Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 784/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 88 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2022 r. sprawy ze skargi D. U. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 5 maja 2022 r. nr 2 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na budowę domu - skargę oddala -


UZASADNIENIE

II SA/Rz 784/22

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi D.U. jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie (dalej: KWP) z 5 maja 2022 r. nr 2 (L.dz. IR-764/2022) dotycząca odmowy przyznania pomocy finansowej na budowę domu.

Jak wynika z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy, wnioskiem z 21 stycznia 2022 r. [...] D.U. - w służbie stałej od 28 sierpnia 2009 r., pełniący służbę w Komisariacie Policji w [...] - zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] (dalej: KPP) o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu w miejscowości M.

Do wniosku załączył kserokopię decyzji Starosty [...] z 5 lipca 2018 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wraz z instalacją energetyczną w zabudowie zagrodowej na działkach nr [...], [...] i [...] w miejscowości M. oraz odpisy ksiąg wieczystych potwierdzające własność działki nr [...] małżonki M.U. oraz własność działek [...] i [...] M. i D.U. na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej.

KPP decyzją z 18 marca 2022 r. nr 1/P/2022 odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej na budowę domu.

W uzasadnieniu stwierdził, D.U. aktualnie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym w miejscowości T. [...], przyznanym w 2010 r. jako kwatera tymczasowa w budynku służbowym, a następnie wobec wygaśnięcia prawa trwałego zarządu, zajmowanym na podstawie umowy najmu zawartej ze Skarbu Państwa – Starostą Powiatu w [...] Jest to lokal o pow. użytkowej 56,55 m2, w tym powierzchnia mieszkalna 36,55 m2 w układzie dwa pokoje + kuchnia. Z uwagi na fakt, że wnioskujący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz.U. z 2021 r., poz. 1882 ze zm., dalej: u.oP.) nie spełnia przesłanek dających podstawę do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, brak jest podstaw do przyznania mu pomocy finansowej na budowę domu.

W odwołaniu D.U. zarzucił organowi I instancji błędną interpretację przepisów resortowych związanych z prawem do lokalu mieszkalnego, tj. art. 94 ust. 1 i art. 95 ust. 1 u.oP., twierdząc, iż pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje tym, którzy nie otrzymali lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, a on takiego lokalu mieszkalnego nie otrzymał.

Opisaną na wstępie decyzją z 5 maja 2022 r. KWP - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 92 i art. 97 ust. 5 u.oP., § 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. z 2013 r., poz. 864 ze zm.) oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. z 2020 r., poz. 947) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 18 marca 2022 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że wg art. 88 ust. 1 u.oP., policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jest to prawo do lokalu o określonej powierzchni, uwzględniającej normy zaludnienia przysługujące policjantowi, określone na podstawie art. 97 ust. 1 u.oP. w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej.

Policjant, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, może ubiegać się o "alternatywną" formę zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych: równoważnik za brak lokalu (art. 92 ust. 1 u.oP.) lub pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 u.oP.).

Stosownie do art. 95 ust. 1 u.oP., lokalu mieszkalnego nie przydziela się policjantowi w razie: skorzystania z pomocy finansowej o której mowa w art. 94 u.oP. (pkt 1), posiadania przez funkcjonariusza w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno - pensjonatowego (pkt 2), posiadania przez małżonka funkcjonariusza lokalu mieszkalnego lub domu określonego w pkt 2 (pkt 3), zbycia przez policjanta lub małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3 (pkt 4).

Prawo do pomocy finansowej przysługuje tylko policjantowi, który spełnia "pozytywne" warunki do uzyskania (przydziału) lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej (art. 88 - 90 u.oP.) oraz nie zachodzą "negatywne" przesłanki do wydania decyzji o których mowa w art. 95 ust. 1 pkt 1-4 ustawy.

D.U. wnioskiem z 21 lutego 2022 r. zwrócił się do KPP w [...] o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego położonego w miejscowości M., dołączając wymagane dokumenty. Budowa budynku realizowana była na działce, której właścicielem jest małżonka wnioskodawcy M.U. Małżonkowie pozostają w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej. Od 21 kwietnia 2022 r. - na podstawie umowy darowizny - są współwłaścicielami działki nr [...].

