Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 449/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś (spr.), sędzia WSA Andrzej Siwek, Protokolant ref. staż. Kamil Mazański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2019 r. sprawy ze skarg N. sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w W. i N. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargi


UZASADNIENIE

1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ odwoławczy") decyzją z [...] grudnia 2018 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołań N. sp. z o.o. S.K.A. oraz N. sp. z o.o. (dalej: "spółki", "skarżące") od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r., nr [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu organ opisał stan faktyczny sprawy wskazując, że Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2018 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] S.A. pozwolenia na budowę jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV relacji Stacja R. - Stacja elektroenergetyczna [...], na odcinkach [...] (bez słupa [...]) na terenie gminy M.

2. Od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r., odwołały się spółki N. sp. z o.o. S.K.A. oraz N. sp. z o.o. wnosząc o doręczenie decyzji i uchylenie jej w całości.

3. Po przeanalizowaniu odwołań GINB wskazał, że w pierwszej kolejności dokonał oceny, czy obie skarżące spółki posiadają przymiot strony uprawniający je do skutecznego wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r. nr [...]. Powołując się na art. 28 k.p.a., organ wskazał, że pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego. Natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. W postępowaniu dotyczącym decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2017, poz. 1332 ze zm., dalej: "p.b."), który jako przepis szczególny względem art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Wskazał również jak należy rozumieć pojęcie "obszar oddziaływania obiektu budowlanego" (zgodnie z art. 3 pkt 20 p.b.). W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia.

Analiza zgromadzonej dokumentacji wykazała, że sporna inwestycja obejmuje budowę jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV relacji Stacja R. - Stacja elektroenergetyczna [...], na odcinkach [...] (bez słupa [...]) na terenie gminy M. Zgodnie z zasadą przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. organ wskazał, że ze względu na fakt, iż linia 220 kV jest źródłem oddziaływania na środowisko w zakresie emisji pola elektromagnetycznego oraz hałasu i możliwe jest przekroczenie ich wartości granicznych, określonych w obowiązujących przepisach dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową w obszarze znajdującym się pod przewodami linii lub w pobliżu, wyznacza się pas 50 m (po 25 m w każdą stronę od osi linii w rzucie poziomym), tzw. pas technologiczny. Stanowi on obszar ograniczeń oraz uwarunkowań dotyczących zabudowy i zagospodarowania terenu ze względu na charakterystyczne dla tego typu inwestycji oddziaływania.

Z uwagi na powyższe, w ocenie GINB obszar oddziaływania ww. inwestycji ograniczał się do działek o nr ew.: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obr. [...] K. Na wymienionych działkach wyznaczony został pas technologiczny przedmiotowych odcinków linii.

GINB pismem z 24 października 2018 r., wezwał odwołujące się spółki do wykazania interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających przysługujące im prawo własności bądź użytkowania wieczystego do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania ww. inwestycji (np. odpis ksiąg wieczystych, akt notarialny, numer elektronicznej księgi wieczystej, akt własności ziemi).

W dniu 7 grudnia 2018 r. do GUNB wpłynęły pisma N. sp. z o.o. S.K.A. oraz N. sp. z o.o. Z dokumentów dołączonych wynikało, że obie spółki swój interes prawny wywodzą z prawa własności działki o nr ew. [...] w miejscowości K. (KW nr [...] prowadzona przez VI Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w K.). W ocenie GINB, obszar oddziaływania projektowanej inwestycji (odcinek jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV relacji Stacja R. - Stacja elektroenergetyczna [...], objęty niniejszym postępowaniem), w żadnym wypadku nie obejmuje swym zakresem działek będących własnością skarżących spółek. Żadne z projektowanych przęseł ani słupów nie znajduje się na działce należącej do skarżących, ani też działka ta nie znajduje się w granicach pasa technologicznego projektowanej napowietrznej linii 220 kV.

Mając na uwadze powyższe organ wskazał, iż sporna inwestycja nie niesie ze sobą ograniczenia w możliwości zagospodarowania, w tym zabudowy, bądź korzystania z działek należących do odwołujących się, które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. Brak jest przepisów prawa materialnego, jakie w związku z budową przedmiotowej inwestycji wprowadzałyby ograniczenia w zagospodarowaniu działek skarżących.

