Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 310/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 76, art. 86 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: art. 194 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 5 ust. 1, art. 29-31, art. 201 ust. 3
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 181a, art. 199 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowiski, Sędziowie Sędzia SO (del.) Monika Kazubińska-Kręcisz, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w B. P., po rozpatrzeniu odwołania T. T., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. z dnia [...] października 2012 r., określającą niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego powstałego w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. w wysokości 2.135 zł.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

W dniu 18 grudnia 2007 r. na podstawie wymienionego wyżej dokumentu SAD objęto procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzony ze Szwajcarii używany samochód osobowy marki BMW 535D, rok produkcji 2005. Do zgłoszenia dołączono między innymi dowód zakupu samochodu, określający jego wartość na kwotę 3.500 CHF i opinię techniczną sporządzoną przez biegłego rzeczoznawcę na zlecenie zgłaszającego. Funkcjonariusze celni przyjmujący zgłoszenie sporządzili protokół oględzin pojazdu. Według informacji zawartej w dokumencie SAD, zgłoszenia dokonał W. P., jako przedstawiciel pośredni – we własnym imieniu na rzecz T. T. Kwota długu celnego została określona na podstawie zadeklarowanych przez zgłaszającego elementów kalkulacyjnych, a cło zostało obliczone na kwotę 793 zł przy zastosowaniu stawki 10 %.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie ustalenia wartości celnej importowanego pojazdu oraz kwoty długu celnego. Uzasadniając wszczęcie postępowania organ powołał się na pismo Prokuratury Apelacyjnej w L. z dnia 5 października 2010 r., informujące o dokumentach uzyskanych od szwajcarskich władz celnych w ramach procedury pomocy prawnej. Władze szwajcarskie informowały, że eksportera wskazanego na załączonym do zgłoszenia celnego dowodzie zakupu pojazdu – P. GmbH należy uznać za nieistniejącego. Z informacji wynikało również, że eksporter nie istniał w dniu wystawienia rachunku. Organ powołał się także na istotne różnice pomiędzy wartością pojazdu według cen katalogowych (z uwzględnieniem korekty z tytułu koniecznych napraw), a wartością podaną w zgłoszeniu celnym. W toku postępowania przeprowadzono dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy – C. S. Biegły ustalił w opinii z dnia 11 września 2012 r., nr [...] wartość rynkową pojazdu na kwotę 49.100 zł.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. określił niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego w wysokości 2.135 zł. Wartość celna pojazdu została ustalona po dokonaniu odpowiednich korekt na kwotę 29.279 zł , a dług celny na kwotę 2.928 zł.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji T. T. wskazał, że nie udzielił pełnomocnictwa W. P. do dokonywania czynności związanych z importem samochodu, jak też nie było między nim a W. P. żadnego porozumienia w tej sprawie. T. T. podkreślił, że nie był obecny w urzędzie celnym i nie wyraził zgody, by w jego imieniu ktoś podejmował działania związane ze sprowadzeniem samochodu. Dalej wskazał, że nie składał jak i nie odbierał żadnych dokumentów i oświadczeń związanych ze sprowadzeniem samochodu.

Dyrektor Izby Celnej w B. P. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wyrokiem z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 192/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] stycznia 2013 r. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że T. Tu. w obu instancjach postępowania podatkowego negował fakt udzielenia upoważnienia W. P., przyznając jedynie, że udostępnił swoje dane osobowe. Organ ograniczył się do stwierdzenia, że upoważnienie nie zostało załączone do zgłoszenia celnego. Sąd podkreślił, że nie można domniemywać faktu istnienia takiego upoważnienia. Sąd uznał za konieczne w okolicznościach niniejszej sprawy przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia, czy rzeczywiście upoważnienie zostało udzielone.

