Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 989/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 7 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2019 roku sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.), dalej u.k.p. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania W.K. na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu 30 marca 2018 r. do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami wpłynęło pismo A. w Ł. z dnia 15 marca 2018 r. informujące o rozpoznaniu u W.K. jednostki chorobowej która zgodnie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.k.p. stanowi przeciwwskazanie do posiadania prawa jazdy.

Pismem z dnia 3 kwietnia 2018 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia, bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

W dniu 9 maja 2018 r. do Prezydenta Miasta [...] wpłynęło pismo W.K. z dnia 7 maja 2018 r., stanowiące odpowiedź na wszczęcie postępowania. W treści przedmiotowego pisma strona podważyła zasadność wniosku A.w Ł. z dnia 15 marca 2018 r. o skierowanie na badania lekarskie w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. o przesłuchanie w charakterze świadka żony W.K. - D.M.-K. W treści pisma strona obszernie odniosła się do zdarzenia, które miało miejsce w dniu 6 marca 2018 r., będącego podstawą wystąpienia z wnioskiem, zaprzeczając istnieniu choroby w postaci uzależnienia od alkoholu. Strona załączyła zaświadczenie o stanie zdrowia wystawione przez specjalistę chorób wewnętrznych J.Ż.-G. oraz oświadczenie D.M.-K., stanowiące potwierdzenie złożonych wyjaśnień. Zdaniem strony przekazana przez A.w Ł. informacja o podejrzeniu istnienia choroby w postaci uzależnienia od alkoholu nie jest wiarygodna i rzetelna i brak jest poważnych i uzasadnionych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia.

Postanowieniem z dnia 15 maja 2018 r. Prezydent Miasta [...] odmówił dopuszczenia dowodu z zeznań w charakterze świadka D.M.-K. na okoliczność prowadzonego wobec W.K. postępowania w sprawie skierowania na badania lekarskie w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p.

W dniu 6 czerwca 2018 r. do Prezydenta Miasta [...] wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego zatytułowane "wniosek dowodowy". W treści przedmiotowego pisma pełnomocnik strony podważył zasadność wniosku A. w Ł. z dnia 15 marca 2018 r. o skierowaniu na badania lekarskie w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. wnosząc o przesłuchanie w charakterze świadka dr A.K. pracownika A. w Ł. i powołanie biegłego z zakresu medycyny w celu wydania opinii, "czy kilkunastominutowe badanie psychologiczne przeprowadzone w dniu 7 marca 2018 r., przeprowadzona morfologia krwi oraz oględziny ogólne pacjenta w dacie przyjęcia do szpitala stanowią uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia posiadacza prawa jazdy". Do pisma pełnomocnik skarżącego dołączył: historię choroby ogólnej z dnia 6 marca 2018 r., kartę informacyjną leczenia szpitalnego W.K. i kartę wykonywanych procedur medycznych.

Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2018 r. organ pierwszej instancji odmówił dopuszczenia dowodu z zeznań w charakterze świadka dr A.K. pracownika A. w Ł. oraz przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny na okoliczność prowadzonego wobec W.K. postępowania w sprawie skierowania na badania lekarskie.

W dniu 15 czerwca 2018 r. do organu wpłynęła przesłana przez pełnomocnika skarżącego opinia psychologiczna z dnia 11 czerwca 2018 r. wydana przez Ogólnopolski Instytut Badań Psychologicznych i Wariograficznych, Szkoleń, Coachingu, Profesjonalnej Mediacji i Psychoterapii [...] w Ł. dotycząca W.K.

Pismem z dnia 22 czerwca 2018 r. organ wystąpił do A. w Ł. o udzielnie informacji, czy z uwagi na treść opinii psychologicznej wydanej w dniu 11 czerwca 2018 r. nadal zachodzi potrzeba skierowania W.K. na badania lekarskie przeprowadzone w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p.

W dniu 18 lipca 2018 r. do organu wpłynęło pismo A. w Ł. z dnia 11 lipca 2018 r. w którym podtrzymano stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 15 marca 2018 r.

W dniu 17 sierpnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie skierowania na badania lekarskie w celu ustalenie istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w związku ze sprzeciwem złożonym do Komisji Lekarskiej działającej przy Rzeczniku Praw Pacjenta dotyczącym weryfikacji prawidłowości powołanej wyżej opinii IMP w Ł. z dnia 11 lipca 2018 r. W przypadku nieuwzględnienia ww. wniosku pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu ze stanowiska Komisji Lekarskiej przy Rzeczniku Praw Pacjenta i przedłużenie postępowania do czasu wypowiedzenia się w tej kwestii wymienionego organu.

