Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1058/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Bożena Popowska Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska(spr.) Protokolant sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2006 r. sprawy ze skargi I.K. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej I. uchyla zaskarżone orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] i poprzedzające go orzeczenie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...], II. określa, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz I.K. kwotę 255 ( dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz kwotę 240 ( dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/E. Makosz-Frymus /-/B. Popowska MB


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] na podstawie art.134 i ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2002 r., nr 7, poz. 58 ze zm. - dalej ustawa o Policji ) Komendant Powiatowy Policji wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko podins. I.K. - Naczelnikowi Sekcji Prewencji KPP.

Orzeczeniem z dnia [...], Nr [...] Komendant Powiatowy Policji na podstawie art.135 j ust.1 ustawy o Policji orzekł wobec podinsp. I.K. karę określoną w art.134 pkt. 4 ustawy o policji, wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe. W orzeczeniu obwinionemu zarzucono, że :

- w okresie od listopada do grudnia 2004 r. w bliżej nieokreślonym miejscu dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej poprzez przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa w ten sposób, że nie będąc upoważnionym do działalności prasowo-informacyjnej w KPP, udzielił wywiadu dla telewizji [...] występując w programach I. wyemitowanych w dniach jako anonimowy funkcjonariusz KPP i mając zmieniony celowo przez autorów programu głos wypowiadał się na temat pobicia P.Z. oraz sytuacji panującej w KPP podając nieprawdziwe informacje godzące w osobę Naczelnika Sekcji Kryminalnej KPP podinsp. J.O. i stawiając w złym świetle całą Policję, naruszając w ten sposób art.132 ust. 1 i ust. 3 ustawy o Policji w związku z § 1 pkt. 2 i § 2 pkt. 1 Decyzji Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] w sprawie prowadzenia działalności prasowo-informacyjnej w Komendzie Wojewódzkiej Policji, w związku z § 1 i § 2 Decyzji nr [...] z dnia [...] Komendanta Powiatowego Policji w sprawie powołania nieetatowych specjalistów ds. prasowych w KPP

- w tym samym okresie i w bliżej nieokreślonym miejscu dopuścił się nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej w ten sposób, że udzielając wywiadu dla telewizji [...] występując w programach I. wyemitowanych w dniach [...] listopada i [...] grudnia 2004 r. jako anonimowy funkcjonariusz KPP i mając zmieniony celowo przez autorów programu głos wypowiadał się na temat pobicia P.Z. oraz sytuacji panującej w KPP podając nieprawdziwe informacje godzące w osobę Naczelnika Sekcji Kryminalnej KPP podinsp. J.O. i stawiając w złym świetle całą Policję, czym zadziałał na szkodę społecznie pojętego dobra służby, naruszając przy tym zasady poprawnego zachowania i poszanowania godności innych policjantów, wykazując się brakiem dbałości o społeczny wizerunek Policji i podważając zaufanie dla niej jako formacji, w której służy tj. o czyn z art. 132 ust.1 ustawy o policji w związku z § 13, § 14, § 23 Zarządzenia nr 805 z dnia 31 grudnia 2003 r. Komendanta Głównego Policji w sprawie etyki zawodowej policjanta.

W uzasadnieniu organ podniósł m. in., że ze zgromadzonych w toku postępowania dyscyplinarnego dokumentów wynika, że stacja telewizyjna [...] w dniach [...] listopada i [...] grudnia 2004 r. wyemitowała program z cyklu I. poświęcony pobiciu ze skutkiem śmiertelnym do jakiego doszło w październiku 2004 r. na terenie O. W wyniku pobicia śmierć poniósł P.Z. Tematyka ta była również podstawą realizacji programu stacji [...] "... ".