Sąd stwierdził również, że organ celny powinien zweryfikować opinię biegłego nr [...], na podstawie której ustalono wartość celną pojazdu w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził, że ze sporządzonej opinii nie wynika, czy wpływ uszkodzeń na wartość pojazdu nie był większy i czy stosowna korekta wartości również nie powinna być większa. Sąd zwrócił uwagę, że do zgłoszenia celnego dołączono prywatną opinię innego rzeczoznawcy M. M. Biegły powołany z urzędu powinien odnieść się do tego elementu materiału dowodowego sprawy, w szczególności do zawartych tam informacji o uszkodzeniach. Ocena techniczna sporządzona przez M. M. w zakresie zewnętrznych uszkodzeń samochodu różni się od opisu dokonanego przez funkcjonariuszy celnych, którzy opisali samochód jako nieuszkodzony, podczas gdy w ocenie technicznej opisano widoczne uszkodzenia nadwozia. Ponadto w opinii biegłego C. S. sporządzonej z urzędu znalazło się stwierdzenie o braku możliwości szczegółowego ustalenia zakresu usterek, podczas gdy z oceny technicznej dołączonej do zgłoszenia wynika, że przynajmniej niektóre z usterek są szczegółowo opisane.

Rozpatrując ponownie sprawę Dyrektor Izby Celnej zwrócił się do rzeczoznawcy C. S. o uzupełnienie opinii oraz wezwał W. P. do przedstawienia pełnomocnictwa, którego udzielił mu T. T., do dokonania odprawy celnej samochodu marki BMW 535D.

Rzeczoznawca C. S. uzupełnił opinię nr [...] w piśmie z dnia 16 grudnia 2013 r.

W dniu 14 stycznia 2014 r. do organu wpłynęło pełnomocnictwo dla W. P.

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w B. P. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. z dnia [...] października 2012 r.

W uzasadnieniu organ podniósł, że w świetle postanowień Wspólnotowego Kodeksu Celnego i Porozumienia o stosowaniu artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu GATT (Porozumienia w sprawie wartości celnej) z 1994 r., wartość celna jest ustalana co do zasady na bazie wartości transakcyjnej, to znaczy ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty (art. 29 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE, seria L, nr 302, str. 1, z póź. zm., dalej: WKC). Organy celne mogą jednak odstąpić od stosowania metody ceny transakcyjnej, jeżeli mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w artykule 29 WKC (art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny- Dz. Urz. WE, seria L, nr 253, ze zm.; dalej: RWKC).

W uzasadnieniu organ wywiódł, że w niniejszej sprawie zaszły uzasadnione wątpliwości co do tego, czy zadeklarowana wartość celna stanowi cenę faktycznie należną lub zapłaconą za importowany pojazd. Wskazuje na to treść pism szwajcarskich władz celnych z 30 kwietnia 2010 r. i z 2 lipca 2010 r., z których wynika, że eksporter o nazwie P. GmbH jest firmą nieistniejącą. Pisma szwajcarskich władz celnych należy uznać za dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej.

Wątpliwości organów celnych wzbudziła również rozbieżność pomiędzy zadeklarowaną wartością pojazdu a cenami pojazdów używanych podawanymi przez katalogi branżowe. Według szwajcarskiego EurotaxGlass’s PW-CH 01/2008 cena samochodu tej samej marki, modelu i rocznika na rynku kraju eksportu wynosiła 41.600 CHF. Wartość ta, uwzględniając korekty w związku z uszkodzeniami pojazdu, wynosi 8469,00 CHF, a więc jest ponad 2 razy wyższa od zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości transakcyjnej.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził następnie, że konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z rachunku była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 – 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Organ wyjaśnił, że ustalenie wartości celnej towaru w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych bądź podobnych (art. 30 ust. 2 lit. a/ i b/ WKC) w przypadku importu używanych samochodów osobowych, nie jest obiektywnie możliwe, gdyż wymagałoby znalezienia samochodu osobowego o identycznym stopniu zużycia. Metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. c/ WKC) stosowanej w przypadku importu towarów masowych, również nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. Metoda wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d/ WKC), oparta na koszcie produkcji importowanych towarów, nie może być brana pod uwagę, ponieważ używane samochody nie są produkowane jako takie.

Organ odwoławczy podniósł, że prawidłowo wartość celna przedmiotowego pojazdu została ustalona z wykorzystaniem danych dostępnych we Wspólnocie, zgodnie z art. 31 ust. 1 WKC (metoda "ostatniej szansy") z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami.

W opinii nr [...] biegły rzeczoznawca powołany przez organ dokonał ustalenia wartości pojazdu w oparciu o cenę pojazdu podobnego do importowanego, wyprodukowanego poza Wspólnotą. Jako najbardziej zbliżony przyjęto pojazd marki BMW 535D, wyprodukowany w Chinach, Tajlandii i Meksyku. Rzeczoznawca ustalił wartość pojazdu na 49.100 zł. Organ podniósł, że biegły, biorąc pod uwagę dokumentację potwierdzającą stan techniczny importowanego pojazdu, zastosował maksymalną korektę – 30% za naprawy konieczne.

