Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 393/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Nowak po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 509/10 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 9 marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2004 r. postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

II FZ 393/10

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 7 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 509/10, wydanym na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez W. G. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z 9 marca 2010 r., Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku od towarów i usług za czerwiec 2004 r.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wyjaśnił, że z konstrukcji art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek w nim zawartych, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli uzna, że spełniona jest ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostaną wykonane. Chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06 i z 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OZ 308/09). Argumentacja wnioskodawcy powinna zatem wyjaśniać na czym polega niebezpieczeństwo powstania skutków, o których mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej. Zaznaczono też, iż na tle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd, że rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, sąd nie dokonuje oceny zawartości skargi (por. post. NSA z 9 lipca 2004 r., FZ 163/04, niepubl.).

Przechodząc do oceny złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Strona bowiem nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła skutki określone w przepisie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zawarty we wniosku krótki wywód strony nie został poparty żadną dodatkową dokumentacją, która by uzasadniała udzielenie ochrony tymczasowej.

Na marginesie dodano, że przedmiotem sporu są świadczenia pieniężne, a zatem z natury rzeczy świadczenia odwracalne i w wyniku ewentualnego uwzględnienia skargi, nastąpi zwrot należności wraz z odsetkami.

W zażaleniu na postanowienie W. G. wniósł o uchylenie i zmianę postanowienia przez uwzględnienie wniosku, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie: art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, art. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewezwanie strony do uzupełnienia wniosku przez zobowiązanie jej do przedłożenia stosownych dokumentów lub złożenia wyjaśnień w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

Skarżący wykazał, że wyegzekwowanie należności we wszystkich sprawach prowadzonych przeciwko niemu przez Urząd Skarbowy spowoduje zakończenie jego egzystencji, bowiem sytuację tę należy oceniać kompleksowo w odniesieniu do wszystkich spraw podatkowych toczonych przez WSA, a nie tylko w odniesieniu do jednostkowej sprawy. Co więcej, w aktach sprawy znajdują się również kwestie prowadzonego postępowania z tytułu zaległości ZUS wobec skarżącego na łączną kwotę około 1.900.000 zł. Zatem łączne zaległości egzekwowalne wobec skarżącego osiągają ponad 2.500.000 zł, czego w oczywisty sposób nie można uznać za kwotę, która nie spowoduje uszczerbku dla egzystencji skarżącego, którego jedynym majątkiem po upadłości zarządzanej spółki pozostał udział (1/2 udziału) w mieszkaniu o wartości nie większej niż 70.000 zł i żadnych dodatkowych źródeł majątkowych mogących stanowić przedmiot zaspokojenia. Egzekucja z majątku skarżącego na tym etapie postępowania spowoduje, iż utraci on jedyną możliwość zamieszkania i oprócz utraty "pracy" po upadłości spółki skarżący dodatkowo utraci miejsce zamieszkania. Nie sposób w ocenie strony podzielić poglądu Sądu, że skarżący nie wskazał, że egzekucja całej kwoty nie spowoduje powstania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem organy podatkowe znają stan majątkowy skarżącego i stan ten wynika z akt sprawy, zaś egzekucja łączna na kwotę blisko 2.500.000 zł z oczywistych względów powoduje niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody. Wskazano również, że WSA winien w ocenie skarżącego przed wydaniem postanowienia, w przypadku stwierdzenia braku dokumentów na potwierdzenie tez postępowania wpadkowego, wezwać skarżącego, który występuje w niniejszej sprawie bez zawodowego pełnomocnika, do przedłożenia stosownych dokumentów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie miało uzasadnionych podstaw.

Zgodnie z powołanym już wyżej art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że "... sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności (...) jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków..." (wykonaniem aktu). Wśród przesłanek wstrzymania wykonania przedmiotu zaskarżenia przepis nie wymienia "uszczerbku dla egzystencji".

Rację miał Wojewódzki Sąd Administracyjny, że wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia następuje wyłącznie na wniosek skarżącego. Zatem to on winien wykazać wystąpienie przesłanek uzasadniających taki wniosek; przekonać Sąd, że przesłanki te faktycznie występują. Tymczasem zarówno wniosek jak i uzasadnienie zażalenia wskazują jedynie, że skarżący może znaleźć się w szczególnie trudnej sytuacji finansowej, gdyby doszło do przymusowego wykonania zaskarżonej decyzji i egzekucji innych zobowiązań Spółki, o których pisze skarżący, z jego majątku. Nie wskazał, aby wierzyciel skierował kroki egzekucyjne do lokalu zabezpieczającego potrzeby mieszkaniowe jego rodziny, co mogłoby zapewne spowodować trudne do odwrócenia skutki, ani by wierzyciel podjął jakiekolwiek czynności egzekucyjne wobec jego osoby, ani też by jego próby skorzystania z którejkolwiek z ulg w spłacie zaległości przewidzianych w ustawie Ordynacja podatkowa okazały się bezowocne.

Uzasadnienie zażalenia, podobnie, jak uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, było gołosłowne.

Czynnością procesową w rozumieniu art. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi było złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skoro wniosek został złożony, to nie było powodów do pouczania skarżącego o skutkach "zaniedbania" jego złożenia. Nadto, odmiennie niż w przypadku prawa pomocy (por. art. 255), ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje w ramach instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu kompetencji Sądu do wzywania wnioskodawcy o przedłożenie dodatkowo stosownych dokumentów lub złożenie wyjaśnień, które miałyby uzasadniać potrzebę wstrzymania wykonania decyzji.

Ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.