Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 96/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 148 ust. 4, art. 145 ust. 1 i 2, art. 156 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 10 w zw. z art. 1 pkt 50
journal: Dz.U. 2007 nr 173 poz 1218
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz - Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi P. B. i A. [...] B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2011r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu [...] z siedzibą w P. z dnia [...] 2010r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżących kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów wpisu sądowego, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2010 r., nr [...], Dyrektor Zarządu Geodezji [...] w P., na podstawie art. 145, 146 oraz 148 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) oraz uchwały Rady Miasta P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej, orzekł o ustaleniu opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, stanowiącej własność A. [...] B. i P. B., położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...] na skutek stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazano, iż od dnia 12 stycznia 2007 r. stworzono warunki do podłączenia opisanej powyżej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Mając powyższe na względzie organ poinformował A. [...] B. i P. B. o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do wybudowanej kanalizacji sanitarnej. Wzrost wartości nieruchomości oznaczonej nr [...] powstałej na skutek budowy infrastruktury technicznej został ustalony w operacie szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego J. W. w dniu [...] października 2009 r., uzupełnionym w dniu [...] grudnia 2009 r. Zdaniem organu I instancji, przedmiotowy operat został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i stanowi dokument logiczny, spójny oraz kompletny, co przesądza o jego prawidłowości oraz uzasadnia nałożenie opłaty adiacenckiej w wysokości określonej w decyzji.

Jak wyjaśniono A. [...] B. i P. B. uiścili opłatę partycypacyjną na budowę kanalizacji w kwocie [...] zł. Zgodnie z przepisem art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji) przy ustalaniu opłaty adiacenckiej, różnicę między wartością, jaką nieruchomość ma po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką miała przed ich wybudowaniem pomniejsza się o wartość nakładów poniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Organ I instancji, odnosząc się do podnoszonego w toku postępowania zarzutu niezgodności art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w nowym brzmieniu z konstytucją, wskazał, iż nie ma on kompetencji do rozstrzygania powyższej kwestii.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli A. [...] B. i P. B. zarzucając, iż organ winien zastosować art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w dniu 12 stycznia 2007 r., a więc w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości skarżących do sieci kanalizacyjnej. Uzasadniając powyższe stanowisko skarżący odwołali się do uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 634/08. Zarzucono ponadto, iż nie zapewniono im czynnego udziału w czynnościach podejmowanych przez biegłego rzeczoznawcę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powtórzył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, iż z uwagi na fakt odbioru w dniu [...] stycznia 2007 r. inwestycji polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej, w sprawie spełnione zostały przesłanki nałożenia opłaty adiacenckiej. Kolegium podzieliło ocenę poprawności operatu szacunkowego poczynioną przez organ I instancji i przydatność tego dowodu do poczynienia ustaleń w sprawie, jak również podtrzymało ustalenia faktyczne, co do wzrostu wartości nieruchomości oraz podstaw naliczenia opłaty adiacenckiej. Kolegium zaaprobowało również zastosowanie art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, co uzasadniało pomniejszenie różnicy wartości nieruchomości przed i po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej o wniesioną prze właściciela lub użytkownika wieczystego opłatę partycypacyjną. Stąd ustaloną w operacie szacunkowym różnicę wartości nieruchomości – kwotę [...] zł. należało pomniejszyć o kwotę [...] zł opłaty partycypacyjnej. Ponieważ stawka opłaty adiacenckiej przyjęta uchwałą Rady Miasta P. nr [...] wynosi 50%, to w przedmiotowej sprawie opłata adiacencka wynosiła 50% kwoty [...] zł, a więc, jak prawidłowo wskazał organ I instancji [...] zł.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. [...] B. i P. B. podtrzymując zarzuty wadliwego braku zastosowania w sprawie art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w dniu 12 stycznia 2007 r., a więc w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości skarżących do sieci kanalizacyjnej. Jak wyjaśniono w skardze, skarżący nie wnoszą o odstąpienie od nałożenia opłaty lecz o naliczenie jej według brzmienia przepisów obowiązujących w styczniu 2007 r. Dodatkowo wskazano, iż art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obecnie obowiązującym jest niesprawiedliwy i niezgodny z Konstytucją.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu utrzymującego w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Geodezji [...] w P. nakładającej na A. [...] B. i P. B. opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 173, poz. 1218) zmieniono art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 1 pkt 50 ustawy nowelizującej). Zmiana ta polegała na modyfikacji metody uwzględniania nakładów właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości na rzecz budowy urządzeń infrastruktury. Do dnia 21 października 2007 r. nakłady te były zaliczane na poczet opłaty adiacenckiej. Z kolei według nowego brzmienia art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami o wartość tych nakładów pomniejsza się różnicę między wartością, jaką nieruchomość ma po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką miała przed ich wybudowaniem. Tym samym obecnie nakłady na rzecz budowy urządzeń infrastruktury są uwzględniane nie, jak poprzednio, w pełnej wysokości, lecz w ułamku w swej istocie równym stawce opłaty adiacenckiej. Dotychczasowy sposób ich uwzględniania mógł prowadzić do sytuacji, w której opłata adiacencka nie była należna, co miało miejsce gdy nakłady na rzecz budowy urządzeń infrastruktury były wyższe niż procent (ułamek) wzrostu wartości nieruchomości odpowiadający stawce opłaty adiacenckiej. Obecny sposób rozliczania nakładów prowadzi zaś do tego, że są one uwzględniane tylko w części, której rozmiar zależy od stawki opłaty adiacenckiej (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Ol 351/10, dostępny w centralnej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na gruncie przedmiotowej sprawy organy administracji publicznej zastosowały art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym od dnia 22 października 2007 r. W sposób dorozumiany odwołały się zatem do zasady bezpośredniego działania ustawy nowej. W ocenie Sądu stanowisko to nie jest zasadne.

