Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 427/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 78 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) Protokolant specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2021 r. sprawy ze skargi B. R. i J. R. – Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak [...] w przedmiocie nakazu wykonanie niezbędnych robót budowlanych celem uporządkowania terenu katastrofy budowlanej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] [...] z dnia [...] nr [...]; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz J. R. – Z. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) – dalej: k.p.a.; art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) – dalej: p.b.; po rozpatrzeniu odwołań J.R.-Z. oraz B.R. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] z dnia [...] r., nr [...] nakazującej w/w:

1.wykonanie niezwłocznie, najpóźniej do dnia 31 grudnia 2019 r., pod kierunkiem osoby posiadającej kwalifikacje do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie - niezbędnych robót budowlanych w celu uporządkowania terenu katastrofy budowlanej budynku użytkowanego jako magazynowo - produkcyjny, zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntów 48 w miejscowości L. 58, gmina N., tj. rozebrać pozostałe po katastrofie budowlanej zniszczone, grożące zawaleniem elementy dachu i ścian budynku;

2. uporządkowanie terenu katastrofy budowlanej poprzez usunięcie pozostałości zniszczonej konstrukcji stalowej, gruz budowlany, elementy pokrycia dachu;

3. zabezpieczenie terenu wokół pozostałej części obiektu poprzez jego ogrodzenie i wywieszenie tablic ostrzegawczych;

4. niezwłoczne zawiadomienie organu o wykonaniu robót z pkt 1-3;

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

1. uchylił w całości w/w decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] z dnia [...] [...] r.;

2. nakazał B.R. oraz J.R.-Z.:

- wykonanie pod kierunkiem osoby posiadającej kwalifikacje do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie - niezbędnych robót budowlanych w celu uporządkowania terenu katastrofy budowlanej budynku użytkowanego jako magazynowo - produkcyjny, zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntów 48 w miejscowości L. 58, gmina N., tj. rozebrać pozostałe po katastrofie budowlanej zniszczone, grożące zawaleniem elementy dachu i ścian budynku;

- uporządkowanie terenu katastrofy budowlanej poprzez usunięcie pozostałości zniszczonej konstrukcji stalowej, gruz budowlany, elementy pokrycia dachu;

- zabezpieczenie terenu wokół pozostałej części obiektu poprzez jego ogrodzenie i wywieszenie tablic ostrzegawczych.

3. wydanej decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że w dniu 30 listopada 2018 r. pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] przeprowadzili kontrolę na miejscu katastrofy budowlanej - budynku produkcyjno – magazynowego, zlokalizowanego w miejscowości L. 58, gm. N., zniszczonego w wyniku pożaru, który miał miejsce w dniu 29 listopada 2018 r. W trakcie oględzin stwierdzono całkowite uszkodzenie pokrycia dachu budynku, całkowite zniszczenie elementów drewnianych konstrukcji dachu, uszkodzenie i zdeformowanie pod wpływem temperatury konstrukcji stalowych elementów nośnych dachu budynku, uszkodzenie murowanych ścian zewnętrznych, jaki wewnętrznych, całkowite wypalenie wewnętrznych elementów budynku, uszkodzenie nadproży stalowych. Stwierdzony stan budynku nie pozwala na jego dalsze użytkowanie. Kontrolujący ustalili nadto, że budynek został zabezpieczony poprzez odcięcie dopływu energii elektrycznej oraz wody, a teren działki, na której się znajduje jest częściowo ogrodzony. Z uwagi na ryzyko zawalenia pozostałych fragmentów dachu i ścian właścicielowi nieruchomości, ustnie, nakazano niezwłoczne zabezpieczenie terenu wokół budynku poprzez wygrodzenie taśmą ostrzegawczą oraz wywieszenie tablic ostrzegawczych. W toku prowadzonych czynności właściciel obiektu J.R.-Z. oświadczyła, że najemcą przedmiotowej nieruchomości jest spółka A Sp. z o.o. z siedzibą w L., z którą zawarła umowę w dniu 1 stycznia 2010 r. Natomiast w dacie zaistnienia pożaru podnajemcą budynku była A.G., która dysponowała nieruchomością na podstawie umowy podnajmu zawartej w dniu 7 stycznia 2015 r. ze spółką A. Przebieg czynności kontrolnych został udokumentowany w protokole kontroli z dnia 30 listopada 2018 r., do którego załączone zostały kserokopie umów najmu dotyczące przedmiotowej nieruchomości.

Ponadto w dniu 30 listopada 2018 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] wpłynął protokół Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w K. z czynności kontrolno- rozpoznawczych wykonanych w zakresie wstępnego ustalenia przyczyn oraz okoliczności powstania i rozprzestrzeniania się pożaru.

Zarządzeniem z dnia 4 grudnia 2018 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 1 p.b. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] powołał komisję do ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy budowlanej.

