Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 794/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64e par. 1 - 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych, którymi obciążono wierzyciela oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] lutego 2014 r. [...] Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. określił koszty egzekucyjne, powstałe w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku U. S. na podstawie tytułu wykonawczego [...] z [...].05.2010 r. w łącznej kwocie [...] zł oraz obciążył nimi wierzyciela – P. Wojewódzki Inspektora Transportu Drogowego. Powyższe postanowienie, wobec braku zażalenia, uzyskało walor ostateczności.

P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej powoływany także jako "skarżący", "wierzyciel") pismem z 21 kwietnia 2015 r. powołując się

na art. 64e § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej powoływana jako u.p.e.a.) wniósł o umorzenie kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wniosku wierzyciel wskazał, że w sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia kosztów egzekucyjnych. Jego zdaniem z punktu widzenia ważnego interesu publicznego zasadne jest wyeliminowanie sytuacji gdy rezultatem zapłaty kosztów postępowania egzekucyjnego będzie obciążenie wojewódzkiego organu administracji rządowej,

a więc de facto Skarbu Państwa. Wierzyciel wskazał ponadto, że koszty egzekucyjne naliczone w sprawie były rażąco niewspółmiernie wysokie w stosunku

do egzekwowanej kary oraz czynności dokonanych przez organ egzekucyjny

i efektu jego działania.

Postanowieniem z [...] maja 2015 r. Nr [...] Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z [...].05.2010 r. wobec majątku Pani U. S. Zdaniem organu, wierzyciel nie wykazał znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, spowodowanej poniesieniem kosztów egzekucyjnych. Organ podkreślił także, że nie można odczytywać istnienia interesu publicznego jako konieczności umarzania kosztów egzekucyjnych wierzycieli będących organami administracji rządowej, w przeciwnym wypadku taki zapis znalazłby się w u.p.e.a.

Na powyższe postanowienie Skarżący złożył zażalenie, w którym wniósł

o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie w całości kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego w kwocie

[...] zł, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zarzucił organowi naruszenie art. 64e § 2 u.p.e.a., gdyż całkowicie pominął w swoich ustaleniach zaistnienie przesłanki stwierdzenia nieściągalności od zobowiązanej dochodzonego obowiązku z powodu bezskuteczności egzekucji, koncentrując się na ustaleniu,

iż wierzyciel nie poniósł znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Ponadto, zdaniem Wierzyciela organ I instancji nie poczynił jakichkolwiek ustaleń dotyczących istnienia ważnego interesu publicznego przemawiającego

za umorzeniem kosztów egzekucyjnych. Z punktu widzenia ważnego interesu publicznego zasadne jest wyeliminowanie sytuacji zaistniałej w przedmiotowej sprawie, gdy rezultatem zapłaty kosztów postępowania egzekucyjnego będzie obciążenie wojewódzkiego organu administracji rządowej, a więc de facto Skarbu Państwa, tym bardziej, że egzekucja okazała się bezskuteczna. Zdaniem wierzyciela utrzymanie takiego stanu rzeczy narusza w oczywisty sposób ważny interes publiczny nie budując autorytetu oraz zaufania obywateli do organów administracji podatkowej albowiem prowadzi do irracjonalnego wniosku, iż nakładanie

przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego kar pieniężnych z tytułu naruszenia ustawy o transporcie drogowym winno być uzależnione jedynie od kondycji finansowej sprawcy naruszenia. Skarżący wskazał również, iż w przedmiotowej sprawie naliczone koszty egzekucyjne były rażąco niewspółmiernie wysokie w stosunku do egzekwowanej kary oraz czynności dokonanych przez organ egzekucyjny i efektu jego działania. Zdaniem wierzyciela niewspółmiernie wysokie koszty postępowania egzekucyjnego nie mogą stanowić uzasadnionej rekompensaty z tytułu poniesionych przez organ egzekucyjny nakładów i środków.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r., Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazując na treść

art. 64e § 1 – 3 u.p.e.a. stwierdził, że umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego ma charakter fakultatywny, co oznacza, że organ egzekucyjny może ale nie musi udzielić ulgi w umorzeniu przypadających na jego rzecz kosztów egzekucyjnych.

Odnosząc się do przesłanki z art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. dotyczącej możliwości umorzenia kosztów egzekucyjnych w sytuacji gdy stwierdzono nieściągalność

od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże,

że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku

dla swojej sytuacji finansowej Dyrektor Izby Skarbowej w B. zauważył,

iż przesłanka powyższa dotyczyć może sytuacji zobowiązanego a nie wierzyciela,

a zatem na tę okoliczność może się powoływać jedynie zobowiązany

a nie wierzyciel. Zaznaczył przy tym, że stosownie do treści art. 64c § 4 u.p.e.a., wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą one być ściągnięte

od zobowiązanego. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, co nie było kwestionowane przez skarżącego. Zdaniem organu, wierzyciel nie może uchylić się od obowiązku pokrycia kosztów postępowania egzekucyjnego nieuiszczonych przez zobowiązaną z tego powodu, że postępowanie prowadzone przez organ egzekucyjny było nieefektywne. Nie jest to także powód, dla którego obciążające go koszty egzekucyjne winny być umorzone. Przekazując tytuł wykonawczy organowi egzekucyjnemu, wierzyciel nie może przewidzieć przebiegu, efektywności i sposobu zakończenia postępowania egzekucyjnego. Dlatego też, skarżący, przekazując tytuł wykonawczy organowi egzekucyjnemu, winien się liczyć z możliwością powstania kosztów oraz faktem, że w przypadku ich nie ściągnięcia od zobowiązanego obciążą wierzyciela.

Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem wierzyciela jakoby

w sprawie nie rozważano istnienia "ważnego interesu publicznego". Zdaniem organu, oceniając istnienie przesłanki ważnego interesu publicznego należy uwzględnić nie tylko interes strony ale także charakter i cel, jakiemu służą środki wpłacane z tytułu środków egzekucyjnych. Wysokość kosztów egzekucyjnych wynika z przepisów prawa i są one należne organowi egzekucyjnemu z tytułu prowadzenia egzekucji, nawet gdy wierzycielem są inne organy administracji rządowej. Nie bez znaczenia

w przedmiotowej sprawie jest fakt, że ustawodawca nie wprowadził przedmiotowych ani podmiotowych zwolnień lub innych regulacji, które zdejmowałyby wzajemne obciążania kosztami egzekucyjnymi pomiędzy organami administracji rządowej. Argumenty przedstawione przez Skarżącego są ważne z jego punktu widzenia, jednak w interesie publicznym leży równe traktowanie stron postępowania,

a co za tym idzie egzekwowanie kosztów egzekucyjnych powstałych zgodnie

z obowiązującym prawem. Dyrektor Izby Skarbowej w B. zauważył,

że zarówno wierzyciel jak i organ egzekucyjny są jednostkami organizacyjnymi działającymi na rzecz Skarbu Państwa. Skarb Państwa zatem poprzez te jednostki wykonuje swoje zadania dokonując dystrybucji środków finansowych z Budżetu Państwa na ich działanie. Podniesiony przez Skarżącego zarzut, iż jako jednostka organizacyjna Skarbu Państwa został obciążony przez Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. kosztami egzekucyjnymi nie zasługuje na uwzględnienie. Organ egzekucyjny jest również jednostką organizacyjną Skarbu Państwa, której funkcjonowanie finansowane jest w sposób tożsamy jak Skarżącego. Umorzenie kosztów egzekucyjnych przyczyniłoby się do przysporzenia dla wierzyciela, a na organ egzekucyjny zostałby przeniesiony obowiązek ich sfinansowania.

Za niezasadny organ uznał również zarzut wskazujący, że ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Organ wyjaśnił, że organ egzekucyjny nie prowadzi obecnie postępowania egzekucyjnego mającego na celu przymusowe wyegzekwowanie ww. kosztów egzekucyjnych, a zatem nie można stwierdzić, że ściągniecie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Z powyższym postanowieniem nie zgodził się P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego i w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku skardze zarzucił naruszenie: art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, art 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie oraz art.64e § 2 pkt 3 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu skargi, podtrzymując argumentację zgłaszaną

w prowadzonym postępowaniu, stwierdził że z literalnej treści art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. wynika, iż tylko przesłanka niemożności poniesienia kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku może być podnoszona przez zobowiązanego

a nie wierzyciela jako wnioskodawcę umorzenia kosztów egzekucyjnych. Podkreślił, że Skarżący wskazywał wyłącznie przesłankę stwierdzenia nieściągalności

od zobowiązanej U. S. dochodzonego obowiązku z powodu bezskuteczności egzekucji w wyniku umorzenia postępowania egzekucyjnego. Przesłanka ta w przedmiotowej sprawie zaistniała, albowiem nieściągalność od zobowiązanej obowiązku stwierdzono postanowieniem z dnia [...].09.2014 r. Nr [...], którym organ umorzył postępowanie egzekucyjne, wobec bezskutecznej egzekucji. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego "wywody organu odwoławczego, jakoby kwestia niemożności poniesienia kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku winna być również brana w przedmiotowej sprawie pod uwagę, nie mają znaczenia dla istnienia lub nie przesłanki stwierdzenia nieściągalność od zobowiązanej kary pieniężnej".

Pełnomocnik Skarżącego podniósł również, że nie można zgodzić się

ze stwierdzonym przez organ II instancji brakiem przesłanki ważnego interesu społecznego. W jego ocenie zasadne jest wyeliminowanie sytuacji zaistniałej

w przedmiotowej sprawie gdy rezultatem zapłaty kosztów postępowania egzekucyjnego będzie obciążenie wojewódzkiego organu administracji rządowej,

a więc de facto Skarbu Państwa. W ocenie pełnomocnika utrzymanie takiego stanu rzeczy narusza w oczywisty sposób ważny interes publiczny Skarbu Państwa

nie budując autorytetu oraz zaufania obywateli do organów administracji podatkowej albowiem prowadzi do irracjonalnego wniosku, iż nakładanie przez Inspektora Transportu Drogowego kar pieniężnych z tytułu naruszenia ustawy o transporcie drogowym winno być uzależnione jedynie od kondycji finansowej sprawcy naruszenia. Zarzucił, że organy obu instancji całkowicie ten argument pominęły wskazując, iż gdyby ustawodawca uznał za celowe odstąpienie od obciążania kosztami egzekucyjnymi wierzycieli będących organami administracji rządowej to taki zapis znalazłby się w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zdaniem pełnomocnika Skarżącego naliczone koszty egzekucyjne były rażąco niewspółmiernie wysokie w stosunku do egzekwowanej kary oraz odniesieniu

do czynności dokonanych przez organ egzekucyjny i rezultatu jego działania. Zauważył, iż niewspółmiernie wysokie koszty postępowania egzekucyjnego nie mogą stanowić uzasadnionej rekompensaty z tytułu poniesionych przez organ egzekucyjny nakładów i środków. W tym sensie ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne dla organu administracji rządowej jakim jest P. Inspektor Transportu Drogowego, bowiem organ egzekucyjny dokonał jedynie czynności zajęcia pustego rachunku bankowego

i żadnych środków pieniężnych nie wyegzekwował. Zarzucił, iż dla stwierdzenia braku przesłanki z art. 64e § 2 pkt 3 u.p.e.a organ posłużył się jedynie niezrozumiałym argumentem, iż na obecnym etapie postępowania organ egzekucyjny nie dochodzi kosztów egzekucyjnych w trybie przymusowym

od wierzyciela oraz pozostającym bez związku z wnioskiem o umorzenie kosztów egzekucyjnych stwierdzeniem, iż skarżący mógł kwestionować orzeczenie ustalające koszty egzekucyjne na drodze sądowej.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując stanowisko

w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego

w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia

17 czerwca 1966 r. - postępowanie egzekucyjne w administracji (Dz.U. z 2012 r.

poz. 1015 ze zm.; dalej powoływana jako: "u.p.e.a.").