W sprawie istotnym jest, że od daty przydziału jako kwatery tymczasowej decyzją KPP w [...] z 16 grudnia 2010 r. nr l/PM/10, odwołujący zamieszkuje w lokalu mieszkalnym zajmując go na podstawie umowy najmu zawartej [...] ze Skarbem Państwa reprezentowanym przez Starostę Powiatu [...]. Przedmiotowy lokal w 2010 r. był kwaterą tymczasową położoną w budynku służbowym znajdującym się w T., a następnie w wyniku działań zmierzających do wygaśnięcia prawa trwałego zarządu został przekazany na rzecz SP - Starostwa Powiatowego w [...]. D.U. legitymuje się uprawnieniami do 5 norm zaludnienia (wnioskodawca, żona i trzech synów), tj. do lokalu od 35 do 50 m2 powierzchni mieszkalnej (§ 3 rozporządzenia MSWiA w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów), a zatem zajmowany lokal mieszkalny odpowiada co najmniej (tj. 35 m2) przysługującym w/w funkcjonariuszowi normom zaludnienia.

Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest formą zaspakajania potrzeb mieszkaniowych policjantów, funkcjonującą obok podstawowej formy pomocy, jaką jest prawo do lokalu mieszkalnego. Nie jest więc świadczeniem pieniężnym należnym każdemu funkcjonariuszowi, ale tylko takiemu, który ma niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. W tak ustalonym stanie faktycznym zachodzi negatywna przesłanka o której mowa w art. 95 ust. 1 pkt 2 u.oP., uniemożliwiająca przydział policjantowi lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, wobec faktu, że ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w wymaganym przepisami wymiarze.

W skardze do WSA w Rzeszowie D.U. reprezentowany przez pełnomocnika (adwokata) zarzucił:

I. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 94 u.oP. poprzez pominięcie tej normy (brak wskazania w podstawie decyzji) oraz faktyczne pominięcie w ramach rozważań prawnych, skutkiem czego organ doszedł do przekonania, że przesłanki otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego są tożsame z przesłankami uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Tymczasem norma z art. 94 u.oP. wskazuje, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu przysługuje policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przesłanki przyznania lokalu są całkowicie odmienne. Ponadto organ opisując stan faktyczny kilkukrotnie wskazuje, że skarżący uzyskał przydział na lokal mieszkalny, podczas gdy uzyskał on przydział na kwaterę tymczasową. Przepis ten tymczasem nie wyklucza przyznania pomocy finansowej z art. 94 w razie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych w oparciu o decyzję przydzielającą kwaterę tymczasową. Co więcej, skarżący podjął starania o budowę domu w miejscowości pełnienia służby, gdyż SP przekazał lokal przydzielony mu jako kwatera na rzecz Gminy. Zatem działania skarżącego zmierzają do zapewnienia stabilnego miejsca zamieszkania, gdyż obecne nie spełnia tego kryterium;

2. art. 95 ust. 1 pkt 2 u.oP. poprzez uznanie, że spełnienie negatywnych przesłanek przyznania lokalu mieszkalnego określonych w tym przepisie stanowi podstawę do odmowy pomocy z art. 94, gdy tymczasem z treści tego przepisu wynika wyraźnie, że dotyczy on przesłanek odmowy przydziału lokalu mieszkalnego, a w ustawie brak jest odniesienia do stosowania powyższej normy do pomocy finansowej. Gdyby przyjąć interpretację organu II instancji, każdy funkcjonariusz który zakupił już lokal lub rozpoczął budowę domu ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (jest to negatywna przesłanka przyznania lokalu mieszkalnego z art. 95 ust. 1 pkt 2), zatem nie należy mu się pomoc z art. 94 u.oP. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje ponad wszelką wątpliwość, że nabycie przez funkcjonariusza domu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy (wyrok z 16 marca 2021 r. III OSK 249/21). Powyższa interpretacja jest również sprzeczna z § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MSWiA w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, w myśl którego do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a w szczególności: wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu (domu jednorodzinnego). Niewątpliwie policjant przedstawiający umowę kupna lokalu lub domu jest już w posiadaniu lokalu albo domu jednorodzinnego w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, zatem spełnia negatywną przesłankę przyznania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej z art. 95 ust. 1 pkt 2 u.oP.;

