Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 159/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1c, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 35
journal: Dz.U. 2017 poz 657
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 28 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Protokolant Natalia Rusinek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Wojewody D. z dnia [... r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] r. (nr [...]), orzeczono o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. W. [...] w miejscowości R. S.,

Odwołanie od tej decyzji złożył K. Z.

Wojewoda D., decyzją [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 657), po rozpoznaniu sprawy w wyniku odwołania skarżącego od opisanej decyzji orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.

Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania K.Z. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. W. [...] w miejscowości R.S. wszczęte zostało w dniu 18 września 2017 r. na wniosek M.Z., która wniosła o wymeldowanie skarżącego ze względu na opuszczenie przez niego tego lokalu bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Wnioskodawczyni poinformowała organ gminy, że K. Z.opuścił lokal w czerwcu 2017 r. z własnej woli, nie zostawiając w mieszkaniu żadnych rzeczy osobistych. We wniosku oświadczyła również, że obecnie jest w trakcie rozwodu z K. Z. Na świadków w sprawie wskazała W.K. i B. O., a jako dokument potwierdzający posiadanie tytułu prawnego do lokalu przedłożyła akt notarialny z umową darowizny nieruchomości stanowiącej działkę, na której został wybudowany przedmiotowy dom Rep. A nr [...] z dnia [...] r. W dniu 25 września 2017 r. w Urzędzie Miasta i Gminy S.został przesłuchany w charakterze strony K.Z., który potwierdził, że w chwili obecnej nie mieszka w tej nieruchomości, ale pozostawił w niej swoje rzeczy osobiste. Obecnie zamieszkuje w domu po rodzicach w S. [...]. Zaznaczył, iż z lokalu nie wyprowadził się dobrowolnie, tylko został zmuszony do jego opuszczenia przez istniejący silny konflikt rodzinny. K.Z. oświadczył, iż nie wystąpił do Sądu o przywrócenie naruszonego posiadania. Zeznał również, że nie posiada kluczy do spornej nieruchomości z powodu wymiany zamków w drzwiach przez M.Z., o czym poinformował Policję w S. K.Z. w odpowiedzi na wniosek M. Z. pisemnie oświadczył, iż wiosną 2016 r. żona złożyła pozew rozwodowy i od tego czasu usilnie zabiegała o jego wyprowadzkę z przedmiotowego domu, który wybudowany został dzięki jego pracy za granicą. Z uwagi na silnie narastający konflikt pomiędzy małżonkami i ciągłą (9-cio krotną) wymianę zamków przez wnioskodawczynię, K.Z. zmuszony został opuścić sporną nieruchomość dla dobra swoich dzieci. W dniu 25 września 2017 r. zeznania do protokołu złożyła M. Z. Oświadczyła, że jej mąż K. Z. dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal w czerwcu 2017 r., i od czasu wyprowadzki nie był w domu, pojawia się jedynie na podwórku spornej nieruchomości, skąd zabiera dzieci do S., gdzie obecnie mieszka. Strona potwierdziła, że K.Z. nie posiada klucza do lokalu, ponieważ wymieniła zamki w drzwiach wiosną 2017 r.". M. Z. zeznała, że w spornej nieruchomości nie ma żadnych rzeczy osobistych K. Z. Przesłuchani świadkowie W. K. B. O. potwierdziły, że K.Z. nie mieszka w R.S. przy ul. W. [...] od czerwca 2017 r. Z pisma Komisariatu Policji w S. nr [...] wynika, że K.Z. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały od czerwca 2017 r., nie posiada tam również rzeczy osobistych. Ustalono również adres pobytu odwołującego tj. S. [...]. Poza tym Komisariat Policji w S. potwierdził szereg odnotowanych interwencji pod adresem R. S. ul. W. [...], związanych głównie z brakiem dostępu K. Z. do tego lokalu i nasilającym się konfliktem pomiędzy małżonkami będącymi w trakcie rozwodu.

Zgodnie z art. 35 ustawy o ewidencji ludności właściwy organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu, wskazanych w art. 28 ust. 2 tej ustawy, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Mając na uwadze zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy, na podstawie tego przepisu Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją nr [...] z dnia [...] r. orzekł o wymeldowaniu K.Z.z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. W.[...] w miejscowości R. S..

Od tej decyzji K.Z. złożył w ustawowym terminie odwołanie do Wojewody D. W odwołaniu podniósł, iż nie opuścił miejsca zameldowania dobrowolnie, lecz w celu uniknięcia eskalacji konfliktu małżeńskiego, przy czym jego swobodny dostęp do lokalu został uniemożliwiony przez wymianę zamków dokonaną przez żonę.

Analizując całość akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się. Natomiast w postępowaniu administracyjnym w sprawie o wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego lub czasowego należy dokonać oceny stanu faktycznego istniejącego w dacie wydawania decyzji. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym kwestii wymeldowania utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu przepisów obowiązujących w zakresie ewidencji ludności jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Ponadto opuszczeniem lokalu jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie w nim, ale i zamiar opuszczenia tego lokalu, przy czym zamiar ten można określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Istotne znaczenie w sprawie o wymeldowanie ma również ustalenie, czy osoba przedsiębrała środki zmierzające do przywrócenia możliwości zamieszkiwania w danym lokalu.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem postępowania jest kwestia wymeldowania K. Z. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. W. [...] w miejscowości R. S. W postępowaniu tym nie budzi wątpliwości sam fakt niezamieszkiwania w tym lokalu przez skarżącego, gdyż potwierdzili go nie tylko świadkowie, ale i sam odwołujący się. Istotą sporu jest natomiast ustalenie charakteru opuszczenia tego lokalu, tzn. czy jest to opuszczenie trwałe i dobrowolne. Wnioskodawczyni stwierdziła, że mąż dobrowolnie wyprowadził się z mieszkania, zabierając stamtąd wszystkie rzeczy osobiste. Natomiast K.Z.oświadczył, że opuszczenie przez niego miejsca zameldowania nie było dobrowolne, lecz spowodowane było konfliktem małżeńskim, a swobodny dostęp do niego został uniemożliwiony poprzez wymianę zamków. Odnosząc się do powyższego należy przywołać tezy z orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazujące na właściwe rozumienie przesłanki o dobrowolnym opuszczeniu lokalu, m.in. w wyroku sygn. akt III SA/Lu 174/08 z 23 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie podkreślił, że wymóg dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie może być przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale musi być oceniany według kryteriów obiektywnych. Nawet jeśli osoba zameldowana na pobyt stały zostanie z danego lokalu usunięta wbrew jej woli, ale nie podejmuje kroków prawnych umożliwiających powrót do niego, faktycznie zaś mieszka w innym miejscu, wówczas odmowa wymeldowania stałaby się utrzymywaniem fikcji, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności. W niniejszej sprawie opuszczenie miejsca zameldowania przez odwołującego się - jak sam wyjaśnił - nastąpiło w celu uniknięcia sytuacji konfliktowych z żoną, czego nie sposób uznać za sytuację zmuszającą K.Z. do bezwzględnego wyprowadzenia się z domu. Przy czym, gdy po jego wyprowadzce żona zmieniła zamki utrudniając mu dostęp do lokalu to nie podjął przysługujących mu środków prawnych celem przywrócenia sobie utraconego posiadania miejsca zamieszkania. Ponadto odnosząc się do dobrowolności opuszczenia miejsca zameldowania na pobyt stały należy przytoczyć także w tym miejscu linię orzeczniczą sądów administracyjnych, zgodnie z którą opuszczenie lokalu w okolicznościach uzasadnianych trwającym konfliktem, nie świadczy o braku dobrowolności jako