Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 246/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 50, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 18 ust. 2 pkt 2, art. 126, art. 128 ust. 1 pkt 7a i pkt 8, art. 128 ust. 2 pkt 3, art. 131 ust. 2 pkt 1, art. 132
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 15, art. 49, art. 76, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2, art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2012 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie w jakim utrzymano nią w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] (pozwolenie na wykonanie urządzeń wodnych – przepustów na rowach melioracyjnych dla drogi dojazdowej nr [...]) oraz w pkt. [...] (pozwolenie na rozbiórkę – wyłączenie z eksploatacji urządzeń drenarskich w kilometrażu od [...] do [...] drogi krajowej nr [...]); II. stwierdza, że zaskarżona decyzja w uchylonym zakresie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Prezesa Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz skarżącego W. W. kwotę 540 (słownie: pięćset czterdzieści złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2011 r. Prezes Krajowego Zarządu

Gospodarki Wodnej, przywołując art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., uchylił we wskazanych

przez siebie punktach decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] maja

2011 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego w związku z realizacją

szeregu przedsięwzięć (wykonanie: wylotów z kanalizacji deszczowej i sieci

drenarskiej, zbiorników przepływowo - infiltracyjnych oraz bezodpływowo -

infiltracyjnych, budowli regulacyjnych na rzece J., przepustów na rowach

melioracyjnych i drogach, rowów melioracyjnych i infiltracyjnych oraz urządzeń

drenarskich, prowadzenie przez wody powierzchniowe: obiektów mostowych,

budowlanych i infrastruktury technicznej, rozbiórka: przepustów, obiektów

mostowych, rowów melioracyjnych i urządzeń drenarskich, przebudowa oraz

wykonanie rowów przydrożnych oraz urządzeń drenarskich,) a także odprowadzanie

wód oraz wynikające stąd obowiązki (m.in. prowadzenie pomiarów, partycypacji

w kosztach utrzymania odbiornika wód – K.) wiążących się

z rozbudową drogi krajowej nr [...] na odcinku od skrzyżowania z ul. [...]

w P. do skrzyżowania z drogą krajowa nr [...] wraz z budową obwodnicy G. i w tym zakresie umorzył postępowanie a w pozostałym zakresie utrzymał

decyzję w mocy. Jako podstawę orzekania przywołano art. 122 ust. 1 pkt 1 i 3,

art. 128 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r.

Nr 239, poz. 2019 ze zm.).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano przyczyny, dla których

uchylono decyzje organu I. instancji w określonych punktach - brak uzasadnienia dla

nałożenia obowiązków pomiarowych w pewnym zakresie, powtórzenie określonych

elementów pozwolenia, warunki zbędne i zbyt ogólne, brak związku przyczynowo-

skutkowego nałożonych obowiązków z pozwoleniem wodnoprawnym.

Uzasadniając utrzymanie decyzji w pozostałym zakresie w mocy wskazano, iż

nie zachodziła żadna przesłanka dla odmowy wydania pozwolenia spośród

wskazanych w art. 126 ustawy - Prawo wodne.

Wyjaśniono, iż odwołanie od decyzji organu I. instancji wnieśli p. H.

i W. W. Wskazano, iż zarzucili oni wadliwość dokonywania doręczeń,

co do innych stron postępowania (nie ustalono prawidłowo adresu) oraz brak

doręczenia przez ogłoszenie publiczne.

Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

Organ wskazał, iż strona nie może skutecznie podnosić kwestii doręczenia

pism, gdy chodzi o innych uczestników postępowania, wyjaśniając jednocześnie, iż

w jego ocenie doręczeń dokonywano prawidłowo. Zasada doręczania na adres

wynikający z ewidencji gruntów i budynków wynikała z art. 11d ustawy z dnia

10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji

w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) natomiast

w świetle brzmienia art. 49 K.p.a., który ma zastosowanie w zw. z art. 127 ust. 9

ustawy - Prawo wodne dopuszczalne jest informowanie stron poprzez doręczenia

indywidualne, skoro wskazany przepis Kodeksu wskazuje możliwość doręczeń przez

ogłoszenie publiczne.

Odnosząc się do zarzutów o charakterze merytorycznym wskazano:

- Skarżący na swoje wystąpienie z 7 października 2010 r. otrzymali odpowiedź

od pełnomocnika inwestora (z 18 października 2010 r.), gdzie wskazano

sposób gromadzenia wód opadowych z drogi zabezpieczający działkę nr ew.

[...] przed zalaniem; przywołano też naturalne zabezpieczenie, jakim jest

spadek ternu działki w kierunku drogi,

- 14 czerwca 2011 r. w siedzibie projektanta odbyło się spotkanie z wnoszącymi odwołanie, gdzie wyjaśniono, iż wydający pozwolenie wodnoprawne nie ma kompetencji do dokonania zmian w przestawionym przez inwestora koncepcji przebiegu drogi oraz związanych z nim zjazdów lub odjazdów,

- na wskazanym spotkaniu poinformowano p. W. o sposobie

zagospodarowania wód opadowych powstających w pasie drogi oraz

wyjaśniono funkcjonowanie zbiorników retencyjnych, ilość wód, na jakie

zostały przewidziane oraz sposób odprowadzania tych wód,

W skardze na tę decyzję, skarżący p. W. W. reprezentowany

przez pełnomocnika - radcę prawnego - sformułował zarzuty naruszenia:

- art. 138 § 1 i 2 K.p.a. - przez uznanie, iż organ odwoławczy może

zastosować, jako podstawę orzekania jednocześnie oba tryby,

- art. art. 6, 7, 8, 9, 80 i 107 K.p.a. przez błędne uzasadnienie - nie wskazanie,

jakie fakty uznano za udowodnione nie skonkretyzowano dowodów, na

których się oparto, nie rozważono i nie oceniono wszystkich aspektów sprawy

i dokonano błędnych ustaleń faktycznych,

Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

- art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 10 i 30 § 4 K.p.a., przez pominięcie jednej ze stron oraz następców prawnych innej strony postępowania (nieżyjącego p. S. C.).

Wskazano również, iż decyzja jest dotknięta wadą, o jakiej mowa w art. 156

§ 1 pkt 2 i 4 K.p.a. gdyż jest skierowana do osoby nieżyjącej.

W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał swoje stanowisko

zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie Pełnomocnik skarżącego wniósł o zwrot kosztów postępowania.

Uczestniczka postępowania p. H. W. (współwłaścicielka działki nr

ew. [...]) podniosła, iż urządzenia drenarskie, które mają w części odbierać wodę

z drogi w rzeczywistości nie istnieją. Mylnie oceniono ich wykonanie w 1984 roku

gdyż koliduje z budynkiem, który już wtedy istniał (nabyła działkę w 1983 roku).

Podniosła, iż obciążają ją koszty konserwacji rowu, który jak się zakłada, ma także

odbierać wodę z drogi.

Sąd administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wymagało rozważenia czy Skarżący, dysponujący

tytułem prawnym do nieruchomości, w pasie gdzie są realizowane przedsięwzięcia

objęte pozwoleniem wodnoprawnym, może skutecznie zaskarżyć decyzje

w przedmiocie pozwolenia dotyczącego wszystkich inwestycji związanych

z przebudową drogi krajowej nr [...] oraz budowy obwodnicy G. (o długości,

ok. 20 km). W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, podzielany przez Sąd

w niniejszej sprawie, iż interes właścicieli konkretnych nieruchomości, co do

kwestionowania decyzji przesądzających o przebiegu inwestycji liniowych może

dotyczyć wyłącznie tych ich odcinków, których przebieg skutkuje bezpośrednią

ingerencją w ich prawa podmiotowe - prawo własności (patrz tak samo wyrok NSA

o sygn. akt NSA II OSK 507/08, 897/11 - dostępne w CBOSA). Wyrażane w tych

sprawach poglądy odnieść należy wprost do rozważanej sprawy z uwagi na

analogiczne uwarunkowania. Należy zauważyć, iż stosowne decyzje mogą dotyczyć

realizacji przedsięwzięć liniowych o długości od kilkudziesięciu metrów do dziesiątek