3. art. 92 ust. 1 u.oP. w zw. z § 2 i 3 rozporządzenia MSWiA w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów - poprzez wskazanie w podstawie decyzji norm, które nie są podstawą do podejmowania decyzji w sprawie udzielania pomocy finansowej o której mowa w art. 94 u.oP. Jednocześnie art. 92 ust. 1 u.oP. zawiera przesłankę przyznania równoważnika pieniężnego, podobną do przesłanki z art. 95 ust. 1 pkt 2, tj. jeżeli policjant lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Rozporządzenie wykonawcze wydane na podstawie ust. 2 w/w normy w § 1 ust. 1 uściśla przypadki, w których należy uznać że funkcjonariusz nie posiada lokalu, odróżniając wyraźnie przypadek gdy funkcjonariusz nie posiada lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej (§ 1 ust. 1 pkt 1) od przypadku, gdy funkcjonariusz nie posiada lokalu na podstawie umowy najmu (§ 1 ust. 1 pkt 3-4) lub nie posiada domu jednorodzinnego, domu mieszkalno - pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny (§ 1 ust. 1 pkt 5), bądź kwatery tymczasowej (§ 1 ust. 1 pkt 6). Dokonując wykładni systemowej przesłanki z art. 94 u.oP., tj. brak lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej, powinno się traktować w/w przypadek odrębnie od przypadków najmu czy własności lokalu lub domu jednorodzinnego. Należy przyjąć, iż prawodawca używa tego samego wyrażenia w tym samym znaczeniu. Zatem w art. 94 u.oP. racjonalny ustawodawca przyjął jako negatywną przesłankę tylko

jeden z sześciu wymienionych w w/w rozporządzeniu tytułów do lokalu i tylko przyznanie lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji wyklucza przyznanie pomocy finansowej;

4. art 95 ust. 1 pkt 1 u.oP. poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż w myśl tego przepisu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi w razie skorzystania z pomocy finansowej o której mowa w art. 94. Przyjęcie interpretacji, że pomoc z art. 94 przysługuje w przypadku nie występowania przesłanek negatywnych do przyznania lokalu mieszkalnego wprowadzałaby błędne koło, gdyż przyznanie pomocy rodziłoby negatywną przesłankę do przyznania lokalu, co rodziłoby negatywną przesłankę do przyznania pomocy i stanowiło podstawę do wydania decyzji o cofnięciu pomocy. Co więcej lokal przydzielony przed wielu laty skarżącemu jako kwatera tymczasowa został wyłączony z zasobu policji, a następnie przekazany przez SP na Gminę, co organ również pominął;

5. § 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 września 2021 r. w sprawie trybu przydzielania lokalu mieszkalnego policjantowi przeniesionemu do służby w innej miejscowości oraz policjantowi, który skorzystał z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu - poprzez błędną interpretację polegającą na przyjęciu, iż posiadanie jakiegokolwiek tytułu do lokalu pozbawia policjanta możliwości uzyskania pomocy określonej w art. 94 ust. u.oP., podczas gdy powyższe rozporządzenie wskazuje, że policjantowi o którym mowa w § 2 ust. 1 można przydzielić lokal mieszkalny, jeżeli on i członkowie jego rodziny o których mowa w art. 89 u.oP., zwolnili zajmowany lokal mieszkalny, dom jednorodzinny lub dom mieszkalno - pensjonatowy poza miejscem pełnienia służby. Tymczasem organ nie zbadał, czy funkcjonariusz zrezygnuje z lokalu, który pierwotnie otrzymał jako kwaterę tymczasową.

II. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia:

1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji KPP w [...] z 18 marca 2022 r., podczas gdy organ I instancji nie podjął czynności w kierunku dokładnego ustalenia stanu faktycznego, a decyzja zawiera wręcz błędne ustalenia o przydzieleniu skarżącemu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, co nigdy nie miało miejsca;

2. art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organ II instancji w sprawie, w której wydaniu brał udział pracownik, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Skarżący został pozbawiony możliwości złożenia takiego wniosku podczas postępowania przed organem I instancji, gdyż nie był informowany o toku postępowania, ani nawet o sygnaturze sprawy;

3. art. 9 § 1 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego prawa do pomocy finansowej;

4. art. 81a § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony skarżącej i orzeczenie o odmowie do pomocy finansowej bez zbadania sytuacji mieszkaniowej skarżącego, w tym faktycznej podstawy przydziału kwatery tymczasowej, ani czy znajduje się ona w bliskiej miejscowości;

5. art. 8 § 1 k.p.a., tj. naruszenie zasady pogłębiania zaufania, poprzez prowadzenie postępowania w sposób zmniejszający poziom zaufania, prowadzenie postępowania przed organem II instancji w sposób tajny, bez zapewnienia udziału strony.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia, ewentualnie zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie pomocy finansowej na budowę domu zgodnie ze złożonym wnioskiem, a także zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę KWP wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Poddawszy kontroli w ramach w/w kryteriów zaskarżoną decyzję KWP oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji Sąd stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem toczącego się postępowania i wydanych w sprawie decyzji była kwestia zasadności przyznania skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego w miejscowości M.