skutku zastosowanego przymusu, ale raczej o dostosowaniu się do okoliczności życiowych. Zmiana okoliczności życiowych często wymusza podjęcie adekwatnych do sytuacji działań, nie znaczy to jednak, że w takich przypadkach mamy do czynienia z działaniami niedobrowolnymi, podjętymi wbrew woli podmiotu (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 15 stycznia 2015 r., II SA/G1 1265/14). Jeżeli osoba opuszcza miejsce, w którym dotąd koncentrowały się jej interesy życiowe, uznając, iż ze względu na różne okoliczności, na przykład złe, konfliktowe stosunki w rodzinie, powinna ona zmienić miejsce zamieszkania - w takiej sytuacji w ogóle nie można mówić o niedobrowolnym opuszczeniu miejsca zamieszkania (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2007 r., II OSK 401/06). Zgodnie zatem z ugruntowanym poglądem w tym zakresie, opuszczenie miejsca zameldowania na pobyt stały przez K. Z. należy uznać za dobrowolny wybór życiowy, który miał na celu poprawę komfortu życiowego w związku z unikaniem konfliktów we wspólnym zamieszkiwaniu z wnioskodawczynią. Tym bardziej, że w chwili obecnej Państwo Z. są w trakcie rozwodu. Jak wskazano wyżej, przesłanką konieczną do umożliwienia wydania decyzji o wymeldowaniu osoby jest również to, aby fizycznemu przebywaniu tej osoby w innym miejscu niż miejsce zameldowania towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z nowym miejscem. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Zatem przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego wymaga ustalenia, czy dana osoba powzięła zamiar fizycznego opuszczenia swojego dotychczasowego miejsca pobytu stałego i czy ten zamiar zrealizowała. Zarówno fizyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego, jak i zamiar innego zlokalizowania centrum życiowego są możliwe do ustalenia w drodze wyjaśnienia różnorodnych okoliczności faktycznych (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sygn. akt IV SA/Wr 432/11 z dnia 5 października 2011 r.). K.Z. wyprowadził się z domu z uwagi na sytuację rodzinną i z akt sprawy nie wynika, aby po stwierdzeniu wymiany zamków w drzwiach podejmował jakiekolwiek kroki prawne umożliwiające powrót do lokalu. W ocenie organu odwoławczego strona podjęła zatem zamiar opuszczenia miejsca zameldowania i zamiar ten zrealizowała, przy czym z akt sprawy można wywnioskować, iż odwołujący rości prawo do przedmiotowej nieruchomości, w którą zainwestował swoje środki finansowe. Wobec powyższego można stwierdzić, że okoliczności faktyczne nie potwierdzają woli odwołującego się, co do zdecydowanego zamiaru powrotu do spornej nieruchomości. Odnośnie zaś niezabrania przez odwołującego się wszystkich swoich rzeczy z miejsca zameldowania należy wyjaśnić, że nawet pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w danym lokalu (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt III SA/Gd 360/08 z dnia 15 stycznia 2009 r.). Zauważyć jednocześnie należy, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych miejsce stałego pobytu osoby jest to miejsce, w którym dana osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, w szczególności mieszka, spożywa posiłki, wypoczywa czy przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, a ww. osoba bezsprzecznie żadnej z tych funkcji nie realizuje w spornej nieruchomości. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że przedmiotowy lokal nie jest centrum spraw życiowych odwołującego się. Jeżeli jednak kiedykolwiek dojdzie do ponownego zamieszkania K.Z. w przedmiotowym lokalu powstanie możliwość ponownego zameldowania się w nim.

