Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 311/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono postanowienie II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 18, art. 58, art. 64 par 2, art. 77, art. 105, art. 138 par 1 w zw z art. 144
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a i lit c w zw z art. 134, art. 135, art. 54 par 2, art. 119 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo WSA Jarosław Wiśniewski Protokolant: Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi P. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów na postępowanie egzekucyjne I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. uchyla postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 22 sierpnia 2017 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Podgórze z dnia 14 czerwca 2017 r. nr [...] 1.92.2017 III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz skarżącego P. Z. koszty postępowania w kwocie [...]zł (czterysta osiemdziesiąt złotych).


UZASADNIENIE

P. Z. (dalej: Zobowiązany, Strona, Skarżący) złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego, [...] (dalej: NUS [...], organ egzekucyjny) pismo z dnia 3 kwietnia 2017 r., zatytułowane "[...]". W piśmie tym powołując się na art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1475, ze zm.; obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 1314, dalej: u.p.e.a.) wniósł zarzuty wobec tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 3 sierpnia 2015 roku. W piśmie tym złożył również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów.

Uzasadniając powyższe wnioski wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone "jest w przypadku tytułu, który nigdy nie został prawidłowo doręczony". Dalej wskazał, że nie zostało również doręczone upomnienie i egzekwowana należność uległa przedawnieniu.

Następnie podniósł, że przed naczelnikiem prowadzone jest postępowanie egzekucyjne podjęte w oparciu o tytuł wykonawczy SM [...]. Zobowiązany, po uzyskaniu informacji o prowadzonych postępowaniach, udzielił pełnomocnictwa adwokatowi M. S.-H., który w dniu 27 marca 2017 roku dokonał analizy akt postępowań egzekucyjnych. W wyniku tej analizy ustalono, że szereg tytułów wykonawczych nigdy nie zostało Stronie doręczonych, albowiem kierowane były na błędny adres przy ul. [...] w K..

Zobowiązany ponownie stwierdził, że do dnia dzisiejszego nie doręczono formalnie opisanego wyżej tytułu wykonawczego. Zobowiązany od 2006 roku nie przebywa (nie zamieszkuje) jakkolwiek pod adresem przy ul. [...] w K., a to na taki adres dokonywano prób doręczenia w/w tytułu wykonawczego oraz upomnienia. Dłużnik nie mieszka tam od 2006 roku ponieważ wówczas się rozwiódł. Wskazał również, że potwierdzić to może jego była żona L. T. Z..

Dalej zwrócił uwagę, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zobowiązany jest do zbadania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, a przypadku, gdy tytuł wykonawczy nie spełniałby wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie może przystąpić do egzekucji. Jak wynika z adnotacji poczynionych na tytułach zalegających w aktach "egzekucja prowadzona jest mimo świadomości po stronie organu, że w aktach brak jest potwierdzeń odbioru odpisów tytułów lub upomnień".

NUS [...] postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2017 r. nr [...] przywrócił termin do wniesienia zarzutów (przedawnienia, braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.) w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 3 sierpnia 2015 r. o numerach SM [...] oraz SM [...] wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] (dalej: NUS [...], wierzyciel). W konkluzji uzasadnienia tego postanowienia organ egzekucyjny stwierdził, że doręczenie wskazanych tytułów "nie może więc zostać uznane za prawidłowo dokonane" (podkreślenie Sądu).

NUS [...] przy piśmie z dnia 26 kwietnia 2017 r. przekazał NUS [...] jako wierzycielowi pismo Zobowiązanego z dnia 3 kwietnia 2017 r., celem zajęcia stanowiska w sprawie zarzutów.

Następnie zobowiązany złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] pismo z dnia 4 maja 2017 r., zatytułowane "Zarzuty dotyczące tytułu z dnia 3 sierpnia 2015 nr SM [...]". W piśmie tym Zobowiązany sformułował zarzuty:

- nieistnienia obowiązku wobec przedawnienia,

- prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ,

- niedoręczenia upomnienia.

NUS [...] przy piśmie z dnia 12 maja 2017 r. przekazał NUS [...] pismo Zobowiązanego z dnia 4 maja 2017 r., celem zajęcia stanowiska w sprawie zarzutów.

NUS [...] postanowieniem z dnia 14 czerwca 2017 r. nr [...] uznał złożone zarzuty za bezzasadne. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że pismem z dnia 4 maja 2017 r. Skarżący wniósł zarzuty dotyczące tytułu wykonawczego z 3 sierpnia 2015 r. nr SM [...] i w przedmiotowych zarzutach podniósł nieistnienie obowiązku wobec przedawnienia, prowadzenie egzekucji przez organ niewłaściwy, nieskierowanie wymaganego upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., przed wystawieniem tytułu wykonawczego.