Zgodnie z treścią art. 64e § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może umorzyć

w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne.

Stosownie do art. 64c § 1 pkt 4 u.p.e.a., wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a (wyjątki nie mające w sprawie zastosowania). Z kolei w myśl art. 64e § 2 u.p.e.a., koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku

lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Ustawodawca wskazał także, w art. 64e § 3 u.p.e.a., że koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnych mogą być umorzone w przypadkach określonych w § 2 pkt 1, jeżeli obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione.

Z wymienionych przepisów wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy. Świadczy o tym przede wszystkim użycie w art. 64e u.p.e.a. określenia "może". Konstrukcja uznania administracyjnego oznacza, że stwierdzenie przez organ egzekucyjny w sprawie istnienia określonych przesłanek może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony. W takiej sytuacji rozstrzygnięcie, co do umorzenia kosztów egzekucyjnych znajduje się wyłącznie w gestii organu egzekucyjnego, który może umorzyć powstałe koszty egzekucyjne. Tego rodzaju konstrukcja uznania administracyjnego nie może jednak oznaczać pełnej dowolności w tym zakresie organu egzekucyjnego. Decydujące znaczenie ma bowiem to czy w ustalonym stanie faktycznym sprawy stwierdzono istnienie przesłanek umorzenia. Możliwość negatywnego rozstrzygnięcia w takiej sytuacji dla zobowiązanego nakłada na organ egzekucyjny obowiązek szczególnie starannego uzasadnienia rozstrzygnięcia.

Należy też podkreślić, że umorzenie kosztów egzekucyjnych jest określonym przywilejem o charakterze finansowym, wobec czego strona wnosząca o uzyskanie takiej ulgi winna dołożyć należytej staranności procesowej i przejawiać odpowiednią inicjatywę dowodową w celu wykazania odpowiednich okoliczności faktycznych,

od których istnienia zależałoby umorzenie kosztów egzekucyjnych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt. I SA/Kr 203/13, LEX nr 1325216).

Natomiast sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się

do oceny, czy organy egzekucyjne prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie rozstrzygnięcia o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym i czy dokonana ocena mieściła się w ustawowych granicach (por. art. 7, art. 77 § 1,

art. 80, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.). Sądowa kontrola legalności rozstrzygnięć wydanych w ramach uznania administracyjnego jest zatem ograniczona, co oznacza, że sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie to stanowi bowiem wyłączną kompetencję organu administracji. Sąd tym samym musi poprzestać na ocenie, czy wydane postanowienia poprzedzone zostały prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem tzn. czy organ egzekucyjny w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy

i przeanalizował wszystkie okoliczności mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia

o uwzględnieniu lub odmowie uwzględnienia wniosku. Sąd nie może natomiast wartościować wydanego postanowienia pod kątem jego słuszności czy sprawiedliwości i z tego względu orzekać o zasadności skargi.

Odnosząc się do spełnienia przez Skarżącego przesłanek uprawniających organ do fakultatywnego podjęcia decyzji odnoszącej się do umorzenia kosztów egzekucyjnych należy zważyć, co następuje.

Już na wstępie należy wskazać na niezasadność zarzutów skargi dotyczących niezastosowania w sprawie art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. Stosownie do tegoż przepisu, koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli stwierdzono nieściągalność

od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże,

że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku

dla swojej sytuacji finansowej. Oczywistym zatem jest, że przesłanka ta dotyczy jedynie sytuacji zobowiązanego a nie wierzyciela, a zatem powołać się na nią może nie wierzyciel ale właśnie zobowiązany. W sytuacji zaistnienia okoliczności opisanej w tymże przepisie - nieściągalności od zobowiązanego dochodzonego obowiązku (która to sytuacja zaistniała w niniejszym postępowaniu), otwiera się kolejna przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych, wynikająca z art. 64e § 3 u.p.e.a. - obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione.

