Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 1303/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Makowska - Hrycyk, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M.P.L. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę: I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody D.ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody D. do wykonania czynności; IV. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; V. dalej idącą skargę oddala.


UZASADNIENIE

Pan M. P. L. 23 października 2019 r. złożył skargę na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, złożonego 30 marca 2017 r. (data wpływu do organu administracji). W skardze zarzucał naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: k.p.a.), przez rażące przekroczenie terminów załatwienia spraw. Wnioskował o: 1) stwierdzenie bezczynności skutkującej niezałatwieniem w terminie sprawy z jego wniosku; 2) stwierdzenie przez Sąd, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie organu administracji do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku; 4) na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej p.p.s.a.), przyznania od organu administracji na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 15.000 zł; 5) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; 6) zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

W uzasadnieniu strona wskazała, że złożyła już skargę na przewlekłość prawie cztery miesiące temu. Co prawda organ administracji wezwał stronę do uzupełnienia braków wniosku, ale nadal nie wydał decyzji, co więcej nie zakończył sprawy w wyznaczonym przez siebie terminie (25 sierpnia 2019 r.). Obecnie nie są podejmowane żadne działania, a organ administracji pozostaje bezczynny. Strona wyczerpała tryb administracyjny umożliwiający wniesienie skargi. Skarżący stwierdzał, że sprawa nie należy do gatunku spraw szczególnie skomplikowanych i nie wymaga prowadzenia obszernego postępowania dowodowego. Wobec przekroczenia terminów rozpoznania sprawy zasadne są zgłoszone żądania, w tym przyznania sumy pieniężnej. Strona jest ignorowana przez organ administracji, ta bezczynność ma dla niej wymierne skutki, np. wezwanie przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej o przedłożenie karty pobytu oraz decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt w związku ze złożonym wnioskiem o świadczenie wychowawcze.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalanie. W uzasadnieniu, po opisie okoliczności faktycznych i podjętych w sprawie czynności, wywodził, że sposób prowadzenia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników ale jest efektem olbrzymiej ilości składnych wniosków, koniecznością procedowania w wielu różnych sprawach oraz niedoborami kadrowymi. Podkreślał wprowadzanie zmian organizacyjnych wydziale, które mają polepszyć jego funkcjonowanie i efektywność pracy. Okoliczności te mają znaczenie z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy, co potwierdzają powołane w piśmie orzeczenia sądów administracyjnych. Wskazał również na orzeczenia dotyczące pojęcia rażącego naruszenia prawa, wywodząc, że w sprawie taka kwalifikacja jest wykluczona. Dalej wywodził, że każda sprawa wymaga staranności i wnikliwej analizy, co może wpływać na przekroczenie ustawowych terminów rozpoznania sprawy, a co nie wynika z lekceważenia strony ale wskazanych problemów kadrowych. Odnosząc się do zgłoszonego w skardze żądania przyznania sumy pieniężnej organ administracji podniósł, że zasądzenie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania, a dyskrecjonalnym uprawnieniem sądu, a zatem możliwością z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony, co oznacza, że w każdym przypadku sąd musi rozważyć zasadność takich żądań w kontekście działań organu administracji, a strona skarżąca winna uzasadnić wysokość sumy pieniężnej jakiej dochodzi. Podkreślił również, iż suma pieniężna nie może stanowić odszkodowania, zaś jej przyznanie winno być uzasadnione.