Dalej wierzyciel odniósł się do tych zarzutów uznając je wszystkie za niezasadne.

Na powyższe postanowienie Zobowiązany złożył zażalenie. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej: DIAS, organ odwoławczy) postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie NUS [...].

NUS [...] dysponując ostatecznym postanowieniem wierzyciela postanowieniem z dnia 5 września 2017 r. nr [...] uznał za nieuzasadnione zarzuty zobowiązanego dotyczące nieistnienia obowiązku wobec jego przedawnienia, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ oraz niedoręczenia upomnienia.

Na powyższe postanowienie, Zobowiązany pismem z dnia 15 września 2017 r. wniósł zażalenie zarzucając, że "W sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania, które polega na wydaniu dwóch takich samych postanowień (ten sam organ, ten sam numer, ta sama data) wobec różnych tytułów wykonawczych". Podkreślił, że błąd ten uniemożliwia właściwą kontrolę merytoryczną postanowienia.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., postanowieniem z dnia 25 października 2017r. nr [...] uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ egzekucyjny rozpatrując ponownie sprawę postanowieniem z dnia 8 listopada 2017 r. nr [...] uznał za nieuzasadnione zarzuty Zobowiązanego dotyczące nieistnienia obowiązku wobec jego przedawnienia, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ oraz niedoręczenia upomnienia.

Zobowiązany na to postanowienie wniósł zażalenie, zarzucając "zaniechanie rozpoznania zgłoszonych zarzutów do postępowania egzekucyjnego". W zażaleniu zobowiązany ponownie zarzucił prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, gdyż zobowiązany nigdy nie zamieszkiwał pod adresem B. , ul. [...] (zgłoszony adres w ewidencji CEIDG). Zdaniem zobowiązanego, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. nie był organem właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec Zobowiązanego.

DIAS postanowieniem z dnia 29 grudnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie NUS [...].

DIAS uzasadniając swoje postanowienie w pierwszej kolejności przywołał kolejno przepisy art. 29 § 1, art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a., a następnie wskazał, że w toku postępowania zażaleniowego organ odwoławczy dokonuje sprawdzenia czy organ egzekucyjny rozpatrzył wszystkie podnoszone przez stronę zarzuty i czy w sposób wystarczający uzasadnił swoje stanowisko. Ponadto dokonuje sprawdzenia czy postanowienie organu I instancji było poprawne pod względem formalnym i czy spełnia wymogi art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz.1257, ze zm.; dalej K.p.a.).

Dalej organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie, organ egzekucyjny wydał postanowienie odmawiające uwzględnienie zarzutów po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela. Przedmiotem rozpatrzenia były zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a. (podkreślenie Sądu) opinia wierzyciela wyrażona w postanowieniu, była dla organu egzekucyjnego wiążąca. W uzasadnieniu zarówno postanowienia wierzyciela, jak i zaskarżonego postanowienia organu I instancji, szczegółowo wskazano powody, dla których zarzuty zobowiązanego uznano za nieuzasadnione.

Następnie DIAS wskazał, że odnośnie zarzutu nieistnienia obowiązku wobec jego przedawnienia wyjaśniono, że zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 800, dalej: O.p.) zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Tytuł wykonawczy obejmuje zaległości w podatku dochodowym za rok 2013 wynikające z odsetek za nieuregulowane w terminie zaliczki. Biorąc pod uwagę cytowany przepis, przedawnienie przypada dopiero na dzień 31 grudnia 2018 r., a więc powyższy zarzut Zobowiązanego jest nieuzasadniony.

