Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 353/00
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2001-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: ze zm.
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126
law: Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budowlane.
article: art. 51 ust. 4
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 155
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Zmiana lokalizacji obiektu budowlanego jest istotnym odstąpieniem od warunków pozwolenia na budowę i również pod rządem ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ wymagała uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę /art. 155 Kpa/.

Ustne zawiadomienie organu, który wydał pozwolenie na budowę o zamiarze zmiany lokalizacji obiektu budowlanego, nie uprawnia inwestora do zmiany usytuowania obiektu.

2. Zakres obowiązków wynikający z przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ustępem 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126/ obejmuje nie tylko czynności związane z przeróbkami obiektu budowlanego, ale również czynności dotyczące przedłożenia organowi stosownych dokumentów, stanowiących podstawę do wydania kolejnej decyzji nakazującej inwestorowi wykonanie w obiekcie niezbędnych zmian i przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego i uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu.

TEZY

1. Zmiana lokalizacji obiektu budowlanego jest istotnym odstąpieniem od warunków pozwolenia na budowę i również pod rządem ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ wymagała uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę /art. 155 Kpa/.

Ustne zawiadomienie organu, który wydał pozwolenie na budowę o zamiarze zmiany lokalizacji obiektu budowlanego, nie uprawnia inwestora do zmiany usytuowania obiektu.

2. Zakres obowiązków wynikający z przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ustępem 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126/ obejmuje nie tylko czynności związane z przeróbkami obiektu budowlanego, ale również czynności dotyczące przedłożenia organowi stosownych dokumentów, stanowiących podstawę do wydania kolejnej decyzji nakazującej inwestorowi wykonanie w obiekcie niezbędnych zmian i przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego i uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Barbary i Bolesława G. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia 24 lutego 2000 r. (...) w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., decyzją z dnia 26 listopada 1999 r., (...), wydaną na podstawie art. 104 Kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ zobowiązał Barbarę i Bolesława G. do przedłożenia temuż organowi do dnia 31 marca 2000 r. następujących dokumentów:

- inwentaryzacji budowlanej wybudowanego budynku mieszkalnego wraz z projektem jego doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami, opracowanej przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane,

- orzeczenia technicznego o prawidłowości wykonania elementów konstrukcyjnych obiektu,

- aktualnego wyrysu i wypisu z ewidencji gruntów z zaznaczeniem numerów i właścicieli wszystkich działek sąsiadujących z inwestycją,

- aktualnych protokołów badań i sprawdzeń obiektu.

Stwierdził, że wymienione dokumenty będą stanowiły podstawę do wydania decyzji nakazującej wykonanie w obiekcie niezbędnych zmian i przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do zgodności z obowiązującymi przepisami, a następnie do udzielenia pozwolenia na użytkowanie.

W uzasadnieniu tej decyzji przytoczył, że Barbara i Bolesław G. na własnej działce nr 387/25 położonej w S. wybudowali i zaużytkowali budynek mieszkalny jednorodzinny. Na wymienioną inwestycję posiadali pozwolenie na budowę z dnia 26 czerwca 1990 r., (...) wydane przez Burmistrza Miasta i Gminy G.M.

Zgodnie z tym pozwoleniem i zatwierdzoną dokumentacją techniczną, przedmiotowy obiekt powinien zostać zrealizowany według projektu typowego WB-3251 w odległości 16,5 m od granicy sąsiedniej działki od strony południowej i 6,5 m od granicy działki od strony północnej.

Obiekt powinien posiadać wymiary 10,41 x 10,88 m. Wybudowany i obecnie użytkowany budynek mieszkalny posiada wymiary 10,41 x 10,15 m, ma zmienioną więźbę dachową i elewacje zewnętrzne. Ponadto w sposób istotny zmienia lokalizację budynku sytuując go w odległości 3 m i 3,20 m z otworami okiennymi od sąsiedniej działki od strony południowej.

Przedmiotowy obiekt został przyjęty do użytkowania potwierdzeniem z dnia 28 sierpnia 1995 r., (...), jednakże decyzją z dnia 17 lipca 1997 r., (...) wydaną z upoważnienia Wojewody R. została stwierdzona jego nieważność.

Decyzją z dnia 17 maja 1999 r., (...) Starosta R. zgłosił sprzeciw w zamiarze przystąpienia do użytkowania tego budynku. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody P. z dnia 14 października 1999 r., /..../.

Od tej decyzji wnieśli odwołanie Barbara i Bolesław G., w którym zarzucili, że inwentaryzację budowlaną, orzeczenie techniczne oraz aktualny wyrys z ewidencji gruntów przedłożyli organowi w dniu zgłoszenia budynku do odbioru. Przedłożone dokumenty urząd zatwierdził i nie zgłaszał sprzeciwu.

Przedmiotowy budynek wedle projektu WB-3251 powinien posiadać wymiary 10,41 x 10,08 m, a nie jak to podaje organ 10,41 x 10,88 m.

Wybudowany budynek ma wymiary 10,41 x 10,15 m, więc różnica wynosi tylko 7 cm.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., po rozpatrzeniu tego odwołania, decyzją z dnia 24 lutego 2000 r., (...) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Jako podstawę prawną tej decyzji powołał art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa.

W motywach swojej decyzji podzielił ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji. Dodał, że obecna lokalizacja obiektu, poprzez zbliżenie ściany południowej posiadającej otwory okienne do granicy działki stanowi naruszenie obowiązujących przepisów. Przedmiotowe otwory okienne stanowią doświetlenie pomieszczeń kuchennych znajdujących się na parterze budynku mieszkalnego. Możliwe jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem przez zamurowanie powyższych okien, zwłaszcza że istnieje możliwość doświetlenia kuchni otworami okiennymi od strony zachodniej. Związane jest to jednak z wykonaniem robót budowlanych polegających między innymi na przerobieniu instalacji gazowej.

Fakt ten stanowił podstawę do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji nakazującej przedłożenie dokumentacji, która stanowić będzie podstawę do określenia zakresu zmian i przeróbek jakie należy wykonać w budynku, aby doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli Barbara i Bolesław G. i podnieśli następujące zarzuty:

Na budowę budynku mieszkalnego otrzymali pozwolenie od Burmistrza Miasta Gminy w G.M.

Po otrzymaniu pozwolenia okazało się, że w miejscu w którym miał być zlokalizowany budynek występują wody gruntowe na głębokość 1,40 m. W urzędzie Miasta i Gminy w G.M. powiedziano im, że jeżeli uzyskają pisemną zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości to mogą zlokalizować budynek w odległości 3m i ściana od tej strony może mieć otwory okienne. Sąsiad p. P. taką zgodę wyraził. W związku z tym w roku 1990 pod nadzorem inspektora ds. budownictwa p. C. zmienili lokalizację budynku. Urząd w G. "przyjął zmianę budynku", co było udokumentowane na aktualnej mapce zagospodarowania, którą przedłożyli Urzędowi Rejonowemu przy odbiorze budynku. Urząd Rejonowy odebrał i zatwierdził wybudowany dom i nie wyraził sprzeciwu.

Po upływie 7 lat zmienił się właściciel sąsiedniej nieruchomości i napisał skargę do urzędu.

Urząd przeprowadził kontrolę i stwierdził "przesunięcie budynku", po czym zostało skasowane pozwolenie na użytkowanie budynku.

Obecnie organ odwoławczy wspomina o zamurowaniu okien znajdujących się na parterze budynku, które są jedynym doświetleniem pomieszczeń kuchennych. Działka sąsiednia od strony tych okien nie jest użytkowana od lat. Przeróbki będą się wiązać z kosztami, na które ich nie stać.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, zwanej dalej skrótem - ustawa o NSA, Sąd ten kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem.

Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Z planu zagospodarowania działki nr 387/25, położonej w S., stanowiącego integralną część pozwolenia na budowę z dnia 26 czerwca 1990 r., (...), wydanego przez Burmistrza Miasta i Gminy w G.M. wynika, że budynek mieszkalny - jednorodzinny według projektu typowego WB-3251 miał być umiejscowiony na tej działce w odległości 16,5 m od granicy południowej /działka nr 387/26 - Zofii P./ oraz w odległości 6,5 m od granicy północnej /działka nr 387/24 - Janiny W./. Faktycznie został usytuowany w innym miejscu tj. w odległości 3 m i 3,20 m od granicy południowej /miało być 16,5 m/ /protokół z oględzin z dnia 14 stycznia 1997 r. i szkic sytuacyjny K.18-20 (...)/.

W ścianie budynku od strony południowej znajdują się otwory okienne. Tego faktu skarżący nie kwestionują.

Podnieśli jednak, że o zamiarze zmiany lokalizacji obiektu poinformowali Urząd Miasta i Gminy w G.M., gdzie powiedziano im, że jeżeli uzyskają pisemną zgodę ówczesnego właściciela działki sąsiedniej /nr 387/26 - P./, to mogą zlokalizować budynek z otworami okiennymi w ścianie południowej w odległości 3 m od granicy ww. działki. Sąsiad P. taką zgodę wyraził, co jednakże obecnie kwestionuje jego następca prawny Feliks B.

Z dziennika budowy nr 95/90 wynika, że budynek został wytyczony w terenie w dniu 30 czerwca 1990 r.

Wskazana zmiana lokalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego, była istotnym odstąpieniem od warunków pozwolenia na budowę, zatem również pod rządem ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ wymagała uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę /art. 155 Kpa/. Skarżący nie wykazali, że dysponowali taką decyzją. W aktach sprawy administracyjnej nie ma również dowodu, że taka decyzja była wydana. O takiej decyzji nie wspomina również Mieczysław C., który pełnił funkcję kierownika budowy (...).

Ustne zawiadomienie organu, który wydał pozwolenie na budowę o zamiarze zmiany lokalizacji obiektu budowlanego, nie uprawniało inwestora do zmiany usytuowania obiektu. Oznacza to tym samym, iż skarżący w sposób samowolny odstąpili od warunków pozwolenia na budowę.

Kolejny zarzut skarżących, że w roku 1995 zawiadomili Kierownika Urzędu Rejonowego w R. o zakończeniu budowy, który przyjął zawiadomienie i nie wyraził sprzeciwu na użytkowanie obiektu, nie ma znaczenia w sprawie, bowiem Wojewoda R. decyzją z dnia 17 lipca 1997 r., (...) stwierdził z urzędu nieważność potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia o zakończeniu budowy. Powyższą decyzję Wojewody R. utrzymał w mocy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego /decyzja z dnia 24 października 1997 r., (...)/.

W tym miejscu należy zasygnalizować, że kierownik budowy w dniu 25 sierpnia 1995 r. zamieścił w dzienniku budowy następujący wpis: "Stwierdzam przydatność budynku mieszkalnego do użytkowania zgodnie z zapisami i stwierdzeniami po przeglądzie obiektu".

W dzienniku budowy nie ma żadnej wzmianki na temat zmiany lokalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego. Przesłuchany na tą okoliczność Mieczysław C. /kierownik budowy/ zeznał, że przez przeoczenie nie zanotował tego faktu w dzienniku budowy (...).

Zaniechanie to mogło być przyczyną, że Kierownik Urzędu Rejonowego w R. nie wydał decyzji w sprawie sprzeciwu na użytkowanie obiektu budowlanego.

Decyzją z dnia 17 maja 1999 r., (...) Starosta R. zgłosił sprzeciw na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego. Powyższą decyzję utrzymał w mocy Wojewoda P. /decyzja z dnia 14 października 1999 r., (...)/.

Wydanie takiej decyzji obligowało organ nadzoru budowlanego do podjęcia środków zmierzających do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem /art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ustępem 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414 ze zm., obecnie t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126/.

Zakres obowiązków wynikający z powyższego przepisu obejmuje nie tylko czynności związane z przeróbkami obiektu budowlanego, ale również czynności dotyczące przedłożenia organowi stosownych dokumentów, stanowiących podstawę do wydania kolejnej decyzji nakazującej inwestorowi wykonanie w obiekcie niezbędnych zmian i przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego i uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu.

Dokumenty wymienione w osnowie decyzji organu pierwszej instancji taką rolę zdaniem Sądu spełniają.

Dokumenty dołączone do zawiadomienia o zakończeniu budowy /1995 r./ są niewystarczające i obecnie nieaktualne, a poza tym sporządzone przez Mieczysława C. /np. protokół z przeglądu/ z przyczyn podanych wyżej mogą budzić wątpliwości.

Z przedstawionych względów i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA, Sąd skargę oddalił.