Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 136/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
article: art. 13
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi Rzymsko-Katolickiej Parafii p.w. [...] w M. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy skreślenia z rejestru zabytków I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz Rzymsko-Katolickiej Parafii p.w. [...] w M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy

1. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. znak [...] po rozpatrzeniu wniosku Rzymsko-Katolickiej Parafii p.w. Matki Bożej Gromnicznej w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2013 r. znak [...] dotyczącą odmowy skreślenia z rejestru zabytków budynku plebanii w miejscowości [...], gm. [...], wpisanego do tego rejestru decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] grudnia 1965 r. pod numerem [...] – utrzymał w mocy zaskarzoną decyzję.

Decyzja została wydana na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 7 pkt 1, art. 13 ust. 1, 5 i 6, art. 89 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa.

2. W uzasadnieniu decyzji Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podał, że Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1965 r. wpisał do rejestru zabytków pod numerem [...], plebanię w miejscowości [...], gm. [...], wskazując w uzasadnieniu decyzji, że obiekt ten "wzniesiony został w konstrukcji ryglowej w połowie XVIII w., częściowo przebudowany w XX wieku. Reprezentuje charakterystyczny typ mieszkalnego budownictwa ryglówkowego Pomorza Zachodniego, powszechnego w XVIII i XIX w.".

Pismem z dnia 13 grudnia 2012 r. Rzymsko-Katolicka Parafia p.w. Matki Bożej Gromnicznej w [...] wystąpiła z wnioskiem o skreślenie z rejestru zabytków tego budynku, wskazując na bardzo zły stan techniczny obiektu. Do wniosku załączyono "Opinię techniczną budynku dawnej plebanii", opracowaną przez mgr. inż. R. M. z dnia 8 października 2012 r., "Ekspertyzę budowlano-mykologiczną. Ocenę stanu technicznego budynku starej plebanii parafii p.w. Matki Bożej Gromnicznej w [...] (działka nr [...])", autorstwa mgr. inż. C. I. oraz mgr. inż. P. D. z listopada 2012 r., "Inwentaryzację budowlaną. [...] działka nr [...], obręb [...]", wykonaną przez mgr. inż. arch. M. R. i mgr. inż. arch. H. L. w listopadzie 2012 r.

3. W uzasadnieniu decyzji Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, skreślenie z rejestru zabytków jest możliwe, gdy obiekt uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych.

Organ wskazał, że z protokołu z oględzin zabytkowej plebanii przeprowadzonych w dniu 15 kwietnia 2013 r. z udziałem wnioskodawcy, oraz z dokumentacji fotograficznej sporządzonej w trakcie tej czynności dowodowej wynika, że ściany obwodowe budynku są wykonane w konstrukcji ryglowej i noszą widoczne ślady odkształceń; stwierdzono postępującą degradacją substancji budowlanej, przede wszystkim elementów konstrukcyjnych, posadzki w części pokryte są zawalonymi stropami, również zniszczone, stolarka okienna jest wtórna, stolarka drzwiowa w dużej cząści (parter) tak zewnętrzna jak i wewnętrzna oryginalna z zachowaną ślusarką. W protokole odnotowano, że w latach 90. XX wieku stopniowo rezygnowano z wykorzystywania zabytkowego budynku aż do całkowitej rezygnacji z jego użytkowania. Nie podejmowano od tego czasu prac remontowo-budowlanych ani konserwatorskich.

Zdaniem organu, mimo bardzo złego a miejscami wręcz katastrofalnego stanu technicznego obiektu, budynek plebanii w [...] zachował czytelną, prostą bryłę z charakterystycznym dla zachodniopomorskiego budownictwa XVIII i XIX wiecznego systemem ścian w konstrukcji ryglowej i nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Budynek plebanii w [...], mimo bardzo złego stanu technicznego, nie utracił wartości będących podstawa objęcia go ochroną konserwatorską.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że strona nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności rozpatrywanej sprawy, a zarzuty sformułowane we wniosku wynikają jedynie z odmiennej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, i nie znajdują potwierdzenia w treści decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. Organ orzekający odniósł się w swoim uzasadnieniu do wszystkich opinii i ekspertyz oraz ustaleń w nich zawartych, żadnej z tych opinii nie przypisując wiodącego znaczenia, i wskazał, w oparciu o obowiązujące przepisy, że nie stan techniczny obiektu, ale jego wartości są kluczowe przy rozstrzyganiu w postępowaniach prowadzonych na mocy przepisu art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia budzi wątpliwości.

