Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1405/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 98 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 17 listopada 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Województwa [.] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 838/18 w sprawie ze skargi Województwa [..] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z [.]. czerwca 2018 r. nr [..] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 838/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Województwa [.]. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.]. z dnia [..] czerwca 2018 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [..] decyzją z dnia [..] grudnia 2017 r., po rozpatrzeniu wniosku Województwa [.] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] z dnia [] grudnia 2004 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [..] listopada 2004 r. oraz decyzji Wójta Gminy Z. z [..] listopada 2004 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonej w obrębie D., gm. Z., oznaczonej jako działka nr [.]. stanowiącej współwłasność K. i M. K. na działki nr [..].

Po analizie wniosku Województwa [..] o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [..] zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy własną wcześniejszą decyzję. Zdaniem organu, ani decyzja z [..] grudnia 2004 r., ani decyzja Wójta Gminy Z. z [..] listopada 2004 r. nie są obarczone żadną z kwalifikowanych wad prawnych, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.

Wskazana wyżej decyzja stała się przedmiotem skargi Województwa [..] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Sąd I instancji wskazał, że autor skargi uważa, iż decyzja Wójta Gminy Z. dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem została wydana z rażącym naruszeniem prawa, czyli art. 93 ust. 3 i art. 98 ust. 1 u.g.n. Art. 93 ust. 3 u.g.n. w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania ostatecznej decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości stanowił, iż podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej. W ocenie składu orzekającego, wskazana okoliczność nie miała miejsca, bowiem wydzielone w wyniku podziału działki miały zapewniony dostęp do drogi publicznej. Wójt Gminy w decyzji z dnia [..] listopada 2004 r. zatwierdził podział działki nr [.] na działki nr [..]. Uwzględniając zapisy obowiązującego wówczas miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działki nr [..] zostały przeznaczone pod poszerzenie odpowiednio drogi wojewódzkiej i gminnej. Działka nr [..] została przeznaczona na powiększenie działki nr [..], zatem jedyną działką, która z mocy art. 93 ust. 3 u.g.n. mogłaby wymagać zapewnienia dostępu do drogi publicznej była działka nr [..]. Jednakże uwzględniając okoliczność, że działka ta bezpośrednio graniczy z działką nr [..], która jest przeznaczona pod drogę gminną miała ona zapewniony dostęp do drogi gminnej. Z tych powodów nie można w sprawie mówić o jakimkolwiek naruszeniu art. 93 ust. 3 u.g.n., a tym bardziej o rażącym naruszeniu tego przepisu. Drugi z wymienionych w skardze przepisów, który – w ocenie autora skargi – został naruszony w sposób rażący to art. 98 ust. 1 u.g.n., który w dacie wydania ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości stanowił, iż działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Pomijając okoliczność, czy można stwierdzić nieważność decyzji w odniesieniu do kwestii wskazanych w jej uzasadnieniu, Sąd uznał, że okoliczność wskazania w decyzji Zarządu Dróg Wojewódzkich (zamiast Województwa [.]) nie jest rażącym naruszeniem art. 98 ust. 1 u.g.n. Niewątpliwie uwzględniając okoliczność, iż Zarząd Dróg Wojewódzkich jest jednostką budżetową województwa nieposiadającą osobowości prawnej Wójt Gminy błędnie wskazał, że działka nr [..] przechodzi na własność Zarządu Dróg Wojewódzkich. Nie jest to jednak rażące naruszenie prawa, a tylko takie pozwala na stwierdzenie nieważności decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Do oceny właściwego organu należy kwestia w jakim trybie uchybienie w tym zakresie można wyeliminować (np. w drodze rektyfikacji decyzji – art. 113 § 1 k.p.a.), ale zagadnienie to wykracza poza ramy przedmiotowego postępowania.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosło Województwo [..], zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 3 u.g.n. (w brzmieniu t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 46 poz. 543 ze zm.) przez błędne uznanie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [..] prawidłowo stwierdziło, że decyzja Wójta Gminy Z. z dnia [.] listopada 2004 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości oraz utrzymująca ją w mocy decyzja SKO w [..] z [..] grudnia 2004 r. nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa oraz naruszenie art. 98 ust. 1 u.g.n. przez błędne uznanie, że SKO w [..] prawidłowo stwierdziło, że decyzja Wójta Gminy Z. z dnia [.] listopada 2004 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości oraz utrzymująca ją w mocy decyzja SKO w [.]. z dnia [.]. grudnia 2004 r. nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że obie działki o przeznaczeniu innym niż drogowe w chwili wydania decyzji zatwierdzającej podział działki numer [.] nie miały dostępu do drogi publicznej, nie wydzielono również do nich żadnej drogi wewnętrznej na działce numer [..], która stanowiła i nadal stanowi własność osób fizycznych, ani nie ustanowiono odpowiedniej służebności drogowej na tej działce. Ponadto autor skargi kasacyjnej nie zgodził się z Sądem I instancji, że okoliczność wskazania w decyzji Zarządu Dróg Wojewódzkich w [..] (zamiast Województwa [..]) nie jest rażącym naruszeniem art. 98 ust. 1 u.g.n.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Skarga kasacyjna jest bezpodstawna.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a oraz zarzutami. Nie ma prawa rozwijać, czy też doprecyzowywać, bądź uzupełniać stawianych zarzutów. Nie jest również władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których skargę kasacyjną oparto (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. II OSK 2457/17, z dnia 8 marca 2018 r., sygn. I OSK 955/16, z dnia 2 marca 2018 r., sygn. I OSK 2306/17, z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. II GSK 1253/13, z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. I OSK 902/14). Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia sporządzanym przez fachowego pełnomocnika procesowego. W skardze tej zatem winny być sprecyzowane zarzuty kasacyjne w taki sposób, by możliwe było odniesienie się przez ich treść do zaskarżonego orzeczenia. Tego wymogu nie spełniają powołane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego.