Organ uznał za logiczne i przekonujące wywody rzeczoznawcy C. S. przedstawione w uzupełniniu opinii z dnia 16 grudnia 2013 r. Biegły wyjaśnił, że wartość koniecznych napraw oszacowano na około 30%. Nie było możliwe dokładne wyliczenie wartości koniecznych napraw, ponieważ właściciel pojazdu nie przedstawił żadnych wiarygodnych dokumentów, które wskazywałyby, że pojazd był naprawiany, jakie elementy były naprawiane, wymieniane oraz jakie koszty zostały poniesione. Stopień uszkodzeń pojazdu uwzględniony w wartości 30% został ustalony w zakresie możliwym do zweryfikowania na podstawie dostarczonych dokumentów. Określony w opinii nr [...] stopień uszkodzeń pojazdu jest adekwatny do opisanych w ocenie technicznej M. M. Uszkodzenia wynikające z eksploatacji pojazdu zostały uwzględnione w korektach dotyczących stanu utrzymania i dbałości o pojazd, ze względu na serwisowanie pojazdu, liczbę właścicieli oraz indywidualny zakup pojazdu za granicą. Korekta za wcześniejsze naprawy pojazdu została również uwzględniona, pomimo że ocena techniczna nie zawiera żadnych szczegółów dotyczących zakresu wykonywanych napraw i sposobu ich przeprowadzenia. Organ podniósł, że uszkodzenia opisane w ocenie technicznej nie pozostają w sprzeczności ze stanem technicznym zawartym w protokole oględzin pojazdu. Z oceny technicznej i protokołu oględzin nie wynika, że jest to pojazd powypadkowym a jedynie pojazd po uszkodzeniach eksploatacyjnych. Organ podkreślił, że skarżący na wezwanie organu nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających stan techniczny pojazdu.

Odnosząc się do kwestii ustalenia stron postępowania, organ celny wskazał, że W. P. złożył oryginał pełnomocnictwa, z którego wynika, że T. T. udzielił W. P. pełnomocnictwa do dokonania odprawy celnej samochodu marki BMW 535D oraz do załatwienia wszystkich spraw z tym związanych. Z dokumentu wynika, że w dniu 18 grudnia 2007 r., w obecności notariusza, T. T. uznał podpis złożony po pełnomocnictwem za własny. Zgłoszenie celne w niniejszej sprawie zostało złożone przez W. P. we własnym imieniu, lecz na rzecz T. T. Zgłaszający w polu nr 14 zgłoszenia celnego zadeklarował kod [3], co zgodnie z "Instrukcją wypełniania i stosowania dokumentu SAD" świadczy o przedstawicielstwie pośrednim. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 WKC, przedstawicielstwo pośrednie polega na tym, przedstawiciel pośredni działa we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby reprezentowanej.

Organ celny zwrócił również uwagę, że T. T. był kupującym i odbiorcą samochodu marki BMW 535D. Powyższe wynika ze zgłoszenia celnego i rachunku z dnia 30 lipca 2007 r., nr [...]. T. T. był właścicielem pojazdu. W dniu 14 stycznia 2008 r. skarżący złożył wniosek o jego rejestrację, dołączając do wniosku m. in. badanie techniczne, dowód rejestracyjny i odprawę celną.

W świetle powyższych ustaleń, nie budzi wątpliwości, w ocenie organu celnego, że T. T. prawidłowo został uznany za dłużnika celnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie T. T. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Celnej, podnosząc, że nigdy nie był właścicielem pojazdu marki BMW 535D, nie prosił nikogo i nikomu nie dawał upoważnienia na sprowadzenie pojazdu ze Szwajcarii, nie był w biurze notarialnym e celu upoważnienia W. P., nie był również sprzedawcą wyżej wymienionego pojazdu i znał jego stanu technicznego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. P. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Uwzględnienie skargi następuje między innymi w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, dlatego stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna

i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna może dotyczyć również braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego Dla organu administracyjnego ponownie rozpatrującego sprawę charakter wiążący ma ocena prawna pozostająca w związku i mieszcząca się w ramach kognicji tego sądu, a więc ocena, która zdeterminowała stanowisko sądu w rozpatrywanej sprawie. Natomiast związanie sądu administracyjnego własną oceną prawną przy ponownym rozpatrywaniu sprawy oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Natomiast oparcie skargi na podstawach sprzecznych z tą oceną prawną spowoduje, iż sąd administracyjny zobowiązany będzie skargę oddalić (por. T. Woś (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, wyd. 2, LexisNexis, Warszawa 2008, komentarz do art. 153).