II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron

1. Skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Rzymsko-Katolicka Parafia p.w. Matki Bożej Gromnicznej w [...] i domagała się uchylenia zaskarżonej jak również poprzedzającej ją decyzji.

W skardze podniesiono, że organ naruszył prawo materialne przez błędną wykładnię art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Strona skarżąca wskazała, że ocena, czy w okolicznościach konkretnej sprawy zaszła jedna z przesłanek określonych w ust. 1 tego przepisu wymaga dokonania interpretacji wyrażeń nieostrych, czyli ustalenia, czy stopień zniszczenia danego obiektu spowodował utratę jego wartości, jak, zdaniem strony skarżącej, w niniejszej sprawie. Podstawą tego stanowiska są opinie specjalistów oraz oględziny (stan faktyczny) obiektu, co uprawnia do przyjęcia, że budynek ten utracił wartość historyczną przez jego nadmierne zniszczenie, jednakże organ nie uwzględnił stanu faktycznego obiektu, i realnej możliwości utrzymania go w charakterze zabytku.

Strona skarżąca zarzuciła również, że sprawowanie ochrony faktycznej i prawnej przez użytkownika obiektu zabytkowego oraz powołane organy wymaga podjęcia z ich strony stosownych działań, w realnym zakresie by zapobiec dewastacji chronionego obiektu. Z akt sprawy nie wynika, że przez cały okres istnienia spornego budynku jak i po jego wpisaniu do rejestru zabytków władze konserwatorskie interesowały się nim należycie lub w ogóle. Z akt sprawy nie wynika, jaki był stan obiektu w dniu jego wpisania do rejestru zabytków. Jeżeli był to obiekt o charakterze zabytkowym, to jeszcze przed wpisaniem do rejestru zabytków podlegał on również ochronie prawnej. Ograniczenie się tylko do wpisania obiektu do rejestru zabytków nie spełnia wszystkich przesłanek ochrony prawnej przewidzianej w przepisach ustawy. Działanie takie podjęto, gdy obiekt był już zniszczony. Tak więc konserwator wydał decyzje nakazową już wobec zniszczonego budynku. Natomiast organ w zaskarżonej decyzji w zasadzie skupił się na przeszłości historycznej obiektu (jego pozostałości), która sama przez się nie wyczerpuje dyspozycji art. 13 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zdaniem strony skarżącej, przeszłość historyczna może być niebywale cenna, ale sama przez się nie przesądza o odmowie skreślenia obiektu z rejestru zabytków. O skreśleniu z rejestru zabytków bądź odmowie skreślenia powinien decydować realny stan obiektu/budynku w dacie wydania w tym zakresie decyzji. W skarżonej decyzji w zasadzie organ ograniczył się do stwierdzenia, że budynek istnieje i to w miarę dobrym stanie nadającym się do jego renowacji - zaś zgodnie z opinią specjalistów wątpliwe jest czy w stanie nadającym się do istnienia, a jego zły stan techniczny nie wyczerpuje żadnej z okoliczności umożliwiającej skreślenie obiektu z rejestru zabytków. Są to bardzo ogólne stwierdzenia, których w treści uzasadnienia decyzji nie wyprowadzono i nie wskazano, z jakich dowodów je wywiedziono, wbrew art. 75 kpa. W tym zakresie oceny sformułowane przez organ, bez właściwej ekspertyzy z jego strony nie zasługują, zdaniem strony skarżącej, na uznanie. Powyższy wywód wskazuje, m. in., że nie tylko do użytkownika należy obowiązek troski o zabytek ale także do odpowiedniego organu, który w niniejszej sprawie praktycznie przez kilkadziesiąt lat, aż do dnia 25 września 2012 r., tj. wydania decyzji nr [...] nakazującej skarżącemu podjęcie spóźnionych czynności zabezpieczających budynek przed dalszą dewastacją. Strona skarżąca podniosła, że użytkownik podejmował, w ramach swoich możliwości, różnego rodzaju przedsięwzięcia mające na celu chronienie zabytku przed dewastacją, jednakże skala problemu przerosła jego możliwości.