Z przedłożonych akt postępowania administracyjnego wynika, iż strona 30 marca 2017 r. (data wpływu do organu administracji) złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. 13 lipca 2017 r. wpłynęło pismo stanowiące zaświadczenie o kontynuowaniu przez skarżącego studiów na Politechnice W. Pismem z 13 lipca 2017 r. Wojewoda D., działając na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r. poz. 2094 ze zm., dalej ustawa o cudzoziemcach), wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., Szefa Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego we W. oraz Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w K. o przekazanie informacji czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jednocześnie w tym samym dniu, tj. 13 lipca 2017 r. organ administracji poinformował stronę o toczącym się postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i przewidywanym terminie jego zakończenia, który wyznaczono na 15 września 2017 r. oraz o możliwości otrzymania stempla do paszportu. 26 lipca 2017 r. do organu administracji wpłynęła odpowiedź Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., że pobyt skarżącego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej nie stanowi zagrożenia dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Pismem z 16 listopada 2017 r. skarżący zwrócił się o informację o stanie sprawy, 18 lipca 2018 r. strona przedłożyła wymagane dokumenty. Pismem z 13 sierpnia 2018 r. skarżący poinformował o zmianie przepisów, na mocy których został zwolniony od obowiązku przedstawiania informacji starosty, o której mowa w art. 88c ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Pismem z 3 stycznia 2019 r. strona zwróciła się z wnioskiem o informację o stanie sprawy, który został ponowiony 13 czerwca 2019 r. Z tej samej daty pochodzi skarga strony na przewlekłe prowadzenie postępowania z wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy z 30 marca 2017 r. oraz ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie i bezczynność organu administracji. W piśmie tym strona składała ponaglenie na bezczynność i przewlekłość organu administracji, domagając się stwierdzenia, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu administracji do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie odpowiadającym wymogom ustawy, zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a także podjęcia środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości.

Pismem z 25 czerwca 2019 r. organ administracji, powołując się na art. 50 k.p.a. wezwał stronę o uzupełnienie dokumentów wskazanych w piśmie oraz poinformował o przedłużeniu postępowania i przewidywanym terminie jego zakończenia, który wyznaczono na 25 sierpnia 2019 r.

Pismem z 27 czerwca 2019 r. ponaglenie przekazano Urzędowi do Spraw Cudzoziemców, uznając je za uzasadnione.

Pismem z 16 lipca 2019 r. oraz z 28 sierpnia 2019 r. skarżący uzupełnił żądane dokumenty.

Pismem z 29 października 2019 r. wydanym w trybie art. 36 k.p.a. organ administracji poinformował o planowanym terminie załatwienia sprawy, wyznaczając go na 30 grudnia 2019 r. wezwał także o przedłożenie wskazanego w piśmie dokumentu (potwierdzającego miejsce zamieszkania).

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, bowiem Wojewoda D. dopuścił bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony, a bezczynność ta jest rażąca.

Na wstępie wskazać trzeba na art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.

W sprawie nie jest sporne, że podstawę procesową działania organów administracji publicznej w zakresie rozpoznania wniosku strony na podstawie przepisów ustawy o cudzoziemcach regulują przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.).

Terminy załatwiania spraw zostały uregulowane w przepisie art. 35 ww. ustawy. Stosownie do § 1 ww. regulacji organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).

Jednocześnie dalsze zapisy ww. ustawy definiują pojęcie bezczynności, wskazując w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., że jest to sytuacja, w której nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Reguły te są wzmacniane przez dalsze przepisy k.p.a., w szczególności art. 12 k.p.a., zgodnie, z którym organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz, że powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

Istotnych wskazówek w zakresie realizacji tych zasad i sytuacji kwalifikowanych jako naruszenie terminów załatwienia sprawy postrzeganych jako bezczynność dostarcza orzecznictwo sądów administracyjnych.

Otóż sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej, gdy organ - w przewidzianym przepisami terminie - nie wyda któregokolwiek z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. aktów administracyjnych. Jeżeli bowiem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas występuje bezczynność organu. Inaczej mówiąc, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 marca 2019 r., sygn. akt III SAB/Po 41/18, oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16, wszystkie wyroki publikowane w centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Celem skargi na bezczynność jest zatem doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1296/17, CBOSA).

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Ustaleniem wzajemnych zależności między zasadą legalizmu a zasadą szybkości postępowania zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2016 r. (sygn. akt II GSK 916/15, publ. w CBOSA), który podkreślił, że zasady te nie pozostają ze sobą w kolizji i powinny być realizowane w równym stopniu. Zasada szybkości postępowania nie niweczy zasady legalizmu, której prawidłowa realizacja nie zwalnia z obowiązku prowadzenia postępowania w sposób sprawny, racjonalny i efektywny. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Powyższe znajduje potwierdzenie w powoływanym na wstępie art. 35 k.p.a.

Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotne są również dalsze zapisy k.p.a., tj. art. 36 stanowiący, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą bezczynnością, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Potwierdza on, że pierwsze czynności organ podjął po ponad trzech miesiącach od wpływu wniosku. Czynnością tą było zwrócenie się do stosownych służb z prośbą o informację o skarżącym. Po otrzymaniu stosownych informacji 26 lipca 2017 r. następną czynność, tj. wezwanie strony do uzupełnienia braków wniosku (25 czerwca 2019 r.) organ administracji podjął dopiero po upływie 22 miesięcy, już po wniesieniu ponaglenia oraz skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Kolejne czynności zostały podjęte przez organ administracji już po złożeniu kolejnej skargi do Sądu, tym razem na bezczynność. Chodzi o wezwanie z 29 października 2019 r. Jednak Sąd wskazuje, że wezwania do usunięcia braków formalnych cechują się powtarzalnością. Nic więc nie stało na przeszkodzie, by wnioskowi strony nadać bieg niezwłocznie po jego wpłynięciu. Podejmowane przez organ administracji czynności zdają się świadczyć - w ocenie Sądu - o mechanicznym wykonywaniu pewnych czynności bez zapoznania się z materiałem sprawy, a czynności te, co już wyżej podkreślono, są typowe, powtarzalne i nie wymagają wielkiego nakładu pracy. Należy zauważyć, że nawet tak proste i oczywiste czynności jak zwrócenie się do odpowiednich służb o udzielenie informacji nie zostały wykonane niezwłocznie po wpłynięciu wniosku.

W przekonaniu Sądu, nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji dokonuje wstępnej oceny formalnej wniosku - jego kompletności (zaczyna działać, podejmuje pierwsze w sprawie czynności) po ponad trzech miesiącach od wpłynięcia wniosku, a następnie przez tak długi okres (27 miesięcy) bezskutecznie prowadzi postępowanie. Organ uchybia również – poza pismami z 13 lipca 2017 r., 25 czerwca i 29 października 2019 r. - obowiązkowi wynikającemu z art. 36 k.p.a., nie zawiadamia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie podaje przyczyn tego stanu rzeczy, nie wskazuje nowego terminu załatwienia sprawy.

Powyższe stanowi, że w rozpoznawanej sprawie organ administracji jest bezczynny, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

Jednocześnie art. 149 § 1 p.p.s.a. określa kompetencje Sądu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność. Stosownie do jego brzmienia Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Dalsze przepisy stanowią, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

Wskazany zapis zawiera nie uprawnienia ale obowiązek Sądu w zakresie oceny czy w sprawie bezczynność miała charakter kwalifikowany. Wypełniając ten obowiązek stwierdzić trzeba, że opisane fakty, mające odzwierciedlenie w aktach sprawy, nie pozostawiają wątpliwości, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. w CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ administracji dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, k.p.a. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ administracji ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13 i z 11 marca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 19/15, wszystkie orzeczenia publ. w CBOSA).

W kontekście opisanych kryteriów nie może budzić wątpliwości, że działanie organu administracji publicznej w tej sprawie, a raczej jego bezczynność i przekroczenie wszelkich możliwych terminów załatwienia sprawy o nieskomplikowanym charakterze i to bez żadnej istotnej przyczyny winno być kwalifikowane jako rażąco naruszające prawo. Na ocenę tę niewątpliwie ma wpływ nieskomplikowany charakter sprawy, jak dowodzą akta sprawy i obowiązujące przepisy nie istniała potrzeba prowadzenia czasochłonnego postępowania mającego na celu zbieranie dowodów w postaci przesłuchania świadków czy opinii biegłych, występowania do kontrahentów o udzielenie niezbędnych informacji. Procedowanie w tej sprawie zasadniczo odbywa się na podstawie dostarczonych przez stronę dokumentów, z zastrzeżeniem czynności podejmowanych w trybie art. 109 ustawy o cudzoziemcach.

W opinii Sądu wniosek strony winien być poddany wstępnej weryfikacji niezwłocznie po jego złożeniu i rozpoznany niezwłocznie po jego uzupełnieniu lub upływie terminu do dokonania tych czynności. W tej sprawie jak wskazano pierwsze czynności podjęto po upływie przeszło 3 miesięcy od wpływu wniosku, następnie przez 22 miesiące organ pozostawał bezczynny, co trwa do dnia złożenia skargi. Nie sposób przy tym nie zauważyć, iż uaktywnienie się organu administracji nastąpiło zasadniczo dopiero po monitach strony.

W tych okolicznościach uzasadnione jest zatem stwierdzenie, że bezczynność organu administracji publicznej nie ma żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, jak wskazano nie stanowi jej złożoność sprawy ani konieczność gromadzenia dowodów. Nie jest usprawiedliwieniem także powoływana w odpowiedzi na skargę duża ilość składanych wniosków i reorganizacji pracy urzędu. Są to okoliczności procesowo obojętne, niezależnie od tego nie mogą uzasadniać aż tak istotnej bezczynności, abstrahując bowiem od problemów kadrowych (jak wskazuje organ administracji publicznej następuje duża rotacja pracowników) w sprawie nie dopełniono żadnych wymogów nakładanych na organy administracji publicznej w zakresie terminów rozpoznawania spraw. Przez okres 22 miesięcy organ pozostawał bowiem bezczynny.

Niewątpliwie tak długie prowadzenie postępowania jest nieakceptowane z punktu widzenia zasad demokratycznego państwa prawa, nosi przy tym znamiona oczywistości, które nie miało żadnego racjonalnego uzasadnienia mogącego usprawiedliwiać organ administracji publicznej.

Kierując się przedstawionymi kryteriami oceny stopnia bezczynności, należało uznać, że w rozpoznawanej sprawie miała ona rażący charakter. Na sprawność działania organu administracji niewątpliwie wpływa jego obiektywnie trudna sytuacja związana z ogromnym napływem wniosków składanych przez cudzoziemców. Jednakże sytuacja ta nie ulega żadnej poprawie, co powoduje zaistnienie zdarzeń, które są nie do zaakceptowania w państwie prawa, gdy permanentnie dochodzi do rażącego naruszenia praw strony do szybkiego załatwienia jej sprawy, jak choćby w niniejszej sprawie. O ile niewątpliwie można zarzucić organowi niezapewnienie właściwej organizacji pracy w reakcji na zwiększoną ilość wniosków, to zebrany w sprawie materiał daje również wystarczające podstawy do postawienia zarzutów oczywistego lekceważenia wniosków strony.

Odnosząc się do pozostałych żądań skargi wskazać trzeba, że wyrokiem z 17 października 2019 r. sygn. akt III SAB/Wr 709/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, orzekając o przewlekłości Wojewody D. w przedmiocie wniosku skarżącego (tożsamego jak w rozpoznawanej sprawie) o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, przyznał na rzecz strony sumę pieniężną w wysokości 3.000 zł oraz zobowiązał organ administracji do załatwienia sprawy. Sąd obecnie rozpoznający sprawę w przedmiocie bezczynności za bezzasadne uznał orzekanie o przyznaniu stronie sumy pieniężnej w tej sprawie, zaś jako bezprzedmiotowe uznał orzeczenie o zobowiązaniu organu administracji do załatwienia sprawy.

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I, II, III i V sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (punkt IV sentencji wyroku).