Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 598/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77, art. 139
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 133 par. 1, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 2 grudnia 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Teresa Kobylecka sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. B. i T. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 403/14 w sprawie ze skargi M. B. i T. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania 1. prostuje zaskarżony wyrok poprzez wpisanie w miejsce słów "ze skargi M. B. i T. B." słów "ze skargi M. B. i T. B.", 2. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 września 2014r. sygn. akt III SA/Kr 403/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M[...] i T[...] na decyzję Wojewody [...] z dnia 5 [...] r. nr W[...]w przedmiocie odmowy wymeldowania.

Jak wynika z akt sprawy, Wójt Gminy B[...] decyzją z dnia 20 [...] r. nr E[...], działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), dalej powoływanej jako "ustawa", oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), dalej powoływanej jako "K.p.a.", odmówił wymeldowania z pobytu stałego M[...] z budynku mieszkalnego w miejscowości S[...] nr 1[...]. W uzasadnieniu decyzji organ przypomniał, że w dniu 16 [...] r. T[...] i M[...], współwłaściciele budynku w miejscowości S[...] nr 1[...], wystąpili do Urzędu Gminy w B[...] z wnioskiem o wymeldowanie M[...] K[...] z uwagi na fakt, że wyjechał za granicę i tam zamieszkał oraz podjął pracę. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że M[...]zamieszkuje wraz z rodziną w budynku nr 1[...] w miejscowości S[...]. W tym miejscu znajdują się również jego rzeczy osobiste. Pod koniec maja 2013r. M[...] wyjechał do Norwegii do pracy sezonowej. Na przełomie sierpnia i września 2013 r. przyjechał do Polski i przebywał w budynku nr 1[...]. W czasie tego pobytu zgłosił się do Urzędu Gminy w celu wyrobienia dowodu osobistego. Ponadto z ustaleń organu wynika, że M[...] planuje powrót do Polski na święta Bożego Narodzenia 2013r.

W ocenie Wójta Gminy w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka trwałego opuszczenia miejsca zameldowania, bowiem fakt wyjazdu za granicę w celach zarobkowych nie jest równoznaczny z trwałym opuszczeniem miejsca pobytu stałego w Polsce. Fakt przebywania parę miesięcy w ciągu roku poza granicami Polski nie stanowi przeszkody dla posiadania miejsca stałego pobytu w kraju, w sytuacji gdy więź z tym miejscem jest podtrzymywana.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli T[...] i M[...], domagając się jej uchylenia i przekazanie sprawy organowi l instancji do ponownego rozpoznania.

Wojewoda [...] decyzją z dnia 5 [...] r. nr W[...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji uznając, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do opuszczenia miejsca stałego pobytu, w rozumieniu przepisów art. 15 ust. 2 ustawy albowiem M[...]nie opuścił miejsca stałego zameldowania w sposób trwały. Organ podkreślił, że okoliczność nieprzebywania M[...]w sposób nieprzerwany w S[...] pod nr 1[...] jest bezsporna. Stan obiektywnego "nieprzebywania" nie jest jednak dobrowolnym i trwałym opuszczeniem lokalu. Organ wskazał, że M[...] pełnomocnik M[...]oświadczyła, iż mąż zamieszkuje wraz z całą rodziną w budynku w S[...] nr 1[...], gdzie znajdują się jego rzeczy osobiste oraz, że na przełomie sierpnia i września 2013r. mąż przebywał w domu w S[...] nr 1[...], następnie ponownie wyjechał do pracy sezonowej do Norwegii. M[...] wyjaśniła również, że mąż do kraju wróci w grudniu, na święta, a powodem jego wyjazdu za granicę był brak pracy w Polsce. Ponadto oświadczyła, że sama nie pracuje, opiekuje się dwójką małoletnich dzieci. Powyższe oświadczenie M[...] jest zbieżne z wyjaśnieniami pełnomocnika M[...] i T[...], oraz z dowodem z zeznań świadków: D[...] – matki M[...], A[...]i A[...].