Mając na uwadze treść i skutki zapadłego przed tut. Sądem wyroku z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 192/13, w świetle regulacji zawartej w art. 153 p.p.s.a. stwierdzić należy, że organy administracji ponownie prowadząc postępowanie, obowiązane były do uzupełnienia postępowania dowodowego:

1. poprzez ustalenie czy rzeczywiście zostało udzielone upoważnienie W. P. do sprowadzenia ze Szwajcarii używanego samochodu osobowego;

2. przeprowadzenia dowodu z uzupełniającej opinii biegłego – rzeczoznawcy samochodowego celem odniesienia się do załączonej przy zgłoszeniu celnym prywatnej opinii technicznej rzeczoznawcy M. M., a w szczególności do zawartych tam informacji o uszkodzeniach. Zdaniem Sądu niektóre z usterek są szczegółowo opisane (układ przedniego zawieszenia – do wymiany wahacze i amortyzatory, klimatyzacja rozhermetyzowana, miska olejowa dziurawa, domniemanie zatarcia silnika, 30 % powierzchni lakierowanej do odnowienia, nadmierny luz w układzie kierowniczym, uszkodzone: stacyjka, moduł ABS, pasy bezpieczeństwa, porysowana przednia szyba, atrapy poduszek powietrza, ślady powypadkowych napraw przodu i tyłu nadwozia). Biegły w swojej opinii powinien więc ustosunkować się do tej kwestii i wyraźnie wyartykułować w jaki sposób opisane szczegółowo uszkodzenia obniżają wartość przedmiotowego samochodu oraz czy i w jaki sposób obniżają wartość samochodu uszkodzenia, które nie były bliżej opisane, a które według oceny technicznej miałyby się objawiać np. w głośnej pracy silnika.

Sąd rozpoznając skargę na ostateczną decyzję zapadłą w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy zobowiązany był do skontrolowania, czy zapadła ona z uwzględnieniem wskazań co do dalszego postępowania i wyrażonej oceny prawnej, sam będąc tą oceną związany.

Uwzględniając stan faktyczny i prawny w dacie wydania zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że nie zmieniły się okoliczności sprawy mogące powodować nieaktualność oceny zawartej w wyroku tut. Sądu z dnia 9 lipca 2013 r.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem reguł wynikających z art. 134 i art. 153 p.p.s.a. doprowadziła do uznania, że decyzja ta jest prawidłowa i nie narusza prawa. Ponownie rozstrzygając sprawę organy przeprowadziły postępowanie i dokonały rozstrzygnięcia z uwzględnieniem treści zapadłego już w sprawie wyroku.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L z dnia 19 października 1992 r., Nr 302, str. 1 ze zm., dalej: Wspólnotowy Kodeks Celny lub WKC), wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Przy ustalaniu wartości celnej, cena może zostać skorygowana o określone elementy wymienione w art. 32 i art. 33.

Podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów jest metoda wartości transakcyjnej. Tylko w pewnych ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą odstąpić od stosowania tej metody.

Powyższe wynika wprost z art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny – Dz. U. UE L z dnia 11 października 1993 r., Nr 253, str. 1 ze zm., dalej: RWKC). W przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.

Zastępcze metody ustalania wartości celnej określone są w art. 30 i art. 31 WKC (metoda wartości transakcyjnej towarów identycznych, metoda wartości transakcyjnej towarów podobnych, metoda ceny jednostkowej, metoda wartości kalkulowanej, metoda "ostatniej szansy"). Z przepisu art. 30 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika, że metody wyliczenia wartości celnej określone w art. 30 i art. 31 WKC zostały ujęte w sposób wymagający kolejnej eliminacji poszczególnych metod aż do dojścia do metody tzw. "ostatniej szansy", określonej w art. 31.

