Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 143/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 art. 200 w zw. z art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 105 par. 1, art. 7, art. 8, art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 41a ust. 1 pkt 1, art. 52 ust. 1 pkt 1art. 41b pkt 2, ust. 3-6, ust. 8-9
journal: Dz.U. 2016 poz 277
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jedn.
article: art. 70par. 2-7. art. 70 par. 8,
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] nr [...] 2. zasądza od Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na rzecz G. L. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Prezes KRUS) decyzją z [...] nr [...] po rozpoznaniu wniosku G. l. (skarżąca) z 8 września 2017r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję nr [...] z [...]. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia części zaległości powstałych z tytułu obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy przez M.g. oraz W.g. , dotyczących konta, którego płatnikiem był nieżyjący M.g. tj. odsetek od zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od III kw. 1994r. do I kw. 2002r. liczonych do dnia przedawnienia w łącznej kwocie 23.065 zł.

Za podstawę materialnoprawną decyzji z 6 kwietnia 2018r.

wskazano art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego(t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1257) – dalej jako k.p.a. i art. 59 ust. 3, art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 277 ze zm.), dalej jako u.s.r. Natomiast decyzję z dnia 21 sierpnia 2017r. podjęto na podstawie art 104 § 1 i 2 k.p.a., art 105 § 1 k.p.a. oraz art 59 ust 3 u.s.r.

W uzasadnieniu decyzji z 6 kwietnia 2018 r. Prezes KRUS wskazał, iż zadłużenie będące przedmiotem wniosku G. l. z dnia 31 lipca 2017r. zostało odpisane z konta płatnika z uwagi na upływ 10 letniego okresu ich dochodzenia. Ponieważ zaległości za okres od III kw. 1994 do IV kw. 2000r. oraz za okres od I kw. 2001r. do I kw. 2002r., zgodnie z zawiadomieniami Sądu Rejonowego w O. zostały zabezpieczone wpisami hipoteki, których aktualna wartość łącznie wynosi 32.856,10 zł (w tym odsetki – 23.065 zł), na podstawie art 41b ust 1 i 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Zdaniem organu jedynie uregulowanie kwoty 32.856,10 zł będzie podstawą dla KRUS do wydania zezwolenia na wykreślenie wpisów hipoteki wpisanych w księdze wieczystej KI1T/0007108/0. Mając na względzie powyższe, wniosek strony z 31 lipca 2017r. uznano za bezprzedmiotowy i umorzono postępowanie. Organ dodał, że aktualnie rozpatrując wniosek G. l. z 8 września 2017r. nadal brakuje podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

Pismem z dnia 4 maja 2018r. G. l. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Prezsa KRUS z [..] r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art 41b ust 2 u.s.r. poprzez przyjęcie, iż składki zabezpieczone hipoteką uległy przedawnieniu i nie moga podlegać postępowaniu o ich umorzenie,

2. naruszenie art 41a u.s.r. poprzez nie rozpoznanie złożonego wniosku jako wniosku o umorzenie należności z tytułu składek zabezpieczonych hipoteką,

ewentualnie:

3. naruszenie art. 55 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych, poprzez nie rozpoznanie złożonego wniosku, jako wniosku o umorzenie należności cywilnoprawnej (wpisanej hipoteki przymusowej na nieruchomości dla której prowadzona jest w Sądzie Rejonwym w O. księga wieczysta nr KI1T/0007108/0) na rzecz Skarbu Państwa – Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Skarżąca zawarła w skardze wniosek o uchylenie decyzji.

W uzasadnieniu skarżąca podała m.in., iż nie rozumie dlaczego organ twierdzi, że nie może umorzyć odsetek od zaległych składek, gdyż uległy one przedawnieniu, a następnie stoi konsekwentnie na stanowisku, że dopiero uiszczenie całej kwoty zaległości będzie podstawą do wykreślenia hipoteki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej " ustawą p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Do Sądu została zaskarżona decyzja Prezesa KRUS utrzymująca w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia części zaległości powstałych z tytułu obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy przez M.g. oraz W.g. , dotyczących konta, którego płatnikiem był nieżyjący M.g. tj. odsetek od zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od III kw. 1994r. do I kw. 2002r. liczonych do dnia przedawnienia w łącznej kwocie 23.065 zł.

Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. w sytuacji gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość wiąże się z brakiem któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Zachodzi ona zatem w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną mogącą być przedmiotem postępowania. Innymi słowy, sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne.

W rozpoznawanej sprawie organ wskazał na bezprzedmiotowość o charakterze przedmiotowym, czyli brak przedmiotu faktycznego do rozpoznania.

Jak wynika z analizy akt sprawy, przedmiotem postępowania organu była kwestia umorzenia części zaległości powstałych z tytułu obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy przez M.g. oraz W.g. , dotyczących konta, którego płatnikiem był nieżyjący M.g. tj. odsetek od zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od III kw. 1994r. do I kw. 2002r. liczonych do dnia przedawnienia w łącznej kwocie 23.065 zł.

Zaległości za okres od III kw. 1994 do IV kw. 2000r. oraz za okres od I kw. 2001r. do I kw. 2002r., zgodnie z zawiadomieniami Sądu Rejonowego w O. zostały zabezpieczone wpisami hipoteki na nieruchomości będącej własnością M.g. , których wartość łącznie wynosi 32.856,10 zł (w tym odsetki – 23.065 zł).

Z wnioskiem o umorzenie części zaległości – odsetek od składek – wystąpiła G. l. – siostra zmarłego M.g. . Zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w O. Wydziału I Cywilnego z dnia 30 maja 2017r., sygn. akt I Ns 64/17 G. l. nabyła spadek po M.g. w udziale wynoszącym 1/5 część spadku.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ nie ustalił w sposób prawidłowy i wyczerpujący okoliczności faktycznych sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia i nie rozpoznał sprawy w jej całokształcie, przez co naruszył art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej, która zobowiązuje organy administracyjne do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Ponadto organ według zasady określonej w art. 8 k.p.a. winien prowadzić postępowanie w taki sposób, by pogłębiać zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

W pierwszej kolejności zauważenia wymaga, iż zgodnie z art. 41a ust 1 pkt 1 u.s.r. Prezes Kasy orzeka w zakresie umorzenia należności Kasy z tytułu składek na wniosek zainteresowanego, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno – rentowego i składkowego. W myśl natomiast art. 52 ust 1 pkt 1 u.s.r. w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a ponadto do składek na ubezpieczenie stosuje się odpowiednio (...) art. 97 § 1, art. 98 § 1 i § 2 pkt 1, 2 i 7, art. 100 § 1 (...) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 98 § 1 Ordynacji podatkowej spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. W świetle art. 100 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy orzeka w jednej decyzji o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień poszczególnych spadkobierców na podstawie decyzji ostatecznych wydanych wobec spadkodawcy oraz jego zobowiązań wynikających z prawidłowych deklaracji.

Mając na uwadze, iż z wnioskiem o umorzenie części zaległości wystąpiła siostra zobowiązanego, Sąd zauważa, że z akt sprawy nie wynika, by była wydana decyzja o odpowiedzialności lub uprawnieniach spadkobierców.

Wniosek o naruszeniu wskazanych powyżej przepisów postępowania, zdaniem Sądu wynika także z wystąpienia oczywistej niespójności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a jego uzasadnieniem. Prezes KRUS wypowiadając się w uzasadnieniu dwukrotnie na temat istnienia długu, zawarł sprzeczne wnioski co do istnienia przedmiotu postępowania. W pierwszej części co do zaległości składkowych stwierdza, że wnioskowane zaległości zostały odpisane z konta płatnika, z uwagi na upływ okresu ich przedawnienia. Istotnie gdyby nastąpiło przedawnienie zaległych należności składkowych to wówczas ziściła by się przesłanka bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co stanowiłoby podstawę do jego umorzenia na podstawie ww. przepisów k.p.a. Przy czym organ co do stwierdzenia dotyczącego upływu okresu przedawnienia nie przedstawił w ogóle uzasadnienia prawnego.

W dalszej części uzasadnienia organ przywołując treść art. 41b pkt 2 u.s.r., ponownie wypowiada się na temat istnienia długu stwierdzając, że jedynie uregulowanie kwoty 32.856,10 zł będzie podstawą dla Kasy do wydania zezwolenia na wykreślenie wpisów hipoteki w księdze wieczystej. Z powyższego stwierdzenia należałoby wyprowadzić wniosek, że jednak dług faktycznie istnieje skoro strona może się od niego uwolnić, wpłacając ww. kwotę co będzie podstawą wykreślenia hipoteki.

Zauważyć należy, że podobnie stanowisko organu rozumie skarżąca eksponując powyższą sprzeczność w uzasadnieniu skargi.

Przywołanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisu art. 41b pkt 2 u.s.r., daje Sądowi a także stronie, podstawę do stwierdzenia, że dług istnieje, co wskazywałoby jednak na istnienie przedmiotu sprawy, a tym samym na brak podstaw faktycznych i prawnych do umorzenia postępowania administracyjnego z tego powodu. Dodatkowo należy podkreślić, że w postępowaniu administracyjnym nie ma miejsca na przypuszczenia, stąd też wydane przez Prezesa KRUS rozstrzygnięcie musi wynikać z jednoznacznie ustalonego - przy pomocy wszelkich dostępnych środków dowodowych - stanu faktycznego. Prezes KRUS mimo wewnętrznie sprzecznego uzasadniania co do istnienia przedmiotu sprawy (istnienia długu), umarza postępowanie administracyjne z powodu jego bezprzedmiotowości.

Uwzględniając powyższe okoliczności, podstawowym obowiązkiem organu będzie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego - zgodnie z art. 7 k.p.a. - co do osoby wnioskodawczyni i jej legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o umorzenie, oraz istnienia długu w postaci zaległości zabezpieczonych wpisami hipoteki na nieruchomości. Następnie ustalone fakty dotyczące zaległości składkowych podda analizie prawnej w kontekście ich przedawnienia mając na względzie, że dotyczą one okresu od III kw. 1994r. do I kw. 2002r.

Do dnia 2 maja 2004 r. kwestia przedawnienia należności wobec KRUS winna być przedmiotem rozważań z uwzględnieniem uregulowań odrębnych, zgodnie bowiem z art. 52 ust. 1 pkt. 1 u.s.r. w sprawach nie uregulowanych w ustawie zastosowanie znajdowały przepisy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, a ponadto do składek na ubezpieczenie stosowało się odpowiednio przepisy o zobowiązaniach podatkowych. Po wejściu w życie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm.), bieg terminu przedawnienia, w tym kwestia jego zawieszenia bądź przerwania, musiał być z kolei oceniany na gruncie art. 70 § 2-7 Ordynacji podatkowej. Zgodnie natomiast z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej nie ulegały przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogły być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Z dniem 2 maja 2004 r., na mocy art. 1 pkt. 41 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 9, poz. 873 ze zm.), do ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wprowadzony został art. 41b. Zgodnie z ust. 1 tej jednostki redakcyjnej, w jej ówczesnym brzmieniu, należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 2-7.

W świetle art. 41b ust. 2 u.s.r. nie ulegały przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogły być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Natomiast w art. 41b ust. 3-6 oraz ust. 8-9 u.s.r. uregulowano kwestie związane z biegiem terminu przedawnienia, w tym zwłaszcza jego zawieszeniem bądź przerwaniem. Art. 41b ust. 1 u.s.r. został znowelizowany dnia 1 stycznia 2012 r. na podstawie art. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, zgodnie z którym zyskał on następujące brzmienie – "Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 2-7". Jednocześnie art. 27 ust. 1 tej ustawy nowelizującej stanowi, że do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 41b ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, o czym mowa już w art. 27 ust. 2, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

Sąd zwraca także uwagę, że wykładnia art. 41 ust. 2 u.s.r. powinna zostać dokonana przez pryzmat zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12 (Dz.U.2013.1313) zastrzeżeń konstytucyjnych dotyczących art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r. jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., stanowił: "nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zaległość podatkowa może być egzekwowana tylko z przedmiotu hipoteki". Obecnie (tj. po zmianach dokonanych przez art. 1 pkt 58 ustawy z 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie innych ustaw, (Dz.U. nr 169, poz. 1387, ze zm.), odpowiednikiem tego przepisu jest art. 70 § 8 wskazanej ustawy: "nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu". W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny cecha niekonstytucyjności odnosi się także do art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym na dzień ustanowienia hipoteki. Można więc w tej sytuacji mówić o oczywistej niezgodności z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP także art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w zakresie, o którym mowa w omawianym orzeczeniu Trybunału.

Oczywistość niezgodności ww. przepisu z Konstytucją RP oraz z uprzednią wypowiedzią Trybunału stanowią wystarczające przesłanki do odmowy zastosowania przez Sąd także przepisu art. 41b ust. 2 u.s.r. Przepis ten objęty jest bowiem takimi samymi zastrzeżeniami, co do jego konstytucyjności jak uregulowanie zawarte w art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który brzmi analogicznie, jak obowiązujący do dnia 31 grudnia 2002 r. art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej.

Mając zatem na uwadze stanowisko przedstawione w cyt. powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego należy stwierdzić, że ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości nie wyklucza przedawnienia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką, co oznacza, że termin przedawnienia należności biegnie na zasadach ogólnych. Zatem przepis art. 41b ust. 2 u.s.r. nie może stanowić podstawy prawnej do ustalenia, że nie uległy przedawnieniu należności zabezpieczone hipoteką w okolicznościach rozpoznawanej sprawy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak wskazano wyżej, nie przedstawiono jednoznacznych ustaleń dających podstawę do stwierdzenia czy skarżąca wobec KRUS posiada czy też nie posiada długu w postaci zaległości składkowych oraz zabrakło jakiejkolwiek analizy prawnej dotyczącej kwestii ich przedawnienia.

Powyższe uchybienia uniemożliwiają Sądowi dokonanie pełnej kontroli zaskarżonego aktu w zakresie legitymacji podmiotu występującego z wnioskiem o umorzenie, oraz okoliczności, czy w dacie wydania zaskarżonej decyzji sporne zaległości zabezpieczone hipoteką nie uległy czy też uległy przedawnieniu, a tym samym czy istniał przedmiot sprawy administracyjnej. Zatem w niniejszej sprawie występują uzasadnione wątpliwości, wymagające w ponownym postępowaniu wyjaśnienia.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie ustalenie stanu faktycznego i uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a.

Wobec naruszenia art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a., przedwcześnie organ uznał, że zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Na uwzględnienie nie zasługuje natomiast zarzut naruszenia art. 55 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych, poprzez nie rozpoznanie złożonego wniosku, jako wniosku o umorzenie należności cywilnoprawnej (wpisanej hipoteki przymusowej na nieruchomości). Zgodnie z treścią tego przepisu należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Z brzmienia tego przepisu wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż dotyczy on należności cywilnoprawnych, nie mając tym samym zastosowania do należności o charakterze publicznoprawnym. Należy wskazać, iż samo zabezpieczenie w formie ustanowienia hipoteki przymusowej na nieruchomości nie wpływa na zmianę charakteru długu głównego. Zatem zarzut naruszenia przepisu nie znajdującego zastosowania w sprawie należy uznać za chybiony.

Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała zatem, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje jej uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 135 ustawy p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Ponieważ dostrzeżone wady dotyczą także decyzji z dnia 21 sierpnia 2017r. Sąd na podstawie art. 135 ustawy p.p.s.a. wyeliminował z obrotu prawnego również ten akt administracyjny.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach w punkcie 2 wyroku uzasadnia art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.