Zdaniem strony skarżącej, brak podjęcia w odpowiednim czasie czynności konserwatorskich odnośnie spornego zabytku spowodował faktyczne jego zniszczenie, a aktualny stan tego obiektu, według ekspertyzy z 2012 r. - zniszczenie w 83% - wyklucza jego remont i renowację, tym bardziej, że stan zniszczenia na dzień sporządzenia niniejszego sprzeciwu jest już większy, pomimo podjęcia przez skarżącego pewnych, zabezpieczających czynności. Podjęcie rekonstrukcji obiektu jest wykluczone zarówno ze względów materialnych (finansowych możliwości skarżącego) jak i merytorycznych, bowiem "rekonstrukcja" oznaczałaby odtworzenie czegoś na podstawie zachowanych fragmentów, szczątków etc., co spowodowałoby, że odtworzony obiekt nie byłby już zabytkiem, ponieważ nie zachowana by była jego dawna substancja w przeważającym zakresie, ponieważ dla jego dalszego istnienia konieczne byłoby wzniesienie go na nowo, przy użyciu nowych materiałów i z reguły przy zastosowaniu nowych technologii. Strona skarżąca podkreśliła, iż obiekt ten jeszcze przed wpisaniem go do rejestru zabytków był remontowany w pewnym zakresie, który mógł zmienić jego charakter historyczny, a pomimo tego został wpisany do rejestru zabytków. Zdaniem skarżącego w celu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy należy powołać biegłego lub biegłych sądowych na okoliczność: stwierdzenia, że spornemu budynkowi grozi zawalenie a w konsekwencji może się zdarzyć katastrofa budowlana, stwierdzenia, czy istnieje możliwość jego remontu i koniecznych nakładów w tym zakresie oraz czy możliwa jest wyłącznie jego rekonstrukcja.

2. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przez prawo należy rozumieć prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

2. Zaskarżoną decyzją Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. o odmowie skreślenie z rejestru zabytków budynku plebanii w miejscowości [...], gm. [...], wpisanego do tego rejestru pod numerem [...], decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] grudnia 1965 r.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca ją decyzja narusza przepisy prawa.

Sąd nie podziela stanowiska organu przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

3.1. Kontrola przez wojewódzki sąd administracyjny decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem dokonywana jest w określonej kolejności.

W pierwszej kolejności dokonywana jest kontrola zaskarżonej decyzji oraz postępowania, które ją poprzedziło - pod względem ważności, czyli sprawdzenia, czy nie zaistniały wady powodujące nieważność decyzji, w następnej kolejności sąd kontroluje przestrzeganie przez organ administracji publicznej przepisów postępowania administracyjnego, a dopiero w ostatniej kolejności należy badać przestrzeganie przez organ administracji publicznej przepisów prawa materialnego (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. "Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis", Warszawa 2005, s. 460-461).

3.1. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie - o skreślenie z rejestru zabytków zabytku - budynku plebanii w miejscowości [...] - zostało wszczęte wnioskiem właściciela tego zabytku - Parafii Rzymsko - Katolickiej p.w. Matki Bożej Gromnicznej w [...] z dnia 13 grudnia 2012 r.

3.2. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.), zabytki podlegają ochronie bez względu na stan zachowania, zgodnie zaś z art. 5 pkt 2, 3 i 4 tej ustawy, opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na prowadzeniu prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku, zabezpieczeniu i utrzymaniu zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie, korzystaniu z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości.

Stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru zabytków. Skreślenie z rejestru zabytków jest sytuacją wyjątkową, nawet, jeśli ma ono charakter obligatoryjny w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek, o których mowa w art. 13 ustawy o ochronie zabytków. Dlatego też dokonanie oceny, czy zaistniała jedna z przesłanek określonych w ust. 1 tego przepisu wymaga ustalenia, czy stopień zniszczenia danego obiektu spowodował utratę jego wartości, lub też, czy nowe ustalenia naukowe faktycznie tej wartości nie potwierdzają.

Aby można było skreślić zabytek wpisany do rejestru zabytków z rejestru musi istnieć bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy częściowym czy całkowitym zniszczeniem zabytku wpisanego do rejestru, a utratą wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, zważając jednakże, w jakim stanie dany obiekt został wpisany do tego rejestru, bowiem ochronie podlegają zabytki bez względu na stan zachowania.

3.3. Nie budzi wątpliwości, co stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1722/08, że art. 5 ust. 3 i 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami stanowi, że na właścicielu lub posiadaczu zabytku spoczywa obowiązek opieki nad tym zabytkiem, który polega w szczególności na zapewnieniu warunków zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie, korzystaniu z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości, a właściciel zabytku nie może uchylać się od tego obowiązku przez dążenie do jego wykreślenia z rejestru.

Należy jednakże podkreślić, co istotne w niniejszej sprawie, iż zgodnie z art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu (1) zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie; (2) zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków; (3) udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków; (4) przeciwdziałanie kradzieży, zaginięciu lub nielegalnemu wywozowi zabytków za granicę; (5) kontrolę stanu zachowania i przeznaczenia zabytków; (6) uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska. Z przepisu tego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że organy administracji publicznej mają obowiązek zapewniać warunki umożliwiające trwałe zachowanie zabytków, jak również zapobiegać zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków czy udaremniać niewłaściwe korzystanie z zabytków, czyli przeciwdziałać utracie wartości zabytków.

Stosownie natomiast do art. 38 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, obowiązkiem nadzoru konserwatorskiego jest kontrola przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących zabytków i opieki nad zabytkami, z możliwością podejmowania określonych ustawowo działań, jeżeli jest to konieczne ze względu na szczególną wagę sprawy, zgodnie z art. 42 tej ustawy.

Zwrócić należy uwagę na art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego, przeprowadzenie, w terminie określonym w tej decyzji, prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku.

Z przywołanych wyżej przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wynika, że obowiązek ochrony zabytków spoczywa nie tylko na właścicielu zabytku nieruchomego, ale również na organach administracji publicznej, w tym organach nadzoru konserwatorskiego, a wpis do rejestru zabytków jest tylko jedną z form ochrony zabytków, ale nie jedyną, jaką powinny stosować organy administracji publicznej.

W niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy, budynek plebanii został wpisany do rejestru zabytków decyzją z dnia [...] grudnia 1965 r., i wpis do rejestru, jak wynika z akt sprawy, był jedynym działaniem podjętym przez organy administracji publicznej w zakresie ochrony tego właśnie zabytku.

Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. stwierdził, że "Pogarszający się stan techniczny budynku był monitorowany przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków przynajmniej od 2003 r.", a następnie, że "Organ ten ... w 2007 r. zdecydował się na wykonanie remontu zastępczego przy ww. obiekcie, w wyniku którego wzmocniono więźbę, wykonano nowe pokrycie dachowe z papy (zabezpieczające), wzmocniono belki stropowe, zabezpieczono okna i oczyszczono wnętrze budynku. Działanie to było ostatnim remontem przy budynku dawnej plebanii.". Z akt sprawy wynika, że ten remont był remontem spóźnionym, częściowym i bez wątpienia nie mającym żadnego wpływu na zatrzymanie coraz szybszego procesu utraty wartości zabytkowych tego budynku.