W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż ze skargi kasacyjnej nie wynika bezpośrednio na której z podstaw określonych w art. 174 p.p.s.a. oparte zostały podniesione zarzuty. Z petitum skargi kasacyjnej wywieść można, iż zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego. W zakresie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, prawidłowa konstrukcja zarzutu opartego na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. winna wskazywać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z konkretnymi przepisami prawa materialnego, których naruszenie dawałoby podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku, a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W przypadku oparcia skargi kasacyjnej na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. poprawnie zbudowany zarzut winien wskazywać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie spełnia tych wymogów, bowiem naruszenie przepisów prawa materialnego nie zostało powiązane z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. (lub także z innymi przepisami p.p.s.a.), a co było konieczne, bowiem Sąd I instancji samodzielnie nie stosuje przepisów prawa materialnego, a wyłącznie ogranicza się do oceny wykładni bądź zastosowania tych przepisów przez organy. Wyłączną podstawę działań i rozstrzygnięć podejmowanych przez sąd administracyjny stanowią przepisy postępowania sądowoadministracyjnego. Stanowią one tzw. normy odniesienia. Normami tymi nie są przepisy prawa materialnego (lub k.p.a.). Całość tych przepisów tworzy z kolei tzw. normy dopełnienia (por. wyrok NSA z 12.01.2012 r., sygn. I FSK 199/11). Naruszenie norm odniesienia przez sąd polega na niedostrzeżeniu naruszenia przez organ norm dopełnienia. W rozpoznawanej sprawie brak jest w konstrukcji zarzutu wyraźnego powiązania norm odniesienia z normami dopełnienia.

Wskazać dalej należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie, niezależne od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Każde z tych postępowań ma innych przedmiot. W związku z tym, o ile w postępowaniu zwyczajnym obowiązkiem organu jest zebranie i ocena całości materiału dowodowego istotnego w danej sprawie administracyjnej z punktu widzenia przepisu materialnoprawnego i wydanie rozstrzygnięcie merytorycznego (decyzji), o tyle w postępowaniu nadzwyczajnym organ ma obowiązek ustalić wyłącznie, czy w sprawie zaistniała którakolwiek z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W pierwszym przypadku podstawą działania organu są przepisy prawa materialnego oraz prawa procesowego, gdyż organ podejmując określone czynności procesowe dąży do zastosowania normy materialnoprawnej. Z kolei organ administracyjny w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej wadliwą decyzją, tj. nie stosuje przepisu materialnego, a orzekając jak organ kasacyjny, koncentruje się wyłącznie na ustaleniu jednej z przesłanek stwierdzenia nieważności (albo jej niezgodności z prawem) i nie jest władny rozstrzygać o kwestiach dotyczących istoty sporu, tj. kwestiach materialnoprawnych (por. wyrok SN z 7 marca 1996 r., III ARN 70/95, OSNP 1996, nr 18, poz. 258). Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jako postępowanie nadzwyczajne służy tym samym wyłącznie ocenie, czy przy wydaniu decyzji nie doszło do nadzwyczajnych, tzw. kwalifikowanych naruszeń prawa, które uzasadniają podważenie mocy decyzji ostatecznej. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest więc ocena, czy decyzja została wydana w sytuacjach wyliczonych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a.

