Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 1950/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Jóźków (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Asesor WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz N. Sp. z o.o. kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w W. po rozpoznaniu wniosku "N." Sp. z o.o. w Warszawie o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r., utrzymał w mocy uprzednio wydaną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia podano, iż pismem z dnia [...] stycznia 2003r. Strona wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002r. Decyzją z dnia [...] lutego 2003r. Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji, uzasadniając swoje stanowisko treścią art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka nie kwestionując 3-letniego okresu przewidzianego art. 2652 Kodeksu celnego podniosła, że dług celny w niniejszej sprawie powstał w dniu wydania przez Dyrektora Urzędu Celnego w W. decyzji nr [...] o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe tj. 15 kwietnia 2002 r., a nie, jak twierdzą organy celne, w dniu objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym tj 5 lipca 1999 r.

Po ponownym rozpatrzenia sprawy Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał, iż brak jest podstaw do zmiany zajętego stanowiska, gdyż organ celny dokonał trafnych ustaleń bazując na podstawie prawidłowego i wnikliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, co stanowiło podstawę do zastosowania właściwie powołanych norm prawa procesowego. W myśl artykułu 65 § 3 pkt 2 Kodeksu celnego przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Stąd od tej daty należy liczyć termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Skoro przedmiotowe żądanie wpłynęło 17 lutego 2003 r., przeto naruszono przepis art. 2652 pkt 1 powołanego Kodeksu celnego.

W skardze - żądającej uchylenia obu decyzji - zarzucono naruszenie przepisów Prawa celnego oraz przepisów Ordynacji podatkowej w szczególności regulacji zawartych w rozdziale IX Kodeksu celnego - art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego w związku z przepisami prawa materialnego, tj. art. 65 w zw. z art. 3 Kodeksu celnego. Rozwijając zarzuty skargi, w piśmie procesowym z dnia [...] września 2004r. skarżąca dodatkowo podniosła, że postępowanie odwoławcze w sprawie niniejszej prowadzone było z naruszeniem art. 2621 § 2 Kodeksu celnego, gdyż brała w nim udział osoba, która podpisała decyzję, od której składane było odwołanie, czego dowodem są pisma kierowane do skarżącej w toku postępowania odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2003r. podpisane przez tę samą osobę. Z tego względu zaskarżona decyzja obarczona jest wadą, o której mowa w art. 240 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej z odpowiednim zastosowaniem art. 2622 §2 Kodeksu celnego, co w ocenie skarżącej uzasadnia, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jej uchylenie .

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej żądając oddalenia wniesionego środka zaskarżenia, podniósł argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), celem prowadzonego przed sądem administracyjnym postępowania jest kontrola prawidłowości wydanych w sprawie decyzji pod kątem ich zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. nr 153, poz. 1269), mając przy tym na względzie stan faktyczny i prawny występujący w sprawie w dniu ich podjęcia.

W powyższym kontekście - oceniając wniesiony środek zaskarżenia - wskazać trzeba, iż decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2003r. podpisał, z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej w W., młodszy rewident celny D. P.. Tenże brał udział również w postępowaniu na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy bowiem na zasadzie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej wyznaczył Stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (pismo z dnia [...].04.2003 r. - [...]

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 2621 § 2 Kodeksu celnego obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, pracownik lub funkcjonariusz celny, który brał udział w wydaniu decyzji, której dotyczy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlegał wyłączeniu od udziału w w takim postępowaniu i wydaniu decyzji.

