Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 131/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par 4 ust 1 i par 8 ust 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: art. 7, 77 par 1, 80i 107 par 3, art. 138 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. na rzecz skarżącej D. S. kwotę [...], tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją nr [...] dnia [...] r. nie stwierdził istnienia u D. S. choroby zawodowej tj. [...] wymienionej w poz. [...] pkt [...] wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach dotyczących chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Uzasadniając wydane rozstrzygniecie organ wskazał, że decyzja została wydana na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawionego przez Klinikę Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...] r. i oceny narażenia zawodowego strony zatrudnionej w P. , w charakterze [...]. Podejrzenie choroby zawodowej D. S. zgłosiła we [...] r. i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego została skierowana do jednostki orzeczniczej I stopnia. W Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy zostały przeprowadzone badania i konsultacje specjalistyczne, zapoznano się z dokumentacją badań profilaktycznych przeprowadzonych w dniach [...] r. podczas których nie stwierdzono przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku asystenta i ekspedienta (wydano wówczas orzeczenie o zdolności do pracy). Jednostka orzecznicza I stopnia wskazała, że D. S. przebywała na zwolnieniu lekarskim przez [...] dni, po okresie zasiłkowym otrzymała zasiłek rehabilitacyjny przyznany przez ZUS na okres [...] miesięcy, a następnie na kolejne [...] miesięcy. Z dniem [...] r. zakład pracy rozwiązał z nią umowę o pracę bez wypowiedzenia. Jednostka orzecznicza podała, że strona od wielu lat była leczona z powodu [...] , wielokrotnie szpitalnie, w tym dwukrotnie w [...] r. Ponadto, ze względu na zgłaszane dolegliwości tj. [...] . przeprowadzono badania [...] , w wyniku których stwierdzono[...] , a w dniu [...] r. stwierdzono, że badanie przewodzenia [...] . Z przedstawionych kart informacyjnych wynikało, że w dniu [...] r, u strony został przeprowadzony zabieg operacyjny –[...] przeprowadzono zabieg operacyjny [...] . W dniu [...] r. przeprowadzono badanie przewodnictwa [...] , które wykazało cechy mogące sugerować obustronny [...] w dość zaawansowanym stadium. Jednostka orzecznicza podczas badania stwierdziła blizny pooperacyjne na powierzchni [...] nie stwierdziła objawów uszkodzenia [...] . Jednostka orzecznicza I stopnia wskazała, że czynności zawodowe na stanowisku pracy D. S. nie stwarzały ryzyka uszkodzenia nerwów pośrodkowych w obrębie [...] nie stwarzały warunków do ucisku na [...] , nie wymagały w długich okresach czasowych wykonywania z dużą siłą ruchów [...] . Jednostka ta podała, że za poza zawodową etiologią schorzenia stwierdzonego u D. S. przemawiają obustronne zmiany [...] . Wobec tego jednostka orzecznicza I stopnia uznała, że brak było podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy tj. [...] , dlatego dnia [...] r. wydała orzeczenie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Ponieważ strona nie zgodziła się z tym orzeczeniem, dodatkowe badania i konsultacje przeprowadzono w jednostce orzeczniczej II stopnia. Podczas badania w tej jednostce D. S. wyjaśniła, że pierwsze dolegliwości pod postacią [...] pojawiły się w [...] r. i nasilały się w nocy, [...] r. zaczęła odczuwać [...]. Badanie EMG po raz pierwszy wykonano w [...] r. po stronie prawej i wykazało ono cechy mogące sugerować zespół [...] w dość zaawansowanym stadium. W [...] r. dokonano operacyjnego [...], w [...] r. reoperowano [...] z powodu braku poprawy po zabiegu. W jednostce orzeczniczej II stopnia wykonano badanie [...] które wykazało prawidłowe przewodnictwo [...]. Badanie[...]. Badanie [...] wykazało cechy uszkodzenia [...]. Jednostka ta ustaliła, ze strona pracowała w cyklu zmianowym po [...] godzin, gdzie praca przy monitorze ekranowym wynosiła ok. [...] godziny na zmianę roboczą, podczas datowania przesyłek wykonywała średnio [...] uderzeń czyli ok. [...] min, w ciągu zmiany roboczej, a ręczne przenoszenie i podnoszenie ciężarów ([...]kg) na odległość ok. [...] m średnio [...] razy czyli [...] min w ciągu zmiany roboczej. W ocenie jednostki orzeczniczej II stopnia D. S. w trakcie pracy nie wykonywała czynności powtarzalnych monotypowych, stwarzających warunki w których dochodziłoby do zwiększenia [...]. W tej sytuacji jednostka uznała, że nie można bezspornie lub z wysokim stopniem prawdopodobieństwa stwierdzić, że choroba [...] strony została spowodowana sposobem wykonywania pracy, co jest warunkiem koniecznym do ustalenia etiologii choroby zawodowej. Ocenę swoją zawarła w orzeczeniu z dnia [...] r.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w trakcie postępowania dowodowego ustalił, ze D. S. pracowała w P. kolejno:

- od [...] r. jako [...],

- [...] r. jako [...],

- od [...] r. jako [...],

- od [...] r. jako [...],

- od [...] r. jako [...].

Do wystąpienia [...] niezbędne jest wykonywanie na stanowisku pracy rytmicznych, szybkich, powtarzalnych i wielogodzinnych ruchów w obrębie [...] , które stwarzają ryzyko [...]. Uwzględniając sposób wykonywania pracy na stanowisku [...], występującego tam obciążenia układu ruchu nie można utożsamiać z pracą o charakterze monotypowym. Praca strony nie wiązała się z nadmiernym [...] w sposób nieprzerwany przez wiele godzin dziennie. D. S. w trakcie postępowania złożyła pismo w którym poinformowała, że jako [...] przez [...] lat nie tylko kierowała urzędem, ale również pracowała jako[...]. . Po powrocie z [...] r. pracowała bez użycia komputera, ponieważ wszelka korespondencja była prowadzona ręcznie. Strona nie zgodziła się z poglądem jednostki orzeczniczej II stopnia, że [...] mógł wystąpić u niej z powodu [...]

Organ I instancji, w oparciu o wspomniane pismo skarżącej, szczegółowo wyliczył czynności wykonywane przez nią w trakcie zatrudnienia na wymienionych wyżej stanowiskach.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził, że przeprowadzone postępowanie, w tym ocena narażenia zawodowego D. S. nie potwierdziło, że wykonywana przez nią praca wiązała się z nadmiernym obciążeniem [...] w sposób nieprzerwany, przez wiele godzin dziennie. Z orzeczenia lekarskiego II stopnia wynika, że na samoistny charakter stwierdzonej u niej choroby wskazują schorzenia współistniejące ([...] ), które są niezależnymi czynnikami ryzyka powstania zespołu [...], a także obustronne występowanie uszkodzenia [...]. Jednostka orzecznicza stwierdziła, że nie można bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że choroba [...] stwierdzona u strony została spowodowana sposobem wykonywania pracy, co nie pozwala na uznanie etiologii zawodowej tego schorzenia. Podstawą rozpoznania choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a stwierdzonymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych. Kluczowe jest bowiem wystąpienie narażenia zawodowego. W przypadku strony ocena narażenia zawodowego wykazała, że czynności wykonywane przez D. S. w czasie pełnienia obowiązków służbowych nie mogły przyczynić się do powstania zespołu [...] z uwagi na brak szybkich [...], które stwarzają warunki ucisku struktur anatomicznych w obrębie [...]. W związku z tym organ I instancji stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej określonej pod poz. 20 pkt 1 w wykazie chorób zawodowych.

