Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 158/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 5
journal: Dz.U. 1945 nr 10 poz 51
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 158/16 UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...], o powierzchni [...] ha, obręb [...], powiat [...].

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

H. W. wnioskiem z dnia [...] października 2006 r. wystąpiła - na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51) - o wydanie decyzji stwierdzającej, że nieruchomość położona w [...] (gmina [...]) stanowiąca obecnie działki nr [...] powierzchni [...] ha (zabudowana pałacem wpisanym do rejestru zabytków) oraz nr [...] o powierzchni [...] ha, stanowiąca zabytkowy park wraz ze stawem i zabytkowymi zabudowaniami parkowymi, a stanowiąca uprzednio własność Z. M., nie podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13)

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2007 r. Wojewoda [...] orzekł, że część nieruchomości ziemskiej pod nazwą hipoteczną "[...]" i "[...]", składająca się z działek oznaczonych obecnie w ewidencji gruntów i budynków nr [...] i [...], podlega działaniu przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu i z mocy samego prawa przechodzi na własność Państwa.

Powyższe orzeczenie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. orzekł, że część nieruchomości ziemskiej "[...]" i "[...]", dla której prowadzono księgę hipoteczną nr [...], położona w m. [...], powiat [...], na której znajduje się zespół pałacowo-parkowy, składająca się z działek oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków numerami [...] oraz [...] - nie podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.

W dniu [...] lipca 2013 r. Miasto [...] złożyło odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył postępowanie odwoławcze w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...], z uwagi na brak interesu prawnego Miasta do zaskarżenia tej części decyzji. Z kolei postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], Minister stwierdził niedopuszczalność odwołania Caritas Diecezji [...].

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha, potwierdzając tym samy, że nieruchomość ta nie podpada pod działanie dekretu o reformie rolnej.

Organ wskazał, że przedmiotowe postępowanie prowadzone na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia ma za przedmiot ustalenie, czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, czy też nie. Zgodnie z powołanym przepisem na cele reformy rolnej przeznaczone były nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni.

Niniejszym postępowaniem odwoławczym objęta była działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha, obręb [...], powiat [...] (KW [...]), której właścicielem jest Miasto [...]. Wymieniona działka pochodzi z majątku ziemskiego "[...]" i "[...]", które stanowiły własność Z. M. na podstawie umowy z dnia [...] października 1924 r. Nieruchomość została przejęta na cele reformy rolnej w oparciu o art. 2 ust. 1 dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Po przejęciu przez Państwo nieruchomość - wraz z pałacem i całym tzw. ośrodkiem majątku o powierzchni [...] ha - został przeznaczony na potrzeby Szpitala Powiatowego w [...].

Minister wskazał, że działka nr [...] mieściła się w granicach parku. Wraz z nieobjętymi postępowaniem odwoławczym działkami nr [...] (pałac) oraz [...] tworzyła kompleks, którego północne, zachodnie i południowe granice korespondują z opisem znajdującym się w ewidencji parku. Powierzchnia tego kompleksu wynosi [...] ha. Różnice, które powstały pomiędzy tak obliczoną powierzchnią, a areałem wskazanym w ewidencji parku ([...] ha) wynikają prawdopodobnie ze zmiany przeznaczenia wschodniej części, która utraciła charakter parku i została podzielona na szereg niewielkich działek ewidencyjnych zabudowanych obiektami budownictwa jednorodzinnego. Współczesne granice parku nie pokrywają się z granicami dawnymi, nie ma to jednak decydującego znaczenia dla sprawy, skoro cała działka nr [...], objęta niniejszym postępowaniem odwoławczym, mieściła się w dawnych granicach parku.

Z ewidencji parku dworskiego wynikało, że oprócz pałacu (działka nr [...]) w parku znajdowały się stajnia dworska (ozn. jako "stajnia cugowa“ lub "stajnia wyjazdowa i garaż“) oraz dwa budynki wzniesione w latach 40 XX wieku dla służby niemieckiej. Niewielka odległość od pałacu oraz charakterystyka stajni pozwala twierdzić, że w stajni trzymano konie do zaprzęgania bryczki, czy powozu, a nie konie robocze wykorzystywane w pracach polowych. Z kolei wskazana w ewidencji parku dworskiego data powstania budynków znajdujących się na północny wschód od pałacu budzi wątpliwości, ponieważ z rejestru gruntów (k. 51) wynika, że pochodzą one z [...] r. Na szkicu z [...] r. oznaczone są one jako domy mieszkalne drewniane. Niezależnie od daty ich powstania organ przyjąć jednak, że nie pełniły one funkcji gospodarczej.

W południowej części parku znajdował się staw, niepełniący jednak funkcji gospodarczej, lecz stanowiący element układu kompozycyjnego parku.

Organ wskazał, że o powiązaniu części rezydencjalnej z majątkiem ziemskim mogłoby przesądzać dostosowanie dworu do zarządzania pracami rolnymi (np. istnienie w dworze kantoru czy biura, gdzie znajdowały się księgi rachunkowe, dokonywano płatności pracownikom i dostawcom), przy nieistnieniu na terenie majątku innego typu miejsca. Tymczasem zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że zabudowania zespołu dworsko-parkowego były wykorzystywane do czynności związanych z bieżącym administrowaniem majątkiem, przeciwnie - dom administracyjny znajdował się na północny zachód od pałacu, a porównanie szkicu budowlanego z mapą ewidencyjną prowadzi do wniosku, że dom administracyjny położony był na obecnej działce 1/8, a zatem poza obszarem objętym prowadzonym postępowaniem.

Na zachód od działki [...], po drugiej stronie drogi, znajdowało się podwórze folwarczne na które składały się: browar, pięć czworaków oraz zabudowania gospodarcze (m.in. wozownia, obora, stodoła, kuźnia i stelmacharnia, chlewy służbowe, kurnik). W skład majątku wchodził również folwark w [...], gdzie także znajdowały się zabudowania gospodarcze.

W ocenie Ministra zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie pokazuje, że działka nr [...] jako część parkowa miała charakter mieszkalno-wypoczynkowy, nie była wykorzystywana do produkcji rolniczej ani do zarządzania majątkiem. Nie stanowiła więc nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym. Charakter nieruchomości oraz późniejsze przekazanie jej szpitalowi wykluczają możliwość przeznaczenia jej na którykolwiek z celów reformy rolnej. Część parku objęta działką nr [...] wchodziła w skład założenia pałacowo-parkowego, które było niezależne od części folwarcznej. To w części folwarcznej znajdowały się budynki niezbędne do prowadzenia działalności rolniczej oraz zabudowania mieszkalne dla pracowników. Na działce nr [...] nie było żadnych zabudowań gospodarczych ani administracyjnych, bez których prawidłowe funkcjonowanie gospodarstwa rolnego nie byłoby możliwe. A zatem jeżeli działka nr [...] nie pozostawała w związku funkcjonalnym z gospodarczą częścią majątku, to tym samym można przyjąć, że nieruchomość ta nie mogła być przejęta na cele reformy rolnej.

Na powyżą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Miast [...], wnosząc o jej uchylenie.

W ocenie Miasta zaskarżoną decyzją Minister naruszył § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, w związku z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r o przeprowadzeniu reformy rolnej, poprzez niewłaściwe zastosowanie i interpretację. Zdaniem strony organ całkowicie pominął fakt, że w opracowaniu z [...] r. pt. "Katalog Parków Województwa [...]“, w wykazie nieruchomości ziemskich przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. oraz w wykazie rozparcelowanych majątków wynika, że "[...]" i "[...]" miały ogólną powierzchnie [...] ha. W skład tej powierzchni wchodziły: grunty orne - [...] ha, pastwiska [...] ha , ogrody warzywne [...] ha , sady owocowe - [...] ha , zabudowania - [...] ha , wody - [...] ha , drogi - [...] ha , rowy - [...] ha , lasy - [...] ha , inne [...] ha. Nazwa park ani też zespół pałacowo – parkowy, nie występował w wyżej wymienionym protokole i wykazach, które są dokumentami źródłowymi.

Część zalesienia określono jako park, a będąca częścią dóbr ziemskich, położona była za granicami ulicy parkowej (obecnie są to działki nr [...],[...],[...] stanowiące własnością prywatną).

Skarżacy uzanał również, że organ orzekający przyjął nieprawidłową definicję "nieruchomości ziemskiej". Żaden z dowodów zgromadzonych w sprawie, nie wykazuje braku związku funkcjonalnego pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym, a pozostałą częścią "[...]", a wręcz przeciwnie według protokołu sporządzonego w dniu [...] października 1944 r. wynika, że wszystkie składniki majątkowe w tym pałac wymienione w protokole tworzą zorganizowaną całość.

Brak jest także dowodów, że droga znajdująca się na zachód od działki nr [...] rozdzielała część dóbr na część służącą pod działanie gospodarcze i mieszkaniowo- wypoczynkową. Droga ta była częścią dóbr ziemskich i służyła jako droga dojazdowa.

Skarżacy podkreślił również, że brak jest także dowodów, że zespół pałacowo-parkowy finansowany był z dochodów "[...]". Z. M. był wspólnikiem spółki i członkiem zarządu. Spółka była odrębnym podmiotem gospodarczym i trudno przyjąć, że dochody ze spółki były przeznaczane na potrzeby "zespołu pałacowo-parkowego"

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 listopada 2015 r., wydana w odniesieniu do działki oznaczonej nr [...], stanowiącej park otaczający pałac położony w [...], będący dawną własnością Z. M. , odpowiada prawu.

Przedmiotowa nieruchomość została przejęta na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, zgodnie z którym na cele reformy rolne podlegały przejęciu nieruchomości ziemskie, które miały charakter rolniczy, a więc mogły być wykorzystanej na cele wskazane w art. 1 ust. 2 dekretu, pod warunkiem, że stanowiły własność albo współwłasność osób fizycznych lub. prawnych i o ile ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich łączny rozmiar przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Wszystkie nieruchomości ziemskie, wymienione w treści dekretu przechodziły bezzwłocznie, bez żadnego wynagrodzenia w całości, na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele, wskazane w art. 1 dekretu.

W nawiązaniu do zarzutów skargi podkreślenia wymaga, że zasadnicze znaczenie dla określenia zakresu zastosowania powyższych przepisów dekretu PKWN ma ustalenie znaczenia terminu "nieruchomość ziemska". Obecnie w orzecznictwie sądowym (np. uchwała składu 7 sędziów NSA z 5 czerwca 2006 r., sygn. akt OPS 2/06, ONSAiWSA 2006/5 poz. 123; uchwała składu 7 sędziów NSA z 10 stycznia 2011 r., sygn. akt OPS 3/10, ONSAiWSA 2011/2 poz. 23). ugruntował się pogląd, zgodnie z którym na gruncie tego przepisu, na cele reformy rolnej mogą być przeznaczone tylko te nieruchomości ziemskie, które odpowiadają celom wskazanym w art. 1 ust. 2 dekretu. Nie może tu zatem chodzić o wszystkie nieruchomości, które mogły być nazwane jako ziemskie, ale o pewną ich grupę, przydatną do realizacji określonych celów, które zostały wyczerpująco wymienione w art. 1 ust. 2 lit. a, b, c, d i e dekretu. Nie bez znaczenia pozostaje też pogląd Trybunału Konstytucyjnego wyrażony w uchwale z dnia 19 września 1990 r., sygn. akt W 3/99 (OTK z 1990 r., poz. 26, s. 174), że pod pojęciem "nieruchomość ziemska" używanym w dekrecie, należy rozumieć nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, tzn. takie, które są lub mogą być wykorzystywane do produkcji roślinnej, zwierzęcej czy sadowniczej.

W sprawach dotyczących podpadania bądź niepodpadania określonych nieruchomości pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej na podstawie § 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. , organy muszą zatem ustalać, czy wszystkie nieruchomości wchodzące w skład konkretnej nieruchomości ziemskiej miały bezpośrednio charakter rolniczy bądź, w przypadku braku takiego stwierdzenia, były funkcjonalnie związane z taką nieruchomością ziemską. Z kolei tzw. związek funkcjonalny należy rozumieć jako możliwość (bądź jej brak) prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego bez części rezydencjalnej , w tym także parku i odwrotnie.

Pojęcie związku funkcjonalnego, jako warunku objęcia zespołu pałacowo-parkowego przepisami dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, nie jest wprawdzie normatywnie definiowane, lecz należy powtórzyć, że w judykaturze wiąże się z tym pojęciem określone skutki, wyrażany jest już ugruntowany pogląd, iż "związek funkcjonalny" zachodzi wówczas gdy nie jest możliwe prawidłowe funkcjonowanie gospodarstwa rolnego bez części rezydencjalnej i odwrotnie. Zauważyć w tym miejscu należy, że w orzecznictwie sądowym wielokrotnie podkreślano, że powiązania podmiotowe, finansowe i terytorialne zespołów pałacowo – parkowych z pozostałą częścią nieruchomości ziemskiej nie mogą przesądzić o istnieniu związku funkcjonalnego. Nie ma zatem znaczenia, czy został on fizycznie oddzielony od zabudowań gospodarczych, ani też czy park graniczył z częścią gospodarczą majątku. Istotną rolę odgrywa natomiast, czy możliwe jest faktyczne określenie granic części nieruchomości ziemskiej, która nie służyła ze swej natury produkcji rolnej.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną decyzją stwierdził, że opisana wyżej nieruchomość stanowiąca działkę nr [...], zajętą pod zabytkowy park otaczający zabudowania dawnego pałacu dóbr ziemskich Przeździatka wraz ze zestawem i zabytkowymi zabudowaniami parkowymi , położonego obecnie w [...], nie podpadała pod działanie opisanego wyżej dekretu.

Sąd podziela co do zasady stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że w dacie wejścia w życie dekretu nie i staniał związek funkcjonalny pomiędzy parkiem , a rolniczą częścią majątku, który uzasadniałby twierdzenie, że park stanowił element niezbędny do prawidłowego funkcjonowania nieruchomości ziemskiej. Nie wskazuje na to w szczególności sposób zarządzania powyższą nieruchomością przez jej właściciela, który ów zarząd sprawował poprzez wyznaczoną do tego osobę rezydującą poza częścią pałacowo – parkową majątku w tzw. domu administracyjnym oznaczonym nr [...], który znajdował się na północny zachód od pałacu na obecnej działce nr [...] tj. poza granicami nieruchomości obejmującymi przedmiotowe postępowanie.

Z akt sprawy bezsprzecznie wynika natomiast , że zarówno pałac jak i jego parkowe otoczenie stanowiące dzieło architektoniczne H. M. i W. K., pełniły funkcję mieszkaniową, reprezentacyjną i rekreacyjną, tworząc przestrzennie niezależną i zamierzoną programowo kompozycję poza gospodarstwem rolnym majątku.

Ewidencja parku dworskiego dokumentuje , że zachował się on w swoich pierwotnych granicach, a różnica jego powierzchni w stosunku do założenia podstawowego o powierzchni [...] ha ( obecnie [...] ha) wynika ze zmiany przeznaczenia wschodniej części parku, która przekazana została na budownictwo jednorodzinne i obecnie stanowi szereg działek zabudowanych stanowiących własność osób trzecich, czego strony postępowania nie kwestionują. Sam park , zgodnie z dokumentami omówionymi przez organ, mieścił w sobie zabudowania stajni dworskiej i budynki dla służby niemieckiej , co do których poza sporem jest , że nie pełniły one funkcji gospodarczej nieruchomości rolnej. Protokół przejęcia spornej nieruchomości z dnia [...].10.1944r. potwierdza natomiast, że stawy urządzone w obrębie parku nie służyły hodowli ryb lecz stanowiły jego element krajobrazowy w ramach całości założenia architektonicznego.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo wywiódł zatem,, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia związku funkcjonalnego i gospodarczego pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym, w szczególności parkiem, a pozostałą częścią majątku, który wyraźnie wskazywałby, że zespół pałacowo-parkowy lub sam park , stanowił centrum zarządzania produkcją rolną, bez którego wytwórczość ta nie mogłaby prawidłowo funkcjonować. W orzecznictwie NSA wielokrotnie wyjaśniano, że dla istnienia związku funkcjonalnego nie wystarcza związek podmiotowy przez osobę właściciela, ani też powiązania finansowe i terytorialne. Taka nieruchomość musiałaby pozostawać we wzajemnej łączności z nieruchomością ziemską pełniąc funkcję usługową w stosunku do gruntów rolnych, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca (vide wyrok NSA z 3 października 2008, sygn. akt i OSK 1162/07).

W ocenie Sądu przyjęta w zaskarżonej decyzji koncepcja rozumienia przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej jest prawidłowa. W szczególności rozważania Ministra w pełni realizują wypracowaną przez sądy administracyjne wykładnię pojęcia nieruchomości rolnej oraz związku funkcjonalnego tj. powiązań pomiędzy całą nieruchomością rolną a pałacem i parkiem, które nie służyły do celów produkcji rolnej lecz pełniły funkcję mieszkalną, reprezentacyjną i rekreacyjną.

Analizując wypracowane przez orzecznictwo kryteria wzajemnych powiązań parku ( a w praktyce pałacu i parku) z resztą majątku organ doszedł do uzasadnionego wniosku, że zespół pałacowo-parkowy mógł funkcjonować niezależnie od majątku ziemskiego, podobnie jak samo gospodarstwo dla prawidłowego działania nie wymagało powiązania z parkiem . Skoro nie istniał związek funkcjonalny, pałac oraz park nie mogły zostać potraktowane jako obiekty przeznaczone do produkcji rolnej.

Ustalając stan faktyczny sprawy, organ szczegółowo przeanalizował ewidencję parku sporządzoną w [...]r. przez Stowarzyszenie [...] oraz pozostałe dokumenty zgromadzone i omówione w aktach sprawy, a jego ustalenia znalazły odzwierciedlenie w logicznym, obszernym i prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślić należy , że żądanie zawarte w jej pkt.1 nie może zostać uwzględnione . Sądy administracyjne w ramach przyznanych im kompetencji nie mają bowiem uprawnienia do merytorycznego orzekania, o co wnosi Miasto [...]. Sąd administracyjny uprawniony jest jedynie do zobowiązania organu do wydania orzeczenia z ewentualnym wskazaniem sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia .

Strona Skarżąca zarzuciła ponadto, że podstawą wydania obu kwestionowanych decyzji było opracowanie dotyczące parku przypałacowego, sporządzone w 1980 r. przez Zespół [...]. Istotnym jest wobec podkreślenie , że omawiany dokument pochodzi ze zbiorów urzędowych Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozyskał go w celu zgromadzenia niezbędnych materiałów dowodowych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Minister rozpoznający sprawę poddał go analizie wraz z innymi materiałami zgromadzonymi w aktach i ocenił w kontekście całego materiału dowodowego sprawy.

Sąd podziela pogląd organu, że Skarżące Miasto [...] bezzasadnie kwestionuje istnienie wyodrębnionej części rezydencjalnej majątku argumentując , że w dokumentach sporządzonych w dacie nacjonalizacji nie występuje nazwa " park " ani określenie "zespół parkowo- pałacowy".

Trafnie wywiódł organ w skierowanej do sądu odpowiedzi na skargę , że tego typu dokumenty sporządzane były na urzędowych formularzach, które zawierały zamknięty katalog użytków, wśród których nie było ujętej kategorii "park" ani "zespół pałacowo-parkowy". Część mieszkalno- wypoczynkowa była więc kwalifikowana w inny sposób, np. jako "inne" lub "grunty pod zabudowaniami", w niektórych zaś przypadkach park mógł być oznaczony jako "las".

W całej rozciągłości podzielić należy zatem pogląd Ministra , że okoliczność ta nie zmienia faktu, że w polskich majątkach ziemskich , ponad wszelką wątpliwość istniały ich reprezentacyjne części mieszkalne w postaci pałaców lub dworów, które otoczone były zwykle parkami krajobrazowymi. Funkcjonowanie takiego zespołu w majątku [...], jego granice i sposób wykorzystania wynikają z zebranych w sprawie dowodów.

Także argumenty związane z finansowaniem zespołu pałacowo-parkowego nie mogą być w ramach skargi uwzględnione jako, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie zawarł żadnych twierdzeń istotnych dla tej kwestii, wskazując jedynie, że okoliczność taka nie ma znaczenia dla oceny występowania związku funkcjonalnego

Dlatego też zarzuty skargi dotyczące błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przez organ odwoławczy § 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. , sprzeczności ustaleń organu z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Sąd uznał za nieuzasadnione.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji

.