Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 185/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust.3, art. 7 ust. 1, art. 18 ust.1, art. 30 ust.1, art. 31, art. 31a, art. 32
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 29, art. 30, art. 32, art. 50 ust. 3, ust. 5, art. 51 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Dnia 18 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant sekr. sąd. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013 roku sprawy ze skargi D.Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2009 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi K.Ć. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A. 67 lok. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącemu i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi K.Ć. z funduszu Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 185/13

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) - zwanej dalej k.p.a., art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98 poz. 634 ze zm.), art.3, art. 7 ust. 1-2, ust.4, art. 18 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1 , art. 30a ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( j.t. Dz. U. z 2008 nr 170, poz. 1051 ze zm) w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2010r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2010 r. nr 36, poz. 197), § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. z 2009 r. nr 40, poz. 326 ze zm.), § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 r. w sprawie stawek jednolitej płatności obszarowej za 2009 r. (Dz. U. z 2009 r. nr 188, poz. 1462), art. 15, art. 22, art. 23 ust. 1 , art. 50 ust. 3, art. 51 ust. 1 i art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. L 141 z 30.04.2004 r. str. 18-58) – zwane dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004, art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW (Dz. Urz. L 171 z 23.06.2006, str. 90) – zwane dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 885/2006, art. 124 ust. 1 i 2 w zw. z art. 146 ust. 1 rozporządzenia Rady(WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 2009 r. nr L 030 str. 16-99) – zwane dalej rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009 - Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania L.Z., pełnomocnika D.Z., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania D.Z. jednolitej płatności obszarowej i nałożeniu sankcji trzyletnich w wysokości 4806,17 zł oraz odmowy przyznania płatności zwierzęcych.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny:

W dniu 14 maja 2009 r. D.Z. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w R. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2009 r. ubiegając się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (grupa upraw JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 10,21 ha i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych ( płatności zwierzęce) do powierzchni TUZ10,21. Do wniosku dołączony został materiał graficzny, na którym wskazano położenie zadeklarowanych do płatności działek rolnych. Na zadeklarowaną łącznie powierzchnię gruntów rolnych 10,21 ha składały się następujące działki rolne: A o powierzchni 0,25 ha – powierzchnia w granicach działki ewidencyjnej nr 99, B o powierzchni 0,15 ha -powierzchnia w granicach działki ewidencyjnej nr 362, C o powierzchni 0,94 ha - powierzchnia w granicach działki ewidencyjnej nr 666/1, D o powierzchni 0,33 ha - powierzchnia w granicach działki ewidencyjnej nr 369, E o powierzchni 2,01 ha - powierzchnia w granicach działki ewidencyjnej nr 317/2, F o powierzchni 3,27 ha -powierzchnia w granicach działek ewidencyjnych 575/5,575/6, 575/7, 568, 575/8 , G o powierzchni 0,56 ha - powierzchnia w granicach działki ewidencyjnej nr 167, H o powierzchni 2,70 ha - powierzchnia w granicach działek ewidencyjnych nr 1/1 i 1/2 .

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. odmówił D.Z. przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 4811, 24 zł , która to kwota miała być potrącana z płatności w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.

Jak wskazał organ w uzasadnieniu decyzji, w toku kontroli stwierdzono nieprawidłowości, które pozwoliły uznać, że łączna powierzchnia działek deklarowanych do płatności bezpośredniej wynosiła 10,21 ha, a powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej i na miejscu wynosiła 0,72 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wynosi zatem 1318,06 % .

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika skarżącego Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia stwierdzając, że zgadza się wprawdzie z odmową przyznania płatności ale jednocześnie zakwestionował ustaloną przez organ I instancji wysokość procentową różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez stronę a powierzchnią stwierdzoną, w tym nakazał wyjaśnienie wątpliwości dotyczących powierzchni działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej Nr 362 .