Przy ustaleniu wartości celnej towaru prawidłowe zastosowanie metody "ostatniej szansy" wymaga od organu celnego wykazania w pierwszej kolejności, że istnieją uzasadnione wątpliwości, iż zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC.

Możliwość odmowy przyjęcia wartości transakcyjnej na podstawie art. 181a RWKC, może być skutkiem zakwestionowania wiarygodności (materialnej lub formalnej) informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, ewentualnie wynikać z braku odpowiednich dokumentów, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie wystąpi wówczas, gdy okaże się, że była ona rażąco niska (co zakłada porównanie jej z innymi cenami, więc nie może nastąpić w sposób dowolny).

Następnie zaś rzeczą organów celnych jest wykazanie, że ustalenie tej wartości jest bezwzględnie niemożliwe w oparciu o pozostałe metody, kolejno wymienione w art. 30 WKC.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy wyczerpująco i przekonująco uzasadniły odstąpienie od zastosowania metody wartości transakcyjnej przy ustalaniu wartości celnej samochodu marki BMW 535D, sprowadzonego przez skarżącego ze Szwajcarii.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą do tego były dwa zasadnicze argumenty: informacje uzyskane od szwajcarskich władz celnych, podważające fakt istnienia sprzedawcy uwidocznionego na rachunku sprzedaży pojazdu oraz istotna rozbieżność pomiędzy zadeklarowaną wartością celną pojazdu, a cenami wskazywanymi w katalogach branżowych.

W niniejszej sprawie organ celny wszczął postępowanie w celu weryfikacji wartości celnej w/w samochodu w związku z przekazaniem przez Prokuraturę Apelacyjną w L. pismem z dnia 5 października 2010 r., pism szwajcarskich władz celnych z dnia 30 kwietnia 2010 r. i dnia 2 lipca 2010 r. informujących, że firma o nazwie P. GmbH wskazana w zgłoszeniu celnym jako sprzedawca jest firmą nieistniejącą. Z przekazanych przez szwajcarskie władze celne dokumentów wynika, że przeprowadzone przez organy celne postępowanie nie wykazało, by firma ta istniała w dacie sprzedaży samochodu.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 622 ze zm.), organ może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokument sporządzony przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Z przepisu art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej wynika, że dokumenty urzędowe to dokumenty sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Jeżeli więc dany dokument spełnia łącznie trzy owe przesłanki, a nadto sporządzony został w zakresie działania organu, od którego pochodzi, to taki dokument należy uznać za dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej i wówczas dokument ten stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Przyjmuje się, że uznanie dokumentu zagranicznego za dokument urzędowy w rozumieniu tego przepisu jest uzależnione od uregulowań zawartych w wiążących Polskę umowach międzynarodowych. Taką umową międzynarodową, którą Polska jest związana od czasu uzyskania członkostwa UE jest Porozumienie w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniające Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. Urz. WE L z dnia 27 czerwca 1997 r. Nr 169, poz. 77.) oraz protokół dodatkowy z dnia 9 czerwca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, będący załącznikiem do Porozumienia.

W myśl art. 8 ust. 1 protokołu organ, do którego kierowany jest wniosek przekazuje informacje o wynikach dochodzeń organowi wnioskującemu, w formie dokumentów, poświadczonych kopii dokumentów, sprawozdań i tym podobnych.

Sposób wykorzystywania informacji określa art. 11. W ust. 3 przewiduje on, że Umawiające się Strony mogą wykorzystywać uzyskane informacje i konsultowane dokumenty zgodnie z postanowieniami niniejszego Protokołu jako dowody w protokołach, sprawozdaniach, zeznaniach, jak i postępowaniach oraz oskarżeniach wniesionych do sądu.

Istota oraz zwiększona (szczególna) moc dowodowa dokumentu urzędowego odnosi się przede wszystkim do tego, co zostało w takim dokumencie "urzędowo stwierdzone". W doktrynie podnosi się, że zwiększona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań, tj. prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). Dzięki domniemaniu zgodności z prawdą twierdzeń zawartych w dokumencie urzędowym (wiarygodności), które nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością, nie istnieje potrzeba udowadniania faktów, które wynikają z dokumentu urzędowego. Co więcej, organ nie może pominąć okoliczności wynikających z dokumentu urzędowego, jeżeli są one istotne w sprawie, jak również nie może ich kwestionować bez uprzedniego wzruszenia domniemania wynikającego z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej.

