Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 64/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska(spr.) Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as.sąd.WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st.sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 07 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego o d d a l a s k a r g ę /-/K.Nikodem /-/S.Zapalska /-/J.Ruszyński


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Urzędu Celnego wezwał J.K. właściciela firmy "A" do uiszczenia należności celnych i podatkowych w łącznej kwocie [...] zł PLN z tytułu przywozu z zagranicy urządzenia gastronomicznego.

Decyzja stała się ostateczna z dniem [...] r. i wykonalna w postępowaniu egzekucyjnym z dniem [...] r.

W dniu [...]1996 r. Dyrektor Urzędu Celnego wezwał J.K. do dobrowolnego uregulowania zaległości celno-podatkowych w wystawionym upomnieniu o nr [...]. Upomnienie z [...]1996 r. odebrała żona E.K. w dniu [...] r. (dowód doręczenia karta 4 verte akt egzekucyjnych).

Wobec tego, że dłużnik nie uregulował powyższych należności celno-podatkowych Dyrektor Urzędu Celnego wystawił tytuł wykonawczy z [...]1996r. o nr [...] r. i skierował go do Naczelnika Urzędu Skarbowego właściwego organu egzekucyjnego.

W dniu [...] 1998 r. został spisany z udziałem E.K. żony dłużnika protokół (k. 5 akt egzek.) o stanie majątkowym zobowiązanego i wobec braku składników majątkowych i ruchomości do zajęcia Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie w dniu [...] 1998 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Wobec ustalenia miejsca pracy dłużnika Dyrektor Urzędu Celnego wystawił ponownie tytuł wykonawczy w dniu [...] 2003 r. o nr [...] i skierował go do przymusowego ściągnięcia długu poprzez zastosowanie egzekucji z wynagrodzenia za pracę, który został doręczony J.K. wraz z zajęciem rachunku w dniu [...] 2003 r. (k. 7 i 8 akt egzem.).

Dłużnik pismem z [...]2003 r. wniósł zarzuty powołując się na upływ okresu przedawnienia zobowiązania, ponieważ jego zdaniem okres ten wynosi 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin płatności został ustalony decyzją z dnia [...] 1994 r. na 7 dni od dnia kiedy decyzja stała się ostateczna, a zatem upłynął w [...] 1994 r. Wobec tego zobowiązanie podatkowe w całości przedawniło się z końcem roku 1999. Dłużnik zaznaczył także, że brak jest okoliczności skutkujących przerwanie biegu przedawnienia i wobec tego domaga się wstrzymania egzekucji oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego poprzez rozpatrzenie zarzutu.

Postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Celnej uznał zarzuty J.K. za nieuzasadnione.

Postanowienie to zaskarżył dłużnik zażaleniem z dnia [...] r. wskazując na naruszenie przepisów art. 30 ust. 1, 2 i 3 ustawy z 18 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych i art. 344 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że nie zgadza się z ustaleniem organu celnego, że okres przedawnienia nalicza się na nowo od [...] r. tj. następny dzień po dniu zakończenia postępowania egzekucyjnego. Jego zdaniem został on poinformowany o czynnościach egzekucyjnych poprzez wystawienie tytułu egzekucyjnego w 1996 r. i okres przedawnienia nastąpił w roku 2001 w dniu [...].

Izba Celna postanowieniem z [...] r. utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie, twierdząc, że błędne było ustalenie biegu przedawnienia w oparciu o art. 70 Ordynacji podatkowej. Pomimo tego błędnego powołania przepisów postanowienie z [...] r. jest prawidłowe.

Przy określeniu biegu przedawnienia ma zastosowanie art. 30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Zgodnie z § 1 powołanego art. 30 zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat – licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast zgodnie z § 2 bieg przedawnienia przerywa się przez odroczenie terminu płatności, rozłożenie zaległości na raty oraz przez czynność egzekucyjną, o której zobowiązany został zawiadomiony. Zaś stosownie do art. 30 § 3 powołanej ustawy po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. Jednakże w razie odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zaległości na raty przedawnienie biegnie na nowo od terminu, do którego odroczono płatność podatku lub od terminu płatności ostatniej nie wpłaconej raty. Przedłużenie terminu przedawnienia nie może być większe niż dalsze 5 lat.

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji aż do 2002 r. nie definiowała pojęcia "czynności egzekucyjnych" Biorąc jednak pod uwagę całość regulacji, stwierdzić należy, iż przez czynność egzekucyjną ustawodawca rozumiał (podobnie jak teraz – art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

Czynnością taką był protokół spisany w dniu [...] 1998 r. z udziałem małżonki dłużnika. Doręczenie protokołu stanowiącego urzędowe poświadczenie dokonania dwóch czynności egzekucyjnych do rąk żony dłużnika stanowiło skuteczne zawiadomienie zobowiązanego dłużnika o dokonanych czynnościach egzekucyjnych.