Wobec faktu, że N. sp. z o.o. S.K.A. oraz N. sp. z o.o. nie posiadają żadnego tytułu prawnego do działek, do których jak wskazano wyżej ogranicza się obszar oddziaływania inwestycji, nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę ww. inwestycji, a zatem nie mogą wnieść prawnie skutecznego odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r., nr [...].

3. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GINB z [...] grudnia 2018 r. złożyły Spółki N. sp. z o.o. S.K.A. oraz N. sp. z o.o. Skargi są jednobrzmiące, w związku z tym Sąd przytoczy ich wspólną argumentację.

Obie Spółki wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono obrazę wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego.

Po pierwsze - art. 3 pkt 20 p.b. w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 roku (Dz.U. z 2018 r. poz. 1945, dalej - "ustawa MPZP"), poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, iż działka o nr [...], w miejscowości K., nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji P. S.A. Działka nr [...] będąca przedmiotem współwłasności spółek znajduje się w sąsiedztwie działek będących przedmiotem postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę. Obszar odziaływania powinien uwzględniać w szczególności działki, które mogą być przeznaczone pod wspólną zabudowę, na którą inwestycja może wpływać - tj. w niniejszej sprawie wszystkie działki znajdujące się zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] czerwca 2015 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa K. na terenie gminy M. - część II A (dalej-"MPZP"), na terenie oznaczonym symbolem "UC2", bowiem:

- działki i działka należąca do Skarżących stanowią pasy terenu rozpoczynające się wzdłuż drogi [...] i kierujące się na północ od drogi [...], zaś planowana linia elektroenergetyczna obejmuje tereny wszystkich tych dziatek położone w niedalekim sąsiedztwie drogi ekspresowej [...] (tj. przecina je wszystkie),

- inwestycja P. powinna być traktowana holistycznie, nie obejmuje bowiem budowy kilku pojedynczych słupów, na pojedynczych działkach, ale realizację ogromnej inwestycji obejmującej linię elektroenergetyczną, która przechodzić będzie przez wiele działek i oddziaływać na wszystkie, przez które będzie przebiegać, nie wyłączając działek, na których żaden słup nie zostanie wybudowany, bowiem na nich zostanie posadowiona linia elektroenergetyczna oraz zostanie wyznaczony pas służebności, a nadto na terenie UC2 dopuszczona została realizacja obiektów o powierzchni przewyższającej 2000 m2 z przeznaczeniem na handel (taką inwestycję planuje grupa N.), zatem realizacja tej inwestycji odbywać się będzie nie tylko na pojedynczych działkach objętych niniejszym postępowaniem, ale również na działkach należących do Skarżących i szeregu innych działek należących do innych spółek z Grupy N. - co wynika ze skali inwestycji, a której realizację inwestycja P. może w znacznym stopniu utrudnić lub też uniemożliwić co w konsekwencji, może doprowadzić do uniemożliwienia Skarżącym zagospodarowania terenu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Po drugie - art. 3 pkt 20 p.b. w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy MPZP, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, iż działka o nr [...], w miejscowości [...], nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji P. S.A., podczas gdy:

- obszar oddziaływania obiektu nie może być utożsamiany wyłącznie z zachowaniem przez inwestora określonych przepisami techniczno-budowlanymi wymogów i ograniczany do działek położonych bezpośrednio przy działce, na której planowana jest zabudowa, lecz musi uwzględniać fakt każdego odziaływania danej inwestycji na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich, co jest szczególnie istotne przy inwestycji liniowej realizowanej w celu publicznym, ograniczającej możliwość wykonywania swojego prawa własności przez właścicieli setek działek na wielokilometrowym odcinku, jaką jest z pewnością inwestycja P. S.A.,

- gdyby celem ustawodawcy było ograniczenie obszaru oddziaływania wyłącznie do działek bezpośrednio sąsiadujących, wówczas nie wprowadzałby pojęcia "obszaru oddziaływania", a wprost wskazał, iż stronami postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę są właściciele działek sąsiednich - niezależnie czy inwestycja na te działki oddziałuje czy też nie.

Po trzecie - art. 28 ust. 2 p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, iż Skarżące nie posiadają przymiotu strony postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV relacji Stacja R. - Stacja elektroenergetyczna [...], na odcinkach [...] (bez słupa [...]) na terenie gminy M., a inwestycja w żadnym wypadku nie obejmuje strefami odziaływania działki będącej przedmiotem współwłasności Skarżących. Jest to nieprawdą bowiem inwestycja P. S.A. oddziałuje na działkę nr [...] będącej przedmiotem współwłasnością Skarżących z działania Wnioskodawcy tj. P. S.A., które nie traktują swojego zamierzenia inwestycyjnego holistycznie i sztucznie dzielą realizację swojej inwestycji, uniemożliwiając grupie N. wpływ na kształt inwestycji P. wykorzystując fakt, że działki są przedmiotem własności lub też współwłasności wielu spółek z Grupy N., co do których P. S.A. celowo prowadzi osobno postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowie.

Zdaniem Skarżących, wskazane działki, jak i działka należąca do Skarżących stanowią pasy terenu rozpoczynające się wzdłuż drogi [...] i kierujące się na północ od drogi [...]. Planowana linia elektroenergetyczna obejmuje natomiast tereny wszystkich tych działek położone w niedalekim sąsiedztwie drogi ekspresowej [...]. Tym samym Skarżące wskazują, że P. S.A. wykorzystuje fakt, że działki na których Skarżące chcą posadowić obiekt wielkopowierzchniowy są rozdrobnione na kilka spółek celowych należących do Grupy N. składając do co każdej z działek osobne wnioski w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę i traktując działki należące do spółek z Grupy N. jako działki samodzielne, bez uwzględnienia:

- charakteru własnej inwestycji, która nie polega na budowie kilku pojedynczych słupów, ale realizacji linii elektroenergetycznej wzdłuż drogi [...] i jest to zamierzenie bardzo konkretne, w toku, oraz planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowych działek, jak i konkretnego i realnego zamierzenia inwestycyjnego w postaci budowy kompleksu wielkopowierzchniowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą, co do którego istnieje projekt budowlany, planowane jest zaplecze logistyczne, a co do przedmiotowej inwestycji pozostało jedynie dokonanie ostatnich uzgodnień biznesowych pomiędzy zainteresowanymi podmiotami i złożenie wniosku w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę legitymując się posiadanym tytułem prawnym do nieruchomości. W związku z powyższym Skarżące wskazały, iż oczywistym jest, że rozpatrując niniejszą sprawę jednostkowo, można błędnie uznać, iż pozwolenie na budowę wydane na rzecz działki na jednym końcu terenu MPZP przeznaczonego pod budowę obiektu wielkopowierzchniowego nie będzie mieć wpływu na teren znajdujący się po drugiej stronie terenu MPZP. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że zamierzenie inwestycyjne spółek z Grupy N. jest konkretne, co do którego istnieje już projekt budowlany i specjalnie dla którego został uchwalony w/w plan, nie można traktować inwestycji P. S.A. jednostkowo, a całościowo, za którego stronę powinny zostać uznane spółki z Grupy N., bowiem w innym przypadku mogą one zostać pozbawione możliwości realizacji własnego zamierzenia budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Po czwarte - art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. w zw. z art. 4 p.b. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy MPZP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie że inwestycja planowana przez P. S.A. w żaden sposób nie oddziałuje na działkę Skarżącej i nie może ona skorzystać z możliwości ochrony własnych praw w postępowaniu, skutkujące brakiem poszanowania występujących w obszarze inwestycji polegającej na budowie linii elektroenergetycznej 220 kV uzasadnionych interesów osób trzecich, tj. interesów Skarżącej, która na swojej działce chce posadowić część wielkopowierzchniowego obiektu, będącego częścią zgodnej z przepisami prawa inwestycji Grupy N., a której Skarżąca może nie być w stanie zrealizować, z uwagi na przebieg postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę na działkach. P. S.A., realizując własną inwestycję, co do której uzyskała tytuł prawny na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. inwestycji, która realizuje cele publiczne na wielokilometrowym pasie terenu, powinna w sposób całościowy uwzględniać interesy wszystkich właścicieli poszczególnych nieruchomości, których prawo własności zostało ograniczone, poprzez realizację kompleksowej inwestycji P., w szczególności tych, które są przeznaczone na przyszłe inwestycje, aby zapewnić poszanowanie ich praw w postaci możliwości realizowania własnej zgodnej z prawem inwestycji, którego to prawa w niniejszej sprawie organ odmówił Skarżącej.

Po piąte - art. 28 ust. 2 p.b. w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że interesy Skarżących nie zostały w niniejszej sprawie naruszone, a więc nie istnieją przesłanki do uznania Skarżących za strony postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Tymczasem, aby uznać, czy takie interesy zostały naruszone, Skarżące w pierwszej kolejności powinny zostać uznane za strony postępowania, bo ocena czy doszło do naruszenia praw dokonywana jest w odniesieniu do konkretnej strony. To wynika z błędnego traktowania przez organ pojęć "interesów osób trzecich" i "stref odziaływania", jako synonim, mimo iż mają one inny zakres znaczeniowy. Należy bowiem wskazać, że organ uznał, że sporna inwestycja nie niesie ze sobą ograniczenia w możliwości zagospodarowania, w tym zabudowy działki nr [...], którym to stwierdzeniem organ dokonał władczego rozstrzygnięcia dotyczącego braku naruszenia jej interesów przez inwestycję P. S.A., podczas gdy Skarżące dochodzą jedynie uznania ich za strony postępowania, wskazując, że strefy odziaływania inwestycji P. S.A. sięgają na działkę będącą przedmiotem współwłasności, co nie oznacza, że doszło (bądź też nie) do naruszenia ich interesów - co powinno zostać ocenione w postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę z udziałem Skarżących. Skarżące wskazywały zaś, że ich nieruchomości znajdują się w strefie odziaływania inwestycji P. S.A., a tym samym powinny zostać dopuszczone do udziału w sprawie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, jako strony. To umożliwiłoby im czynny udziału w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, w szczególności poprzez kontrolę, czy projektowana inwestycja spełnia wszelkie wymogi przewidziane w przepisach prawa i czy nie wpłynie na możliwość realizacji kompleksu wielkopowierzchniowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą, planowanego również na działkach Skarżącej tj. czy nie naruszy jej praw.

Skarżące Spółki wskazały również na naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Skarżących naruszono również:

a) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez brak zapewnienia Skarżącym czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, co przejawiało się uniemożliwieniem dostępu do akt sprawy i zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie i wypowiedzenia się co do jego treści, skutkującym niemożliwością uznania jakichkolwiek okoliczności w sprawie za udowodnione,

b) art. 7 w zw. 77 § 1 oraz w zw. 80 k.p.a. poprzez brak zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, bowiem zgromadzony materiał dowodowy nie zawiera informacji co do przeznaczenia w MPZP działek Skarżących, informacji co do zamierzenia budowlanego Skarżących w postaci budowy kompleksu wielkopowierzchniowego, na terenie którego zlokalizowany będzie m.in. sklep I., który powstanie na działkach należących do grupy N. i I., na obszarze UC2 w sąsiedztwie drogi [...], a przez które to działki przechodzi linia elektroenergetyczna P. S.A.;

c) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenia uzasadnienia w sposób nieodpowiadający ustawowemu wzorcowi, bowiem organ, wydając zaskarżoną decyzję, umotywował swoją decyzję w sposób lakoniczny, uniemożliwiający poznanie motywów podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez brak dokonania szczegółowej analizy obszaru oddziaływania obiektu dla przedmiotowej sprawy tj. uznaniem że inwestycja liniowa realizowana na wielokilometrowym obszarze terenu oddziałuje na wszystkie działki należące do Grupy N., bez uwzględnienia przeznaczenia działek w MPZP, jak i zamierzenia inwestycyjnego planowanego przez całą Grupę N. i I. tj. realizację kompleksu wielkopowierzchniowego wraz z zapleczem logistycznym,

d) art. 138 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i umorzenie postępowania odwoławczego, podczas gdy organ powinien dopuścić Skarżące w charakterze strony do postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę i wydać decyzje.

5. Spółki złożyły dodatkowe pisma procesowe z 20 września 2019 r., zaś GINB w odpowiedziach na obie skargi wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

6. Podczas rozprawy w dniu 24 września 2019 r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. zarządzić połączenie spraw ze skarg: N. Sp. z o.o. S.K.A. oraz N. Sp. z o.o. zarejestrowanych pod sygnaturami VII SA/Wa 449/19 i VII SA/Wa 450/19, do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić pod jedną sygnaturą: VII SA/Wa 449/19.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargi nie są zasadne.

1. Istota sprawy sprowadza się do tego, czy obie skarżące Spółki (tj. N. sp. z o.o. S.K.A. oraz N. sp. z o.o.) posiadają przymiot strony uprawniający je do skutecznego wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r. nr [...], która to decyzja zatwierdzała projekt budowlany i udzielała P. S.A. pozwolenia na budowę jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV relacji Stacja R. - Stacja elektroenergetyczna [...], na odcinkach [...] (bez słupa [...]) na terenie gminy M.

2. W pierwszej kolejności wskazać należy na art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Pojęcie strony w rozumieniu k.p.a. może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1617/18). Mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok NSA z 12 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1559/06).

Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA w Warszawie z 2 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 2164/97). Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z 23 marca 1999 r., sygn. akt I SA 1189/98). Ocena interesu prawnego nie może być dokonana również w oparciu o indywidualną wrażliwość zainteresowanego (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1496/07).

Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyrok WSA w Warszawie z 5 grudnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1550/07). Nie wystarczy wewnętrzne przekonanie danego podmiotu w tym zakresie, które zwykle wiąże się z interesem faktycznym a nie prawnym. Skoro zaś art. 28 k.p.a. nie stanowi samoistnej normy prawnej dla wywodzenia przymiotu strony postępowania, to ustalenie interesu prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego (por. wyrok NSA z 24 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 1745/17).

3. W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2017, poz. 1332 ze zm. dalej jako "p.b."), który, jako przepis szczególny względem art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Z kolei przez "obszar oddziaływania obiektu budowlanego" (art. 3 pkt 20 p.b.) należy rozumieć, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć.

W procesie ustalania obszaru oddziaływania nie chodzi o wykazanie (przesądzenie) negatywnego wpływu projektowanego obiektu na znajdujące się w otoczeniu nieruchomości, w tym obiekty budowlane na tych nieruchomościach, ale o realną możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie (por. wyrok NSA z 23 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 2400/17). Koniecznymi cechami interesu prawnego jest bowiem to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA w Warszawie z 15 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1355/98). Uznanie danego właściciela nieruchomości za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę musi poprzedzać ustalenie, czy należąca do niego nieruchomość znajduje się na terenie wyznaczonym na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego w otoczeniu spornej inwestycji (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 stycznia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 979/18).

Zdaniem Sądu, art. 28 ust. 2 p.b. ogranicza katalog stron w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę w porównaniu do art. 28 k.p.a. Dla przyznania statusu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę art. 28 ust. 2 p.b. wyznaczył kryterium oceny interesu prawnego przez ustalenie, czy nieruchomość, której właścicielem jest domagający się udziału w postępowaniu w sprawie lub wnoszący środki zaskarżenia, znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Wprowadzenie kryterium ustalenia interesu prawnego zawęża granice wyznaczenia interesu prawnego, o którym stanowi art. 28 k.p.a.. W tym znaczeniu przyjmuje się, że art. 28 ust. 2 p.b. stanowi lex specialis wobec art. 28 k.p.a. (por. wyrok NSA z 8 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2697/16). Samo legitymowanie się prawem własności nieruchomości graniczącej z terenem inwestycji nie przemawia za przyjęciem, że jej właściciel powinien być stroną postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 4 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 1957/16).

4. Przenosząc powyższe rozważania na przedmiotową sprawę, wskazać należy, że sporna inwestycja obejmuje budowę jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV relacji Stacja R. - Stacja elektroenergetyczna [...], na odcinkach [...] (bez słupa [...]) na terenie gminy M. Jest to inwestycja szczególna, która została wpisana do Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 i przyjęta przez rząd w 2011 r. Inwestycja ta ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego regionu [...]. Jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. s. 9-10 decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] czerwca 2018 r.).

Ze względu na fakt, iż linia 220 kV jest źródłem oddziaływania na środowisko w zakresie emisji pola elektromagnetycznego oraz hałasu i możliwe jest przekroczenie ich wartości granicznych, określonych w obowiązujących przepisach dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową w obszarze znajdującym się pod przewodami linii lub w pobliżu, w niniejszej sprawie wyznaczono pas 50 m (po 25 m w każda stronę od osi linii w rzucie poziomym), tzw. pas technologiczny. Stanowi on obszar ograniczeń oraz uwarunkowań dotyczących zabudowy i zagospodarowania terenu ze względu na charakterystyczne dla tego typu inwestycji oddziaływania. Zdaniem Sądu, zasadnie ocenił GINB, że obszar oddziaływania ww. inwestycji ogranicza się do działek o nr ew.: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obr. [...] K. Na wymienionych działkach wyznaczony został zatem pas technologiczny przedmiotowych odcinków linii.

W niniejszej sprawie, GINB pismem z 24 października 2018 r. wezwał odwołujące się Spółki do wykazania interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających przysługujące im prawo własności bądź użytkowania wieczystego do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania wskazanej inwestycji. W dniu 7 grudnia 2018 r. do organu wpłynęły pisma spółek. Obie spółki swój interes prawny wywodzą z prawa własności działki o nr ew. [...] w miejscowości K. (KW nr [...] prowadzona przez VI Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w K.). Ze wskazanej KW wynika, że obie spółki posiadają udziały (odpowiednio: [...] i [...]) we wskazanej nieruchomości. Dodatkowo z pisma procesowego z 20 września 2019 r. Skarżących spółek wynika, że "(...) tożsame postepowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę nie zostało jeszcze wszczęte co do działki nr [...], bowiem P. S.A. nie uzyskało jeszcze tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – sprawa w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest obecnie rozpatrywana przez NSA" (s. 6). Zatem w bezpośrednim odniesieniu do działki [...] toczy się odrębne postępowanie sądowe.

W pismach Spółki posługują się również pojęciem, że działka [...] znajduje się w "niedalekim sąsiedztwie działek na których planowana jest inwestycja P. S.A.". Nie wskazano jednak żadnych konkretnych odległości, które bliżej charakteryzowałyby owe "niedalekie sąsiedztwo". Samo podniesienie argumentu, że inwestycja znajduje się w bliskim sąsiedztwie i będzie powodowała bliżej nieokreślone immisje pośrednie nie jest wystarczające do przyznania interesu prawnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 27 lutego 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 631/17). Taka też sytuacja występuje w niniejszej sprawie.

Dodatkowo na rozprawie przed tutejszym Sądem, pełnomocnik Spółek również nie potrafił wskazać konkretnego położenia działki [...] względem działek znajdujących się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Podkreślić należy, że ewentualne uciążliwości i ograniczenia związane z samym procesem budowy (robotami budowlanymi) nie wchodzą w zakres unormowań o jakich mowa w art. 3 pkt 20 p.b. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 11 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 473/18). Dla uznania danego podmiotu za stronę nie jest wystarczające samo subiektywne przekonanie, że realizacja inwestycji oddziaływać będzie (albo być może będzie) na teren nieruchomości, do której ma tytuł prawny. Spełnienie wyłącznie kryterium geograficznego (w tym przypadku bliżej niedookreślone "bliskie sąsiedztwo") nie jest zatem wystarczające. Interes prawny musi istnieć obiektywnie, realnie.

Zdaniem Sądu, słusznie przyjął GINB, że obszar oddziaływania projektowanej inwestycji (odcinek jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV relacji Stacja R. - Stacja elektroenergetyczna [...], objęty niniejszym postępowaniem), w żadnym wypadku nie obejmuje swym zakresem działek będących własnością skarżących spółek. Żadne z projektowanych przęseł ani słupów nie znajduje się na działce należącej do skarżących spółek, ani też działka ta nie znajduje się w granicach pasa technologicznego projektowanej napowietrznej linii 220 kV. Zatem zasadnie uznano, że sporna inwestycja nie niesie ze sobą ograniczenia w możliwości zagospodarowania, w tym zabudowy, bądź korzystania z działek należących do odwołujących się Spółek, które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. Brak jest przepisów prawa materialnego, jakie w związku z budową przedmiotowej inwestycji wprowadzałyby ograniczenia w zagospodarowaniu działek skarżących Spółek.

W ocenie Sądu, wobec faktu, że N. sp. z o.o. S.K.A. oraz N. sp. z o.o. nie posiadają żadnego tytułu prawnego do działek, do których jak wskazano wyżej ogranicza się obszar oddziaływania inwestycji - nie posiadają one przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wskazanej w decyzji nr [...] inwestycji. Z tych względów, organ zasadnie umorzył postępowanie administracyjne. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną następuje w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

5. Zdaniem Sądu, wszelkie podnoszone w obu skargach zarzuty naruszenia prawa materialnego (w szczególności art. 3 pkt 20 p.b. i art. 28 ust. 2 p.b.) i procesowego nie zasługują na uwzględnienie. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, GINB podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy. Zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a uzasadnienie decyzji odpowiada wymaganiom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. W toku postępowania skarżące spółki miały zapewniony czynny udział (w szczególności doręczano jej pisma) i nie odmówiono im dostępu do akt sprawy.

6. Mając powyższe na uwadze, Sąd w pełni podzielił ocenę prawną dokonaną przez organ i skargę oddalił jako bezzasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a.