Kolejny brak skargi kasacyjnej polega na nieprzywołaniu w zarzutach naruszenia jednego z przepisów uregulowanych w art. 156 § 1 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny realizując zawarty w art. 174 pkt. 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. obowiązek zobligowany jest w procesie kontroli kasacyjnej odnieść się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (vide uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09). Obowiązek przeprowadzenia kontroli merytorycznej zarzutu rozciąga się jednak tylko na te przypadki, gdy wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia w drodze rozumowania poprzez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka odwoławczego. Mając na uwadze treść powyższej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny po analizie petitum skargi kasacyjnej i jej uzasadnienia, przyjął iż jej autor naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego (tj. art. 93 ust. 3 u.g.n. i art. 98 ust. 1 u.p.n.) upatruje w rażącym naruszeniu przepisów prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uzasadniającym stwierdzenie nieważności decyzji może być naruszenie przepisów prawa materialnego, przepisów prawa procesowego stosowanych przez organ w postępowaniu zwykłym lub naruszenie przepisów kompetencyjnych (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski. Warszawa 2004 str. 727). W toku postępowania nieważnościowego nie jest jednakże żaden ze wskazanych wyżej rodzajów przepisów prawa administracyjnego bezpośrednio stosowany. Organ nadzorczy stosuje bezpośrednio tylko przepisy określone w Rozdziale 13 k.p.a. Oznacza to, iż naruszenie przepisu prawa materialnego można wprowadzić do zarzutu skargi kasacyjnej przez podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. powiązaną z naruszeniem przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w związku z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W takiej sytuacji rola autora skargi kasacyjne koncentrować się powinna na wykazywaniu wystąpienia przypadku "rażącego naruszenia prawa", tj. nie tyle jakiegokolwiek naruszenia prawa, lecz przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa. Oznacza to, iż w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. można zarzucać błąd wykładni pojęcia "rażącego naruszenia prawa" lub błąd niewłaściwego zastosowania przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rolą autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, iż wystąpił przypadek określony w tym przepisie, co nie jest zadaniem prostym, gdyż z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane jakiekolwiek, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja z obrotu prawnego tak, jak gdyby od początku nie została wydana. Nastąpić to może tylko wówczas, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść rozstrzygnięcia stanowią jawne zaprzeczenie obowiązującego stanu prawnego w całości lub w części (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, str. 729-730). W judykaturze sądów administracyjnych przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Stwierdzenie nieważności może dotyczyć więc tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać, ani tolerować (tak wyrok NSA z 9 września 1998 r., II SA 1249/97, por. także wyrok NSA z 17 września 1997 r., III SA 1425/96), które stanowią naruszenie normy prawnej niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych, a przekroczenie prawa musi być jasne i niedwuznaczne (por. wyr. NSA z 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1509/17).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok odpowiada przepisom prawa. Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] z dnia [..] czerwca 2018 r. Kolegium prawidłowo uznało, że decyzja Wójta Gminy Z. z dnia [..] listopada 2004 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości oraz utrzymująca ją w mocy decyzja SKO w [..] z [.] grudnia 2004 r. nie zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów art. 93 ust. 3 u.g.n. i art. 98 ust. 1 u.g.n. Zdaniem Kolegium zostały one wydane w zgodzie z tymi przepisami.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu I instancji co do braku naruszenia przepisu art. 93 ust. 3 u.g.n. Decyzja Wójta Gminy Z. z dnia [..] listopada 2004 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości oraz utrzymująca ją w mocy decyzja SKO w [..] z [.]