Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 928/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) . WSA Mirella Ławniczak Protokolant : sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi S.I. na decyzję Wojewody z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. oddala skargę II. przyznaje od Skarbu Państwa ( Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) radcy prawnemu M.M., Kancelaria Radcy Prawnego w P., kwotę [...],-( [...]) złotych, uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości [...]([...]) złotych , tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/M. Ławniczak /-/B. Koś /-/w. Długaszewska


UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy i Miasta w Z. decyzją z dnia [...] roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U.z 2001r. Nr 87 poz. 960 ze zm.), po przeprowadzeniu na żądanie M.N. postępowania administracyjnego, orzekł o wymeldowaniu S. I. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w Z.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, ze postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 25 maja 2004 roku zniesiono współwłasność samodzielnego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w Z. Właścicielką mieszkania została M.N., która oświadczyła, że mieszkanie jest zaniedbane, trwa jego dewastacja oraz zadłużone w Przedsiębiorstwie Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w K. Przesłuchani dwukrotnie na okoliczność ustalenia, czy S.I. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, sąsiedzi I.W., K.W., K.D. potwierdzili fakt, że skarżący tam nie zamieszkuje. I.W., posiadająca mieszkanie obok mieszkania skarżącego oświadczyła, że S.I. przyjeżdża do mieszkania rzadko, raz na 2 – 3 tygodnie i przebywa w nim bardzo krótko. Wskazała również, że na klamce od drzwi mieszkania często wiszą reklamy. K.W. oświadczyła, ze od [...] listopada 2005 roku, tj od czasu, kiedy zamieszkała w tym budynku, jeden raz widziała S.I. jak ze skrzynki wyjmował pocztę. Nigdy nie zauważyła, by w oknach od mieszkania skarżącego świeciło się światło. Stwierdziła również, ze często na klamce od drzwi mieszkania wiszą pisma reklamowe. Podobnie K.D. zeznała, że wieczorem wyprowadzając psa nie widział, by kiedykolwiek świeciło się światło w oknach mieszkania skarżącego. Przesłuchana na wniosek skarżącego kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej K.K. również wskazała, że pracownicy ośrodka mieli trudności w przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, gdyż wielokrotnie nie zastawali S.I. w mieszkaniu przy ulicy [...]. W protokole oględzin z dnia[...] marca 2006 roku wskazano, że mieszkanie robiło wrażenie niezamieszkałego. W trakcie przeprowadzania oględzin wyłączony był prąd, kaloryfery, mimo zimowej pory były zimne, na meblach i podłodze porozrzucana była odzież, w doniczkach zasuszone kwiaty, kurz na meblach. W kuchni na stole pudełko z zapleśniałą, margaryną z terminem przydatności do spożycia wrzesień 2004, na szafce sczerniałe pasztety, w lodówce tylko stare zaprawy. Na kuchence gazowej pojemnik po sałatce śledziowej z datą przydatności do spożycia 22.01.2004r. W łazience resztki wysuszonego mydła. W piśmie z dnia [...] marca 2006 roku Posterunek Policji w Z. potwierdził, że S.I. nie przebywa w mieszkaniu nr [...] przy ulicy [...] w Z. Na potwierdzenie podano daty, w których przeprowadzono kontrole i nie zastano w mieszkaniu skarżącego oraz wskazano, że podczas obchodu miasta zauważono, ze żaluzje w oknach mieszkania nie zmieniają położenia, zaś S.I. nie jest widywany na terenie miasta Z. W ocenie organu, przeprowadzone w sprawie postępowanie wykazało, że S.I. opuścił lokal nr [...] w Z. przy ulicy K. [...]. Organ I instancji wskazał, iż lokal jest tylko wtedy miejscem stałego zamieszkania przebywającej w nim osoby, gdy stanowi dla niej wyłączne centrum życiowe, a więc lokal, którym koncentrują się jej wszystkie codzienne sprawy, gdzie osoba ta przebywa, wypoczywa, prowadzi gospodarstwo domowe. Zgromadzony materiał dowodowy, w ocenie Burmistrza Gminy i Miasta w Z., nie potwierdził, aby lokalem takim dla S.I. było mieszkanie nr 4 przy ulicy K. [...] w Z. Organ wskazał, że fakt pozostawienia w lokalu części swoich rzeczy osobistych bądź ruchomości nie prowadzi do wniosku, iż przesłanka opuszczenia lokalu nie została spełniona. Jeżeli bowiem przez faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu rozumie się koncentrowanie tam swoich spraw życiowych, to pozostawienie w tym lokalu rzeczy bez spełnienia podstawowych funkcji związanych z bytowaniem, nie może prowadzić do innego wniosku niż tego, że nastąpiło faktyczne opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył S.I.. Organowi I instancji zarzucił uchybienia proceduralne poprzez niewłaściwe doręczanie korespondencji i uniemożliwienie mu zapoznania się z materiałem zebranym w sprawie oraz wskazał, że jego częsta nieobecność w przedmiotowym lokalu jest spowodowana pracą w godzinach nocnych w systemie zmianowym, poza miejscem zamieszkania. Ponadto wielokrotnie uczestniczy w kursach, szkoleniach poza miejscem zamieszkania a o tym, że przebywa w lokalu ma świadczyć to, iż listy odbiera osobiście w czasie, gdy nie jest na kursie bądź w pracy.

Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (DZ. U. z 2001r. Nr 87 poz/ 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S.I., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie, zdaniem organu odwoławczego, nie wynika, by przedmiotowy lokal należało uznać za miejsce stałego przebywania S.I., bowiem zamieszkiwanie z zamiarem stałego przebywania w określonym mieszkaniu musi oznaczać, że w nim skoncentrowane są interesy życiowe osoby, że przebywa ona tam w sensie fizycznym, realizuje w nim swoje potrzeby życiowe, posiada tam przedmioty, rzeczy osobiste potrzebne do codziennej egzystencji. Mieszkanie to stanowi centrum spraw życiowych osoby, a nie jest tylko miejscem okazjonalnych wizyt. Odnosząc się do podniesionych przez skarżącego zarzutów organ II instancji wskazał również, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania odebrała B.I., matka skarżącego, co odbyło się zgodnie z art. 43 Kpa. O prawie zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji S.I. został pouczony pismem z dnia 8 maja 2006r., które odebrał 12 maja 2006 r. Według zaświadczenia firmy "A" z dnia 2 czerwca 2006 roku w szkoleniu uczestniczył w dniach 17-20 maja i 22-25 maja br. Z powyższego wynika, że w dniach 15 i 16 maja br. Miał możliwość zapoznać się z dowodami w sprawie, z czego nie skorzystał. Co do długotrwałości postępowania organ wskazał, że przyczynił się do tego również skarżący, nie odpowiadając na pisma Burmistrza, czy wnioskując o przesuniecie terminów.

[...] wniósł skargę na wskazana wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucił decyzjom obu instancji, że zostały wydane "z naruszeniem Kpa".

Pełnomocnik skarżącego, w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2007r. (k. 101-111), podniósł, m.in., naruszenie art. 6,7,8,9, oraz art. 75-81, 85-86 Kpa, art. 2,7,87,91 Konstytucji RP a także art. 6 ust. 1 i art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Pełnomocnik wskazał, że organ nie wyjaśnił całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy, a ze zgromadzonego materiału nie wynika, by skarżący opuścił na trwałe przedmiotowy lokal. Nadto wyjaśnił, że skarżący często nie przebywa w lokalu nr [...] przy ul. K. [...] w Z., bowiem pracuje w systemie wielozmianowym, często wyjeżdża na rehabilitacje, kursy, szkolenia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumentację przedstawiona w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, organy administracji, na podstawie przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87 poz. 960 ze zm.) orzekły o wymeldowaniu S.I. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy K. [...] w Z., uznając, że skarżący nie zamieszkuje we wskazanym mieszkaniu.

Zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem art. 15 ust. 2 ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Jednocześnie zaś, co wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz dobrowolne opuszczenie tego lokalu. Dobrowolne opuszczenie ma zaś miejsce wówczas, gdy wynika z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób.

W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie poczyniły ustalenia, które pozwoliły na przyjęcie, że S.I. opuścił mieszkanie przy ulicy K. [...], w rozumieniu przepisu art. 15 ust 2 ustawy i uczynił to dobrowolnie. Słusznie, bowiem wskazano, że zamieszkiwanie z zamiarem stałego przebywania w określonym mieszkaniu musi oznaczać, że w nim skoncentrowane są interesy życiowe danej osoby, że przebywa ona tam w sensie fizycznym, realizuje w nim swoje potrzeby życiowe, posiada tam przedmioty, rzeczy osobiste potrzebne do codziennej egzystencji. Mieszkanie to stanowi jej centrum spraw życiowych, a nie jest tylko miejscem okazjonalnych wizyt.

