Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1018/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 205 par 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 21 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: par 2 , par 3 ust. 1 i par 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 16
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 28, art. 32, art. 73
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Protokolant referent-stażysta Renata Tomaszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. K. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 10, art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008r o Agenci Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. 2008r. Nr 68 poz. 634), art. 21, art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013r. poz. 173), art. 28, art. 32, art. 71, art. 73 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz.UE.2009.L.316.65), art. 7, art. 11 ust. 1 i 2, art. 13, art. 16 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) NR 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz.UE.L.2011.25.8.), art. 10 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwój u Obszarów Wiejskich (EERROW) (Dz.Urz.UE.L.2005.277.1), art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 1 i 2, Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz.UE.2009.L.30. 16), § 2, § 3 ust. 1, § 5 ust. 2, § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009r. Nr 40 poz. 329 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie przyznania A C pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2014r.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu 14 maja 2014r. A C złożył wniosek o przyznanie płatności na 2014 rok deklarując do przyznania wnioskowanych płatności powierzchnię 4,40 ha.

W okresie od 4 do 6 sierpnia 2014r. w gospodarstwie producenta rolnego przeprowadzona została kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, wykonana metodą inspekcji terenowej. W toku kontroli stwierdzono szereg nieprawidłowości, tj. dla działki rolnej A (0,20 ha) stwierdzono powierzchnię większą niż zadeklarowana, tj. 0,42 ha – zastosowano kody[...] i[...]-, w przypadku działki rolnej B (1,29 ha) stwierdzono powierzchnię mniejszą niż zadeklarowana, tj. 1,09 ha- zastosowano kody[...] i [...], a w przypadku działki rolnej C (0,20 ha) stwierdzono powierzchnię mniejszą niż zadeklarowana tj. 0,17 ha – zastosowani kod [...], powierzchnia działki rolnej G (0,40 ha) jest mniejsza niż zadeklarowana, tj. 0,37 ha- zastosowano kod [...] w przypadku działki rolnej H stwierdzono, że na całej powierzchni działki rolnej zaniechano prowadzenia działalności rolniczej – zastosowano kody [...], [...] i [...], w przypadku działki rolnej I (0,65 ha) stwierdzono powierzchnię mniejszą, niż zadeklarowana tj. 0,58 ha i zastosowano kody[...] i [...]. Podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych producent rolny był obecny.

Pismem z dnia 29 października 2014r. strona wniosła zastrzeżenia do protokołu kontroli, załączając skierowanie do szpitala z dnia 11 marca 2014r., zaświadczenie o uczestnictwie w kursie, decyzje w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 rok oraz polisę TUW UD nr [...].

Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A przyznał A C płatność ONW na 2014r. w wysokości 540,58 zł wskazując, że powierzchnia działek zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 4,40 ha, podczas gdy powierzchnia stwierdzona w toku postępowania administracyjnego, spełniająca kryteria do przyznania płatności wyniosła 3,94 ha.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym kwestionując ustalenia kontroli na miejscu, wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zasady i tryb przyznawania rolnikom pomocy finansowej w ramach działania wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013. Zgodnie z § 2 rozporządzenia ONW, Płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem": 1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:

a) (...)

b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005";

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt l rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej " numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. l, z późn. zm.).

W myśl § 5 ust. 2 rozporządzenia, płatności ONW jest przyznawana na wniosek rolnika, natomiast wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z postanowieniem § 3 ust. 1 rozporządzenia ONW wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. l akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1122/2009", określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności ONW na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, o których mowa w art. 11 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Zgodnie z cyt. przepisem wszystkie wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje, które beneficjent lub osoba trzecia muszą złożyć, poddaje się kontrolom administracyjnym, obejmującym wszystkie elementy, których kontrola za pomocą środków administracyjnych jest możliwa i stosowna. Procedury te zapewniają rejestrację podjętych działań kontrolnych, wyników weryfikacji i środków podjętych w odniesieniu do rozbieżności. Kontrole administracyjne obejmują kontrole krzyżowe tam, gdzie jest to możliwe i stosowne, m.in. względem danych z ZSZiK. Aby zapobiec wszelkim nienależnym wypłatom pomocy, kontrole krzyżowe odnoszą się przynajmniej do działek i zwierząt. Zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 Państwa członkowskie korzystają ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianego w tytule II rozdział 4 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 (zwanego dalej "ZSZiK").

W toku kontroli administracyjnej powierzchnia którą strona deklaruje jako użytkowaną rolniczo jest weryfikowana przy pomocy systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. W myśl powołanego przepisu "System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Ponadto przepis art. 28 ust. 1 lit. c Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 wymaga, aby podczas kontroli administracyjnej wniosków dokonywać kontroli krzyżowych "między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy. Kontrole na miejscu są realizowane metodą inspekcji terenowej lub metodą FOTO. Kontrola metodą inspekcji terenowej polega na przeprowadzeniu wywiadu terenowego i pomiarów terenowych, w odniesieniu do co najmniej 50% ogólnej liczby działek rolnych zadeklarowanych przez rolnika we wniosku. Pomiar granic działek rolnych jest wykonywany przy zastosowaniu różnego sprzętu pomiarowego np. tachimetru, odbiornika pomiarów satelitarnych GPS, taśmy mierniczej itp. Wybór metody pomiaru i sprzętu pomiarowego jest uzależniony od uwarunkowań występujących w terenie, tj. kształtu i wielkości mierzonej działki rolnej oraz rzeźby terenu. Wybór w tym zakresie należy do osoby realizującej czynności kontrolne.