W programach stacji [...] wystąpiła nn osoba, której sylwetkę celowo zaciemniono. Zmieniono również brzmienie głosu tej osoby, aby utrudnić jej identyfikację. W trakcie obu programów osoba ta wypowiadała uwagi dotyczące jakości czynności zrealizowanych w sprawie pobicia, sugerując nieprawidłowe ich wykonanie. Winę za ten stan miał ponosić według nn osoby, Naczelnik Sekcji Kryminalnej KPP podinsp. J.O. Na zadane przez dziennikarza pytanie - czy podinsp. J.O. byłby zdolny do manipulowania śledztwem dla osiągnięcia własnych ( bliżej nieokreślonych w wypowiedzi ) celów, rozmówca powiedział, że J.O. jest do tego zdolny. Sugerował jednocześnie, że takie przypadki miały miejsce w przeszłości.

W dniu 8 grudnia 2004 r. Komendant Powiatowy Policji W.M. wystosował do Komendanta Wojewódzkiego Policji raport. W jego treści sugerował , że wraz z podinsp. P.G. stwierdzili, że głos nn rozmówcy należy do policjanta KPP, Naczelnika Sekcji Prewencji podinsp. I.K.

Po przekazaniu raportu do Komendy Wojewódzkiej Policji przeprowadzono postępowanie wyjaśniające przez policjantów Inspektoratu Komendanta Wojewódzkiego Policji (przy udziale Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komendy Wojewódzkiej Policji). W sprawozdaniu z czynności wyjaśniających m. in. stwierdzono, że brak jednoznacznych dowodów na popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez podinsp. I.K.

W dniu 17 stycznia 2005 r. podinsp. J.O. skierował do Prokuratury Rejonowej pismo o objęcie ściganiem z urzędu przestępstwa z art. 212 § 1 i § 2 karnego kodeksu. Przestępstwa miała dopuścić się nn osoba, która publicznie w programie z cyklu I., zaprezentowała informacje godzące w dobre imię podinsp. J.O., jego syna, a także w jego przekonaniu stawiająca w złym świetle policję. Prowadząca sprawę Prokuratura Rejonowa, sygn. akt [...], przesłuchała w charakterze światków funkcjonariuszy KPP. K.S., G.S., P.B., P.Ż., J.R., J.S., K.K. i S.T. bez jakichkolwiek wątpliwości stwierdzili - po odsłuchaniu nn osoby - że nagrany głos należy do podinsp. I.K. Również powołany w sprawie biegły z dziedziny fonoskopie stwierdził w swojej opinii, że nagrany głos w programie telewizyjnym należy do podinsp. I.K. Ostatecznie Prokuratura Rejonowa umorzyła postępowanie z uwagi na brak znamion czynu zabronionego i brak interesu społecznego w kontynuowaniu śledztwa z urzędu. W uzasadnieniu zasugerowano dalsze prowadzenie czynności w ramach postępowania służbowego.

W dniu 21 lipca 2005 r. podinsp. J.O. skierował do Komendanta Powiatowego Policji raport, w którym wniósł o wszczęcie przeciwko podinsp. I.K. postępowania dyscyplinarnego. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] na podstawie art.134i ustawy o Policji, Komendant Powiatowy Policji wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko podins. I.K. - Naczelnikowi Sekcji Prewencji KPP. W postępowaniu tym przesłuchano ponownie świadków przesłuchiwanych w śledztwie, którzy podtrzymali swoje zeznania. Przesłuchano także na wniosek obwinionego kolejnych świadków. Oświadczyli oni, że nie są w stanie określić do kogo należy głos z programu telewizyjnego. Wiedzę o tym, że głos należy do obwinionego, wskazali, że posiadają z plotek. Kto był autorem tych plotek i od kogo te informację uzyskali nie potrafili wskazać. Z przesłuchanych na wniosek obwinionego świadków, B.M. stwierdziła, że zaprezentowany głos przypomina jej głos podinsp. I.K., lecz zastrzegła, że zna obwinionego zbyt krótko aby to stwierdzić jednoznacznie. Ł.W. nie miał wątpliwości, że głos należy do obwinionego.

Przesłuchiwany kilkakrotnie w charakterze obwinionego podinsp. I.K. nie przyznał się do zarzucanych mu czynów.