Organy w sprawie niniejszej prawidłowo uwzględniły pisma szwajcarskich organów celnych z dnia 30 kwietnia 2010 r. i 2 lipca 2010 r. wraz z załącznikami.

Weryfikując zgłoszenie celne strony, organy przeanalizowały notowania pojazdów marki BMW 535D, rok produkcji 2005, na rynku szwajcarskim. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (wydruk z Internetu z katalogu Szwajcarskiego EurotaxGlass’s) wynika, że ceny tego rodzaju pojazdów kształtują się w Szwajcarii na poziomie znacznie wyższym (41 600 CHF) od ceny zadeklarowanej przez stronę (3 500 CHF). Nawet zatem jeśli uwzględni się uszkodzenia samochodu wskazane w ocenie technicznej dołączonej do zgłoszenia przez skarżącego, wartość pojazdu będzie ponad dwukrotnie wyższa niż wartość podana przez skarżącego jako cena transakcyjna. Wątpliwości organu co do tego, czy zadeklarowana przez skarżącego wartość celna stanowiła całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, były zatem w pełni uzasadnione i dawały podstawę do odstąpienia od zastosowania metody transakcyjnej.

Organ bardzo szczegółowo wyjaśnił, powołując i analizując przepisy art. 29 - 30 WKC oraz stanowisko Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej, dlaczego zastosował metodę ustalania wartości pojazdu, określoną w art. 31 WKC (metoda ostatniej szansy). Sąd podziela w pełni stanowisko organu w tym zakresie, jest ono bowiem zgodne z przepisami i należycie uzasadnione.

Dokonując ustalenia wartości celnej pojazdu na podstawie metody ostatniej szansy, organy oparły się na opinii sporządzonej przez biegłego C. S. z dnia 11 września 2012 r. oraz opinii uzupełniającej z dnia 16 grudnia 2013 r. Biegły wskazał, iż w wycenie pojazdu uwzględnił stan pojazdu wynikający z oceny technicznej wydanej przez M. M. Jednakże przedstawiona przy zgłoszeniu celnym ocena techniczna w sposób niejednoznaczny, lakoniczny określała zakres i charakter uszkodzeń. Skarżący nie przedstawił również żadnych wiarygodnych dokumentów, które wskazywałyby na zakres i koszty napraw poczynionych w tym samochodzie. Biegły wartość koniecznych napraw w tym pojeździe określił na 30%. W opinii zostały uwzględnione wszystkie możliwe do weryfikacji i oszacowania uszkodzenia pojazdu oraz czynniki określające stan zużycia pojazdu w zakresie wynikającym z przedstawionych dokumentów. Rzeczoznawca samochodowy określił, że wartość bazowa brutto sprowadzonego przez skarżącego pojazdu wynosi 143 500 zł, natomiast wartość rynkowa brutto, uwzględniająca wskazane w opinii korekty wynosi 49 100 zł. Ustalając wartość celną pojazdu organ pomniejszył wskazaną przez biegłego kwotę o dalsze elementy (marża, cło, podatki), co dało ostatecznie kwotę 29 279 zł, przyjętą jako wartość celna pojazdu. Biegły powołany w niniejszej sprawie, po uzupełnieniu opinii zgodnie z wytycznymi sądu w sposób prawidłowy określił wartość przedmiotowego pojazdu na podstawie dowodów dołączonych do zgłoszenia celnego. Biegły uzasadnił swoje stanowisko co do zastosowanych korekt i wyjaśnił, że uwzględnił stan techniczny pojazdu opisany w ocenie technicznej z dnia 12 grudnia 2007 r., Nr [...] oraz protokole oględzin pojazdu z dnia 18 grudnia 2007 r.

W świetle powyższego uznać należy, że organy celne prawidłowo określiły wartość celną importowanego pojazdu, zarówno opierając się na trafnej wykładni zastosowanych przepisów prawa, jak i prawidłowo ustalając istotne okoliczności stanu faktycznego sprawy.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu błędnego przyjęcia, że skutki pełnomocnictwa odnoszą się do reprezentowanego, w sytuacji w której T. T. nie podpisywał żadnego dokumentu, sąd uznał go za bezzasadny.