Zgodnie z zapisami ustawy o ewidencji ludności do organów gmin należy rejestrowanie danych dotyczących miejsca pobytu mieszkańców. Dane te powinny odzwierciedlać stan faktyczny, a nie tworzyć fikcję meldunkową. Zatem na organach gmin prowadzących ewidencję ludności spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich działań prawnych w celu zapewnienia zgodności zapisów tej ewidencji z faktycznym miejscem pobytu osób, na których ciąży obowiązek zameldowania lub wymeldowania się. W ustalonym stanie faktycznym, skoro K.Z. opuścił miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się, organ gminy zobligowany został do podjęcia działań i wydania stosownej decyzji administracyjnej. W przeciwnym wypadku dalsze utrzymywanie zameldowania ww. osoby w lokalu przy ul. W.[...] w miejscowości R.S.stanowiłoby naruszenie art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Poza tym - z uwagi na funkcję czynności zameldowania - kwestie rozliczeń majątkowych między stronami nie mają znaczenia w sprawach meldunkowych. Organy meldunkowe nie są władne ani do rozstrzygania konfliktów rodzinnych, ani decydowania o kwestiach majątkowych, w postępowaniu o wymeldowanie badają tylko i wyłącznie, czy doszło do opuszczenia lokalu i niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Ponadto organy meldunkowe nie rejestrują uprawnień do lokalu, ich badaniu podlegają zdarzenia ze sfery faktów, a nie sfery faktów oraz prawa. Ewidencja ludności nie stanowi bowiem formy kontroli posiadania prawa do korzystania z lokalu, a o tej kwestii rozstrzygają przepisy prawa cywilnego (wyrok NSA z dnia 5 maja 201 lr/ sygn. akt II OSK 781/10, 18 stycznia 2010r., sygn. akt II OSK 47/09.). Obowiązkiem organów administracji prowadzących postępowanie w sprawie o wymeldowanie jest więc ustalenie - w oparciu o zebrany materiał dowodowy - okoliczności faktycznych tj. tego czy dana osoba trwale oraz dobrowolnie opuściła lokal, w którym była zameldowana na pobyt stały. Inaczej mówiąc, przesłankami wymeldowania są tylko okoliczności faktyczne, nie zaś kwestie materialnoprawne, których rozstrzygnięcie mogłoby być przedmiotem postępowania przed sądem (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2008 r., II OSK 1559/07). W związku z czym zasadnym było wymeldowanie K. Z.z miejsca pobytu stałego przy ul. W.[...] w miejscowości R. S. Wobec tego, że nie znaleziono żadnych naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - Wojewoda D. orzekł - jak w sentencji.