DIAS wskazał, że w zażaleniu zobowiązany zakwestionował ustalenie jego adresu na podstawie danych zgłoszonych do CEIDG, podnosząc, że zobowiązany nigdy nie zamieszkiwał pod tym adresem. Odnosząc się do powyższego zarzutu DIAS zauważył, że zgodnie z ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1829 ze zm.) przedsiębiorca ma obowiązek składania wniosku o zmianę danych podlegających wpisowi do CEIDG w terminie 7 dni od dnia zmiany. Natomiast zgodnie z art. 33 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od 7 marca 2009 r. do 17 maja 2016 r., domniemywa się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Jednak podatnik prowadzący działalność gospodarczą składa do urzędu skarbowego różnego rodzaju deklaracje i zeznania, wskazując na nich swój aktualny adres. Podatnik jest również zobowiązany do aktualizowania swoich danych adresowych w urzędzie skarbowym. Ustalenie adresu zobowiązanego powinno również obejmować sprawdzenie jaki adres zamieszkania zobowiązany zgłosił w urzędzie skarbowym w momencie wystawienia tytułu wykonawczego, czy wszczęcia egzekucji. Z danych adresowych zgłoszonych przez Zobowiązanego w Urzędzie Skarbowym wynika, że od dnia 2 lipca 2015 r. do dnia 30 marca 2016 r. adresem rejestracyjnym i adresem siedziby działalności gospodarczej zobowiązanego był adres B. , ul. [...]. Adres taki wynika nie tylko ze zgłoszenia w CEIDG ale również z danych znajdujących się w urzędzie skarbowym. Dysponując takimi danymi wierzyciel prawidłowo wystawił w dniu 3 sierpnia 2015 r. tytuł wykonawczy nr SM [...] i przekazał do właściwego miejscowo organu egzekucyjnego tj. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego K.. Nieuzasadnione jest stwierdzenie zobowiązanego zawarte w zażaleniu, że nigdy nie zamieszkiwał pod tym adresem, skoro taki adres został zgłoszony przez zobowiązanego w urzędzie skarbowym jak i w CEIDG. Aktualnie egzekucję prowadzi właściwy miejscowo organ egzekucyjny Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], gdyż zgłoszonym od dnia 31 marca 2016 r. adresem zobowiązanego jest K., ul. [...].

Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia DIAS wskazał, że z akt sprawy wynika, że upomnienie z dnia 16 czerwca 2015 r. nr [...] zostało przyjęte do wysyłki w dniu 26 czerwca 2015 r. Wysłano je na adres K., ul. [...]. Adres ten był adresem zobowiązanego zgłoszonym w urzędzie skarbowym jako adres rejestracyjny i adres prowadzenia działalności gospodarczej od dnia 23 lipca 2011 r. do 1 lipca 2015 r. Przesyłka zawierająca upomnienie nie została przez zobowiązanego odebrana pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 29 czerwca 2015r. oraz 7 lipca 2015 r. Uznano ją zatem za doręczoną w trybie art. 44 K.p.a. Organ zauważył, że adres wskazany na upomnieniu był ważny w dniu jego wystawienia, przekazania do wysyłki i pierwszej awizacji. Wystawienie zatem upomnienia na powyższy adres było prawidłowe. W konsekwencji i doręczenie było prawidłowe. Jest to prawidłowość nie tylko formalna, ale i w praktyce strona mogła odebrać przesyłkę, którą doręczyciel dostarczył jej na aktualny adres, a wobec nieobecności poinformował w formie awiza o możliwości odebrania na poczcie. Oznacza to zdaniem organu, że zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia wierzyciel prawidłowo uznał za nieuzasadniony.

Zobowiązany na powyższe postanowienie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę zarzucając naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a., poprzez nieuwzględnienie zgłoszonych zarzutów oraz dalsze niewłaściwe zastosowanie i wykładnię przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym (także wobec treści ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) prowadzące do uznania, że czynności wystawienia tytułu wykonawczego oraz wystosowania upomnienia przed jego sporządzeniem wykonał właściwy organ (właściwy Naczelnik Urzędu Skarbowego), jeżeli w sprawie pod adresem, którym posługiwał się organ, stoi budynek zamknięty w stanie surowym, w którym nigdy nikt nie zamieszkiwał. Dodatkowo Skarżący podniósł, że organy egzekucyjne prowadzące postępowanie w oparciu o tytuł wykonawczy w ramach własnych ustaleń podjęły własną wiadomość o tym, że pod danym adresem nikt nie zamieszkiwać nie może. Wskazał także, że w sprawie nie można uznać za wystarczające posługiwanie się przez organy adresem z ewidencji działalności gospodarczej i dalej wyciąganie z tego tytułu negatywnych konsekwencji wobec Skarżącego, który:

- pod danym adresem nie zamieszkiwał,

- nie prowadził tam działalności w okresie doręczania kontrolowanych tytułów wykonawczych,

- według regulacji ustawowych oraz działań faktycznych nigdy nie został pouczony o skutkach i jakichkolwiek konsekwencjach związanych doręczeniem pism w trybie tzw. fikcji doręczenia lub konsekwencji zaniechania aktualizacji adresu w tej ewidencji działalności gospodarczej.

W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia NUS [...], oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania.

