Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1664/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6142 Szkoły wyższe niepaństwowe, w tym  zawodowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Edukacji Narodowej i Sportu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 155
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Miernik Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2008 r. sprawy ze skargi "W" Spółki z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zmiany terminu ważności pozwolenia na utworzenie uczelni oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z [...] stycznia 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] listopada 2003 r. nr [...] o odmowie zmiany decyzji ostatecznej Ministra Edukacji Narodowej z [...] czerwca 1994 r. nr [...] zarządzającej wpis do rejestru uczelni niepaństwowych [...] Szkoły Wyższej w K., w części dotyczącej terminu ważności pozwolenia oraz dokonanie w rubryce piątej wpisu okresu ważności pozwolenia na "czas nieograniczony".

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że [...] - Szkoła Wyższa w K. wnioskiem z dnia 17 września 2001 r. wystąpiła o zmianę powołanej decyzji ostatecznej z [...] czerwca 1994 r. zarządzającej wpis do rejestru uczelni [...] - Szkoły Wyższej w K., w części dotyczącej terminu ważności pozwolenia przez dokonanie w rubryce piątej wpisu okresu ważności pozwolenia na "czas nieograniczony". Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...], odmówił dokonania w rejestrze uczelni niepaństwowych wnioskowanego wpisu stwierdzając, iż termin zezwolenia upłynął z dniem 30 września 2000 r. Podniósł, że decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2000 r. Minister Edukacji Narodowej odmówił [...] - Szkole Wyższej w K. przedłużenia zezwolenia na utworzenie uczelni, a tym samym brak jest dokumentu, który mógłby stanowić podstawę dokonania wnioskowanego wpisu w rejestrze uczelni niepaństwowych.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 lipca 2003 r. sygn. akt I SA 456/02 uchylił obie decyzje Ministra Edukacji Narodowej z powodu naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że Minister Edukacji Narodowej wadliwie rozpatrzył wniosek [...] - Szkoły Wyższej w K. jako wniosek o dokonanie wpisu w rejestrze uczelni niepaństwowych w oparciu o przepis art. 20 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.), nie zaś jako wniosek o zmianę, w trybie art. 155 kpa, ostatecznej decyzji zarządzającej wpis do tego rejestru.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku uczelni Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...], na podstawie art. 155 kpa, odmówił zmiany decyzji ostatecznej Ministra Edukacji Narodowej z [..] czerwca 1994 r. nr [...] zarządzającej wpis [...] - Szkoły Wyższej w K. do rejestru uczelni niepaństwowych w części dotyczącej terminu ważności pozwolenia przez wpisanie w rubryce piątej okresu ważności zezwolenia na "czas nieograniczony". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wpis w rubryce piątej rejestru uczelni niepaństwowych określający termin ważności zezwolenia jest dokonywany na podstawie treści decyzji w sprawie zezwolenia na założenie uczelni niepaństwowej, w której Minister określił termin ważności zezwolenia. Zatem treść wpisu w rubryce piątej rejestru zawsze musi być zgodna z określeniem terminu ważności zezwolenia, zawartym w tym zezwoleniu. Decyzjami z dnia [...] lipca 1998 r. oraz z dnia [...] kwietnia 1999 r. Minister Edukacji Narodowej przedłużył termin ważności zezwolenia na utworzenie przedmiotowej uczelni do dnia 30 września 2000 r. Decyzje te stanowiły podstawę funkcjonowania [...] - Szkoły Wyższej w K. do dnia 30 września 2000 r. Po tym terminie nie ma prawnej możliwości zmiany w zakresie terminu ważności zezwolenia zawartego w decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 1994 r. Tym samym nie ma podstaw do dokonania w rubryce piątej rejestru uczelni niepaństwowych wpisu dotyczącego zmiany terminu ważności zezwolenia. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 stycznia 1991 r. w sprawie sposobu prowadzenia rejestru uczelni niepaństwowych (Dz. U. Nr 12, poz. 53) decyzja zarządzająca wpis do rejestru (a także jej zmiany) jest podejmowana na podstawie dokumentów złożonych do akt rejestrowych. W zakresie terminu ważności zezwolenia dokumentem takim jest właśnie decyzja zezwalająca na założenie uczelni i określająca termin ważności zezwolenia. Wniosek o dokonanie w trybie art. 155 kpa zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 1994 r. w zakresie treści wpisu określającego termin ważności zezwolenia w istocie zmierza do zmiany w rubryce piątej rejestru. Uwzględnienie tego wniosku prowadziłoby do niezgodności pomiędzy treścią zezwolenia w zakresie dotyczącym terminu jego ważności a treścią wpisu w rubryce piątej rejestru określającego tenże termin. Nie można też uznać, że za zmianą decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 1994 r. przemawia interes społeczny czy słuszny interes strony. Uczelnia od 1 października 2000 r. działa bez wymaganego zezwolenia. Ponieważ założyciel uczelni "W." Spółka z o.o. w K. nie podejmowała czynności likwidacyjnych Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją ostateczną z dnia [...] września 2003 r. nr [...], nakazał założycielowi likwidację szkoły.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy "W." Sp. z o.o. z siedzibą w K. podniosła, że uzasadnienie decyzji mija się w zasadniczy sposób z istotą wniosku. Celem starań władz uczelni było uzyskanie informacji, jakie warunki musi spełniać uczelnia, aby mógł być dokonany wpis dotyczący czasu działalności uczelni. Zaskarżona decyzja nie zawiera odpowiedzi na ten wniosek. Tym samym decyzja rozmija się z obowiązkiem nałożonym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Minister Edukacji Narodowej i Sportu powołaną na wstępie decyzją ostateczną z [...] stycznia 2004 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] listopada 2003 r. podtrzymując w całości argumentację jej uzasadnienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "W." Spółka z o.o. w K. wniosła o:

1. uznanie uprawnienia do realizowania celów i zadań statutowych [...] - Szkoły Wyższej w K. i uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej z dnia [..] stycznia 2003 r.,

2. orzeczenie kary grzywny dla organu za niewykonanie wyroku NSA z dnia 10 lipca 2003 r.,

3. powiadomienie organu zwierzchniego - Premiera RP - o rażącym unikaniu przez organ administracji stosowania przepisów kpa,

4. przyznanie kosztów ustawowych oraz kosztów zastępstwa procesowego.

Skarżący zarzucił organowi administracji naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) z uwagi na to, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lipca 2003 r. uchylił identyczne orzeczenie organu. Podniósł także, iż organ nie stosował przepisów postępowania: art. art. 61, 77, 79 81 kpa przez niepodejmowanie czynności przewidzianych w tych przepisach, art. 10 kpa przez niezapoznanie strony z materiałem dowodowym, art. 9 kpa przez nieinformowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mających związek z postępowaniem oraz art. 7 kpa wskutek nierozpoznania wniosków składanych przez stronę. Skarżący podniósł także, że zaskarżone decyzje nie dają odpowiedzi na pytanie, jakie warunki musi spełniać uczelnia, aby mógł być dokonany wpis o prawie uczelni do funkcjonowania w przypadku, gdyby uczelnia już spełniła warunki do funkcjonowania. Stąd skarżący wnioskuje o stwierdzenie uprawnienia [...] - Szkoły Wyższej w K. do wykonywania czynności statutowych.

Na rozprawie w dniu 18 marca 2008 r. pełnomocnik skarżącej Spółki podniósł zarzut niewykazania przez organ administracji w zaskarżonej decyzji braku przesłanek, o jakich mowa w art. 155 kpa.

W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę był związany oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2003 r., w związku z czym odmówił zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 1994 r. zarządzającej wpis do rejestru uczelni niepaństwowych w żądanym przez stronę skarżącą zakresie. Rozstrzygnięcie swoje - stosownie do zaleceń NSA - organ oparł na przepisie art. 155 kpa. W dalszej części organ przytoczył argumentację uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu, nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przepisów kpa wymienionych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie Minister Edukacji Narodowej i Sportu rozpoznając ponownie wniosek [...] - Szkoły Wyższej w K. o zmianę decyzji Ministra Edukacji Narodowej z [...] czerwca 1994 r. zrealizował ocenę prawną oraz wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2003 r. sygn. akt I SA 456/02. W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uchylając uprzednio wydane decyzje przez Ministra Edukacji Narodowej wskazał, że wniosek skarżącej uczelni znajdował oparcie w przepisie art. 155 kpa i zawierał wyraźnie sprecyzowane żądanie dokonania zmiany powołanej decyzji ostatecznej Ministra Edukacji Narodowej z [...] czerwca 1994 r. zarządzającej wpis [...] - Szkoły Wyższej w K. do rejestru uczelni niepaństwowych w części dotyczącej terminu ważności pozwolenia oraz dokonanie w rubryce piątej wpisu okresu ważności pozwolenia - na "czas nieograniczony". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Minister wadliwie zinterpretował żądanie uczelni i rozpoznał je w oparciu o art. 20 ustawy o szkolnictwie wyższym jako wniosek o wpis do rejestru, a nie o jego zmianę. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł ponadto, że postępowanie toczące się na podstawie art. 155 kpa, jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki określone w art. 155 kpa uzasadniające zmianę bądź uchylenie decyzji.