Z akt sprawy wynika również, że uzasadnienie decyzji z dnia [...] grudnia 1965 r. o wpisie tego budynku do rejestru zabytków nie jest zbyt szczegółowe - organ wskazał, że "obiekt ten wzniesiony został w konstrukcji ryglowej w połowie XVIII w., częściowo przebudowany w XX wieku.", natomiast z opinii specjalistycznej sporządzonej przez Oddział Terenowy w [...] Narodowego Instytutu Dziedzictwa po przeprowadzeniu oględzin tego budynku w dniu 15 kwietnia 2013 r. wynika, że "Plebania została wybudowana w konstrukcji ryglowej, datującej ww. obiekt na XVIII wiek. Jednak w XIX i XX wieku obiekt uległ przebudowom i przekształceniom, w wyniku których doszło do zmiany układu wewnętrznego pomieszczeń, zmiany pokrycia dachowego, wymiany stolarki okiennej oraz dobudowy niewielkiej kubatury od strony szczytu zachodniego (obecnie nieistniejącej)." Z porównania decyzji o wpisie do rejestru zabytków oraz opinii specjalistycznej Narodowego Instytutu Dziedzictwa wynika, że na XVIII wiek powstania budynku wskazuje jedynie zastosowana konstrukcja ryglowa, a nie jak stwierdzono w decyzji - obiekt został wzniesiony w XVIII wieku, co stanowi istotną różnicę, i nie potwierdza jednego z elementów stanowiących podstawę wpisu do rejestru zabytków. Ponadto z decyzji wynika, że obiekt został częściowo przebudowany w XX wieku, natomiast z opinii wynika, że obiekt ten w XIX i XX wieku "uległ przebudowom i przekształceniom", w wyniku których doszło do licznych zmian budynku, przy czym, nie wiadomo, z jakich czasów pochodzą te przekształcenia - czy z XIX czy z XX wieku, w jakim zakresie były one dokonywane, w jakim stopniu wymieniały i zmieniały poszczególne elementy tego obiektu, co pozostało z konstrukcji pierwotnej - tego organy w sprawie nie ustaliły. Podkreślić należy, że również ta opinia - Narodowego Instytutu Dziedzictwa w sposób jednoznaczny stwierdza, że "Oględziny omawianego zabytku potwierdziły jego katastrofalny stan zachowania." Odnosząc się do sformułowania konkluzji tej opinii, która wskazuje na "częściowe zachowanie autentycznej substancji zabytkowej, materiałowej oraz czytelnej i nieprzekształconej kompozycji architektonicznej ..." stwierdzić należy, konkluzja ta jest zbyt ogólna, aby mogły z niej wynikać wskazania na jakiekolwiek wartości uzasadniające pozostawanie tego budynku w rejestrze zabytków. Samo położenie budynku w centrum wsi czy sama bryła tego budynku nie są to, zdaniem Sądu, elementy wystarczająco wykazujące wartości zabytkowe obiektu.

Należałoby również zwrócić szczególną uwagę na fakt, ze z karty zabytku znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że dach tego budynku pokryty był eternitem, który również z pewnością nie potwierdza walorów zabytkowych tego obiektu.

Katastrofalny stan techniczny tego budynku nie budzi wątpliwości - potwierdzają to wszystkie ekspertyzy i opinie oraz protokoły oględzin znajdujące się w aktach sprawy, wskazujące na postępującą degradację substancji budowlanej, przede wszystkim elementów konstrukcyjnych, zawalone stropy, wtórna stolarka okienna.

Słusznie zauważyła strona skarżąca, że przeszłość historyczna obiektu może być niebywale cenna. Stwierdzić jednakże należy, że sama przeszłość historyczna sama przez się nie może przesądzać o odmowie skreślenia obiektu z rejestru zabytków. O skreśleniu obiektu z rejestru zabytków powinien decydować rzeczywisty stan obiektu w dniu wydawania decyzji, wynikający, przy tym stanie zniszczenia budynku - ze specjalistycznej ekspertyzy jednoznacznie w szczególności wskazującej - w pierwszej kolejności, czy możliwe jest dokonanie jakichkolwiek prac budowlanych nie zagrożonych katastrofą budowlaną, a następnie, czy istnieje możliwość remontu, i w jakim zakresie, czy zakres koniecznych do wykonania prac, zwłaszcza konstrukcyjnych, nie spowoduje iż będzie to rekonstrukcja budynku, która wyeliminuje pozostałe wartości zabytkowe tej budowli, bowiem jak wynika z jednej z ekspertyz znajdujących się w aktach sprawy - zniszczenie tego obiektu wynosi 83 %. Należałoby również wyjaśnić, w oparciu o stosowne dowody, czy stopień zniszczenia tego obiektu sam w sobie nie spowodował utraty jego wartości zabytkowych.

IV. Powyższe wskazuje, że organ nie wyjaśnił należycie stanu sprawy, naruszając tym samym art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa. Nie przeanalizował dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, również tych przedłożonych przez wnioskodawcę, i nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego sprawy.

Skoro stan faktyczny w sprawie nie został należycie ustalony, badanie naruszenia przepisów prawa materialnego byłoby przedwczesne.

V. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe, i w szczególności odniesie się do dowodów przedstawionych przez wnioskodawcę, oraz pozostałych zgromadzonych dowodów w kontekście przesłanek wynikających z art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

VI. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.