Organ stwierdził następnie, iż żadne przepisy prawa nie stanowią, w jaki sposób oraz z jaką częstotliwością osoba zameldowana na pobyt stały ma przebywać w lokalu. Każdy ma prawo do swobodnego poruszania się i przebywania poza miejscem pobytu stałego, nawet przez dłuższy czas i poza granicami Polski. Zdaniem organu zaistnienie takiej sytuacji jak w przedmiotowej sprawie nie daje prawa do stwierdzenia, iż nastąpiło opuszczenie przez osobę miejsca pobytu stałego i nie uzasadnia żądania jej wymeldowania. Instytucja wymeldowania z miejsca pobytu stałego nie może być wykorzystywana do wyprowadzenia osoby z lokalu, bowiem nie jest środkiem eksmisyjnym. Osobę można wymeldować wtedy, gdy sama dobrowolnie opuści zajmowany lokal, albo gdy zostanie z tego lokalu wyprowadzona w drodze prawem przewidzianej, poprzez skuteczne wykonanie przez komornika sądowego prawomocnego wyroku eksmisyjnego. W ocenie Wojewody [...]nie ma zatem znaczenia, jak często M[...] korzysta z budynku w S[...] nr 1[...], skoro wyraził zdecydowaną wolą zamieszkiwania w tym budynku po powrocie z zagranicy.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu organ stwierdził, iż zgodnie z dyspozycją zawartą w przepisie art. 15 ust. 3 ustawy osoba, która wyjeżdża za granice Rzeczypospolitej Polskiej na okres dłuższy niż 6 miesięcy, jest obowiązana zgłosić swój wyjazd oraz powrót właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego organowi wymienionemu w ust. 1. Zgłoszenia wyjazdu dokonuje się najpóźniej w dniu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, a zgłoszenia powrotu – najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia powrotu. Wprawdzie M[...]nie wykonał tego obowiązku, to jednak powyższa okoliczność nie mogła stanowić podstawy do orzeczenia przez organ meldunkowy o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego.

Od powyższej decyzji Wojewody [...] T[...] i M[...] wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy B[...] z dnia 20 grudnia 2013 r. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

- art. 15 ust. 3 ustawy przez niezastosowanie w sprawie zarówno przez organ l, jak i II instancji, który winien być stosowany łącznie z podstawą prawną z art. 15 ust. 2 ustawy, a jedynie oparcie rozstrzygnięcia na przepisie art. 15 ust. 2 ustawy, zamiast prawidłowego oparcia rozstrzygnięcia na przepisie art. 15 ust. 2 i 3 ustawy;

- art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i brak zebrania w sprawie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co jest koniecznym elementem postępowania w świetle dwóch wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (wyroku z dnia 14 marca 2012r. sygn. akt III SA/Kr 1143/11 oraz z dnia 19 lutego 2013r. sygn. akt III SA/Kr 923/12), a w szczególności niezbadanie okoliczności, że zainteresowany M[...] wraz z żoną M[...] uzyskał w dniu 17 [...] r. na mocy aktu notarialnego nr 5[...] , własność działek nr 5[...] i 5[...] o powierzchni 0,2038 ha, na których to znajdują się zabudowania mieszkalno – gospodarcze położone w P[...] nr 10[...]. Skarżący podnieśli, że M[...]wraz z żoną i małoletnimi dziećmi mieszkają zarówno w zabudowaniach położonych w P[...] jak i w S[...]. Skarżący wskazali, że matka M[...], D[...] zameldowała się na pobyt czasowy od dnia 8 marca 2013r. do 8 marca 2018r. pod adresem P[...]. W ten sposób, zdaniem skarżących, pod nieobecność M[...] D[...] pomagała jego żonie w prowadzeniu gospodarstwa w P[...]. Okoliczność ta nie została w sprawie wyjaśniona, co stanowi naruszenie art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 4 września 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M[...] i T[...]. W ocenie Sądu analiza akt sprawy, odnośnie zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, nie uzasadniała wymeldowania M[...] z pobytu stałego w lokalu położonym w miejscowości S[...] nr 1[...]. Sąd wskazał, że niespornym w sprawie jest fakt wyjazdu M[...] w maju 2013r. do pracy w Norwegii. Organy prawidłowo uznały, że pozostawienie rzeczy w lokalu wskazuje na zamiar powrotu do tego lokalu i potwierdza trwałość więzi M[...] z miejscem zameldowania. Sąd podkreślił, że w postępowaniu administracyjnym skarżący nie kwestionowali, iż M[...] wraz z dziećmi i żoną zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, lecz podnosili jedynie, że długi czas przebywania M[...] za granicą (ponad 3 miesiące) świadczy o dobrowolnym i trwałym opuszczeniu przez niego spornego lokalu. Zdaniem Sądu wyjazd za granicę nie jest równoznaczny z opuszczeniem dotychczasowego miejsca stałego pobytu, uzasadniającym wymeldowanie. Tym bardziej w wypadku, gdy – jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie – chodzi wyłącznie o okresowy pobyt za granicą, po którym następuje powrót do miejsca zameldowania, zaś zameldowany deklaruje, że nigdy nie miał zamiaru opuszczania tego miejsca.

Odnosząc się do powoływanego w skardze wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II OSK 77/09) Sąd I instancji wskazał, że został on wydany w odmiennych okolicznościach faktycznych, bowiem w tej sprawie uznano, że dodatkową okolicznością wskazującą na dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego może być niepodejmowanie jakichkolwiek czynności w celu przywrócenia możliwości przebywania w tym miejscu. Tymczasem w okolicznościach przedmiotowej sprawy kwestią sporną nie jest dobrowolność opuszczenia miejsca stałego pobytu, ale jego trwałość. Podczas całego postępowania nie było bowiem kwestionowane, że M[...] wyjechał z Polski dobrowolnie.

W ocenie Sądu organy właściwie ustaliły, że wyjazdowi w konkretnych okolicznościach niniejszej sprawy (w celach zarobkowych) nie można przypisać cech trwałości. Nieobecność M[...] w miejscu stałego pobytu jest wyłącznie czasowa i ma związek z wykonywaną pracą za granicą. Gdy przesłanki trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu przez osobę objętą wnioskiem o wymeldowanie nie zachodzą organ meldunkowy wydaje decyzję o odmowie wymeldowania i nie ma tu znaczenia okoliczność, że nieobecność M[...] w miejscu pobytu stałego trwa ponad 3 miesiące czy też więcej miesięcy. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy nie określa bowiem, jaki musi upłynąć czas, żeby można było osobę wymeldować.

W zakresie okoliczności podniesionych w skardze, wskazujących, iż M[...] nabył nieruchomość położoną w P[...], w której obecnie przebywa jego żona z D[...] Sąd stwierdził, że nie mają w przedmiotowej sprawie znaczenia, a nadto fakty te zostały poniesione dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, a we wcześniejszych pismach procesowych strona skarżąca nie odwoływała się do tych okoliczności. Nie można zatem zarzucić organowi, że w toku prowadzenia postępowania administracyjnego nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych. Zdaniem Sądu podstawową kwestią mającą znaczenie w sprawie i niekwestionowaną przez skarżących jest fakt, że M[...]podczas pobytu w Polsce przebywał w lokalu w S[...] i tam było jego centrum życiowe.

Podsumowując Sąd stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły powody opuszczenia lokalu przez M[...] i zasadnie przyjęły, że długotrwała praca za granicą nie nadaje temu opuszczeniu charakteru trwałości. Tym samym organy nie naruszyły przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy. Jednocześnie Sąd nadmienił, że jeżeli zmieniły się okoliczności, na które obecnie wskazują skarżący, związane z pobytem M[...] i jego rodziny w P[...] to nic nie stoi na przeszkodzie z wystąpieniem skarżących do organu administracji z ponownym wnioskiem o wymeldowanie M[...].

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli T[...] i M[...]. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili:

1. naruszenie art. 139 K.p.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a., przez wydanie zaskarżonego wyroku wbrew treści akt sprawy, z których wynika, że błędnie prawnie usankcjonowano naruszenie przez Wojewodę [...] przepisu art. 139 K.p.a. przez wydanie decyzji w sprawie na niekorzyść odwołujących się T[...]i M[...] w oparciu o przepis art. 15 ust. 2 ustawy i niezastosowanie w sprawie jako podstaw prawnej orzekania przepisu art. 15 ust. 3 ustawy, podkreślając, iż M[...] wyprowadził się z mieszkania pod adresem: 3[...] P[...], S[...] i najpierw przez okres prawie roku przebywał w Norwegii, a następnie od trzech miesięcy powrócił do kraju, ale po rozstaniu z małżonką M[...] , już po powrocie do kraju nie zamieszkał z nią, lecz sprowadził się do rodziców: J[...] i B[...]zamieszkałych: 3[...] K[...], gmina S[...]. W ocenie skarżących kasacyjnie powyższe naruszenie przepisu postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy i stanowi podstawę skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

2. naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. przez usankcjonowanie w zaskarżonym wyroku braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy – co jest koniecznym w świetle dwóch wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 marca 2012r. sygn. akt III SA/Kr 1143/11 oraz z dnia 19 lutego 2013r. sygn. akt III SA/Kr 923/12, a w szczególności niezbadanie okoliczności, że zainteresowany M[...] wraz z żoną M[...] uzyskał w dniu 17 października 2011 r. na mocy aktu notarialnego 5[...] sporządzonego w Kancelarii Notarialnej notariusza M[...] w Z[...], własność położonych w P[...] działek nr 5[...]i 5[...], na których znajdują się zabudowania mieszkalno – gospodarcze położone w P[...], następnie zaś wraz z żoną M[...] i małoletnimi dziećmi zamieszkali zarówno w zabudowaniach położonych w P[...] nr 1[...], jak i w S[...]. Jedocześnie autorzy skargi kasacyjnej podnieśli, że wobec faktu, że w maju 2013 r zainteresowany M[...] wyjechał na stałe do pracy i zamieszkał w Norwegii, matka M[...], D[...], zameldowała się na pobyt czasowy od dnia 8 marca 2013r. do 8 marca 2018r. pod adresem P[...]. W ten sposób będąc razem z córką M[...] (żoną zainteresowanego M[...]) zamieszkiwała pod adresem P[...]. Powyższy fakt zamieszkiwania rodziny M[...] i M[...]w P[...], a jedynie dodatkowo w S[...]w ogóle w sprawie nie został wyjaśniony, sprzecznie z art. 7 K.p.a. Skarżący kasacyjnie podnieśli, że w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w zaskarżonym wyroku przyjął, że powyższy zarzut został postawiony dopiero w skardze na orzeczenie wydane w II instancji i wobec powyższego nie mógł być brany pod uwagę przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Tymczasem w pkt 2 odwołania postawiony został zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 7 K.p.a., co świadczy o dokonaniu ustalenia w tym zakresie niezgodnie z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. W ocenie skarżących kasacyjnie powyższe naruszenie przepisu postępowania również miało istotny wpływ na wynik sprawy i stanowi podstawę skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

3. naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. przez usankcjonowanie w zaskarżonym wyroku braku ze strony Wojewody Małopolskiego oraz Wójta Gminy w B[...] zebrania w sprawie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co jest koniecznym w świetle okoliczności przedstawionych w punkcie 2 skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że rzeczą bezsporną jest, iż mimo obowiązku prawnego wyjeżdżając z Polski do Norwegii w maju 2013r M[...]nie zgłosił właściwemu organowi swego wyjazdu i terminu powrotu do Polski. M[...] nadal przebywa w Norwegii, dlatego też – zdaniem autorów skargi kasacyjnej – istniała podstawa prawna do jego wymeldowania z mieszkania pod adresem: S[...], co – zdaniem skarżących – potwierdza treść wyroku z dnia 21 stycznia 2010r. sygn. akt II OSK 77/09, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wyjazd z Polski do innego państwa i pobyt poza granicami Polski może być uznany za opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, jeśli osoba przebywającą poza granicami Polski nie skorzystała we właściwym czasie ze środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Skarżący kasacyjnie podkreślili, iż bezspornym w sprawie jest, że zarówno organ I jak i II instancji, z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., nie wyjaśniły i nie zbadały przedmiotowej sprawy w zakresie należącej do M[...] i M[...] małżonków K[...] własności nieruchomości położonej w P[...], jak również zajmowania przez nich zabudowań mieszkalno – gospodarczych położonych na tej nieruchomości, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, z naruszeniem przepisu art. 133 § 1 P.p.s.a. usankcjonował ten stan rzeczy.

Dalej T[...] i M[...] wyjaśnili, że budynki położone w P[...] nr 1[...]oraz S[...] są w niedalekim oddaleniu od siebie. M[...] i M[...] małżonkowie K[...] głównie zajmują zabudowania mieszkalno – gospodarcze pod adresem P[...] nr 1[...]. Mimo, iż własność nieruchomości w P[...] uzyskali aktem notarialnym z dnia 17 października 2011r., to nie wymeldowali się z poprzednio zajmowanego mieszkania w S[...]. Zdaniem skarżących powyższe w pełni uprawdopodabnia okoliczność, że w związku z planowanym wyjazdem w maju 2013r. przez M[...] do Norwegii, z dniem 8 marca 2013r matka M[...] – D[...] zameldowała się na pobyt czasowy do dnia 8 marca 2018 r w P[...], by pomóc córce w prowadzeniu gospodarstwa w P[...] i w wychowaniu tamże jej małoletnich dzieci.