Realizując ocenę prawną i wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego Minister Edukacji Narodowej i Sportu dokonał analizy wniosku [...] - Szkoły Wyższej w K. z dnia 17 września 2001 r., pod kątem przesłanek określonych w art. 155 kpa, biorąc pod uwagę aktualny stan wpisu w rejestrze uczelni niepaństwowych. W tym zakresie organ prawidłowo stwierdził, że decyzja z dnia [...] czerwca 1994 r. zarządzająca wpis [...] - Szkoły Wyższej w K. do rejestru uczelni niepaństwowych, pozostaje w ścisłym związku z decyzją zezwalającą na utworzenie uczelni, w której określa się termin ważności zezwolenia. Wynika to z § 4 zd. 2-gie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 stycznia 1991 r. w sprawie sposobu prowadzenia rejestru uczelni niepaństwowych. Wpis w rubryce piątej rejestru dotyczący terminu ważności zezwolenia musi więc być zgodny z treścią decyzji zezwalającej na utworzenie uczelni. Wobec faktu, iż decyzjami z dnia [...] lipca 1998 r. oraz z dnia [...] kwietnia 1999 r. dokonano zmiany decyzji zezwalającej na utworzenie uczelni - [...] - Szkoły Wyższej w K. przedłużając termin ważności zezwolenia nieprzekraczalnie do dnia 30 września 2000 r., zmiana decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 1994 r. zarządzającej wpis do rejestru zgodnie z żądaniem strony "na czas nieograniczony" skutkowałaby kolizją z treścią decyzji zezwalającej na utworzenie uczelni, a tym samym naruszałaby przepis § 4 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Jak słusznie uznał Minister Edukacji Narodowej i Sportu, już z tej przyczyny nie mogło dojść do zastosowania art. 155 kpa. Zgodnie z tym przepisem wzruszenie decyzji ostatecznej może nastąpić za zgodą stron, gdy nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne, a równocześnie za zmianą bądź uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Jak z tego wynika, nie wystarczy zgoda stron i niewątpliwie istniejący interes wnioskującej uczelni. Możliwość uwzględnienia wniosku o zmianę bądź uchylenie decyzji w trybie art. 155 kpa uzależniona jest od zgodności żądania strony z obowiązującymi przepisami oraz oceny wymagań interesu społecznego oraz słusznego, a więc zgodnego z prawem, interesu strony. Zmiana decyzji z dnia [...] czerwca 1994 r. zarządzającej wpis do rejestru w zakresie wnioskowanym przez stronę nie jest możliwa, gdyż prowadziłaby do niezgodności treści tej decyzji z decyzją zezwalającą na utworzenie uczelni, a to pozostawałoby w sprzeczności z § 4 zd. 2-gie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie sposobu prowadzenia rejestru uczelni niepaństwowych, jak zasadnie przyjął Minister Edukacji Narodowej i Sportu. Nie można też uznać, że za zmianą decyzji przemawia interes społeczny czy słuszny interes strony. W sytuacji, gdy uczelnia po dniu 30 września 2000 r. nie posiada już ważnego zezwolenia na jej utworzenie, zmiana decyzji zarządzającej wpis do rejestru przez wpisanie terminu ważności zezwolenia "na czas nieograniczony", wprowadziłaby chaos prawny w zakresie podstaw istnienia i funkcjonowania uczelni, a to niewątpliwie godziłoby w interes społeczny. W świetle przedstawionych okoliczności należało uznać, że Minister Edukacji Narodowej i Sportu zasadnie uznał, iż nie było podstaw do uwzględnienia wniosku [...] - Szkoły Wyższej w K. o zmianę decyzji z dnia [...] czerwca 1994 r. zarządzającej wpis do rejestru uczelni niepaństwowych.

Bezzasadne są zarzuty skargi odnoszące się do postępowania organu w niniejszej sprawie. Organ administracji prowadząc postępowanie administracyjne nie dopuścił się naruszenia wskazanych w skardze przepisów kpa w sposób mogący mieć istotne znaczenie dla wyniku sprawy.

Z powyższych względów brak jest uzasadnienia do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z [...] listopada 2003 r.

Pozbawiony podstaw jest zawarty w skardze wniosek o orzeczenie kary grzywny wobec organu za niewykonanie wyroku NSA z dnia 10 lipca 2003 r. Minister Edukacji Narodowej i Sportu wydał bowiem decyzję rozstrzygającą w przedmiocie wniosku [...] - Szkoły Wyższej w K. o zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 1994 r.

Sąd nie mógł rozważać wniosku skarżącej Spółki o stwierdzenie uprawnienia [...] - Szkoły Wyższej w K. do realizowania celów i zadań statutowych. Nie wdając się w ocenę zasadności tego wniosku należy zaznaczyć, że przepisy prawa regulujące właściwość rzeczową sądów administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kształtowanie praw i obowiązków stron, gdyż stanowiłoby to niedopuszczalną ingerencję organu władzy sądowniczej w sferę administrowania zastrzeżoną do wyłącznej kompetencji organów administracji. Sąd administracyjny nie może przejąć sprawy administracyjnej do bezpośredniego załatwienia.

Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.