W sprawie o podobnym stanie faktycznym, dotyczącym tej samej firmy, zapadło rozstrzygnięcie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który w wyroku z 3 lutego 2005 r. Sygn. akt GSK 1067/04 stwierdził, że wyłączenie od udziału w postępowaniu prowadzonym przez dyrektora izby celnej z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy obejmuje podejmowanie przez funkcjonariusza wszelkich czynności procesowych przewidzianych w przepisach prawa, niezbędnych do załatwienia sprawy w formie decyzji. Funkcjonariusz celny wyłączony z mocy prawa od udziału w sprawie - zgodnie ze stanowiskiem zaprezentowanym w powołanym wyroku - nie mógł zatem podpisać pisma o wyznaczeniu stronie przez organ terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, a więc do podjęcia czynności określonej przepisem art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie przyjmuje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego jako wiążące. Skutkiem prawnym nie wyłączenia pracownika w przypadku wystąpienia okoliczności, których następstwem powinno być jego wyłączenie od udziału w sprawie jest wadliwość postępowania, która pociąga za sobą, w przypadku decyzji ostatecznej, sankcję w postaci wznowienia postępowania na podstawie art. 240§ pkt 3 Ordynacji podatkowej (Wyrok NSA VSA 2558/01).

Nie jest natomiast uzasadniony zarzut skargi w zakresie, w jakim odnosi się do naruszenia przepisów prawa materialnego. Zawierający samodzielne uregulowanie prawne przepis art. 2652 § 1 Kodeksu celnego, obowiązujący w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, nie zezwala na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. W ocenie sądu brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska skarżącej, że termin trzyletni termin, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie powinien być liczony od daty wydania decyzji w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Dług celny powstaje - zgodnie z przepisem art. 209 § 2 Kodeksu celnego, w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Z tą datą powstał dług celny rozumiany, zgodnie z treścią art. 3 § 1 pkt. 2 Kodeksu celnego, jako powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych. Na gruncie art. 209 § 2 Kodeksu celnego Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18.09.2001 r. sygn. VSA 3822/00 zajął stanowisko, iż dług celny powstaje już z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego i od tego samego dnia rozpoczyna swój bieg 3-letni termin z art. 2652. Przy czym przyjęcie zgłoszenia celnego przez organ nie oznacza ostatecznego ustalenia kwoty należności celnych, których wartość może w konkretnym przypadku w chwili dokonywania zgłoszenia być równa zeru. Należy nadto podnieść, iż art. 2652 kodeksu celnego nie wiąże skutków upływu przewidzianego w nim 3-letniego terminu z merytoryczną wagą zarzutów stawianych decyzji, o stwierdzenie nieważności której strona wnosi.

Nie ma także racji skarżąca gdy podnosi, że w istocie dług celny w przedmiotowej sprawie nie powstał, bo kwota cła, wyliczona zarówno w zgłoszeniu celnym jak i w decyzji korygującej wartość celną i kwotę długu celnego wynosi "0" ze względu na zerową stawkę celną. Stwierdzić bowiem trzeba, że przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną i określenie długu celnego (art. 65 § 3 Kodeksu celnego). Długiem celnym w przywozie w myśl art. 3 § 1 pkt 2 kodeksu celnego jest powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych. Zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne wg wartości celnej towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Tak więc dla powstania długu celnego i jego wartości istotna jest wartość celna towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. W przypadku gdy w zgłoszeniu celnym dla towaru zastosowana zostanie stawka "0", kwota długu celnego niezależnie od wartości celnej zawsze będzie miała wartość zerową. Kwota długu celnego mająca wartość zerową w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, może zostać zweryfikowana w trybach przewidzianych w art. 70 i 83 Kodeksu celnego, np. w sytuacji błędnie zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym klasyfikacji taryfowej i związanej z tym stawki celnej. W przedmiotowej sprawie prawidłowo przyjęto, że datą zgłoszenia celnego jest data 05.07.1999 r. a nie data 15.04.2002 r., tj. data wydania decyzji korygującej wartość celną w zgłoszeniu celnym wydanej w wyniku czynności kontrolnych na podstawie art. 65 § 4 Kodeksu celnego.

Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej dopuszczono się naruszenia treści art. 2621 § 2 Kodeksu celnego. Skutkuje to - zgodnie z cyt. wyżej art.240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego - możliwością żądania wznowienia postępowania. W tej sytuacji Sąd - stosownie do treści art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270)- zobowiązany jest do uchylenia zaskarżonej decyzji. O kosztach, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu i wynagrodzenie z tytułu zastępstwa adwokackiego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a.