W myśl art. 32 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1122/2009, z każdej kontroli na miejscu przeprowadzonej na mocy przepisów niniejszej sekcji sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli. W sprawozdaniu wskazuje się w szczególności:

a) poddane kontroli systemy pomocy i wnioski o przyznanie pomocy;

b) obecne osoby;

c) sprawdzone działki rolne, zmierzone działki rolne, w stosownych przypadkach wraz z wynikami pomiarów każdej zmierzonej działki rolnej i zastosowanymi metodami pomiaru;

d) liczbę i rodzaj zwierząt, których obecność stwierdzono oraz, w stosownych przypadkach, numery kolczyków, wpisy do rejestru i do skomputeryzowanych baz danych bydła i/lub owiec i kóz oraz wszelkich innych skontrolowanych dokumentów uzupełniających, wyniki kontroli, oraz, w stosownych przypadkach, uwagi szczególne odnośnie do poszczególnych zwierząt i/lub ich kodów identyfikacyjnych;

e) czy rolnik został uprzedzony o wizycie, a jeżeli tak, z jakim wyprzedzeniem;

f) informacje o wszelkich szczególnych środkach kontroli, jakie należy zastosować w ramach poszczególnych systemów pomocy;

g) informacje o wszelkich dodatkowych środkach kontroli zastosowanych później.

W toku kontroli administracyjnej powierzchnia deklarowana jako użytkowana rolniczo jest weryfikowana przy pomocy systemu informacji geograficznej, o którym mowa w cyt. powyżej art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009.

Strona w zastrzeżeniach i odwołaniu kwestionuje stwierdzone przez kontrolerów terenowych w treści raportu z czynności kontrolnych ustalenie rodzaju upraw i wielkości powierzchni działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych o nr 85/4, 179 oraz 82.

Organ odwoławczy wskazał, że w toku przeprowadzonej w dniach 4-6 sierpnia 2014r. kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, wykonanej metodą inspekcji terenowej stwierdzono szereg nieprawidłowości udokumentowanych w raporcie z przeprowadzonych czynności kontrolnych. W toku postępowania strona złożyła zastrzeżenia, co do wyników kontroli, które były przedmiotem weryfikacji. W odpowiedzi na zastrzeżenia strony wskazano, że kontrola działki rolnej F położonej na działce ewidencyjnej nr 85/4 odbyła się w obecności strony, zaś o wynikach kontroli i przesunięciu granic uprawy między działkami została strona poinformowana. Na działce rolnej F stwierdzono uprawy należące do dwóch różnych grup płatności w ramach programu rolnośrodowiskowego, z czego deklarowaną w pakiecie 2.9 truskawkę w dwóch miejscach na powierzchni 0,16 ha i 0,04 ha. Na pozostałych działkach rolnych stwierdzono uprawy mieszczące się w granicach poszczególnych działek ewidencyjnych deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności. Rozbieżność pomiędzy powierzchnią deklarowaną a ustaloną w raportach z czynności kontrolnych wynika z faktu, że inspektorzy terenowi dokonali pomiaru obszarów kwalifikujących się do płatności według faktyczne sposobu użytkowania działek rolnych na dzień kontroli.

Odnosząc się do podniesionych przez stronę zarzutów dotyczących nieprawidłowości w zakresie dokonywanych pomiarów działek rolnych organ odwoławczy zauważył, że pomiar działek w przedmiotowej sprawie został dokonany za pomocą urządzenia GPS. Zgodnie z art. 34 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha. W przedmiotowej sprawie z raportu kontroli wynika, że tolerancja pomiaru uwzględniona była z 1,25 m strefą buforową, co wypełnia dyspozycję art. 34 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Zobrazowany natomiast na zdjęciach stan faktyczny nie budzi wątpliwości, co do ustaleń w zakresie działki rolnej H, na której stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (odłóg). Okoliczność tą potwierdzają wykonane przez kontrolerów terenowych zdjęcia (od nr H21 do nr H28) tej działki rolnej oraz szkice z zaznaczeniem miejsc i kierunków wykonywanych zdjęć. Na zdjęciach tych widać nieskoszoną łąkę, porośniętą chwastami. Rolnik działkę tę deklarował również do programu rolnośrodowiskowego w zakresie pakietu 2 w wariancie 2.3 rolnictwo ekologiczne - trwałe użytki zielone, dla których zakończono okres przestawiania. Wymogiem dla tego wariantu jest wykonanie do dnia 31 lipca koszenia lub wypasanie w okresie wegetacyjnym na trwałych użytkach zielonych oraz usunięcie lub złożenie w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn, ze względu na które dotrzymanie dwutygodniowego terminu nie było możliwe. Wizytacja terenowa odbyła się w dniu 4 sierpnia 2014r., czyli po terminie, do którego należało skosić łąki. Organ podkreślił, że jeśli wystąpiła okoliczność uniemożliwiająca skoszenie łąk, to należało w ciągu 10 dni od dnia dowiedzenia się o tej okoliczności poinformować Kierownika Biura Powiatowego. W takim przypadku nie zostałyby nałożone sankcje powierzchniowe.

