Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1728/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 130 a
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: art. 102
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant asystent sędziego Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2015r na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1007/12 w sprawie ze skargi L. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie dozoru pojazdu I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od L. K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego;


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r. (sygn. akt II SA/GL 1007/12), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę L. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

W dniu [...] stycznia 2007 r. samochód marki O. nr rej. [...] został przetransportowany i przyjęty na parking prowadzony przez L. K., a w dniu [...] kwietnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. potwierdził przejęcie w/w pojazdu rzecz Skarbu Państwa.

W związku z powyższym, Urząd Skarbowy wypłacił L. K. wynagrodzenie za dozór nad pojazdem za okres od dnia [...] marca 2008 r. do dnia [...] maja 2008 r.

W dniu [...] marca 2011 r. L. K. wystąpiła z wnioskiem o wypłatę wynagrodzenia za przechowywanie w/w pojazdu w okresie od dnia [...] stycznia 2007 r. do dnia [...] marca 2008 r., to jest przez [...] dni, po [...] zł brutto za dzień. Łącznie zatem domagała się przyznania jej kwoty [...] zł oraz zwrotu kosztów przetransportowania samochodu z miejsca zatrzymania na parking - w kwocie [...] zł.

Wnioskodawczyni wskazała, że powyższe koszty parkowania i holowania samochodu zostały wyliczone na podstawie uchwały Rady Powiatu B. z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] przy czym tabela opłat obowiązywała od dnia 1 kwietnia 2006 r.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. - działając na podstawie art. 17 § 1 i art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) w zw. z art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), dalej: " p.r.d." oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2011 r. Nr 46, poz. 237) – przyznał L. K., tytułem wynagrodzenia za dozór nad pojazdem marki O. nr rej. [...] za okres od dnia [...] stycznia 2007 r. do dnia [...] marca 2008 r. i tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem w/w dozoru, kwotę [...] zł.

W uzasadnieniu stanowiska organ podzielił - co do zasady - stanowisko strony, że dozorcy należy się wynagrodzenie oraz zwrot poniesionych przez niego koniecznych wydatków za cały okres sprawowania dozoru nad usuniętym z drogi - w trybie art. 130a p.r.d. - i następnie przejętym na rzecz Skarbu Państwa - pojazdem, ale nie zgodził się jednak z wysokością postulowanego przez wnioskodawczynię wynagrodzenia.

Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., stawki, określone w w/w uchwale Rady Powiatu, odnosiły się bowiem jedynie do innych niż Skarb Państwa właścicieli pojazdów a zatem mogły stanowić w tym przypadku tylko jeden z elementów ustalenia, należnej za dozór pojazdu, kwoty.

Podkreślono, iż strona (pomimo żądania organu) nie przedstawiła na poparcie swojej kalkulacji kosztorysowej żadnych dokumentów, świadczących o wysokości poniesionych kosztów, związanych ze sprawowaniem dozoru nad pojazdem a zatem organ dokonał wyliczenia średniej stawki dobowej w oparciu o stawki, obowiązujące na trzech parkingach, znajdujących się we właściwości miejscowej organu a także w oparciu o stawkę, wynikającą z tabeli opłat stanowiącej załącznik do uchwały Rady Powiatu B. z dnia [...] marca 2002 r. nr [...].

W odniesieniu do kosztów, dotyczących usunięcia pojazdu, przyjęto zaś kwotę wskazaną przez stronę tj. kwotę [...] zł brutto, gdyż odpowiadała ona stawce zasadniczej, wskazanej w tabeli opłat, stanowiącej załącznik do w/w uchwały. Rozpatrując sprawę w instancji odwoławczej, na skutek zażalenia wniesionego przez L. K., Dyrektor Izby Skarbowej w K., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia i ocenę prawną organu I instancji uznając, że przeprowadził on rzetelne postępowanie dowodowe, polegające na ustaleniu kosztów przechowywania pojazdów na parkingach działających na obszarze jego właściwości, przy uwzględnieniu stawek określonych w uchwale Powiatu.

Ponadto, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że Skarb Państwa nie był związany stawkami, ustalonymi przez radę powiatu, a więc mogły one stanowić tylko jeden z elementów ustalania kwoty za dozór pojazdu. Poza tym, stawki te odbiegały od rzeczywistych kosztów parkowania w dłuższym okresie czasu.

Dyrektor Izby Skarbowej podniósł również, że w przypadku niewykazania przez podmiot prowadzący parking rzeczywistych kosztów przechowywania pojazdu, brak było przeszkód do ustalenia przedmiotowych należności w oparciu o stawki opłat miesięcznych, pobieranych za przechowywanie samochodów na innych parkingach strzeżonych w tej samej bądź sąsiedniej gminie.

Na wyżej przedstawione postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2012 r. L. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której zarzuciła organowi naruszenie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w K. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie.

Sąd podkreślił, że istota sporu sprowadzała się w przedmiotowej sprawie do kwestii ustalenia wysokości wynagrodzenia za dozór pojazdu za okres poprzedzający przejście jego własności na rzecz Skarbu Państwa, ponieważ za okres, w którym Skarb Państwa był właścicielem pojazdu, skarżąca otrzymała już wynagrodzenie, którego wysokości nie kwestionowała.

Jak wyjaśnił Sąd, droga administracyjna do dochodzenia tego rodzaju roszczeń została potwierdzona w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r. (sygn. akt I OPS 1/10). Ponadto, również w uchwale z dnia 19 czerwca 2007 r. (sygn. akt III CZP 47/07) Sąd Najwyższy uznał, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie, określone także jako przechowywanie usuniętych pojazdów, stanowi stosunek administracyjny, powstały na skutek władczych działań organów administracyjnych. Po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieodebranego pojazdu jego nowy właściciel, którym jest Skarb Państwa, wstępuje w stosunek prawny, jaki łączył dotychczasowego właściciela z podmiotem prowadzącym parking. Zdaniem Sądu, brak było jednak podstaw do przyjęcia, że Skarb Państwa, wstępując w miejsce byłego właściciela pojazdu w stosunek prawnoadministracyjny, powstały na skutek usunięcia pojazdu z drogi i umieszczenia go na parkingu strzeżonym, przejmuje w całości uprawnienia i obowiązki poprzedniego właściciela. Podobnie sprawa przedstawiała się w kwestii wysokości opłat za parkowanie takiego pojazdu.

W konkluzji, Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w K., że opłaty za parkowanie, ustalone przez radę powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 p.r.d., nie odnosiły się do Skarbu Państwa lecz do właścicieli pojazdów, usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach - w trybie przewidzianym art. 130a w/w ustawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 102 § 2 "ustawy egzekucyjnej", Sąd uznał go za nieuzasadniony, gdyż – jak stwierdził - przepis ten określa jedynie ogólny obowiązek organu egzekucyjnego przyznania dozorcy pojazdu usuniętego z drogi zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, nie określając przy tym ani kwot, ani kryteriów, jakie należy wziąć pod uwagę ustalając należność z tego tytułu.

Odwołując się w tym zakresie do uzasadnienia powołanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., Sąd zaakcentował, że dozorca, występujący do organu egzekucyjnego o zwrot wydatków i wynagrodzenie za dozór, może przedstawić pokwitowania i rachunki w związku z poniesionymi wydatkami oraz wskazać na trudy związane ze sprawowaniem dozoru. Przy określaniu wynagrodzenia należy również uwzględnić zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowaniu. Wykazanie tych okoliczności należy jednak do wnioskodawcy ( dozorcy ), który powinien przedstawić dowody świadczące o wysokości poniesionych wydatków.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca – w ocenie Sądu - takich dowodów nie przedstawiła. W związku z powyższym, organ podjął działania niezbędne do wyjaśnienia sprawy, prawidłowo ustalając wysokość wydatków i wynagrodzenia na podstawie cen obowiązujących na pobliskich parkingach oraz w uchwale Rady Powiatu B. z dnia [...] marca 2002 r.