W odwołaniu od tej decyzji D. S. podniosła, że dla poczty P. przepracowała [...] lat, podczas których wykonywała pracę na różnych stanowiskach, ale nieodłącznym narzędziem pracy był metalowy datownik który podczas użytkowania powodował nienaturalne wygięcie dłoni. Skarżąca zwróciła uwagę ponadto na długą pracę przy komputerze, wypełnianie druków ręcznie przez wiele lat, a także inne czynności wykonywane przy nadmiernym zginaniu i prostowaniu nadgarstków. Odwołująca się wyjaśniła, że bez wyraźnej przyczyny budziła się w nocy z powodu [...], a rano z trudem podnosiła filiżankę czy talerzyk i nie mogła zapiąć guzików w koszuli, którą ubierała do pracy. Natomiast w pracy często wypadał jej z dłoni datownik czy długopis. Do dziś nie ma uczucia chwytności. Zdaniem odwołującej się wystąpiła u niej choroba zawodowa.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wyjaśnił, że w związku z zarzutami strony pismami z dnia [...] r. zwrócił się do obydwu jednostek orzeczniczych z prośbą o ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy pismem z dnia [...] r. poinformował, że nie widzi podstaw do zmiany orzeczenia lekarskiego. Instytut Medycyny Pracy w piśmie z dnia [...] r. wskazał, że ponowna szczegółowa analiza całej dostarczonej dokumentacji oraz wyników badań wykazała, iż postępowanie diagnostyczno-orzecznicze przebiegło zgodnie z zasadami przyjętymi w orzecznictwie dotyczącym chorób zawodowych. Wobec stwierdzonego braku narażenia na wykonywanie długotrwałych, przez znaczną część zmiany roboczej, monotypowych czynności pod postacią ruchów rąk, które stwarzałyby możliwość ucisku na pnie nerwów pośrodkowych, nie było możliwe stwierdzenie, że choroba została spowodowana wykonywaniem pracy.

Organ odwoławczy wskazał, że podstawą do stwierdzenia u pracownika lub byłego pracownika choroby zawodowej, jest wykazanie ścisłego związku przyczynowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Z orzeczeń lekarskich wydanych w sprawie przez upoważnione jednostki wynika, że rozpoznanie choroby zawodowej w postaci zespołu [...] wymaga stwierdzenia, że sposób wykonywania pracy był dominującym czynnikiem jego powstania. D. S. podczas swojej pracy zawodowej nie wykonywała czynności powtarzalnych, monotypowych, stwarzających warunki w których dochodziłoby zwiększenia ciśnienia w kanale [...] . Jednostka orzecznicza I stopnia podkreśliła, że stwierdzone u strony zaburzenia hormonalne związane z okresem przekwitania, oraz zaburzenia w przebiegu [...] przemawiają za pozazawodową etiologią schorzenia. Także jednostka orzecznicza II stopnia w piśmie z dnia [...] r. wskazała, że w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono narażenia na wykonywanie długotrwale, przez większą część zmiany roboczej, monotypowych czynności pod postacią ruchów rąk, które stwarzały możliwość ucisku na pnie nerwów pośrodkowych. W związku z tym nie można było z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że choroba spowodowana została sposobem wykonywania pracy. Stanowisko strony, że związek taki istnieje wynika z subiektywnego przekonania i nie jest oparte na wiedzy medycznej. W sprawie wydały orzeczenie dwie wyspecjalizowane jednostki, które nie stwierdziły związku przyczynowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy przez D. S., a stwierdzoną u niej chorobą w postaci [...]. Orzeczenia te mają charakter opinii biegłego i podlegają ocenie organu wydającego decyzję z punktu widzenia wymogów formalnych tego środka dowodowego i jeżeli w ocenie organu "są one jasne, wyjaśniają w sposób przekonujący w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań i warunki pracy badanego, to nie można znaleźć podstaw do tego, by organ zobowiązany był do dalszych poszukiwań celem potwierdzenia stanowiska prezentowanego przez stronę".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na tę decyzję D. S. wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji, z powodu ich wydania z naruszeniem art. 7, 8, 75, 77 i 80 K.p.a., przez brak wnikliwej oceny sprawy i wyjaśnienia stanu faktycznego, rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść skarżącej, pominięcie złożonych przez nią dowodów, brak odniesienia się do podniesionych w odwołaniu argumentów, a także wydanie decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego w stopniu nie pozwalającym na ocenę stanu zdrowia skarżącej, a przede wszystkim przyczyn wystąpienia u skarżącej zespołu [...] i oparcie się wyłącznie na orzeczeniach lekarskich, a także przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przejawiające się w:

- niedostatecznym zbadaniu środowiska pracy skarżącej i braku przeprowadzenia wyjaśnień w kierunku ustalenia, czy zajmowane przez skarżącą stanowisko pracy stanowiło wykonywanie pracy w szkodliwych warunkach,

- nie znajdujące oparcia w materiale dowodowym przyjęcie, że czynności zawodowe wykonywane przez skarżącą nie miały charakteru [...]

- przedwczesnym i bezpodstawnym stwierdzeniu, że rozpoznana u skarżącej choroba spowodowana została czynnikami pozazawodowymi.

Istotne z punktu rozpoznania choroby zawodowej jest dokonanie oceny warunków pracy, zbadanie środowiska pracy i ustalenie, czy istniało narażenie zawodowe. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją wymogów tych nie dopełniono. W sposób niedostateczny zbadano środowisko pracy skarżącej, zaniechano ustaleń, "czy zajmowane przez nią stanowisko pracy stanowi wykonywanie pracy w szkodliwych warunkach". Skarżąca w sposób bardzo dokładny opisała i scharakteryzowała czynności przez nią wykonywane w okresie swojego zatrudnienia, z którym wiąże powstanie choroby zawodowej. Wymieniła konkretne czynności i czas który na nie poświęcała, w odniesieniu do każdego z zajmowanych stanowisk. Organ natomiast w sposób lakoniczny stwierdził, że ocena narażenia zawodowego wskazuje, iż czynności wykonywane przez skarżącą nie mogły przyczynić się do powstania zespołu [...]. Wskazał jednocześnie, że do wystąpienia tego schorzenia niezbędne jest wykonywanie rytmicznych, szybkich, powtarzalnych i wielogodzinnych ruchów w obrębie [...]. Zdaniem skarżącej, obowiązki jakie wykonywała ona podczas pracy miały właśnie takie cechy i tym się charakteryzowały, co było przez nią opisywane w toku postępowania. Organ doszedł jednak do odmiennych wniosków, nie uzasadniając swoich twierdzeń w tym zakresie. Organ nawet nie odniósł się do opisu pracy przedstawionego przez skarżącą i nie dokonał oceny warunków pracy pod tym kątem. Wskazał, że skarżąca zajmowała stanowisko [...], jednak nie zauważył, że był to jednoosobowy urząd [...]. Zatem skarżąca wykonywała wszystkie czynności związane z pracą w tym [...], a nie wyłącznie jak wskazano w decyzji pełniła funkcję kierowniczą w komórce organizacyjnej. Zdaniem skarżącej, materiał dowodowy dotyczący środowiska w którym wykonywała pracę jest niepełny, nadto został w sposób pobieżny i dowolny oceniony w toku postępowania. Przedwcześnie i bezpodstawnie stwierdzono, że do wystąpienia choroby doszło z przyczyn pozazawodowych. Z takim stwierdzeniem trudno jest tak naprawdę polemizować, ponieważ nie zostało ono dokładnie wyjaśnione i wytłumaczone.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W obszernym piśmie opisał podjęte w sprawie czynności i stwierdził, że zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uznanie, ponieważ postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób odpowiadający K.p.a., zebrany materiał jest wyczerpujący i został wnikliwie oceniony przez organy obu instancji, które wzięły pod uwagę rodzaj i częstotliwość wykonywanych przez skarżącą czynności podczas całego okresu zatrudnienia i wydały decyzję biorąc pod uwagę słuszny interes strony ale też interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. skarżąca oświadczyła, że wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji, ponieważ jest dla niej krzywdząca. W odpowiedzi na pytanie sędziego sprawozdawcy D. S. oświadczyła, że została wezwana w dniu [...] r. do Powiatowej Stacji [...] gdzie złożyła oświadczenie, w którym szczegółowo opisała czynności wykonywane na kolejno zajmowanych przez nią stanowiskach. Jednocześnie wyjaśniła, że jest [...]. Wniosła o zwrot kosztów przejazdu ze [...] i z powrotem pociągiem II klasy, okazała bilet w cenie [...] zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub w wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych narażeniem zawodowym.

Sama czynność ustalenia choroby zawodowej również ma swoje granice prawne. Wynikają one z art. 2352 Kodeksu pracy który stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Aby można było stwierdzić chorobę zawodową nie wystarczy zdiagnozowanie u pracownika (lub byłego pracownika), że występuje u niego co najmniej jedno ze schorzeń wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), zwanego dalej "rozporządzeniem". Konieczne jest bowiem powiązanie przyczynowo skutkowe takiego schorzenia z warunkami pracy na stanowisku pracy wykonywanej przez chorego.

Wobec treści § 4 ust. 1 i § 8 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia oczywiste jest, że postępowanie wyjaśniające w przedmiocie choroby zawodowej wszczyna i prowadzi organ Inspekcji Sanitarnej, gromadząc materiał dowodowy dotyczący warunków pracy (tzw. dochodzenie epidemiologiczne) osoby, co do której istnieje podejrzenie choroby zawodowej, zmierzające do ustalenia, czy w środowisku pracy pracownika wystąpiły czynniki narażenia na chorobę zawodową oraz gromadzi dostępny materiał dowodowy na okoliczność leczenia i diagnozowania pracownika (lub byłego pracownika). Organ ten przedstawia całość zebranego materiału dowodowego jednostce orzeczniczej uprawnionej do orzekania w przedmiocie chorób zawodowych, o której mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia.

Jednostka orzecznicza wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania takiej choroby.

Orzeczenie jednostki orzeczniczej ma walor opinii biegłego, a zatem jeśli jest wewnętrznie spójne, opiera się na całokształcie zebranego materiału dowodowego i zawiera uzasadnienie nie budzące wątpliwości, to wiąże organ Inspekcji Sanitarnej właściwy do wydania decyzji w tym sensie, że organ ten nie ma podstaw do dokonania oceny odmiennej od tej, która wynika z orzeczenia jednostki orzeczniczej.

Uprawnień do zmiany takiego orzeczenia nie posiada również sąd administracyjny, gdyż nie posiada wiadomości specjalnych przynależnych lekarzom orzekającym w uprawnionych, z mocy § 5 rozporządzenia, jednostkach orzeczniczych, a ponadto sąd ten nie zastępuje właściwych organów administracji publicznej w merytorycznym rozstrzyganiu spraw administracyjnych.

Rolą sądu administracyjnego, określoną w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) jest natomiast zbadanie czy zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami postępowania administracyjnego oraz z przepisami prawa materialnego mającymi w sprawie zastosowanie. Kontroli tej sąd dokonuje na podstawie akt sprawy administracyjnej według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Konsekwencją kontrolnej funkcji sądu administracyjnego jest brak uprawnień sądu do dokonywania ustaleń własnych, wykraczających poza materiał dowodowy zebrany przez organy administracji orzekające w sprawie.

Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, iż u skarżącej rozpoznano [...], wymieniony w pkt. [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do cytowanego powyżej rozporządzenia.