W dniu 16 stycznia 2019 r. powołana komisja przeprowadziła oględziny przedmiotowej nieruchomości, w wyniku której dokonano oceny zakresu powstałych zniszczeń oraz stwierdzono, iż prawdopodobną przyczyną zaistniałego zdarzenia było nieprawidłowe użytkowanie piecyka na paliwo stałe, zamontowanego na parterze budynku, podłączonego do własnego przewodu dymowego, wyprowadzonego bezpośrednio ponad dach budynku. W toku kontroli stwierdzono, iż stwierdzone uszkodzenia uniemożliwiają dalsze użytkowanie budynku. Stwierdzono także, że teren na której znajduje się budynek jest ogrodzony, a sam budynek wygrodzony jest taśmami ostrzegawczymi oraz wyposażony w tablice ostrzegawcze. Z przeprowadzonych czynności sporządzony został protokół oględzin z dnia 16 stycznia 2019 r.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 78 ust. 1 p.b. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] nakazał A. G. wykonanie najpóźniej do dnia 31 sierpnia 2019 r., pod kierunkiem osoby posiadającej kwalifikacje do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, niezbędnych robót budowlanych w celu uporządkowania terenu katastrofy budowlanej przedmiotowego budynku polegających na rozebraniu pozostałych po katastrofie budowlanej zniszczonych, grożących zawaleniem elementów dachu i ścian budynku; uporządkowanie terenu katastrofy budowlanej poprzez usunięcie pozostałości zniszczonej konstrukcji stalowej, gruz budowlany, elementy pokrycia dachu; zabezpieczenie terenu wokół pozostałej części obiektu poprzez jego ogrodzenie i wywieszenie tablic ostrzegawczych.

W wyniku rozpatrzenia odwołania A.G., reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazał, iż w/w nie może zostać uznana za zarządcę obiektu budowlanego bowiem analiza wiążących A.G. ze spółką A umów podnajmu nieruchomości położonej L. 58, gm. N., nie pozwala na uznanie, iż odwołująca jest zarządcą przedmiotowego obiektu budowlanego. Tym samym nie została spełniona przesłanka podmiotowa, o której mowa w art. 78 ust. 1 p.b., stanowiącego podstawę materialnoprawną decyzji z [...] r. Decyzja ta nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] [...] r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] nakazał B.R. oraz J.R.-Z. – właścicielkom przedmiotowej nieruchomości, wykonanie niezwłocznie, najpóźniej do dnia 31 grudnia 2019 r., pod kierunkiem osoby posiadającej kwalifikacje do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie niezbędnych robót budowlanych w celu uporządkowania terenu katastrofy budowlanej poprzez rozebranie pozostałych po katastrofie budowlanej zniszczonych, grożących zawaleniem elementów dachu i ścian budynku; uporządkowanie terenu katastrofy budowlanej poprzez usunięcie pozostałości zniszczonej konstrukcji stalowej, gruzu budowlanego, elementów pokrycia dachu; zabezpieczenie terenu wokół pozostałej części obiektu poprzez jego ogrodzenie i wywieszenie tablic ostrzegawczych.

Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem B.R. oraz J.R.-Z. wniosły odwołania do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W wniesionych środkach zaskarżenia obie strony zarzucały naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. w zw. z art. 61 i art. 78 p.b. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego, skutkujące wadliwym zdaniem odwołujących się nieustaleniem przyczyn katastrofy oraz wadliwym określeniem podmiotu zobowiązanego do wykonania zakreślonych decyzją robót budowlanych, którym w ocenie skarżących winna być A.G. Za powyższym przemawia bowiem treść będących w posiadaniu organu budowlanego umów podnajmu przedmiotowej nieruchomości, z których bezspornie wynika, iż w/w posiadała prawo nieograniczonego dysponowania nieruchomością, w tym na cele budowlane, o czym świadczą przeprowadzone przez A.G. prace budowlane w obiekcie, jak również przedstawione przez odwołujące się oświadczenia podmiotów wykonujących te prace. Tym samym zdaniem odwołujących A.G. jako zarządca obiektu budowlanego winna być adresatem kwestionowanej decyzji. Ponadto odwołujące zarzuciły pominięcie w prowadzonym postępowaniu spółki A sp. z o.o. z siedzibą w L., która podnajęła przedmiotową nieruchomość A.G. Strony wniosły o uchylenie kwestionowanej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o jej uchylenie i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez nałożenie przedmiotowego obowiązku na A.G. Strony wnosiły także o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność przyczyn katastrofy budowalnej, sprawowania zarządu nad obiektem budowlanym przez A.G., stanu faktycznego i prawnego obiektu budowlanego oraz dopuszczenia dowodu w postaci uzupełniającej opinii biegłego z zakresu ochrony przeciwpożarowej wykonanej na zlecenie Komendy Powiatowej Policji powiatu [...] w K. na potrzeby prowadzonego dochodzenia sygn. nr [...] oraz [...] toczącego się na zlecenie Prokuratury Rejonowej Ł.-W.

W dniu 19 grudnia 2019 r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe adw. E. Z.-B. - pełnomocnika J.R.-Z., stanowiące uzupełnienie odwołania, w którym z uwagi na pominięcie w postępowaniu przed organem I instancji spółki A, która to spółka w sposób nieograniczony dysponowała przedmiotową nieruchomością, a co za tym idzie mogła być adresatem kwestionowanej decyzji, pełnomocnik wnosi o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji z dnia [...] [...] r. Ponadto strona przedstawiła obszerną argumentację na okoliczność, iż adresatem decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych prac budowalnych winna być A.G..