W zakresie działki rolnej F przyznano płatność do powierzchni deklarowanej tj. 0,40 ha. Powierzchnia zmierzona wynosiła 0,38 ha, i mieściła się w tolerancji pomiaru - 0,03 ha. Całą działkę zaliczono do płatności, gdyż zarówno powierzchnia truskawki, seradeli, jak i kukurydzy kwalifikuje się do jednolitej płatności obszarowej.

Na działce rolnej E oprócz seradeli (0,76 ha) znajdowała się uprawa truskawki na powierzchni 0,15 ha, łącznie powierzchnia uwzględniona w płatności wynosiła 0,91 ha, czyli tyle co zadeklarowała strona we wniosku.

Dla działki rolnej A kontrolerzy stwierdzili uprawę ziemniaka na powierzchni (0,42 ha) większej, niż deklarowana (0,20 ha). Zaś w przypadku działki rolnej B - owies, stwierdzono powierzchnię (1,09 ha) mniejszą, niż zadeklarowana we wniosku tj. 1,29 ha. Powierzchnia stwierdzona przez inspektorów terenowych działki rolnej C i G była o 0,03 ha mniejsza niż deklarowana. Na dzień kontroli uprawa żyta ozimego na działce rolnej I była mniejsza niż deklarowana (0,65 ha) o 0,07 ha.

Organ odwoławczy stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącego ustalenia organu I instancji co do rzeczywistej powierzchni działek kwalifikowanych mających wpływ na wysokość płatności są prawidłowo uzasadnione poprzez odwołanie się do zebranego materiału dowodowego, który stanowi obszerna dokumentacja fotograficzna. Na załączonych fotografiach wskazano daty i numery kontrolowanych działek. Fotografie te przedstawiają stan kultury rolnej oraz rodzaj uprawy. Identyfikację fotografii umożliwiają załączone szkice obrazujące miejsce i kierunek wykonywania fotografii. Z kolei przedstawione przez organy szkice obrazujące kontrolowane działki są możliwe do zweryfikowania poprzez ich porównanie ze szkicami przedstawiającymi działki skarżącego, przedłożonymi przez niego do wniosku o płatność. Odpowiedzialność za treść merytoryczną wniosku o przyznanie płatności ponosi producent rolny, m.in. także za skutki zgłoszenia danych niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy.

Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że przy ustalaniu powierzchni Kierownik Biura Powiatowego dokonał kompensacji w ramach grupy upraw z zastosowanymi kodami [...] i [...], czyli działki, których powierzchnia stwierdzona jest większa niż deklarowana zostały skompensowane z działkami, których powierzchnia stwierdzona była mniejsza niż deklarowana. Co oznacza, że powierzchnia wyłączeń z płatności uwzględniała również powierzchnie stwierdzone w trakcie kontroli na miejscu, które były większe niż zadeklarowane.

W ocenie organu protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości, ponieważ został sporządzony w sposób prawidłowy przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, co oznacza, że nie można organowi postawić skutecznego zarzutu, że ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli stanowi o naruszeniu obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego dowodu potwierdzającego, że powierzchnia spornych działek, jest inna od tej, która została ustalona na podstawie kontroli na miejscu. Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 4,40 ha natomiast powierzchnia stwierdzona w toku postępowania administracyjnego, spełniająca kryteria przyznania płatności, wyniosła 3,94 ha. (tj. A 0,42 ha + B 1,09 ha + C 0,17 ha + E 0,91 ha + F 0,40 ha + G 0,37 ha + 0,58 ha). Różnica zatem pomiędzy powierzchnią zgłoszoną, a powierzchnią stwierdzoną wyniosła zatem 0,46 ha, co stanowi 11,6751% powierzchni stwierdzonej.

Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli wspomniana różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. Jeżeli wspomniana różnica przekracza 50 %, beneficjenta wyklucza się ponownie z uzyskania pomocy do różnicy między obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność a zatwierdzonym obszarem.

W rozpatrywanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną nie przekroczyła 20% powierzchni stwierdzonej, co spowodowało przyznanie pomocy w pomniejszonej wysokości, tj. (3,94 ha x 179 zł) – 2 x 0,46 ha X 179 zł . Stawka płatności w 2014 roku wynosiła 179 zł/ha. W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od stosowania obniżek i wyłączeń, o których mowa w art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Złożony przez stronę wniosek nie był zgodny ze stanem faktycznym, na co wskazują wyniki przeprowadzonej przez organ l instancji kontroli administracyjnej oraz weryfikacji w terenie deklarowanych do płatności działek rolnych. Strona nie wykazała również, iż nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazał, że wbrew twierdzeniom organu administracji nie był obecny podczas przeprowadzanej kontroli na wszystkich zgłoszonych do płatności działkach, był obecny tylko na jednej działce oznaczonej nr 85/4, na której wiosną zamarzła uprawa truskawek o powierzchni 3 arów. Podał, że w miejsce zmarzniętej uprawy truskawek, którą zmuszony był zlikwidować (przesiać) zasiał pasek kukurydzy, żeby osłonić od wiatru plantację malin. Po zbiorze kukurydzy, którą wykorzystuje jako paszę dla kur ponownie zasadził truskawki. Wskazał, że na działce o nr 179 zadeklarował 35 arów łąki, tymczasem kontrolerzy zaliczyli 45 arów włączając początek działki rolnej H od strony zachodniej po wyciętych chwastach i odrostach akacji. Łąka o powierzchni 35 arów została skoszona w terminie późniejszym, ponieważ została zniszczona przez dziki. Zniszczonej przez dziki łąki nikt nie chciał skosić z uwagi na możliwość uszkodzenia sprzętu. Skarżący podniósł, że nie mógł skosić łąki w terminie sam, ponieważ miał uszkodzony sprzęt rolniczy, dopiero po jego naprawie w terminie późniejszym skosił łąkę. Wskazał, że istnieje różnica pomiędzy niskoskoszoną łąką, a odłogiem, który stwierdzili kontrolerzy. Podkreślił, że chwasty, które uwidoczniono na zdjęciach to zioła w pełni kwitnienia, które wykorzystuje jako napary do ekologicznych oprysków i kompostu. Odnosząc się do działki rolnej A wskazał, że zasiał więcej ziemniaków, ponieważ działka jest na dużym skłonie (stanowi dołek, makro górka) i dopiero w ubiegłym roku jej powierzchnia została wyregulowana.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

W dniu 2 lutego 2016r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika strony skarżącej, stanowiące uzupełnienie wniesionej skargi, w którym podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków europejskiego Funduszu rolnego na rzecz Rozwoje Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez nierzetelną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności zastrzeżeń skarżącego do raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowanych powierzchni z dnia 29 października 2014 roku oraz sprawozdania z kontroli nadzoru gospodarstwa z dnia 4 grudnia 2014 roku,

-art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania skarżącego do władzy publicznej, przejawiające się w przedmiotowej sprawie w szczególności brakiem powiadomienia skarżącego o terminie, w którym winien był zawiadomić Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o niewykonaniu do dnia 31 lipca koszenia oraz usunięcia lub złożenia w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie z uwagi na wystąpienie uzasadnionych przypadków, ze względu na które dotrzymanie dwutygodniowego terminu nie było możliwe, skutkiem czego było stwierdzenie zaniechania prowadzenia na działce rolnej H działalności rolniczej (odłóg),

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, podczas gdy organ, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2, winien był uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec w tym zakresie co do istoty sprawy.

naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

-art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, iż różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym wynosi więcej niż 3 %, a w konsekwencji obliczenie pomocy na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy,

-art. 73 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez nieodstąpienie od stosowania

obniżek i wykluczeń pomimo wykazania, iż nieprawidłowości nie wynikają z winy strony skarżącej.

wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego w A.

Na rozprawie w dniu 4 lutego 2016r. pełnomocnik skarżącego popierał wniesioną skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika [...] Biura Powiatowego ARiMR w A z dnia [...]r. w przedmiocie przyznania skarżącemu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013- zwanej dalej ustawą z 2007r., z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W myśl § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009r., nr 40, poz. 329 w brzmieniu obowiązującym od 15 marca 2014 r. ) - dalej rozporządzenie ONW, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65)4), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

Stosownie do treści § 5 ust. 2 rozporządzenia ONW, wniosek o przyznanie płatności ONW składa się co roku do kierownika biura powiatowego ARiMR, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1122/2009", określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Podkreślić należy, iż maksymalny obszar kwalifikowany, czyli powierzchnia uprawniona do przyznania płatności, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, powinna być ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Trzeba przy tym wskazać, że dla potrzeb pomocy obszarowej podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona określona uprawa. Zgodnie z art. 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 państwa członkowskie korzystają ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianego w tytule II rozdział 4 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 (zwanego dalej "ZSZiK"). Wszystkie wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje, które beneficjent lub osoba trzecia muszą złożyć, poddaje się kontrolom administracyjnym, obejmującym wszystkie elementy, których kontrola za pomocą środków administracyjnych jest możliwa i stosowna. Procedury te zapewniają rejestrację podjętych działań kontrolnych, wyników weryfikacji i środków podjętych w odniesieniu do rozbieżności. Kontrole administracyjne obejmują kontrole krzyżowe tam, gdzie jest to możliwe i stosowne, m.in. względem danych z ZSZiK. Aby zapobiec wszelkim nienależnym wypłatom pomocy, kontrole krzyżowe odnoszą się przynajmniej do działek i zwierząt gospodarskich objętych danym środkiem wsparcia. (art. 11 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011).

