Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1395/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28 art. 107 par. 1 art. 156 par. 1 pkt 2 i 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Teza: W sytuacji, kiedy w nazwie spółki cywilnej wskazani są wszyscy jej wspólnicy z imienia i nazwiska, decyzja skierowana do tak oznaczonej spółki, pomimo, że wydana została z naruszeniem art. 107 § 1ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 2 lub 4 tego Kodeksu.

TEZY

W sytuacji, kiedy w nazwie spółki cywilnej wskazani są wszyscy jej wspólnicy z imienia i nazwiska, decyzja skierowana do tak oznaczonej spółki, pomimo, że wydana została z naruszeniem art. 107 § 1ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 2 lub 4 tego Kodeksu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Rafał Wolnik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 1317/12 w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie kwotę 674 (sześćset siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę "[...]" Spółki z o.o. w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.

W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne:

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], Wójt Gminy Ełk, po rozpatrzeniu wniosku spółki cywilnej [...], ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego, polegającego na budowie czterech siłowni wiatrowych o mocy 2,3 MW każda, na działkach o numerach 15/2, 15/3 i 15/11 w Obrębie Śniepie oraz na działkach o numerach 3/2 i 8/4 w obrębie Borki.

Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 6 kwietnia 2011 r., na podstawie art. 63 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przeniósł powyższą decyzję ostateczną na rzecz "[...]" Spółki z o.o. w Warszawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie, postanowieniem z dnia 30 grudnia 2011 r. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Ełk z dnia [...] marca 2011 r. oraz dopuściło do udziału w tym postępowaniu Stowarzyszenie "[...]".

Następnie, decyzją z dnia [...] maja 2012 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy Ełk z dnia [...] marca 2011 r.

W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium uznało, że prawidłowo organ pierwszej instancji zastosował art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto, spełnione zostały wymogi określone w art. 61 ust. 1 pkt 3 - 5 tej ustawy. Kolegium stwierdziło, że decyzja nie narusza również art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3a pkt 3a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Brak lokalizacji przedmiotowej inwestycji w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie skutkuje bowiem zakazem ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Powołane przepisy nie wskazują też na obowiązek sporządzenia planu miejscowego dla takiego obszaru.

Kolegium stwierdziło natomiast, że powyższą decyzję skierowano do osoby niebędącej stroną w sprawie, co stanowiło przesłankę stwierdzenia jej nieważności. Wyjaśniono, że przez pojęcie "skierowanie decyzji" należy rozumieć określenie w drodze decyzji praw i obowiązków oznaczonego podmiotu. Decyzja administracyjna może określać jedynie prawa i obowiązki strony postępowania administracyjnego. Z tego względu wadą powodującą nieważność decyzji jest określenie praw lub obowiązków podmiotów innych niż strona postępowania. Decyzja z dnia [...] marca 2011 r. została skierowana do spółki cywilnej. Spółka cywilna nie ma osobowości prawnej i zgodnie z art. 29 k.p.a., nie ma też ogólnej zdolności administracyjnej.

Kolegium wskazało też, że w postępowaniu administracyjnym zawsze musi uczestniczyć strona, gdyż zmierza ono do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której konieczne jest ustalenie podmiotu mającego interes prawny oraz przedmiotu sprawy. Z uwagi na powyższe, skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu nie będącego stroną jest wadą stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności tego aktu na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Spółka cywilna nie ma przymiotu strony i w związku tym nie może skutecznie wszcząć postępowania, a w konsekwencji nie może też być adresatem decyzji.

W przedmiotowej sprawie wniosek o ustalenie warunków zabudowy został złożony przez spółkę cywilną (podpisany został przez jednego ze wspólników), a decyzja została skierowana do spółki cywilnej, natomiast powinna być adresowana do wszystkich wspólników. Kolegium stwierdziło, że postępowanie prowadzone było w odniesieniu do spółki cywilnej, która nie posiada osobowości prawnej, a decyzja została skierowana również do spółki, czyli do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Zaistniała zatem przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniająca stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji.

Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2012 r. Wójt Gminy Ełk, na podstawie art. 113 § 2 k.p.a., wyjaśnił wątpliwość co do treści własnej decyzji z dnia [...] marca 2011 r., w ten sposób, że wskazał, iż jej adresatami są [...] jako wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą [...] w Ełku. W uzasadnieniu podał, że w jego ocenie nie jest wątpliwe, że wnioskodawcami, a zatem stroną postępowania są A. W. i J. G. jako osoby fizyczne, a zarazem przedsiębiorcy działający w ramach spółki cywilnej pod podaną wyżej nazwą.

Na skutek złożonych wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO w Olsztynie z dnia [...] maja 2012 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie decyzją z dnia [...] września 2012 r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2012 r. W uzasadnieniu Kolegium podtrzymało swoje stanowisko dotyczące zdolności administracyjnej spółki cywilnej w różnych dziedzinach prawa i braku ustawowych uregulowań uprawniających spółkę cywilną do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.

W skardze, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, skarżąca "[...]" Spółka z o.o. w Warszawie zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji stwierdzającej nieważność decyzji z uwagi na jej doręczenie podmiotowi niebędącemu stroną postępowania, w sytuacji gdy co najwyżej można było mówić o błędnym oznaczeniu strony postępowania albo naruszenie powyższych przepisów polegające na utrzymaniu w mocy decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na doręczenie decyzji podmiotowi niebędącemu stroną postępowania, w sytuacji gdy decyzja Kolegium I instancji została zaadresowana do spółki cywilnej. Spółka zarzuciła też naruszenie art. 8 w związku z art. 113 § 2 k.p.a., polegające na pominięciu wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji organu I instancji, dokonanego postanowieniem Wójta Gminy Ełk z dnia 7 sierpnia 2012 r. Zarzuciła także, że Kolegium w zaskarżonej decyzji dopuściło się sprzecznej z zasadą trwałości decyzji administracyjnej, rozszerzającej wykładni art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., uznając, iż znajduje on zastosowanie również w tych sytuacjach, w których decyzja została zaadresowana do nieposiadającej osobowości prawnej spółki cywilnej, a więc jednostki niewymienionej przez ustawodawcę w art. 29 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalając skargę na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uznał kontrolowane rozstrzygnięcie za zgodne z prawem.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji przypomniał, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a.). Ta instytucja procesowa stwarza prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadami materialnoprawnymi, wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a. Sąd podkreślił, że przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji nie są oparte na uznaniu administracyjnym, zatem ustalenie, że decyzja jest dotknięta jedną z nich musi pociągać za sobą stwierdzenie nieważności tego aktu (z wyłączeniem zaistnienia sytuacji przewidzianych w art. 156 § 2 k.p.a.).

Sąd pierwszej instancji podzielił wyrażoną w zaskarżonej decyzji ocenę, że decyzja Wójta Gminy Ełk z dnia [...] marca 2011 r. jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Decyzja ta w ocenie Sądu bez wątpienia dotyczy bowiem spółki cywilnej, która nie jest stroną w sprawie ustalenia warunków zabudowy, ani w myśl art. 28 k.p.a., ani w rozumieniu art. 29 k.p.a. Dalej Sąd przytoczył brzmienie powołanych przepisów i wskazał, iż nie jest sporne, że spółka prawa cywilnego nie ma osobowości prawnej i zdolności prawnej, w tym również w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Spółka cywilna jest wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym łączącym wspólników, a nie odrębnym od nich podmiotem prawnym. Zasadnie więc stwierdzono w zaskarżonej decyzji, że spółka cywilna, będąc stosunkiem zobowiązaniowym, a nie podmiotem praw i obowiązków, nie może występować skutecznie z wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i nie jest możliwe określenie decyzją jej praw w tym zakresie.