Zgodnie z art. 134i ustawy o Policji podjęcie decyzji o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego wymaga uzasadnionego przypuszczenia popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego. Zdaniem organu dopiero po wydaniu opinii przez biegłego w postępowaniu prokuratorskim, uzyskano dowody wskazujące na popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez podinsp. I.K.

Odnośnie zarzucanych podins. I.K. zarzutów w uzasadnieniu wskazano, że w przypadku pierwszego z nich wina obwinionego polega na naruszeniu przepisów dotyczących działalności prasowo-informacyjnej w Policji. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w sprawie prowadzenia działalności prasowo-informacyjnej w Komendzie Wojewódzkiej Policji, wprowadzono zasady postępowania dotyczące prowadzenia działalności prasowo-informacyjnej w Komendzie Wojewódzkiej Policji. Decyzja powyższa w § 1 pkt.1 upoważnia komendantów powiatowych policji do prowadzenia, nadzorowania i koordynowania działalności prasowo-informacyjnej w podległej jednostce. W § 1 pkt. 2 wskazano, że bezpośrednią działalność medialną w komendach prowadza etatowi i nieetatowi specjaliści ds. prasowych. Na podstawie § 2 pkt.1 Komendant KPP Decyzją z dnia [...], Nr [...] powołał nieetatowych specjalistów ds. prasowych. Funkcję tą powierzono J.O. i J.S. Podinsp. I.K. tym samym nie został upoważniony do przekazywania mediom informacji dotyczących funkcjonowania tej jednostki. Pomimo braku stosownego upoważnienia informacje taką przekazał.

Odnośnie drugiego zarzutu wskazano, że dotyczy on naruszenia zasad etyki zawodowej. Zasady te zostały wprowadzone Zarządzeniem nr 805 z dnia 31 grudnia 2003 r. Komendanta Głównego Policji w sprawie etyki zawodowej policjanta. Swoimi wypowiedziami w programie I. podinsp. I.K. naruszył § 13, § 14, § 23 Zarządzenia nr 805 z dnia 31 grudnia 2003 r. Komendanta Głównego Policji w sprawie etyki zawodowej policjanta.

W uzasadnieniu podkreślono także, że obwiniony jako Naczelnik Sekcji Prewencji KPP nie miał i nie powinien mieć dostępu do dokumentacji prasowej i operacyjnej dotyczącej pobicia i w następstwie zgonu P.Z. Nie miał zatem pełnej wiedzy na temat zakresu i jakości czynności wykonanych przez policjantów w sprawie. Pomimo braku tej wiedzy zdecydował się na wypowiedź oceniająca te działania, a szczególnie rolę jaką w ich realizacji odegrał podinsp. J.O. Istotne jest, że swoim postępowaniem wywołał poważne skutki w postaci naruszenia dobrego imienia Policji, jak i wpłynął na negatywne postrzeganie tej formacji i podinsp. J.O. przez społeczeństwo. W związku z tym orzeczona kara wobec obwinionego właściwie odzwierciedla winę policjanta jak również odniesie właściwy skutek dyscyplinujący.

W dniu 6 października podinsp. I.K. wniósł odwołanie od orzeczenia I instancji do Komendanta Wojewódzkiego Policji i wniósł o umorzenie postępowania dyscyplinarnego.

Zaskarżonemu orzeczeniu obwiniony zarzucił rażące naruszenie przepisów Rozdziału 10 przepisów ustawy o Policji, w szczególności:

- art. 134i ust. 4 - poprzez prowadzenie czynności wyjaśniających przez nieuprawnione osoby tj. podinsp. J.J. i nadkom. Z.S., którzy nie byli rzecznikami dyscyplinarnymi w sprawie,

- art. 135 ust. 3 poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego po upływie 90 dni od powzięcia wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Komendant Powiatowy Policji jak wynika z akt sprawy był w 100% pewny, że anonimowym policjantem występującym w programie telewizyjnym był obwiniony w dniu [...] grudnia 2004 r., co wynika z treści raportu wystosowanego do Komendanta Wojewódzkiego Policji. Ponadto w dniu 24 marca 2005 r. wpłynęło do KPP pismo Prokuratury Rejonowej o wszczęciu śledztwa w sprawie.