Skargę na decyzję Wojewody D. we W. z dnia . r. złożył osobiście K.Z. Zaskarżył w całości decyzję Wojewody D.we W. z dnia [...] r., sygn. [...]w przedmiocie wymeldowania go z pobytu stałego z lokalu przy ul. W.[...] w R. S. i zarzucił, iż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów: 1. art. 7. 8. 9.10 oraz 77 § 1 kpa i konsekwencji naruszenia powołanych przepisów niewyjaśnienie istoty sprawy. 2. art 35 ustawy z dnia 24.09.2010 r o ewidencji ludności ( Dz. U. z 2017 r.,poz.657 ), przez nieuprawnione przyjęcie, iż opuszczenie domu przez K. Z. miało charakter trwały i dobrowolny o czym zdaniem organu miałby świadczyć fakt, że gdy po jego wyprowadzce żona zmieniła zamki utrudniające mu dostęp do lokalu to nie podjął przysługujących mu środków prawnych celem przywrócenia sobie utraconego posiadania miejsca zamieszkania, skoro skarżący informował, iż opuścił dom z obawy o swoje bezpieczeństwo - życie i zdrowie ponieważ w maju 2017 roku grożono mu zabiciem i został dwukrotnie pobity, w dniu 18 .05.2017 r i 25.05.2017 r na posesji swojego domu w chwili gdy chciał wejść do domu przez obecnego partnera żony J. M. i ojca żony A.N. i wskazywał, iż w tej sprawie prowadzone jest postępowanie przez Policję i Prokuraturę Rejonową dla W. K. –Z. sygn. akt I Ds 1745/17 i I Ds 982/2017 oraz w toku prowadzonej sprawy rozwodowej przed Sądem Okręgowym we W. sygn. akt. XIII RC 988/16 dąży do uregulowania korzystania ze wspólnego domu albowiem został złożony wniosek z dnia 24.10.2016 o ustalenie korzystania ze wspólnego domu stron w R. S.przy ul. W. [...], rozpoznany przez Sąd w dniu 24.04.2017 r z uzasadnieniem, iż strony dokonały samodzielnie podziału do korzystanie z domu, z czym jednak w świetle powyższych okoliczności nie mógł się zgodzić skarżący i w wyniku postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny we W. postanowieniem z dnia 22.09.2017 r sygn. akt I ACz 2083/17 uchylił postanowienie SO we W. w kierunku ponownej oceny dokonania sądowego podziału do korzystania z domu oraz zalecił odniesienie się do wskazanych postępowań prowadzonych przez prokuraturę.

