Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 329/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 76 ust. 1 i  ust. 2 pkt 1,  art. 33 ust. 4f
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta C. orzekł o obowiązku zwrotu przez J. W. nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od 4 sierpnia 2011 r. do 3 lutego 2012 r. w kwocie 3.283,10 zł. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący utracił status osoby bezrobotnej z dniem 1 sierpnia 2011 r., bowiem podlegał od tej daty obowiązkowi ubezpieczenia społecznego na podstawie odrębnych przepisów. W konsekwencji, zasiłek dla bezrobotnych wypłacony za okres od 4 sierpnia 2011 r. do 3 lutego 2012 r., organ uznał za świadczenie nienależne i podlegające zwrotowi.

Wojewoda[...] , decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 69 z 2008 r. poz. 415 z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania J. W., utrzymał w mocy wyżej wymienioną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. w dniu 10 marca 2011 r. uzyskując status osoby bezrobotnej. Następnie decyzją z dnia [...] Marszałek Województwa [...] przyznał skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 80% zasiłku podstawowego od dnia 4 sierpnia 2011 r. na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Prawo do zasiłku skarżący utracił od dnia 4 lutego 2012 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Jednocześnie ostateczną decyzją z dnia [...] organ I instancji orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 sierpnia 2011 r., gdyż na podstawie odrębnych przepisów skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Organ zatrudnienia ustalił bowiem, że skarżący od dnia 4 lipca 2011 r. był uczestnikiem programu "Aktywizacja zawodowa i społeczna osób 45+". Uzyskał stypendium szkoleniowe za okres od 1 sierpnia 2011 r. do 16 sierpnia 2011 r. i z tego tytułu podlegał obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Następnie organ odwoławczy wskazał, że skarżący w dniu rejestracji został pouczony o obowiązku zawiadomienia powiatowego urzędu pracy o okolicznościach powodujących brak gotowości do podjęcia pracy oraz do składania lub przesyłania powiatowemu urzędowi pracy, pisemnego oświadczenia o przychodach pod rygorem odpowiedzialności karnej. Uprzedzony został także, że osobą bezrobotną jest osoba nie podlegająca na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Ponadto pouczony został o przesłankach uznania otrzymanego świadczenia pieniężnego za nienależnie pobrane i o obowiązku jego zwrotu. W podsumowaniu organ podkreślił, że na podstawie art. 33 ust. 4f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, decyzja starosty o utracie statusu bezrobotnego oznacza także utratę prawa do zasiłku przyznanego na zasadzie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Dodał, że zgodnie z ostateczną decyzją organu zatrudnienia z [...] skarżący utracił status osoby bezrobotnej z dniem 1 sierpnia 2011 r. z powodu podlegania na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Wobec tego, zasiłek dla bezrobotnych pobrany za okres od 4 sierpnia 2011 r. do 3 lutego 2012 r., jest nienależnym świadczeniem i podlega zwrotowi na podstawie art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Podniósł, że skarżący nie poinformował organu zatrudnienia o podjęciu szkolenia prowadzonego przez jednostkę inną niż powiatowy urząd pracy i że podlega ubezpieczeniu społecznemu i osiąga przychód. Przez to wprowadził w błąd Powiatowy Urząd Pracy – jak stanowi art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wobec tego, pobrane z funduszu pracy świadczenie w postaci zasiłku dla bezrobotnych, jako nienależne, podlegało zwrotowi na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy.

W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, J. W. wniósł o jej uchylenie. Podniósł zarzut, że organ odwoławczy pominął istotne okoliczności dotyczące nabycia przez skarżącego prawa do zasiłku i jego utraty. Jednakże nie wskazał, jakie są to okoliczności. Ponadto zarzucił, że decyzja została wydana w wyniku błędnej interpretacji przepisów prawa i jednocześnie nie określił, które przepisy zostały w ten sposób naruszone. Podniósł, że nigdy nie wprowadził w błąd urzędu pracy i stwierdzenie Wojewody w tym zakresie stanowi rażące naruszenie jego dóbr osobistych. Następnie wymienił art. 23, art. 24 oraz art. 5 Kodeksu cywilnego i wniósł o zasądzenie na ich podstawie, zadośćuczynienia na jego rzecz w kwocie 25 000 zł.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie skarżący wniósł o uwzględnienie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.

Zaskarżonym rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] o obowiązku zwrotu przez J. W. nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od 4 sierpnia 2011 r. do 3 lutego 2012 r.

Podkreślenia zatem wymagało, że na podstawie art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.) osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.

Natomiast zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy, za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się: - świadczenie wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.

Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, w tym z treści "oświadczenia bezrobotnego" z dnia 10 marca 2011 r., stanowiącego załącznik do karty rejestracyjnej oraz z informacji dla osób rejestrujących się i zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy wynika, że w dniu rejestracji skarżący został pouczony o obowiązku zawiadomienia powiatowego urzędu pracy o okolicznościach powodujących brak gotowości do podjęcia pracy oraz do składania lub przesyłania powiatowemu urzędowi pracy pisemnego oświadczenia o przychodach pod rygorem odpowiedzialności karnej. Uprzedzony został również, że osobą bezrobotną jest osoba nie podlegająca na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Ponadto skarżący zobowiązał się do bezzwłocznego informowania o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie rejestracyjnej oraz do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, w przypadkach niespełnienia warunków wymienionych w ustawie.

Pomimo tego – jak trafnie stwierdził organ odwoławczy - skarżący nie poinformował organu zatrudnienia o podjęciu szkolenia prowadzonego przez jednostkę inną niż powiatowy urząd pracy oraz, że podlega z tego tytułu ubezpieczeniu społecznemu i osiąga przychód.

Ponadto podkreślenia wymagało, że decyzją z dnia [...] organ I instancji orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 sierpnia 2011 r., z tego powodu, że na podstawie odrębnych przepisów skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Od dnia 4 lipca 2011 r. był bowiem uczestnikiem programu "Aktywizacja zawodowa i społeczna osób 45+" i uzyskał stypendium szkoleniowe za okres od 1 sierpnia 2011 r. do 16 sierpnia 2011 r. oraz z tego tytułu podlegał obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

Natomiast na podstawie art. 33 ust. 4f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, decyzja starosty o utracie statusu bezrobotnego oznacza także utratę prawa do zasiłku przyznanego na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c tej ustawy. W tym zakresie dodać należało, że decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia [...] o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych (k. 82 akt administracyjnych), została wydana m.in. na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz przepisów dotyczących wykonywania tego rozporządzenia.

Zgodnie zatem z cytowanymi wyżej przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stwierdzić należało, że – jak trafnie uznał organ odwoławczy - zasiłek dla bezrobotnych pobrany przez skarżącego za okres od 4 sierpnia 2011 r. do 3 lutego 2012 r., jest nienależnym świadczeniem i podlega zwrotowi na podstawie art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jednakże wbrew ocenie tego organu – jak i organu I instancji – stanowi on nienależnie pobrane świadczenie, które zostało zdefiniowane w art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia, a nie w art. 76 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Według bowiem przeprowadzonych w sprawie ustaleń, wymienione świadczenie zostało wypłacone, pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, a skarżący był pouczony o tych okolicznościach.

Nieprawidłowe przyjęcie przez organ, że zasiłek dla bezrobotnych za powyższy okres, stanowił nienależnie pobrane świadczenie określone w art. 76 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy, nie miało jednakże wpływu na wynik sprawy, a zatem nie mogło stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.).

W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W szczególności bezpodstawny był zarzut, że organ odwoławczy pominął istotne okoliczności dotyczące nabycia przez skarżącego prawa do zasiłku i jego utraty.

W postępowaniu administracyjnym zostały bowiem ustalone wszystkie okoliczności mające znaczenie dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Przeprowadzone w sprawie ustalenia, były wynikiem prawidłowej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym zwłaszcza wyżej wymienionych dokumentów. Na podstawie ich treści, zostały wyprowadzone prawidłowe wnioski co do istotnych w sprawie okoliczności ( które zostały przedstawione w powyższych rozważaniach ).

Natomiast w kwestii zawartego w skardze, wniosku o zasądzenie zadośćuczynienia na rzecz skarżącego – podkreślenia wymagało, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie, było wyłącznie przeprowadzenie kontroli w zakresie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Wobec powyższego – zasadnie Wojewoda [...] stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji o obowiązku zwrotu przez J. W. nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od 4 sierpnia 2011 r. do 3 lutego 2012 r.

Mając zatem na uwadze, przytoczone na wstępie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a wobec tego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.