Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 993/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-25 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 25 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 993/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] wydane na podstawie art. 37 § 2 kpa.

Wnioskiem z dnia 10 sierpnia 2012 r. M. S. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie z kosztów sądowych.

Powyższy wniosek został rozpoznany, wydanym przez referendarza sądowego postanowieniem z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 993/12 odmawiającym przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Rozstrzygniecie powyższe zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 4 października 2012 r.

W dniu 10 października 2012 r. (data stempla pocztowego) M. S. złożył sprzeciw od ww. postanowienia, wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo.

W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku skarżący wskazał, że jest bez środków do życia. Nie przysługuje mu emerytura, renta, ani zasiłek dla bezrobotnych. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i posiada mieszkanie o pow. [...] m2. Ponadto M. S. oświadczył, że nie osiąga dochodu, nie posiada nieruchomości, domu, ani oszczędności oraz nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.

W złożonym sprzeciwie skarżący zanegował fakt, że przysługuje mu renta oraz podważył prawdziwość informacji z ZUS. Dodał, że nie pobierając renty, emerytury i zasiłku dla bezrobotnych, nie mając oszczędności, pozbawiony jest środków do życia, w związku z czym należy mu się pełnomocnik z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.

Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ppsa).

Przewidziana w przepisach instytucja prawa pomocy stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną faktycznie nie są w stanie uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Natomiast w przypadku skarżącego taka sytuacja nie ma miejsca.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznych kosztów jego utrzymania.

Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie osiąga dochodu, jednakże wskazać należy, że z informacji otrzymanej od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] w piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak [...] wynika, że M. S. przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy, której nie pobiera. W związku z czym łączna kwota zgromadzonego świadczenia wynosi [...] zł brutto oraz kwota przysługująca za odsetki za okres od [...] lutego 2000 r. do [...] stycznia 2003 r. wynosi [...] zł brutto.

W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący jest osobą, która posiada środki do życia i może zabezpieczyć kwotę niezbędną do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. M. S. może bowiem uzyskać środki pieniężne dokonując odbioru kwoty zgromadzonej z tytułu wskazanej niepobieranej renty. Przy czym kwota należna skarżącemu przekracza [...] zł brutto.

Zatem decyzja o odbiorze uprzednio wskazanych środków należy do skarżącego, który może nimi zadysponować w taki sposób, aby opłacić w niniejszej sprawie koszt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.

Sąd jeszcze raz podkreśla, że przyznanie prawa pomocy stanowi instytucję wyjątkową, gdy strona w istocie nie posiada żadnych możliwości zapłaty należności związanych z postępowaniem sądowym, a ewentualne ich zapłacenie spowodowałaby uszczerbek w koniecznych kosztach jej utrzymania. Tymczasem, M. S. zadecydował o niepobieraniu należnej mu renty, zatem ponosi tego konsekwencje. W rezultacie nie można przyjąć, iż skarżący znajduje się w obecnej sytuacji materialnej z przyczyn od niego niezależnych, a jego sytuacji majątkowej w żaden sposób nie można porównywać z sytuacją majątkową osób, które mimo podejmowanych starań nie są w stanie opłacić kosztów udziału w postępowaniu.

Na koniec należy wskazać, że mimo, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych, wniosek ten nie został rozpatrzony, bowiem wnioskodawca już z mocy ww. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest z nich zwolniony. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ww. aktu strona skarżąca działanie organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie należy właśnie takiej kategorii spraw.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.