Skarżący wnosi o dopuszczenie dowodów: 1 z postanowienia Sądu Apelacyjnego we W.z dnia 22.09.2017 r sygn. akt I ACz 2083/17 na okoliczność podejmowania działań przez skarżącego w kierunku ustalenia przez Sąd sposobu korzystania ze wspólnego domu stron w R.S. przy ul. W. [...] wbrew nietrafnemu stanowisku organu, iż skarżący nie podejmuje kroków prawnych celem przywrócenia miejsca zamieszkania - z akt Sadu Okręgowego we W.sygn akt. XIII RC 988/16; 2. z akt Prokuratury Rejonowej dla W. K.– Z.sygn. akt I Ds 982/2017 na okoliczność uniemożliwiania i utrudniania w dniu 1.03.2017 r i 2.03.2017 r. K.Z. wejścia do domu, wymianę zamków w drzwiach wejściowych budynku, użycia wobec K.Z. gazu pieprzowego - spowodowania podrażnienia oczu i zawrotów głowy, przez żonę M.Z., 3. z akt Prokuratury Rejonowej dla W. K. – Z. sygn. akt I Ds 982/2017 na okoliczność przebiegu zdarzeń w dniu 15.03.2017 r. i 29.03.2017 r.; kopania K.Z. przez żonę M.Z. , wyzywania go wulgarnymi słowami, wyrzucenia jego rzeczy osobistych i usunięcia mebli z pokoju (który zajmuje),uszkodzenia drzwi, oraz dwa zdjęcia wyrzuconych rzeczy, 4. z akt Prokuratury Rejonowej dla W. K.- Z. sygn. akt I Ds 1745/17 na okoliczność regularnego - od września 2016 r do chwili obecnej- przebywania (nocowania) w domu stron w R.S. przy ul. W. [...] wbrew woli K. Z. kochanka powódki J. M., agresywnego zachowania żony i J. M. i kierowania gróźb wobec K.Z., obawy K. Z.przed żoną i J. M.; 5. z akt Prokuratury Rejonowej dla W. K. – Z. sygn. akt I Ds 1745/17 na okoliczność zdarzeń w dniu 18.05.2017 r. zablokowania drzwi wejściowych do domu przez żonę a następnie pobicie K.Z. przez ojca żony A.N., rzucanie w niego kamieniami, grożenia załatwieniem, skończeniem na wózku inwalidzkim, obrażeń doznanych przez K.Z.; 6. z akt Prokuratury Rejonowej dla W. K.– Z. sygn. akt 1 Ds 1745/17 na okoliczność zdarzeń w dniu 25.05.2017 r. grożenia K. Z., próby ugodzenia ostrym narzędziem, grożeniu załatwieniem, zabiciem, rzucaniu w niego kamieniami, popychaniu, kradzieży telefonu komórkowego w czasie rejestracji zdarzenia przez wyrwanie go z ręki K.Z. przez żonę, pobicia K.Z. przez kochanka żony J. M. i ojca żony A. N.oraz grożenia mu, obrażeń doznanych przez K. Z., 7.zawiadomienia złożonego w Prokuraturze Rejonowej dla W.-K.Z. w dniu 03.03.2017 r. o wymianie zamków w drzwiach wejściowych domu, wyrzuceniu rzeczy strony, użycia gazu pieprzowego - przez M. Z.; 8.zawiadomienia złożonego w Prokuraturze Rejonowej dla W.-K.Z.w dniu 09.05.2017 r. z powodu awantury wszczętej przez M. Z. w dniu 29.03.2017 r., podczas której kopała, wyzywała wulgarnymi słowami i wyłamała zamek w drzwiach pokoju skarżącego; 9. zawiadomienia złożonego w Prokuraturze Rejonowej dla W.-K. Z. w dniu 11.05.2017 r. o popełnieniu przestępstwa nieopuszczenia domu przy ul. W. [...] w R.S. przez J.M., w tym w nocy z 23 grudnia na 24 grudnia 2016 r oraz w dniach następnych; 10. zawiadomienia złożonego w Prokuraturze Rejonowej dla W.-K.Z. w dniu 19.05.2017 r. o wyrzucaniu z domu przy ul. W.[...] w R. S. groźbach pobicia, skończenia na wózku inwalidzkim kierowanych do K.Z., rzucaniu kamieniami i pobiciu przez teścia A.N.-w dniu 18.05.2017 r.; 11.zawiadomienia złożonego w Prokuraturze Rejonowej dla W.-K. Z.w dniu 31.05.2017 r. o wyrzucaniu z domu przy ul. W. [...] w R.S., groźbach zabicia, pobicia, skończenia na wózku inwalidzkim kierowanych do K. Z .próbie ugodzenia śrubokrętem przez żonę i pobiciu przez kochanka żony J.M. i teścia A.N., rzucaniu kamieniami - w dniu 25.05.2017 r.; 12. Świadectwa sądowo-lekarskich oględzin ciała K.Z.z dnia 19.05.2017 r. na okoliczność pobicia K. Z.przez A. N. w dniu 18.05.2017 r. przed domem w przy ul. W.[...] w R.S.; 13. świadectwa sądowo -lekarskich oględzin ciała K.Z. z dnia 26.05.2017 r. na okoliczność pobicia K. Z. przez J. M.i A.N. w dniu 25.05.2017 r. przed domem przy ul. W. [...] w R.S.; 14. zawiadomienia złożonego w Prokuraturze Rejonowej dla W.-K.Z.w dniu 21.07.2017 r. o groźbach zabicia kierowanych przez J. M. do K. Z. i rzucaniu kamieniami przez J.M. do K.Z. podczas próby wejścia do domu przy ul. W.[...] w R.S. - w dniu 19.07.2017 r.