Dopiero dzień po umorzeniu postępowania egzekucyjnego – postanowieniem z [...] 1998 r. rozpoczął się bieg przedawnienia i wobec tego błędne jest przyjęcie przez J. K., początku przedawnienia na 1996 r.

Przedawnienie należności określonych decyzją z [...] r. nastąpi dopiero po upływie 10 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku tj. z końcem 2004 r.

Powyższe postanowienie zaskarżył dłużnik J.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargą w której domagał się uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Celnej i umorzenia postępowania z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowo-celnego. W uzasadnieniu skargi podkreśla, że pierwszą czynnością egzekucyjną o której został powiadomiony było upomnienie z [...] 1996 r. i dlatego termin przedawnienia upłynął z dniem [...] 2001 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postanowienie organu odwoławczego wbrew zarzutowi skargi nie narusza prawa.

Z przedłożonych materiałów i dowodów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że należności celne i podatkowe J.K. zostały orzeczone ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. o nr [...] oraz, że upomnieniem z dnia [...] 1996 r. o nr [...] został wezwany do dobrowolnego uregulowania długu w wysokości [...] PLN w terminie 7 dni. Upomnienie w myśl art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia [...] 1966 r. (tj. z 18 lipca 2002 r. Dz.U. Nr 110, poz. 968) zostało prawidłowo wystawione i doręczone dłużnikowi, co sam przyznaje w wniesionej skardze pomimo, że upomnienie odebrała i podpisała jego żona E.K. Upomnienie poprzedzało wszczęcie egzekucji i z jego treści dłużnik mógł się zorientować jaki obowiązek ma do spełnienia i jakie konsekwencje mu grożą w przypadku nieuregulowania długu.

Również wystawiony tytuł wykonawczy czyni zadość wymogom zawartym w art. 27 § pkt 3 ustawy egzekucyjnej bowiem w sposób wyraźny wskazuje podstawę prawną obowiązku i wysokość długu.

Odnośnie zarzutu wygaśnięcia obowiązku z powodu przedawnienia w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie wraz z uzasadnieniem czyni zadość wymogom zawartym w art. 107 § 3 kpa, który na podstawie art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma zastosowanie.

Organ egzekucyjny wszczynając egzekucję bada z urzędu jej dopuszczalność (art. 29 § 1 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym) oraz czy nie zachodzi przedawnienie. Pogląd taki został wyrażony w wyroku NSA z 4 października 2000 r. w sprawie III SA 1525/99 (lex nr 47233), który w rozpoznawanej sprawie Sąd całkowicie podziela, a mianowicie "w zakresie dopuszczalności egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny bada z urzędu tę kwestię (art. 29 § 1 zd. pierwsze ustawy z 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Organ ten nie może ograniczyć się do przytoczenia stanowiska wierzyciela w przedmiocie jego zapatrywań co do niedopuszczalności egzekucji z powodu przedawnienia, lecz obowiązany jest samodzielnie rozstrzygnąć, jakie przepisy prawa stanowią podstawę do odparcia zarzutu zobowiązanego w przedmiocie wygaśnięcia zobowiązania z powodu przedawnienia".

Zdaniem Sądu organ egzekucyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące przedawnienia, a mianowicie art. 30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych z 19 grudnia 1980 r. (tj. Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.). Organ słusznie przyjął, że bieg przedawnienia został przerwany przez "czynność egzekucyjną" spisanie z udziałem małżonki J.K. w dniu [...] 1998 r. protokołu o jego stanie majątkowym oraz, że czynność ta stanowiła skuteczne zawiadomienie o toczącej się egzekucji. Ponowny bieg przedawnienia rozpoczął się [...] 1998 r., a nie jak przyjmuje skarżący rok 1996.

Upomnienie, na które powołuje się skarżący nie powoduje przerwania biegu przedawnienia ponieważ nie jest czynnością egzekucyjną, ale ją poprzedza.

Stanowisko wyrażone przez organ egzekucyjny, że należności celno-podatkowe przedawniają się z końcem roku 2004 jest trafne i słuszne.

W świetle powyższych ustaleń skargę jako nieuzasadnioną Sąd oddalił, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekając jak w sentencji wyroku.

/-/ w/z S.Zapalska /-/S.Zapalska /-/J. Ruszyński

z powodu urlopu asesora sąd.

Katarzyny Nikodem