Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 468/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 352 poz 9 art. 3 ust. 2 , art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 3, art. 3 ust. 5, art. 3 ust. 7,
law: Rozporządzenie Komisji UE nr 1408/2013 z 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej  do pomocy de minimis w sektorze rolnym.
article: art. 16 § 1, art. 145 pkt 5 , art. 145 § 1,
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 107 ust. 1, art. 108 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy [...] po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w gospodarstwie rolnym w 2017 r., po wznowieniu postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] z dnia 6 marca 2020 r. nr [...], 2. zasądza od [...] na rzecz R. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2016 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w S. (ARR) wydał decyzję nr [...], w której przyznał R. K. (rolnik) dopłatę z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany w kwocie [...]zł do powierzchni gruntów ornych obsianych lub obsadzonych materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany: [...] ha zboża oraz odmówił przyznania tej dopłaty w kwocie [...]zł do powierzchni ww. gruntów: [...] ha zboża. Jednocześnie organ oświadczył, że kwota [...]zł stanowi równowartość [...] euro i jest pomocą publiczną de minimis w rolnictwie udzieloną zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. U. UE. L. z 2013 r. poz. 352. 9), dalej: "rozporządzenie nr 1408/2013".

W dniu [...] października 2017 r. rolnik złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł szkody w uprawach rolnych, lasach lub w budynkach inwentarskich służących do prowadzenia przez niego działalności rolniczej, spowodowane wystąpieniem w sierpniu 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu, do powierzchni [...] ha upraw rolnych. Rolnik załączył protokół

z oszacowania szkód w gospodarstwie z powodu deszczu nawalnego. We wniosku wskazał, że otrzymał pomoc de minimis w roku bieżącym i w ciągu 2 lat go poprzedzających w wysokości [...] zł ([...] euro) na podstawie ww. decyzji ARR.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu choszczeńskiego z siedzibą w C. (ARiMR) wydał w dniu [...] grudnia 2017 r. decyzję nr [...], w której przyznał rolnikowi pomoc finansową w wysokości [...] zł, stanowiącą równowartość [...] euro oraz odmówił udzielenia pomocy finansowej w pozostałej części objętej wnioskiem.

W dniu [...] stycznia 2018 r. do organu I instancji wpłynęła decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) w S. nr [...], z której wynikało, że w dniu [...] listopada 2017 r. rolnikowi przyznano dopłatę z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany w kwocie [...]zł do powierzchni gruntów ornych obsianych lub obsadzonych materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany: 17,09 ha zboża. Organ wskazał, że udzielona pomoc publiczna o wartości brutto [...] zł, stanowiąca równowartość [...] euro jest pomocą de minimis zgodnie

z rozporządzeniem nr [...].

W dniu [...] stycznia 2020 r. organ I instancji postanowieniem wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), dalej: "k.p.a.". Organ wskazał, że po wydaniu ww. decyzji wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody, okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, lecz ówcześnie nieznane organowi, tj. decyzja KOWR z dnia [...] listopada 2017 r.

Organ I instancji wydał w dniu [...] marca 2020 r. decyzję nr [...], w której uchylił własną decyzję z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] i o odmówił przyznania pomocy rolnikowi z tytułu szkody w uprawach rolnych poniesionych w sierpniu 2017 r.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ przywołał art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a

w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 104 k.p.a., art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r.

o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 2137), dalej "ustawa o ARiMR", w zw. z § 13m rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 ze zm., dalej: "rozporządzenie RM") i art. 3 ust. 2 oraz ust. 7 rozporządzenia nr 1408/2013.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że po wydaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. ujawnił się nowy dowód, który miał wpływ na postępowanie w sprawie przyznania płatności pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł szkody

w uprawach rolnych, lasach lub w budynkach inwentarskich służących do prowadzenia przez niego działalności rolniczej, spowodowane wystąpieniem w sierpniu 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu, tj. decyzja KOWR z dnia [...] listopada 2017 r. Organ I instancji wskazał, że rolnik składając wniosek zobowiązał się do:

1. niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o:

- każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie pomocy finansowej dla producentów rolnych, którzy ponieśli szkody w uprawach rolnych, lasach lub w budynkach inwentarskich służących do prowadzenia przez niego działalności rolniczej, spowodowane wystąpieniem w sierpniu 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu,

- każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania pomocy przez ARiMR lub inne instytucje związane z przedmiotem wniosku;

2. niezwłocznej aktualizacji danych w przypadku zaistnienia zmian dotyczących informacji podanych w formularzu wniosku;

3. umożliwienia wstępu osobom upoważnionym do wykonania czynności kontrolnych na terenie gospodarstwa, a także okazania dokumentów potwierdzających dane zawarte we wniosku.