- art. 135e ust.9 poprzez bezprawne dołączenie do akt postępowania dyscyplinarnego, akt z umorzonego śledztwa,

- art.135c ust. 1,2,3,5 poprzez wyznaczenie przez Komendanta Powiatowego Policji na rzecznika dyscyplinarnego podinsp. P.G., który zeznawał w charakterze Świadka w prowadzonym śledztwie,

- art. 135h ust.1i 2 poprzez zamknięcie postępowania dyscyplinarnego po terminie tj. samowolne przedłużenie postępowania dowodowego ponad wyznaczony termin przez Komendanta Wojewódzkiego.

- art. 132 ust. 1 poprzez niesprecyzowanie czasu i miejsca popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, a więc nie udowodnienie, że do naruszenia dyscypliny służbowej doszło w związku z wykonywaniem zadań służbowych i w trakcie faktycznego pełnienia służby.

Nadto obwiniony wskazał na naruszenie:

- art. 231 § 1 kodeksu karnego i § 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 listopada 2003r. w sprawie szczegółowego tryby wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz. U. nr 198, poz.1933) poprzez zlecenie wykonywania szeregu czynności w postępowaniu dyscyplinarnym kom. P.B. i podinsp. P.G. sytuacji gdy obydwaj nie byli rzecznikami dyscyplinarnymi,

- § 2 cytowanego wyżej rozporządzenia i § 19 i § 24 Zasad Etyki Zawodowej Policjanta poprzez niezachowanie w postępowaniu dyscyplinarnym obiektywizmu, tolerowanie i lekceważenie zachowań naruszających prawo i zasady etyki zawodowej, przez policjantów podczas prowadzonego postępowania dyscyplinarnego

Orzeczeniem nr [...] z dnia [...]Komendant Wojewódzki Policji uchylił zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne w części wymierzonej kary dyscyplinarnej i wymierzył obwinionemu karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że orzeczenie dyscyplinarne wydane przez Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia [...] w zakresie uznania winy podinsp I.K. co do zarzucanych czynów nie budzi wątpliwości. Ponadto po zapoznaniu się z aktami postępowania dyscyplinarnego można stwierdzić, że obwiniony dopuścił się zarzucanych czynów najwcześniej w dniu [...] listopada 2004 r., a najpóźniej w dniu emisji drugiej części programu. Ustalenia te są ważne z uwagi na treść art. 135 ust.4 ustawy o Policji.

Odnosząc się do zarzutu przekroczenia 90 dni do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego od dnia powzięcia wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego organ II instancji wskazał, że rzeczywiście pierwsze informacje o możliwej tożsamości anonimowego policjanta pojawiły się po wyemitowaniu programu telewizyjnego. Była to jednak informacja typu "pogłoski" niesprawdzonej i niepotwierdzonej, nie dającej podstaw do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Również przeprowadzone czynności wyjaśniające nie doprowadziły do ustalenia okoliczności pozwalających na wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Tymczasem treść art.134 i ust. 1 ustawy o Policji wymaga uzasadnionego przypuszczenia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta. Dopiero materiały zebrane w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową pozwoliły określić osobę występująca w charakterze anonimowego policjanta z KPP w audycji I. Aczkolwiek postępowanie to umorzono z uwagi na brak interesu społecznego, to uzyskane dowody w postaci zeznań świadków i opinia biegłego z dziedziny fonoskopie wskazały bezspornie na podinsp. I.K. Materiały z umorzonego śledztwa, zostały włączone do postępowania dyscyplinarnego, za zgodą właściwego organu, zgodnie z art. 135 e ust. 9 ustawy o Policji. Zarzut dokonania naruszenia prawa przy dokonaniu tej czynności jest nietrafny, gdyż wbrew jego wywodom czyn, o który toczyło się śledztwo jest tożsamy lecz wyczerpuje jednocześnie znamiona przestępstwa oraz narusza dyscyplinę służbową.