Sąd stwierdził też, że wbrew zarzutowi skargi, w zaskarżonej decyzji nie stosowano rozszerzającej wykładni art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Użyte w tym przepisie pojęcie "skierowanie decyzji", należy rozumieć jako określenie w drodze decyzji praw i obowiązków oznaczonego podmiotu, a nie doręczenie decyzji. Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji nie było więc ustalenie, że błędnie doręczono ją spółce cywilnej lecz stwierdzenie, że organ ten prowadził postępowanie na wniosek spółki cywilnej, wobec niej i w decyzji ustalił spółce cywilnej, a nie jej wspólnikom, warunki zabudowy . W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że wniosek z dnia 18 lutego 2011 r. został złożony przez spółkę cywilną i podpisany został przez A. W., który stosownie do treści § 13 umowy spółki cywilnej z dnia 9 maja 2007 r., był upoważniony do reprezentowania drugiego wspólnika we wszelakich czynnościach za wyjątkiem decyzji finansowych. Sąd podkreślił także, że wobec spółki było prowadzone przez ten organ całe postępowanie administracyjne. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania Wójt wskazał bowiem jako wnioskodawcę "[...]". Podobnie został określony wnioskodawca w pismach, wydanych na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p., którymi organ występował o uzgodnienie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.

W ocenie Sądu nie można było przyjąć, że postępowanie administracyjne było prowadzone wobec wspólników spółki cywilnej, a tylko błędnie doręczono decyzję spółce. W sprawie nie miało miejsca omyłkowe określenie strony postępowania, które może zostać sprostowane w trybie art. 113 § 1 k.p.a., bowiem wniosek o ustalenie warunków zabudowy został złożony przez spółkę cywilną i całe postępowanie było prowadzone wobec jednostki niemającej w sprawie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. i to spółka cywilna była adresatem określonych decyzją praw lub obowiązków, co stanowi ciężką wadliwość decyzji i podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Ełk z dnia [...] marca 2011 r.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła "[...]" Spółka z o.o. w Warszawie. Wskazując na art. 174 pkt. 1 p.p.s.a., podniosła następujące zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię:

1. art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie, iż rzeczony przepis znajduje zastosowanie w przypadku pozornego skierowania decyzji administracyjnej do spółki cywilnej, a więc jednostki organizacyjnej niewymienionej przez ustawodawcę w art. 29 k.p.a., jako jeden z podmiotów mających w przypadku spełnienia kryteriów art. 28 k.p.a. przymiot strony postępowania, w szczególności w sytuacji, gdy decyzja oprócz nazwy spółki wymienia wspólników wchodzących w skład spółki;

2. art. 113 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, iż rzeczony przepis nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy strony postępowania przed organem administracyjnym zostały oznaczone równocześnie nazwą spółki cywilnej, w ramach której prowadziły działalność gospodarczą, jak i z imienia i nazwiska, jako jej wspólnicy.

Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjnie w trybie art. 188 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania podług norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., iż Sąd pierwszej instancji zastosował sprzeczną z zasadą trwałości decyzji administracyjnej, rozszerzającą wykładnię art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., uznając, iż znajduje on zastosowanie również w tych sytuacjach, w których decyzja została zaadresowana do nieposiadającej osobowości prawnej spółki cywilnej, a więc jednostki niewymienionej przez ustawodawcę w art. 29 k.p.a., jako jeden z podmiotów mających w przypadku spełnienia kryteriów art. 28 k.p.a. przymiot strony postępowania. Na poparcie tego zarzutu odwołano się do wybranych orzeczeń sądów administracyjnych.

Uzasadniając zarzut dotyczący błędnej wykładni art. 113 § 2 k.p.a. skarżący kasacyjnie zauważył, iż biorąc pod uwagę zastosowane przez organ I instancji dla określenia stron postępowania sformułowanie tj. "spółka cywilna [...] ", zawarte w uzasadnieniu wyroku stwierdzenie składu orzekającego Sądu pierwszej instancji, jakoby adresatem rozpatrywanej decyzji o warunkach zabudowy była bez żadnej wątpliwości spółka cywilna [...], a nie jej wspólnicy A. W. i J. G., uznać należy za bezpodstawne. Wniosek inicjujący postępowanie, jak sam zauważa Sąd pierwszej instancji, został podpisany przez A.a W.a, który stosownie do treści § 13 umowy spółki cywilnej z dnia 9 maja 2007 r., był upoważniony do reprezentowania drugiego wspólnika we wszelakich czynnościach za wyjątkiem decyzji finansowych. Skoro zastosowane oznaczenie adresatów decyzji organu I instancji może budzić uzasadnione wątpliwości co do treści, wydaje się, iż organ prawidłowo w trybie art. 113 § 2 k.p.a. dokonał jego wykładni w drodze postanowienia z dnia 7 sierpnia 2012 r.. Sąd pierwszej instancji winien był wziąć tę okoliczność pod uwagę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze kasacyjnej podstaw kasacyjnych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, albowiem za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Na wstępie wskazać przyjdzie, że prawidłowy jest wyrażony przez Sąd pierwszej instancji pogląd, wedle którego spółka cywilna co do zasady nie może skutecznie wszcząć postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nie może też być adresatem decyzji administracyjnej. Podmiotami praw i obowiązków w stosunkach, w których występuje spółka są wspólnicy, którym przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym. To zaś oznacza, iż decyzja administracyjna w sprawie dotyczącej wspólników spółki cywilnej nie może być skierowana do samej spółki, która nie ma osobowości prawnej ani statusu przedsiębiorcy.

Przyjmując powyższe założenie stwierdzić należy, że decyzja skierowana do spółki cywilnej nie jest decyzją skierowaną do osoby niebędącej stroną w sprawie lecz decyzją, która nie określa osoby adresata. Skoro bowiem spółka cywilna nie ma w ogóle podmiotowości (zdolności prawnej ani zdolności do czynności prawnych) w postępowaniu administracyjnym (z wyjątkami, które w niniejszej sprawie nie występują), to nie sposób stwierdzić, że jest "osobą" w rozumieniu przepisów k.p.a. W takiej sytuacji decyzję skierowaną do spółki cywilnej należałoby raczej potraktować jako decyzję, która w ogóle nie określa strony (adresata), a zatem wydaną z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a., co stanowiłoby kwalifikowaną wadę prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Niezależnie jednak od tego, czy decyzja dotknięta jest wadą z art. 156 § 1 pkt 2, czy też z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., to mamy do czynienia z kwalifikowaną wadą prawną stanowiącą podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Istotna różnica sprowadzałaby się jedynie do ograniczenia w czasie możliwości orzeczenia o nieważności (art. 156 § 2 k.p.a.).

Przypomnieć zatem wypadnie, że przepis art. 156 § 1 k.p.a. wylicza kwalifikowane naruszenia prawa materialnego, które uzasadnia zastosowanie sankcji nieważności decyzji, która dotknięta jest jedną z tych kwalifikowanych wad. Wystąpienie jednej z kwalifikowanych wad materialnoprawnych jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Zastosowanie sankcji nieważności decyzji zostało ograniczone do ciężkich kwalifikowanych naruszeń prawa, przy czym do wykładni wyliczonych naruszeń prawa nie można stosować wykładni rozszerzającej, co stanowiłoby naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Dokonując wykładni przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 2 lub 4 k.p.a., należy wyróżnić dwa rodzaje naruszeń przepisów prawa, a mianowicie kwalifikowane naruszenie prawa, które stanowi podstawę do stosowania sankcji nieważności oraz naruszenie przepisów prawa, które nie jest naruszeniem rażącym (pkt 2) lub jest naruszeniem nieistotnym (pkt 4). Do kwalifikowanego naruszenia prawa należy zaliczyć uregulowanie sytuacji prawnej w zakresie uprawnienia lub obowiązku jednostki, która nie spełnia przesłanek materialnych wyznaczonych w art. 28 k.p.a. Od kwalifikowanego naruszenia przepisów polegającego na skierowaniu decyzji do osoby niebędącej stroną lub do podmiotu w ogóle nieposiadającego zdolności administracyjnoprawnej, należy odróżnić naruszenie przepisów prawa nieistotne, do którego należy zaliczyć nieprawidłowe oznaczenie strony. Tego rodzaju naruszenie wystąpi, gdy postępowanie administracyjne prowadzone jest wobec podmiotu, który w myśl art. 28 jest stroną, a jedynie w decyzji określono ją wadliwie (podobnie NSA w wyroku z dnia 20 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1555/06). Ponadto kwalifikowanym naruszeniem prawa w zakresie oznaczenia strony (adresata decyzji) będzie tylko takie oznaczenie, które nie pozwala na ustalenie (odczytanie z treści decyzji), do kogo w rzeczywistości decyzja ta została skierowana.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że decyzja Wójta Gminy Ełk z dnia [...] marca 2011 r., Nr [...], nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną w zakresie oznaczenia jej adresata.

W szczególności umknęła Sądowi pierwszej instancji, a wcześniej Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Olsztynie okoliczność, na którą zresztą zwracała uwagę skarżąca Spółka, że wskazana w osnowie decyzji z dnia [...] marca 2011 r. spółka cywilna została określona m.in. poprzez wskazanie imion i nazwisk jej wspólników. Jak wynika z akt administracyjnych wskazani wspólnicy – A. W. i J. G. – byli jedynymi wspólnikami tej spółki. W tej sytuacji, jakkolwiek błędnie organ określił, że decyzja wydana została "po rozpatrzeniu wniosku Spółki cywilnej (...)", to jednak nie sposób stwierdzić, że nie da się z jej treści odczytać stron, które były jej adresatami.

Dodatkowo podkreślenia wymaga, że skoro oczywistym było dla Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, że spółka cywilna nie posiada zdolności administracyjnoprawnej w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, to oceniając decyzję organu pierwszej instancji pod kątem kwalifikowanego naruszenia prawa pochylić się należało nad ustaleniem, kto w takim razie zainicjował postępowanie w sprawie. Jak już wyżej podkreślano nie mogła tego uczynić spółka cywilna. Mogła to natomiast skutecznie zrobić osoba, której przysługuje przymiot strony po myśli art. 28 k.p.a. Przypomnieć przyjdzie, że wniosek inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy został podpisany przez A. W.. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że A. W. jako wspólnik J. G. mógł go skutecznie reprezentować w tym postępowaniu (§ 13 umowy spółki cywilnej). W takiej sytuacji nie sposób uznać za oczywiste, że wniosek inicjujący postępowanie nie pochodził od strony.

Wszystkie wskazane wyżej okoliczności świadczą o tym, że zarówno w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy, jak i w samej decyzji, pomimo wskazywania na spółkę cywilną, możliwe było zidentyfikowanie stron będących adresatem tej decyzji, albowiem wspólnicy tej spółki wymienieni zostali z imienia i nazwiska w jej nazwie. W sytuacji, kiedy w nazwie spółki cywilnej wskazani są wszyscy jej wspólnicy z imienia i nazwiska, decyzja skierowana do tak oznaczonej spółki, pomimo, że wydana została z naruszeniem art. 107 § 1ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 2 lub 4 tego Kodeksu.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 303/12 wyraził pogląd, w myśl którego określenie strony postępowania w ten sposób, że obok podmiotów legitymujących się interesem prawnym wskazuje się również umowę konsorcjum, na podstawie której podmioty te prowadzą działalność gospodarczą, nie świadczy o skierowaniu tej decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Zawarte w uzasadnieniu tego wyroku rozważania wskazują na analogię pomiędzy umową konsorcjum a umową spółki cywilnej w kontekście oznaczenia tych podmiotów jako strony postępowania administracyjnego. Pozwala to na odpowiednie odniesienie przedstawionej tezy do stanu faktycznego, jaki towarzyszy niniejszej sprawie.

Na marginesie wskazać wypadnie, że kwestia doręczenia decyzji pozostawała bez znaczenia dla oceny charakteru naruszenia prawa. W orzecznictwie utrwalony jest bowiem pogląd, że faktu doręczenia decyzji nie należy utożsamiać z jej "skierowaniem" do określonego podmiotu (por. wyroki NSA z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1347/10 oraz z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2079/11).

Nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 113 § 2 k.p.a., jednakże jego negatywna ocena pozostaje bez wpływu na wynik sprawy w świetle wyżej przedstawionych rozważań. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w granicach skargi, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, nie był związany postanowieniem wydanym na podstawie tego przepisu. Kontroli Sądu poddana była bowiem decyzja wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, nie zaś postanowienie wydane w trybie art. 113 § 2 k.p.a. Nie zachodziły też przesłanki do zastosowania art. 135 p.p.s.a. w stosunku do tego postanowienia.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę wniesioną do Sądu pierwszej instancji orzekając w tym zakresie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490), a na ich wysokość składa się uiszczony przez skarżącą Spółkę wpis od skargi, wpis od skargi kasacyjnej, opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji oraz wynagrodzenie radcy prawnego w postępowaniu kasacyjnym i opłaty skarbowe od pełnomocnictw.

Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl