Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 241/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Prawo pomocy
Pełnomocnik procesowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 8, art. 7 pkt 12, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 3, art. 39 ust. 1, 2 i 4, art. 101 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: par. 2 pkt 1, par. 4 ust. 1-3, par. 21 ust. 1 pkt. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2015 poz 1801
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2016 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] stycznia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi J. C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, kwotę 369,- (trzysta sześćdziesiąt dziewięć) złotych w tym 69,- (sześćdziesiąt dziewięć) złotych tytułem podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]2015r. Nr [...] Dyrektor [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w P. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta P. na podstawie art. 104 kpa, art. 2 ust.1, art.3 ust. 1 i 2, art. 6 ust.8, art.8 ust. 1 pkt 1, art.39, art. 101 ust.2, art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 163 ze zm.) odmówił A. G. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup odzieży, obuwia, środków czystości, leków oraz biletu kredytowego.

W uzasadnieniu podał, że 5 października 2015r. A. G. (dalej: Skarżący) zgłosił się do ośrodka z prośbą o udzielenie pomocy społecznej, ale odmówił podpisania protokołu z ustnego przyjęcia zgłoszenia o pomoc. [...]OPS w P. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie udzielenia Skarżącemu pomocy. Podczas wywiadu środowiskowego w dniu 7 października 2015r. Skarżący sprecyzował, iż oczekuje pomocy finansowej na zakup biletu kredytowego, aby powrócić do [...]. Podał, że nie jest zainteresowany pobytem w [...] w P., ponieważ nie odpowiadają mu tamtejsze warunki higieniczne, mały metraż oraz brak intymności. Jest on osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Wyrejestrował się z urzędu pracy, ponieważ, jak podał, z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć pracy. Poprzednio przebywał w Ośrodku [...] znajdującym się w [...] i po powrocie do [...] przebywał w różnych miejscach zamieszkania i korzystał z pomocy znajomych, którzy pomagali mu w zakresie zaopatrywania w żywość. W związku z tym, że nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym, zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej jest osobą bezdomną. Zgodnie z art. 101 ust. 2 w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Ostatni adres zameldowania Skarżącego na pobyt stały to [...] w [...] (wymeldowany w 2005r.).

13 października 2015r. do Ośrodka w P. wpłynął wniosek Skarżącego o udzielenie pomocy społecznej wraz z zebraną w toku postępowania dokumentacją z Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W., gdyż przebywając tam również wnioskował o pomoc. Wywiad środowiskowy został z nim przeprowadzony 25 września 2015r. w Ośrodku [...] w W. ([...]). Sprecyzował on wówczas, że oczekuje pomocy finansowej na zakup odzieży, obuwia, środków czystości, leków.

Organ podał, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Prawo do świadczeń pomocy społecznej, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł. (art. 8 ust.1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). Obecnie Skarżący nie dysponuje żadnym dochodem, zatem nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, jednakże nie jest to jedyne kryterium uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej.

Organ podał, że z art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż to osoby przeżywające życiowe trudności zobowiązane są do podejmowania działań (wysiłków) mających na celu zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Zadaniem pomocy społecznej, zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1 przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Organ podkreślił, że zasiłek celowy, o który ubiega się Skarżący, należy do fakultatywnych form pomocy społecznej, co oznacza, że właściwy organ może lecz nie musi go przyznać nawet w przypadku ustalenia, że występują ku temu przesłanki wynikające z ustawy o pomocy społecznej.

W ocenie organu, zgodnie z potwierdzeniem wykonania przelewu z 14 października 2015r. z rachunku M. G. Skarżący otrzymał na posiadany rachunek osobisty kwotę [...] zł (zwrot podatku z Urzędu Skarbowego), a zatem wnioskowaną pomoc może zaspokoić we własnym zakresie. Z uwagi na fakt, że Skarżący jest osobą bezdomną, bez prawa do zasiłku, organ odrębną decyzją przyznał mu zasiłek na zakup żywności jednorazowo na października i listopad 2015r. w kwocie 100 zł oraz zasiłek okresowy od października do grudnia 2015r. w kwocie 317 zł. Odmówił pomocy w zakresie objętym przedmiotową decyzją z uwagi na możliwość zaspokojenia tych potrzeb we własnym zakresie.

We wniesionym w terminie odwołaniu Skarżący zarzucił, że decyzja zawiera błędy merytoryczne w zakresie daty zameldowania "2005 rok" i braki badań środowiskowych – kwatera, którą wcześniej zamieszkiwał przy ul. [...] została poddana dezynfekcji i deratyzacji ze względu na insekty i gryzonie. Wnosił o uzupełnienie i odrzucenie decyzji w całości.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu podało, że żaden przepis prawny nie określa wysokości zasiłku celowego i nie podaje kryterium jego ustalania, co przesądza o tym, że organ orzekający nie jest związany przepisami prawa co do wysokości przyznawanego świadczenia. Organ wydaje więc decyzję opartą o tzw. uznanie administracyjne, dla którego wyznacznikiem jest z jednej strony sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na jaki zasiłek ma być przeznaczony, a z drugiej strony możliwości finansowe organu pomocy społecznej.

Organ podał, że Skarżący jest osobą samotną, bezrobotną i bezdomną. Po wyjściu z [...] w dniu [...] września 2015r. spędził jedną noc w Ośrodku [...] w P. a następnie udał się do W. do Ośrodka [...] , gdzie możliwy okres pobytu wynosi 2 lata. W Ośrodku Pomocy Społecznej w [W.], Skarżący zgłosił we wrześniu 2015r. żądanie w zakresie zasiłku okresowego na bieżące potrzeby bytowe oraz zasiłku celowego na zakup leków, niezbędnej odzieży oraz środków czystości. Po powrocie do P. w dniu [...] października 2015r. zgłosił się do [...]OPS w P., z prośbą o udzielenie pomocy, lecz nie podpisał protokołu zgłoszenia wniosku. Jak oświadczył, w trakcie wywiadu, powrócił z W. gdyż nie odpowiadały mu tamtejsze warunki. Skarżący ma problemy zdrowotne ([...]). Pierwotnie zarejestrował się w PUP w P. jako osoba bezrobotna, lecz potem wyrejestrował się ze względu na, jak twierdzi, zły stan zdrowia, co traktuje jako niezdolność do pracy. Nie posiada konkretnego źródła dochodu. We wrześniu 2015r. otrzymał środki pieniężne w zakresie pomocy [...] o wartości 250 zł, zapomogę pieniężną w wysokości 100 zł oraz środki z [...] w kwocie 37,97 zł. Właściwym do rozpoznania wniosku jest Prezydent Miasta P. (art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej), ostatnim bowiem miejsca zameldowania obecnie bezdomnego Skarżącego była P.. SKO podało, że popełniony przez organ I instancji błąd w tym zakresie, polegał jedynie na wskazaniu złej daty wymeldowania (2005r. zamiast 2012r.), co nie miało istotnego znaczenia dla oceny sprawy.

W toku przeprowadzonego wywiadu przez pracowników [...]OPS w P., strona rozszerzyła swoje żądanie w zakresie zasiłku celowego o wydatek za bilet kredytowany na trasie W. – P.. Zgłoszone żądania w obu Ośrodkach stały się przedmiotem łącznego postępowania pierwszo instancyjnego, zakończonego decyzjami Prezydenta Miasta P..

Zdaniem Kolegium, zebrany w aktach materiał dowodowy jest wyczerpujący i daje podstawy rozstrzygnięcia przedmiotu sprawy. Kolegium zauważyło, że sytuacja materialna Skarżącego uzasadniała prawo do pomocy, w aspekcie wyznaczonych kryteriów ustawy o pomocy społecznej i w pewnym zakresie, pomoc taka została udzielona. Skarżącemu przyznano bowiem zasiłek okresowy w kwocie po 317 zł na okres październik - grudzień 2015r. oraz jednorazową pomoc na zakup żywności w kwocie 100 zł na miesiące październik, listopad odrębnymi decyzjami administracyjnymi. Odmówiono natomiast pomocy w przedmiocie zasiłku celowego ponieważ w październiku 2015r. Skarżący otrzymał na swoje konto przelew na kwotę [...] zł z tytułu zwrotu podatku z Urzędu Skarbowego, organ potraktował, iż skonkretyzowane na potrzeby zasiłku celowego żądania, mógł zaspokoić we własnym zakresie.

Kolegium podało, że sytuacja Skarżącego jest trudna, wracając z [...] nie miał własnego lokum, zapewne niełatwe było dostosowanie się do nowej rzeczywistości i zagospodarowanie [...]. Postępowania Skarżącego, nie można jednak, zdaniem SKO, uznać za racjonalne. Jako osoba w wieku produkcyjnym winien podjąć pracę, zamiast tego wyrejestrował się z PUP. Mimo, że posiada pewne dolegliwości zdrowotne jak [...] nie posiada orzeczenia o niezdolności do pracy czy niepełnosprawności, co ewentualnie eliminowałoby możliwość podjęcia pracy. Zatrudnienie winno być sprawą kluczową. Ponadto, składając prośbę o pomoc w OPS w W., gdzie przebywał, nie podniósł kwestii środków pieniężnych na przejazd do P., natomiast wskazał na ten zwielokrotniony wydatek (bilet kredytowany) jako celowy, już po przebyciu podróży bez biletu. Bilet kredytowany nie może być więc uznany jako niezbędna potrzeba bytowa uzasadniająca prawo do pomocy.

Kolegium wskazało, że poza sytuacją danego wnioskodawcy organy pomocowe muszą uwzględniać inne okoliczności, w tym mają obowiązek takiego rozdysponowania środkami finansowymi, aby nie pozbawiać pomocy innych osób, znajdujących się w równie trudnej sytuacji (poniżej kryterium dochodowego).

SKO podzieliło stanowisko organu I instancji, że uzyskane w trakcie postępowania środki finansowe ze zwrotu podatku ([...] zł) mogły służyć zaspokojeniu zgłoszonych potrzeb bytowych. Organ I instancji nie pozostał obojętny wobec potrzeb Skarżącego, przyznając zasiłek okresowy i pomoc w zakresie dożywiania. Jakkolwiek więc zaskarżona decyzja nie jest satysfakcjonująca dla strony, nie narusza prawa, gdyż wniosek wymagał oceny całościowej w zakresie pomocy społecznej, co organ I instancji uczynił. Zatem nieprzyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia wynikało z indywidualnej oceny organu w istniejących uwarunkowaniach faktycznych, zarówno w kontekście okoliczności jak i w wymiarze społecznym. Powyższe nie zamykało stronie możliwości podjęcia starań o pomoc w przyszłości.

We wniesionej w terminie skardze A. G. podał, że przyznane środki są niewystarczające na byt. Nadal zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych. Podał, że Urząd Miasta w P. nie przydzielił mu lokalu socjalnego a on do [...]02.2016r. był aktywny w poszukiwaniu pracy w Urzędzie Pracy w W.. Podał również, że posiada dokumentację w sprawie pomocy [...], dokumentację medyczną oraz dokumentację stawiennictwa w urzędzie pracy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Kolegium podało, że uznaje sytuację Skarżącego jako trudną, jednak winien on w pierwszej kolejności, jako osoba w wieku produkcyjnym podjąć pracę albowiem zatrudnienie winno być kluczową formą rozwiązania jego problemów. Dokumenty, o których Skarżący pisze w skardze nie zostały przedłożone organom, dlatego nie były uwzględnione w toku postępowania.

W piśmie z 27 maja 2016r. Skarżący podał, że z uwagi na brak godnych warunków lokalowych poszukiwanie pracy były znacznie utrudnione. Dołączył dokumenty, z których wynikało, że z dniem [...]09.2015r. Starosta [...] uznał go za osobę bezrobotną, w dniu 28.09.2015r. Skarżący miał wyznaczony termin wizyty w urzędzie pracy w P.. Z dniem [...]10.2015r. został uznany za osobę bezrobotną decyzją Prezydenta W. i na dzień 25.01.2016r. miał wyznaczony termin wizyty w urzędzie.

Na rozprawie dnia 14 października 2016r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji a nadto o przyznanie zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu, które nie zostały uiszczone nawet w części. Podał, że precyzując skargę zarzuca organom naruszenia art. 77 § 1 kpa polegające na niezbadaniu i niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy co doprowadziło do niewłaściwego uzasadnienia decyzji uznaniowej. Organy nie uwzględniły bowiem faktu zarejestrowania Skarżącego jako bezrobotnego w W..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Należy na wstępie wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2016.1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2016.718; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

W przedmiotowej sprawie skarga okazała się nieuzasadniona.

