Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 878/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Piotr Fronc (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 5 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za odprowadzanie wód skargę oddala.


UZASADNIENIE

Skarżący – Gmina Kęty zakwestionowała decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Krakowie z dnia 27 maja 2021 r. nr KR.RUO.4701.18.2021.BK-MK oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Żywcu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie znak: KR.ZUO.5.470.1.2630.2018.PL z dnia 20 stycznia 2021 r. w sprawie określenia za okres II kwartału 2018 r. opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych pochodzących ul. Szkolnej w Kętach do potoku Leśniówka na podstawie decyzji Starosty Oświęcimskiego z dnia 2.04.2014 r. znak: WOŚ.6341.44.2014.

Zaskarżone decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym.

Dyrektor Zarządu Zlewni w Żywcu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją znak: KR.ZUO.5.470.1.2630.2018.PL z dnia 20 stycznia 2021 r. w sprawie określenia za okres II kwartału 2018 r. opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych pochodzących ul. Szkolnej w Kętach do potoku Leśniówka ustalił wysokość opłaty na kwotę 285zł.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Burmistrz Gminy Kęty, który zakwestionował co do zasady i co do wysokości zasadność nałożenia opłaty.

Organ odwoławczy po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia z dnia 27 maja 2021 r. nr KR.RUO.4701.18.2021.BK-MK utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie Gmina Kęty odmówiła swą biernością współpracy przy ustalaniu faktycznej ilości odprowadzanych wód opadowych. Wobec powyższego organ oparł się przy ustalaniu ilości wód opadowych - co przekłada się na wysokość opłaty - o dane zawarte w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty Oświęcimskiego z dnia 2.04.2014 r. znak: WOŚ.6341.44.2014. - co jest zgodne z treścią art. 552 ust2 pkt 1 u.p.w.

Organ ustalił, iż kolejnymi zawiadomieniami Gmina Kęty była informowana, że upoważnieni pracownicy Wód Polskich przeprowadzą kontrolę gospodarowania wodami dotyczącą przestrzegania przez w/w podmiot warunków ustalonych w decyzjach pozwoleń wodnoprawnych dotyczących odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do wód w granicach administracyjnych miasta. Kontrolą objęte miało być korzystanie z usług wodnych za okres I-III kwartału 2018 r. przy czym w celu usprawnienia działań kontrolnych, zwrócono się do podmiotu z prośbą o wyrażenie zgody na przeprowadzenie kontroli w siedzibie Zarządu Zlewni w Żywcu i poproszono o przekazanie wypełnionych dla każdego kwartału formularzy wraz z oświadczeniem w terminie 14 dni od otrzymania zawiadomienia. Odnośnie II kwartału 2018 r., którego dotyczy niniejsze postępowanie, podmiot został ponownie poinformowany o obowiązku samodzielnego składania oświadczeń dotyczących korzystania z usług wodnych, zgodnie z art. 552 ust. 2b Prawa wodnego, w terminie 30 dni od końca każdego kwartału. Gmina odebrała powyższe zawiadomienie , jednak w oznaczonym terminie nie udzieliła odpowiedzi na pismo. Gmina była poinformowana, że w przypadku niezachowania powyższego terminu, Zarząd Zlewni w Żywcu ustali wysokość opłat na podstawie innych dostępnych metod wskazanych w art. 552 ust. 1 Prawa wodnego. Gmina Kęty nie zareagowała na w/w pisma.

Pismem z dnia 12 listopada 2020 r., znak: KR.ZUO.5.470.1.2630.2018.PL, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Żywcu działając na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, przekazało Gminie Kęty, jako podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłaty zmiennej za usługi wodne, informację Nr 2630/ZZ Żywiec, OZ/II kwartał/2018, ustalającą wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne, tj. za odprowadzanie wód opadowych z ul. Szkolnej do potoku Leśniówka za okres II kwartału 2018 r. w wysokości 285 PLN (słownie: dwieście osiemdziesiąt pięć złotych). Opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 5 ustawy - Prawo wodne, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty (0,75 zł za 1 m3), ilości odprowadzonych wód ustalonej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego (380,38 m3 ) i czasu (kwartał). Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto jednostkową stawkę opłaty za odprowadzanie wód – wód opadowych lub roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Podmiot został pouczony, że jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty zmiennej może złożyć do Dyrektora Zarządu Zlewni w Żywcu PGW WP reklamację w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia otrzymania informacji oraz, że złożenie reklamacji nie wstrzymuje obowiązku dokonania terminowej wpłaty opłaty (art. 273 ust. 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne). Podmiot odebrał informację Nr 2630/ZZ Żywiec, OZ/II kwartał/2018, ustalającą wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne, w dniu 16 listopada 2020 r. Podmiot nie uiścił opłaty ani nie złożył reklamacji w wyznaczonym terminie.

W związku z faktem, iż podmiot nie uiścił we wskazanym terminie opłaty zmiennej za okres II kwartału 2018 r. w wysokości wynikającej z w/w informacji, pismem z dnia 8 grudnia 2020 r., znak: KR.ZUO.5.470.1.2630.2018.PL, Dyrektor ZZ w Żywcu PGW WP zawiadomił Gminę Kęty, o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia na podstawie art. 272 ust. 19 ustawy Prawo wodne podmiotowi wysokości opłaty zmiennej za okres II kwartału 2018 r. za odprowadzanie wód opadowych z odcinka ulicy Szkolnej do potoku Leśniówka, na podstawie decyzji Starosty Oświęcimskiego z dnia 2.04.2014 r., znak: WOŚ.6341.44.2014. Poinformował stronę o prawie czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania oraz zgłaszania ewentualnych wniosków, uwag i zastrzeżeń w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. W oznaczonym terminie, strona nie wniosła uwag , wobec czego organ I instancji decyzją znak: KR.ZUO.5.470.1.2630.2018.PL z dnia 20 stycznia 2021 r. w sprawie określenia za okres II kwartału 2018 r. opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych pochodzących z ulicy Szkolnej do potoku Leśniówka ustalił i naliczył Gminie Kęty opłatę za II kwartał 2018r. w kwocie 285 zł.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów odwołania wniesionego przez Gminę Kęty od decyzji organu I instancji, organ II instancji podniósł, iż kwestia nieprecyzyjnego określenia podmiotu zobowiązanego została wyjaśniona, poprzez sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej stosownym postanowieniem.

W zakresie kolejnego zarzutu odwołania, a mianowicie niepodjęcia przez organ l instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, organ II instancji podkreślił, że w aktach sprawy odnotowano wielokrotne próby nawiązania kontaktu z Gminą Kęty podejmowane przez organ na przestrzeni lat 2018-2020 celem ustalenia rzeczywistej ilości odprowadzonych wód opadowych i roztopowych, przy czym wszystkie pisma w tym zakresie pozostawały bez odpowiedzi. Gmina Kęty nie odpowiedziała ani na pisma przypominające o obowiązku składania oświadczeń kwartalnych przez podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne, mimo iż obowiązek taki wynika z art. 552 ust. 2b Prawa wodnego, ani nie złożyła reklamacji od informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne.

Powyższe starania organu świadczą o tym, że był on świadomy różnego charakteru opłaty stałej za usługi wodne i opłaty zmiennej oraz wynikającej z tego różnicy w metodologii ustalania wysokości tej opłaty. Jednocześnie zasada prawdy materialnej zobowiązywała podmiot do współdziałania przy ustalania stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza w odniesieniu do okoliczności korzystnych dla strony (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 października 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 783/19). Tymczasem podmiot uchylał się od podania informacji o faktycznej ilości odprowadzonych wód w analizowanym okresie, co znacznie utrudniło organowi zebranie materiału dowodowego. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2406/16, nie można założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach. W szczególności już po doręczeniu informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej, Gmina Kęty nie podała danych o faktycznej ilości odprowadzonych wód w analizowanym okresie. Zgodnie z wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 24 października 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 444/19, "jeżeli podmiot zobowiązany nie przekazuje w ogóle informacji co do ilości wód opadowych i roztopowych i nie przejawia żadnej inicjatywy dowodowej w kierunku wykazania tych wielkości, trudno jest oczekiwać od organu, aby prowadził w tym kierunku pogłębione postępowanie, skoro dysponuje danymi wynikającymi z pozwolenia wodnoprawnego, do czego upoważnia go zresztą treść art. 552 ust. 2 pkt 1 u.p.w., wskazująca zakres korzystania z wód określony w pozwoleniu wodnoprawnym, jako jeden ze środków dowodowych służących ustaleniu ilości odprowadzonych wód opadowych i roztopowych".

W związku z powyższym, Organ II instancji nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu Dyrektora ZZ w Żywcu i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Z wydanymi decyzjami administracyjnymi organów obu instancji nie zgodziła się Gmina Kęty składając na nie za pismem z dnia 24 czerwca 2021r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Skarżąca zarzuciła naruszenie

przepisów art. 270 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące naliczeniem Gminie Kęty opłaty zmiennej w zawyżonej wysokości tj. z uwzględnieniem zlewni z gruntów zielonych, gdy tymczasem odwodnienie tych gruntów położonych w granicach administracyjnych miasta Kęty powinno być w myśl art. 270 ust.3 Prawa wodnego zwolnione z opłaty zmiennej;

naruszenie art. 7, art. 7a § 1 art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez niepodjęcie przez Organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności ograniczenia ustaleń dokonanych przez Organ I i II instancji, stanowiących podstawę wydanego rozstrzygnięcia, w zasadzie do istnienia pozwolenia wodnoprawego, bez analizy okoliczności wynikających z jego treści i nie rozpoznania istoty sprawy, tj. ustalenia:

przyjęciu do ustalenia opłaty zmiennej średniodobowej ilości wód opadowych możliwych do odprowadzenia na podstawie pozwolenia wodnoprawnego zamiast ustalenia rzeczywistej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych,

przyjęciu do ustalenia opłaty zmiennej wielkości całkowitej zlewni 0,34 ha która charakteryzuje się nie tylko powierzchnią utwardzoną ( droga publiczna) ale również gruntami zielonymi, co go których to gruntów zielonych gmina Kęty stosownie do treści art. 270 ust 3 powinna być zwolniona z opłaty zmiennej.

art. 28 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt 1 lub 4 kpa, poprzez skierowanie w/w decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Żywcu do nieistniejącego podmiotu, nie będącego stroną, a mianowicie do "Miasta i Gminy Kęty", gdy tymczasem jedyną istniejącą stroną postępowania mogła być Gmina Kęty. Powyższe skutkować winno zatem stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji;

W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i umorzenie postępowania, względnie uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy po ponownego rozpoznania lub stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Uzasadniając skargę podano, iż w ocenie Strony skarżącej obie zaskarżone decyzje są wadliwe i jako takie winny zostać usunięte z porządku prawnego. Strona skarżącą zakwestionowała co do zasady i co do wysokości obowiązek ponoszenia opłaty za korzystanie z usługi wodnej związanej z odprowadzaniem wód opadowych z ul. Szkolnej do potoku Leśniówka na podstawie decyzji Starosty Oświęcimskiego z dnia 2.04.2014 r. znak WOŚ.6341.44.2014. Do obliczenia wysokości opłaty zmiennej przyjęto wielkość całkowitej zlewni 0,34 ha, która charakteryzuje się nie tylko powierzchnią utwardzoną (drogą publiczną), ale w skład której wchodzą również grunty zielone. Odwodnienie tych gruntów położonych w granicach administracyjnych miasta Kęty powinno być w myśl art. 270 ust. 3 Prawo wodne zwolnione z opłaty zmiennej. Zgodnie z tym artykułem opłatę za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach

administracyjnych miast ponosi się wyłącznie w formie opłaty stałej. " W związku z tym opłata zmienna winna zostać obliczona jedynie za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi.

Niezależnie od powyższego skarżąca wskazała, iż Organ skierował decyzję do nieistniejącego podmiotu, nie będącego stroną, a mianowicie do " Miasta i Gminy Kęty". Powyższe skutkować winno było zatem stwierdzeniem nieważności zaskarżonych decyzji. Stwierdzenie nieważności ma moc wsteczną od momentu wydania decyzji. Jednocześnie wadliwość to nie może zostać usunięta w drodze sprostowania "oczywistej omyłki", albowiem skierowanie decyzji do podmiotu nieistniejącego jest wadą istotną, nie podlegającą konwalidacji, zaś decyzje w takim kształcie np. nie nadają się do wykonania.

W ocenie skarżącej zaskarżone decyzje są sprzeczne z prawem i wobec powyższego winna zostać stwierdzona ich nieważność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) oraz 3 § 1 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji będącej przedmiotem oceny toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 624). Ustawa ta wprowadziła między innymi regulacje związane z korzystaniem z wód i z usługami wodnymi. Korzystanie z usług wodnych powiązane zostało z obowiązkiem uiszczania opłat i należy do instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami. Racjonalne wykorzystanie zasobów wodnych oraz prawidłowe zarządzanie nimi wymaga odpowiednich instrumentów prawnych, w które zostały wyposażone przez ustawodawcę organy administracji publicznej właściwe w sprawach gospodarowania wodami. Katalog instrumentów zarządzania zasobami wodnymi został określony w art. 11 ustawy Prawo wodne. Obejmuje on między innymi opłaty za usługi wodne oraz inne należności. Uzupełnieniem tego katalogu jest art. 267 powołanej ustawy ustanawiający katalog instrumentów ekonomicznych w gospodarowaniu wodami, wśród których mówi się o opłatach za usługi wodne. Treść art. 267 ustawy w powiązaniu z art. 9 ust. 3 wskazuje, że wejście w życie oraz obowiązywanie przepisów ustawy Prawo wodne ma służyć wdrożeniu w pełni zasady "użytkownik płaci", a więc pozyskaniu środków finansowych od podmiotów korzystających z wód. Przepis art. 9 ust. 3 ustawy stanowi bowiem, że gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną. Pojęcia "kosztów środowiskowych" i "kosztów zasobowych" zostały zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 16 pkt 24 i 25 ustawy. Nadto, wprowadzone przez ustawodawcę ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. rozwiązania miały na celu wdrożenie w życie pełnego dostosowania krajowych przepisów dotyczących gospodarki wodnej do wymagań dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327, s. 1). W świetle tej dyrektywy polityka opłat za wodę powinna być tak prowadzona przez państwa członkowskie, aby użytkownikom wody opłacało się efektywne wykorzystywanie zasobów wodnych, co w konsekwencji powinno przedkładać się na osiągnięcie celów środowiskowych wskazanych w art. 4 dyrektywy. Zgodnie z art. 5 dyrektywy wodnej oraz załącznikiem II i III do tej dyrektywy, kraje członkowskie zobowiązane są do opracowania analiz korzystania z wody, na którą składa się między innymi analiza ekonomiczna. Zgodnie zaś z art. 9 tej dyrektywy analiza ekonomiczna powinna uwzględniać zwrot kosztów usług wodnych opierający się na zasadzie "użytkownik płaci". W celu pełnego wdrożenia zasady zwrotu kosztów usług wodnych ustawodawca zdecydował się w ustawie Prawo wodne wprowadzić opłatę zasadniczo składającą się z dwóch części: opłaty stałej i opłaty zmiennej. Opłata zmienna jest kontynuacją rozwiązań obowiązujących przed końcem 2017 r. tj. pod rządami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Jej wysokość co do zasady jest powiązana z rzeczywistym zakresem korzystania z wód. Najczęściej stanowi ona iloczyn jednostkowej stawki za określony sposób korzystania z wód oraz wymiaru tego korzystania przez oznaczony podmiot (np. ilość pobranych wód, ilość odprowadzonych wód). Natomiast opłata stała jest nowością w polskim porządku prawnym. W przeciwieństwie do opłaty zmiennej jej wysokość nie jest ustalana na podstawie rzeczywistego zakresu korzystania z wód przez dany podmiot. Istotą tej opłaty jest uzyskanie zwrotu kosztów związanych z dostępnością i ochroną zasobów wodnych oraz rozwijaniem, zarządzaniem i utrzymywaniem wód i urządzeń wodnych służących realizacji usług wodnych. Za odprowadzenie do wód, wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemu kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miasta pobiera się zarówno zgodnie z art. 271 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne opłatę stałą, a na podstawie art. 272 ust. 5 tejże ustawy opłatę zmienną.

W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest wysokość opłaty zmiennej.

Zgodnie z powołanym już art. 272 ust. 5 wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemu kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miasta ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3 i czasu wyrażonego w latach, z uwzględnieniem urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Już samo użycie przez ustawodawcę w cytowanym przepisie zwrotu "ilości odprowadzanych wód" przy zastosowaniu wykładni językowej pozwala przyjąć, że wpływ na wysokość spornej opłaty ma rzeczywista, faktyczna ilość odprowadzonych wód opadowych i roztopowych w danym okresie rozliczeniowym. Za taką interpretacją przemawia także sama istota opłaty zmiennej przedstawiona wyżej, zgodnie z którą jej wysokość jest powiązana z rzeczywistym zakresem korzystania z wód. Ustawodawca przyjął, że co do zasady sporna opłata ma mieć wymiar odpowiadający kwartalnemu okresowi rozliczeniowemu, co wynika z art. 272 ust. 10 ustawy. Tak określona zasada pozwala przyjąć do obliczenia wysokości opłaty, przy zastosowaniu ogólnego wzoru wynikającego z art. 272 ust. 5 ustawy, wartość wyrażającą liczbę uwzględnionych okresów rozliczeniowych, tj. właśnie jedność, ponieważ okresem rozliczeniowym w tej sytuacji jest kwartał. Ten sposób ustalenia opłaty zmiennej jest rzetelny i odpowiada podanej przez stronę postępowania ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych. Należy w tym miejscu wskazać na treść art. 552 ustawy Prawo wodne. Zgodnie z ust. 7 powołanego przepisu do dnia 31 grudnia 2026 r. Wody Polskie są obowiązane wyposażyć w przyrządy pomiarowe podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 288 ust. 1, czyli również opłaty stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania. Do tego czasu, zgodnie z art. 552 ust. 2a, ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne następuje również na podstawie oświadczenia podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłaty za usługi wodne, za poszczególne kwartały. Taka regulacja pozwala na ustalenie opłaty zmiennej za faktyczną ilość odprowadzanych opadowych i roztopowych. Nałożenie przez ustawodawcę na Wody Polskie obowiązku wyposażenia podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 268 ust. 1, stanowi kolejną okoliczność przemawiającą za przyjęciem, że wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miasta ma być związana z rzeczywistą ilością wód odprowadzanych.

Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy oraz do konkretnych zarzutów zgłoszonych w skardze przez Gminę Kęty Sąd stwierdza co następuje.

Zdaniem strony skarżącej skierowanie decyzji organu I instancji - Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Żywcu do "Miasta i Gminy Kęty", czyli nieistniejącego podmiotu, nie będącego stroną, gdy tymczasem jedyną istniejącą stroną postępowania mogła być Gmina Kęty skutkuje nieważnością decyzji i wady tej zdaniem skarżącej nie można usunąć w drodze sprostowania oczywistej omyłki. Jest to zarzut całkowicie niezasadny . Jak słusznie wskazał organ II instancji, który również zajmował się tym problemem w toku postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie, kwestię tę należy traktować wyłącznie w kategorii oczywistej omyłki pisarskiej, sprostowanej stosownym postanowieniem jeszcze przez organ l instancji, którego nota bene skarżąca nie zakwestionowała poprzez złożenie zażalenia. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 162/21, "tego rodzaju omyłka nie stanowi podstawy do wyprowadzania wniosków prowadzących do stwierdzenia nieważności decyzji". W sprawie, nie budzi wątpliwości, kto w istocie był adresatem decyzji. Niewątpliwie postępowanie administracyjne prowadzone było z udziałem Gminy Kęty i jedynie w wyniku oczywistej omyłki nastąpiło niedokładne oznaczenie strony, a w takim przypadku, zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem ( np. wyrok NSA z 25.01.2011r., II GSK 107/10, por. też wyrok NSA z 28.04.2010 r., II GSK 543/09)., mamy do czynienia z wadliwością nieistotną decyzji, usuwaną w trybie rektyfikacji, co też w niniejszej sprawie nastąpiło.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi , zauważyć należy, iż żaden przepis dotyczący opłat za usługi wodne nie uzależnia nakładania opłat przez Wody polskie od kwestii własności wód, w żadnym nie ma również wyłączenia, że podmiot będący właścicielem lub będący odpowiedzialnym za utrzymanie kanału jest zwolniony z ponoszenia opłat za usługi wodne związane z tym kanałem. Skoro jest wprowadzona wprost ogólna zasada ponoszenia kosztów za usługi wodne w postaci w tym przypadku opłaty zmiennej, i brak jest wyjątku tj. wyłączenia, jakie ustawa również przewiduje z obowiązku ponoszenia tej opłaty przez gminę , na terenie której jest zlokalizowany kanał wodny – oznacza to że podmiot taki jest również zobowiązany do ponoszenia opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast ( art. 272 ust 5 Prawa wodnego). Z przepisu tego wynika też wprost , że opłata zmienna dotyczy również granic administracyjnych miast. Co więcej opłata jest należna nie zależnie od tego czy mamy do czynienia z powierzchnią utwardzoną czy powierzchnią innego rodzaju. Za odprowadzenie do wód, wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemu kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miasta pobiera się zarówno zgodnie z art. 271 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne opłatę stałą, a na podstawie art. 272 ust. 5 tejże ustawy opłatę zmienną. Zatem w przypadku miast ustawodawca przewidział zarówno opłatę stałą jak i zmienną, co czyni kolejny zarzut skargi niezasadnym.

Zgodnie z cytowanym wyżej art. 272 ust 5 Prawa wodnego wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemu kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miasta ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3 i czasu wyrażonego w latach, z uwzględnieniem urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Już samo użycie przez ustawodawcę w cytowanym przepisie zwrotu "ilości odprowadzanych wód" przy zastosowaniu wykładni językowej pozwala przyjąć, że wpływ na wysokość spornej opłaty ma rzeczywista, faktyczna ilość odprowadzonych wód opadowych i roztopowych w danym okresie rozliczeniowym.

Za taką interpretacją przemawia także sama istota opłaty zmiennej przedstawiona wyżej, zgodnie z którą jej wysokość jest powiązana z rzeczywistym zakresem korzystania z wód. Należy w tym miejscu wskazać na treść art. 552 ustawy Prawo wodne. Zgodnie z ust. 7 powołanego przepisu do dnia 31 grudnia 2026 r. Wody Polskie są obowiązane wyposażyć w przyrządy pomiarowe podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 288 ust. 1, czyli również opłaty stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania. Do tego czasu, zgodnie z art. 552 ust. 2a, ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne następuje również na podstawie oświadczenia podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłaty za usługi wodne, za poszczególne kwartały. Problem w niniejszej sprawie sprowadza się do tego , że Gmina Kęty jako podmiot obowiązany konsekwentnie unikała i ignorowała kolejne wielokrotne wezwania organu w powyższym zakresie.

Do ustalenia wysokości opłaty słusznie więc przyjęto średnią dobową ilość wód opadowych możliwych do odprowadzenia na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty Oświęcimskiego z dnia 2 kwietnia 2014 r., znak: WOŚ.6341.44.2014, i pomnożoną przez ilość dni przypadających w danym kwartale. Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona w § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. póz. 2502 ze zm.). Gmina Kęty została też pouczona, że jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty zmiennej może złożyć reklamację w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia otrzymania informacji (art. 273 ust. 1-3 ustawy Prawo wodne). Pomimo pouczenia skarżąca reklamacji takiej nie złożyła. Podobnie mając możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji skarżąca z tego uprawnienia nie skorzystała. W takiej zatem sytuacji powoływanie się przez skarżącą na nieprawidłowe ustalenie rzeczywistej ilości wód odprowadzanych jest nie tylko niezrozumiały i nieuzasadniony. Skarżąca nie wykazała minimum zainteresowania i woli czynnego udziału w postępowaniu w zakresie wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności (ustalenia ilości wód), ale wręcz ignorowała wielokrotne kolejne wezwania organu z tym związane, pomimo iż art. 552 ust 2b Prawa wodnego nakłada na gminę taki obowiązek. Zasada prawdy materialnej zobowiązywała podmiot do współdziałania przy ustalania stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza w odniesieniu do okoliczności korzystnych dla strony (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 października 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 783/19). Tymczasem podmiot uchylał się od podania informacji o faktycznej ilości odprowadzonych wód w analizowanym okresie, co znacznie utrudniło organowi zebranie materiału dowodowego. Podzielić w tym miejscu należy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2406/16, iż nie można założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach. W szczególności już po doręczeniu informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej, Gmina Kęty nie podała danych o faktycznej ilości odprowadzonych wód w analizowanym okresie. Jeżeli podmiot zobowiązany nie przekazuje w ogóle informacji co do ilości wód opadowych i roztopowych i nie przejawia żadnej inicjatywy dowodowej w kierunku wykazania tych wielkości, trudno jest oczekiwać od organu, aby prowadził w tym kierunku pogłębione postępowanie, skoro dysponuje danymi wynikającymi z pozwolenia wodnoprawnego, do czego upoważnia go zresztą treść art. 552 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego, wskazująca zakres korzystania z wód określony w pozwoleniu wodnoprawnym, jako jeden ze środków dowodowych służących ustaleniu ilości odprowadzonych wód opadowych i roztopowych". ( por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 października 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 444/19- na który powołuje się również organ II instancji)

W danym stanie faktycznym, w sytuacji braku złożenia przez podmiot co do ilości rzeczywiście odprowadzanych wód opadowych i roztopowych według wzoru wskazanego w art. 552 ust. 2b pkt 1 Prawa wodnego, organ jest zobowiązany na mocy art. 552 ust. 2 pkt 1-3 Prawa wodnego do zastosowania wskazanych w tym przepisie środków dowodowych pozwalających ustalić wysokość opłaty za usługi wodne. Jednocześnie – jak ustalił organ - dane z IMGW za 2014 rok, tj. daty wydania pozwolenia wodnoprawnego, wskazują, iż poziom opadów dla obszaru zbliżonego do Kęt był na porównywalnym poziomie co w 2018 roku, czyli okresu za który naliczono opłatę. Słusznie zatem organ oparł się na danych z pozwolenia wodnoprawnego udzielonego w/w decyzją Starosty Oświęcimskiego z dnia 2.04.2014r.

Wobec tych okoliczności Sąd oddalił skargę mając na względzie powołane przepisy art. 9, 11, 267-276 , 552 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 151 p.p.s.a.