Kontroli administracyjnej poddawane są wszystkie wnioski o przyznanie płatności, natomiast przeprowadzenie kontroli na miejscu nie jest regułą. W sytuacji wykrycia nieprawidłowości w trakcie kontroli administracyjnej oraz w sytuacji gdy na podstawie systemu informacji geograficznej organ nie może ustalić rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawnionych do przyznania płatności, ma on możliwość przeprowadzenia kontroli na miejscu celem dokładniejszej weryfikacji podanych przez wnioskodawcę danych. W art. 32 ww. rozporządzenia wskazano, że z każdej kontroli na miejscu sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli, wskazując wszelkie elementy jakie powinno zawierać sprawozdanie z kontroli. Z przepisu tego wynika również, że jeżeli kontrolę na miejscu przeprowadza się metodą teledetekcji zgodnie z art. 35, państwa członkowskie nie mają obowiązku umożliwiać rolnikowi lub jego przedstawicielowi podpisania sprawozdania z kontroli, o ile podczas kontroli z wykorzystaniem teledetekcji nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Jeżeli kontrole takie wykazują nieprawidłowości, umożliwia się rolnikowi podpisanie sprawozdania z kontroli zanim właściwy organ wyciągnie wnioski z ustaleń w zakresie ewentualnych zmniejszeń płatności lub wykluczeń. Nadto z art. 35 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że w przypadku gdy państwo członkowskie wykorzystuje możliwość przeprowadzania kontroli na miejscu metodą teledetekcji, wówczas wykonuje fotointerpretację obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych kontrolowanego wniosku w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni przeprowadza fizyczne inspekcje terenowe na wszystkich działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia sprawdzenia dokładności deklaracji w sposób zadowalający właściwe organy. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż organ przeprowadzający kontrole za pomocą teledetekcji lub też fizycznej kontroli na miejscu nie ma obowiązku umożliwienia rolnikowi podpisania sprawozdania z przeprowadzonej kontroli, o ile kontrola ta nie wykaże nieprawidłowości. W sytuacji natomiast gdy kontrola na miejscu wykaże jakiekolwiek nieprawidłowości organ za każdym razem obowiązany jest umożliwić rolnikowi zapoznanie się z tym sprawozdaniem, jego podpisanie oraz powinien umożliwić mu ustosunkowanie się do dokonanych przez organ ustaleń, zanim wyciągnie z niej wnioski.

Podkreślić przy tym należy, państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy (art. 20 ust. 1 Rozporządzenia Rady UE nr 73/2009). Każde państwo członkowskie ustanawia i prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli (zwany systemem zintegrowanym)- art. 14 ust. 1 cyt. rozporządzenia. W myśl art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009, system zintegrowany obejmuje następujące elementy: a) skomputeryzowaną bazę danych; b) system identyfikacji działek rolnych; c) system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności; d) wnioski o pomoc; e) zintegrowany system kontroli; f) jednolity system rejestrowania tożsamości każdego rolnika, który składa wniosek o pomoc. System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000 – art. 17 rozporządzenia nr 73/2009.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, kontrole administracyjne, o których mowa w cyt. powyżej art. 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, pozwalają na wykrywanie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrywanie za pomocą narzędzi informatycznych, w tym kontroli krzyżowych, które dotyczą zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy. Kontrole na miejscu obejmują wszystkie działki rolne, odnośnie do których złożono wnioski o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Obszary faktycznie wyznaczone do kontroli na miejscu mogą być ograniczone do próby obejmującej co najmniej 50 % działek rolnych, odnośnie do których złożono wnioski o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy ustanowionych w tytułach III, IV i V rozporządzenia (WE) nr 73/2009, pod warunkiem że próba ta gwarantuje wiarygodny i reprezentatywny poziom kontroli zarówno pod względem kontrolowanego obszaru, jak i pomocy, o którą składany jest wniosek. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w toku takiej kontroli próby, zwiększa się próbę działek rolnych poddawanych kontroli. W miarę możliwości państwa członkowskie mogą wykorzystywać teledetekcję zgodnie z art. 35 oraz techniki globalnego systemu nawigacji satelitarnej (art. 33 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009).