Organy obu instancji orzekające w sprawie ustaliły, że skarżąca podczas [...] letniego okresu zatrudnienia w P. nie pracowała w warunkach narażenia zawodowego, ponieważ nie wykonywała [...], zatem nie była narażona w miejscu pracy na wystąpienie stwierdzonej u niej choroby. W zaskarżonej decyzji wskazano, że w latach [...] strona była zatrudniona na stanowisku naczelnika w U. Z opinii jednostek orzeczniczych wynika, że w tym czasie (przez 25 lat) kierowała komórką organizacyjną. Tymczasem, co skarżąca podnosiła podczas toczącego się postępowania, była to jednoosobowa placówka pocztowa w której wykonywała wszystkie niezbędne czynności, w tym zajmowała się obsługą klientów, przyjmowaniem [...], z których większość wymagała rytmicznych ruchów rąk i to często w połączeniu z [...]. Z zaskarżonej decyzji, ale także z opinii jednostek orzeczniczych nie wynika jednoznacznie, dlaczego uznano, że sposób wykonywania pracy przez skarżącą, nie narażał jej na ryzyko wystąpienia zespołu [...] w obrębie [...] skoro przez cały okres aktywności zawodowej była ona zatrudniona w jednym przedsiębiorstwie i wykonywała rodzajowo podobne czynności przez cały okres jej zatrudnienia. W znajdującym się w aktach administracyjnych piśmie z dnia [...] r. (a więc sporządzonym już po wydaniu orzeczenia przez jednostkę orzeczniczą II stopnia), skarżąca w sposób bardzo szczegółowy opisała jakie konkretnie czynności i przez jaki okres czasu w ciągu zmiany roboczej, wykonywała na każdym ze stanowisk, podczas zatrudnienia w P. W aktach sprawy brak jest dowodu, że pismo to zostało przesłane do którejkolwiek z jednostek orzeczniczych, które wcześniej wydały w sprawie niekorzystne dla niej orzeczenia. Jednostki te ustosunkowując się w pismach z dnia [...] r. do zarzutów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu z dnia [...] r. nie odniosły się w żaden sposób do wspomnianego pisma z dnia [...] r. Uchybienie to jest istotne, ponieważ przesłana jednostkom orzeczniczym karta oceny narażenia zawodowego określała w sposób bardzo lakoniczny charakterystykę narażenia na czynniki szkodliwe (obciążenie rąk podczas wykonywania czynności służbowych datownikiem). Organy orzekające w sprawie, ale także jednostki orzecznicze oparły się na stanowisku pracodawcy, zwartym w piśmie z dnia 5 grudnia 2013 r., że nie stwierdza on występowania czynnika powodującego chorobę u skarżącej. W piśmie tym wymieniono jakie czynności i przez jaki okres czasu podczas zmiany roboczej skarżąca wykonywała na zajmowanych stanowiskach, ale w sposób zbiorczy, tak jakby zajmowała jedno stanowisko przez cały czas. Nie wspomniano, że urząd pocztowy w którym przez 25 lat pełniła funkcję kierowniczą, miał jednoosobową obsadę i wykonywała w nim wszystkie czynności jakie wykonuje się w urzędzie pocztowym, a nie tylko kierowała komórką organizacyjną. W ocenie Sądu zarzuty skargi, że organy orzekające w sprawie nie zbadały należycie w jaki sposób skarżąca wykonywała swoją pracę, okazały się uzasadnione. Wprawdzie organy Inspekcji Sanitarnej nie dysponują informacjami specjalnymi, pozwalającymi na ocenę stanu zdrowia pracownika odmiennie niż jednostka orzecznicza, jednak niewątpliwie obowiązane są zebrać należycie materiał dowodowy, w tym w szczególności dotyczący warunków pracy, a także sposobu wykonywania tej pracy, niezbędny wspomnianej jednostce orzeczniczej do wydania orzeczenia w zakresie rozpoznania choroby zawodowej.