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.

Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję z dnia [...] [...] r. i orzekł co do istoty, nakazując B.R. oraz J.R.-Z. wykonanie wskazanych na wstępie robót budowlanych w celu uporządkowania terenu katastrofy budowlanej. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając organ odwoławczy wyjaśnił, że bezsporne pozostaje, iż w wyniku pożaru gwałtownemu zniszczeniu uległ budynek magazynowo-produkcyjny, zlokalizowany na działce o nr ewid. gruntów 48 w miejscowości L. 58, gmina N. Taki stan niewątpliwie wypełnia znamiona katastrofy budowlanej, w rozumieniu art. 73 ust. 1 p.b. Powyższe obligowało właściwy organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania, o którym mowa w art. 74 p.b. Dalej wskazał, iż zakres przedmiotowy decyzji wydanej na podstawie przepisu art. 78 p.b. może dotyczyć wykonania wyłącznie robót, które są niezbędne do tego, aby doprowadzić do uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego, zakres obowiązku nałożonego zakwestionowanym aktem administracyjnym nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń i bez wątpienia mieści się w zakresie robót niezbędnych. Powyższe znajduje potwierdzenie w protokole z kontroli z dnia 30 listopada 2018 r. oraz w sporządzonej w jej ramach dokumentacji fotograficznej.

W ocenie organu odwoławczego istota sporu w omawianej sprawie administracyjnej sprowadza się natomiast do kwestii wyboru podmiotu, na którego winny być nałożone nakazy w trybie powołanego wyżej art. 78 p.b. W tym zakresie wskazał, iż przepisy ustawy Prawo budowlane nie definiują pojęcia "zarządcy obiektu budowlanego", nie oznacza to jednak, że statusem zarządcy łączy wiele obowiązków, nie sprowadzając się jedynie do utrzymywania części budynku, będącej przedmiotem umowy podnajmu powierzchni użytkowych, w stanie niepogorszonym. Przykładowo przepisy Rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane nakładają na zarządców obiektów budowlanych obowiązki związane z utrzymaniem obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym, zapewnienie bezpiecznego użytkowania obiektów budowlanych w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury. Nadto z zarządem łączy się prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Takich uprawnień i obowiązków, wbrew stanowisku odwołujących nie posiadała A.G. (podnajemca przedmiotowej nieruchomości w dacie zaistnienia katastrofy budowlanej), a co za tym idzie nie mogła ona zostać uznana za zarządcę przedmiotowego obiektu budowlanego, który mógłby być adresatem decyzji wydawanej na podstawie art. 78 p.b. Powyższe stanowisko potwierdza treść znajdującej się w aktach umowy podnajmu powierzchni użytkowych z dnia 7 stycznia 2015 r., zawartej pomiędzy A.G. a spółką A, w której w § 8 pkt 8 wskazano, że podnajemca nie może wykonywać bez zgody wynajmującego w przedmiocie najmu żadnych prac budowlanych, montażowych oraz instalacyjnych, w tym przeróbek polegających na przesuwaniu, budowaniu lub przebijaniu ścian lub okien bez uzyskania zgody wynajmującego. Strony dopuszczają możliwość przeprowadzenia przez podnajemcę szeregu prac adaptacyjnych i remontowych (odrębnie uzgodnionych w formie umowy) czyniących przedmiot najmu zdatnym do celu najmu tylko i wyłącznie w przypadku gdy strony zawrą odrębną umowę, w której szczegółowo opiszą m. in zakres prac, wartość prac oraz sposób ich rozliczenia. Tym samym w ocenie organu odwoławczego wprost wykluczono prawo podnajemcy do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Co więcej, umowa ta – następnie aneksowana - nie obejmowała całego budynku, który uległ katastrofie budowlanej, lecz jego części. Wobec powyższego formułowana konsekwentnie przez strony argumentacja, że to właśnie A.G. winna być adresatem zaskarżonego aktu administracyjnego, stanowi niczym nieuzasadnioną polemikę ze stanowiskiem organu odwoławczego, wyrażonego ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r.

Dalej organ odwoławczy wskazał, iż nie budzi zastrzeżeń, że podmiotem zobowiązanym do wykonania nakazu przewidzianego w art. 78 p.b. winien być właściciel nieruchomości, gdyż to on sprawuje de facto władztwo nad nieruchomością. W rozpatrywanej sprawie podmiotami tymi będą B.R. J.R.-Z.. Tym samym stwierdzić należało, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] prawidłowo nakaz orzeczony kwestionowanym aktem administracyjnym skierował do w/w stron.

Wskazując na zasadność zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ podkreślił, że z uwagi na fakt, iż do katastrofy budowlanej doszło w dniu 29 listopada 2018 r., celem niedopuszczenia dalszego rozprzestrzenia się katastrofy, skorzystał z kompetencji przewidzianej w przywołanym wyżej przepisie i orzekł o nadaniu niniejszemu rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności.