Zgodnie z art. 88 ust. 1 u.oP., policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.

Unormowanie to znajduje się w rozdziale 8 u.oP. zatytułowanym "Mieszkania funkcjonariuszy Policji". Z przyjętych w tym rozdziale rozwiązań wynika, że ustawodawca gwarantuje funkcjonariuszom Policji w służbie stałej pomoc w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, które w pierwszej kolejności powinno być zrealizowane właśnie przez przydział lokalu o jakim mowa w powyższym art. 88 ust. 1 u.oP. Dopiero gdy policjantowi nie przydzielono lokalu mimo spełnienia warunków do jego otrzymania, może się on ubiegać o inne formy zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, tj. równoważnik za brak lokalu (art. 92 ust. 1 u.oP.) lub pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 u.oP.).

Zgodnie z art. 95 ust. 1 u.oP., lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nie przydziela się bowiem m.in. policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno – pensjonatowy (pkt 2).

Z przytoczonych przepisów wynika, że warunkiem przyznania funkcjonariuszowi "zastępczych" form realizacji prawa do lokalu jest spełnienie warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego. O ile bowiem celem regulacji dotyczących pomocy mieszkaniowej niewątpliwie jest aby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości w której pełni służbę albo w miejscowości pobliskiej, to jednocześnie jeśli funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej we własnym zakresie, to nie spełnia warunków do uzyskania pomocy finansowej (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 1999 r. OPS 1/99 - ONSA 1999/3/77, m.in. wyroki NSA z 3 listopada 2021 r. III OSK 389/21 - LEX nr 3309117, z 24 kwietnia 2020 r. I OSK 1230/19 - LEX nr 3220984, z 10 kwietnia 2018 r. I OSK 1213/16 - LEX nr 2533528 i z 20 listopada 2009 r. I OSK 188/09 - ONSAiWSA 2011/2/38). Stanowisko takie zostało również wyrażone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 2001 r. sygn. akt TK 1/00 (OTK 2001/4/84), w którym podkreślono, że pomoc finansowa dla policjantów nie stanowi ich przywileju z racji bycia policjantem, lecz ma służyć im do uzyskania mieszkania w miejscu pełnienia służby. Uruchomienie takiej pomocy nie jest potrzebne w razie posiadania przez policjanta odpowiedniego lokalu, bez względu na rodzaj tytułu prawnego do niego.

Najem lokalu mieszkalnego o odpowiedniej dla policjanta powierzchni, którego wynajmującym jest gmina (jednostka samorządu terytorialnego) stanowi zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych najemcy (por. wyroki NSA z 27 maja 2020 r. I OSK 636/19 - LEX nr 3039406 i z 10 maja 2022 r. III OSK 1260/21 - LEX nr 3348258). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że zajmowanie lokalu mieszkalnego nawet na podstawie użyczenia jest także posiadaniem w rozumieniu art. 95 ust. 1 pkt 2 u.oP. (wyroki NSA z 23 marca 2021 r. III OSK 171/21 - LEX nr 3212144 i WSA w Warszawie z 15 października 2019 r. II SA/Wa 1137/19 - LEX nr 3086564).

W stanie faktycznym sprawy nie budzi wątpliwości (i nie jest jednocześnie kwestionowane), że skarżący jest funkcjonariuszem Policji w służbie stałej (od 28 sierpnia 2009 r.), pełniącym aktualnie służbę w Komisariacie Policji w [...] oraz że na mocy decyzji KPP w [...] z 16 grudnia 2010 r. został mu przydzielony lokal mieszkalny stanowiący kwaterę tymczasową o pow. użytkowej 56,55 m2 i powierzchni mieszkalnej 36,55 m2 położony w budynku znajdującym się w miejscowości T. [...]. W związku z wygaszeniem prawa trwałego zarządu Komendy Wojewódzkiej Policji w stosunku do tej nieruchomości, łącząca skarżącego z tym podmiotem umowa najmu z [...] została zastąpiona umową najmu lokalu mieszkalnego zawartą [...] ze Skarbem Państwa reprezentowanym przez Starostę Powiatu [...], w miejsce którego [...] – w związku z przejęciem nieruchomości w drodze darowizny – wstąpiła Gmina [...].