Postanowieniem z dnia [...] organ odmówił przeprowadzenie wnioskowanego dowodu ze stanowiska Komisji Lekarskiej przy Rzeczniku Praw Pacjenta.

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...] skierował W.K. na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.

W myśl art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4 osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Ponadto stosownie do treści art. 12 ust. 1 pkt 1 u.k.p., prawo jazdy nie może być wydane osobie u której w wyniku badania lekarskiego stwierdzono aktywną formę uzależnienia od alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.

W ocenie organu informacja zawarta we wniosku A. w Ł. z dnia 15 marca 2018 r. informującego o rozpoznaniu u W.K. jednostki chorobowej która zgodnie z art. 12 ust.1 pkt 1 u.k.p. stanowi przeciwwskazanie do posiadania prawa jazdy może mieć wpływ na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a w konsekwencji na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów.

Organ I instancji stwierdził, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń.

Zdaniem organu pismo Kierownika Oddziału Toksykologii Kliniki Toksykologii A. z dnia 15 marca 2018r. jest informacją wiarygodną, a ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga, aby organ uprawniony do wydawania uprawnień do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko, aby otrzymały je osoby mające odpowiedni stan zdrowia, ale także kontrolował, czy nie utraciły one tych warunków, co uzasadniało skierowanie strony na badanie lekarskie.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika o zawieszenie postępowania w związku ze sprzeciwem złożonym do Komisji Lekarskiej działającej przy Rzeczniku Praw Pacjenta organ wyjaśnił, że na gruncie rozpatrywanej sprawy nie zachodzą przesłanki do zawieszenia prowadzonego postępowania, o których mowa w art. 97 § 1 k.p.a. Zdaniem organu brak było również podstaw do przedłużenia postępowania administracyjnego, ponieważ informacja zawarta we wniosku A. w Ł. z dnia 15 marca 2018 r. o rozpoznaniu jednostki chorobowej, która zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.k.p. stanowi przeciwwskazanie do posiadania prawa jazdy jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie i może mieć wpływ na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a w konsekwencji na zdolność bezpiecznego prowadzenia pojazdów.

Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie, w którym zarzucając naruszenie:

1. art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,

2. art. 78 k.p.a. poprzez oddalenie wniosków dowodowych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,

3. art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. poprzez jego zastosowanie w sprawie pomimo braku przesłanek faktycznych do jego zastosowania w sprawie,

wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania lub uchylenie decyzji i przekazanie do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu pełnomocnik podkreślił, że w toku postępowania administracyjnego złożone zostało przez stronę pisemne oświadczenie współmałżonka, wyniki badań krwi, zaświadczenie lekarskie lekarza pierwszego kontaktu oraz opinia psychologiczna, która wyklucza całkowicie opinię (rozpoznanie) A. w Ł. Organ postępowania nie odniósł się do tej części materiału dowodowego w uzasadnieniu decyzji, opierając się jedynie na krótkiej informacji o konieczności przeprowadzenia badań wystawionej przez A. w Ł.

W tak ustalonym stanie faktycznym organ administracji zobowiązany był uwzględnić wnioski dowodowe dotyczące rodzaju przeprowadzonych badań uzasadniających diagnozę IMP. Z historii choroby wynika, że przesądzono fakt istnienia rozpoznanego uzależnienia bez jakichkolwiek znaczących i istotnych badań. Nie ma żadnych przesłanek prawnych do uznania, że stanowisko instytucji zawiadamiające o konieczności rozważenia skierowania na badania ma szczególny charakter dowodowy i korzysta z pierwszeństwa przed innymi dowodami wnioskowanymi przez pełnomocnika.

Pominięcie przedstawionych przez stronę dowodów i niedokonanie ich oceny stanowi oczywiste naruszenie zasady procesowej mające wpływ na treść rozstrzygnięcia. Za ocenę dowodu nie można uznać informacji o przedłożeniu dowodu w postępowaniu administracyjnym zawartej w uzasadnieniu decyzji. Zgodnie z regułami dowodzenia organ zobowiązany jest powołać dowodowy na których oparł stan faktyczny oraz wskazać dlaczego nie uwzględnił dowodów przeciwnych. Nie spełnia prawidłowej oceny dowodów stwierdzenie, że organ oparł się na stanowisku IMP w Ł. nie uzasadniając z czego wywodzi rzetelność i prawidłowość postawionej diagnozy.