Skarżący w uzasadnieniu skargi w pierwszej kolejności podniósł, że złożył wobec tytułów wykonawczych objętych niniejszym postępowaniem egzekucyjnym wnioski o ich prawidłowe doręczenie, a także - działając z ostrożności procesowej - pisma obejmujące zarzuty wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Pierwszy z wniosków - składany wobec każdorazowo odrębnego tytułu - do dziś nie został zrealizowany przez organ. Nie wydano w tej sprawie żadnego postanowienia. Drugi z wniosków czyniony był każdorazowo wyłącznie zapobiegawczo, ponieważ Skarżący opisał we wnioskach o doręczenie tytułów wykonawczych, że nigdy nie zostały one doręczono, a zatem nigdy nie rozpoczął swojego pierwotnego biegu termin do wyprowadzenia zarzutów. W niniejszej sprawie doszło do uznania jednego z wniosków oraz doręczenia tytułu przez organ egzekucyjny. Dalej doszło do wniesienia zarzutów, które nie zostały uwzględnione, a które obecnie poddane są kontroli instancyjnej i kontroli tut. Sądu.

Dalej Skarżący przedstawił argumentację odnośnie możliwości zamieszkiwania a w konsekwencji wyznaczenia właściwości organu egzekucyjnego według adresu B. ul. [...] zgłoszonego w ewidencji CEIDG. Skarżący nigdy nie zamieszkiwał pod tym adresem. Pod adresem tym znajduje się zamknięty budynek w stanie surowym i dziwić też może próba doręczeń pod ten adres. Tym samym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego, wbrew twierdzeniom postanowienia organu I instancji, nie był nigdy właściwym organem egzekucyjnym.

Następnie Skarżący podniósł, że za błędne należy uznać też przywoływanie adresu z ewidencji CEIDG, ponieważ nie stwierdza on miejsca zamieszkania czy pobytu, a jednocześnie organy nigdy nie mogły wyciągać negatywnych konsekwencji z powodu zaniechania aktualizacji czy też wskazania prawidłowego adresu w tym rejestrze.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Sekretariat Sądu wykonując zarządzenie sędziego sprawozdawcy z dnia 2 lipca 2018 r. wezwał DIAS o uzupełnienie akt sprawy o dowód doręczenia tytułu wykonawczego z dnia 3 sierpnia 2015 r. nr SM [...] oraz upomnienia skierowanego do Skarżącego nr [...] z dnia 16 czerwca 2015 r. wraz z dowodem jego doręczenia.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu DIAS przy piśmie z dnia 10 lipca 2018 r. przekazał uwierzytelnioną za zgodność z oryginałem kopię upomnienia wraz z dowodem jego doręczenia oraz wyjaśnił, że w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia tytułu wykonawczego, a data doręczenia tytułu w dniu 27 kwietnia wynika z pisma NUS [...] z dnia 4 sierpnia 2017 r. nr [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając sprawę zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W pierwszej kolejności omówienia wymaga kwestia horyzontalnych granic orzekania Sądu w tej sprawie.

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie ma zastosowania). To oznacza, że sąd ma prawo i obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, jeśli dany zarzut nie został podniesiony w skardze, ale jednocześnie musi mieć na uwadze, że skarżący może uczynić przedmiotem skargi określony akt nie tylko w całości, ale również w części. W razie zaskarżenia aktu administracyjnego tylko w części, określony w ten sposób w skardze przedmiot zaskarżenia wyznacza granice sprawy rozpoznawanej przez sąd – w których sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i powołaną w skardze podstawą prawną. Sąd nie może więc uczynić przedmiotem swojego rozpoznania decyzji albo postanowienia w części, w jakiej nie zostały one zaskarżone; w tym niezaskarżonym zakresie nie doszło bowiem w ogóle do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 346).

W dalszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia wertykalnych granic orzeczenia Sądu w tej sprawie.

Sąd stwierdza, że pomimo tego, iż aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. wyłącza skargę na postanowienia wierzyciela, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to ich kontrola przez sąd administracyjny jest realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru nad organem egzekucyjnym. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego.

Zarysowany tu zakres kognicji sądu administracyjnego, umożliwiający sądowi również kontrolę legalności postanowień wierzyciela (w tej sprawie) daje się wyprowadzić z art. 135 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Ocena przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia DIAS wymaga zatem odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia, zwłaszcza w sytuacji, gdy występuje między nimi bezpośredni związek, czy wręcz zależność polegająca na tym, że wypowiedź wierzyciela stanowi nie tylko podstawę rozstrzygnięć organu egzekucyjnego i organu nadzoru, ale ponadto jeszcze wypowiedź zawarta w pierwszym postanowieniu jest wiążąca dla drugich.