Natomiast, co do zarzutu pominięcia w postępowaniu przed organem I instancji A sp. z o.o. z siedzibą w L. organ odwoławczy wskazał, iż decyzja wydawana na podstawie art. 78 ust. 1 p.b. jest decyzją o charakterze zabezpieczającym. Już w jej treści ustawodawca obliguje organ do działań szybkich, niezwłocznych. Rolą organu nadzoru budowalnego w tym przypadku jest jedynie zabezpieczenie miejsca katastrofy, zapobieżenie jej rozprzestrzenianiu, mnożeniu skutków. Z tej też perspektywy - charakteru i celu tego postępowania, zastosowanie normy art. 10 § 2 k.p.a. okazuje się niezbędne. Wedle tej normy prawnej organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 (tj. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym) tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Dodatkowo organ zaakcentował, że zarząd spółki A jest jednoosobowy, a funkcję prezesa zarządu sprawuje J.R.-Z., do której między innymi został skierowany kwestionowany nakaz. Z akt sprawy wynika, że J.R.-Z., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, aktywnie uczestniczy w przedmiotowym postępowaniu. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że żądanie spółki o umożliwienie udziału w toczącym się postępowaniu odwoławczym zostało uwzględnione, o czym poinformowano ustnie pełnomocnika J.R.-Z.. Tym samym spółka miała zapewniony czynny udział w tym postępowaniu.

Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia B.R. oraz J.R.-Z., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiodły skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarga zostały zarejestrowane odpowiednio pod sygn. akt II SA/Łd 427/20 i akt II SA/Łd 434/20.

We wniesionych skargach strony podnosiły tożsame zarzuty dotyczące naruszenia:

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 108 k.p.a. wskutek uzupełnienia decyzji organu I instancji poprzez wydanie niedopuszczalnego przez prawo rozstrzygnięcia w zakresie nadania ostatecznemu aktowi rygoru natychmiastowej wykonalności;

- art. 107 § 3 w zw. z art. 108 k.p.a. poprzez zaniechanie uzasadnienia decyzji podjętej przez organ odwoławczy;

- art. 139 k.p.a. poprzez wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia na niekorzyść strony;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych dotyczących ustalenia przyczyn katastrofy, zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy;

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji reformatoryjnej w miejsce decyzji kasatoryjnej przewidzianej w art. 138 § 2 k.p.a.;

- art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, co w efekcie doprowadziło do naruszenia art. 2 Konstytucji RP poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z fundamentami praworządności w państwie prawnym.

- art. 76 ust. 1 pkt 1, art. 78 ust. 1 i art. 79 p.b. poprzez wydanie decyzji bez ustalenia przyczyn katastrofy;

- art. 78 ust. 1 p.b. poprzez zaniechanie określenia w zaskarżonej decyzji terminu wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego;

- art. 79 p.b. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez wadliwe skierowanie decyzji do podmiotów, na którym nie spoczywa obowiązek usunięcia skutków katastrofy.

Z uwagi na powyższe skarżące wnosiły o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto skarżące wnosiły o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając skarżące ponowiły dotychczas prezentowane stanowisko, co do zasadności obciążenia obowiązkiem przeprowadzenia określonych decyzją robót budowlanych A.G., jako posiadającej wszelkie uprawnienia do nieruchomości w dacie zaistnienia katastrofy budowlanej; kwestii pominięcia w postępowaniu pierwszoinstancyjnym spółki A oraz braku przeprowadzenia jakichkolwiek ustaleń, co do tego czy w/w spółka mogłaby być adresatem kwestionowanych przez skarżące obowiązków; jak również braku ustalenia przyczyn katastrofy budowlanej.

W odpowiedzi na skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosiło o ich oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniami z dnia 28 lipca 2020 r. wydanymi w sprawach o sygn. akt II SA/Łd 427/20 i II SA/Łd 434/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W dniu 7 lipca 2021 r., na rozprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt II SA/Łd 427/20 i II SA/Łd 434/20.

Obecni na rozprawie pełnomocnicy skarżących oraz prezes zarządu spółki A wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Pełnomocnik uczestniczki postępowania – A. G. wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej: p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit.a) , naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotowe skargi w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa skutkującym ich wyeliminowaniem z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.

W niniejszej sprawie jak już wcześniej wskazano przedmiotem skarg B.R. oraz J.R.-Z. uczyniły decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nakazująca skarżącym wykonanie, pod kierunkiem osoby posiadającej kwalifikacje do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, niezbędnych robót budowlanych w celu uporządkowania terenu katastrofy budowlanej budynku użytkowanego jako magazynowo - produkcyjny, zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntów 48 w miejscowości L. 58, gmina N., poprzez rozebranie pozostałych po katastrofie budowlanej zniszczonych, grożących zawaleniem elementów dachu i ścian budynku; uporządkowanie terenu katastrofy budowlanej poprzez usunięcie pozostałości zniszczonej konstrukcji stalowej, gruzu budowlanego, elementów pokrycia dachu; zabezpieczenie terenu wokół pozostałej części obiektu poprzez jego ogrodzenie i wywieszenie tablic ostrzegawczych. Wydanej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) – dalej: p.b.