Warto w tym miejscu odwołać się do na poglądów wyrażonych w przytaczanym przez skarżących w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 634/08, jak również w powołanym powyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 czerwca 2010 r. Poglądy te skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje. W wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 634/08 wskazano, że w licznych orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak stanowiska ustawodawcy w kwestii intertemporalnej czyli stosowania nowych przepisów w czasie nie przesądza o bezpośrednim działaniu ustawy nowej. I tak w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2001 r. sygn. akt OPS 14/00, ONSA 2001, Nr 3, poz. 101, wskazano, powołując się na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, że zdaniem Trybunału uznać należy zasadę stosowania ustawy dawnej, w imię ochrony praw nabytych jednostki. Podobnie w uchwale z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OPS 1/06, ONSAiWSA 2006, Nr 3, poz. 71, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sytuacji, gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. W uzasadnieniu ostatniej z przywołanych uchwał wskazano również, że to, czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, przy czym jednocześnie należy brać pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady. Powołując się na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że na bezpośrednie działanie ustawy nowej do zdarzeń mających miejsce przed jej wejściem w życie powinien zdecydować się ustawodawca tylko w sytuacji, gdy za tym przemawia ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki oraz zauważył, że bezpośrednie działanie prawa nowego, chociaż wygodne dla ustawodawcy z punktu widzenia porządku prawnego, w praktyce niesie liczne zagrożenia w postaci naruszenia zasady zaufania obywatela do państwa, zasady ochrony praw nabytych czy też zasady nieretroakcji prawa, które to zasady wynikają z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Wskazał też, że przyjęte przez ustawodawcę ustalenia w zakresie przepisów intertemporalnych czy też przyjęte przez organ w drodze wykładni reguły intertemporalne (w przypadku braku regulacji ustawowych) nie mogą naruszać podstawowych zasad konstytucyjnych.

