Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2452/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 6 par. 1 a
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2015 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie skargi na bezczynność organu w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismami z dnia 6 lutego 2014 r., 7 lutego 2014 r., oraz 20 marca 2014 r. T. B., w oparciu o art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), dalej u.p.e.a., wniosła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę na bezczynność wierzyciela, tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie niewykonywania decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] nakazującej Burmistrzowi Miasta i Gminy [...] usunięcie w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania decyzji, stwierdzonych nieprawidłowości określonych w ekspertyzie technicznej wpływu realizacji siedmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych szeregowych przy ul. [...] w [...] z modernizacją ul. [...] na zalewanie wodami opadowymi działki ew. [...]przy ul. [...], poprzez: wykonanie systemu odprowadzania wód opadowych z terenu posesji przy ul. [...] w sposób nie powodujący uciążliwości dla użytkowników posesji przy ul. [...] , wyprofilowanie pobocza ul. [...] na wysokości posesji [...] m.in. w celu odsłonięcia zasypanych fragmentów murowanego ogrodzenia tej posesji oraz wykonanie pionowej izolacji przeciwwodnej ścianki betonowej pod ogrodzenie w granicy ul. [...] i posesji przy ul. [...]w sposób nie ingerujący w teren ww. działki. W powyższej skardze wniosła o wydanie postanowienia zobowiązującego PINB w [...] do podęcia działań mających na celu wykonanie nałożonego obowiązku.

[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r. ([...]), na podstawie art. 6 § 1 a u.p.e.a., oddalił ww. skargę.

Wskazał, że organ powiatowy przeprowadził w dniu 18 kwietnia 2013 r. oględziny z udziałem skarżącej, w trakcie których ustalił, że system odprowadzania wód opadowych z ul. [...] nie powoduje uciążliwości dla posesji skarżącej. W wykonanej z kostki brukowej nawierzchni ulicy wyprofilowany jest rowek ściekowy ze spadkiem od ogrodzenia pomiędzy posesjami, ul. [...] ma także spadek w kierunku ul. [...]. Utwardzone pobocze pomiędzy ul. [...] a ul. [...] ma także

spadek w kierunku ul. [...]. Jezdnia z kostki brukowej ul. [...] jest wyprofilowana ze spadkiem w kierunku północnym, tj. ul. [...]. Nieutwardzone pobocze ul. [...] na wysokości działki T. B. jest wyprofilowane ze spadkiem w stronę jezdni i także w kierunku północnym. Ogrodzenie T. B. od strony ul. [...] ma odsłonięty betonowy fundament.

Zdaniem PINB w [...], widoczne przebarwienia dolnych warstw kamiennych i ceglanych wypełnień przęseł od strony południowo- zachodniej powstały wskutek obsypania ich ziemią usuniętą później w wyniku wykonania obowiązku wynikającego z decyzji nr [...]. Na dokumentacji fotograficznej widoczny jest górny fragment izolacji przeciwpodwodnej ogrodzenia pomiędzy posesją przy ul. [...] , a ul. [...].

W ocenie [...] WINB skoro organ powiatowy ustalił, iż obowiązki wynikające z decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r. zostały wykonane, to nie ma podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i wyznaczenia dodatkowego terminu.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia T.B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy szczegółowo przedstawił stan faktyczny sprawy, na podstawie którego wywiódł, iż nie ma podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność wierzyciela.

Następnie przytoczył art. 6 § 1 a u.p.e.a. i wskazał, że 18 kwietnia 2013 r. organ powiatowy przeprowadził oględziny w celu ustalenia czy obowiązek nałożony decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. został wykonany. Pismem z dnia 30 kwietnia 2013 r. organ ten udzielił wyjaśnień, podnosząc że system odprowadzenia wód opadowych z ul. [...] nie powoduje uciążliwości dla posesji T. B. i w związku z tym brak jest podstaw do podjęcia działań zmierzających do wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2003 r.

Organ odwoławczy stwierdził, iż wobec powyższych ustaleń obowiązek został wykonany przez zobowiązanego, Burmistrza Miasta i Gminy [...] i z uwagi na powyższe nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skargę na powyższą decyzję złożyła T. B. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

art. 6, 7, 77 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia czy nałożony decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...], obowiązek został wykonany, co skutkowało naruszeniem art. 6 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie,

art. 8 i 12 kpa poprzez brak podjęcia działania mającego na celu wyegzekwowanie

nałożonego obowiązku, a w rezultacie brak jego wykonania przez wiele lat skutkującym naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa,

art. 6 § 1 u.p.e.a poprzez jego niezastosowanie poprzez niepodjęcie żadnych kroków w zakresie wyegzekwowania obowiązku, pomimo nieusunięcia w wyznaczonym terminie 4 miesięcy stwierdzonych w ekspertyzie technicznej nieprawidłowości skutkujących zalewaniem wodami opadowymi działki o nr ew. [...], przy ul. [...].

Skarżąca wskazała, że utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego do czego był zobligowany na podstawie kpa, a podstawą wydania postanowienia z dnia [...] sierpnia 2014 r. był protokół z oględzin z dnia 18 kwietnia 2013 r.

W ocenie skarżącej oględziny opierały się jedynie na obserwacji terenu, bez użycia specjalistycznego sprzętu, co potwierdza sama treść protokołu, zgodnie z którym osoby przeprowadzające oględziny nie były w stanie ustalić jaki materiał znajduje się na podmurówce ogrodzenia wskazując "na podmurówce betonowej do wysokości ok. 3 cm widoczna jest warstwa izolacyjna przypominająca papę/lepik".