W rozpoznawanej sprawie w dniach od 4 do 6 sierpnia 2014r. w gospodarstwie rolnym beneficjenta przeprowadzono kontrolę na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą inspekcji terenowej. W toku kontroli stwierdzono szereg nieprawidłowości, tj.; w przypadku działki rolnej A (0,20 ha) stwierdzono powierzchnię większą niż zadeklarowana, tj. 0,42 ha i zastosowano kody [...] i [...]; w przypadku działki rolnej B (1,29 ha) stwierdzono powierzchnię mniejszą niż zadeklarowana, tj. 1,09 ha i zastosowano kody [...] i [...]; w przypadku działki rolnej C (0,20 ha) stwierdzono powierzchnię mniejszą niż zadeklarowana tj. 0,17 ha – zastosowano kod [...]; powierzchnia działki rolnej G (0,40 ha) była mniejsza niż zadeklarowana, tj. 0,37 ha i zastosowano kod [...], w przypadku działki rolnej H stwierdzono, że na całej powierzchni działki rolnej zaniechano prowadzenia działalności rolniczej i zastosowano kody [...], [...] i [...]; w przypadku natomiast działki rolnej I (0,65 ha) stwierdzono powierzchnię mniejszą, niż zadeklarowana tj. 0,58 ha i zastosowano kody [...] i [...]. Podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych producent rolny był obecny.

Pismem z dnia 29 października 2014r. strona wniosła zastrzeżenia do protokołu kontroli w zakresie ustalenia rodzaju upraw i wielkości powierzchni działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych o nr 85/4, 179 oraz 82.

W wyniku weryfikacji zgłoszonych przez skarżącego zastrzeżeń ustalono, że kontrola działki rolnej F położonej na działce ewidencyjnej nr 85/4 odbyła się w obecności strony, o wynikach kontroli i przesunięciu granic uprawy między działkami została strona poinformowana. Na działce rolnej F stwierdzono uprawy należące do dwóch różnych grup płatności w ramach programu rolnośrodowiskowego, w tym deklarowaną w pakiecie 2.9 truskawkę w dwóch miejscach - na powierzchni 0,16 ha i 0,04 ha. Na pozostałych działkach rolnych stwierdzono uprawy mieszczące się w granicach poszczególnych działek ewidencyjnych deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności. Rozbieżność natomiast pomiędzy powierzchnią deklarowaną a ustaloną w raportach z czynności kontrolnych wynikała z faktu, że inspektorzy terenowi dokonali pomiaru obszarów kwalifikujących się do płatności według faktycznego sposobu użytkowania działek rolnych i ich stanu w dniu kontroli. Pomiar działek został dokonany za pomocą urządzenia GPS, a tolerancja pomiaru, co wynika treści protokołu kontroli uwzględniała 1,25 m strefą buforową i jest zgodna z dyspozycją cyt. art. 34 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Maksymalna bowiem tolerancja pomiaru odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha.

W toku kontroli ustalono również, że na działce rolnej H, zaniechano prowadzenia działalności rolniczej (odłóg), a powyższą okoliczność obrazują wykonane przez kontrolerów terenowych zdjęcia działki (od nr H21 do nr H28) oraz jej szkice z zaznaczeniem miejsc i kierunków wykonywanych zdjęć. Przedmiotową działkę, jak ustalono skarżący zadeklarował również do programu rolnośrodowiskowego w zakresie pakietu 2 w wariancie 2.3 rolnictwo ekologiczne - trwałe użytki zielone, dla których zakończono okres przestawiania. Wymogiem dla tego wariantu jest wykonanie do dnia 31 lipca koszenia lub wypasania w okresie wegetacyjnym na trwałych użytkach zielonych oraz usunięcie lub złożenie w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn, ze względu na które dotrzymanie dwutygodniowego terminu nie było możliwe. W niniejszej sprawie wizytacja terenowa miała miejsce w dniu 4 sierpnia 2014r., czyli po upływie terminu, do którego należało skosić łąki. W dniu kontroli na terenie działki stwierdzono nieskoszoną łąkę, porośniętą chwastami. W przypadku wystąpienia okoliczności uniemożliwiającej skoszenie łąki, należy w ciągu 10 dni od dnia dowiedzenia się o tej okoliczności poinformować właściwego kierownika biura powiatowego. W takim przypadku nie zostałyby nałożone sankcje powierzchniowe. W rozpatrywanej sprawie skarżący we wskazanym powyżej terminie nie zgłosił żadnych okoliczności uniemożlwiających skoszenie łąki w terminie. Uczynił to dopiero po przeprowadzonej kontroli, w zastrzeżeniach do protokołu kontroli.

W zakresie działki rolnej F przyznano płatność do powierzchni deklarowanej tj. 0,40 ha. Powierzchnia zmierzona wynosiła 0,38 ha i mieściła się w tolerancji pomiaru - 0,03 ha. Całą działkę zaliczono więc do płatności, gdyż zarówno powierzchnia truskawki, seradeli, jak i kukurydzy kwalifikowała się do jednolitej płatności obszarowej. Na działce rolnej E oprócz seradeli (0,76 ha) znajdowała się uprawa truskawki na powierzchni 0,15 ha, łącznie powierzchnia uwzględniona w płatności wynosiła 0,91 ha, czyli tyle co zadeklarowała strona we wniosku.