Skarżący wnosi o uchylenie skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Skarżący zaskarża decyzję Wojewody D.we Wrocławiu z dnia [...] r. sygn. [...] w przedmiocie wymeldowania K.Z. z pobytu stałego z lokalu przy ul. W.[...] w R.S., albowiem decyzja została wydana z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej obligujących organy decyzyjne do wnikliwego zebrania i rozpoznania całego materiału dowodowego. W wyniku niewłaściwej oceny materiału dowodowego poczynione ustalenia faktyczne pozostają w sprzeczności z rzeczywistą sytuacją skarżącego. Skarżący z całą stanowczością oświadcza, iż nie opuścił dobrowolnie swojego stałego miejsca zamieszkania przy ul. W. [...] w R. S. Skarżący dąży od 2016 roku dostępnymi środkami prawnymi do usankcjonowania podziału do korzystania ze wspólnego domu, a w chwili obecnej do przywrócenia możliwości zamieszkania w swoim domu. W tym miejscu należy podkreślić. iż dom przy ul. W.[...] w R.S.wybudował sam, bo żona M.Z. nigdy nie pracowała. W chwili obecnej Sąd Apelacyjny we W. w postanowieniu z dnia [...] sygn. akt 1 AC/. 2083/17 zalecił Sądowi I Instancji w sprawie rozwodowej ponowną ocenę dokonania sądowego podziału do korzystania z domu przy ul. W. [...] w b.S. oraz polecił odnieść się do wskazanych w zażaleniu postępowań przygotowawczych prowadzonych przez Prokuraturę Rejonową dla W.- K. Z. Na tę okoliczność skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z akt Sądu Okręgowego we W. sygn. akt. XIII RC 9SS/16. Zważywszy na wskazane dowody Wojewoda D.we W.w decyzji z dnia [...] r., niezgodnie z faktyczną sytuacją ocenił, iż skarżący dobrowolnie opuścił swoje miejsce zamieszkania oraz nie podjął kroków w celu przywrócenia zamieszkania w swoim domu. Skarżący informował, iż w toku sprawy rozwodowej przed Sądem Okręgowym we W. sygn. akt XIII RC 988/16 dąży do uregulowania korzystania ze wspólnego domu, albowiem został złożony wniosek w piśmie z dnia 19.10.2016 r. o udzielenie zabezpieczenia na czas trwania procesu w przedmiocie określenia korzystania ze wspólnego domu stron w R. S. przy ul. W. [...]. W kolejnych w pismach z dnia 21.11.2016 r. z dnia 17.01. 2017 r: oraz w zażaleniu wskazywał, że żona M. Z. wyrzuca go z domu i regularnie -od września 2016 do chwili obecnej - sprowadza do domu kochanka J. M., którego pozwany się obawia. Skarżący stanowczo sprzeciwia się obecności mężczyzny w domu, ale M.Z. już we wrześniu 2016 r. oświadczyła skarżącemu, że z chwilą wszczęcia sprawy rozwodowej może robić co chce. Na posiedzeniu w Sądzie Okręgowym w dniu 24.04.2017 r. zeznał, że żona wyrzuca go z domu, wymienia zamki w drzwiach wejściowych (02.03.2017 r.) utrudniając bądź uniemożliwiając wejście do domu, wyrzuca jego rzeczy osobiste15.03.2017 r.), zabiera z pokoju, który zajmuje meble (szafę) i sprzęty. W celu uniemożliwienia skarżącemu wejścia do domu używa wobec niego gazu pieprzowego. Skarżący nie mogąc wejść do domu wielokrotnie zmuszony był spać w samochodzie albo w kotłowni. Wskazywał, że M.Z. stworzyła patologiczną sytuację regularnego przebywania od września 2016 r. kochanka w domu rodzinnym stron i jej nieskrępowanego zachowania z kochankiem. Sytuację szczególnie szkodliwą dla małoletnich dzieci małżonków. W związku z tymi zdarzeniami wielokrotnie wzywał Policję. W czasie interwencji Policji M. Z. okazuje akt notarialny działki, na której posadowiony jest dom i przekonuje funkcjonariuszy, że ma prawo przyjmować kogo chce oraz kwestionuje prawo do przebywania w domu stron skarżącego. W dniu 18.05.2017 r. podczas próby wejścia do domu M.Z. zablokowała drzwi wejściowe do budynku i skarżący został pobity przez ojca powódki A.N. a w dniu 25.05.2017 r. także podczas próby wejścia do domu został pobity przez kochanka żony J. M. i A. N. Także w dniu 19.07.2017 r. podczas próby wejścia do domu J. M.groził mu zabiciem i obrzucił skarżącego kamieniami. Wniosek skarżącego został rozpoznany przez Sąd Okręgowy we W. w dniu 24.04.2017 r. z uzasadnieniem, iż strony dokonały samodzielnie podziału do korzystanie z domu, gdzie skarżący może swobodnie mieszkać, z czym jednak w świetle powyższych okoliczności nie mógł się zgodzić skarżący. W wyniku postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny we W. postanowieniem dnia 22.09.2017 r. sygn. akt 1 ACz 2083/17 uchylił postanowienie SO we W. z dnia 24.04.2017 r. z zaleceniem ponownej oceny dokonania sądowego podziału do korzystania z domu przy ul. W. [...] w R.S.oraz polecił odnieść się do prowadzonych postępowań przygotowawczych. W odniesieniu do opuszczenia miejsca pobytu stałego wskazać należy, że musi ono obejmować nie tylko fizyczne opuszczenie lokalu, ale musi mu towarzyszyć zamiar zerwania więzi z tymże miejscem pobytu. Oba te elementy stanowią przedmiot ustaleń organu w toku postępowania wszczętego na podstawie art. 35 u.e.l. Orzecznictwo sądów administracyjnych konsekwentnie "uzupełnia" przesłankę opuszczenia lokalu o konieczność ustalenia przez organ, czy miało ono charakter trwały i dobrowolny. Opuszczenie lokalu, w którym osoba była zameldowana, można uznać za dobrowolne i trwałe, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia interesów życiowych w inne miejsce, a nie, na przykład, z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, winna być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. W orzecznictwie wskazuje się, że 'rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki sąd administracyjny zważył:

W myśl art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kon-trolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, zatem w zakresie tej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tym zakresie sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydanych przez kompetentne organy decyzji w toku kontrolowanego postepowania administracyjnego stanowi przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 657, ze zm.). Stosownie do jego treści organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Trzeba jednak pamiętać, że w toku postepowania o wymeldowanie, tak jak, co do zasady, w innych postepowaniach administracyjnych organy winny posługiwać się kodeksem postępowania administracyjnego, biorąc pod uwagę dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych, ukształtowane na tle stanów faktycznych, zaistniałych na tle stosowania przywołanego przepisu.

W tym kontekście, zdaniem sądu, należy zwrócić uwagę na przepis art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, który obliguje organy administracji publicznej do podejmowania wszystkich czynności niezbędnych dla precyzyjnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Chodzi o ustalenie prawdy obiektywnej, która nakazuje wyczerpująco ustalić całokształt okoliczności sprawy. Przywołany przepis stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności,, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do

załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Prawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy odnosi się do wszelkich okoliczności stanu faktycznego sprawy. Nadto stosownie do treści art. 80 kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Mając zatem na uwadze dotychczasowe rozważania należy wskazać, że jak wynika z akt administracyjnych, w toku postpowania rozwodowego między skarżącym, a uczestniczką postępowania, skarżący wystąpił z wnioskiem z dnia 24 października 2016 r. o wydanie postanowienia zabezpieczającego, poprzez ustalenie sposobu korzystania ze wspólnego domu stron. Postanowieniem sądu pierwszej instancji (k. 27 akt administracyjnych) oddalono wniosek uzasadniając, że "strony same wypracowały sobie sposób korzystania ze wspólnego mieszkania. Każdy z małżonków zajmuje swój pokój... Pokój swój pozwany zamyka na klucz. Strony zgodnie użytkują części wspólne w domu". Postanowienie sądu pierwszej instancji nosi datę 24 kwietnia 2017 r. Postanowieniem z dnia 22 września 2017 r. Sad Apelacyjny we W., po rozpoznaniu zażalenia pozwanego od opisanego postanowienia, uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania wskazując, że w toku ponownego rozpoznania sprawy sąd weźmie pod uwagę, że "sąd powinien przeanalizować czy pozwany do swojego pokoju powinien przechodzić przez pokój, z którego korzysta żona".

Dokonując zatem ustalenia stanu faktycznego sprawy organ winien rozważyć czy wskazane dowody można uznać za próby podejmowania przez skarżącego działań i kroków prawnych celem powrotu do miejsca zameldowania. Pamiętać bowiem trzeba, że przez dobrowolność rozumie się nie tylko opuszczenie lokalu z własnej woli, tj. bez przymusu, ale także sytuację, w której, niezależnie od okoliczności opuszczenia lokalu, opuszczający lokal nie podejmuje żadnych działań zmierzających do przywrócenia możliwości przebywania w lokalu. W konsekwencji, zdaniem sądu, organ przedwcześnie uznał, że ponad wszelką wątpliwość skarżący "nie czynił żadnych kroków prawnych, aby móc zamieszkać w miejscu dotychczasowego zameldowania". Inaczej mówiąc, aby uczynić zadość przepisom postepowania wskazanym wcześniej organy winny ocenić wskazane w uzasadnieniu dowody i dopiero z ich uwzględnieniem uznać, czy istotnie skarżący podejmował kroki prawne, wskazujące na wolę i możliwość zamieszkania w miejscu pobytu stałego i jeśli tak to czy te działania mają wpływ na wydanie w sprawie prawidłowej decyzji. Być może, ponownie rozpoznając sprawę organ będzie już w posiadaniu bądź wyroku rozwodowego, bądź orzeczenia w zakresie podziału do korzystania w toku sprawy rozwodowej.

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę dotychczasowe wskazówki, zawarte w uzasadnieniu sądu, rozważywszy przy tym, czy będzie w stanie w ramach swojej kompetencji uzupełnić postępowanie dowodowe, czy też uzna za konieczne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Reasumując, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c ppsa orzekł jak na wstępie.

Orzeczenie o kosztach znajduj swoje uzasadnienie w art. 200 ppsa, w zw. z § 1 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postepowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.)