Należy wskazać, że Skarżący złożył we wrześniu i październiku 2015r. dwa wnioski o przyznanie pomocy społecznej w OPS w W. (25.09.2015r. - pomoc finansowa na zakup leków, odzieży, obuwia, środków czystości) i w OPS w P. (5.10.2015r. -pomoc finansowa na sfinansowanie biletu kredytowego do W.). Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z [...] 2015r. Nr [...] dotyczyła odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup odzieży, obuwia, środków czystości, leków oraz biletu kredytowego. Połączenie rozpoznania w jednej decyzji kilku wniosków o przyznanie zasiłków celowych było dopuszczalne na podstawie art. 62 kpa. Prawidłowo również organy uznały, że właściwym do rozpoznania sprawy jest Prezydent Miasta P.. Skarżący obecnie jest bezdomny w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej. A zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Ostatnio Skarżący zameldowany był na terenie P.. To, że organ I instancji wskazał, że miało to miejsce do 2005r. a nie 2012r. nie miało wpływu na ustalenie właściwości organów i rozstrzygnięcie sprawy.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. 2016.930, dalej: "u.p.s."). Zgodnie z art. 39 ust. 1 u.p.s., w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Jak wynika przy tym z art. 39 ust. 2 u.p.s., zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Ponadto ustawodawca wskazuje w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w zw. z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U.2015 poz. 1058), że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 634,00 zł. Skarżący kryterium tego nie przekracza. Po opuszczeniu w dniu [...] września 2015r. [...] w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku nie dysponował żadnym dochodem w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. We wrześniu 2015r. otrzymał pomoc [...] w kwocie 250 zł, zapomogę pieniężną w kwocie 100 zł i środki [...] w wysokości 37,97 zł. Organ pomocy społecznej przyznał Skarżącemu zasiłek okresowy w kwocie po 317 zł na okres październik - grudzień 2015r. oraz jednorazową pomoc na zakup żywności w kwocie 100 zł na miesiące październik, listopad odrębnymi decyzjami administracyjnymi, które nie stanowią przedmiotu niniejszego postępowania.

Decyzje wydawane w trybie art. 39 u.p.s. są decyzjami uznaniowymi, co oznacza, że organom został pozostawiony pewien luz decyzyjny w kwestii przyznania albo odmowy rozważanego świadczenia z pomocy społecznej (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 maja 2008 r., II SA/Bk 137/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich potrzeb, a ośrodki pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami. Nie powinna budzić wątpliwości teza, że organ nie posiada obiektywnych możliwości, aby zaspokoić (zabezpieczyć) wszystkie potrzeby osób ubiegających się o pomoc, jak również w każdym przypadku udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. (zob. wyrok WSA w Warszawie z 27.04.2016r., VIII SA/Wa 1073/15). Nie oznacza to jednak, że rozstrzygnięcie wydane w przedmiocie zasiłku celowego może być arbitralne. Przeciwnie, dopiero zgromadzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i rozważenie go jako całość oraz przekonujące uzasadnienie przyjętego rozstrzygnięcia zwalniają organ administracji publicznej z zarzutu dowolności.

W przedmiotowej sprawie organy rozważyły całokształt sprawy, zgromadziły materiał dowodowy, uwzględniły wszelkie istotne okoliczności sprawy i decyzję w prawidłowy sposób uzasadniły. Nie przekroczyły granic dowolności. Podkreślić należy, że organ I instancji przed wydaniem decyzji sporządził wywiad środowiskowy, uwzględniający wszystkie udostępnione przez Skarżącego informacje. To, że nie uwzględnił, że Skarżący od 18.10.2015r. był zarejestrowany w Urzędzie Pracy w W. nie stanowi o naruszeniu art. 77 § 1 kpa. Informacji tych Skarżący organowi nie udzielił. Nadto przebywał wówczas nie w W. a w P., gdzie wyrejestrował się z urzędu pracy, nie stawił się na wyznaczona wizytę w dniu 28.09.2015r. Sąd podzielił w pełni stanowisko organów pomocy społecznej zajęte w niniejszej sprawie. Wyrażenie "niezbędna potrzeba bytowa", użyte w art. 39 ust. 1 u.p.s., odnosi się do potrzeb, których zaspokojenie uzasadnione jest podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, który w sposób przykładowy został wskazany w art. 39 ust. 2 u.p.s. Pojęcie to ma zarazem charakter niedookreślony, a jego konkretyzacja następuje przez uwzględnienie okoliczności indywidualnego przypadku rozstrzyganego przez organy administracji publicznej.