Wskazane w uzasadnieniach decyzji zeznania świadków, z których wynika, że skarżący rzadko przyjeżdża do mieszkania w Z. i przebywa w nim krótko, potwierdzają zeznania kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej K.K. oraz informacje Posterunku Policji w Z. W szczególności zaś przeprowadzone oględziny mieszkania, w trakcie których ustalono, że mieszkanie robiło wrażenie niezamieszkałego; w trakcie przeprowadzania oględzin wyłączony był prąd, kaloryfery, mimo zimowej pory, były zimne, na meblach i podłodze porozrzucana była odzież, w doniczkach zasuszone kwiaty, kurz na meblach. W kuchni na stole pudełko z zapleśniałą, margaryną z terminem przydatności do spożycia wrzesień 2004, na szafce sczerniałe pasztety, w lodówce tylko stare zaprawy, na kuchence gazowej pojemnik po sałatce śledziowej z datą przydatności do spożycia 22.01.2004r., w łazience resztki wysuszonego mydła, nie mogą budzić wątpliwości, że mieszkanie w Z., nie stanowi centrum życiowego skarżącego oraz że w istocie opuścił on na trwałe przedmiotowy lokal.

Skarżący, kwestionując ustalenia organów, podnosił, iż, jego częste wyjazdy związane są z pracą w systemie zmianowym, poza miejscem zamieszkania, a także wyjazdami na kursy, szkolenia i zajęcia rehabilitacyjne.

Zauważyć jednak należy, że z reguły przebywanie w innej miejscowości w celu wykonywania pracy lub pobierania nauki nie stanowi spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu bez wymeldowania, chyba, że towarzyszą temu inne okoliczności, tak, jak w niniejszej sprawie, wskazujące na fakt opuszczenia i to w sposób trwały dotychczasowego miejsca stałego zamieszkania. W ocenie Sądu, taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Organy administracji, co wynika z uzasadnień decyzji, nie kwestionowały okoliczności dotyczących przyczyn przebywania skarżącego poza miejscem stałego zamieszkania, jednocześnie jednak, w sposób uzasadniony wskazały, że pozostałe, ustalone w toku postępowania okoliczności, dotyczące przebywania skarżącego w mieszkaniu w Z., świadczą o tym, że skarżący dobrowolnie i w sposób trwały opuścił to mieszkanie.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 kwietnia 2003 roku, V SA 3657/02, Wspólnota 2004/8/55 " Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy".

W świetle powyższego Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że organy administracji w sposób prawidłowy przyjęły, iż zachodzą względem skarżącego podstawy do wymeldowania w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Na marginesie zauważyć również należy, co podniosła w toku postępowania przed Sądem w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2007 roku M.N., iż w sprawie wszczętej z powództwa M.N. przeciwko Sław S.I. o eksmisję z lokalu mieszkalnego położonego w Z. przy ulicy K. [...] i zapłatę, Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 23 listopada 2006 roku oddalił powództwo, wskazując w uzasadnieniu wyroku, że powódka jak i sam pozwany w sposób zgodny zeznali, że [...] nie zamieszkuje w spornym lokalu mieszkalnym, co najmniej od 2003 roku i na stałe mieszka u swoich rodziców. Ponadto pozwany w sposób przekonywający wyjaśnił przyczyny, dla których w toku postępowania administracyjnego twierdził, iż w spornym lokalu mieszka. Sąd Rejonowy wskazał, że żądanie powódki orzeczenia eksmisji [...] ze spornego lokalu mieszkalnego jest nieuzasadnione i niemożliwe, skoro pozwany nie mieszka w tym lokalu.

Stanowisko M.N., wyrażone we wskazanym piśmie, na poparcie którego uczestniczka postępowania dołączyła wyrok Sądu Rejonowego w K., nie stanowi żadnej nowej okoliczności w sprawie dotyczącej wymeldowania skarżącego, ani też nowego dowodu, jak to podnosi pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia [...] maja 2007 roku. Organy administracji przeprowadziły w sprawie własne postępowanie w celu ustalenia okoliczności istotnych dla sprawy dotyczącej wniosku o wymeldowanie S.I., zatem niezrozumiałym wydaje się być zarzut pełnomocnika skarżącego, jakoby brak tego wyroku w aktach sprawy administracyjnej w jakikolwiek sposób obciążał organy administracji publicznej.

Sąd za nieuzasadnione uznał również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art.6-art.9, art.75-art.81, art.85-art.86 Kpa, art.2, art.7, art.87 i art. 91 Konstytucji oraz art. 6 Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego na podstawie wskazanych wyżej przepisów oraz przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) oddalił skargę.

O kosztach orzeczono na podstawie § 14 ust,2 kpt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U.Nr 163, poz. 1349 ze zm.)

/-/ M. Ławniczak /-/ B. Koś /-/ W. Długaszewska

za nieobecnego sędziego

/-/ W. Długaszewska

D.W.d