Poddane kontroli Sądu rozstrzygnięcie wydane zostało w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie rozdziału 7 ustawy Prawo budowlane (art. 73 -79 p.b.) zawierającego regulacje dotyczące katastrofy budowlanej. Zgodnie z art. 73 ust. 1 p.b. katastrofą budowlaną jest niezamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego lub jego części, a także konstrukcyjnych elementów rusztowań, elementów urządzeń formujących, ścianek szczelnych i obudowy wykopów. Postępowanie wyjaśniające w sprawie przyczyn katastrofy budowlanej prowadzi właściwy organ nadzoru budowlanego (art. 74 p.b.). W myśl art. 76 ust. 1 w zw. z art. 74 p.b. organ nadzoru budowlanego, niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o katastrofie, po pierwsze powołuje komisję w celu ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy oraz zakresu czynności niezbędnych do likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, po drugie zawiadamia o katastrofie budowlanej właściwy organ nadzoru budowlanego wyższego stopnia oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Podkreślenia wymaga, również że postępowanie organów nadzoru budowlanego prowadzone na podstawie wyżej wymienionych przepisów ma charakter działania w stanie wyższej konieczności, a jego celem jest wyjaśnienie przyczyn i okoliczności katastrofy budowlanej, jak również likwidację zaistniałego, na skutek katastrofy, zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego, zdrowia i życia ludzkiego, a także możliwość powstania ogromnych strat materialnych. Dlatego w dalszej kolejności, po dokonaniu czynności, o których wyżej mowa, organy ustalają krąg podmiotów obowiązanych do wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robot doprowadzających obiekt do stanu właściwego. Zgodnie bowiem z art. 78 ust. 1 p.b. po zakończeniu prac komisji organ nadzoru budowlanego niezwłocznie wydaje decyzję określającą zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego. Przy czym co istotne roboty, o których mowa w art. 78 ust. 1 p.b. nie są tożsame z działaniami, o których mowa w art. 79 p.b., które to działania mają na celu usunięcie skutków katastrofy budowlanej poprzez doprowadzenie obiektu do stanu właściwego. Natomiast prace, o których mowa w art. 78 ust. 1 p.b. mają charakter doraźny, a ich celem jest uporządkowanie i zabezpieczenie terenu katastrofy budowlanej.

W niniejszej sprawie, z ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego wynika, że wskutek pożaru, który miał miejsce w dniu 29 listopada 2018 doszło do gwałtownego zniszczenia budynku produkcyjno – magazynowego, zlokalizowanego w miejscowości L. 58, gm. N.. Wynikający z załączonych do akt sprawy protokołów oględzin z dnia 30 listopada 2018 r. oraz z dnia 16 stycznia 2019 r. zakres powstałych zniszczeń obejmujący: całkowite uszkodzenie pokrycia dachu budynku, całkowite zniszczenie elementów drewnianych konstrukcji dachu, uszkodzenie i zdeformowanie pod wpływem temperatury konstrukcji stalowych elementów nośnych dachu budynku, uszkodzenie murowanych ścian zewnętrznych, jaki wewnętrznych, całkowite wypalenie wewnętrznych elementów budynku, uszkodzenie nadproży stalowych, uniemożliwiał dalsze użytkowanie obiektu. Taki stan rzeczy wypełniał znamiona katastrofy budowlanej, w rozumieniu art. 73 ust. 1 p.b. Powyższe nie było kwestionowane przez żadną ze stron postępowania. Ponadto powołana na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 1 p.b. komisja do ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy budowlanej stwierdziła, iż prawdopodobną przyczyną pożaru było niewłaściwe użytkowanie pieca na paliwo stałe, wyposażonego we własny przewód dymowy przymocowany do słupa hali i wyprowadzony bezpośrednio ponad dach. Piec został zainstalowany przez podnajemcę budynku A.G..

Powyższe ustalenia w ocenie Sądu pozwalają na stwierdzenie, że procedujące w sprawie organy przeprowadziły niezbędne czynności, wymagane przy postepowaniu w razie stwierdzenia katastrofy budowlanej, poprzedzające etap nakazania, w drodze decyzji wydawanej na podstawie art. 78 ust. 1 p.b., wykonania określonych robót porządkowych i zabezpieczających teren katastrofy budowlanej.

Tym samym za nieuzasadnione uznać należało zarzuty skarg zarówno, co do naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. odnoszące się do niewyjaśnienia przez organy administracji istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych, jak i art. 76 ust. 1 pkt 1 p.b. oraz art. 79 p.b. polegające na nieustaleniu przyczyn katastrofy budowlanej, jak również wadliwego skierowania decyzji do osoby na, której nie spoczywa obowiązek usunięcia skutków katastrowy budowalnej.