Środowisko pracy skarżącej nie zostało zbadanie w sposób wnikliwy. Zaskarżona decyzja stwierdza, że narażenie na ryzyko wystąpienia [...] w obrębie nadgarstka nie występowało, ale nie wyjaśnia jednoznacznie powodów, dla których tak uznano. Nie są jasne zapisy opinii dotyczące przypuszczalnego samoistnego charakteru stwierdzonej choroby, wobec występujących schorzeń współistniejących.

Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy skarżąca została przebadana w jednostkach orzeczniczych pierwszego (WOMP) i drugiego (Instytut Medycyny Pracy) stopnia, które nie rozpoznały choroby zawodowej w postaci [...] w obrębie [...], a jednocześnie z akt sprawy wynika, że skarżąca przez cały okres zatrudnienia pracowała u tego samego pracodawcy i wykonywała czynności wymagające ruchów rąk w obrębie [...] każdego dnia, to dla oceny zaskarżonej decyzji przez Sąd niezbędne jest stwierdzenie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wyczerpujący, a uzasadnienie orzeczenia lekarskiego nie budzi żadnych wątpliwości. Jednakże w aktualnym stanie sprawy stwierdzenie takie nie jest możliwe. W szczególności orzeczenie wydane przez Instytut Medycyny Pracy nie zawiera wyczerpującego wyjaśnienia sprawy. Przede wszystkim, orzeczenie to posiadając walor opinii biegłego, powinno w uzasadnieniu być tak sporządzone aby było zrozumiałe nie tylko dla lekarzy, ale także dla osób nieposiadających wiadomości specjalnych, w tym również dla sądu administracyjnego, który nie może posługiwać się w toku kontroli decyzji opinią biegłych.

Po pierwsze, z orzeczenia Instytutu Pracy [...] z dnia [...] r. wynika, że brak było podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej, jednak dokonując tej oceny jednostka orzecznicza oparła się na informacji zawartej w ocenie narażenia zawodowego co do sposobu wykonywania pracy. Ocena ta, jak wspomniano powyżej, była bardzo ogólnikowa, jednostce nie przedstawiono natomiast szczegółowego opisu wykonywanych przez skarżącą czynności, zawartego w piśmie z dnia [...] r. Z orzeczenia nie wynika, dlaczego uznano, że czynności zawodowe wykonywane przez skarżącą przez cały okres aktywności zawodowej, wymagające rytmicznych ruchów rąk przez dłuższe okresy czasu (jak choćby posługiwanie się datownikiem, liczenie pieniędzy, druków itp.), nie miały charakteru czynności powtarzalnych, monotypowych, stwarzających warunki w których dochodziłoby do zwiększenia ciśnienia w kanale[...]. Zaskarżona decyzja wątpliwości tej nie wyjaśnia.

Po drugie z opinii nie wynika, jakie konkretnie znaczenie dla wystąpienia zespołu [...] ma zespół zależności alkoholowej czy zaburzenia hormonalne w przebiegu klimakterium występujące u skarżącej. Kwestia ta również nie została wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wskazane wyżej braki zaskarżonej decyzji umożliwiają Sądowi nie tylko odniesienie się do zarzutów skarżącej dotyczących nie wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, ale przede wszystkim uniemożliwiają ocenę zgodności z prawem materialnym zaskarżonej decyzji.

Wyżej opisane braki postępowania wyjaśniającego stanowią naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy uchybień tych nie dostrzegł i nie naprawił błędów popełnionych przez organ I instancji. Nie uzupełnił postępowania dowodowego choćby w postaci dodatkowej opinii jednostki orzeczniczej odnoszącej się do pisma skarżącej z dnia 7 lipca 2015 r., utrzymał w mocy wadliwą decyzję organu I instancji nie usuwając jej braków, czym naruszył art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu orzekającego będzie wyjaśnienie wyżej wypunktowanych okoliczności i wydanie stosownej decyzji.

Z powyższych względów, nie przesądzając ostatecznego sposobu rozstrzygnięcia sprawy, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzec jak w pkt I wyroku. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów przejazdu wydano na podstawie art. 200 tej ustawy.