Organ I instancji zauważył, że rolnik w oświadczeniu, zawartym we wniosku udzielenie pomocy podał, iż otrzymana przez niego w 2017 r. oraz w ciągu 2 lat obrotowych go poprzedzających kwota pomocy de minimis wyniosła [...] euro.

Organ I instancji ustalił, że z decyzji KOWR z dnia [...] listopada 2017 r. wynikało, że w 2017 r. rolnikowi przyznano też pomoc publiczną (de minimis) o wartości brutto [...] zł, stanowiącą równowartość [...] euro. Decyzja ta została rolnikowi doręczona skutecznie [...] listopada 2017 r., tj. przed dniem wydania decyzji przez organ I instancji ([...] grudnia 2017 r.).

W związku z powyższym, organ I instancji stwierdził, że łączna kwota uzyskanej przez rolnika pomocy de minimis w okresie 3 lat (tj. w roku złożenia wniosku oraz

w ciągu 2 lat obrotowych go poprzedzających) przekroczyła dopuszczalny limit [...] euro, tj. [...] euro z decyzji ARR; [...] euro z decyzji KOWR i [...] euro

z decyzji z dnia [...] grudnia 2017 organu I instancji.

Organ przywołał treść art. 3 ust. 7 rozporządzenia nr 1408/2013 i wskazał, że w wypadku ustalenia, że limit pomocy zostałby przekroczony – nowej pomocy nie udziela się. Przepisy rozporządzenia nr 1408/2013 nie przewidują możliwości redukcji wsparcia do wysokości nieprzekraczającej przysługującego producentowi rolnemu limitu [...] euro. Kwestia przyznania pomocy de minimis powstaje z chwilą wydania rozstrzygnięcia, zaś pomoc uznaje się za przyznana w dniu, w którym osoba uzyskała prawo do tej pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym system prawnym, niezależnie od terminu wypłacenia pomocy de minimis (art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 1408/2013).

Organ I instancji odmówił zatem przyznania pomocy finansowej rolnikowi

w związku ze złożonym w 2017 r. wnioskiem o pomoc z powodu deszczu nawalnego.

Rolnik złożył odwołanie od ww. decyzji, w którym zarzucił organowi naruszenie:

art. 10 ust. 1 ustawy o ARiMR w związku z § 13 m rozporządzenia RM; art. 3 ust. 2 oraz ust. 7 rozporządzenia nr 1408/2013; art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 104 k.p.a, przez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący i prawidłowy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz niewyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego oraz dokonanie błędnych ustaleń prowadzących do wadliwego zastosowania przepisów prawa krajowego i wspólnotowego.

Rolnik wskazał, że w dniu złożenia wniosku o pomoc nie wiedział o wydaniu ww. decyzji KOWR. Ponadto wskazał, że dostępny dla niego limit pomocy de minimis wynosił na dzień wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. – [...] zł ([...] euro - [...] euro - [...] euro). Według rolnika, pomoc winna być mu przyznana do wysokości dostępnego limitu, tj. [...] euro. Zdaniem rolnika, odebranie mu pomocy jest niesprawiedliwe i krzywdzące, gdyż wydatkował już środki na usunięcie szkód w uprawach rolnych. Ponadto, brak przyznania pomocy utrudni mu prowadzenie gospodarstwa rolnego, ze względu na trwającą suszę, złą sytuację w kraju oraz epidemię koronawirusa.

Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR w S. wydał w dniu [...] maja 2020 r. nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy odniósł się do podstaw wznowienia postepowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), wskazując, że zostały spełnione przesłanki ustawowe w postaci ujawnienia się nowego dowodu, który istniał w dniu wydania decyzji ostatecznej, a który nie był znany organowi i instancji. Dalej, organ wskazał na okoliczność faktyczną w postaci przekroczenia limitu pomocy de minimis przez rolnika. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej,

o którym mowa w art. 150 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a k.p.a. lub art. 145b k.p.a., albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a k.p.a. lub art. 145b k.p.a., i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Organ odwoławczy przywołał treść art. 3 ust. 7 rozporządzenia nr 1408/2013,

z którego wynikało, że jeżeli z powodu udzielenia nowej pomocy de minimis pułap określony w ust. 2 lub górny limit krajowy, o którym mowa w ust. 3, zostałby przekroczony, nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia. Wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013

(w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.) uważa się, że całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć [...] euro w okresie trzech lat podatkowych.