Jak powszechnie przyjmuje się w nauce prawa i orzecznictwie, jedną z podstawowych zasad państwa prawnego jest zasada niedziałania prawa wstecz (zakaz retroakcji). Przy czym przyjmuje się, że z retroaktywnym działaniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń zamkniętych w przeszłości, zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Tak rozumianą retroaktywność odróżnia się od retrospektywności prawa, która występuje wówczas, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze otwartym, ciągłym, takie, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia (stosunki w toku), które rozpoczęły się, powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy (tak przyjęto w uzasadnieniu powołanej już uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r.). Podobnie ujmuje się to zagadnienie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, iż naruszenie zasady nieretroaktywności następuje wtedy, gdy aktowi normatywnemu nadano moc obowiązującą wobec stosunków prawnych zaistniałych i trwających w czasie do wejścia tego aktu w życie. Retrospektywność prawa polega zaś na tym, że prawodawca stanowi akty normatywne mające zastosowanie do sytuacji trwających po wejściu w życie tych aktów (tak Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt P 27/05, OTK-A nr 9 z 2006 r., poz. 124).

Odnosząc wyżej sformułowane uwagi orzecznictwa do opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek budowy urządzeń infrastruktury technicznej należy stwierdzić, że skoro zgodnie z art. 145 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami można ustalić opłatę adiacencką ze wskazanego tytułu po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi, to w tym momencie następuje zamknięcie zdarzenia, które winno być miarodajne dla określenia prawa nim rządzącego. W ocenie Sądu nie ma żadnych istotnych powodów do uznania, iż z chwilą stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi powstaje zdarzenie lub stosunek prawny o charakterze ciągłym, które mogłyby być objęte nową regulacją. W szczególności za uznaniem tego zdarzenia za ciągłe lub za stosunek o takim charakterze nie przemawia możliwość wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej w czasie trzech lat od stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Ciągłego charakteru zdarzenia lub stosunku prawnego nie można łączyć z istniejącą w czasie kompetencją organu administracji publicznej do wydania decyzji w oparciu o spełniony w określonym momencie stan faktyczny. A to z tej przyczyny, że taka sytuacja jest właściwa każdemu działaniu organu administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej, zatem nie może być to kryterium rozróżnienia zdarzeń i stosunków prawnych o charakterze ciągłym od zamkniętych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt II SA/Gd 634/08). W konsekwencji należy przyjąć, że art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym od dnia 22 października 2007 r. nie może być stosowany do ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu budowy urządzeń infrastruktury technicznej, jeżeli warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo do korzystania z wybudowanej drogi zostały stworzone przed dniem wejścia w życie tej ustawy.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, iż warunki do korzystania przez skarżącą z wybudowanego odcinka kanalizacji sanitarnej wystąpiły w dniu [...] stycznia 2007 r., na co wskazał zarówno organ I instancji jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji, gdzie dodatkowo wskazano, w odwołaniu do orzeczeń Naczelnego Sądy Administracyjnego, iż jest to dzień decydujący o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Tym samym zdarzenie to nastąpiło przed dniem wejścia w życie znowelizowanego art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec tego należało zastosować wskazane przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 października 2007 r. Do takiego wniosku prowadzą wyniki prokonstytucyjnej wykładni art. 10 w zw. z art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustawy.

W tym miejscu należy zgodzić się z argumentacją skarżących, że sposób wyliczenia opłaty adiacenckiej w na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu po dniu 21 października 2007 r. byłby dla nich krzywdzący. Stosując znowelizowaną metodologię obliczania wspomnianej opłaty skarżąca winna ponieść, jak wskazały organy obydwu instancji, koszt [...] zł. Według poprzedniej metody, kwotę [...] zł opłaty partycypacyjnej należałoby odjąć od opłaty adiacenckiej w kwocie [...] zł stanowiącej 50% z kwoty [...] zł wzrostu wartości nieruchomości, a zatem opłata adiacencka wyniosłaby [...] zł, co stanowi kwotę o [...] zł niższą od ustalonej kwoty opłaty adiacenckiej według nowej metody jej obliczania.

W kontekście wyżej przedstawionych poglądów prawnych stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo materialne przez błędną wykładnię art. 10 w zw. z art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, która doprowadziła do niewłaściwego zastosowania art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu ustalonym powołaną ustawą. Wskazane naruszenie prawa miało oczywisty wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do ustalenia opłaty adiacenckiej w wyższej wysokości niż przy właściwym zastosowaniu art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym przed dniem 22 października 2007 r.

Poza powyższym naruszeniem prawa materialnego Kolegium naruszyło również art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem orzekało w sprawie na podstawie operatu, którego aktualność pomimo upływu 12 miesięcy od jego sporządzenia nie została potwierdzona. Operat szacunkowy w niniejszej sprawie został sporządzony w dniu [...] października 2009 r., i został uzupełniony aneksem w dniu [...] grudnia 2009 r. Kolegium rozpatrując sprawę w II instancji w dniu [...] listopada 2011 r. uczyniło to już po upływie okresu ważności (aktualności) operatu, który to termin dotyczy również organu odwoławczego.

Decyzja Kolegium narusza również art. 8, art. 11, art. 15 i art. 107 § 3 kpa, bowiem wprawdzie pozwala na stwierdzenie, że organ zastosował przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu po 21 października 2007 r., jednakże nie wyjaśnił zasadności takiego stanowiska, mimo że strona zarzucała decyzji organu I instancji błędne zastosowanie przepisów w nowym brzmieniu, zamiast dotychczas obowiązujących przepisów dotyczących ustalenia opłaty adiacenckiej. Działanie takie nie pozwala na uznanie, że postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a zasadność przesłanek, którymi kierował się organ odwoławczy przy załatwianiu sprawy została stronie wyjaśniona. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera zatem istotne braki w części dotyczącej rozważań prawnych, nie pozwalając na rozstrzygnięcie podnoszonego zagadnienia prawnego.

Reasumując tę część rozważań Sąd stwierdza, iż w wyniku uwzględnienia skargi sprawa winna być ponownie rozpatrzona przez organ I instancji. Rozstrzygając ponownie sprawę organy administracji zobowiązane są uwzględnić wykładnię prawa przyjętą przez Sąd, a dotyczącą stosowania art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w odpowiednim brzmieniu. Ponadto winny ustalić wartość nieruchomości na podstawie aktualnego operatu i przestrzegać podstawowych wymogów formalnych stawianych decyzjom administracyjnym.

Na potrzeby ponownego rozpatrzenia sprawy Sąd wskazuje też, że [...] nie będzie podstawą do umorzenia postępowania fakt, iż upłynął już termin 3 lat wyznaczony w art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Termin ten nie może być stosowany w sprawie, w której sąd administracyjny uchylił decyzje wydane z jego zachowaniem. W przekonaniu Sądu funkcją terminu określonego w art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest ograniczenie w czasie niepewności co do możliwości ustalenia opłaty adiacenckiej, co wynika z fakultatywnego charakteru przepisu art. 145 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W konsekwencji, jeżeli już raz w tym terminie decyzja została doręczona - przy czym, jak się przyjmuje, wystarczy doręczenie decyzji organu pierwszej instancji (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 23 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Gd161/07), to ustaje stan niepewności co do skorzystania przez właściwy organ ze swoich uprawnień. Ponadto za taką wykładnią przemawia również potrzeba zapewnienia, aby kontrolna w stosunku do administracji publicznej funkcja sądu administracyjnego nie była wykorzystywana do uniemożliwienia realizacji zadań tej administracji. To wszystko skłania to do przyjęcia tezy, że działanie sądu administracyjnego, będące nawet skutkiem wadliwego działania organów administracji (wyrok uwzględniający skargę), nie może pozbawiać tych organów przyznanych im przez ustawę kompetencji, w tym także pośrednio, poprzez upływ czasu wyznaczonego przez ustawę do załatwienia sprawy (por. wyżej przywołany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 634/08).

W tym stanie rzeczy Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, o czym orzekł w punkcie I sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 powyższej ustawy.