Nietrafny jest również zarzut, że w postępowaniu dyscyplinarnym uczestniczyła osoba nieuprawniona albowiem wykonanie spisu akt jest czynnością techniczno-biurową, natomiast art. 135 b ust. 2 ustawy o Policji oraz § 6 Rozporządzenia MSWiA z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów, dotyczą przeprowadzania czynności dowodowych. W związku z powyższym czynności nie będące czynnościami dowodowymi nie są zastrzeżone dla rzecznika dyscyplinarnego.

Zarzut dotyczący stronniczości i braku obiektywizmu przy prowadzeniu postępowania dotyczący Komendanta Powiatowego Policji oraz podinsp. P.G. jest nietrafny, albowiem w/w po stwierdzeniu okoliczności powodujących ich wyłączenie, zwrócili się z wnioskami o ich wyłączenie od udziału w sprawie.

Nietrafne są zarzuty dotyczące przekraczania uprawnień i zatajania dowodów w postępowaniu dyscyplinarnym albowiem ze śledztwa włączono dowody istotne dla postępowania dyscyplinarnego. Ponadto obwiniony znał akta śledztwa i mógł złożyć wniosek dowodowy o włączenie do akt postępowania dyscyplinarnego innych wskazanych przez siebie materiałów ze śledztwa, które jego zdaniem należało uwzględnić, lecz takiego wniosku nie złożył.

Organ II instancji nadto wskazał, że nie jest uprawniony do rozpatrywania zarzutów obwinionego, a dotyczących naruszenia przepisów kodeksu karnego. Jeżeli obwiniony uważa, że konkretne osoby podczas prowadzenia postępowania dyscyplinarnego dopuściły się przestępstw na jego szkodę winien zawiadomić o tym organa prokuratury.

Nietrafny jest zarzut obwinionego przekroczenia terminu prowadzonych czynności wyjaśniających. Termin 30 dni jest terminem instrukcyjnym, nie zawitym w związku z tym jego przekroczenie nie rodzi żadnych skutków prawnych. Również zarzut, że czynności wyjaśniające prowadzili oficerowie Inspektoratu KWP, nie zasługuje na uwzględnienie gdyż tylko te czynności wyjaśniające, które mogą być podstawą do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego - art. 134 i ust.1 w zw. z art. 135 a ust. 1 ustawy o Policji - prowadzi rzecznik dyscyplinarny, natomiast czynności wyjaśniające prowadzone przez Inspektorat KWP nie stanowiły podstawy do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.

Przepis § 2 ust. 1 i 2 Rozporządzenia MSWiA z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów także nie został naruszony bowiem przewiduje on m.in. doręczanie korespondencji "przy użyciu innych środków łączności", tym samym nie jest wyłączona możliwość doręczenia korespondencji obwinionemu za pośrednictwem innego funkcjonariusza. Nawet jeżeli nadawca nie zakleił koperty, to jeszcze nie oznacza, że została naruszona tajemnica korespondencji.

Zarzut przekroczenia terminu prowadzenia postępowania dyscyplinarnego jest również nieuzasadniony. Art.135 h ust. 1 ustawy o Policji określa termin prowadzenia " czynności dowodowych do dwóch miesięcy ", a ostatnia taka czynność w przedmiotowym postępowaniu - przesłuchania świadka - przeprowadzona została 6 września 2005 r., tj. 19 dni przed upływem dwóch miesięcy. Pozostałe czynności w postępowaniu dyscyplinarnym mają charakter czynności administracyjnych.

Odnosząc się do zasadności wymierzonej kary organ II instancji wskazał, że w orzeczeniu I instancji wskazano, że słusznie uwzględniono okoliczności obciążające a zwłaszcza " poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego, zakłócenie realizacji zadań Policji lub naruszenie dobrego imienia Policji", lecz oprócz okoliczności obciążających powinny być zastosowane także okoliczności łagodzące uwzględniające opinię obwinionego oraz dotychczasowy przebieg służby. Orzeczenie I instancji nie uwzględnia okoliczności łagodzących co zasadnie w odwołaniu podniósł obwiniony. Dlatego zarzut ten musi być uwzględniony, gdyż podinsp. I.K. ma nienaganny 15 letni przebieg staż pracy, nie był nigdy karany dyscyplinarnie, a opinie służbowe wydane przez przełożonych są pozytywne.

