Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 703/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inspekcja weterynaryjna
Skarżony organ: Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 1 art. 10 lit. f, art. 24
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określające przepisy sanitarne dotyczące  produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002  (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego).
article: art. 1 pkt 1 lit. o, art. 6 ust. 1-2, art. 85a, art. 85b, art. 85e
journal: Dz.U. 2014 poz 1539
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary z tytułu składowania bez zezwolenia produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23) - dalej jako "k.p.a.", w związku z art. 24 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego), (Dz. Urz. UE L. 300 z [...].11.2009 ze zm.) – dalej jako "rozporządzenie (WE) Nr 1069/2009", art. 85a ust. 1 pkt 1, art. 85b i art. 85e ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1539 ze zm.) - dalej jako "ustawa o ochronie zdrowia zwierząt" oraz § 3 pkt 1 lit. b) tiret czwarte rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 maja 2014 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt dotyczące postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi (Dz. U. z 2014 r. poz. 629), - dalej jako "rozporządzenie MRiRW z dnia 2 maja 2014 r.", po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez W. B. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L.

– utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ś. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], wymierzającą W. B. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. karę pieniężną w wysokości [...] zł za prowadzenie działalności uregulowanej w art. 24 ust 1 rozporządzenia (WE) Nr 1069/2009, bez uzyskania zatwierdzenia lub warunkowego zatwierdzenia polegającej na przyjęciu, sortowaniu i czasowym składowaniu na terenie zakładu Biogazowni w P. przy ul. [...], weterynaryjny numer identyfikacyjny - [...], produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, których masa przekracza 1000 kg.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powołał się na następujące okoliczności faktyczne i prawne, które legły u podstaw wydanego rozstrzygnięcia:

Podjęcie przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ś. powołanej na wstępie decyzji z dnia [...] marca 2016 r. było wynikiem przeprowadzonego postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w związku z powiadomieniem otrzymanym od Powiatowego Lekarza Weterynarii w R. o składowaniu na terenie Biogazowni zlokalizowanej w P. przy ul. [...], prowadzonej przez W. B. Sp. z o.o., umieszczonej w rejestrze zakładów nadzorowanych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ś. z weterynaryjnym numerem identyfikacyjnym 06178801, materiału kategorii 3 składającego się ze środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego, nienadających się do spożycia przez ludzi, przywiezionych ze sklepów spożywczych przez podmiot S. P. Sp. z o.o., Oddział S., [...] [...]. Biogazownia, z uwagi na fakt, iż nie posiada urządzenia do pasteryzacji bądź oczyszczania nie może, zgodnie z postanowieniem załącznika V, rozdziału I, sekcji 1, pkt 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 142/2011 z dnia 25 lutego 2011 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, oraz w sprawie wykonania dyrektywy Rady 97/78/WE w odniesieniu do niektórych próbek i przedmiotów zwolnionych z kontroli weterynaryjnych na granicach w myśl tej dyrektywy (Dz. Urz. UE L. 54 z 26.2.2011 ze zm.) w procesie produkcji biogazu, w ramach działalności nadzorowanej Przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ś., wykorzystywać jako substratów produktów spożywczych pochodzenia zwierzęcego nie poddanych procesom przekształcania.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji W. B. Sp. z o.o. w L. wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania wobec strony odwołującej się, ewentualnie o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Rozpatrując powyższe odwołanie Lekarz Weterynarii w całości podzielił ustalenia faktyczne i prawne poczynione przez organ pierwszej instancji. Jako bezzasadny ocenił natomiast podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr [...] w związku z rozporządzeniem MRiRW z dnia [...] maja 2014 r. oraz art. 85a ust. 1 pkt 1, art.85b i art. 85e ustawy o ochronie zdrowia zwierząt.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...], Powiatowy Lekarz Weterynarii w Ś. zakazał podmiotowi W. B. Sp. z o.o. "składowania ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego na terenie Biogazowni i nakazał zniszczenie poprzez przekazanie do utylizacji środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego, nie nadających się do spożycia przez ludzi, przywiezionych ze sklepów spożywczych przez podmiot S. P. Sp. z o.o., Oddział S., [...] 323 w ilości 3700 kg". Powyższą decyzję – po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez jej adresata – Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]. Na wskazaną decyzje ostateczna strona nie złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Organ podkreślił również, że znajdująca się w aktach sprawy decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ś. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] nie obejmuje działalności polegającej na magazynowaniu/składowaniu ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego w postaci zwrotów przeterminowanych produktów ze sklepów stanowiących materiał kat. 3 w myśl postanowienia art. 10 lit. f) rozporządzenia (WE) Nr 1069/2009, a jedynie pozwala na przekształcanie w biogaz ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego kat. 3 w formie pasteryzowanej serwatki płynnej.