Powyższe okoliczności – w ocenie skarżących kasacyjnie – wskazują na dobrowolne opuszczenie przez tychże ich dotychczasowego miejsca stałego pobytu znajdującego się w S[...], a to w związku z uzyskaniem własności powyższych nieruchomości w P[...], co stanowi pełną podstawę do wymeldowania M[...], stosownie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2010r. sygn. akt II OSK 77/09. Jednocześnie skarżący kasacyjnie wskazali, że zainteresowany M[...] po upływie około roku powrócił z Norwegii do Polski, ale już nie zamieszkał wraz z żoną M[...] w lokalu pod adresem: 3[...] P[...], S[...], lecz u swych rodziców J[...] i B[...]pod adresem: 3[...] K[...], gmina S[...]. Powyższe według skarżących kasacyjnej świadczy jednoznacznie o tym, że M[...] z chwilą wyjazdu z Polski przestał posiadać miejsce zamieszkania w S[...].

Z powyższych względów autorzy skargi kasacyjnej wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wedle norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną M[...]wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego. Podkreślił, że powołanie przepisu art. 15 ust. 3 ustawy jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia stanowiłoby nadużycie prawa, albowiem z akt sprawy w żaden sposób nie wynika aby opuścił swoje miejsce pobytu stałego i przebywał za granicą nieprzerwanie ponad 6 miesięcy. Wyjaśnił następie, że jego pobyt w Norwegu w okresie od maja 2013r. do lutego 2014r. miał charakter czasowy, związany był z podjęciem przez niego pracy i był kilkakrotnie przerywany jego przyjazdami do kraju, m.in. również związanymi ze złożeniem wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego i jego odbiorem, o którym to fakcie organ administracyjny I instancji posiadał wiedzę z urzędu. Podkreślił, iż po wygaśnięciu stosunku pracy powrócił do kraju do rodziny i zamieszkała pod adresem: S[...], gdzie jest jego centrum życiowe, a nadto od dnia 1 maja 2014r. podjął pracę w kraju, gdzie pracuje do chwili obecnej.

Autor odpowiedzi na skargę kasacyjną stwierdził, że fakt nabycia nieruchomości w P[...] nie nakłada na niego administracyjnego obowiązku zmiany pobytu stałego oraz nie powoduje, że z mocy przepisów ustawy staje się on zameldowany na pobyt stały pod nowym adresem. Podsumowując stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostało przez skarżących udowodnione istnienie przesłanek z art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 3 ustawy i nie zostało wykazane w sposób nie budzący wątpliwości naruszenie przepisów postępowania przez orzekające w sprawie organy administracyjne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.

Odnosząc się natomiast do zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej należy wskazać, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Jakkolwiek skarżący kasacyjnie nominalnie zarzucają wyrokowi Sądu I instancji wyłącznie naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a., to pierwszy z postawionych zarzutów kasacyjnych – wskazujący, iż w sprawie, jako podstawa rozstrzygnięcia winien znaleźć zastosowanie przepis art. 15 ust. 3 ustawy – w istocie zarzuca naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Powyższa nieumiejętność w formułowaniu zarzutów kasacyjnych nie stanowi jednak bariery w ich ocenie w toku niniejszego postępowania. Mając zatem na uwadze, iż zaskarżonemu wyrokowi postawiono zarówno zarzut naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów procesowych, dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd I instancji jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, można przejść do kontroli procesu subsumcji tak ustalonego stanu faktycznego sprawy pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego.

Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, jest spełniona gdy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. Opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i jednoczesne zerwanie związków z dotychczasowym lokalem rozumiane jako przejaw woli osoby opuszczającej dotychczasowe miejsce pobytu, zauważalny na podstawie obiektywnie istniejących i konkretnych okoliczności faktycznych sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2016r. sygn. akt II OSK 1308/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, iż w związku z wyjazdem uczestnika postępowania do pracy poza granicami kraju, nie przebywał on w lokalu, w którym był zameldowany. Jest to okoliczność niesporna w niniejszej sprawy, ale jednocześnie nie jest ona wystarczająca dla uznania, że spełniona została przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. W okolicznościach sprawy nie sposób bowiem doszukać się takich, z których wynikałoby zerwanie związków uczestnika postępowania z owym miejscem dotychczasowego pobytu. W lokalu tym uczestnik zostawił zarówno rodzinę, jak i rzeczy osobiste, a nadto opuścił ów lokal z zamiarem powrotu do niego po zakończeniu pracy za granicą. Okoliczności te wystarczająco precyzyjnie wskazują na brak woli zerwania związków z dotychczasowym miejscem pobytu. Powyższe kwestie zostały należycie ustalone i prawidłowo ocenione w toku postępowania administracyjnego, a strona skarżąca kasacyjnie poza gołosłownymi uwagami tyczącymi miejsca zamieszkania uczestnika postępowania po jego powrocie do kraju, a więc dotyczącymi czasu już po wydaniu w sprawie ostatecznej decyzji, nie wskazywała na istnienie okoliczności, które dezawuowałyby konstatację organów o braku po stronie uczestnika postępowania zamiaru zerwania związków z dotychczasowym miejscem pobytu.

Strona skarżąca kasacyjnie powodów do wymeldowania uczestnika postępowania z dotychczasowego miejsca zamieszkania dopatruje się w tym, iż skarżący w dniu 17 października 2011r uzyskał tytuł prawny do innej nieruchomości, a nadto, że wbrew treści art. 15 ust. 3 ustawy nie notyfikował organom administracji faktu wyjazdu za granicę. Zasadnie okoliczności te nie zostały uznane za adekwatne do regulacji prawnej umożliwiającej wymeldowania w trybie przepisów ustawy. Nabycie własności innej nieruchomości jest okolicznością indyferentną prawnie na gruncie art. 15 ust. 2 ustawy, co zasadnie akcentował Sąd I instancji. W takiej zaś sytuacji bezpodstawne są zarzuty naruszenia w toku postępowania administracyjnego przepisów o gromadzeniu materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 K.p.a.) poprzez niewyjaśnienie okoliczności związanych z tym nabyciem. Ponadto sami skarżący kasacyjnie nie zaprzeczają temu, że uczestnik wraz z rodziną zamieszkiwał m.in. w miejscu pobytu stałego.

Natomiast okoliczności niniejszej sprawy nie dostarczają informacji aby wyjazd uczestnika poza granice Polski trwał dłużej niż 6 miesięcy, skoro cały okres jego pracy trwał krócej niż 10 miesięcy, a w okresie wakacyjnym i Świąt Bożego Narodzenia uczestnik wracał do Polski i zamieszkiwał w miejscu stałego pobytu. Powyższe uwagi, petryfikujące ustalony w toku postępowania stan faktyczny sprawy, wskazują na bezzasadność zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie w sprawie przepisu art. 15 ust. 3 ustawy. Należy zatem potwierdzić poprawność subsumpcji dokonanej przez organy i zaakceptowanej przez Sąd I instancji.

Nie jest także trafny zarzut naruszenia przepisu art. 139 K.p.a. w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a., bowiem przepis art. 139 K.p.a. statuując zakaz reformationis in peius oznacza niedopuszczalność orzekania przez organ odwoławczy "na niekorzyść strony odwołującej się". Zakaz ten wyraża się w tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać – określonej decyzją organu pierwszej instancji – sytuacji prawnej strony odwołującej się, która powinna pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie nawet jeżeli okaże się nieskuteczne, to co najwyżej spowoduje utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżoną decyzją i w żadnym wypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia. Zakaz ten nie może zatem mieć zastosowania w sytuacji gdy decyzja organu odwoławczego, która nie uwzględnia odwołania, utrzymuje w mocy negatywną dla strony decyzję organu pierwszej instancji. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, a zatem bezzasadnie postawiony został zarzut naruszenia art. 139 K.p.a. w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a.

Jednocześnie na podstawie art. 156 § 3 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny sprostował sentencję zaskarżonego wyroku w zakresie oczywistej omyłki nazwiska skarżących. Z akt sprawy wynika, że skargę wnieśli M[...] i T[...], a w sentencji omyłkowo wpisano "ze skargi M[...] i T[...]".

Biorąc powyższe pod uwagę i uznając, iż skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o jej oddaleniu (art. 184 P.p.s.a.).