. grudnia 2004 r. są decyzjami kształtującymi. Istotą decyzji kształtującej jest ustanowienie, zmiana lub zniesienie konkretnego stosunku prawnego lub określonego statusu prawnego (szerzej: E. Ochendowski, Prawo administracyjne. Część ogólna, Toruń 2001, s. 176). Ze swej istoty odnoszą się one do przyszłości i wywołują skutki prawne na przyszłość. Skuteczność prawna decyzji to normatywna zdolność wywierania przez decyzję skutków prawnych określonych w normach wyższego stopnia (tj. ustawie), które podlegają w niej konkretyzacji lub które przewidują powstanie tych skutków w związku z samym faktem wydania decyzji (por. M. Kamiński, Nieważność decyzji administracyjnej. Studium teoretycznoprawne, Zakamycze 2006, s. 131-132). Wzmiankowane decyzje Wójta Gminy Z. i SKO w [..] ustanowiły nową sytuację administracyjnoprawną powstałą na skutek zatwierdzenia podziału działki numer [.].. Stąd też kwestię zapewnienia dostępu do drogi publicznej należy wiązać z wykreowaniem nowej sytuacji administracyjnoprawnej mocą tych decyzji. Ich skuteczności prawnej nie można tym samym oceniać przez pryzmat okoliczności faktycznych (w rozpoznawanej sprawie - z faktycznym urządzeniem drogi publicznej), lecz przez pryzmat skutków prawnych jakie z wydaniem tej decyzji zatwierdzającej podział wiążą przepisy u.g.n. Wydzielone w wyniku podziału działki o numerach [..] miały w świetle prawa zapewniony dostęp do drogi publicznej. Uwzględniając zapisy obowiązującego wówczas miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działki nr [..] zostały przeznaczone pod poszerzenie odpowiednio drogi wojewódzkiej i gminnej. W następstwie czego nie sposób uznać, aby działka numer [..], która bezpośrednio stykała się z działką numer [.] przeznaczoną pod planowaną drogę gminną była pozbawiona dostępu do drogi publicznej. Z kolei działka nr [..] została przeznaczona na powiększenie działki nr [..], która także graniczyła z drogą publiczną. W związku z obowiązkiem łącznego zagospodarowania obu działek nie sposób uznać, aby działka nr [..] pozbawiona była dostępu do drogi publicznej. Dostępu do drogi publicznej nie można utożsamiać z dostępem do drogi faktycznie urządzonej, gdyż na etapie zatwierdzania podziału określonej działki, z których przynajmniej jedna z działek przeznaczana jest pod drogę, nie jest możliwe legalne uprzednie urządzenie drogi (publicznej lub wewnętrznej). Z tych powodów nie można w sprawie mówić o jakimkolwiek naruszeniu art. 93 ust. 3 u.g.n., a tym bardziej o rażącym naruszeniu tego przepisu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie został naruszony w sposób rażący także przepis art. 98 ust. 1 u.g.n., który w dacie wydania ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości stanowił, iż działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.

Z chwilą ostatecznego lub prawomocnego zatwierdzenia podziału działki wydzielone pod określoną kategorię drogi publicznej stają się ex lege własnością gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa. W związku z tym organ nie orzeka o skutku prawnym w postaci przejścia prawa własności. W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo nie orzekały w tym przedmiocie, zaś pojawienie się zagadnienia przejścia prawa własności działki numer [..] w uzasadnieniu decyzji Wójta Gminy Z. nie może być ocenianie w kategoriach rażącego naruszenia art. 98 ust. 1 u.g.n., gdyż skutek związany z przejściem tej działki na Województwo [..] wystąpił z mocy ustawy bez względu na treść uzasadnienia wspomnianej decyzji. Z powodu tego rodzaju uchybienia nie jest dopuszczalne eliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Stwierdzanie nieważności decyzji jest bowiem zastrzeżone dla przypadków jawnego bezprawia, w których decyzja wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok NSA z 7 października 2011 r., II OSK 1521/10). W tej sprawie skutków takich decyzja wywołać nie mogła, gdyż skutki prawne wystąpiły ex lege, niezależnie od treści uzasadnienia decyzji.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych opublikowane zostały i są powszechnie dostępne na www.nsa.orzeczenia.gov.pl

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.).