Zarówno w dacie przydziału skarżącemu tego lokalu decyzją z [...] jak i w dacie wystąpienia przez niego z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej oraz wydawania decyzji przez organ I i II instancji, lokal ten spełniał względem skarżącego i jego rodziny (mimo jej powiększenia w tym okresie) przysługujące mu normy zaludnienia. Miejscowość T jest w rozumieniu art. 88 ust. 4 u.oP. miejscowością pobliską względem [...], gdzie skarżący pełni służbę.

W kontekście powyższego trafnie stwierdziły orzekające w sprawie organy I i II instancji, że skoro wnioskodawca posiada lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej względem miejsca pełnienia służby który spełnia wymagania norm zaludnienia (zajmując go na podstawie umowy najmu), to wobec nieprzysługiwania mu prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej, zasadne było odmówienie mu pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego.

Prawo do takiej pomocy nie należny się każdemu funkcjonariuszowi, ale tylko takiemu, który ma niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe; inaczej ujmując, przysługuje tylko policjantowi, który spełnia "pozytywne" warunki do uzyskania (przydziału) lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej (art. 88 - 90 u.oP.) oraz nie zachodzą "negatywne" przesłanki do wydania decyzji o przydziale, o których mowa w art. 95 ust. 1 pkt 1-4 u.oP.

W realiach sprawy bez znaczenia pozostaje zatem, że na datę złożenia wniosku o pomoc finansową i rozstrzygania sprawy przez organy lokal mieszkalny w T. nie był przydzielony skarżącemu decyzją administracyjną a zajmowany był na podstawie umowy najmu (chociaż pierwotnie był przyznany decyzją KPP w [...] z [...] wydaną m.in. na podstawie art. 88 ust. 1 u.oP.). Zmiana podstawy prawnej posiadania tego lokalu nie ma żadnego znaczenia dla uznania uprawnień skarżącego do wnioskowanej pomocy finansowej; w myśl wyroku NSA z 7 lipca 2021 r. III OSK 3597/21 - LEX nr 3194406, oceniając wniosek o przyznanie pomocy na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub budowę domu jednorodzinnego - należy brać pod uwagę stan prawny i faktyczny na dzień złożenia wniosku. Na ten dzień dokonuje się oceny, czy policjant spełnia warunek do otrzymania lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, a co za tym idzie - czy przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu).

Jako całkowicie bezzasadne jawi się wywodzenie przez skarżącego w oparciu o wyrok NSA z 16 marca 2021 r. III OSK 249/21, że nabycie przez funkcjonariusza domu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy; wyrok ten zapadł w odmiennym od niniejszej sprawy stanie faktycznym i nie może stanowić w niej punktu odniesienia.

Sąd z uwagi na przedstawione wyżej rozważania co do możliwej podstawy prawnej posiadania przez policjanta w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej m.in. lokalu mieszkalnego - nie podziela także stanowiska skarżącego nawiązującego do poglądu wyrażonego w przywołanym przez niego w toku rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku w niniejszej sprawie wyroku WSA w Rzeszowie z 29 stycznia 2013 r. II SA/Rz 1104/12, w zakresie, że dla oceny zaistnienia negatywnej przesłanki wyrażonej w art. 95 ust. 1 pkt 2 u.oP. znaczenie ma, aby policjant miał zapewniony "w sposób trwały" prawo do lokalu mieszkalnego, czego nie spełnia możliwość wypowiedzenia umowy najmu. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, przydział lokalu na podstawie decyzji administracyjnej także nie ma charakteru trwałego (chociażby z uwagi na treść art. 95 ust. 2 u.oP.), a wyłącza pomoc finansową na uzyskanie lokalu /budowę domu.

Reasumując, w prawidłowo ustalonym i ocenionym przez organy stanie faktycznym sprawy zachodziła negatywna przesłanka o której mowa w art. 95 ust. 1 pkt 2 u.oP. uniemożliwiająca udzielenie skarżącemu pomocy finansowej na budowę domu, wynikająca z faktu, że ma on wraz z członkami rodziny zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w wymaganym przepisami wymiarze.

W związku z powyższym, Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się zarzucanych skargą naruszeń przepisów prawa materialnego, w szczególności na tle zastosowania przez organy art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 oraz art. 95 ust. 1 pkt 2 u.p. Nie stwierdził także naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.