Skarżący podniosła, że już w trakcie oględzin zgłosiła zastrzeżenia do sposobu ich przeprowadzenia wskazując, iż nie zostało ustalone, czy są urządzenia odprowadzające wodę z ul. [...] zgodnie z ww. decyzją oraz czy zostały odsłonięte zasypane fragmenty ogrodzenia i czy izolacja przeciwwodną wykonano skutecznie.

Zdaniem skarżącej tak przeprowadzone oględziny wzbudzają wątpliwości w zakresie wiarygodnych ustaleń organu.

Ponadto wskazała, że w ramach realizacji budowy 7 budynków mieszkalnych oraz ul. [...] teren podniesiono o ok. 60 cm od położenia jej działki oraz, że dodatkowo utwardzenie i wybetonowanie powierzchni spowodowało zakłócenie stosunków wodnych poprzez spływ z wyższego terenu wód opadowych wprost na jej działkę, co skutkuje notorycznym zalewaniem oraz zastojem wód opadowych na jej

działce, powodując zagrożenie zdrowia dla niej samej jak i osób jej najbliższych oraz bezpieczeństwa mienia i środowiska.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia I i II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa.

W świetle powołanych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu powiatowego zostały wydane z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, o których mowa w art. 7, 77 kpa w zw. z art. 6 § 1a u.p.e.a.

Wskazać na wstępie trzeba, że z mocy art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Adresatem tego przepisu jest wierzyciel, który ma obowiązek podjęcia wszystkich przewidzianych prawem czynności, jakie doprowadzą do zastosowania środka egzekucyjnego, a w rezultacie - do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, od którego wykonania się uchyla.

Przepis art. 6 § 1a u.p.e.a. stanowi zaś, że na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku.

Skarga na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do wykonania tytułu egzekucyjnego stanowi jedyny środek prawny, który może być wykorzystany przez osobę trzecią. Niewykonanie obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej często godzi bowiem w interesy prawne i faktyczne podmiotów innych niż wierzyciel.

Bezczynność wierzyciela polega na tym, że nie podejmuje on działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego. Wierzyciel jest bezczynny, jeżeli w razie stwierdzenia uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku nie wzywa go do wykonania obowiązku, i w razie bezskuteczności tego upomnienia nie sporządza tytułu wykonawczego i nie składa wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Nadto, wierzyciel (będący w niektórych sytuacjach zarazem organem egzekucyjnym) będzie pozostawał w stanie bezczynności także wówczas, gdy we wszczętym postępowaniu egzekucyjnym nie będzie podejmował stosowanych działań celem zastosowania środka egzekucyjnego.

Przy czym wierzyciel pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas gdy w ogóle nie podejmuje działań prowadzących do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego, ale także wtedy gdy działania takie wprawdzie podejmuje, ale są one niepełne, czy nieadekwatne do zaistniałej sytuacji faktyczno prawnej.

Dodać również trzeba, że odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym, o którym mowa w art. 18 u.p.e.a. oznacza, że przepisy te mają być stosowane, z wyjątkiem sytuacji, które zostały uregulowane w sposób wyczerpujący w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oznacza to, że w celu ustalenia, czy w istocie zachodzi bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie z uwzględnieniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, z wyjątkami przewidzianymi w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z uchybieniem ww. zasad.

Z akt sprawy wynika bowiem, że organ nie ustalił jednoznacznie, czy rzeczywiście zostały wykonane obowiązki nałożone decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] nakazującą Burmistrzowi Miasta i Gminy [...] usunięcie w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania decyzji, nieprawidłowości określonych w ekspertyzie technicznej wpływu realizacji siedmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych szeregowych przy ul. [...] w [...] z modernizacją ul. [...] na zalewanie wodami opadowymi działki ew. [...] przy ul. [...], to jest, czy wykonano

system odprowadzania wód opadowych z terenu posesji przy ul. [...] w sposób nie powodujący uciążliwości dla użytkowników posesji przy ul. [...];

wyprofilowano pobocza ul. [...] na wysokości posesji [...] m.in. w celu odsłonięcia zasypanych fragmentów murowanego ogrodzenia tej posesji;

pionową izolację przeciwwodnej ścianki betonowej pod ogrodzenie w granicy ul. [...] i posesji przy ul. [...]w sposób nie ingerujący w teren ww. działki.

Rzeczą organu było rzetelne ustalenie, w tym w oparciu o dokumentację dostarczoną przez zobowiązanego oraz inne dokumenty potwierdzające wykonanie obowiązku, czy stwierdzone podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 18 kwietnia 2013r. roboty budowlane tj. wykonanie rowka ściekowego w nawierzchni ulicy 60 cm od ogrodzenia pomiędzy ul. [...] i posesją skarżącej, wyprofilowanie pobocza ul. [...] ze spadkiem w stronę jezdni na wysokości nieruchomości skarżącej (a które - wbrew twierdzeniom organów - w protokole wobec nierównomierności gruntu wskazano jako niemożliwe do sprawdzenia), czy zauważony górny fragment izolacji przeciwpodwodnej ogrodzenia zostały przeprowadzone, a jeśli tak to kiedy, w wykonaniu obowiązków wymienionych w powołanej wyżej decyzji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny mieć również na uwadze, że nawet częściowe wykonanie obowiązku nie może stanowić podstawy do stwierdzenia jego wykonania. Wykonaniem obowiązku jest bowiem wyłącznie dokładne zastosowanie się do wszystkich postanowień wymienionych w decyzji.

Wobec nienależytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, rzeczą organów będzie ponowne przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem przedstawionej oceny Sądu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa oraz art. 200ppsa orzekł jak w sentencji.