Organ odwoławczy podał, że ww. przepisy nie zezwalają na udzielenie pomocy publicznej w przypadku przekroczenia limitów pomocy de minimis, nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tych limitów. Podkreślił, że jeżeli z powodu udzielenia nowej pomocy de minimis przekroczony zostanie pułap [...] euro, to pomocy się nie udziela.

Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy prawne obowiązujące w dacie złożenia wniosku przez rolnika, tj. przepisy rozporządzenia nr 1408/2013 (w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.), nie zaś przepisy obowiązujących później.

Rolnik złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na ww. decyzję i wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji,

a także o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego:

- art. 10 ust. 1 ustawy o ARiMR w związku z § 13 m rozporządzenia RM,

- art. 3 oraz art. 6 ust. rozporządzenia nr 1408/2013,

przez nie wyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego oraz dokonanie błędnych ustaleń prowadzących do wadliwego zastosowania przepisów prawa krajowego i wspólnotowego;

2) przepisów postępowania:

- art. 6, 7, 8 w zw. z art. 140 k.p.a., przez nie wyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy oraz dokonanie błędnych ustaleń prowadzących do wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji;

- art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 104 k.p.a., przez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący i prawidłowy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie z wniosku skarżącego z dnia [...] października 2017 r. o przyznanie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł w sierpniu 2017 r. szkody w uprawach rolnych, lasach lub w budynkach służących do prowadzenia przez niego działalności rolniczej, spowodowane wystąpieniem huraganu, deszczu nawalnego lub gradu,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie istnieją podstawy faktyczne i prawne do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

- art. 158 § 1, art. 157 § 1 i § 2, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 6, 7, 7a oraz 8 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, gdy organ ten miał możliwość stwierdzić ewentualną nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. jedynie w części, obejmującej pomoc o wartości brutto [...] zł, stanowiącej równowartość [...] euro.

Skarżący wskazał, że organy administracyjne obu instancji nie wzięły pod uwagę, że zgodnie z art. 6 ust. 3 rozporządzenia nr 1408/2013 to państwo poprzez swoje powinno monitorować poziom udzielonej pomocy de minimis, zaś on w dniu złożenia wniosku o pomoc nie wiedział o wydaniu decyzji KOWR z dnia [...] listopada 2017 r.

Zdaniem skarżącego, pomoc powinna być mu przyznana do wysokości limitu określonego w art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013, tj. w kwocie [...]euro (po odliczeniu kwot pomocy uzyskanej wcześniej).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi

i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Organ odwoławczy wskazał, że to na skarżącym spoczywał obowiązek prawidłowego i zgodnego z prawdą wypełnienia wniosku o przyznanie pomocy finansowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

W pierwszej jednak kolejności zauważyć należy, że zaskarżona decyzja zapadła w wyniku wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją organu I instancji z dnia [...] grudnia 2017 r.

Wskazać należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnej. Zasadę tę ustanawia art. 16 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzje, od których nie służy odwołanie

w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych

w kodeksie lub ustawach szczególnych.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja organu I instancji z dnia [...] grudnia 2017 r. była decyzją ostateczną, kończącą sprawę o przyznanie skarżącemu pomocy finansowej. Została ona doręczona stronie w dniu [...] grudnia

2017 r. i nie zostało od niej wniesione odwołanie.

Przesłanki wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną określa art. 145 k.p.a. W niniejszej sprawie organ oparł wznowienie postępowania na art. 145 pkt 5 k.p.a., tj. wyjściu na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Było to spowodowane otrzymaniem przez organ I instancji ww. decyzji KOWR z dnia [...] listopada 2017 r.

W ocenie Sądu, wznowienie postępowania administracyjnego przez organ I instancji było prawidłowe.

Wznowienie postępowania daje możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli decyzja ta została wydana w postępowaniu dotkniętym przynajmniej jedną z wad określonych w art. 145 § 1 k.p.a.

Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wskazać należy, że spór sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w wypadku ubiegania się przez rolnika o pomoc finansową, która przekracza limit z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013, tj. [...] euro, przy uwzględnieniu wcześniej otrzymanych przez skarżącego kwot pomocy, możliwe jest uzyskanie pomocy w części nieprzekraczającej tego limitu, czy też, tak jak uznały organy, brak jest możliwości uzyskania pomocy, nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tego pułapu.

Zdaniem skarżącego, winien on otrzymać wnioskowaną pomoc do wysokości ww. limitu, z uwzględnieniem kwot wcześniej otrzymanych, zatem odmowie winna podlegać jedynie kwota stanowiąca nadwyżkę ponad kwotę [...]euro.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia 1408/2013 (w brzmieniu obowiązującym

w 2017 r.) uważa się, że środki pomocy nie spełniają wszystkich kryteriów określonych w art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., nr 90, poz. 864/2), dalej: "TFUE" i dlatego są zwolnione z wymogu zgłoszenia przewidzianego w art. 108 ust. 3 TFUE, jeżeli spełniają warunki określone w niniejszym rozporządzeniu.

Stosownie do art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013, całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć [...] euro w okresie trzech lat podatkowych.

Łączna kwota pomocy de minimis przyznanej w okresie trzech lat podatkowych przez państwo członkowskie przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w zakresie podstawowej produkcji produktów rolnych nie może przekroczyć górnego limitu krajowego określonego w załączniku (art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 1408/2013). Pomoc de minimis uznaje się za przyznaną w dniu, w którym uzyskuje się prawo otrzymania takiej pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym, niezależnie od terminu wypłacenia pomocy de minimis temu przedsiębiorstwu (art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 1408/2013).

Zgodnie z art. 3 ust. 7 rozporządzenia nr 1408/2013, że jeżeli z powodu udzielenia nowej pomocy de minimis pułap określony w ust. 2 lub górny limit krajowy,

o którym mowa w ust. 3, zostałby przekroczony, nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia.

Na podstawie art. 6 ust. 3 rozporządzenia nr 1408/2013, państwo członkowskie przyznaje nową pomoc de minimis zgodnie z niniejszym rozporządzeniem dopiero po upewnieniu się, że nie podniesie ona całkowitej kwoty pomocy de minimis przyznanej danemu przedsiębiorstwu do poziomu przekraczającego pułap określony w art. 3 ust. 2 i górny limit krajowy, o którym mowa w art. 3 ust. 3, oraz że wszystkie warunki określone w niniejszym rozporządzeniu są przestrzegane.

Wskazać należy, że pomocy de minimis, będąca wsparciem finansowym ze swej definicji nie niesie ryzyka zakłócenia konkurencji na rynku unijnym i nie podlega procedurze notyfikacji. Pomoc ta przyznana jednemu beneficjentowi w okresie 3 lat kalendarzowych nie może przekroczyć ustalonego limitu.

Stosownie do art. 3 ust. 5 rozporządzenia nr 1408/2013 , pułap określony w ust. 2 oraz górny limit krajowy, o którym mowa w ust. 3, stosuje się bez względu na formę

i cel pomocy de minimis, a także bez względu na to, czy pomoc przyznana przez państwo członkowskie jest w całości lub częściowo finansowana z zasobów Unii. Okres trzech lat podatkowych ustala się przez odniesienie do lat obrotowych stosowanych przez przedsiębiorstwo w danym państwie członkowskim. Ponadto okres ten, stosownie do pkt 8 preambuły tego rozporządzenia, należy oceniać w sposób ciągły, co znaczy, że dla każdego przypadku nowej pomocy de minimis należy uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych. Ważnym też zastrzeżeniem przy dokonywaniu wykładni celowościowej przyjętych przez prawodawcę unijnego mechanizmów limitujących pomoc de minimis jest treść pkt 13 tejże preambuły, w której wyrażono potrzebę maksymalnego ograniczenia ryzyka przyznania pomocy ponad przyjęte limity. Otóż podstawową dyrektywą w jej przyznawaniu ma być przejrzystość, równe traktowanie i możliwość skutecznego monitorowania – "pomoc przejrzysta". Służyć ma też temu domniemanie, "[...] że tak długo, jak dokładna kwota pomocy jest nieznana lub jeszcze nieznana, państwo członkowskie musi przyjąć, że kwota ta jest równa maksymalnemu poziomowi, aby zagwarantować, że połączenie kilku środków pomocy nie przekroczy pułapu ustanowionego w niniejszym rozporządzeniu, oraz zastosować zasady dotyczące kumulacji pomocy".

W ocenie Sądu, wielkość przyznanej pomocy rolnikowi nie może doprowadzić do przekroczenia przysługującego mu trzyletniego limitu kwotowego [...] euro. Tym samym dopuszczalne będzie przyznanie skarżącemu pomocy finansowej, która będzie mieściła się w tym limicie, przy czym organ winien uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych, gdyż zasadniczym celem rozporządzenia nr 1408/2013 jest zakaz przyznawania przez państwo pomocy ponad określoną w nim kwotę. Zarówno z art. 3 ust. 2, jak również z art. 3 ust. 7 rozporządzenia nr 1408/2013 wynika, że górny pułap przyznanej pomocy nie może przekraczać określonej wysokości. Jest to jedyna przeszkoda w uzyskaniu pomocy de minimis. Prawodawca unijny używa bowiem sformułowań "całkowita kwota pomocy" (art. 3 ust. 2) oraz "pułap określony w ust. 2" (art. 3 ust. 7), podając jednocześnie, że nie mogą one przekroczyć określonej kwoty. Zdaniem Sądu, przemawia to za uznaniem, że w przepisach tych mowa jest

o faktycznie mającej być przyznanej pomocy, nie zaś pomocy jaka byłaby możliwa do przyznania.