Jednakże w ocenie Sądu, pomimo przeprowadzenia prawidłowego postępowania w zakresie ustalenia przyczyn, rozmiaru katastrofy budowlanej, jak również zakresu niezbędnych do wykonania prac o charakterze porządkowo – zabezpieczającym, organy obu instancji nie uzasadniły w sposób dostateczny dokonanego wyboru podmiotu, na który nałożyły obowiązek wykonania robót, o których mowa w art. 78 ust. 1 p.b., co zresztą pozostaje zasadniczą kwestią sporną pomiędzy stronami postępowania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na gruncie art. 78 ust. 1 w zw. z art. 79 p.b. ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym adresatem decyzji wydawanej na podstawie analizowanego przepisu może być wyłącznie właściciel, inwestor lub zarządca obiektu budowlanego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 28 czerwca 2018 r., II SA/Gd 406/17; wyrok WSA w Opolu z 25 września 2014 r., II SA/Op 348/14; wyrok WSA w Łodzi z 25 października 2010 r., II SA/Łd 531/10; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jakkolwiek użyte przez ustawodawcę terminy "właściciel" oraz "inwestor" nie budzą wątpliwości interpretacyjnych, o tyle zwrot "zarządca obiektu budowlanego", z uwagi na brak jego definicji legalnej w ustawie Prawo budowlane, wymaga odniesienia do zakresu uprawnień podmiotu zarządzającego obiektem budowlanym. Przyjmuje się, że "zarządcą obiektu budowlanego" w rozumieniu regulacji p.b. jest podmiot, który uzyskuje prawo zarządzania tym obiektem będącym cudzą własnością, w imieniu własnym i z wyłączeniem właściciela. Zdarzeniem prawnym skutkującym powstaniem zarządu może być przy tym zarówno umowa cywilnoprawna, władczy akt administracyjny czy też orzeczenie sądu powszechnego. Przy czym, co należy podkreślić pojęcia "zarządca obiektu budowlanego" w rozumieniu przepisów p.b., nie należy utożsamiać z pojęciem "zarządcy nieruchomości" uregulowanego przepisami ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W pojęciu "zarządca obiektu budowlanego" mieści się bowiem zarówno podmiot władający całą nieruchomością, na rzecz którego ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe, a także podmiot, który włada nieruchomością z tytułu umowy o korzystaniu z cudzej rzeczy. Pojęciem "zarządcy obiektu budowlanego" należy zatem objąć każdą osobę, to jest użytkownika, dzierżawcę, najemcę, władającego tym obiektem na podstawie zawartego z właścicielem stosunku prawnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się również, iż na gruncie przepisów p.b. zarząd obiektem budowlanym charakteryzuje się prawem zarządcy do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przy czym jak wynika z art. 3 pkt 11 p.b. przez pojęcie prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych (por. wyrok WSA w Łodzi z 20 lutego 2019 r., II SA/Łd 34/19; wyrok WSA w Warszawie z 14 sierpnia 2018 r., VII SA/Wa 2891/17; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu alternatywne wskazanie przez ustawodawcę podmiotów, które mogą zostać obciążone obowiązkiem wynikającym z art. 78 ust. 1 p.b., nie oznacza, iż organy nadzoru budowlanego wydające decyzję na podstawie analizowanego przepisu, mogą w oderwaniu od okoliczności faktycznych danej sprawy, bez jakiegokolwiek uzasadnienia pomijać jedną z nich. Co prawda charakter decyzji podejmowanej na podstawie art. 78 ust. 1 p.b., która jak już wcześniej wskazano ma na celu doraźne zabezpieczenie miejsca katastrofy, wymaga niewątpliwe szybkich działań organów, niemniej jednak działania te nie mogą cechować się dowolnością.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej skargi w pierwszej kolejności Sąd stwierdza, iż za w pełni prawidłowe uznać należy stanowisko organów administracji obu instancji, co do braku możliwości uznania A. G. za zarządcę obiektu budowlanego zlokalizowanego w L. 58, gm. N.. Jak już bowiem wskazano na gruncie przepisów p.b. cechą charakterystyczną dla uznania podmiotu za zarządcę obiektu budowlanego, jest posiadanie przez ten podmiot prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które to uprawnienie zgodnie z powołanym wyżej art. 3 pkt 11 p.b. może wynikać między innymi z wiążącego strony stosunku zobowiązaniowego, w tym przypadku zawartej umowy podnajmu. W niniejszej sprawie bezspornym jest bowiem, iż w dacie wystąpienia katastrofy budowlanej A.G. była podnajemcą przedmiotowej nieruchomości, na podstawie umowy zawartej w dniu 7 stycznia 2015 r. z A Sp. z o.o. z siedzibą w L.. Zgodnie z § 8 pkt 8 zawartej umowy podnajemca nie może wykonywać bez zgody wynajmującego w przedmiocie najmu żadnych prac budowlanych, montażowych oraz instalacyjnych, w tym przeróbek polegających na przesuwaniu, budowaniu lub przebijaniu ścian lub okien bez uzyskania zgody wynajmującego. Jednocześnie na mocy powołanej jednostki redakcyjnej umowy podnajemca był uprawniony do przeprowadzenia szeregu prac adaptacyjnych i remontowych, wymienionych w pkt § 8 pkt 9 umowy, których realizacja wymagała zawarcia odrębnej umowy z wynajmującym. Zakres powyżej wskazanych uprawnień podnajemcy nie został zmieniony zawieranymi w dniach 30 listopada 2015 r. oraz 31 grudnia 2016 r. aneksami do wiążącej strony umowy. Tym samym w ocenie Sądu organy administracji w wyniku przeprowadzonej analizy treści wiążącej A.G. umowy podnajmu, zasadnie uznały, iż brak jest podstaw do uznania jej za zarządcę obiektu budowlanego, a co za tym idzie do nałożenia na nią obowiązków na podstawie art. 78 ust. 1 p.b. Zasadności powyższego twierdzenia nie przeczy podnoszona przez skarżące argumentacja, co do prowadzenia przez A.G. robót budowlanych w przedmiotowym budynku, co w ocenie skarżących potwierdza posiadanie przez w/w prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dokonana przez Sąd analiza zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, w tym treść wiążącej A.G. umowy podnajmu, aneksów do zawartej umowy, jak również udokumentowany zakres przeprowadzonych prac, pozwala na stwierdzenie, że stanowiły one w rzeczywistości prace adaptacyjne i remontowe wymienione w § 8 pkt 9 umowy, na które podnajmująca uzyskała zgodę wynajmującego. Co więcej treść załącznika nr 4 do umowy z 7 stycznia 2015 r. wskazuje, iż część wyposażenia zamontowanego przez podnajmującą w ramach przeprowadzonych prac została przekazana przez stronę wynajmującą.