Przedmiotem dowodzenia w niniejszej sprawie jest zatem stan zdrowia uzasadniający wątpliwości co do zdolności do prowadzenia pojazdów. Brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia, że organem faktycznie kierującym na badania jest jednostka medyczna, natomiast rolą organu administracyjnego jest jedynie formalne potwierdzenie słuszności rozpoznania.

W niniejszej sprawie organ nie rozpoznał istoty postępowania pominął bowiem w decyzji wykazanie istnienia owych "uzasadnionych wątpliwości". Kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia tej kwestii byłoby przesłuchanie członków personelu medycznego dokonującego badań specjalistycznych, które legły u podstaw rozpoznania jednostki chorobowej, a w przypadku konieczności posiadania wiedzy specjalistycznej organ winien powołać biegłego, co było przedmiotem składanych wniosków dowodowych.

Wskazaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że do skierowania kierowcy na takie badanie lekarskie wystarczy uprawdopodobnienie zastrzeżeń i wątpliwości co do stanu zdrowia. Wynikająca z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. przesłanka istnienia "uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia", powinna być oceniana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Sformułowanie "zastrzeżenia uzasadnione" oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. Uprawdopodobnienie jako środek zastępczy dowodu - wbrew sformułowanym przez pełnomocnika wnioskom dowodowym - nie powinno udowadniać zastrzeżeń co do stanu zdrowia lecz wyłącznie uwiarygodniać wątpliwości w tym zakresie, co w rozpatrywanym stanie faktycznym, w ocenie niewątpliwie ma miejsce.

W przedmiotowej sprawie bezsporny i niekwestionowany przez stronę jest fakt, że w dniu 30 marca 2018 r. do organu wpłynęła informacja Kierownika Oddziału Toksykologii Kliniki Toksykologii A. w Ł. że podczas badań konsultacyjnych oraz obserwacji szpitalnej w Oddziale Toksykologii w dniach 6-8 marca 2018 r. rozpoznano u W.K. jednostkę chorobową, które zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.k.p. stanowi przeciwskazanie do posiadania prawa jazdy.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.k.p., prawo jazdy nie może być wydane osobie u której w wyniku badania lekarskiego stwierdzono aktywną formę uzależnienia od alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Stosownie zaś do treści § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2017r., poz. 250 ze zm.), w ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w zakresie:

1) narządu wzroku;

2) narządu słuchu i równowagi;

3) układu ruchu;

4) układu sercowo-naczyniowego i układu oddechowego;

5) układu nerwowego, w tym padaczki;

5a) obturacyjnego bezdechu podczas snu;

6) czynności nerek;

7) cukrzycy, przy uwzględnieniu wyników badania poziomu glikemii;

8) stanu psychicznego;

9) objawów wskazujących na uzależnienie od alkoholu lub jego nadużywanie;

10) objawów wskazujących na uzależnienie od środków działających podobnie do

alkoholu lub ich nadużywanie;

11) stosowania produktów leczniczych mogących mieć wpływ na zdolność do kierowania pojazdami;

12) innych poważnych zaburzeń stanu zdrowia, które mogą stanowić zagrożenie w sytuacji kierowania pojazdami.

W konsekwencji przyjęcia, że przesłanka uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia musi być interpretowana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów, organ odwoławczy stwierdził, że zdiagnozowanie objawów wskazujących na uzależnienie od alkoholu lub jego nadużywanie, niewątpliwie ma wpływ na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a w konsekwencji na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów.

Zdaniem organu odwoławczego nie sposób również zakwestionować, że pismo Kierownika Oddziału Toksykologii Kliniki Toksykologii A. z dnia 15 marca 2018r. co do wyrażonych zastrzeżeń w zakresie stanu zdrowia, które mogą mieć wpływ na zdolność do kierowania pojazdami - jest informacją wiarygodną. Powyższa informacja koresponduje z zebranym materiałem dowodowym, który wskazuje na bezwzględny zakaz spożywania alkoholu przez skarżącego oraz wskazaniem do objęcia leczeniem odwykowym.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu organ podkreślił, że instytucja skierowania na badanie lekarskie wobec istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia absolutnie nie oznacza, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiotowym zakresie - musi udowodnić istnienie takich zastrzeżeń, albowiem zgodnie z wolą ustawodawcy przesłanką do wydania przedmiotowej decyzji jest jedynie istnienie uzasadnionych zastrzeżeń w tym zakresie. Oznacza to równocześnie, że skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy prawa jazdy. Jego celem jest natomiast wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości. Powyższe może zaś prowadzić bądź do stwierdzenia istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami, bądź stwierdzenia, że takie przeciwwskazania nie występują. Poddając się takim badaniom kierowca umożliwia zatem wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości przez uprawniony personel medyczny. Okolicznością potwierdzającą istnienie poważnych i uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy jest karta informacyjna leczenia szpitalnego. Tylko lekarz wykonujący badanie lekarskie, o którym mowa w art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. jest w stanie stwierdzić, czy choroba wpływa na możliwość prowadzenia pojazdów mechanicznych przez kierowcę.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje przedstawiona przez stronę opinia psychologiczna dotycząca dojrzałości w zakresie mechanizmów osobowości i tendencji do uzależnień z dnia 11 czerwca 2018r., której przedmiot odbiega od przedmiotu prowadzonego postępowania, a po drugie która została sporządzona przez osoby nie będące lekarzami. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy, prowadzone jest przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. Chybiony jest również wniosek pełnomocnika strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, ponieważ decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń, a celem badań jest jedynie weryfikacja powziętych przez organ wątpliwości.

Samorządowe Kolegium odwoławcze w Ł. stwierdziło, że złożone przez pełnomocnika skarżącego wnioski dowodowe, zmierzające właściwie do :udowodnienia stanu zdrowia" skarżącego w zakresie odnoszącym się do kierowania pojazdami silnikowymi odpowiedniej kategorii )co jak wcześniej podnoszono podlega wyłącznej kompetencji uprawnionego lekarza), nie zasługiwały na akceptację, co prowadzi do konstatacji, iż Prezydent Miasta Ł. zasadnie odmówił dopuszczenia i przeprowadzenia wnioskowanych dowodów czemu dal wyraz w wydanym postanowieniach.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji pomimo przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji z naruszeniem;

-art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,

-art. 78 k.p.a. poprzez oddalenie wniosków dowodowych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,

- art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. poprzez jego zastosowanie w sprawie pomimo braku przesłanek faktycznych do jego zastosowania w sprawie.

Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu odwołania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W dniu 6 marca 2019 r. do WSA w Łodzi wpłynął wniosek skarżącego o przełożenie rozprawy wyznaczonej na dzień 7 marca 2019 r. na termin późniejszy z uwagi na fakt przebywania w szpitalu z powodu złamania nogi.

Na rozprawie w dniu 7 marca 2019 r, pełnomocnik skarżącego popierał wniosek skarżącego o odroczenie rozprawy argumentując, że skarżący powinien uczestniczyć w rozprawie.

Pełnomocnik złożył do akt sprawy orzeczenie lekarskie WOMP w Ł. z dnia 5 grudnia 2018 r., wniosek skarżącego o ponowne badanie z dnia 3 stycznia 2019 r., zaświadczenie lekarskie z dnia 23 stycznia 2019 r. wraz z załączoną do niego opinią psychologiczną z dnia 15 stycznia 2019 r.

Sąd odmówił odroczenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie swoich rozważań Sąd zaznacza, że nie było prawnego obowiązku odraczania rozprawy na wniosek skarżącego. Zasadniczo obecność strony na rozprawie (prawidłowo zawiadomionej o terminie posiedzenia) nie jest obowiązkowa. Zgodnie z art. 91§3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.) Sąd może w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy zarządzić stawienie się stron lub jednej z nich osobiście albo przez pełnomocnika. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie wydał takiego zarządzenia. Skarżący reprezentowany był zaś przez profesjonalnego pełnomocnika, ustanowionego z wyboru przez skarżącego. Pełnomocnik – radca prawny A.K. stawił się na rozprawie w dniu 7 marca 2019 r. i złożył do akt sprawy dodatkowe dokumenty w postaci orzeczenie lekarskie WOMP w Ł. z dnia 5 grudnia 2018 r., wniosek skarżącego o ponowne badanie z dnia 3 stycznia 2019 r., zaświadczenie lekarskie z dnia 23 stycznia 2019 r. wraz z załączoną do niego opinią psychologiczną z dnia 15 stycznia 2019 r.

Sąd uznał więc, że skarżącemu zapewniono w sposób należyty możliwość uczestniczenia w postępowaniu i nie było potrzeby odraczania rozprawy.

Godzi się dodatkowo podnieść, że zgodnie z art. 99 p.p.s.a., Sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny. Chęć wzięcia udziału w rozprawie w celu składania przez skarżącego ewentualnych wyjaśnień i wniosków dowodowych w sytuacji gdy skarżący jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – nie stanowi "ważnej przyczyny". Trzeba bowiem podkreślić, że postępowanie przed sądem administracyjnym tylko w ograniczonym zakresie opiera się na dowodach przeprowadzonych przez Sąd. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a.. sąd może (z urzędu lub na wniosek stron) przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przytoczony przepis oznacza, że sąd administracyjny nie może przesłuchiwać stron lub świadków. W praktyce wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 §1 p.p.s.a.) tj. przede wszystkim akt administracyjnych oraz pism i dokumentów składanych przez strony postępowania.

Wobec powyższego Sąd doszedł więc do wniosku, że nie istniała, żadna "ważna przyczyna" uzasadniająca odroczenie rozprawy i oddalił wniosek skarżącego.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszeń prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., w świetle którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.

Przesłanką skierowania na badania lekarskie, zgodnie z ww. przepisem, jest istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Przesłanka ta, zgodnie z tezą wyroku NSA z dnia 7 września 2016 r. (sygn. I OSK 1051/16) powinna być oceniana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, powodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Zatem, zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Sformułowanie "uzasadnione zastrzeżenia" oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. Wydanie decyzji na podstawie tego przepisu nie musi być poprzedzone wykazaniem pewności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Nie jest zatem konieczne udowodnienie przez organ istnienia takich przeciwwskazań, lecz wystarcza wysokie prawdopodobieństwo ich wystąpienia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy skład orzekający stwierdza, że ustalenia dokonane w sprawie przez organy administracji są prawidłowe. Jak wynika z akt sprawy w dniu 30 marca 2018 r. do organu wpłynęła informacja Kierownika Oddziału Toksykologii Kliniki Toksykologii A. w Ł. że podczas badań konsultacyjnych oraz obserwacji szpitalnej w Oddziale Toksykologii w dniach 6-8 marca 2018 r. rozpoznano u W.K. jednostkę chorobową, która zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.k.p. stanowi przeciwskazanie do posiadania prawa jazdy.

Należy podkreślić, że dla bezpieczeństwa ruchu drogowego niezbędne jest czuwanie nad tym, by osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o to uprawnienie, ale także w okresie późniejszym, kiedy z przyznanych uprawnień korzystają i kiedy ich predyspozycje zdrowotne mogą ulec zmianie. Dotyczy to także osób o dotychczasowym nienagannym przebiegu kariery, jako kierowcy.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy organy administracji prawidłowo oceniły w sprawie stan faktyczny i trafnie uznały, iż zaistniała przesłanka o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p..

Uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej było oparte na zgromadzonych dokumentach, a samo rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Z kolei uzasadnienie zaskarżonej decyzji SKO odnosiło się do ustalonego stanu faktycznego i oceny prawnej, a także zarzutów zawartych w odwołaniu. Treść skargi stanowi w istocie powtórzenie argumentacji zawartej w odwołaniu i polemikę strony niezadowolonej z rozstrzygnięcia z zebranymi materiałami postępowania, które zostały ocenione przez organy w sposób uprawniony.

Należy w tym miejscu podkreślić, że skarżący został skierowany na badania lekarskie, których celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy, do których przeprowadzenia uprawnieni są jedynie zgodnie z przepisami art. 77 u.k.p., lekarze posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie, zatrudnieni w jednostkach specjalistycznych wskazanych w § 10 i § 11 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dni 17 lipca 2014 r. w sprawie badan lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Wobec powyższego sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje przedstawiona przez stronę opinia psychologiczna dotycząca dojrzałości w zakresie mechanizmów osobowości i tendencji do uzależnień z dnia 11 czerwca 2018r., której przedmiot odbiega od przedmiotu prowadzonego postępowania, a po drugie która została sporządzona przez osoby niebędące lekarzami.

Prawidłowo organy oceniły również brak podstaw do przeprowadzenia postępowania dowodowego z uwzględnieniem pozostałych wniosków dowodowych złożonych przez pełnomocnika skarżącego, czemu dały wyraz w postanowieniach z dnia 15 maja 2018 r. z dnia 11 czerwca 2018 r. i z dnia [...].

Wnioski dowodowe pełnomocnika skarżącego zmierzały bowiem do podważenia wiarygodności zawiadomienia IMP w Ł. o konieczności rozważenia skierowania skarżącego na badania lekarskie, które w ocenie pełnomocnika, IMP w Ł. sformułował bez przeprowadzenia jakichkolwiek znaczących i istotnych badań. Pełnomocnik uzasadniał, że z naruszeniem zasad postępowania dowodowego organy przyjęły, że zawiadomienie IMP w Ł. ma szczególny charakter dowodowy i korzysta z pierwszeństwa przed innymi dowodami wnioskowanymi przez pełnomocnika.

Wobec takiego stanowiska należy podkreślić, że z przepisów art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2b ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami wynika, że podstawą do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie jest istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, nie jest natomiast wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy bowiem do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje odpowiednie przewidziane prawem orzeczenie.

W tym kontekście nietrafne jest stanowisko pełnomocnika skarżącego prezentowane w skardze, że postępowanie dowodowe powinno koncentrować się na kwestii prawdopodobieństwa istnienia lub nieistnienia konkretnej jednostki chorobowej uniemożliwiającej prowadzenie pojazdów mechanicznych, a składane wnioski dowodowe przedstawiające stan zdrowia skarżącego (opinia psychologiczna, wyniki badań, zaświadczenie lekarza pierwszego kontaktu), służyły wykluczeniu owego prawdopodobieństwa wystąpienia choroby. Już tylko z tego powodu, że organy administracji nie posiadają wiedzy specjalistycznej z zakresu medycyny nie mogą wypowiadać się w kwestii prawdopodobieństwa występowania konkretnej jednostki chorobowej uniemożliwiającej prowadzenie pojazdów mechanicznych. Z tych samych powodów organy nie mają kompetencji do oceny opinii biegłego z zakresu medycyny, o którą wnosił pełnomocnik skarżącego.

Przedmiotowa kompetencja orzecznicza organów została ustawiona jako narzędzie do weryfikacji ujawnionych i istniejących "zastrzeżeń, co do stanu zdrowia" osoby uprawnionej do kierowania pojazdami mechanicznymi. W konsekwencji do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie nie jest wymagane stwierdzenie w postępowaniu administracyjnym, że stan zdrowia osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami uniemożliwia jej kierowanie pojazdami. Pozytywną realizację kompetencji orzeczniczej usprawiedliwia już istnienie zastrzeżeń, co do stanu zdrowia.

O tym czy zastrzeżenia, co do stanu zdrowia są "uzasadnione i poważne" rozstrzyga natomiast źródło pochodzenia informacji oraz treść informacji o stanie zdrowia osoby uprawnionej do kierowania pojazdami mechanicznymi. Analiza materiału dowodowego z punktu widzenia zastosowania art. 75 ust. 1 pkt 5 i 99 ust. 1 pkt 2 b winna więc uwzględniać, czy ujawnione zastrzeżenia, co do stanu zdrowia są wiarygodne oraz czy są objęte zakresem wymagań, których spełnienie jest konieczne dla uzyskania i posiadania dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdem.

W ocenie Sądu pismo Kierownika Oddziału Toksykologii Kliniki Toksykologii A. z dnia 15 marca 2018r. co do wyrażonych zastrzeżeń w zakresie stanu zdrowia, które mogą mieć wpływ na zdolność do kierowania pojazdami - jest informacją wiarygodną. Jak wynika z treści tej informacji podczas badań konsultacyjnych oraz obserwacji szpitalnej w Oddziale Toksykologii w dniach 6-8 marca 2018 r. rozpoznano u W.K. jednostkę chorobową, która zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.k.p. stanowi przeciwskazanie do posiadania prawa jazdy. Powyższa informacja koresponduje z zebranym materiałem dowodowym (historia choroby ogólna, karta informacyjna leczenia szpitalnego, karta medycznych czynności ratunkowych), który potwierdza wiarygodność przesłanej informacji. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 19 października 2017 r. w sprawie sygn. I OSK 681/17 Organ administracji uprawniony jest jedynie do oceny, czy opinia lekarska rodzi wątpliwości co do stanu zdrowia i czy te wątpliwości można uznać za uzasadnione. Nie jest uprawniony do oceny wartości takiej opinii, lecz pozostaje zobowiązany do tego, by w interesie użytkowników dróg spowodować w takim przypadku weryfikację przez specjalistę zdrowotnych uwarunkowań mających wpływ na zdolność do kierowania pojazdami.

Zastrzeżenia pełnomocnika skarżącego (i składane na tę okoliczność wnioski dowodowe) co do metodologii badań przeprowadzonych przez IMP w Ł. będących podstawą spornej informacji z dnia 15 marca 2018 r. i ich ocena, z przyczyn podniesionych wyżej, pozostają poza kompetencją organów prowadzących postępowanie administracyjne w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. W tym kontekście zasadne jest stanowisko organu odwoławczego, że instytucja skierowania na badanie lekarskie wobec istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia absolutnie nie oznacza, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiotowym zakresie - musi udowodnić istnienie takich zastrzeżeń, albowiem zgodnie z wolą ustawodawcy przesłanką do wydania przedmiotowej decyzji jest jedynie istnienie uzasadnionych zastrzeżeń w tym zakresie. Dlatego nietrafne jest stanowisko prezentowane przez pełnomocnika, że przedmiotem dowodzenia w niniejszej sprawie jest stan zdrowia uzasadniający wątpliwości co do zdolności do prowadzenia pojazdów. Pełnomocnik skarżącego zmierzał do wykazania na etapie postępowania administracyjnego, że zawiadomienie IMP w Ł. z dnia 15 marca 2018 r. jest bezpodstawne, a stan zdrowia skarżącego nie uzasadnia podjętego rozstrzygnięcia o skierowaniu go na badania lekarskie. Tymczasem rozstrzygnięcie tych wątpliwości może nastąpić właśnie w postępowaniu przeprowadzonym w wyniku skierowania skarżącego na badania lekarskie.

Godzi się w tym miejscu przypomnieć, że z punktu widzenia kompetencji orzeczniczych organu przesłanka uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia musi być interpretowana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów, a sformułowanie "uzasadnione zastrzeżenia" oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. Wydanie decyzji w tym postepowaniu nie musi być poprzedzone wykazaniem pewności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Nie jest zatem konieczne udowodnienie przez organ istnienia takich przeciwwskazań, lecz wystarcza wysokie prawdopodobieństwo ich wystąpienia.

O tym, że ujawnione zastrzeżenia, co do stanu zdrowia skarżącego są istotne dla posiadania uprawnień do kierowania pojazdami, rozstrzyga wprost treść art. 3 ust. 1 u.k.p. Przepis w sposób jednoznaczny wskazuje, że posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami warunkuje zarówno sprawność fizyczna, jak i psychiczna. Z kolei to czy ujawniona niedyspozycja zdrowotna wskazana przez IMP w Ł. w zawiadomieniu z dnia 15 marca 2018 r., wpływa na zdolność do prowadzenia pojazdami mechanicznymi oraz czy istotnie ją ogranicza rozstrzygane jest w ramach badań lekarskich, które są wiążące dla organu administracji publicznej.

Reasumując należy stwierdzić, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń, a celem badań jest jedynie weryfikacja powziętych przez organ wątpliwości. W tym kontekście skład orzekający uznaje, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający. Sąd przy tym nie ocenia jednoznacznie, czy skarżący może prowadzić pojazdy mechaniczne, czy nie, gdyż wymaga to wiedzy specjalistycznej. W tym celu wydano zaskarżony akt, by osoba kompetentna dokonała tu stosownych ustaleń. Jeśli skarżący jest, jak twierdzi, wystarczająco zdrowy i sprawny, będzie mógł dalej prowadzić pojazdy bez obaw o bezpieczeństwo własne i pozostałych użytkowników dróg. Już tylko na marginesie sprawy należy podnieść, że na rozprawie w dniu 7 marca 2019 r. pełnomocnik skarżącego przedłożył do akt sprawy nieostateczne Orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 5 grudnia 2018 r. wystawione przez WOMP w Ł. o stwierdzeniu przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przez skarżącego.

Mając powyższe na uwadze sąd stwierdza, że w toku postepowania przed organami administracji nie doszło do zarzucanego naruszenia art. 77 , 78, 138 § 2 k.p.a., i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit b u.k.p., ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi.

Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

D.Cz.