kilometrów. Z kolei podnoszenie kwestie, np., co do kwestii oddziaływania na

nieruchomość - zmianę stosunków wodnych w kontekście rozwiązań przyjętych na

innych odcinkach niż w pobliżu nieruchomości skarżącego może być wprawdzie

w interesie Skarżącego. Jednak interes ten, jako niemający charakteru pochodnego

Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

z prawem własności nieruchomości (w tym przypadku prawo chronione, z którego

wywodzony jest interes prawny), ma wyłącznie charakter faktyczny. Trzeba

odnotować, iż analogiczne interesy w sprawie może mieć szereg osób (podmiotów),

dla których faktycznie sposób rozstrzygnięcia sprawy ma znaczenie. Brak jest

przesłanek dla przyjęcia, iż z tytułu posiadania nieruchomości, w strefie realizacji

przedsięwzięcia konkretna osoba ma szersze uprawnienia niż inne podmioty

faktycznie w tym samym zakresie zainteresowane sprawą, lecz niedysponujące

nieruchomościami w pasie inwestycji. W tym kontekście, w rozpoznawanej spawie

należy uznać, iż Skarżący, jako dysponujący nieruchomościami na konkretnym

odcinku planowanej drogi może, co do zasady skutecznie kwestionować decyzję

jedynie w zakresie, w jakim dotyczy ona jego indywidualnego interesu prawnego.

Skutkuje to tym, iż gdy chodzi o rozstrzygnięcie decyzji w pozostałym

zakresie, skarga nie może być skutecznie wniesiona, w myśl art. 50 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.

z 2012 r., poz. 270). Kontrola decyzji w zakresie, w jakim nie może być ona

skutecznie zaskarżona przez konkretną stronę, wykracza poza kompetencje sądów

administracyjnego. Wynikający z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed

sądami administracyjnymi, brak związania sądu wnioskami i zarzutami skargi dotyczy

wyłącznie możliwości szerszej kontroli aktu, lecz w granicach, w jakich został on

skutecznie zaskarżony.

Interes prawny skarżącego ma związek wyłącznie z warunkami dotyczącymi

realizacji przedsięwzięć związanych z kształtowaniem stosunków wodnych na terenie

nieruchomości, do których ma on tytuł prawny. Postanowienia pozwolenia

wodnoprawnego w tym zakresie dotyczą likwidacji urządzeń drenarskich oraz

realizacji przepustu na rowie melioracyjnym znajdującym się na terenie działki

skarżącego. Oznacza to, iż ponownie orzekając w sprawie (wobec uchylenia

niniejszym wyrokiem decyzji w stosownym zakresie) organ odwoławczy będzie

uprawniony do zmiany warunków pozwolenia we wskazanym zakresie np. inaczej

określi warunki realizacji urządzeń wodnych w obrębie oddziaływania na grunty

skarżącego czy też określi dodatkowe warunki, które mogą dotyczyć również

szczególnego korzystania z wód, o ile ustali potrzebę realizacji dodatkowych działań

czy wykonania innych obowiązków w celu zapobieżenia niedopuszczalnemu

oddziaływaniu na nieruchomości Skarżącego.

Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

W zakresie, w jakim zaskarżona decyzja dotyczy interesu prawnego

skarżącego, skarga zasługuje bowiem na uwzględnienie, gdyż została ona wydana

z naruszeniem prawa, choć nie wszystkie podniesione w skardze zarzuty są trafne.

W rozpoznawanej sprawie udzielono m.in. pozwolenia wodnoprawnego na

wykonanie urządzeń wodnych - szeregu przedsięwzięć związanych z realizacją

inwestycji tj. modernizacją drogi krajowej i budową obwodnicy (w myśl art. 18 ust. 2

pkt 2 ustawy - Prawo wodne chodzi także o rozbudowę, przebudowę, rozbiórkę lub

likwidację tych urządzeń). Z jednej strony ich realizacja wynika z potrzeby

przebudowy szeregu urządzeń wodnych kolidujących z modernizowaną drogą

(przebudowa przepustów itp. likwidacja sieci drenażowej na zajmowanych polach

itp.). Równocześnie jednak potrzeba realizacji szeregu z nich ma być, co jest

bezsporne, następstwem przewidywanej zmiany stosunków wodnych wynikającą

częściowo z likwidacji dotychczasowych urządzeń a częściowo z przebudowy bądź

realizacji nowej drogi wraz z infrastrukturą do odprowadzania wód. Do przedsięwzięć

tego rodzaju należy realizacja rowów przydrożnych, drenaży, zbiorników

przepływowo - infiltracyjnych oraz bezodpływowo - infiltracyjnych itd. Z realizacja

nowego przedsięwzięcia wiąże się również wydanie pozwolenia na odprowadzanie

wód opadowych i roztopowych (pozwolenie na szczególne korzystanie z wód).

W świetle art. 128 ust. 1 pkt 7a i 8 ustawy - Prawo wodne pozwolenie

wodnoprawne ma m.in. określać niezbędne obowiązki, gdy chodzi o wykonanie

urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki

wykonywania tego pozwolenia wodnoprawnego oraz niezbędne przedsięwzięcia

ograniczające negatywne oddziaływanie na środowisko. W razie, gdy pozwolenie

dotyczy przebudowy sytemu urządzeń służących kształtowaniu właściwych

stosunków wodnych na gruntach, obowiązkiem organu administracji jest ustalenie,

czy proponowane przez wnioskodawcę rozwiązania są właściwe tzn. wystarczające

dla osiągnięcia zamierzonego celu, jakim jest w danym przypadku ukształtowanie

właściwych stosunków wodnych po zrealizowaniu inwestycji - drogi. W toku

postępowania wnioskujący o uzyskanie pozwolenia jest obowiązany do przedłożenia

specjalistycznej dokumentacji - operatu wodnego (art. 131 ust. 2 pkt 1 i art. 132

ustawy - Prawo wodne). Przedmiotem postępowania nie jest jednak zatwierdzenia

owej dokumentacji, lecz - z wykorzystaniem zawartych w niej informacji, po ich

Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

zweryfikowaniu - określenie, jakie działania organ uznał za dopuszczalne i na jakich

warunkach - tu m.in. zgoda na realizację określonych przedsięwzięć. Tak zakreślony

przedmiot postępowania przesądza, jakie kwestie mogą mieć istotne znaczenie

w jego toku. Bez znaczenia jest wobec tego akcentowana w zaskarżonej decyzji

kwestia, iż art. 126 ustawy - Prawo wodne zawiera zamknięty katalog przesłanek

odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego. Nie zwalnia to bowiem organu

administracji z obowiązku określenia adekwatnych do stanu faktycznego warunków

wydania pozwolenia, gdy brak przesłanek dla odmowy - także w kontekście

właściwego określenia warunków wskazanych w art. 128 pkt 7a i 8 ustawy - Prawo

wodne.

W rozpoznawanej sprawie, w jej toku, były formułowane zarzuty dotyczące

domniemanej niekorzystnej zmiany stosunków wodnych na działce skarżącego

i uczestniczki postępowania sądowego - ewentualne podniesienie poziomu wód, jej

zlewnie. W takiej sytuacji, mając na uwadze przedmiot postępowania, rolą organu

administracji było wyjaśnienie, czy w wyniku realizacji proponowanych we wniosku

przedsięwzięć dojdzie na nieruchomościach stron do określonej zmiany (na ile

można to przewidywać w świetle dostępnych metod prognozowania) a jeżeli tak, to

czy stan taki uznać można za zgodny z prawem. O ile daną zmianę należałoby uznać

za niedopuszczalną, konieczne byłoby wyjaśnienie, jakie działania powinny zostać

zrealizowane dodatkowo, aby stanowi takiemu przeciwdziałać. Odzwierciedlać musi

te rozważania uzasadnienie orzeczenia w kontekście wymagań art. 107 §3 K.p.a.

W pierwszej kolejności musi być wskazane w zasięgu realizacji, jakich przedsięwzięć

znajduje się nieruchomość skarżącego (jakie urządzenia mają być zlikwidowane

a jakie zrealizowane, czy będą tam odprowadzane wody), jaki jest cel realizacji

poszczególnych zadań, a następnie jakie, w ocenie organu, będą tego skutki

(w szczególności, czy dojdzie do zamiany stosunków wodnych).

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego w niniejszej sprawie należy

odnotować, iż była ona rozpatrywana przez organy administracji 4 krotnie (dwie

decyzje Marszałka Województwa [...] - z dnia [...] października 2010 r.

oraz dnia [...] maja 2011 r., decyzja Prezesa KZGW z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz

zaskarżona). Pomimo tego, wobec zarzutów sformułowanych pierwotnie w piśmie

z dnia 7 października 2010 r., brak podstaw do uznania, aby wskazane wyżej kwestie

zostały rozważone, co musiałoby znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu.

Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

W szczególności wymaganiu temu nie czyni zadość wskazanie w decyzji z dnia

[...] października 2010 r., jakoby inwestor odniósł się do uwag Strony oraz

przytoczenie, w jaki sposób i zamieszczenie stwierdzenia "Z powyższego należy

wnioskować, iż działka stanowiąca własność Pani W. nie będzie narażona

na dodatkowe nawadnianie wodami opadowymi i roztopowymi". Sposób

sformułowania wypowiedzi wskazuje bowiem jednoznacznie, iż w danym przypadku

organ administracji nie uznał się właściwym do dokonania stosownej oceny, co do

meritum - stwierdzono, iż podstawą konkluzji jest stanowisko Inwestora nie zaś

samodzielna analiza dokona przez organ administracji, co jak wskazano, należy do

jego zadań. Trzeba podkreślić, iż ani operat, bądź też tym bardziej stanowisko

Inwestora (powołanie na pismo z dnia 18 października 2010 r.), nie stanowią

w sprawie dowodów korzystających z domniemania prawdziwości w myśl art. 76

K.p.a. Samo przywołanie stanowiska inwestora, z pominięciem jego oceny, nie może

być uznane za rozważenie sprawy w kontekście istotnych aspektów. Trzeba mieć na

uwadze, iż w szeregu przypadków interes inwestora, nawet zbieżny z interesem

publicznym (np. realizacja przedsięwzięcia - tu drogi - najniższym możliwie

kosztem), może być sprzeczny z interesem innych stron postępowania. Podtrzymane

w odwołaniu z dnia 14 czerwca 2011 r. (złożonym w dniu 15 czerwca 2011 r.) zarzuty

zostały skwitowane w zaskarżonej decyzji wskazaniem, iż strony uzyskały odpowiedź

od inwestora oraz stosowne wyjaśnienia w trakcie spotkania w dniu 14 czerwca

2011 r. Lakoniczne stwierdzenie, iż zastosowane urządzenia będą wystarczające,

a dodatkowym zabezpieczeniem jest spadek terenu nie czynią zadość postulatowi

wnikliwego rozpoznania sprawy. Nie wskazano, czy w ocenie organu orzekającego,

w wyniku realizacji pozwolenia (likwidacja określonych urządzeń i realizacja innych,

oraz odprowadzanie z nich wód), powstaną określone nowe oddziaływania na

nieruchomości wnoszących odwołanie, nie odniesiono się do stanowiska inwestora

sformułowanego w piśmie z dnia 18 października 2010 r. Nie można wykluczyć, iż

precyzyjne ustalenia wskazanych kwestii może mieć istotne znaczenie w sprawie

m.in. w kontekście potrzeby ustalenia, czy naniesiony na rysunkach stanowiących

element operatów system drenów miał mieć znaczenie dla sformułowania konkluzji,

iż nie dojdzie do zalewania nieruchomości skarżących w następstwie realizacji

pozwolenia. Jak podnosi bowiem Uczestnik postępowania mylne są ustalenia, jakoby

stosowny sączek istniał w rzeczywistości (kolizja z budynkiem istniejącym w terminie

Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

domniemanej realizacji systemu melioracyjnego). Podkreślenia wymaga, iż w piśmie

z dnia 18 października 2010 r. powołano spoczywający na stronie obowiązek

utrzymania drenów, co nie pozwala wykluczyć jakoby kwestia ich funkcjonowanie

miała jakieś znaczenie z punktu widzenia założeń projektowych, gdy chodzi

o ukształtowanie właściwych stosunków wodnych po zrealizowaniu przedsięwzięcia.

Nie znane jest stanowisko organów obu instancji w tej kwestii jako, iż wyłącznie

przytoczono stawisko inwestora (w decyzji z dnia [...] października 2010 r.) bez jego

skomentowania. Należy jednocześnie podkreślić, iż nie jest obowiązkiem inwestora

realizacja działań w celu poprawny dotychczasowych stosunków wodnych na

gruntach przyległych. O ile zostanie ustalone, iż realizacja planowanych

przedsięwzięć nie spowoduje żadnych zmian w stosunku do stanu dotychczasowego

(brak dodatkowego dopływu wód oraz nie utworzenie przeszkód dla

dotychczasowego spływu) inwestor nie jest zobowiązany do podejmowania

dodatkowych działań. Kwestia ta wymaga wyjaśnienia w postępowaniu

administracyjnym.

Trafnie zauważa organ administracji, iż przedmiotem postępowania nie jest

poszukiwanie stosownych rozwiązań, co do przebiegu dróg i towarzyszącej

infrastruktury oraz ustalanie wymagań technicznych w tym zakresie. Jednak istotnym

jest ustalenie, czy proponowane rozwiązania, w zakresie gospodarki wodnej

w następstwie zmian w systemie regulującym stan wody na gruncie są właściwe -

nie prowadzą do zmiany oddziaływań poza granicami dopuszczalnymi.

Wyjaśnieniu sprawy w tym zakresie nie uczynił zadość organ odwoławczy, co

musiało skutkować uchyleniem jego orzeczenia w zakresie, w jakim dotyczyło ono

spraw związanych z przyjętymi rozstrzygnięciami dotyczącymi nieruchomości

skarżącego. W tym świetle zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie

właściwego wyjaśnienia sprawy oraz uzasadnienia decyzji jak i zasad ogólnych -

art. 6, art. 7, art. 8, art. 80 i art. 107 K.p.a. - jest trafny.

Należy podkreślić, iż ocena czy wskazane uchybienie w zakresie

uzasadnienia zaskarżonego aktu miało w istocie wpływ na wynik sprawy wykracza

poza kompetencje Sądu Administracyjnego. Wymagałoby to bowiem przesądzenia

na etapie sądowej kontroli legalności orzeczenia kwestii co do meritum - czy

w następstwie realizacji praw z pozwolenia wodnoprawnego dojdzie do

niedopuszczalnego oddziaływania na nieruchomości skarżącego.

Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

Pełna ocena materiału dowodowego przed wydaniem orzeczenia, co musi

znaleźć odzwierciedlenie w jego uzasadnieniu (art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a.), należy do

organu administracji. O ile nie uczyniono zadość temu wymaganiu, wada ta nie może

być konwalidowana przez sąd administracyjny poprzez dokonanie samodzielnych

ustaleń w tym zakresie, gdyż prowadziłoby to de facto do pozbawienia stron prawa

rozpatrzenia sprawy w dwu instancjach administracyjnych (art. 15 K.p.a.) przed

sądową kontrolą legalności ostatecznego orzeczenia (patrz tak samo wyroki NSA

sygn. akt II OSK 672/10 oraz II OSK 1717/10 ogólnodostępne w CBOSA).

Do podniesionego natomiast dopiero na etapie skargi zarzutu, w kwestii nie

nałożenia na inwestora obowiązku partycypacji w kosztach utrzymania rowu

melioracyjnego przebiegającego przez działkę skarżącego, gdzie mają być

odprowadzane wody z drogi, odniesie się organ administracji rozpoznając ponownie

sprawę. Należy wskazać, iż orzekanie w przedmiocie partycypacji w kosztach

utrzymania urządzeń wodnych dokonuje się jedynie w miarę przesłanek ku temu

(art. 128 ust. 2 pkt 3 ustawy - Prawo wodne), stąd wobec nie zgłoszenia stosownych

żądań w tym zakresie w toku postępowania, organ administracji nie był obowiązany

uzasadniać przyczyn nie ustalenia obowiązków w tym zakresie, co do wszelkiego

rodzaju urządzeń wodnych w zakresie oddziaływania przedsięwzięć.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 138 §1 pkt 1 i 2 K.p.a. Trafnie

wprawdzie wywodzi się, iż w świetle treści wskazanych regulacji ich prosta językowo-

logiczna wykładnia prowadziłaby do wniosku o możliwości utrzymania w mocy

orzeczenia bądź jego uchylenia (użycie na końcu pkt 1 łącznika "albo"). Wskazane

uwarunkowania trzeba jednak odnosić w pewnych przypadkach do realiów

określonego typu sprawy administracyjnej. W rozpoznawanym przypadku orzeczenie

administracyjne - pozwolenie wodnoprawne - zawierało szereg rozstrzygnięć

szczegółowych (dotyczyło szeregu przedsięwzięć i warunków ich realizacji, zgody na

odprowadzanie wód obowiązków pomiarowych itp.). Zastosowanie najprostszych

reguł wykładni - językowo-logicznej - prowadziłoby do skrajnego wniosku, iż o ile

organ odwoławczy w tego rodzaju sytuacji uznałby, iż konkretny - np. jeden

z punktów orzeczenia jest zbędny (lub kilka z nich), obowiązany byłby do uchylenia

całego orzeczenia oraz ponownego orzeczenia z pominięciem wadliwie

zamieszczonego. Oznacza to, iż możliwa jest wprawdzie procesowo modyfikacja

orzeczenia - usunięcie jego pewnych postanowień, lecz expressis verbis jedynie

Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

przez nowe orzeczenie w sprawie. Tego rodzaju orzekanie w szeregu przypadku

byłoby jednak zupełnie nieracjonalne i odzwierciedlało wyłącznie nieobowiązującą

w polskim procesie administracyjnym zasadę rygoryzmu i formalizmu. Stąd

w orzecznictwie sądowym nie kwestionuje się generalnie możliwości orzeczenia

kasatoryjnego polegającego na eliminacji pewnych punktów wadliwego orzeczenia,

o ile tylko w tego następstwie treść rozstrzygnięcia jest jasna i jednoznaczna.

Dowodem na to może być orzeczenie przywołane przez Pełnomocnika skarżącego

na poparcie innej tezy w sprawie o sygn akt IV SA/Wa 247/12 (patrz wyrok WSA

o sygn. akt I SA/Wa 2040/06, ogólnodostępny w CBOSA).

Nie mogły odnieść natomiast skutków pozostałe zarzuty, z następujących

przyczyn:

- w świetle tez prezentowanych w aktualnie jednolitym orzecznictwie sądów

administracyjnych - patrz wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego o sygn.

akt II OSK 1934/10, 1882/10, I OSK 356/11, 1239/11 (ogólnodostępne

w CBOSA) kwestie zapewnienia udziału innym stronom postępowania

administracyjnego, w tym dokonania doręczeń, nie mogą być oceniane przez

Sąd, o ile stosowne żądania nie zostaną sformułowane przez stronę, której

udział w postępowaniu był pominięty; Sąd orzekający w niniejszym składzie

w pełni podziela ten pogląd;

- kwestia ewentualnego zastosowania wadliwej formy doręczenia w danej

sprawie - doręczenie indywidualne zamiast przez ogłoszenie publiczne

(w myśl art. 49 K.p.a.) nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie;

rozważanie trafności tego zarzutu byłoby całkowicie bezzasadne - kwestia ta

nie mogła mieć bowiem wpływu na wynik sprawy; nie jest bowiem sporne

doręczanie skarżącemu orzeczeń - był więc skutecznie informowany o ich

treści, a jak wskazano prawidłowość doręczenia innym stronom pozostaje

poza oceną Sądu;

- zamieszczenie w rozdzielniku decyzji informacji o próbie jej doręczenia osobie nieżyjącej nie skutkuje w przypadku przedmiotowych decyzji (pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzeń wodnych i na szczególne korzystanie w wód) jej nieważnością w myśl art. 156 § 1 pkt2 lub 4 K.p.a.; skutek taki mogłoby mieć przyznanie uprawnień wynikających z pozwolenia na rzecz osoby nieżyjącej; nie można uznać, aby rozdzielnik pełnił rolę przesądzającą,

Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

do kogo skierowano decyzję - określał podmioty zobowiązane; zakres praw

i obowiązków, wynikających z tego rodzaju decyzji dla osób trzecich wskazuje

jej treść (np. zgoda na realizację urządzeń wodnych w określonych granicach);

należy podkreślić, iż przedmiotowa decyzja - pozwolenie wodnoprawne - nie

daje uprawnienia do rozporządzaniem gruntem, analogiczne stanowisko jest

prezentowane w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu

administracyjnego - patrz wyrok w sprawie o sygn. akt II OSK 1934/10

(ogólnodostępny w CBOSA);

- nie uzasadniono, ani Sąd nie dostrzegł z urzędu, w jakim zakresie organ

administracji naruszył art. 9 K.p.a. (obowiązek pouczania i informowania stron)

- zarzut w tym zakresie nie jest trafny.

Sąd odniósł się do kwestii nieprawidłowości doręczeń oraz ewentualnej próby

doręczenia decyzji osobie nieżyjącej, uchylono bowiem decyzję organu

odwoławczego w szerszym zakresie niż dotyczy ona wyłącznie nieruchomości

skarżącego (oznaczenie przedsięwzięć kilometrażem planowanej drogi nie tylko na

wysokości działki skarżącego). Takie orzeczenie było niezbędne, gdyż stosowne

przedsięwzięcia były ujęte w decyzji organu I instancji w jednostkach redakcyjnych

ujmujących nieco szerszy zakres przedsięwzięć, jak można wnosić z uwagi na ich

funkcjonalne powiązanie.

Bez znaczenia w niniejszej sprawie są natomiast kwestie związane

z ewentualnymi nieprawidłowościami, dotyczącymi doręczenia decyzji osobom

trzecim czy domniemanego skierowanie jej do osoby nieżyjącej, gdy chodzi

o podmioty, których interesów nie dotyczy decyzja organu I. instancji, w części, co do

której ma sprawę ponownie rozpatrzyć organ odwoławczy. Wobec braku

skutecznego wniesienia skargi na decyzję, gdy chodzi o interes tych osób, kwestia

kontroli legalności decyzji w tym zakresie pozostaje w ogóle poza kompetencją Sądu.

Kwestionowanie zaskarżonej decyzji, jako wadliwej w zakresie nieobjętym skutecznie

niniejszą skargą może nastąpić jedynie w trybach nadzwyczajnych przewidywanych

w K.p.a. do wzruszenia prawomocnej decyzji z inicjatywy stron (osób mających

interes prawny).

Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I i II sentencji.

Sygn. akt IV SA/Wa 246/12

Orzekając w punkcie III wyroku Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 ustawy

w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji

publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do

celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu w zw. z art. 205 § 2

zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego, na które składają

się: wpis sądowy od skargi - 300 zł oraz wynagrodzenie dla radcy prawnego

reprezentującego skarżącego - 240 zł. Wysokość wynagrodzenia ustalono zgodnie

z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września

2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb

Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego

z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Rozpatrując ponowni sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną

zawartą w niniejszym orzeczeniu.