W ocenie sądu fakt udzielenia przez skarżącego pełnomocnictwa z dnia 18 grudnia 2007 r., z podpisem notarialnie poświadczonym i załączonego do akt sprawy do działania w jego imieniu, przesądza o prawidłowości zaskarżonej decyzji, obciążającej skarżącego należnościami związanymi ze sprowadzeniem pojazdu, bowiem z mocy prawa jest on dłużnikiem. Prawidłowo też organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 199 ust. 1 RWKC, złożenie w urzędzie celnym zgłoszenia podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela czyni go odpowiedzialnym m. in. za przestrzeganie wszelkich obowiązków odnoszących się do objęcia danych towarów odpowiednią procedurą.

Zgodnie z art. 201 ust. 3 WKC dłużnikiem jest zarówno zgłaszający, jak i - w przypadku przedstawicielstwa pośredniego - osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne. W przedmiotowej sprawie za zgłaszającego uznano odbiorcę, a więc skarżącego, jako osobę wskazaną w polu 8 SAD, precyzując, że W. P. działa jedynie w charakterze przedstawiciela pośredniego poprzez wpisanie kodu [3] w polu 14.

Zatem, jak słusznie stwierdziły organy celne, skarżący, udzielając W. P. pełnomocnictwa w powyższym zakresie, ponosi odpowiedzialność za dokonane czynności - złożenia zgłoszenia celnego w jego imieniu i na jego rzecz, co pozostaje w zgodzie z brzmieniem przepisów art. 5 ust. 1 WKC, kształtujących instytucję reprezentacji w postępowaniu przed organami celnymi. Zgodnie natomiast z art. 76 Prawa celnego, czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla osoby, która go ustanowiła. W związku z powyższym, skład orzekający w sprawie stoi na stanowisku, że nie można uznać, że pełnomocnik nie działał na mocy udzielonego mu pełnomocnictwa oraz że to on powinien zostać obciążony skutkami finansowymi dokonania nieprawidłowego zgłoszenia celnego. Skoro skarżący upoważnił W. P. do sprowadzenia pojazdu BMW 535 w swoim imieniu, jest odpowiedzialny za należności związane ze sprowadzeniem pojazdu, a tym samym stał się stroną postępowania jako podatnik na mocy art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślenia w tym miejscu wymaga to, że zobowiązany w sposób bierny uczestniczył w postępowaniu celnym, składając pisma

i odwołanie, nie wykazał inicjatywy dowodowej. Nie przedstawił żadnych dowodów przekonujących czy też uprawdopodabniających nieudzielenie pełnomocnictwa notarialnego W. P. Czynność notariusza z dnia 18 grudnia 2007 r. dokonana w formie poświadczenia na pełnomocnictwie podpisu T. T. niewątpliwie nadaje temu pełnomocnictwu charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 2 § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2014 r., poz. 164 ze zm.). Zwiększona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań, a mianowicie prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 1781/11; LEX nr 1328797). Domniemanie zgodności z prawdą twierdzeń zawartych w dokumencie urzędowym nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością, nie istnieje więc potrzeba udowadniania faktów, które wynikają z dokumentu urzędowego. Organ nie może pominąć okoliczności wynikających z dokumentu urzędowego, jeżeli są one istotne w sprawie, jak również nie może ich kwestionować bez uprzedniego wzruszenia domniemania wynikającego z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie zaś z art. 194 § 3 Ordynacji przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach. Brak skutecznego podważenia tych dowodów, implikuje stanowisko o zasadności oparcia decyzji na okolicznościach przedstawionych w tych dokumentach. Tym samym stwierdzić należy, że zasadnie w okolicznościach sprawy organy celne, przyjęły, że W. P. na mocy udzielonego mu pełnomocnictwa działał na rzecz skarżącego sprowadzając samochód BMW 535.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone zgodnie z regułami proceduralnymi, z poszanowaniem praw strony i jej udziałem, a interpretacja przepisów prawa dokonana została zgodnie z zasadami ich wykładni.

Organy szczegółowo uzasadniły motywy swoich rozstrzygnięć, oparły się na wszechstronnie zebranym i rozważonym materiale dowodowym, z którego wyciągnęły logiczne wnioski, które odwołując się do konkretnych ustaleń faktycznych mających oparcie w zgromadzonych w sprawie dowodach, nie naruszają granic swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji