Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1289/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 3 ust. 16, art. 30 ust. 9
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienia uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W. M., dalej "skarżąca" jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "Kolegium", z [...] września 2020 r. nr [...]

w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

Na podstawie akt administracyjnych sprawy Sąd ustalił, że wnioskiem z [...] stycznia 2019 r. W. M. zwróciła się do Prezydenta Miasta, dalej "Prezydent", o umorzenie należności wynikającej decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w łącznej kwocie 2.232,00 zł.

Po rozpoznaniu wniosku Prezydent decyzją z [...] maja 2019 r. odmówił wnioskodawczyni umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 31 sierpnia 2018 r. wypłaconych na rzecz dzieci D.M. i P. M.. Decyzja ta została uchylona decyzją Kolegium z [...] lipca 2019 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Prezydent ponownie negatywnie rozpatrzył wniosek skarżącej, a Kolegium decyzją [...] września 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy powyższą decyzję. Obie decyzje zostały uchylone wyrokiem WSA w Rzeszowie z 20 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1292/19.

W uzasadnieniu wyroku Sąd naprowadził, że rozważając zaistnienie szczególnie uzasadnionych okoliczności dotyczących sytuacji rodziny w kontekście zasadności umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, należy rozważyć okoliczności związane z niepełnosprawnością, dochodami i wydatkami niewliczonego do składu rodziny wnioskodawczyni K. M., który jednakże z racji swej niepełnosprawności pozostaje na utrzymaniu swojej rodziny.

Po ponownym rozparzeniu sprawy Prezydent Miasta Mielca decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] odmówił W. M. umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 31 sierpnia 2018 r. na rzecz dzieci: D. M. i P. M. w łącznej kwocie 2.232,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji W. M. wskazała, iż przekazała wszystkie informacje i dokumenty, o które wzywał ją organ I instancji, a mimo to nie uzyskała pozytywnej decyzji. Podkreśliła, że znajduje się w trudnej sytuacji rodzinnej i wskazała, iż jej syn K. też wchodzi w skład rodziny. Ponadto organ nie powinien wliczać do dochodu pobieranego przez nią zasiłku pielęgnacyjnego oraz świadczenia 500+.

Kolegium działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej "k.p.a.") utrzymało w mocy decyzji Prezydenta z [...] sierpnia 2020 r.

Wyjaśniło, że materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowi art. 30 ust 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 111, dalej "u.ś.r."). Przepis ten stanowi, że organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Użyty przez ustawodawcę zwrot "może" wskazuje na to, że wydane na jego podstawie decyzje administracyjne mają charakter uznaniowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że zwrot "szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny" to całokształt sytuacji materialnej, zdrowotnej, jak i życiowej wnioskodawcy. Z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że umorzenie należności ma charakter wyjątkowy i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca wskazanego przepisu. Sama trudna sytuacja materialna nie uzasadnia umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Jest to możliwe dopiero wówczas, gdy jego sytuacja będzie "szczególna" i to szczególna na tle rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo zbadał sytuację rodzinną i materialną wnioskodawczyni z uwzględnieniem celu konstrukcji umorzenia oraz kierując się wytycznymi zapadłego w sprawie wyroku WSA w Rzeszowie. Wprawdzie sytuacja zdrowotna rodziny jest trudna, jednak nie uzasadnia umorzenia nienależnie pobranych świadczeń.

W. M. zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem S. oraz trzema synami. K. M. ur. [...] lipca 1991 r. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym a nie znacznym stopniu niepełnosprawności z [...] marca 2018 r., dlatego też w świetle orzeczenia WSA organy zaliczyły go do rodziny przy obliczaniu dochodu rodziny. Dochód rodziny W. M. wynosi 4637, 82 zł i składa się na niego: renta W. M. (712,75zł), emerytura S. M. (2639,39zł), praca dodatkowa W. M. (354, zł), zasiłek pielęgnacyjny na W. i K. M. (2 x 215, 84) oraz świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł.

Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazać należy, iż organ brał pod uwagę całość środków materialnych jakimi dysponuje rodzina, okoliczność zaś, że świadczenia wychowawczego nie wlicza się przy obliczaniu prawa do świadczeń nie ma tutaj znaczenia. Dodatkowo organ ocenił wydatki rodziny oraz majątek w postaci nieruchomości położonej w centrum miasta M. zabudowanej w stanie surowym.

Mimo niewątpliwie niełatwej sytuacji finansowej rodziny W. M. wg Kolegium w sprawie nie zaistniały szczególne okoliczności, które dałyby podstawę do umorzenia kwot nienależnie pobranych świadczeń, tym bardziej, że skarżąca uzyskała te świadczenia w sposób niezgodny z prawem. Występowanie samej trudnej sytuacji majątkowej u osoby zdolnej do pracy, utrzymującej się jedynie ze świadczenia z opieki społecznej nie stanowi wystarczającej przesłanki do umorzenia nienależnie pobranych świadczeń. Takimi szczególnymi okolicznościami mogą być wypadki losowe - takie jak wypadek komunikacyjny, klęska żywiołowa, ciężka choroba, ale i splot różnych okoliczności, składające się na "okoliczności szczególne". Niezasadne byłoby bowiem przyznawanie umorzenia osobom, które co prawda znajdują się w trudnej sytuacji majątkowej, ale posiadają obiektywną zdolność do pracy i do uzyskiwania dochodu pozwalającego na zapewnienie odpowiedniego poziomu życia, kłóciłoby się to bowiem z fundamentalną dla prawa socjalnego zasadą subsydiamości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną wyżej decyzję W. M. podniosła że decyzja w jej ocenie jest niesprawiedliwa i krzywdząca. Składając wniosek wykreśliła syna K. ze składu rodziny na skutek sugestii ze strony pracownika MOPS. Gdyby został uwzględniony jego dochód, w przeliczaniu na członka rodziny byłby on dzielony na 5, a nie na 4 osoby i w tamtym czasie nie przekroczyłby kryterium dochodowego. Nie zgodziła się za stanowiskiem organów jakoby pobrane świadczenie na dwóch synów zostało pobrane nienależnie. Odpowiedzialność za ten stan rzeczy ponoszą organy.

W obecnie rozpatrywanej sprawie, w jej ocenie, organy niezasadnie wliczyły do jej dochodu świadczenie wychowawcze, którego nie wlicza się do dochodu oraz dwukrotność zasiłku pielęgnacyjnego, chociaż w istocie nie stanowi on dochodu, a jest wypłacany osobom z orzeczeniem o niepełnosprawności. Faktycznie dochód jej rodziny wynosi 3 652, 14 zł. Zwróciła uwagę, że trudna sytuacja materialna, także konieczność utrzymania niepełnosprawnego syna zmusiła ja do podjęcia pracy w charakterze sprzątającej. W piśmie z dnia 31 grudnia 2020 r. skarżąca w zasadzie powtórzyła swoje zarzuty formułując pretensje do organów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Do powyższego dodać jeszcze należy, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Sprawa z uwagi na potrzebę jej pilnego rozstrzygnięcia została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym po skierowaniu jej do rozpoznania na takie posiedzenie zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 22 grudnia 2020 r., z uwagi na brak możliwości technicznych przeprowadzenia rozprawy z użyciem środków przesyłania obrazu i dźwięku na odległość na poziomie zapewniającym komfort stronom i Sądowi. Rozstrzygnięcie sprawy było potrzebne ze względu na jej przedmiot i istotne znaczenie dla sytuacji bytowej rodziny skarżącej.

W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie z nieco innych przyczyn niż w niej podniesione.

Na wstępie przytoczyć należy ocenę prawną i wskazania zawarte w prawomocnym wyroku tut. WSA z dnia 20 lutego 2020 r., który jak wyżej wskazano z uwagi na przepis art. 153 P.p.s.a. musiał mieć wpływ na ocenę legalności skarżonego aktu.

Podkreślając uznaniowy charakter decyzji wydawanej w przedmiocie umorzenia świadczeń nienależnie pobranych w oparciu o art. 30 ust. 9 u.ś.r., Sąd przypomniał tam, że zgodnie z ustalonym orzecznictwem pojęcie szczególnie uzasadnionych okoliczności nie może być utożsamiane wyłącznie z trudną sytuacją materialną. Sytuacja rodziny powinna być szczególna i to szczególna na tle rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych, a nie względem wszystkich innych rodzin. Pojęcie to należy odnieść do całości sytuacji osoby wnioskującej i – według Sądu - obejmuje ono swą treścią wszystkie z kluczowych aspektów tworzących sytuację materialną, zdrowotną, a także istotne relacje społeczne wnioskodawcy, w tym relacje z członkami najbliższej rodziny.

Sąd wytknął, że organy nie brały pod uwagę obciążeń związanych z koniecznością utrzymania z dochodów rodziny dorosłego syna Krzysztofa, legitymującego się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Podkreślił, że z treści orzeczenia wynikało, że jest on osobą niezdolną do pracy i wymagającą czasowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Uczestniczy on w zajęciach, gdzie prowadzona jest rehabilitacja społeczna i zawodowa osób z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu znacznym i umiarkowanym.

Jak wynika z dalszej części uzasadnienia ww prawomocnego wyroku, zdaniem Sądu, opisywane przez skarżącą okoliczności związane z utrzymaniem niepełnosprawnego syna i opieką nad nim należą niewątpliwie do tych, które organ powinien wziąć pod uwagę rozstrzygając o zasadności wniosku o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań wynikających z nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Dla Sądu było oczywiste, iż na stronie jak również na ojcu dziecka ciąży względem niepełnosprawnego, wymagającego wsparcia finansowego syna, obowiązek alimentacyjny wynikający z przepisów Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego. Organ oceniając występowanie szczególnych okoliczności życia rodziny, nie może pomijać, że zdaniem Powiatowego Zespołu ds. Niepełnosprawności K. M. jest osobą niezdolną do pracy i wymaga czasowej pomocy innych osób w pełnieniu ról społecznych. Nie ulega zaś wątpliwości, że uzyskiwane przez niego dochody z zasiłku, czy tzw. kieszonkowe, nie stanowią kwot, które choćby w połowie zaspokajałyby potrzeby niepełnosprawnej osoby dorosłej w zakresie wyżywienia, ubrania, środków czystości czy innych koniecznych do godnego życia świadczeń, usług czy przedmiotów zwykłego codziennego użytku.

Według Sądu z uwagi na to, że K. M. nie jest w stanie utrzymywać się samodzielnie, a ze względu na swą niepełnosprawność wymaga pomocy osób najbliższych, to z mocy art. 133 § 1 K.r.io., jego rodzice stanowiący rodzinę w rozumieniu przytoczonego powyżej przepisu u.ś.r., są zobligowani do łożenia na jego utrzymanie i - co oczywiste - opieki nad nim w takim zakresie, w jakim wymaga tego stan jego zdrowia. Ponieważ zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji nie wzięły tych okoliczności życia rodziny pod konieczną w tych warunkach rozwagę, to w ocenie Sądu, ich decyzje administracyjne naruszały przepisy k.p.a. o postępowaniu wyjaśniającym w postaci art. 7, art. 77 i art. 80 tego Kodeksu w związku z przepisem prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 9 u.ś.r.

Sąd wskazał, że odwoływanie się przez organy do definicji rodziny wyrażonej w art. 3 ust. 16 u.ś.r., dla potrzeb stosowania przepisu ustalającego przesłanki stosowania ulgi w spłacie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych nie było prawidłowe. Fakt, iż w świetle tej regulacji syn skarżącej K. nie stanowi rodziny, bynajmniej nie oznacza, że moralny i prawny obowiązek skarżącej i pozostałych członków jej rodziny nie ma znaczenia dla oceny okoliczności ich życia, które powinny zostać uwzględnione w procesie rozstrzygania o zasadności wniosku o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń. Względy sprawiedliwości i solidarności społecznej, wymagają bowiem od organów rozważenia wpływu tych okoliczności na trudności w funkcjonowaniu rodziny, które nie mogą być obojętne z uwagi na elastyczne warunki umorzenia czy rozłożenia na raty istniejącego zobowiązania publicznoprawnego.

Na koniec Sąd zaznaczył, że ponownie rozpoznając wniosek W. M. organy obu instancji będą zobowiązane na zasadzie art. 153 p.p.s.a., uwzględnić dokonaną wyżej ocenę stanu faktycznego i prawnego sprawy, co powinno zaś polegać na szerokim odniesienie się do okoliczności związanych z niepełnosprawnością K. M., jego dochodami, oraz wynikającymi z tego stanu obowiązkami członków rodziny wnioskodawczyni. Przeprowadzone postępowanie powinno odpowiedzieć na pytanie czy powyższe wraz pozostałymi elementami tworzącymi sytuację rodziny, nie prowadzą do wniosku o wypełnieniu przesłanek do zastosowania jednej z ulg w spłacie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych z art. 30 ust. 9 u.ś.r.

Kontrolując aktualnie decyzje i akta sprawy Sąd stwierdził, że powyższe wskazania nie zostały przez organy w pełni wykonane.

Po wyroku z dnia 20 lutego 2020 r. organ I instancji pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. wezwał skarżącą do przedłożenia w terminie 14 dni od daty otrzymania pisma następujących dokumentów;

- potwierdzających jej sytuację majątkową i rodzinną (posiadane zasoby majątkowe: nieruchomości, ruchomości i inne dodatkowe informacje o stanie majątkowym, informacje o osobach wchodzących w skład rodziny),

- oświadczenia o tym co stanowi aktualnie źródło dochodu skarżącej (np. kserokopia aktualnej umowy o pracę, wysokość dochodu członków rodziny itp.),

- dokumentów potwierdzających miesięczne koszty utrzymania skarżącej (np. faktury za leki, media itp.),

- dokumentów potwierdzających stan zdrowia skarżącej (np. zaświadczenie lekarskie, orzeczenie o niepełnosprawności).

Skarżąca odpowiadając na to wezwanie przedłożyła szereg faktur dokumentujących zakup różnego rodzaju leków, kopie dowodów dokonania opłat za energię elektryczną, opłaty eksploatacyjnej w spółdzielni mieszkaniowej, opłaty za gaz, telefon, zaświadczenia od lekarzy: chorób wewnętrznych, chirurgii ogólnej i naczyniowej, urologa, dermatologa i neurologa, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wypisy z rejestru gruntów, informacje z ZUS dotyczące waloryzacji renty skarżącej i emerytury jej męża, zaświadczenie Spółdzielni Mieszkaniowo – Własnościowej dotyczące zarobków skarżącej w kwocie 354 zł brutto.

Analiza decyzji I i II instancji prowadzi do wniosku, że organy ustaliły sumę wszystkich źródeł utrzymania rodziny uwzględniając przy tym także świadczenie wychowawcze i sumę stałych wydatków rodziny udokumentowanych przedłożonymi dowodami. Odnośnie syna skarżącej – K. ograniczono się do powtórzenia wynikających z orzeczenia o niepełnosprawności wskazanych wcześniej przez Sąd okoliczności. W dochodach rodziny uwzględniono też kwotę 215,84 zł uzyskiwaną przez tego syna. Ustalono także, że skarżąca wraz z mężem są właścicielami działki o powierzchni 0,1845 ha na terenie M. z zabudowaniem w stanie surowym (przy czym istnienie bliżej nieopisanego zabudowania w stanie surowym nie wynika z treści uproszczonego wypisu z rejestru gruntów ani z innego dowodu, który znajdowałby się w okrojonych aktach sprawy przedstawionych Sądowi).

Według organu I instancji trudna sytuacja dochodowa rodziny ma charakter przemijający, gdyż istnieje realna możliwość jej poprawy w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego przez wnioskodawczynię, co miało nastąpić w listopadzie 2020 r. i perspektywą stałego źródła dochodu w postaci emerytury.

SKO podkreśliło zaś w uzasadnieniu swojej decyzji, że występowanie samej trudnej sytuacji majątkowej u osoby zdolnej do pracy, utrzymującej się jedynie ze świadczenia z opieki społecznej nie stanowi wystarczającej przesłanki do umorzenia nienależnie pobranych świadczeń. Zdaniem organu odwoławczego niezasadne byłoby przyznawanie umorzenia osobom, które co prawda znajdują się w trudnej sytuacji majątkowej, ale posiadają obiektywną zdolność do pracy i do uzyskiwania dochodu pozwalającego na zapewnienie odpowiedniego poziomu życia bo kłóciłoby się to z zasadą subsydiarności.

Jak wyżej wskazano, w sprawie nie dokonano ustaleń dotyczących sytuacji rodziny związanej z niepełnosprawnym, niezdolnym do pracy dorosłym synem skarżącej, koniecznymi wydatkami ponoszonymi przez rodziców na jego egzystencje i społeczne przystosowanie. Nie ustalono jak w związku z posiadaniem takiego niepełnosprawnego dziecka wygląda sytuacja rodziny, jej codzienność w tym konieczność zaopiekowania się taką osobą.

Zaskakujące wręcz są przy tym wyżej przytoczone oceny sytuacji skarżącej dokonane przez SKO. Skarżąca nie utrzymuje się bowiem wyłącznie ze świadczeń z opieki społecznej i mimo swojej trudnej sytuacji zdrowotnej podjęła przecież zatrudnienie mimo, że z orzeczenia o niepełnosprawności wynika, że może ona pracować wyłącznie w warunkach pracy chronionej.

W świetle cytowanych wyżej fragmentów uzasadnienia wyroku z dnia 20 lutego 2020 r. jasno wynika, że nie ustalono większości okoliczności, które według wiążącej oceny Sądu mogły i powinny mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym z oczywistych względów nie wszystkie one mogą wynikać z dokumentów, które mogłaby przedłożyć skarżąca. Konieczne może też być np. przesłuchanie świadków (np. innych członków rodziny skarżącej), czy jej samej. Chodzi tu o wydatki związane z utrzymaniem syna K., zapewnieniem mu stosownej opieki i ogólnego funkcjonowania w rodzinie i społeczeństwie. Z ustalenia tych właśnie okoliczności według wskazań prawomocnego wyroku powinna wynikać czy sytuacja rodziny skarżącej (nie tylko materialna) powoduje, że możliwe jest zastosowanie ulgi wobec skarżącej.

Zaznaczyć przy tym trzeba, że ustawodawca nie wyłączył możliwości zastosowania umorzenia nienależnie pobranych świadczeń, które pobrano w takiej sytuacji, jak uczyniła to skarżąca. Taką ulgę powiązał z innymi okolicznościami, które nazwał szczególnymi.

Niewykonanie wskazań z prawomocnego wyroku Sądu, który zapadł w niniejszej sprawie powoduje, że naruszono art. 153 P.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., co obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a.

Odnosząc się do zarzutów skargi trzeba stwierdzić, że skarżąca podnosi okoliczności, które wykraczają poza ramy niniejszej sprawy. W ocenie Sądu organy na użytek niniejszej sprawy miały prawo i obowiązek ustalić jaka jest rzeczywista wysokość środków pieniężnych, którymi dysponuje jej rodzina, niezależnie czy mieszczą się one w definicji dochodu rodziny zawartej w przepisach u.ś.r. Sąd nie jest władny do dokonywania w ramach niniejszej sprawy oceny czy prawidłowo ustalono skład rodziny na potrzeby rozstrzygnięcia innych ostatecznych decyzji, w tym ustalającej, że skarżąca nienależnie pobrała świadczenia i zobowiązującej do ich zwrotu. Ewentualne zarzuty powinny być składane i rozważane w ramach tamtych postępowań.

W ponownym postępowaniu organ ustali pełne okoliczności wskazywane wyżej a wynikające z prawomocnego wcześniejszego wyroku tut. Sądu.