Na działce rolnej A stwierdzono uprawę ziemniaka na powierzchni (0,42 ha), a więc większej, niż zadeklarowana, tj. 0,20 ha. Na działce rolnej B - owies, stwierdzono powierzchnię (1,09 ha) mniejszą, niż zadeklarowana we wniosku tj. 1,29 ha. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej C i G była natomiast o 0,03 ha mniejsza niż deklarowana. Na dzień kontroli uprawa żyta ozimego na działce rolnej I była mniejsza niż deklarowana o 0,07 ha.

Przy ustalaniu powierzchni działek rolnych dokonano kompensacji w ramach grupy upraw z zastosowaniem kodów [...] i [...], czyli działki w przypadku których powierzchnia stwierdzona była większa, niż deklarowana zostały skompensowane z działkami, których powierzchnia stwierdzona była mniejsza niż deklarowana. Oznacza to, jak słusznie zauważył organ administracji, że powierzchnia wyłączeń z płatności uwzględniała również powierzchnie stwierdzone w trakcie kontroli na miejscu, które były większe, niż zadeklarowane przez stronę.

W konsekwencji wobec stwierdzonych nieprawidłowości ustalono, że powierzchnia działek rolnych spełniająca kryteria do przyznania wnioskowanych płatności wynosiła 3,94 ha, a nie jak zadeklarowana we wniosku strona 4,40 ha.

W toku postępowania strona nie przedłożyła żadnych dokumentów, które wykazałyby, że powierzchnia i uprawa (odłóg) kwestionowanych przez nią działek rolnych przedstawia się inaczej, niż wynik przeprowadzonej kontroli na miejscu. Przeprowadzona przez organy ARiMR inspekcja terenowa obejmowała ustalenie granic i powierzchni zadeklarowanych przez stronę działek rolnych, zweryfikowanie grupy upraw wskazanych przez stronę na tych działkach i stwierdzenie stanu tych działek, co do tego, czy ich powierzchnie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Lokalizacja w terenie obszarów zadeklarowanych do płatności odbyła się na podstawie danych dotyczących działek ewidencyjnych (położenie geograficzne, granice wielkość), na których strona umiejscowiła w swym wniosku poszczególne działki rolne. Pomiary powierzchni uprawnionych do płatności zostały dokonane przez upoważnionych pracowników ARiMR przy pomocy odbiorników nawigacji satelitarnej (GPS), umożliwiających odpowiednio dokładne obliczenia dotyczące obwodu i powierzchni kontrolowanego terenu. Ostateczne wyniki tych pomiarów zostały podane z uwzględnieniem tolerancji, której zakres jest uzależniony od wielkości i kształtu mierzonego obszaru oraz charakterystyk urządzeń, którymi wykonano te pomiary. Rezultaty kontroli utrwalono w materiale fotograficznym oraz w protokole kontroli z dnia 6 sierpnia 2014r. wskazującym na zawyżenie i zaniżenie poszczególnych powierzchni deklarowanych działek, a także inne nieprawidłowości w postaci braku wykoszenia i usunięcia okrywy roślinnej, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca, lub braku wypasania zwierząt na działce rolnej H. Z treści protokołu wynika, że wnioskodawca był obecny podczas przeprowadzonej kontroli.

Ujawnione w toku kontroli wniosku nieprawidłowości oznaczały zatem brak dochowania przez stronę podstawowych warunków związanych z płatnościami i uprawniały organ do wykluczenia, stosowanego w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a kwalifikującą się do płatności.

Odwołując się do treści art. 21 ust. 2 i 3 ustawy o wpieraniu rozwoju obszarów wiejskich, organ zasadnie wskazał, że jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ale to na stronie ciąży obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów w celu obrony swojego stanowiska.

W związku z powyższym należy zauważyć, że ustawodawca w art. 21 ust. 1 cyt. ustawy statuuje jednak jako ogólną zasadę stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z pewnymi tylko modyfikacjami (w szczególności in fine ust. 3 tego artykułu). Z przepisu tego wynika - co słusznie zauważył organ uzasadniając swoją decyzję - że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodziła skutki prawne. Należy też przyznać racje organowi, że ciężar wykazania, że producent rolny prowadził działalność rolniczą na zgłoszonych we wniosku działkach spoczywał na stronie, która wskazać winna dowody podważające poczynione przez organy ustalenia, bądź przedstawić stosowne wnioski dowodowe.

Z kolei stosownie do treści § 5 ust. 2 rozporządzenia ONW, płatności są przyznawane na wniosek rolnika, natomiast wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z zapisem § 3 ust. 1 rozporządzenia i jest to roku iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

