Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1244/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 14 pkt 1
journal: Dz.U. 1995 nr 133 poz. 654
law: Ustawa z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego oraz o zmianie niektórych ustaw.
article: art. 27a ust. 1 pkt 2, art. 27a ust. 13 pkt 4
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Wycofanie oszczędności przez posiadacza rachunku następuje z chwilą wystąpienia z żądaniem wypłacenia zgromadzonych oszczędności. Natomiast wypłacenie przez kasę mieszkaniową tych oszczędności, przekazanie na konto, jest wyłącznie czynnością materialno-techniczną, której termin dokonania nie ma żadnego znaczenia dla oceny skutków prawnych wycofania oszczędności przez posiadacza rachunku.

TEZY

Wycofanie oszczędności przez posiadacza rachunku następuje z chwilą wystąpienia z żądaniem wypłacenia zgromadzonych oszczędności. Natomiast wypłacenie przez kasę mieszkaniową tych oszczędności, przekazanie na konto, jest wyłącznie czynnością materialno-techniczną, której termin dokonania nie ma żadnego znaczenia dla oceny skutków prawnych wycofania oszczędności przez posiadacza rachunku.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Honoraty i Lecha K. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 29 marca 2001 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych - uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego w R. z dnia 10.01.2001 r w sprawie określenia Honoracie i Lechowi K. podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r w kwocie 3.428,90 zł. W wyniku postępowania kontrolnego ustalono, że Leszek K. w latach 1996 i 1997 dokonał odliczeń w zeznaniach podatkowych z tytułu systematycznego gromadzenia oszczędności na rachunku oszczędnościowo-kredytowym w banku prowadzącym kasę mieszkaniową. Ogółem na konto Kasy Mieszkaniowej podatnik dokonał wpłat w kwocie 15.080 zł.

Według par. 4 zawartej z bankiem umowy z dnia 10.12.1996 r. umowy posiadacz rachunku zobowiązał się, że w okresie od 10.12.1996 r. do ostatniego dnia roboczego listopada 1999 r. będzie wpłacał na rachunek zadeklarowane kwoty.

Z polecenia przelewu z dnia 6.02.1998 r. wynika, że Kasa Mieszkaniowa przekazała oszczędności wraz z odsetkami w kwocie 15.667,23 zł na konto Lecha K. zgodnie z jego dyspozycją wycofania oszczędności, której przyjęcie nastąpiło dnia 11.12.1997 r. Organ I instancji powołując się na art. 27a ust. 13 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ stwierdził, że Podatnik zrywając umowę o kredyt przed upływem zadeklarowanego w tej umowie okresu systematycznego oszczędzania utracił prawo do korzystania z odliczenia od dochodu lub podatku z tytułu systematycznego gromadzenia oszczędności i zobowiązany był do doliczenia w zeznaniu rocznym wcześniej odliczonych kwot odpowiednio do dochodów roku podatkowego w którym nastąpiło wycofanie oszczędności tj. 1998 r., bowiem przyjęto, że w tym roku podatnik wycofał oszczędności.

W skardze na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżący wnosząc o jej uchylenie w całości podtrzymują podnoszone w postępowaniu podatkowym okoliczności, iż wycofanie oszczędności z kasy mieszkaniowej nastąpiło pod rządami przepisów art. 27a ust. 13 pkt 4 w brzmieniu obowiązującym w 1997 r czyli w roku złożenia dyspozycji wycofania oszczędności z kasy mieszkaniowej. Skarżący wydatkowali wycofane oszczędności na cele mieszkaniowe czyli zakup domu na rynku wtórnym. Zmiana powołanych przepisów która nastąpiła dopiero w 1998 r. i stanowiła dla Urzędu Skarbowego podstawę do zakwestionowania dokonanych odliczeń przez Skarżących nie dotyczyła przedmiotowej sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 27a ust. 13 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 1997 r. do dochodu /przychodu/ lub podatku należnego za rok, w którym zaistniały te okoliczności, dolicza się odpowiednio kwoty poprzednio odliczone na podstawie art. 27a ust. 1 pkt 2, jeżeli w roku podatkowym podatnik wycofał oszczędności z kasy mieszkaniowej, z wyjątkiem gdy wycofana kwota została wydatkowana zgodnie z celami systematycznego oszczędzania na rachunku prowadzonym przez tę kasę. Natomiast zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu obowiązującym w 1998 r. /zmiana: Dz.U. 1997 nr 85 poz. 538 - art. 17/ prawo do odliczeń podatnik zachowuje, gdy kwota zostanie wycofana po określonym w umowie o kredyt kontraktowy okresie systematycznego oszczędzania i wydatkowana zgodnie z celami systematycznego oszczędzania na rachunku prowadzonym przez tę kasę.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu jest kwestia czy oszczędności z kasy mieszkaniowej podatnik wycofał z chwilą złożenia dyspozycji wycofania oszczędności, której przyjęcie przez bank, jak stwierdzono w zaskarżonej decyzji nastąpiło dnia 11.12.1997 r. czy też jak przyjęły organy podatkowe w 1998 r. tj. z chwilą przekazania przez Kasę Mieszkaniową w lutym 1998 r. na konto podatnika kwoty oszczędności. Rozstrzygnięcie powyższej kwestii ma istotne znaczenie zważywszy, że zgodnie z powołanymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w przypadku wycofania oszczędności w 1997 podatnik spełniając warunek ich wydatkowania na cele mieszkaniowe nie tracił prawa do ich odliczenia, nie miała natomiast znaczenia okoliczność czy wycofanie wkładów nastąpiło przed czy po upływie określonego w umowie o kredyt kontraktowy okresu systematycznego oszczędzania. W przypadku wycofania oszczędności w 1998 r. prawo odliczenia podatnik zachowuje jeżeli wycofanie oszczędności następuje po upływie określonego w umowie okresu oszczędzania z utrzymaniem warunku wycofanych oszczędności na cele mieszkaniowe.

Zasady gromadzenia oszczędności i udzielania kredytów kontraktowych reguluje ustawa z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 133 poz. 654 ze zm./. Zgodnie z art. 14 pkt 1 tej ustawy posiadacz rachunku, przed udzieleniem kredytu, może w każdym czasie rozwiązać umowę, żądając wypłacenia zgromadzonych oszczędności i należnych odsetek, z tym że jeżeli rozwiązanie umowy nastąpi przed upływem umownego terminu oszczędzania, kasa mieszkaniowa jest zobowiązana wypłacić oszczędności i odsetki w wysokości określonej w umowie, w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia zgłoszenia żądania. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, iż wycofanie oszczędności przez posiadacza rachunku następuje z chwilą wystąpienia z żądaniem wypłacenia zgromadzonych oszczędności. Natomiast wypłacenie przez Kasę Mieszkaniową tych oszczędności, przekazanie na konto, jest wyłącznie czynnością materialno-techniczną, której termin dokonania nie ma żadnego znaczenia dla oceny skutków prawnych wycofania oszczędności przez posiadacza rachunku.

Fakt złożenia przez Skarżącego dyspozycji wycofania oszczędności i jej przyjęcie w 1997 r. jest bezsporny, a zatem jego skutki prawnopodatkowe należało ustalać według przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 1997 r. Zaskarżona decyzja Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję organu podatkowego I instancji wydaną w oparciu o przepisy wprowadzone od 1998 r. została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Ze względu na powyższe na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 55 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd orzekł jak w sentencji.