Za takim rozumieniem omawianej regulacji przemawia także wykładnia historyczna regulacji pomocy de minimis w rolnictwie. W poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1535/2007 z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej (Dz. Urz. UE.L Nr 337, str. 35 ze zm.), wyraźnie wskazano, że "Jeżeli łączna kwota pomocy przewidziana w ramach środka pomocy przekracza pułap,

o którym mowa w akapicie pierwszym, nie może ona być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia, nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tego pułapu" (art. 3 ust. 2). Obecnie obowiązujące rozporządzenie nr 1408/2013, zastrzeżenia takiego nie wprowadza. Jest to zasadnicza i wyraźna różnica pomiędzy regulacjami poprzednio i obecnie obowiązującego rozporządzenia. Z powyższego wyprowadzić należy wniosek, że gdyby zamiarem prawodawcy unijnego było zakazanie udzielania pomocy de minimis w przypadku, gdy cała kwota możliwego zwolnienia podatkowego przekracza wartości określone w rozporządzeniu nr 1408/2013, to kwestię tę wyraźnie by uregulował, jak uczynił to w rozporządzeniu nr 1535/2007.

Nie można zatem zasadnie twierdzić, że rozporządzenie nr 1408/2013 wprowadza zakaz udzielania pomocy de minimis do części konkretnego środka pomocy, lecz wymaga ono jedynie, aby pomoc ta nie przekraczała określonej wartości, tj. [...] euro.

Wskazać należy, że taką właśnie wykładnię ww. przepisów przeprowadził Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach dotyczących zwolnienia w podatku od czynności cywilnoprawnych (art. 9 pkt 2 p.c.c.) w wyrokach z dnia 21 stycznia 2020 r.

o sygn. akt II FSk 456/18; z dnia 7 lipca 2020 r. o sygn. akt II FSK 930/20; z dnia 2 września 2020 r. o sygn. akt II FSK 1423/18, którą Sąd orzekający w niniejszej sprawie całkowicie podzielił.

Podkreślić należy, że również organ I instancji zastosował taką wykładnię ww. przepisów w decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r, w której przyznał rolnikowi wnioskowaną pomoc do wysokości limitu z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013 i odmówił pomocy w pozostałej części. Dopiero w decyzji z dnia [...] marca 2020 r., wydanej po wznowieniu postępowania, organ I instancji przedstawił inne rozumienie ww. przepisów.

Wskazać należy też, że to organ sam oblicza kwotę pomocy finansowej należnej rolnikowi, który ubiega się o udzielenie tej pomocy na podstawie złożonego wniosku. Wniosek ten składany jest na druku, gdzie rolnik wpisuje w części A jedynie wielkość powierzchni upraw rolnych bez wskazania dokładnej kwoty oczekiwanej pomocy, przy wypełnieniu tabeli zawierającej dane dotychczas udzielonej pomocy de minimis (k.8-2).

W ocenie Sądu, inne rozumienie ww. przepisów wprowadziłoby niesprawiedliwe traktowanie podmiotów, znajdujących się w podobnej sytuacji. Na przykład: w wyniku gradobicia zniszczone zostały uprawy na sąsiednich polach, o takiej samej powierzchni i z takimi samymi uprawami, dwóch rolników. Obaj rolnicy ubiegaliby się o udzielenie pomocy de minimis w maksymalnym zakresie. Jeden z rolników, w roku wystąpienia

o pomoc i 2 lat poprzednich, nie uzyskał pomocy de minimis, zatem spełniałby przesłanki z rozporządzenia nr 1408/2013 do jej uzyskania i pomoc taka zostałaby mu przez organ przyznana. Drugi z rolników, w roku wystąpienia o pomoc i 2 lat poprzednich, uzyskał pomoc de minimis w wysokości równoważnej [...] euro, zatem nie mógłby on otrzymać wnioskowanej pomocy, gdyż, według organu, doszłoby do przekroczenia limitu pomocy z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien kierować się wykładnią

ww. przepisów zaprezentowaną przez Sąd.

Orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a", uchylił decyzje obu instancji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Na rzecz skarżącego zasądzono od organu odwoławczego kwotę [...]zł, w tym [...] zł tytułem wpisu, [...] zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika i [...] zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.