W dniu [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. ponownie wydał decyzję nr [...], którą odmówił D.Z. przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 4806, 17 zł , która to kwota miała być potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w stosunku do wniosku złożonego przez D.Z. o przyznanie płatności bezpośrednich przeprowadzone zostały kontrole administracyjne i kontrole w terenie, które wykazały nieścisłości. Z płatności wykluczone zostały działki rolne GHC, gdyż stwierdzone ich powierzchnie były mniejsze niż minimalne powierzchnie uprawnione do otrzymania płatności JPO 2009 - 0,10 ha. Ponadto kontrola wykryła w odniesieniu do tych działek nieprawidłowość DR10. Kod ten oznacza, że cala działka rolna nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r., co skutkuje trwałym wykluczeniem działki z płatności.

Następnie w dniu 2 września 2009 r. została przeprowadzona kontrola zasadnicza całego gospodarstwa metodą FOTO ( pomiar powierzchni i obwodu działki rolnej na podstawie wektoryzacji ortofotomapy) – raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni - nr dokumentu [...]. W odniesieniu do działki rolnej A stwierdzono, że powierzchnia deklarowana grupy upraw JPO i TUZ pokrywa się ze stwierdzoną 0,25 ha, w odniesieniu do działki rolnej B stwierdzono rozbieżność pomiędzy danymi deklarowanymi dotyczącymi zmianowania pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa a stanem stwierdzonym w terenie; powierzchnia deklarowana i stwierdzona 0,15ha przy czym na obszarze całej działki rolnej nie stwierdzono uprawy z deklarowanej grupy upraw JPO i TUZ, a stwierdzono pszenicę nie deklarowaną we wniosku, w odniesieniu do działki C – powierzchnia deklarowana 0,94 ha, powierzchnia stwierdzona 0,74 ha, działki D - powierzchnia deklarowana 0,33 , powierzchnia stwierdzona 0,33 ha, działki E powierzchnia deklarowana 2,01 ha, powierzchnia stwierdzona 1,72 ha , działki F powierzchnia deklarowana 3,27 , powierzchnia stwierdzona 2,03 ha, a ponadto na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej – odłóg, działki G powierzchnia deklarowana 0,56 ha, stwierdzona 0,56 ha – odłóg, działka H powierzchnia deklarowana 2,70 ha , powierzchnia stwierdzona 1,48 ha – odłóg ( kod DR18)

Organ podkreślał, że D.Z. nie został powiadomiony o przeprowadzeniu kontroli, gdyż zgodnie z art. 25 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 kontrole są przeprowadzane bez uprzedzenia, ale kopie raportów z kontroli przesłano producentowi, który w terminie określonym w art. 30a ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (14 dni) nie wniósł żadnych zastrzeżeń. Raport z czynności kontrolnych został więc zatwierdzony.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. wskazał także, że po przeprowadzeniu ponownych kontroli 23 lutego 2010 i 30 marca 2012 r. stwierdzono dalsze nieścisłości, w wyniku czego wezwano producenta do złożenia wyjaśnień.

W dniu 10 kwietnia 2012 r pełnomocnik skarżącego złożył korektę wniosku, w której wycofał z płatności działkę ewidencyjną nr 317/2 o powierzchni 2,01 ha. Dokonano też po kontroli przeprowadzonej 11 kwietnia 2012 r. wykluczenia działek rolnych F,G,H na których stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na całej powierzchni. Natomiast zadeklarowane powierzchnie działek rolnych C,H,E były większe od powierzchni stwierdzonych, a na obszarze całej działki rolnej B nie stwierdzono uprawy z deklarowanej grupy upraw JPO i TUZ.

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji , mając na względzie wskazania zawarte w decyzji Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] przeprowadził kontrolę administracyjną Spart wniosku, podczas której dokonano zmiany powierzchni udowodnionej działki rolnej B z powierzchni 0,14ha na powierzchnię 0,15 ha.

Biorąc powyższe pod uwagę łączna stwierdzona powierzchnia działek rolnych wyniosła 0,73 ha, przy deklarowanej, kwalifikowanej do jednolitej płatności obszarowej 10,21 ha. Różnica między powierzchnią zgłoszoną a stwierdzoną stanowiła 9,48 ha, a wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wyniosła 1298,63%. Skutkowało to odmową przyznania producentowi rolnemu płatności oraz sankcjami w okresie kolejnych trzech lat kalendarzowych.

Pełnomocnik D.Z. – ojciec – L.Z., złożył od powyższej decyzji odwołanie, wnosząc o jej zmianę i przyznanie wnioskodawcy płatności ONW oraz nie nakładanie sankcji albo o uchylenie decyzji z dnia [...] i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W odwołaniu podkreślono, że decyzja jest krzywdząca i niesprawiedliwa, gdyż wszystkie zgłoszone przez D.Z. działki rolne były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, były uprawiane lub wykorzystywane jako łąki. Pełnomocnik podniósł, iż nie rozumie skąd wzięła się różnica na poziomie aż 1298,63% % pomiędzy zadeklarowanymi powierzchniami działek, a stwierdzonymi podczas kontroli. Za nieuzasadnione uznał także nałożenie na wnioskodawcę tak wysokiej sankcji.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W jej uzasadnieniu powołał brzmienie art. 7 ust. 1 i 2 i 18 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wskazał także na art. 124 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 (odpowiednik art. 143b rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003) , który stanowi, że do celów przyznania pomocy w ramach systemów jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniająca kryteria przewidziane w ust. 1 , które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. (..)1. Powierzchnię użytków rolnych nowego państwa członkowskiego (...) objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymywane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz w stosownych przypadkach dostosowaną zgodnie z obiektywnymi niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję.

Organ podniósł, iż składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu ( art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy).

W ocenie organu odwoławczego, w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, wyniki przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy kontroli na miejscu są podstawą odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 i nałożenia sankcji. Organ odwoławczy opisał kontrole przeprowadzone na działkach D.Z. oraz stwierdzone w ich toku nieprawidłowości. Wskazał, że zgodnie z art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 w zw. z art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 "1. Obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. 2. Obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Informacje podane przez rolnika określone w akapicie pierwszym powodują, że wniosek pomocowy jest dostosowany do rzeczywistej sytuacji". Organ odwoławczy stwierdził, że wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 nie był poprawny pod względem faktycznym, a producent nie udowodnił, że nie ponosi winy tych nieprawidłowości . Producent nie informował też organu na piśmie o nieprawidłowościach we wniosku. Dlatego nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 68 rozporządzenia Komisji nr 796/2004.

Organ wskazał na także na art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania strona nie przedstawiła dowodów, które podważałyby wyniki przeprowadzonych kontroli.

Ponadto zwrócił uwagę, że D.Z. nie złożył zmiany do wniosku, stosownie do brzmienia art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, nie wycofał z wniosku działek, które nie kwalifikowały się do płatności, stosownie do brzmienia art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Zaznaczył też, że składając wniosek producent oświadczył, iż zna zasady przyznawania płatności.

W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że tak jak ustalił organ I instancji, powierzchnia zadeklarowana we wniosku do JPO wynosi 10,21 ha ,a stwierdzona 0,73 ha .Wyliczona procentowa powierzchnia między powierzchnią działek rolnych deklarowanych do płatności, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej i na miejscu przekracza 50%.

Z uwagi na powyższe ustalenia, zgodnie z art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 zachodziła podstawa do odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej za 2009 r. i nałożenia sankcji trzyletnich w wysokości 4806,17 ( 9,48 ha x 506,98 zł/ha = 4806,17zł), która to kwota zostanie odliczona z wszelkich płatności wypłacanych producentowi przez agencję płatniczą.

Z uwagi na to, że odmówiono stronie przyznania jednolitej płatności obszarowej, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, zachodziła podstawa do odmowy przyznania stronie płatności zwierzęcych.

Na powyższą decyzję D.Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, prosząc o jej zmianę i przyznanie jednolitej płatności obszarowej za rok 2009, płatności zwierzęcej oraz nie nakładanie sankcji trzyletnich w łącznej wysokości 4806,17 zł, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie organowi administracji sprawy do ponownego rozpoznania. Podniósł, iż zgłoszona przez niego do otrzymania dopłat ziemia była cały czas uprawiana i utrzymywana w dobrej kulturze rolnej. Wskazał, że zgłosił do dopłat działki o łącznej powierzchni 10,21ha. i wszystkie działki były uprawiane. Nie zgodził się z wynikami przeprowadzonych na działkach kontroli. Skarżący powołał się na swoją trudną sytuację materialną.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga D.Z. nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, ze sądy administracyjne badają zgodność zaskarżonej decyzji organu z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t. j.), dalej p.p.s.a., zaskarżony akt ulega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Analizując okoliczności faktyczne niniejszej sprawy i dokonaną przez organy ich ocenę prawną, Sąd nie stwierdził, aby w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa, skutkującego koniecznością jej uchylenia.

Zasady i tryb przyznawania rolnikom pomocy finansowej, której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie, określa ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (j.t. Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz.1051 ze zm.).

Postępowanie dotyczące przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w indywidualnych spawach rozstrzyganych w drodze decyzji jest szczególnym postępowaniem administracyjnym. do którego z mocy art. 3 ust. 1 ustawy zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy i chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Organ orzekający w takiej sprawie obowiązany jest więc respektować obowiązki i zasady właściwe dla postępowania administracyjnego.

Przedmiotem oceny dokonywanej przez Sąd jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą przyznania rolnikowi płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2009, nakładającą sankcje trzyletnie i odmawiającą przyznania płatności zwierzęcych.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009 jeżeli:

1/ posiada w tym dniu działki rolne łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004 tj. 1 ha

2/ wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3/ został mu nadany numer ewidencyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:

1/ chmielu

2/ roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,

3/ innych roślin

położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

Wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości, i stawek płatności obszarowych na 1ha tej powierzchni ( art. 7 ust. 4 ustawy). Płatności są przyznawane na wniosek rolnika, o czym stanowi art. 18 ust. 1 ustawy.

Tak więc to rolnik we wniosku określa działki i powierzchnię obszaru użytkowanego rolniczo, co do którego ubiega się o otrzymanie płatności.

Tak jak wyjaśnił organ, określony we wniosku obszar deklarowany do płatności w tym wypadku JPO i płatności uzupełniających , jest weryfikowany przez organ i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności. Podstawą przeprowadzania przez organ kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu jest art. 30 ust. 1 ustawy, który stanowi, że Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach UE, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodność wymogów lub norm, z zastrzeżeniem art. 31a i 32. Zasady i sposób przeprowadzania kontroli oraz ich dokumentowania , a także zasady kwestionowania ustaleń kontroli przez rolnika reguluje art. 31 ustawy.

Należy podkreślić, że dla potrzeb pomocy obszarowej podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona określona uprawa. Zgodnie z art. 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 wnioski o wsparcie i kolejne wnioski o płatność są sprawdzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację przestrzegania warunków przyznawania wsparcia. Państwa członkowskie określają odpowiednie metody i sposoby kontroli warunków przyznawania wsparcia w ramach każdego działania, a kontrole kryteriów kwalifikowalności obejmują kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Kontrola polega na porównaniu danych dotyczących poszczególnych działek rolnych podanych we wniosku, w tym powierzchni działek rolnych, z danymi znajdującymi się w systemie identyfikacji działek rolnych. Przy czym, jak stanowi art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 kontrole na miejscu obejmują wszystkie zobowiązania i obowiązki beneficjenta, które mogą być sprawdzone podczas wizytacji. Zgodnie z art. 15 ust. 2 tego rozporządzenia w odniesieniu do kontroli działań związanych z obszarem, kontrole na miejscu przeprowadza się zgodnie z art. 29 ,30 i 32 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 ( obow. do 31 grudnia 2009 r. )

Z przytoczonych regulacji wynika, że organy agencji winny przeprowadzać kontrole administracyjne wniosków, jak również kontrole w terenie, w celu weryfikacji danych zadeklarowanych przez producentów rolnych. Wyniki takich kontroli są dla organów podstawą do ustalenia obszaru użytkowanego rolniczo oraz sposobu jego zagospodarowania, jako spełniającego wymogi unijne i krajowe do zakwalifikowania powierzchni do uzyskania określonej płatności.

Wyniki kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym skarżącego stanowiły podstawę do odmowy przyznania płatności bezpośrednich na rok 2009 r. i nałożenia sankcji.

W ocenie Sądu, stanowisko organów orzekających w sprawie należy uznać za prawidłowe – zgodne z obowiązującymi przepisami.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne przyjęte przez organ za podstawę rozstrzygnięcia.

W toku postępowania skarżący nie zgłaszał żadnych argumentów ani wniosków dowodowych, za pomocą których mógłby wykazać, że stanowisko organów w zakresie ustalonej w trakcie kontroli powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do płatności JPO i UPO jest nieprawidłowe.

Jak stanowi art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej /.../, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Skarżący zaś ustaleniom organów nie przeciwstawił żadnych dowodów potwierdzających jego stanowisko.

Należy podkreślić, że uczestnictwo w programach pomocowych nie jest obligatoryjne, a chcąc skorzystać z przywilejów dopłat należy dostosować się w pełni do bardzo precyzyjnych sformalizowanych wymogów, jakimi systemy te są obwarowane i aktywnie uczestniczyć w postępowaniu przed organami. Kwestionując ustalenia organu, co do kwalifikowalności powierzchni, jak i wzajemnej zgodności, strona skarżąca nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń do wyników kontroli we wskazanym terminie, który wynosił 14 dni od dnia doręczenia skarżącemu raportu kontroli. Także w odwołaniu od decyzji organu I instancji, pełnomocnik D.Z. bardzo ogólnikowo wskazał, iż nie zgadza się wynikami kontroli przeprowadzonych na zadeklarowanych działkach, bez podania przy tym jakichkolwiek argumentów, które podważałyby stanowisko organu.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że w dniu 2 września 2009 roku przeprowadzona została – metodą inspekcji terenowej – zasadnicza kontrola gospodarstwa rolnego D.Z., w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Ponowna kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności zadeklarowanych przez skarżącego działek miała miejsce w dniu 22 listopada 2010 r. W toku kontroli organ nie stwierdził nieprawidłowości tylko na następujących deklarowanych przez skarżącego działkach rolnych: A o powierzchni 0,25 ha, D o powierzchni 0,33 ha. Na działce rolnej B o deklarowanej powierzchni 0,15 położonej na działce ewidencyjnej 362 nie stwierdzono uprawy deklarowanej grupy upraw JPO TUZ oraz stwierdzono rozbieżność pomiędzy danymi deklarowanymi dotyczącymi zmianowania pszenicy, żyta , jęczmienia i owsa, a stanem stwierdzonym w terenie. Na działce rolnej C o deklarowanej powierzchni 0,94 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 666/1 ustalono, iż zadeklarowana powierzchnia (0,94 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (0,74 ha) Działka nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej wg stanu na dzień 30 czerwca 2003 r. . Działka rolna E o pow. 2,01 ha , co do której wystąpił tzw. konflikt krzyżowy ( dwóch producentów wystąpiło o przyznanie płatności do tej samej działki ) została przez producenta wycofana z wniosku i wykluczona z płatności. Co do działek F,G,H niezależnie od tego, że stwierdzono zadeklarowanie powierzchni większej od powierzchni stwierdzonej, stwierdzono ponadto zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. Biorąc pod uwagę, że producent nie wnosił zastrzeżeń do wyników kontroli, które zostały mu przesłane, nie ma w ocenie Sądu podstaw do kwestionowania ustaleń organów, że różnica między powierzchnią deklarowaną (10,21 ha) a stwierdzoną (0,73 ha) wynosi 9,48 ha. Prawidłowo została też wyliczona procentowa różnica, która przekracza 50% .

Zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (obowiązującego do 31 grudnia 2009 r.) ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrapania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 ( Dz. Urz. UE L 2004 nr141, poz. 18 ze zm.) , jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej /.../ przekracza obszar stwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 rozporządzenia wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy , jeżeli różnica ta wnosi więcej niż 3%lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru stwierdzonego.

Jeżeli różnica ta przekracza 20% obszaru stwierdzonego, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa.

Jeżeli różnica ta przekracza 50%, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 niniejszego rozporządzenia. Kwota ta zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006 . Jeżeli niemożliwe jest odliczenie tej kwoty w całości zgodnie z tym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, saldo pozostałe do spłaty zostaje anulowane.

Ponieważ ustalenia i wyliczenia organu w przedmiotowej sprawie nie budzą wątpliwości należało uznać, że zgodnie z przytoczonym wyżej przepisem organ miał podstawy do odmowy przyznania skarżącemu JPO na 2009 r. i nałożenia sankcji w "wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym" Ponieważ, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 r. ( Dz. U. nr 188, poz. 1462) stawka jednolitej płatności obszarowej za 2009 r. wynosi 506,98 na 1 ha gruntów rolnych , wysokość nałożonej sankcji wynosi 9,48 ha x 506,98 zł/ha = 4806,17 zł, tak jak to wyliczył organ.

Zgodnie z art. 7 ust 2 ustawy o płatnościach /.../, cyt wyżej, warunkiem uzyskania uzupełniającej płatności do powierzchni upraw jest spełnianie przez rolnika w danym roku warunków do przyznania jednolitej płatności obszarowej. Ponieważ skarżący tego warunku nie spełnił, organ prawidłowo odmówił także przyznania płatności uzupełniającej zwierzęcej.

Reasumując, należy ponownie podkreślić, że D.Z. nie wniósł do raportu kontroli zastrzeżeń dotyczących jej wyników, do czego uprawniał go art. 31 ust. 8 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie zaś z utrwaloną linią orzecznictwa, brak uwag (zastrzeżeń) do raportu kontroli stanowi przesłankę do przyjęcia tezy, że wnioskodawca zgodził się z ustalonym przez organ stanem faktycznym wskazanym w protokole z czynności kontrolnych (zobacz m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. akt III SA/Po 672/10, wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1285/08, opubl. w CBOiS).

W tym stanie rzeczy, zarzuty skarżącego kwestionujące odmowę przyznania płatności w odniesieniu do zawyżonej w deklaracji powierzchni działek, należało uznać za całkowicie bezzasadne. Biorąc zaś pod uwagę ustalenia poczynione przez organ w trakcie kontroli, również twierdzenia skarżącego, że wszystkie działki były utrzymane w dobrej kulturze rolnej nie znajdują uzasadnienia.

Podkreślić także należy, na co wskazano już wyżej, iż postępowanie przed organami ARiMR zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). Na mocy tychże zmian, organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce dotychczasowego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Przyjęto też zasadę, iż ciężar dowodu ciąży na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Tak więc, konsekwencją tej zasady jest przeniesienie ciężaru dowodu na podmiot, który z tego faktu czerpie korzyści. Tym samym w obowiązującym obecnie stanie prawnym strona jest zmuszona do większej aktywności (patrz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Po 970/11, opubl. w CBOiS).

W świetle wskazanych zasad rządzących postępowaniem w sprawach o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie ma podstaw do poddania w wątpliwość poczynionych przez organy ustaleń, co do powierzchni działek rolnych objętych przedmiotowym wnioskiem, stanu kultury rolnej tych działek i ich wykorzystania rolniczego. Ustalenia te, oparte na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym w postaci raportów z kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni i wzajemnej zgodności oraz dokumentacji fotograficznej, nie zostały podważone przez rolnika żadnym przekonywającym dowodem, uzasadniającym postawienie tym ustaleniom zarzutu dowolności. Także Sąd oceniając raporty z kontroli na miejscu oraz wykonane w sprawie zdjęcia - potwierdzające wnioski zawarte w raporcie - nie powziął wątpliwości co do przyjętego przez organy stanu faktycznego sprawy.

Ponadto należy zaznaczyć, iż organ II instancji zasadnie uznał, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania przesłanek z art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004., którego treść przytoczona została w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie składał do organu żadnych wyjaśnień by wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy, ani też nie informował organu, że wniosek nie odpowiada zadeklarowanemu w nim stanowi faktycznemu, przed powiadomieniem go o wynikach kontroli.

Po analizie całości materiałów sprawy Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Zebrano niezbędne dowody do rozstrzygnięcia w sprawie, po czym dokonano prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. W treści decyzji organy wnikliwe przedstawiły argumentację dotyczącą podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Dlatego też Sąd uznał, że nie doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało skargę oddalić. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w postępowaniu sądowym przez adwokata z urzędu, orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 t. j.).

D.Cz.