Mając na uwadze powyższe regulacje zawarte w przepisach ustawy o wpieraniu rozwoju obszarów wiejskich i rozporządzenia ONW, zauważyć należy, iż składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. W rozpoznawanej sprawie skarżący został przez organ zawiadomiony o terminie kontroli i brał w niej udział. Skarżący złożył jedynie zastrzeżenia do protokołu kontroli. Natomiast w toku postępowania nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na nieprawidłowość ustaleń poczynionych przez organy. Należy zauważyć, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej, co powinno wpłynąć w praktyce na uaktywnienie stron tego postępowania. To rolnik odpowiada za treść wypełnionego wniosku i to na nim spoczywa obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki, które pozwalają na odstąpienie od wykluczeń stosowanych w przypadku rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a kwalifikującą się do płatności. W przeciwieństwie do sformułowań zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zakres czynności, które muszą być przeprowadzone przed wydaniem decyzji we wskazanych przedmiotach określony jest w przepisach prawa unijnego i omawianej ustawy. Takimi czynnościami są kontrole, o których mowa w art. 30 – 33 ustawy o wpieraniu rozwoju obszarów wiejskich. W omawianym zakresie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. nie mają zastosowania. Drugi z wymienionych przepisów zastąpiony jest w całości przez art. 21 ust. 3 cyt. ustawy zawierający odmienną niż K.p.a. regulację, dotyczącą rozpatrzenia materiału dowodowego z wyłączeniem obowiązku jego zbierania z urzędu (por. wyrok NSA z 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 869/09).

W konsekwencji, w ocenie Sądu, organy zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w sposób wyczerpujący rozpoznały całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a następnie w oparciu o wynik dokonanej analizy, prawidłowo zastosowały art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, stosownie do treści którego, w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwójną różnicę, którą stwierdzono, jeśli różnica ta przekracza albo 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru.

W rozpatrywanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną nie przekroczyła 20% powierzchni stwierdzonej, co spowodowało pomniejszenie płatności o dwukrotną stwierdzoną różnicę, tj. o 540,58 zł (3,94ha x 179 zł) – 2 x 0,46 ha x 179zł. Stawka płatności w 2014 roku wynosiła 179 zł/ha. W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od stosowania obniżek i wyłączeń, o których mowa w art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Złożony przez stronę wniosek nie był zgodny ze stanem faktycznym, na co wskazują wyniki przeprowadzonej przez organ kontroli administracyjnej oraz weryfikacji w terenie deklarowanych do płatności działek rolnych. Strona nie wykazała również, iż nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości.

Bezspornym bowiem jest, że skarżący nie zgłosił na piśmie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnej, które uniemożliwiłby mu wywiązanie się ze swoich zobowiązań. W wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu stwierdzono, że zgłoszona do płatności działka rolna H jest porośnięta chwastami i samosiejkami krzewów. Podniesione natomiast przez skarżącego okoliczności dotyczące zniszczenia łąki przez dziki i brak możliwości jej skoszenia z uwagi na możliwość uszkodzenia sprzętu nie zostały przez niego zgłoszone jako siła wyższa lub okoliczności nadzwyczajne w rozumieniu art. 31 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009. Ponadto, jak wskazuje skarżący, skosił on łąkę samodzielnie w terminie późniejszym.

Za zasadne należało zatem uznać stanowisko organów administracji, zgodnie z którym skarżący na dzień 31 maja 2014r. nie użytkował rolniczo zakwestionowanej zgłoszonej do wniosku działki rolnej, co stanowiło podstawę do wykluczenia jej powierzchni z płatności. Złożony przez niego wniosek nie był zgodny ze stanem faktycznym, co potwierdziła przeprowadzona kontrola na miejscu. Skarżący nie wykazał również, że stwierdzone w następstwie kontroli nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. W tym miejscu przypomnieć należy, że uczestnictwo w rolniczych programach pomocowych nie jest obligatoryjne, a producent, który chce skorzystać z przywilejów dopłat jest obowiązany dostosować się do precyzyjnych i sformalizowanych wymogów oraz aktywnie uczestniczyć w postępowaniu przed organami agencji. Za treść wypełnionego wniosku odpowiada wnioskodawca, na którym spoczywa obowiązek starannego i rzetelnego wykazania okoliczności uprawniających do uzyskania dopłat. Skarżący nie skorzystał również z możliwości skorygowania, bądź wycofania złożonego wniosku o przyznanie płatności.

Wobec powyższego za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art.

art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, art. 58 i art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz art. 8 K.p.a.

Reasumując, w niniejszej sprawie organy administracji przeprowadziły staranne postępowanie dowodowe, zamieściły w aktach dowody, udostępniły je stronie, i w konsekwencji wydały decyzje, które w pełni realizują dyspozycję art. 107 § 3 K.p.a. Podkreślić należy, że dla potrzeb pomocy obszarowej decydujące znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu wykorzystywany rolniczo. Stosownie do dyspozycji art. 7 ust. 1 oraz art. 18 ust. 1, 2 i 4 ustawy o płatnościach, płatności są przyznawane corocznie, dlatego ubiegający się ich przyznanie winien każdorazowo (w każdym roku) złożyć prawidłowo wypełniony wniosek, który jest podstawą przyznania płatności. Powierzchnia kwalifikująca się do płatności jest ustalana na podstawie dostępnego materiału sprawy, a pojęcie działki rolnej nie musi być tożsame z pojęciem działki ewidencyjnej. Ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych, a więc działek faktycznie użytkowanych rolniczo, może się zmieniać w czasie niezależnie od danych ewidencyjnych zawartych w rejestrze gruntów.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 490).

k.p.