Zatem uwzględniając art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. Sąd dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia DIAS, ale i poprzedzającego go postanowienia NUS [...] oraz postanowienia wierzyciela t.j. NUS [...] i wydanego w wyniku rozpatrzenia zażalenia postanowienia DIAS, które stanowiły podstawę i niezbędny element postanowienia bezpośrednio objętego skargą.

Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 1490/10, z dnia 11 marca 2011 r. sygn. akt II FSK 1904/09, z dnia 28 października 2008 r. sygn. akt II FSK 1006/07, wyrok NSA z dnia 4 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 216/10, z dnia 18 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FSK 466/08, z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt II GSK 1140/13; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dalsze rozważania w przedmiotowej sprawie należy rozpocząć od stwierdzenia, że Sąd zgodnie art. 133 § 1 P.p.s.a., wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez Sąd jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zaskarżoną decyzję lub postanowienie Sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy okoliczności przedstawione w takiej decyzji lub postanowieniu znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy. To na organie ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego aktu i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem rozumianym zarówno jako prawo procesowe jak i materialne (pokreślenie Sądu).

Obowiązek ten został wyartykułowany w art. 54 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.

W niniejszej sprawie DIAS przedłożył akta w takim stanie, że wymykają się one sądowej kontroli, czyniąc ją w podstawowym zakresie niemożliwą. Sąd usiłował uzupełnić braki w aktach sprawy, wzywając DIAS o przedłożenie powyżej wymienionych dokumentów, jednak w wyniku wezwania przedłożono jedynie jeden z kluczowych dowodów dotyczący zarzutu niedoręczenia upomnienia – t.j. upomnienie wraz z dowodem doręczenia. Z kolei odnośnie przedłożenia dowodu doręczenia tytułu wykonawczego organ przyznał, że nie posiada takiego dowodu doręczenia. Wobec tych faktów rodzi się oczywiste pytanie o rzetelność przeprowadzonego postępowania w zakresie rozpatrzenia zarzutów Skarżącego, do której to kwestii Sąd odniesie się przy rozważaniu poszczególnych zagadnień występujących w sprawie.

Przechodząc do analizy instytucji zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należy wskazać, że przedmiotowy środek obrony zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest środkiem sformalizowanym. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Z powyższego przepisu wynika, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie mogą być dowolne okoliczności, ale okoliczności wymienione w art. 33 u.p.e.a, czyli katalog możliwych zarzutów jest zamknięty. Zarzuty te stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu. Rola zarzutów sprowadza się przede wszystkim do jednego ze sposobów weryfikacji czynności organów egzekucyjnych mających służyć ochronie adresata czynności, który to zarzut może być wykorzystany wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, tj. w terminie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego - o czym poucza się zobowiązanego w treści tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.).

Tryb rozpatrzenia zarzutów ustawodawca uregulował w art. 34 u.p.e.a. Istotnym elementem tej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny wypowiedzi wierzyciela, który musi być powiadomiony o zgłoszeniu zarzutów przez zobowiązanego. Zarzuty na postępowanie egzekucyjne, zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki NSA: z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1244/10; z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt II GSK 1285/12; z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt II FSK 290/13; z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt II FSK 2594/13).

W dalszej perspektywie trzeba zauważyć, iż w związku z tym, że zarzuty stanowiące środek ochrony zobowiązanego są rozpatrywane przez organ egzekucyjny, a po wyczerpaniu toku instancji służy na nie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, to w skardze tej strona może podnosić zarzuty wobec zaskarżonego postanowienia wydanego przez organ egzekucyjny na skutek wniesionych zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Sąd, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, ale zawsze związany jest granicami sprawy rozpoznawanej przez organ.

Wreszcie Sąd wskazuje, na okoliczność, która ma szczególne znacznie na gruncie rozpatrywanej sprawy, a mianowicie, że to na osobie, do której skierowano tytuł wykonawczy, czyli na zobowiązanym, spoczywa obowiązek wskazania, na której z okoliczności z wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. opiera zarzut (por: wyroki NSA: z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt II FSK 1441/10, z dnia 1 września 2011 r. sygn. akt II FSK 407/10, z dnia 14 września 2007 r. sygn. akt I OSK 522/07). Oczywiście okoliczność ta nie musi być identyfikowana wprost poprzez przywołanie konkretnego punktu § 1 art. 33, ale powinna być opisana w taki sposób, aby organ egzekucyjny mógł ją zidentyfikować poprzez przypisanie do konkretnego punktu § 1 art. 33. Jeżeli na podstawie wniesionego podania nie da się zidentyfikować poszczególnych zarzutów lub jeżeli organ egzekucyjny ma wątpliwości co do zidentyfikowania zarzutu powinien w trybie art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. wezwać do sprecyzowania zarzutów.