Z uwagi na powyższe zarzuty skargi odnoszące się kwestii możliwości uznania A. G. za zarządcę obiektu budowlanego, zobowiązanego do wykonania zakreślonych zaskarżoną decyzją obowiązków uznać należy za nieuzasadnione.

Przy czym podkreślenia wymaga, iż stanowisko Sądu co do braku możliwości uznania A. G. za zarządcę obiektu budowlanego, na którego mógłby zostać nałożony obowiązek wykonania prac, o których mowa w art. 78 ust. 1 p.b., nie wyłącza uprawnienia właścicieli przedmiotowej nieruchomości, do dochodzenia na drodze powództwa cywilnego naprawienia ewentualnie wyrządzonej szkody.

Dalej wskazać należy, iż nakazując wykonanie zakreślonych zaskarżoną decyzją prac właścicielkom nieruchomości B.R. i J.R. – Z. organy administracji pominęły istotną dla sprawy okoliczność, iż nieruchomość położona w L. 58, gm. N., stanowi przedmiot umowy najmu z dnia 1 stycznia 2010 r., zawartej pomiędzy skarżącymi, a spółką A Sp. z o.o. z siedzibą w L.. Co więcej, jak już wcześniej wskazano to właśnie ta spółka była stroną zawartej z A. G. umowy podnajmu z dnia 7 stycznia 2015 r. Pomimo posiadanej w powyższym zakresie wiedzy organy procedujące w sprawie nie przeprowadziły analizy treści pozostających w ich posiadaniu kserokopii umów, na podstawie których spółka A wstąpiła w prawa najemcy przedmiotowej nieruchomości, w szczególności nie ustaliły zakresu uprawnień spółki wynikających z wiążącego ją stosunku prawnego ze skarżącymi. W ocenie Sądu dokonanie ustaleń w powyższym zakresie, tak jak uczyniono to w przypadku umów podnajmu wiążących A.G., pozwoliłoby na jednoznaczne stwierdzenie, czy spółka A może zostać uznana za zarządcę obiektu budowlanego, a tym samym, czy może być adresatem obowiązków nakładanych na podstawie art. 78 ust. 1 p.b. Zaniechania w powyższym zakresie nie uzasadnia zdaniem Sądu istniejące powiązanie osobowe pomiędzy spółką a skarżącymi, które jak wynika z przedłożonego do sądu odpisu KRS nr [...] są jedynymi wspólnikami spółki A. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1526) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania jej do rejestru. Z tą chwilą staje się ona podmiotem praw i obowiązków. Tym samym, stosownie do art. 29 k.p.a. spółka z ograniczona odpowiedzialnością może być stroną postępowania administracyjnego, niezależnie od posiadania tego przymiotu przez jej wspólników. Pominięcia spółki nie może uzasadniać także powoływany przez organ odwoławczy art. 10 § 2 k.p.a. upoważniający organ od odstąpienia, w przewidzianych ustawą przypadkach odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w każdym stadium prowadzonego postępowania administracyjnego.

Powyższe w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 78 ust. 1 p.b. polegające na niewystarczającym wykazaniu zasadności dokonanego przez organy administracji wyboru podmiotu na który nałożono obowiązki wynikające z w/w przepisu.

Naruszenie art. 78 ust. 1 p.b. stanowiło również podnoszone przez skarżące zaniechanie zakreślenia w kwestionowanej decyzji terminu wykonania niezbędnych prac porządkowo – zabezpieczających, który to obowiązek wynika wprost z przywołanego przepisu. W ocenie Sądu określenie terminu na wykonanie powyższych prac z jednej strony pozwala stronie zobowiązanej na zapewnienie właściwej organizacji działań mających na celu zrealizowanie nałożonego na nią obowiązku, z drugiej zaś zakreśla graniczną datę, której bezskuteczny upływ upoważnia organ nadzoru budowlanego do wyegzekwowania nałożonych obowiązków w drodze egzekucji administracyjnej. Co prawda analizowany przepis nie precyzuje terminu, w którym winny zostać wykonane prace porządkowo – zabezpieczające terenu katastrofy budowlanej, a charakter i cel tych robót niewątpliwie przemawia za jak najszybszym ich przeprowadzeniem, niemniej jednak koniecznym jest uwzględnienie, iż realizacja tego rodzaju obowiązku, wymaga udziału podmiotu posiadającego stosowne uprawnienia budowlane (co zresztą zostało zastrzeżone w treści nałożonego na skarżące obowiązku), jak również niejednokrotnie użycia ciężkiego sprzętu budowlanego, co wpływa w decydujący sposób na terminowość wykonania tych prac.

Za uzasadniony Sąd uznał także zarzut skarg, co do naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 108 k.p.a. polegający w ocenie skarżących na uzupełnieniu decyzji organu I instancji poprzez wydanie niedopuszczalnego przez prawo rozstrzygnięcia w zakresie nadania decyzji ostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z przywołanym art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie (art. 108 § 2 k.p.a.). Z brzmienia powyższego przepisu wprost wynika, iż rygor natychmiastowej wykonalności nadaje się decyzji nieostatecznej, co do której może toczyć się postępowanie odwoławcze. Nadanie rygoru na podstawie przepisu art. 108 § 1 k.p.a. wywołuje bowiem skutki wyłącznie w sferze tymczasowej wykonalności decyzji, a nie w zakresie jej ostateczności i nie powoduje żadnych skutków dla trybu i sposobu przeprowadzenia postępowania przez organ odwoławczy na skutek wniesionego przez stronę odwołania. Tym samym w ocenie Sądu nadanie ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] r. rygoru natychmiastowej wykonalności stanowiło naruszenie art. 108 k.p.a. Niemniej jednak mając na uwadze fakt, iż zaskarżona decyzja, jako ostateczna podlegała wykonaniu z mocy ustawy, stwierdzone naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Za nieuzasadniony Sąd uznał natomiast zarzut skarg, co do naruszenia art. 139 k.p.a. polegającego w ocenie skarżącej na nakazaniu wykonania przedmiotowych obowiązków w trybie natychmiastowym, w sytuacji, gdy decyzja organu I zakreślała termin przekraczający okres dwóch miesięcy. Wskazać należy, iż orzeczeniem na niekorzyść strony skarżącej, w rozumieniu powyższego przepisu, będzie każde rozstrzygnięcie, które pogarsza sytuację odwołującego się, w stosunku do tej, jaka miał przed wniesieniem odwołania. Przy czym pogorszenie to nie musi dotyczyć wyłącznie jego praw, czy obowiązków wynikających z prawa materialnego, ale także pewnych uprawnień faktycznych, czy procesowych, powstałych w wyniku wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Inaczej mówią organ odwoławczy nie może orzec w sposób, który pogarsza sytuacje strony odwołującej się, która ukształtowana została rozstrzygnięciem organu i instancji. W niniejszej sprawie nadanie zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo wykazanemu powyżej braku podstaw prawnych w tym zakresie, nie pogarszało sytuacji skarżących w zakresie zakreślonego przez organ I instancji terminu do wykonania nałożonego na nie obowiązku. Jak wynika bowiem z rozstrzygnięcia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] z dnia [...] [...] r., termin wykonania przedmiotowych prac został zakreślony niezwłocznie, najpóźniej do dnia 31 grudnia 2019 r. Natomiast zaskarżona decyzja wydana została w dniu [...] r., a więc po upływie terminu określonego decyzją organu i instancji.

Za niezasadne Sąd uznał również pozostałe zarzuty skarg odnoszące się do naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a., art. 107 § 3 w zw. z art. 108 k.p.a., jak również art. 7, art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Wskazać należy, że w sytuacji gdy organ odwoławczy prezentuje inne stanowisko merytoryczne w sprawie niż organ pierwszej instancji, na gruncie niemniejszej sprawy w zakresie terminu wykonania nałożonych obowiązków, a postępowanie wyjaśniające nie wymaga uzupełnienia, może wydać decyzję reformatoryjną, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., nie zaś decyzję kasacyjną z art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto wbrew twierdzeniu skarżących w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał na przesłankę jaką kierował się nadając wydanemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności.

Reasumując Sąd stwierdza, iż pominięcie w procesie ustalania podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązków wynikających z art. 78 ust. 1 p.b. spółki A, jak również zakresu uprawnień spółki wynikających z wiążącej ją umowy najmu przedmiotowej nieruchomości zawartej ze skarżącymi w dniu 1 stycznia 2010 r. stanowiło naruszenie prawa skutkujące koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Rozpatrując sprawę ponownie organy administracji publicznej zobowiązane będą do uwzględnienia wyrażonego w niniejszym uzasadnieniu stanowiska Sądu, w szczególności przeanalizują treść znajdującej się w aktach sprawy umowy najmu wraz z jej aneksami, dotyczącej nieruchomości położonej w L. 58 , gm. N., której stronami są skarżące oraz spółka A.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...]ego wschodniego z dnia 25 [...] r. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. W przedmiocie połączenia do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia skarg B.R. i J.R. – Z. Sąd orzekł na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a.

dc