Ponadto, Sąd wskazał, że podmiot uprawniony do dozorowania pojazdu nie był przedsiębiorcą, prowadzącym parking, stąd też opłaty za parkingi, w tym również parkingi strzeżone, mogły stanowić jedno z kryteriów ustalania opłat za dozorowanie pojazdów, jednak nie można było ustalonych tam stawek odnosić bezpośrednio do opłat za dozorowanie pojazdu. Ponadto – jak wywodził Sąd - powinny to być również parkingi mieszczące się w okolicy miejsca dozorowanego pojazdu, a ponieważ pojazd był przechowywany przez dłuższy czas, stąd też organ prawidłowo odwołał się do stawek miesięcznych ( abonamentowych) obowiązujących na pobliskich parkingach.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, L. K. zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach naruszenie:

1. prawa materialnego w postaci:

a) art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - przez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, że ustalenie wynagrodzenia przez organy administracyjne może być oparte w oparciu o stawki opłat pobierane za przechowywanie samochodów na innych parkingach strzeżonych w tej samej lub sąsiedniej gminie,

b) art. 836 kodeksu cywilnego - przez niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że w toku ustalania wynagrodzenia znajduje zasada, że przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte, gdy tymczasem zgodnie z zasadą wynikającą z art. 836 k.c., ustalenie wynagrodzenie powinno być ustalane według obowiązującej taryfy;

2. przepisów postępowania, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 134 § 1 p.p.s.a. - poprzez niewykonanie obowiązku wzięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pod rozwagę z urzędu naruszenia prawa, którego strona nie podniosła w skardze,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku a art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 1 i § 3 k.p.a. przez ich niezastosowanie, które przejawiło się w pominięciu, wynikającej z tych przepisów zasady wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia administracyjnego,

c) art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez brak stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, w szczególności brak oceny pod względem zgodności z prawem, czym Sąd naruszył także art. 1 § 1 i 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi - wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej akcentowano w szczególności, że skarżąca w uzupełnieniu wniosku przedstawiła własną kalkulację wysokości opłaty za parkowanie na jej parkingu jednego pojazdu przez jeden dzień a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organów i Sądu brak było odniesienia się, dlaczego ta kalkulacja nie mogła stanowić dowodu.

Ponadto twierdzono, że wykładnia językowa art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym daje podstawę do wyprowadzenia wniosku, że zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych wydatków (nakładów) poniesionych przez dozorcę w stosunku do określonego pojazdu. Jeżeli dozorca nie wykazał, jakie konkretnie wydatki poniósł w związku z dozorem samochodu, to wówczas stosownych ustaleń w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego winien dokonać organ. Nie ulega zaś wątpliwości, że należność ta winna odpowiadać rzeczywistym i wykazanym wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór za wykonywanie dozoru, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu.

Poza tym skarżąca przychylała się do stanowiska, wyrażonego przez Sąd, że w omawianej sytuacji znajduje pomocniczo zastosowanie art. 836 k.c. Jednakże twierdziła, iż Sąd i organy pominęły w swych rozstrzygnięciach, że skarżąca - jako podmiot uprawniony do dozorowania - jest równocześnie przedsiębiorcą i prowadzi parking. W toku ustalania wynagrodzenia organy nie zwróciły się natomiast do innych przedsiębiorców, aby podali wysokość koniecznych wydatków związanych z utrzymaniem parkingu oraz podali kalkulację jednostkową tych wydatków na jeden pojazd, ani nie zwróciły się o podanie wysokości wynagrodzenia pobieranego przez tych przedsiębiorców za przechowywanie pojazdów. Organ egzekucyjny zwrócił się tylko o wysokość stawek abonamentowych pobieranych przez przedsiębiorców. Abonamenty dotyczą zaś sytuacji, gdy zawierana jest umowa między przedsiębiorcami prowadzącymi parking a klientem i samochody wjeżdżają i wyjeżdżają z parkingu. Natomiast w przypadku dozoru nad pojazdem usuniętym na parking - w trybie art. 130a Prawa o ruchu drogowym - pojazd stoi przez 24 h na parkingu i cały czas zajmuje parking.

Podnoszono również, że wynagrodzenie za dozór powinno być jednolite dla każdego przechowawcy bo koszty utrzymania parkingu w T., B. czy P. nie różnią się, a zatem tak samo wynagrodzenie dla dozorców nie powinno się różnić. Dlatego organy egzekucyjne powinny uzyskać materiał dowodowy, odzwierciedlający wysokość opłat za parkowanie nie tylko z T., B., ale też z P., K. czy M. a w tej kalkulacji powinny również być uwzględnione stawki opłat z Tabeli opłat ustalanych uchwałą rady powiatu różnych starostw. Wówczas dopiero można by twierdzić o ustaleniu wynagrodzenia przyjętego w danych stosunkach.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor Izby Skarbowej w K. wnosił o jej oddalenie wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało więc wyłącznie na badaniu zasadności zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej.

Zarzuty te oparte zostały na obu podstawach kasacyjnych, określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., przy czym jako zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazano na naruszenie: art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 1 § 1 i 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku a art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 1 i § 3 k.p.a., zaś jako obrazę prawa materialnego skarżąca wskazywała na naruszenie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 836 k.c.

Zarzuty te okazały się jednak nieusprawiedliwione.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych podnieść należy, że choć autor skargi kasacyjnej twierdził, że Sąd Wojewódzki naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. bo nie wziął – z urzędu - pod uwagę naruszenia prawa, którego strona nie podniosła w skardze, to jednak w skardze kasacyjnej nie wskazał konkretnie, jakiego naruszenia prawa Sąd pierwszej instancji nie wziął pod rozwagę. Zarzut ten zatem należało uznać za gołosłowny.

Wbrew stanowisku skarżącej Sąd Wojewódzki nie naruszył również przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. ani przepisów prawa o ustroju sądów administracyjnych.

Przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych mają bowiem jedynie charakter ustrojowy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącej, nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Zważyć należy, że w/w przepisy zakreślają jedynie właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nie ma zaś żadnych podstaw do przyjęcia, iż Sąd Wojewódzki nie dokonał takiej kontroli albo, że ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem.

W związku z powyższym podkreślić wypada, iż przepisy te mogłyby być naruszone tylko wtedy, gdyby skarga w ogóle nie została przez Sąd rozpoznana, albo rozpoznanie jej opierałoby się na innych kryteriach, niż są one określone w art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, co w niniejszym przypadku nie miało miejsca.

Nie trafny był także zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 1 i § 3 k.p.a. Ustalenia faktyczne, dokonane w rozpoznawanej sprawie były bowiem wystarczające do wydania postanowienia w sprawie ustalenia wynagrodzenia należnego L. K. za dozór nad pojazdem marki O. nr rej. [...] sprawowany w okresie od dnia [...] stycznia 2007 r. do dnia [...] marca 2008 r. i zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem w/w dozoru, w łącznej kwocie wynoszącej [...] zł.

Wyjaśnić w tym miejscu wypada, że kalkulacja kosztowa, przedstawiona przez skarżącą, oparta była na tabeli opłat, przewidzianej uchwałą Rady Powiatu B. z dnia [...] marca 2002 r. nr [...]. Skoro zatem organy stanęły na stanowisku, że tabela ta nie mogła (o czym niżej) stanowić wyłącznej podstawy ustalenia należnego skarżącej wynagrodzenia, to okoliczność ta tym samym wyjaśniała, dlaczego kalkulacja przedłożona przez stronę nie mogła w tym przypadku stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie.

Przechodząc do kwestii materialnoprawnych, zwrócić należy uwagę, że rozpoznawana sprawa dotyczyła wynagrodzenia dozorcy za przechowywanie - w okresie od dnia [...] stycznia 2007 r. do dnia [...] marca 2008 r. - na parkingu strzeżonym usuniętego z drogi pojazdu oraz zwrotu wydatków koniecznych związanych ze sprawowanym nad nim dozorem. W toku sprawowania przez L. K. w/w dozoru doszło bowiem do zmiany właściciela samochodu marki O. nr rej. [...]. Własność pojazdu przeszła na rzecz Skarbu Państwa po upływie sześciu miesięcy od daty usunięcia samochodu z drogi (art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu sprzed zmiany tego przepisu) i w tym zakresie została wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. stosowana decyzja deklaratoryjna. Za okres po przejściu własności samochodu na rzecz Skarbu Państwa przechowawca otrzymał stosowne wynagrodzenie, natomiast wniosek złożony w tej sprawie dotyczył okresu liczonego od momentu przetransportowania samochodu na parking do dnia przejścia jego własności na rzecz Skarbu Państwa.

Wyjaśnić w związku z tym należy, iż w stanie prawnym, obowiązującym w w/w czasie prowadzenie tego rodzaju parkingu nie było zadaniem własnym powiatu a wyznaczenie jednostki usuwającej pojazd i prowadzącej taki parking następowało poprzez wybór najkorzystniejszej oferty, z uwzględnieniem warunków określonych w art. 130a ust. 5b i d ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu nadanym jej przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 września 2006 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2006 r. Nr 190, poz. 1400). Zatem w poprzednim stanie prawnym ustawodawca nie dookreślił materialnoprawnych podstaw orzekania o kosztach związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, trybu orzekania o tych kosztach, jak też charakteru należności przysługującej z tego tytułu podmiotowi prowadzącemu parking.

Kwestię tę rozstrzygnęła uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r. (sygn. akt I OPS 1/10), w której Sąd uznał, że jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 p.r.d., nie odebrał pojazdu w określonym terminie, to jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów z nim związanych (w tym koszt usunięcia pojazdu z drogi) – na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 3 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Podkreślić też w tym miejscu należy, że zagadnienie, które wystąpiło w przedmiotowej sprawie było analogiczne do tego, jakim zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygnaturze akt I OPS 4/14. W sprawie tej w dniu 13 kwietnia 2015 r. został zaś wydany wyrok w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego i choć nie ma on mocy wiążącej w innych postępowaniach, tak jak uchwała, to ma on jednak swój niezaprzeczalny walor, zwłaszcza, iż pogląd w tym wyroku wyrażony jest poglądem dominującym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Pogląd ten podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie.

Sprowadza się on zaś do stanowiska, że opłata, którą jest obowiązana zapłacić osoba będąca właścicielem pojazdu usuniętego z drogi, który został umieszczony na parkingu strzeżonym a którą to opłatę ustala rada powiatu jest dochodem własnym powiatu (art. 130a ust. 6c p.r.d.). Powyższe oznacza zaś, że wysokość takich opłat dotyczy jedynie osób, o których mowa w art. 130a ust. 5c p.r.d. (w dawnym brzmieniu) a więc osób będących właścicielem pojazdu w dacie jego usunięcia z drogi. Wysokość tych opłat, ustalonych przez radę powiatu, nie odnosi się natomiast do podmiotu prowadzącego parking a więc nie można przyjąć by opłaty określone przez uchwałę rady powiatu stanowiły wyłączną podstawę ustalania wynagrodzenia jednostki prowadzącej parking.

Powyższe wynagrodzenie jest określane na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym, organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Jak podkreśla się przy tym w orzecznictwie, przy określaniu wynagrodzenia należy uwzględniać zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób stosowny do jego właściwości.

Bezsprzecznie zatem, przyznanie wynagrodzenia i zwrot wydatków koniecznych następuje w stosunku do realiów konkretnego przypadku a ponadto wydatki te muszą być konieczne ze względu na cel i warunki wykonywanego dozoru. Ustalona należność winna odpowiadać rzeczywistym i wykazanym wydatkom poniesionym przez dozorcę. Zatem to na dozorcy ciąży obowiązek wykazania poniesionych kosztów oraz sposobu ich kalkulacji a organ orzekający jest w tym przypadku uprawniony do weryfikacji przedstawionej przez stronę kalkulacji kosztów, łącznie z zanegowaniem przedłożonych przez stronę dokumentów.

W rezultacie nie można się zgodzić z autorem skargi kasacyjnej, że do obliczania należności jednostki prowadzącej parking strzeżony za parkowanie winny być stosowane stawki przyjęte przez radę powiatu w stosownej uchwale i że wynagrodzenie za dozór pojazdów usuniętych z drogi powinno być jednolite dla każdego przechowawcy.

W analizowanej sprawie skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów które dowodziły by, że przedstawiona przez nią kalkulacja kosztowa była zasadna a zatem organ był uprawniony do oszacowania należnego jej wynagrodzenia posługując się danymi z trzech okolicznych parkingów. Dodać w tym miejscu wypada, że okres przechowywania pojazdu przez skarżącą na jej parkingu wynosił okres aż [...] dni a zatem przyjęcie stawek, właściwych dla okresów dłuższych niż dobowe było usprawiedliwione. W konsekwencji należało zatem uznać, że zarzuty obrazy art. 102 § 2 ustawy postępowanie egzekucyjne w administracji oraz art. 836 k.c. nie były trafne.

Biorąc więc pod uwagę, że skarga kasacyjna okazała się nieusprawiedliwiona, Naczelny Sąd Administracyjny – na zasadzie art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na przepisie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.