Podkreślić należy, że wezwać do sprecyzowania zarzutów powinien organ egzekucyjny, a nie wierzyciel, ze względu na przepis art. 34 § 1 u.p.e.a., na podstawie którego organ egzekucyjny kwalifikuje zarzuty do przekazania do rozpoznania przez wierzyciela.

Na gruncie rozpatrywanej sprawy pełnomocnik Skarżącego w piśmie z dnia 3 kwietnia 2017 r. zawierającym zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w ogóle nie wskazał podstawy prawnej w postaci punktów z art. 33 § 1 u.p.e.a., powołując się ogólnie na ten przepis i opisując poszczególne zarzuty. Organ egzekucyjny nie wezwał pełnomocnika do sprecyzowania zarzutów, tym samym uznał, że wszystkie zarzuty sformułowane są w sposób czytelny i można je było odpowiednio zidentyfikować.

O ile w odniesieniu do niektórych podniesionych w tym piśmie zarzutów, organ egzekucyjny, co do zasady prawidłowo zidentyfikował intencje autora pisma, na której z podstaw spośród wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. (przedawnienie - pkt 1, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia - pkt 7), to w odniesieniu do podnoszonego w tym piśmie zarzutu niedoręczenia tytułu wykonawczego nr SM [...], którą to okoliczność w piśmie tym dwukrotnie, jednoznacznie i dobitnie wyartykułowano ("Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w przypadku tytułu, który nigdy nie został prawidłowo doręczony" (....) P. Z. do dnia dzisiejszego nie doręczono formalnie opisanego wyżej tytułu wykonawczego"), nie można tego w żadnym wypadku powiedzieć.

Zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą:

1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub

2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego ma kluczowe znaczenie proceduralne, ponieważ zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. dopiero z chwilą skutecznego dokonania powyższej czynności procesowej dochodzi do wszczęcia egzekucji administracyjnej. Skoro bowiem doręczenie odpisu tytułu wykonawczego stanowiło warunek wszczęcia egzekucji, brak tego doręczenia powoduje, że egzekucja jest niedopuszczalna. Dopuszczalność egzekucji administracyjnej stanowi bowiem przesłankę, która warunkuje możliwość prowadzenia egzekucji w ogóle i organ egzekucyjny powinien rozpatrzyć w pierwszej kolejności ten zarzut, gdyż obowiązek ten wynika wprost z przepisu art. art. 29 § 1 zdanie pierwsze u.p.e.a., który stanowi, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Zatem w ramach powyższego obowiązku organ z urzędu powinien zbadać, czy odpis tytułu wykonawczego został prawidłowo doręczony. Jeśli organ stwierdzi, że odpis tytułu wykonawczego nie został nie został prawidłowo doręczony, ma obowiązek (podkreślenie Sądu) umorzyć postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., który stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu. Konsekwencją umorzenia postępowania egzekucyjnego będzie jednoczesne umorzenie postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów na podstawie odpowiednio stosowanego art. 105 §1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że organ egzekucyjny stwierdzając, że odpis tytułu wykonawczego nie został prawidłowo doręczony usiłował "ratować" postępowanie egzekucyjne przywracając termin do złożenia zarzutów wykorzystując wniosek zawarty w piśmie z dnia 3 kwietnia 2017 r., który sprowadził się do jednego zdania "Jednocześnie wnoszę przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu". Należy wskazać, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ egzekucyjny powinien uznać wniosek za bezprzedmiotowy. Skoro NUS [...] doszedł do przekonania, że nie doszło do skutecznego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, to nie można było uznać, że doszło do otworzenia się terminu na wniesienia zarzutów i nie było przedmiotu postępowania w sprawie przywrócenia terminu (podkreślenie Sądu).

Abstrahując od powyższego należy przede wszystkim wskazać, że nie było materialnych podstaw do przywrócenia terminu, gdyż w piśmie z dnia 3 kwietnia 2017 r. pełnomocnik Skarżącego nawet nie próbował uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, tym samym NUS [...] wydał postanowienie o przywróceniu terminu z rażącym naruszeniem przepisu art. 58 § 1 K.p.a.

Przepis art. 58 § 1 K.p.a. stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winny. Z kolei w myśl przepisu § 2 tego artykułu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Oceniając powyższe postanowienie przez pryzmat powyższego przepisu Sąd stwierdza, że spełniona została jedynie przesłanka dopełnienia czynności, dla której określony był termin. Z uzasadnienia tego postanowienia nie wynika bowiem, aby organ rozważał pozostałe przesłanki przywrócenia terminu wynikające z powyższego przepisu.

Za zupełnie niezrozumiałe, pozbawione logiki, a przede wszystkim konsekwencji w kontekście powyższego postanowienia, Sąd uznał nadanie biegu przez organ egzekucyjny pismu pełnomocnika Skarżącego z dnia 4 maja 2017 r., w którym sformułował on zarzuty egzekucyjne. Jak wynika z postanowienia wierzyciela z dnia 14 czerwca 2017 r. pismo to było podstawą rozstrzygnięcia wierzyciela, co wprost wynika ze sformułowania zawartego w części wstępnej osnowy postanowienia. Jeszcze raz należy podkreślić, że warunkiem koniecznym do zastosowania przepisu art. 58 § 1 K.p.a. jest dopełnienie czynności, dla której określony był termin. Składając w dniu 3 kwietnia 2017 r. wniosek o przywrócenie terminu Skarżący jednocześnie sformułował zarzuty, zatem oczywistym jest, że tylko te sformułowane w tym piśmie mogły być podstawą postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów (podkreślenie Sądu). Działań organu egzekucyjnego w sprawie pisma z dnia 4 maja 2017 r. egzekucyjnego nie sanuje ewentualne doręczenie odpisu tytułu wykonawczego w dniu 27 kwietnia 2017 r. (w aktach sprawy brak dowodu doręczenia odpisu tytułu wykonawczego w tym dniu, a jedyna informacja w tym zakresie znajduje się w piśmie NUS [...] z dnia 4 sierpnia 2017 r., które zostało przesłane Sądowi w odpowiedzi na wezwanie o przedłożenie dowodu doręczenia odpisu tytułu wykonawczego), gdyż zanim organ ponownie zdecydował o ponownym doręczeniu odpisu tytułu wykonawczego, powinien formalnie rozstrzygnąć o zakończeniu wcześniej toczącego się postępowania egzekucyjnego, gdyż do takiego działania zobowiązywał go przywoływany i wykładany już przepis art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w zw. z przepisem art. 29 § 1 u.p.e.a.

Podsumowując powyższe rozważania, Sąd wskazuje, że jeżeli w istocie w dacie wpływu pisma z dnia 3 kwietnia 2017 r. do organu egzekucyjnego, odpis tytułu wykonawczego nie był Zobowiązanemu prawidłowo doręczony, (czego Sąd nie może skontrolować, gdyż w przekazanych Sądowi aktach sprawy, brak jakiegokolwiek dowodu dotyczącego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego), to organ powinien umorzyć zarówno postępowanie egzekucyjne jak i postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów. Po uprawomocnieniu się tego postanowienia, o ile nie wystąpiłyby inne przeszkody do prowadzenia egzekucji, organ powinien doręczyć odpis tytułu wykonawczego i tym samym zgodnie z przepisem art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. otworzyłby się dla Zobowiązanego termin do złożenia zarzutów.

Z kolei w przypadku uznania, że odpis tytułu został doręczony, zarzut niedoręczenia tytułu wykonawczego sformułowany w tym piśmie powinien być rozpatrzony jako zarzut złożony na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., wraz z pozostałymi zarzutami złożonymi w piśmie z dnia 3 kwietnia 2017 r.

Powyższe rozważania prowadzą do jednoznacznego wniosku, że organ egzekucyjny naruszył w sposób oczywisty nie tylko przepis art. 29 § 1 u.p.e.a., nie badając dopuszczalności egzekucji, ale również przepisy art. 7 i art. 77 K.p.a. stosowanych z mocy art. 18 u.p.e.a. Stosownie do art. 7 K.p.a. - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie wyjaśnił kluczowej kwestii w sprawie, jaką jest prawidłowość doręczenia odpisu tytułu wykonawczego nr SM [...]. Uczynienie tego w uzasadnieniu postanowienia o przywróceniu terminu nie jest wystarczające dla postępowania egzekucyjnego i nie wypełnia dyspozycji art. 29 § 1 u.p.e.a. (podkreślenie Sądu). Niewyjaśnienie tej kwestii może również rzutować na rozstrzygnięcie wierzyciela (w sytuacji, gdyby okazało się że wierzyciel powinien wypowiedzieć się co do zarzutu złożonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Z tych też względów Sąd uchylił postanowienie organu egzekucyjnego.

Powyższych nieprawidłowości nie dostrzegł DIAS i utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, tym samym naruszył przepis art. 138 § 1 w zw. z art.144 K.p.a. i w zw. z art. 18 K.p.a. Dlatego też Sąd uchylił postanowienie DIAS wydane w wyniku rozpatrzenia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego. W tej sprawie uchylenie, oprócz postanowienia DIAS i NUS [...], także postanowień wierzyciela i postanowienia DIAS wydanego w wyniku złożenia zażalenia na postanowienie wierzyciela, było konieczne do końcowego załatwienia sprawy, z uwagi na art. 34 § 1 u.p.e.a. wyrażający związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela. W razie uchylenia tylko postanowienia DIAS i postanowienia organu egzekucyjnego, ten ostatni byłby pozbawiony możliwości dokonania na nowo oceny zgłoszonych zarzutów w piśmie z dnia 3 kwietnia 2017 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wskazuje, że rozpatrzenie tych zarzutów jest przedwczesne co najmniej z dwóch podwodów. Po pierwsze, w sytuacji gdy organ nie zbadał, czy egzekucja została prawidłowo wszczęta i czy się toczy, to mogłoby się okazać, że zarzuty zostały złożone przedwcześnie, gdyż zarzuty przysługują "w sprawie prowadzenia egzekucji" (art. 33 § 1 zdanie 1 u.p.e.a.), czyli egzekucja musi być wszczęta. Po drugie nawet gdyby się okazało, że egzekucja jest prawidłowo wszczęta to wierzyciel, a w ślad za nim organ egzekucyjny rozpatrzyli zarzuty zawarte w piśmie z dnia 4 maja 2017 r., podczas gdy jak wskazano powyżej powinni rozpatrzyć zarzuty zawarte w piśmie z dnia 3 kwietnia 2017 r.

Niniejszy wyrok otwiera organowi egzekucyjnemu drogę do wykonania obowiązku wynikającego z art. 29 § 1 u.p.e.a., czyli zbadania dopuszczalności egzekucji na dzień złożenia wniosku z dnia 3 kwietnia 2017 r. W zależności od wyniku tego badania organ egzekucyjny, stosownie do art. 153 P.p.s.a., będzie zobowiązany do odpowiedniego postępowania przedstawionego w niniejszym wyroku.

Z kolei DIAS zobowiązany będzie do wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia NUS [...] z dnia 26 kwietnia 2017 r. w sprawie przywrócenia terminu, czego Sąd nie mógł uczynić, gdyż zdaniem Sądu wyeliminowanie tego postanowienia z obrotu prawnego, nie mieści się w granicach sprawy rozpatrywanej ze skargi na nieuwzględnienie zarzutów. Postanowienie to, jakkolwiek wydane w wyniku złożenia przez Zobowiązanego tego samego pisma z dnia 3 kwietnia 2017 r., to jednak pismo to zawierało dwa odrębne wnioski, które uruchomiły dwa odrębne postępowania: postępowanie w sprawie przywrócenia terminu i postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów. Powyższe nie oznacza, że Sąd nie mógł dokonać oceny tego postanowienia w zakresie, w jakim było to konieczne do rozpatrzenia sprawy ze skargi na nieuwzględnienie zarzutów.

Na marginesie już tylko należy poruszyć dwie kwestie.

Postanowienie DIAS z dnia 22 sierpnia 2017 r. utrzymujące postanowienie wierzyciela z dnia 14 czerwca 2017 r. zawiera błędne pouczenie o prawie złożenia skargi do sądu administracyjnego. Zdziwienie Sądu budzi fakt, że pomimo upływu długiego okresu czasu (w momencie wydania postanowienia upłynęło ponad 2 lata) od wejścia w życie znowelizowanych przepisów P.p.s.a., o których wspominano powyżej, DIAS poucza o przysługującej skardze na postanowienie wierzyciela w sprawie rozpoznania zarzutów, co może prowadzić do negatywnych konsekwencji dla strony (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 stycznia 2017 sygn. akt I SA/Kr 1189/16).

Z kolei oparcie postanowienia DIAS z dnia 25 października 2017 r. o przepis art. 138 § 2 K.p.a. w okolicznościach podnoszonych w tym postanowieniu (takie same numery i daty postanowień) nie mieści się w dyspozycji tego przepisu. Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, że decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być podjęta w innych sytuacjach niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 K.p.a. Żadne inne wady postępowania, ani wady decyzji podjętej w pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania takiej decyzji. Organ odwoławczy może zatem wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15).

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie w pkt I i pkt II znajduje umocowanie w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 134 i art. 135 P.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 200 P.p.s.a.