Odnosząc się do argumentu przedstawionego w odwołaniu dotyczącego pozwolenia udzielonego przez Starostę Ś. decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] na przetwarzanie odpadów zgodnie z procesem R3 - "Recykling lub odzysk substancji organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki (w tym kompostowanie i inne biologiczne procesy przekształcania)", w oparciu o które strona skarżąca chciała magazynować na terenie Biogazowni tzw. "byłą żywność", której obecność w zakładzie w dniu [...] września 2015 r. stwierdzili pracownicy Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Ś., dostarczoną do W. B. Sp. z o.o. - wytwórni biogazu w P. ze sklepów spożywczych przez przedsiębiorstwo S. P. Sp. z o.o., w łącznej ilości 3700 kg, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.), przepis ten nie ma zastosowania do ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego, w tym produktów przetworzonych objętych rozporządzeniem (WE) Nr 1069/2009, z wyjątkiem tych, które są odpadami przewidzianymi do składowania na składowisku odpadów albo do przekształcania termicznego lub do wykorzystania w zakładzie produkującym biogaz lub w kompostowni zgodnie z tym rozporządzeniem. W świetle powołanej regulacji przetworzone i nieprzetworzone uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego kwalifikowane jako materiał kat. 3 według rozporządzenia (WE) Nr 1069/2009, składowane w dniu [...] września 2015 r. na terenie Biogazowni z zamiarem wykorzystania do produkcji biogazu, były materiałem, który musi być przekształcany zgodnie z tym rozporządzeniem.

L. Wojewódzki Lekarz Weterynarii analizując dokumentację zgromadzoną w sprawie przez organ pierwszej instancji, mając na uwadze podniesiony w odwołaniu zarzut dotyczący braku przyjęcia przez stronę odwołującą towaru pochodzenia zwierzęcego, który dostarczyła na teren Biogazowni Spółki W. B. Spółka S. P., podkreślił, że w świetle art. 3 pkt 11 rozporządzenia (WE) Nr [...], W. B. Sp. z o.o. jest podmiotem, pod którego faktyczną kontrolą pozostawał uboczny produkt pochodzenia zwierzęcego. Natomiast w rozumieniu art. 4 ust. 2 powyższego rozporządzenia, podmioty zapewniają zgodność produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych z wymogami aktu prawnego mającymi zastosowanie do ich działalności prowadzonej na wszystkich etapach gromadzenia, przewozu, manipulowania, obróbki, przekształcania, przetwarzania, składowania, wprowadzania do obrotu, rozprowadzania, stosowania lub ich usuwania w przedsiębiorstwie pod ich kontrolą. Z kolei, w myśl art. 4 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1069/2009, państwa członkowskie kontrolują i sprawdzają, czy podmioty przestrzegają odpowiednich wymogów przytoczonego przepisu na wszystkich etapach łańcucha czynności związanych z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi, o których mowa wcześniej oraz w tym celu wprowadzają system kontroli urzędowych zgodnie z odpowiednimi wspólnotowymi przepisami weterynaryjnymi. Mając na uwadze powyższe organ podkreślił, że status podmiotu osiąga się już na poziomie sprawowania przez niego faktycznej kontroli nad ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego lub produktami pochodnymi. Zatem w niniejszej sprawie podmiotem odpowiedzialnym i zobowiązanym do przestrzegania przepisów rozporządzenia (WE) Nr 1069/2009 oraz rozporządzenia Komisji (UE) Nr 142/2011 w zakresie postępowania z będącymi w danym momencie w posiadaniu strony odwołującej ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego lub produktami pochodnymi, a tym samym i ponoszenia wszystkich konsekwencji ich nieprzestrzegania w tym czasie, jest Biogazownia w P., niezależenie od faktu, że strona władała nimi jedynie w ograniczonym zakresie (sortowania) i w ograniczonym czasie (składowania od chwili przyjęcia do Biogazowni do momentu przekazania i odbioru przez zakład przetwórczy). W sytuacji, gdy materiał niewykorzystany w Biogazowni z powrotem został przekazany do S. P. Sp. z o.o., wówczas formalne prawo do odpowiedzialności za gospodarowanie ubocznymi produktami zwierzęcymi, zgodnie z przepisami prawa w tym zakresie, zwrotnie powracało do zakładu przetwórczego, gdyż na płaszczyźnie administracyjnoprawnej każdy faktycznie władający daną rzeczą jest automatycznie jej posiadaczem i wyłącznym adresatem określonych orzeczeń zobowiązanym do ich wykonania.

L. Wojewódzki Lekarz Weterynarii zaznaczył, że potwierdzeniem powyższego są zapisy zawarte w umowie na zagospodarowanie odpadów zawartej w dniu [...] stycznia 2015 r. pomiędzy S. P. Sp. z o.o. a W. B. Sp. z o.o. w L., mówiące o świadczonych usługach w zakresie objętym przedmiotową umową, a o których mowa powyżej, jak również o uprawnieniach do dysponowania dostarczonymi ubocznymi produktami zwierzęcymi do wytwórni biogazu, tj. miała prawo (W. B. Sp. z o.o. w L.) je wykorzystać, zniszczyć i ponosiła odpowiedzialność za ich przetworzenie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Dalej w umowie czytamy, że w zakresie produktów nie wykorzystanych w procesie produkcji biogazu, czyli niebędących ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego, strona odwołująca się nie miała uprawnień odpowiadających prawu właściciela produktów, tzn. nie mogła ich wykorzystać, zniszczyć ani postąpić z nimi wedle uznania, jak tylko przekazać zwrotnie do S. P. Sp. z o.o. z wystawieniem stosownej dokumentacji towarzyszącej ubocznym produktom pochodzenia zwierzęcego podczas ich przewozu. Jednakże zgodnie z profilem zatwierdzenia Biogazowni, nie miała ona prawa przekształcać ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego w postaci zwrotów przeterminowanych produktów ze sklepów spożywczych stanowiących materiał kat. 3 w myśl postanowienia art. 10 lit. f) rozporządzenia (WE) Nr [...]. Samo zawarcie pisemnej umowy i ustalenie zasad prowadzenia przedmiotowej działalności na płaszczyźnie cywilnoprawnej nie zwalniało strony odwołującej od dopełnienia wymagań administracyjno-weterynaryjnych w zakresie sortowania i składowania ubocznych produktów zwierzęcych, nawet jeśli te nie były wykorzystywane potem do produkcji biogazu na terenie zakładu w P.. W świetle powyższego strona, chcąc wykonywać działalność w zakresie sortowania i składowania ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego, po spełnieniu określonych wymagań weterynaryjnych opisanych przepisami prawa w tym zakresie, mogła i powinna zgłosić zamiar prowadzenia działalności nadzorowanej do Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ś. celem uzyskania zatwierdzenia w trybie art. 24 ust. 1 lit. h) i i) rozporządzenia (WE) Nr [...]. W ocenie organu odwoławczego, wbrew twierdzeniu strony odwołującej, organ pierwszej Instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący ustalił, że faktycznie prowadziła ona działalność podlegającą nadzorowi Inspekcji Weterynaryjnej w zakresie składowania ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego bez spełniania wszystkich wymagań weterynaryjnych określonych przepisami prawa w tej kwestii oraz bez uprzedniego zatwierdzenia do jej wykonywania, udowadniając tym samym jej nielegalny charakter. Tym samym swoim działaniem strona naruszyła postanowienia powyższego aktu prawa.

Zdaniem L. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii organ pierwszej instancji prawidłowo zatem zastosował art. 85a ust. 1 pkt 1, art. 85b i art. 85e ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz rozporządzenie MRiRW z dnia [...] maja 2014 r.

Organ odwoławczy za niezasadny uznał także zarzut naruszenia art. 7, art. 8, i art. 9 w związku z art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a także zarzut przekroczenia zasad uznania administracyjnego w zakresie wymiaru kary. Powiatowy Lekarz Weterynarii w Ś. podjął bowiem wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a następnie dokonał jego oceny. Organ pierwszej instancji nie miał przy tym swobody w miarkowaniu kary, gdyż jej wysokość wynika wprost z postanowień § 3 pkt 1 lit. b) tiret czwarte rozporządzenia MRiRW z dnia 2 maja 2014 r., co także zostało wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Końcowo L. Wojewódzki Lekarz Weterynarii wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2016 r. otrzymał pismo pełnomocnika W. B. Sp. z o.o. zawierające wniosek o uzupełnienie materiału dowodowego "celem ustalenia w jaki sposób Powiatowy Lekarz Weterynarii w Ś. dokonał ustalenia wagi produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, które zdaniem Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ś. były sortowane i czasowo składowane na terenie Biogazowni w P., przy ul. [...], w sytuacji gdy w kontenerach przyjętych do obliczenia przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ś., obok produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych były opakowania pojedyncze i zbiorcze nie podlegające wymiarowi kary oraz ustalenia, czy Powiatowy Lekarz Weterynarii w Ś. dla ustalenia kary, której wysokość jest zależna od wagi produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych dokonał oddzielenia od ogólnej wagi transportu wagi opakowań pojedynczych i zbiorczych...?".

Odnosząc się do powyższego wniosku organ odwoławczy stwierdził, że sposób określenia przez organ pierwszej instancji wagi ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego stwierdzonych na terenie Biogazowni w P. w dniu [...] września 2015 r. został wskazany w protokole kontroli z dnia [...] września 2015 r., znak: [...] W sposób wyraźny sprecyzowano, że masa przeważonego materiału jaki stanowiły środki spożywcze nienadające się do spożycia przez ludzi wynosiła 3700 kg. Ponadto w trakcie kontroli w dniu [...] września 2015 r. prokurent A. W. oświadczył, iż "w masie przekazanego do zakładu przetwórczego materiału kat. 3 znajdował się materiał kat. 3 w ilości 3700 kg stwierdzony na terenie wytwórni biogazu podczas kontroli w dniu [...] września 2015 r.". Protokół, znak: [...], został bez zastrzeżeń podpisany w dniu [...] września 2015 r. przez ww. prokurenta.

Zdaniem organu, skoro strona odwołująca w odpowiednim terminie nie skorzystała z instrumentów prawnych dotyczących kwestionowania protokołu kontroli i ustaleń w nim zawartych, to nie ma już możliwości skutecznego powoływania się na nie w toku dalszego pokontrolnego postępowania prowadzonego w danej sprawie. Ustalenia kontroli mogą zostać skutecznie zakwestionowane w określonym czasie, a po jego upływie następuje prekluzja zarzutów w tym przedmiocie (organ powołał się w tym względzie na wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 934/13).

Ponadto organ odwoławczy zauważył że waga spornego towaru została ustalona decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ś. z dnia [...] września 2015 r., utrzymaną w mocy ostateczną decyzją Lekarz Weterynarii z dnia [...] grudnia 2015 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na przedstawioną powyżej decyzję ostateczną Lekarz Weterynarii złożyła B. P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L., reprezentowana przez radcę prawnego E. K.. Wnosząc w skardze o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ś. dnia [...] marca 2016 r., strona skarżąca podniosła następujące zarzuty:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 24 ust.1 lit h), i), j) rozporządzenia (WE) Nr [...] w zw. z § 3 pkt 1 lit. b) rozporządzenia MRiRW z dnia [...] maja 2014 r., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że strona skarżąca podlega karze pieniężnej w wysokości [...] zł., pomimo, iż przepis ten wskazuje, że kara pieniężna uzależniona jest od masy produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, która w ocenie skarżącej Spółki nie została w sposób prawidłowy ustalona;

2) art. 85a ust. 1 pkt 1, art. 85b oraz art. 85e ustawy o ochronie zdrowia zwierząt poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że to strona skarżąca podlega karze pieniężnej, pomimo, iż zgodnie z ustalonym stanem faktycznym znajdujące się na placu Spółki uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego, oznakowane były napisem "Saria", podobnie jak oznakowanie pojemników jako "materiał kategorii 3" oraz naczepa samochodu ciężarowego, zidentyfikowana została jako własność S. P.. z o.o, stąd – w ocenie strony skarżącej – niezasadnie została jej przypisana odpowiedzialność, a nie podmiotowi S. P. Sp. z o.o., który faktycznie pozostawał właścicielem ww. produktów, a które to produkty nigdy nie stanowiły własności strony skarżącej i nigdy nie uzyskała ona prawa do dysponowania nimi, a w konsekwencji błędne ustalenie, iż strona skarżąca jest podmiotem zobowiązanym do uiszczenia kary pieniężnej;

3) art. 19a ustawy z dnia [...] stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744 ze zm.) ze względu na nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie w wyniku kontroli masy materiału znajdującego się na terenie zakładu strony skarżącej w wysokości 3700 kg pomimo, że obok produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych były opakowania pojedyncze i zbiorcze, które zdaniem Skarżącej powinny być osobno zważone, a przede wszystkim nie powinny podlegać wymiarowi kary.

II. naruszenie innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności nieustalenie następujących okoliczności:

- w jaki sposób dokonano ustalenia wagi produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, które w ocenie organu były sortowane i czasowo składowane na terenie zakładu Biogazowni w P. pomimo, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż obok produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych były opakowania pojedyncze i zbiorcze, które - zdaniem strony skarżącej - nie powinny podlegać wymiarowi kary,

- czy organ dokonał oddzielenia od ogólnej wagi transportu wagi opakowań pojedynczych i zbiorczych, a jeżeli tak to w jaki sposób to uczynił lub z jakich przyczyn "zaniechał temu obowiązkowi" i na jakiej podstawie prawnej, co miało zasadnicze znaczenie dla wymierzenia kary pieniężnej,

a także nieuzasadnione przyjęcie, że przebieg postępowania kontrolnego, a także ustalenia zawarte w protokole kontroli i wyniki kontroli nie podlegają rozpatrzeniu oraz ocenie i badaniu przez organ drugiej Instancji w toku postępowania administracyjnego, pomimo tego, że w wyniku kontroli materiał, za który została wymierzona stronie skarżącej kara pieniężna nie został w ogóle zważony, jako sam materiał a ważona była masa materiału wraz z opakowaniami, co na etapie kontroli, która ustala sam fakt, nie miało znaczenia i to organ administracyjny ma obowiązek ustalić stan faktyczny z własnej inicjatywy, a nie wskutek inicjatywy dowodowej Spółki, skoro z określonego faktu wyciąga dalej konsekwencje,

2) art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego przez organ drugiej instancji na skutek niewywiązania się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ustalenia, czy udowodniono okoliczność polegającą na ustaleniu masy produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, które w ocenie organu były sortowane i czasowo składowane na terenie zakładu Biogazowni w P., a w konsekwencji na skutek błędnej i dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł,

3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ś. przez organ drugiej Instancji pomimo, że zachodziło szereg podstaw uzasadniających jej uchylenie w postaci licznych naruszeń przepisów prawa procesowego i materialnego, których dopuścił się organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął argumenty na poparcie powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Lekarza Weterynarii wniósł o jaj oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają bowiem prawu.

Przedmiotem kontrolowanych rozstrzygnięć jest kara pieniężna wymierzona podmiotowi W. B. Sp. z o.o. w L. (obecnie [...] Sp. z o.o. w L.) w wysokości [...] zł za prowadzenie działalności uregulowanej w art. 24 ust 1 rozporządzenia (WE) Nr 1069/2009, bez uzyskania zatwierdzenia lub warunkowego zatwierdzenia, polegającej na przyjęciu, sortowaniu i czasowym składowaniu na terenie zakładu Biogazowni w P. przy ul. [...] (weterynaryjny numer identyfikacyjny – 06178801), produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, których masa przekracza 1000 kg.

Powołany wyżej przepis art. 24 ust. 1 rozporządzenia wspólnotowego (WE) Nr 1069/2009 stanowi, że podmioty zapewniają, aby kontrolowane przez nie przedsiębiorstwa lub zakłady były zatwierdzane przez właściwy organ, któremu podlega miejsce, w którym przedsiębiorstwa te lub zakłady wykonują jedną lub więcej z następujących czynności:

a) przetwarzanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w drodze sterylizacji ciśnieniowej, za pomocą metod, o których mowa w art. 15 ust. 1 akapit pierwszy lit. b), lub metod alternatywnych, dopuszczonych zgodnie z art. 20;

b) usuwanie, jako odpadu, poprzez spalanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych, z wyłączeniem przedsiębiorstw lub zakładów, które posiadają pozwolenie na działalność zgodnie z dyrektywą 2000/76/WE;

c) usuwanie lub utylizacja poprzez spalanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych stanowiących odpady, z wyłączeniem przedsiębiorstw lub zakładów, które posiadają pozwolenie na działalność zgodnie z dyrektywą 2000/76/WE;

d) wykorzystanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych jako paliwa do spalania;

e) produkcja karmy dla zwierząt domowych;

f) produkcja nawozów organicznych i polepszaczy gleby;

g) przetwarzanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych w biogaz lub kompost;

h) czynności dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego po ich zebraniu, takie jak: sortowanie, dzielenie, chłodzenie, zamrażanie, solenie, usuwanie skór i skórek lub określonego materiału mogącego stanowić zagrożenie;

i) składowanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego;

j) składowanie produktów pochodnych przeznaczonych do:

(I) usunięcia na składowisku odpadów lub spalenia lub utylizacji lub usunięcia przez współspalanie,

(II) wykorzystania jako paliwo do spalania;

(III) wykorzystania jako paszy, z wyłączeniem przedsiębiorstw lub zakładów zatwierdzonych lub zarejestrowanych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 183/2005;

(IV) wykorzystania jako nawozów organicznych i polepszaczy gleby, z wyłączeniem składowania w miejscu bezpośredniego zastosowania.

Wymagania weterynaryjne dla podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie objętym (m.in.) przytoczonym wyżej przepisem określa ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (art. 1 pkt 1 lit. "o"). Zgodnie z art. 6 ust. 1a pkt 3 tej ustawy podjęcie działalności nadzorowanej w zakresie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych jest dozwolone po zatwierdzeniu przedsiębiorstwa lub zakładu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 1069/2009. Decyzję w tej sprawie podejmuje powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na planowane miejsce prowadzenia działalności nadzorowanej w zakresie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych (art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt).

Wyjaśnić w tym miejscu wypada, że celem zatwierdzenia, o którym mowa w powyższych przepisach, jest zapewnienie bezpiecznego zagospodarowania produktów pochodzenia zwierzęcego. Istotnym elementem całego sytemu prawidłowego zagospodarowania takiego ubocznego produktu jest możliwość jego identyfikacji na każdym etapie, poczynając od produkcji, przewozu, obróbki, przetwarzania, składowania, wprowadzania do obrotu, dystrybucji, a kończąc na użyciu lub usuwaniu. W takim przypadku zatwierdzenie (rejestracja) każdego z podmiotów, który może pojawić się choćby na jednym z wymienionych etapów, ma zasadnicze znaczenie dla realności i efektywności sprawowania kontroli urzędowej nad obiegiem materiału i możliwości zapewnienia jego identyfikowalności. Jak bowiem wskazuje się w preambule do rozporządzenia (WE) Nr 1069/2009, ewentualne luki w systemie takiego nadzoru mogą mieć poważny wpływ na zdrowie ludzi i zwierząt, bezpieczeństwo łańcucha żywnościowego i paszowego oraz zaufanie klientów. Dlatego też rozporządzenie to w sposób szczegółowy opisuje obowiązki podmiotów występujących na każdym z przedstawionych etapów, zaczynając od punktu wyjściowego w łańcuchu produkcji (art. 4), a kończąc na punkcie końcowym w łańcuchu produkcyjnym (art. 5). Na wszystkich etapach gromadzenia, przewozu, manipulowania, obróbki, przekształcania, przetwarzania, składowania, wprowadzania do obrotu, rozprowadzania, stosowania lub usuwania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych w przedsiębiorstwie pod ich kontrolą, podmioty obowiązane są umożliwić sprawowanie kontroli przez organy nadzoru weterynaryjnego. Z tego też punktu widzenia niezwykle istotnym dla prawidłowości funkcjonowania całego systemu nadzoru jest, aby każde przedsiębiorstwo lub zakład prowadzący działalność, której przedmiotem jest produkt uboczny pochodzenia zwierzęcego, był zatwierdzony przez właściwego powiatowego lekarza weterynarii (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 261/16 – dostępne w CBOSA).

W celu wyegzekwowania obowiązków określonych zarówno w rozporządzeniu nr 1069/2009 jak i w ustawie o ochronie zdrowia zwierząt, ustawodawca krajowy wprowadził w art. 85a tej ustawy administracyjne kary pieniężne. Kara pieniężna w pierwszym rzędzie została przewidziana względem podmiotów, które prowadzą działalność nadzorowaną w zakresie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych bez dokonania rejestracji albo uzyskania zatwierdzenia lub warunkowego zatwierdzenia (ust. 1 pkt 1). Stawki wspomnianych kar określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 maja 2014 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt dotyczące postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi.

Wymierzona W. B. Sp. z o.o. kara pieniężna była skutkiem kontroli przeprowadzonej przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Ś. w należącym do tej Spółki zakładzie Biogazowni w P. w dniach od 17 do [...] września 2015 r. Jak wynika z załączonego do akt sprawy protokołu z przedmiotowej kontroli, w jej trakcie stwierdzono, iż na terenie zakładu (na placu przeznaczonym do przetwarzania surowców wykorzystywanych do produkcji biogazu) składowane są w 6 skrzyniach drewnianych środki spożywcze nienadające się do spożycia przez ludzi. Ustalono wówczas, iż łączna waga tych środków wynosi 3700 kg. Obecny podczas kontroli prokurent Spółki A. W. oświadczył, że przedmiotowe produkty zostały dostarczone przez S. P. Sp. z o.o. w W.. Protokół zawierający powyższe ustalenia został bez zastrzeżeń podpisany przez prokurenta W. B. Sp. z o.o.

Bezsporne stwierdzenie w toku kontroli składowania na terenie zakładu Biogazowni należącego do strony skarżącej wskazanych wyżej środków spożywczych nienadających się do spożycia przez ludzi, stanowiących produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego i produkty pochodne, uzasadniało przyjęcie, że Spółka ta podjęła działalność uregulowaną w art. 24 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr [...]. W ocenie Sądu nie można natomiast zgodzić się z zarzutem skarżącej Spółki, jakoby odpowiedzialność za przedmiotowe produkty została jej przypisana niezasadnie, bowiem właścicielem tych produktów pozostawała S. P. Sp. z o.o., a strona skarżąca nigdy nie uzyskała prawa do dysponowania nimi. Zaprzeczeniem tej tezy – jak słusznie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – są już chociażby postanowienia umowy z dnia [...] stycznia 205 r. zawartej pomiędzy S. P. Sp. z o.o. a W. B. Sp. z o.o., z której jednoznacznie wynika, że po przekazaniu produktów (odpadów) odpowiedzialność za ich zagospodarowania przechodzi na odbiorcę § 3 ust. 2 umowy). W. B. Sp. z o.o. była uprawniona do dysponowania produktami przekazanymi jej przez S. P. Sp. z o.o., a ujawnionymi w trakcie ww. kontroli. W konsekwencji zasadnie uznano, że produkty te pozostawały pod faktyczną kontrolą strony skarżącej, a tym samym, że jest ona podmiotem w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 (art. 3 pkt 11 tegoż rozporządzenia).

Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości również okoliczność, iż strona skarżąca, podejmując działalność w zakresie składowania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, nie dysponowała stosownym zatwierdzeniem w trybie art. 6 ust. 1a pkt 3 i ust. 2 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt. Prawidłowo w tym kontekście wskazano w zaskarżonej decyzji, że załączona do akt sprawy decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ś. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] nie obejmuje działalności polegającej na magazynowaniu/składowaniu ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego w postaci zwrotów przeterminowanych produktów ze sklepów stanowiących materiał kat. 3 w myśl postanowienia art. 10 lit. "f" rozporządzenia (WE) Nr [...], a jedynie pozwala na przekształcanie w biogaz ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego kat. 3 w formie pasteryzowanej serwatki płynnej. Z zatwierdzeniem, o którym mowa w powyższych przepisach, dokonywanym przez właściwego ze względu na miejsce prowadzenia działalności nadzorowanej powiatowego lekarza weterynarii, nie można również utożsamiać powołanej przez stronę skarżącą w odwołaniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] o udzieleniu zgody na przetwarzanie odpadów zgodnie z procesem R3, wydanej w trybie przepisów ustawy z dnia [...] grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1987 ze zm.).

W świetle powyższych okoliczności uznać należy, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w Ś., a za nim L. Wojewódzki Lekarza Weterynarii, zasadnie przyjęli, iż strona skarżąca bez stosownego zatwierdzenia podjęła działalność objętą dyspozycją art. 24 ust 1 rozporządzenia (WE) Nr 1069/2009. Uzasadnione było tym samym wymierzenie skarżącej Spółce kary pieniężnej na zasadzie art. 85a ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt. Jednocześnie, zdaniem Sądu, bezzasadne są zastrzeżenia strony skarżącej odnośnie wysokości wymierzonej kary. Ustalona kwota wynikała bowiem z dyspozycji § 3 pkt 1 lit. "b" tiret czwarte rozporządzenia MRiRW z dnia [...] maja 2014 r. Przepis ten określa wysokość kary pieniężnej na poziomie [...] zł w sytuacji, gdy masa produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych poddanych co najmniej jednej z czynności wymienionych w art. 24 rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 (w tym składowaniu) przekracza 1000 kg. Masa produktów ujawnionych na terenie Biogazowni w P. podczas kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] do [...] września 2015 r. przekroczyła tę wartość, wynosząc [...] zł, co zostało jednocześnie stwierdzone w protokole z przedmiotowej kontroli. Nie sposób natomiast uznać, by na wysokość nałożonej kary mogło mieć wpływ ewentualne uwzględnienie w ramach ustalonej masy produktów opakowań, w których się one znajdowały. Trudno bowiem założyć, jakoby w sytuacji ujawnienia produktów opakowanych o łącznej wadze 3700 kg masa samych opakowań wynosiła co najmniej 2700 kg, niemal trzykrotnie przekraczając masę produktów, a jedynie w takiej sytuacji (tj. gdyby rzeczywista masa produktów była niższa niż 1000 kg) mogło by mieć to wpływ na wysokość kary. Podkreślić przy tym raz jeszcze należy, że w czynnościach kontrolnych, w trakcie których ustalono m.in. masę produktów, uczestniczył prokurent skarżącej Spółki, nie zgłaszając w tym względzie żadnych zastrzeżeń.

Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa, a w szczególności zostały wydane z zachowaniem wymogów postępowania administracyjnego wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy prawidłowo i rzetelnie zgromadziły materiał dowodowy i w zakresie mającym znaczenie dla wyniku sprawy prawidłowo materiał ten oceniły. Uzasadnienia kontrolowanych decyzji odpowiadają przy tym wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.