Na powyższe orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji, w dniu 5 grudnia 2005 r. podinsp. I.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o:

- uchylenie w całości Orzeczenia nr [...]o Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...],

- uchylenie w całości Orzeczenia nr [...] komendanta Powiatowego Policji z dnia [...].

W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał wszystkie swoje dotychczasowe twierdzenia i zarzuty zawarte w odwołaniu i ponownie zaskarżonym orzeczeniom zarzucił rażące naruszenie następujących przepisów :

- art. 135 ust. 3 ustawy o Policji poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego po upływie 90 dni od powzięcia wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego,

- art. 135e ust. 9 ustawy o Policji poprzez bezprawne dołączenie do akt postępowania dyscyplinarnego, akt z prowadzonego śledztwa [...],

- art. 135h ust.1 i 2 ustawy o Policji w zw. z § 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 listopada 2003r. w sprawie szczegółowego tryby wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów poprzez zamknięcie postępowania dyscyplinarnego po terminie tj. samowolne przedłużenie postępowania dowodowego ponad wyznaczony termin przez komendanta Wojewódzkiego.

- art.135 a ust. 1 i 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 listopada 2003r. w sprawie szczegółowego tryby wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów ( Dz. U. nr 198, poz.1933) poprzez wykonywania czynności w postępowaniu dyscyplinarnym przez kom. P.B.,

- art.132 ust. 1 i ust. 3 ustawy o Policji w zw. z § 1 pkt. 2 i § 2 pkt. 1 Decyzji Nr [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] w sprawie prowadzenia działalności prasowo-informacyjnej w Komendzie Wojewódzkiej Policji, w związku z § 1 i § 2 Decyzji nr [...] z dnia [...] Komendanta Powiatowego Policji w sprawie powołania nieetatowych specjalistów ds. prasowych w KPP,

- art.132 ust 1 ustawy o Policji w zw. z § 13, § 14, § 23 Zarządzenia nr 805 z dnia 31 grudnia 2003 r. Komendanta Głównego Policji w sprawie etyki zawodowej policjanta,

- art. 135 g ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez zaniechanie badania oraz nieuwzględnianie okoliczności przemawiających na jego korzyść, nieuwzględnienie złożonych przez skarżącego wniosków dowodowych i nie rozstrzyganie nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść skarżącego

- § 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 listopada 2003r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów poprzez przekazywanie dokumentacji w sposób, że treść była udostępniona osobom niepowołanym,

- art. 73 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa) poprzez odmowę przeglądu akt przed sporządzeniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Komendant Wojewódzki Policji odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie wskazując, że zarzuty podniesione w skardze są identyczne z zarzutami zawartymi w odwołaniu.

W uzasadnieniu organ II instancji powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji, a ponadto wskazał, że zarzut wykonywania przez rzecznika dyscyplinarnego czynności po zapoznaniu obwinionego z aktami sprawy także nie zasługuje na uwzględnienie i nie znajduje potwierdzenia w aktach gdyż żadnych czynności dowodowych po zapoznaniu obwinionego z aktami sprawy nie przeprowadzono, a składane przez niego wnioski dowodowe musiały być rozpatrzone gdy w przeciwnym wypadku naruszałoby to prawa strony. Jednak żaden z tych wniosków nie został uwzględniony w drodze postanowienia, zatem nie można uwzględnić przedmiotowego zarzutu. Również nie może być uwzględniony zarzut odmowy przeglądu akt po wydaniu postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych, a przed wniesieniem skargi. Na podstawie art. 135 f ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji obwiniony ma prawo zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego w toku jego prowadzenia, zatem żądanie wglądu akt po jego zakończeniu, pozbawione było podstaw prawnych. Nie naruszono w sprawie art. 73 § 1 i 2 kodeksu postępowania karnego bowiem postępowanie dyscyplinarne toczy się według przepisów ustawy o Policji, a tylko w sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy kodeksu postępowania karnego.

W piśmie procesowym z dnia 28 czerwca 2006 r. jako podstawowy i pierwszorzędny zarzut skarżący wskazał naruszenie art. 135 ust. 3 ustawy o Policji poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego po upływie 90 dni od powzięcia wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją- zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd porównuje treść zastosowanych przez organ przepisów prawa z ustalonym przezeń stanem faktycznym. Z obrazą prawa materialnego mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym stanie faktycznym została zastosowana nieprawidłowa subsumcja prawna tj. organ nie zastosował przepisu, który winien był zastosować bądź też dokonał wadliwej wykładni zastosowanego prawa.

Podstawą rozstrzygnięć w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2002 r., nr 7, poz. 58 ze zm. ) w części dotyczącej postępowania dyscyplinarnego.

Zasadnicze znaczenie dla sprawy ma ustalenie w jakiej dacie powinno zostać wszczęte postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącego, bowiem art. 135 ust. 3 ustawy o Policji stanowi, że postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Celem regulacji zawartej w tym przepisie z jednej strony jest umożliwienie policjantowi obrony przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego w dowolnym czasie ustalonym indywidualnie przez przełożonego dyscyplinarnego. Z drugiej strony wszczęcie tego postępowania po tym terminie traci sens i powoduje, że dokonanie takiej czynności po terminie staje się czynnością sprzeczną z prawem.

Zgodnie z art. 134 i ust.1 ustawy o Policji, przełożony dyscyplinarny wszczyna postępowanie dyscyplinarne, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego. Po zapoznaniu się z aktami sprawy i aktami postępowania dyscyplinarnego, nie do zaakceptowania jest zdaniem Sądu, stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji zawarte w uzasadnieniu orzeczenia II instancji i odpowiedzi na skargę, że dopiero opinia biegłego wydana w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w powiązaniu z innymi dowodami dała pewność popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przez skarżącego, wobec czego wszczęto postępowanie dyscyplinarne. Przepisy ustawy o Policji dla wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie wymagają pewności ze strony przełożonego dyscyplinarnego co do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta, nie wymagają też przyznania się obwinionego, wystarczy uzasadnione przypuszczenie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego.

Zdaniem Sądu, Komendant Powiatowy Policji W.M. nie tylko przypuszczał, ale miał pewność, że podinsp. I.K. popełnił przewinienie dyscyplinarne już w dniu [...] grudnia 2004 r. Wynika to z treści raportu z dnia [...] grudnia 2004 r. Komendanta Powiatowego Policji do Komendanta Wojewódzkiego Policji. Czytamy w nim m.in. : "że w dniach [...].11.2004 r. i [...].12.2004 r. telewizja [...] wyemitowała program I .W programie tym wystąpił anonimowy funkcjonariusz KPP, któremu zmieniono głos i pokazano go z tyłu w półmroku. Pomówił on podinsp. J.O. o mataczenie w sprawie i układanie się ze sprawcami. Z jego wypowiedzi wynika, iż kierownictwo komendy toleruje ten stan rzeczy. Wypowiedzi są bulwersujące. .... , wspólnie z moim zastępcą nadkom. P.G. stwierdziliśmy, że anonimowym policjantem.... jest Naczelnik Sekcji Prewencji KPP podinsp. I.K...." Pewność co do osoby występującej jako anonimowy policjant, Komendant Powiatowy Policji W.M. miał także pisząc notatkę służbową w dniu 16 grudnia 2004 r. " ...Jak już wspomniałem w raporcie z dnia [...].12.2004 r. nie mam wątpliwości, że policjantem, który wystąpił dwukrotnie w programach " I.", jako anonimowy funkcjonariusz KPP jest podinsp. I.K. - Naczelnik Sekcji Prewencji.... O tym, iż w programach tych wystąpił podinsp. I.K. przekonana jest większość tutejszych policjantów... "

Sąd dziwi ww. stanowisko organu II instancji, tym bardziej gdy zapoznamy się z treścią przedłożonego mu sprawozdaniu z czynności wyjaśniających z dnia 16 lutego 2005 r., w którym stwierdzono, iż z ustaleń dokonanych w KPP i rozmów z policjantami tej jednostki wynika, że anonimowym policjantem jest skarżący, i że policjanci ww. mogą na tą okoliczność w każdej chwili złożyć stosowne zeznania.

Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że Komendant Powiatowy Policji wszczynając postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącego w dniu 25 lipca 2005 r. przekroczył termin określony w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji.

Za zasadny należy uznać także zarzut skarżącego naruszenia § 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 listopada 2003r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów poprzez przekazywanie dokumentacji w sposób, że treść była udostępniona osobom niepowołanym. Stanowi on, że w postępowaniu dyscyplinarnym dokumenty można doręczać bezpośrednio, przekazywać przesyłką listową, pocztą elektroniczną, faksem lub przy użyciu innych środków łączności jednak obieg dokumentów prowadzi się w taki sposób, aby ich treść nie była udostępniona osobom niepowołanym. Tym samym przekazywanie ich w nie zamkniętej kopercie bądź faksem przez osobę inną niż rzecznik dyscyplinarny nie może gwarantować, że treść tych dokumentów nie będzie znana osobom niepowołanym.

W sprawie doszło także do naruszenia art. 135 f ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Wskazany przepis daje obwinionemu prawo zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego w toku jego prowadzenia, to tym bardziej obwiniony ma prawo żądania wglądu do akt po jego zakończeniu przed sporządzeniem skargi do sądu.

.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i art. 200 i art.205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w pkt I i III wyroku.

Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego orzeczenia w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zaskarżonym orzeczeniem nałożono karę dyscyplinarną podlegającą wykonaniu.

Na marginesie w związku z pozostałymi zarzutami podniesionymi przez skarżącego należy stwierdzić, że dokonana przez organy obu instancji wykładnia prawa jest prawidłowa, prawidłowe są też wnioski wyciągnięte ze zgromadzonego materiału dowodowego. Za nietrafny należy uznać zarzut naruszenia art. 135e ust. 9 ustawy o Policji . Rzecznik dyscyplinarny jest zobowiązany do zbierania materiału dowodowego w sprawie i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i zdaniem Sądu mógł włączyć z akt z prowadzonego śledztwa [...] do postępowania dyscyplinarnego potrzebne mu dokumenty, gdyż czyn zarzucany skarżącemu jest tożsamy z czynem co do którego prowadzono postępowanie karne. Wskazać także należy, że prowadząc postępowanie dyscyplinarne rzecznik dyscyplinarny nie ograniczył postępowania dowodowego do dowodów zgromadzonych w innym, odrębnym postępowaniu, lecz przeprowadził także samodzielne postępowanie dowodowe. Zarzut przekroczenia terminu prowadzenia postępowania dyscyplinarnego jest również nieuzasadniony. Art.135 h ust. 1 ustawy o Policji określa termin prowadzenia czynności dowodowych. Postępowanie dyscyplinarne wszczęto 25 lipca 2005 r., a ostatnie czynności dowodowe w postępowaniu dyscyplinarnym - przesłuchania świadka B.M. i dołączenie opinii o przebiegu służby skarżącego miało miejsce 6 września 2005 r., przed upływem dwóch miesięcy. Nie naruszono w sprawie art. 73 § 1 i 2 kodeksu postępowania karnego albowiem postępowanie dyscyplinarne prowadzonego przeciwko policjantowi toczy się według przepisów ustawy o Policji, a w sprawach nieuregulowanych, zgodnie z art. 135 p ust. 1 cyt ustawy, stosuje się przepisy kodeksu postępowania karnego. Nie stosuje się do postępowania dyscyplinarnego ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. )

Rozpoznając ponownie sprawę organy orzekające winny uwzględnić wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku.

/-/ B. Popowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/ E. Kręcichwost-Durchowska

mb