Sąd podzielił stanowisko organu, że opłacenie biletu kredytowego w sytuacji Skarżącego nie może być zaliczone do niezbędnych potrzeb życiowych. Nie było też podstaw do przyznania zasiłku celowego w formie biletu kredytowanego (art. 39 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Bilet kredytowany jest formą zasiłku celowego w formie niepieniężnej. Może być przyznany osobom bez dochodu lub z bardzo niskim dochodem, które muszą udać się do innej miejscowości celem załatwienia ważnych spraw rodzinnych lub urzędowych. Skarżący we wniosku z 5.10.2015r. w OPS w P. wniósł o sfinansowanie biletu do W.. Z materiału znajdującego się w sprawie wynika, że jadąc w odwrotnym kierunku a mianowicie z W. do P. w dniu 30.09.2015r. nie miał biletu i w związku z tym otrzymał wezwanie do zapłaty kwoty [...]zł ([...] zł za bilet i 650 zł tytułem opłaty za jazdę bez biletu – k. 42 akt administracyjnych). Przed wyjazdem nie zwrócił się do OPS w W. o sfinansowanie biletu, nie wskazał racjonalności ani zasadności przejazdu bez biletu, co wygenerowało bardzo wysokie dodatkowe koszty. Nie uzasadnił również konieczności przejazdu. Potrzeba ta wynikająca z niefrasobliwości i niedbałości o własne interesy, nieuzasadniona koniecznością załatwienia ważnych spraw rodzinnych lub urzędowych nie stanowiła więc niezbędnej potrzeby bytowej, która winna być sfinansowana przez organy pomocowe w świetle art. 39 ust. 1 lub 4 ustawy o pomocy społecznej,

Pozostałe zgłoszone przez Skarżącego potrzeby do niezbędnych potrzeb bytowych są zaliczane. Skarżący przedstawił trzy recepty na leki w wysokości 67, 16 zł (k. 41 akt administracyjnych) i 261 zł ( k. 17 akt administracyjnych). Skarżący jest bezdomny, samotny i nie pracuje. Ma [...] lata. Po [...] Skarżący mieszkał w Ośrodku [...] w P. a następnie pojechał do W. i tam od 21.09.2015r. mieszkał w Ośrodku [...] w W., gdzie mógł przebywać 2 lata za opłatą 150 zł za pierwszy miesiąc i 300 zł za kolejne miesiące. Wyjechał stamtąd 30.09.2015r. do P. z uwagi na fakt, że nie odpowiadały mu warunki. Nie utrzymuje kontaktów z rodziną. [...]. W [...] przebywał od [...]2013r. do [...]09.2015r. Nie posiada stałego źródła dochodu ani majątku. Ma nieuregulowane sprawy spadkowe [...] po [...]. Ma [dziecko] [...], na którą ma zasądzone alimenty w kwocie 400 zł miesięcznie. W październiku 2015r. otrzymał przelew w wysokości [...] zł z tytułu zwrotu podatku. Skarżący choruje [...] (k. 11 akt administracyjnych). Nie ma orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Zgłaszał również dolegliwości [...] (na te okoliczności nie przedstawił dokumentacji). Skarżący był zarejestrowany w urzędzie pracy w P. od [...]09.2015r. a następnie od [...]10.2015r. w W.. Na wyznaczone wizyty nie stawił się, przebywał bowiem w innej miejscowości. Skarżący podaje, że mieszka w lesie. Podczas wywiadu przeprowadzonego na życzenie Skarżącego w lesie nie wskazał konkretnego miejsca, czy legowiska gdzie nocował. Nadto jego wygląd, stan odzieży i kondycja fizyczna nie wskazywała na nocowanie w lesie w warunkach atmosferycznych w dacie wywiadu (5.10.2015r.) – k. 34 akt administracyjnych.

Analizując z tej perspektywy żądanie zgłoszone w trakcie wywiadu środowiskowego w dniu 7.10. 2015 r., należy wskazać, że zakup leków, środków czystości, odzieży, obuwia należy do niezbędnych potrzeb życiowych, które co do zasady podlegają zaspokojeniu przez przyznanie zasiłku celowego. Niemniej z materiału dowodowego wynika, że przyznano Skarżącemu zasiłek okresowy od października do grudnia 2015r,. w kwocie 315 zł, zasiłek na zakup żywności jednorazowo na październik i listopada 2015r. w kwocie 100 zł, co powinno zaspokoić cześć zgłoszonych potrzeb. Skarżący w październiku 2015r. dysponował również kwotą [...] zł z tytułu zwrotu podatku. Sytuacja jego, jak słusznie zauważyły organy była trudna, ale pozwalała na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych.

Zaliczenie określonego żądania do niezbędnych potrzeb życiowych nie oznacza automatycznego zaspokojenia go ze środków publicznych. Kierując się bowiem zasadą pomocniczości wyrażoną w art. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej, należy przyjąć, że zaspokojeniu podlegają tylko te potrzeby, które nie mogą być zrealizowane samodzielnie przez wnioskującego (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lipca 2007 r., II SA/Bk 360/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Skarżący nie wykazał, że podejmuje starania w zakresie uzyskania zatrudnienia, co, jak słusznie uznały organy winno być priorytetem w jego sytuacji. Rejestracja w urzędach pracy w P. i w W., wyrejestrowywanie się, nie stawianie się na wizyty nie może być uznane za wykorzystanie posiadanych możliwości przez Skarżącego – mężczyzny w wieku produkcyjnym, zdolnego do pracy. Mając zatem na uwadze fakt, że Skarżącemu przyznano zasiłek okresowy, posiadał własne środki trafnie organy administracji publicznej uznały, że zgłaszane potrzeby winny być w tym okresie pokryte ze środków własnych Skarżącego.

Skarżący nie został pozbawiony pomocy w zakresie zaspokojenia niezbędnych potrzeb. A jak słusznie zauważyły organy, rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego muszą mieć one na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interes innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Nadto decyzja odmowna nie zamyka Skarżącemu możliwości podjęcia starań o pomoc w przyszłości.

Na zakończenie wskazać należy, że trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego są zgodnie z art. 7 pkt 12 ustawy o pomocy społecznej przyczyną udzielenia pomocy. Organy pomocy społecznej nie są jednak jedynie zobowiązane do udzielania pomocy społecznej osobom zwalnianym z zakładów karnych. Rodzaje i zakres pomocy postpenitencjarnej określona jest w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 września 2015r. w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej (Dz.U. 2015.1544) . Organy pomocy społecznej udzielają pomocy w zakresie wynikającym nie tylko ze zgłaszanych potrzeb ale również z uwzględnieniem możliwości wnioskującego w zaspakajaniu potrzeb oraz środków posiadanych na udzielanie pomocy. Skarżący winien mieć świadomość, że zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym o charakterze doraźnym, powiązanym z zaspokojeniem niezbędnej, a więc nie każdej, potrzeby życiowej. Z woli ustawodawcy zasiłek celowy jest świadczeniem z pomocy społecznej, które może, ale nie musi zostać przyznane nawet wówczas, jeżeli wnioskodawca spełnia wszystkie warunki, aby je otrzymać (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 października 2010 r., II SA/Łd 607/10, LEX nr 755851).W przedmiotowej sprawie w zakresie złożonego wniosku z uwzględnieniem sytuacji Skarżącego organy nie pozostawiły Skarżącego zupełnie bez pomocy. Odmowa sfinansowania potrzeb w przedmiotowej decyzji nie przekraczały granic dowolności.

W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.).

O kosztach orzeczono na podstawie § 2 pkt 1, § 21 ust. 1 pkt 1 lit c, §4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2015, poz.1801) ustalając opłatę w kwocie 300 zł tj. wyższej niż ˝ opłaty maksymalnej (240 zł - § 4 ust. 1) a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej (480zł - § 4 ust. 2), uwzględniając stan faktyczny sprawy wymagający analizy i obecność pełnomocnika na rozprawie. Opłata ta została podwyższona zgodnie z § 4 ust. 3 w/w rozporządzenia o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.