W świetle powyższego przyjąć należy, że istota rzeczy w kontrolowanej przez Sąd sprawie dotyczy oceny istnienia przesłanek określonych w art. 64e § 2 pkt 2 i 3 oraz § 3 u.p.e.a. tj. 1) ważnego interesu publicznego przemawiającego

za umorzeniem kosztów egzekucyjnych wierzyciela, 2) sytuacji, w której ściągnięcie kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne oraz 3) uzasadnienia gospodarczego w obciążeniu wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów.

Jedną z przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych jest sytuacja,

gdy za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 2111/08, pojęcie interesu publicznego należy rozumieć jako respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania administracji publicznej itp. Pojęcie interesu publicznego nie ma więc stałego zakresu i wymaga każdorazowo dokonania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości, które kryć się mogą pod pojęciem interesu publicznego. Dodatkowo określenie, iż tak rozumiany interes publiczny ma być "ważny" oznacza taki, od którego wiele zależy, mający dużą wagę, duże znaczenie, znaczący, doniosły, cenny (por. Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, wyd. PWN, Warszawa 1968 r., s. 880). Określenie to zatem wymaga dodatkowo wykazania,

iż ustalenie istnienia tej przesłanki musi mieć szczególnie doniosłe znaczenie

z uwagi na wartości respektowane przez ogół społeczeństwa. Z drugiej zaś strony określenie "gospodarcze uzasadnienie" nie może być utożsamiane z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności udzielenia ulgi. Wystąpienie przesłanki gospodarczego uzasadnienia w obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi odnosi się do sytuacji finansowej wierzyciela, ale skoro umorzenie jest instytucją nadzwyczajną, to należy to utożsamiać z sytuacją, gdy wierzyciel znajduje się

w takiej pozycji finansowej, która uniemożliwia zapłatę należności,

a jej wyegzekwowanie może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków.

W rozpatrywanej sprawie organy administracji wyjaśniły pojęcie ważnego interesu publicznego w kontekście sytuacji Skarżącego i słusznie doszły do wniosku, że nie została spełniona przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych, o której mowa w art.64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. W ocenie Sądu organy prawidłowo też uznały,

że sprawa nie ma charakteru wyjątkowego, czy też nadzwyczajnego z uwagi

na okoliczności, w jakich doszło do powstania kosztów postępowania egzekucyjnego i obciążenia nimi wierzyciela z powodu umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku dłużnika.

Głównym argumentem Skarżącego wskazującym na zaistnienie ważnego interesu publicznego jako przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych jest to,

że jako organ administracji rządowej był zobowiązany do wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika i nie powinna mieć miejsca sytuacja, w której tenże organ, z uwagi na nieściągalność należności od dłużnika, będzie obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego, a w konsekwencji będzie nimi obciążony Skarb Państwa.

Z taką argumentacją Sąd się nie zgadza. Wskazać przede wszystkim należy, że wysokość kosztów egzekucyjnych wynika wprost z przepisów u.p.e.a. i są one należne organowi egzekucyjnemu z tytułu prowadzonej egzekucji, nawet w sytuacji gdy wierzycielem są inne organy administracji rządowej czy samorządowej.

Jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, ustawodawca nie wprowadził przedmiotowych ani podmiotowych zwolnień, które zwalniałyby organy administracji rządowej z obowiązku ponoszenia kosztów egzekucyjnych. A skoro tak, to sama okoliczność, iż wierzyciel jest organem administracji rządowej, finansowanym

ze Skarbu Państwa nie może być postrzegany jako wystąpienie ważnego interesu publicznego. Podkreślić należy, że postanowienie w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, zarówno w aspekcie zasadności obciążenia jak i ich wysokości nie było kwestionowane przez Skarżącego. Wobec tego szczególny status wierzyciela i jego funkcje "administracji rządowej" nie mogą oznaczać, że organy zobowiązane są w każdym przypadku do umorzenia kosztów egzekucyjnych. Słusznie akcentują też organy obu instancji, że rezygnacja przez państwo z opłat i kosztów związanych z egzekucją administracyjną nie jest uzasadniona, z uwagi na pośrednie zmniejszenia środków budżetowych wykorzystywanych na potrzeby całego społeczeństwa. Zatem Inspekcja Transportu Drogowego, jak każdy inny wierzyciel musi ponosić ryzyko obciążenia kosztami egzekucyjnymi nie ściągniętymi od zobowiązanego. Zauważyć także trzeba,

iż akceptacja stanowiska, że za umorzeniem stronie skarżącej kosztów egzekucyjnych przemawia ważny interes publiczny prowadziłoby do przyjmowania realizacji tej przesłanki w każdej sprawie z udziałem ITD i doprowadzało

do umarzania kosztów egzekucyjnych względem tego podmiotu w każdej analogicznej sprawie, a zatem statuowałoby pozanormatywnym nieobciążaniem

go kosztami egzekucyjnymi.

Powyższej oceny nie może zmienić argument Skarżącego, iż stanowisko organów egzekucyjnych prowadzi do "irracjonalnego wniosku, iż nakładanie przez ITD kar pieniężnych z tytułu naruszenia ustawy o transporcie drogowym winno być uzależnione jedynie od kondycji finansowej sprawcy naruszenia". W ocenie Sądu,

to właśnie stanowisko Skarżącego jest irracjonalne, bowiem idąc tokiem jego rozumowania organy podatkowe nie powinny wymierzać i określać zobowiązań podatkowych zaś funkcjonariusze Policji nakładać mandatów karnych wobec osób znajdujących się w trudnej sytuacji majątkowej. Każdy organ administracji publicznej, powinien funkcjonować w ramach i granicach obowiązującego prawa i nie można stawiać mu zarzutów niewłaściwego działania, jeżeli podejmuje czynności do których jest uprawniony i zobowiązany.

Brak jest również podstaw do przyjęcia, że sytuacja gospodarcza Wierzyciela sprzeciwiała się w obciążeniu go kosztami egzekucyjnymi. Skarżący nie wskazał żadnych dokumentów czy informacji obrazujących jego sytuację finansową, a zatem okoliczność, iż jego działalność jest finansowana ze Skarbu Państwa nie może stanowić przesłanki uzasadniającej umorzenie kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64e § 2 pkt 2 czy też 64e § 3 u.p.e.a.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 64e § 2 pkt 3 u.p.e.a. Jedną z przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych jest sytuacja, w której ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Niewątpliwie z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem organ egzekucyjny nie podjął jeszcze postępowania w przedmiocie przymusowego wyegzekwowania od wierzyciela nałożonych na niego kosztów postępowania egzekucyjnego. Skarżący, jak sam wielokrotnie podkreśla,

jest wojewódzkim organem administracji rządowej, trudno jest zatem wyobrazić sytuację, w której ewentualna egzekucja kwoty [...] zł tytułem kosztów egzekucyjnych spowodowałaby powstanie niewspółmiernych wydatków. Taka egzekucja, o ile w ogóle do niej dojdzie, zapewne ograniczy się do zajęcia rachunku bankowego wierzyciela.

Odnosząc się do zastrzeżeń co do wysokości kosztów egzekucyjnych

i zasadności obciążenia wierzyciela przedmiotowymi kosztami, Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie zauważył, że zarzuty powyższe nie mogą być uwzględnione

w trakcie postępowania w zakresie umorzenia tych kosztów. Nie mogą zatem być uznane za zasadne zarzuty rażąco niewspółmiernych kosztów egzekucyjnych

w stosunku do egzekwowanej kary, w aspekcie czynności podjętych przez organy egzekucyjne.

Końcowo należy raz jeszcze podkreślić, że umorzenie kosztów egzekucyjnych ma charakter zupełnie wyjątkowy i winno ono nastąpić, gdy takie rozstrzygnięcie może przynieść pozytywne rezultaty dla szerszej społeczności a nie jedynie

dla wierzyciela. Nie ma przy tym znaczenia, że zarówno organy egzekucyjne

jak i wierzyciel są organami, których działalność jest finansowana z Budżetu Państwa.

W tym stanie rzeczy skarga, jako niezasadna podlegała oddaleniu

na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.).