz jednostek pomocniczych w rozumieniu art. 40 ust. 2 pkt 1 u.s.g.

7. Odnosząc się bardziej szczegółowo do podniesionych w skargach zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy stwierdzić, co następuje:

8. 1. Prokurator zarzucił Radzie Gminy naruszenie art. 2 i art. 61 Konstytucji RP oraz art. 35 ust. 3 w zw. z art. 11b i art. 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez wprowadzenie w § 14 ust. 2 załączników do uchwał możliwości przeprowadzenia przez Zebranie Wiejskie głosowania w trybie tajnym. Sąd zarzut ten uznał za zasadny i w konsekwencji stwierdził nieważność §§ 14 ust. 2 zaskarżonych Statutów w zakresie słów: " , chyba, że statut stanowi inaczej lub Zebranie Wiejskie postanowi przeprowadzić głosowanie tajne nad konkretną sprawą". Uzasadniając rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie należy wskazać, że jawność życia publicznego wynikająca z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, określonej w art. 2 Konstytucji RP, ma swoje umocowanie w polskim porządku prawnym. Jawność ta jest realizowana również w u.s.g., a jej przejawem są regulacje zawarte w art. 11b i art. 14 u.s.g. Choć przepisy te dotyczą wprost działalności organów gminy, a nie organów jednostek pomocniczych tworzonych przez gminę, do których zalicza się między innymi sołectwa (art. 5 ust. 1 u.s.g.), to nie można przyjąć, że zasada jawności życia publicznego wynikająca z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, określona w art. 2 Konstytucji RP, dotyczy organów gminy, a nie dotyczy organów tworzonych przez tę gminę jednostek pomocniczych, których organizację i zakres działania określa organ gminy tj. rada gminy (art. 35 ust. 1 u.s.g.). Należy wskazać, że samo dopuszczenie możliwości tajnego głosowania konkretnej sprawy na zebraniu wiejskim bez jakiegokolwiek ustawowego upoważnienia stanowi istotne naruszenie art. 35 ust. 3 w zw. z art. 11b i art. 14 u.s.g. Statuty jednostek samorządu terytorialnego nie mogą bowiem naruszać przepisów ustawy, a jedynie w ich granicach określać szczegółowo organizację i tryb pracy organów. Nie można w drodze norm statutowych rozszerzać kręgu spraw poddanych procedurze tajnego głosowania, gdyż uprawnienie w tym zakresie przysługuje jedynie ustawodawcy (por. wyrok WSA w Olsztynie z [...] lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Ol [...], wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z [...] kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Go [...], dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zważywszy na brzmienie §§14 ust. 2 załączników do zaskarżonych uchwał, Sąd za zasadne uznał stwierdzenie ich nieważności w części, wskazanej w sentencji wyroku, a w pozostałym zakresie skargę, co do żądania stwierdzenia w całości nieważności §§ 14 ust. 2– oddalił.

8. 2. Prokurator zarzucił Radzie Gminy naruszenie art. 35 ust. 3 pkt 2 i art. 36 ust. 1 u.s.g. poprzez bezpodstawne przyznanie w §§ 16 pkt 1 załączników do zaskarżonych uchwał zebraniu wiejskiemu kompetencji w zakresie wyboru sołtysa i rady sołeckiej oraz ich odwoływania. Odnosząc się do tego zarzutu skarg należy wskazać, że Sąd uznał go za uzasadniony w części. Sąd uznał zarzut naruszenia art. 36 ust. 2 u.s.g. poprzez przyznanie zebraniu wiejskiemu w §§ 16 pkt załączników do zaskarżonych uchwał kompetencji do wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej. Na podstawie art. 36 ust. 1 u.g.n. organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym - sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka. Stosownie do regulacji art. 36 ust. 2 u.s.g., sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. Z ostatnio przytoczonego zdania wynika, że prawo wybierania sołtysa i członków rady sołeckiej przysługuje osobom fizycznym mającym status stałego mieszkańca sołectwa i uprawnionym do głosowania w wyborach powszechnych. Brak jest zatem przepisu, z którego wynikałyby uprawnienia zebrania wiejskiego do dokonywania wyboru sołtysa czy też rady sołeckiej. Nie można bowiem, co do zasady skutecznie twierdzić, że zebranie wiejskie jako organ uchwałodawczy jest uprawnione do wyboru organów sołectwa, skoro prawo to przysługuje wyłącznie stałym mieszkańcom sołectwa uprawnionym do głosowania (art. 36 ust. 2 u.s.g.). Ustawa o samorządzie gminnym nie zawiera jakichkolwiek przepisów pozwalających na przyjęcie konstrukcji domniemania właściwości ze brania wiejskiego w sprawach nieuregulowanych ustawą (por.m.in. wyrok WSA w Opolu z dnia [...] września 2009 r., sygn. akt II SA/Op [...]; wyrok WSA w Opolu z dnia [...] stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Op [...]; wyrok WSA w Olsztynie z [...] lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Ol [...], wyrok WSA G. W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Go [...], wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] maja 2019 r., sygn. akt II SA/Go [...], www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyznanie Zebraniu Wiejskiemu (w rozumieniu §§ 15 ust. 1 pkt 1 załączników do zaskarżonych uchwał) charakteru elekcyjnego pozostaje zatem w sprzeczności z regulacją art. 36 ust. 1 u.s.g., w którym ustawodawca nadał zebraniu wiejskiemu wyłącznie uprawnienia uchwałodawcze. Jakkolwiek argumentacja skargi co do zasady jest uzasadniona, to dla doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wystarczające było stwierdzenie nieważności §§ 16 pkt 1 załączników do zaskarżonych uchwał w zakresie zwrotu "wybór" i "oraz ich", a nie całych - jak żądano w skargach – całych §§ 16 pkt 1 załączników do zaskarżonych uchwał. Omawiane zarzuty skarg nie zasługiwały na aprobatę w części dotyczącej przyznania zebraniu wiejskiemu kompetencji do odwołania sołtysa i rady sołeckiej. Nie można bowiem przyjąć, że skoro dany przepis (art. 36 ust. 2 u.s.g.) reguluje tryb wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej, to tak samo zostało ustawowo uregulowane ich odwoływanie. Gdyby bowiem ustawodawca zamierzał objąć ustawową regulacją także odwołanie sołtysa i członków rady sołeckiej, to uczyniłby to w ustawie. Nie można natomiast uznać, że brak w tym zakresie regulacji stanowi wadę ustawy lub jest zaniechaniem prawodawczym. Ustawodawca, kierując się zasadą samodzielności, pozostawił bowiem kwestie uregulowania odwoływania (a nawet samej możliwości odwoływania) sołtysa i członków rady sołeckiej zapisom statutów jednostek pomocniczych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] kwietnia 2019 r., sygn. II OSK [...], Baza NSA). Nie można zatem uznać, że przyznanie zebraniu wiejskiemu – jako organowi uchwałodawczemu – kompetencji do odwołania rady sołeckiej lub jej członków, narusza prawo i to w sposób istotny .Z tych powodów żądania skarg w zakresie stwierdzenia §§ 16 pkt 1 załączników do zaskarżonych uchwał - w pozostałym zakresie - podlegało oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

8.3. Prokurator zarzucił Radzie Gminy naruszenie art. 35 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez posłużenie się przez Radę Gminy w K. dokonującej określenia kompetencji Sołtysa (§ 21 ust. 1 załączników do zaskarżonych uchwał), oraz Rady Sołeckiej (§ 23 ust. 6 załączników do zaskarżonych uchwał) zwrotem "w szczególności". Sąd stwierdził nieważność §§ 21 ust. 1 oraz §§ 23 ust. 6 załączników do zaskarżonych uchwał w zakresie użytego w nich, we wprowadzeniach do wyliczenia, wyrażenia "w szczególności". Uzasadniając stanowisko Sądu w tym zakresie należy wskazać, że zadania organów sołectwa, powinny zostać uregulowane w statucie w sposób wyczerpujący, w formie zamkniętego katalogu zadań i form działania sołectwa oraz jego organów. Wynika to wprost z przywołanego powyżej art. 35 ust. 3 pkt 3 u.s.g., w którym ustawodawca wyraźnie wskazał na konieczność uregulowania w statucie kwestii związanych z organizacją i zadaniami organów sołectwa. Przyjęcie odmiennego stanowiska umożliwiłoby przekazywanie organom sołectwa zadań w trybie pozastatutowym, zarówno przez radę gminy, jak i przez organ wykonawczy gminy, a taki porządek ustrojowy sołectwa byłby sprzeczny z upoważnieniem zawartym w powyższych regulacjach (wyrok WSA we Wrocławiu z [...] czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Wr [...], wyrok WSA w Olsztynie z [...] września 2015 r., sygn. akt II SA/Ol [...], wyrok WSA w Krakowie z [...] kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr [...], wyrok WSA w Łodzi z [...] marca 2019 r., sygn. akt III SA/Łd [...], CBOSA). Przez użycie zwrotu "w szczególności" zadania sołectwa, czy jego organów, nie zostają określone w sposób wyczerpujący, przez co istnieje prawna możliwość powierzenia im zadań przekraczających statutowe i ustawowe kompetencje (m.in. wyrok WSA w Poznaniu z [...] lutego 2020 r., sygn. akt IV SA/Po [...], wyroki WSA w Kielcach z [...] października 2019 r., sygn. akt II SA/Ke [...], z [...] grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ke [...], II SA/Ke [...], II SA/Ke [...], II SA/Ke [...], z [...] lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Ke [...], z [...] lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Ke [...], z [...] lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Ke [...]). Mając powyższe na względzie przyjąć należało zasadność zarzutów dotyczących wadliwości §§ 21 ust. 1 oraz §§ 23 ust. 6 załączników do zaskarżonych uchwał w zakresie użytego w nich, we wprowadzeniach do wyliczenia, wyrażenia "w szczególności", tj. w zakresie, w jakim przepisy te przyznają kompetencje sołtysowi i radzie sołeckiej.

8.4. Prokurator zarzucił Radzie Gminy naruszenie art. 37a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 7 Konstytucji poprzez nakazanie Sołtysowi w §§ 22 załączników do zaskarżonych uchwał udziału w sesjach rady gminy. Zasadnie Prokurator zarzucił wadliwość §§ 22 załączników do zaskarżonych uchwał. Przepis art. 37a u.s.g. przewiduje, iż przewodniczący organu wykonawczego jednostki pomocniczej może uczestniczyć w pracach rady gminy na zasadach określonych w statucie gminy, natomiast nie ma on takiego obowiązku. Zobligowanie sołtysa do uczestniczenia w sesjach rady gminy niewątpliwie narusza wskazany przepis art. 37a u.s.g.

8.5. Prokurator zarzucił Radzie Gminy naruszenie art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym poprzez wskazanie w § 31 ust. 1 załączników do zaskarżonych uchwał, że organem nadzoru nad działalnością w sprawach finansowych Sołectwa jest Skarbnik Gminy. Ten zarzut skargi również okazał się zasadny. Za niezgodne z art. 35 ust. 3 pkt 5 oraz art. 36 ust. 1 i 2 u.s.g. uznać należało bowiem również nadanie w §§ 31 ust. 1 załączników do zaskarżonych uchwał pracownikowi urzędu gminy, jakim jest Skarbnik Gminy, kompetencji nadzorczych nad działalnością Sołectwa. Po pierwsze brak jest delegacji ustawowej do przyjęcia takiej regulacji, a nadto skarbnik nie jest organem gminy w rozumieniu art. 11a ust. 1 u.s.g., a tylko organy gminy są uprawnione do kontroli organów jednostek pomocniczych stosownie do art. 35 ust. 3 pkt 5 u.s.g. Dla doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wystarczające było stwierdzenie nieważności §§ 31 ust. 1 załączników do zaskarżonych uchwał w części wskazanej w sentencji wyroku.

8.6. Prokurator zarzucił Radzie Gminy naruszenie art. art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym poprzez przekroczenie upoważniania ustawowego przez wprowadzenie w § 35 załączników do zaskarżonych uchwał kompetencji Wójta do rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych związanych z treścią statutów. Sąd uznając zasadność tego zarzutu stwierdził więc również nieważność §§ 35 załączników do zaskarżonych uchwał, stanowiących, iż w przypadkach spornych postanowienia Statutu interpretuje wiążąco Wójt Gminy. W ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do wprowadzenia regulacji, iż w przypadkach spornych Wójt Gminy interpretuje wiążąco postanowienia Statutu.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonych Uchwał w części określonej w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

W pozostałej części Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargi oddalił (pkt 2 sentencji wyroku).