Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3953/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 75, art. 80, art. 81a par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 12 ust. 6
journal: Dz.U. 1995 nr 10 poz 46
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2983/18 w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 22 października 2018 r. nr 1470/2018 w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lipca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2983/18, oddalił skargę K. C. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 października 2018 r., nr 1470/2018, w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych.

Powyższą decyzją organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 9 sierpnia 2018 r., nr 84/2018 oraz w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., zwana dalej: "Pr.bud."), nałożył na K. C. obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr ew. [...] w miejscowości S., gm. [...] do stanu zgodnego z warunkami technicznymi, poprzez zamurowanie dwóch otworów okiennych o wymiarach 0,90 m x 1,50 m oraz otworu okiennego o wymiarze 0,5 m x 0,5 m pustakami szklanymi o odporności ogniowej EI 30 lub innym materiałem budowlanym o wymaganej odporności ogniowej, zlokalizowanych w ścianie szczytowej przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego po granicy sąsiedniej działki nr ew. [...] w miejscowości S., gm. [...], w terminie do 31 grudnia 2018 r.

Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożył K. C., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualne o uchylenie wyroku i uwzględnienie skargi, jak również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący kasacyjnie, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwana dalej: "p.p.s.a."), zarzucił naruszenie:

1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 4 kwietnia 1996 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1996 r. nr 45, poz. 200), poprzez błędne uznanie, że w stosunku do skarżącego będą miały zastosowanie warunki techniczne określone w § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w brzmieniu obowiązującym po dniu 20 czerwca 1996 r., w sytuacji kiedy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał stwierdzić, że wszczęcie postępowanie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę budynku, w stosunku do którego organ nakazał wykonanie określonych robót budowlanych, miało miejsce po dniu 20 czerwca 1996 r., co w konsekwencji (z uwagi na przepis przejściowy określony w § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 4 kwietnia 1996 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) uniemożliwiało przyjęcie, że skarżący zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie budowy, nie mógł bez żadnych wyjątków umieszczać otworów okiennych w ścianie szczytowej położonej na granicy działki należącej do skarżącego;

2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a., polegające na błędnym nie zastosowaniu przez Sąd I instancji instytucji rozstrzygnięcia wątpliwości dotyczących stanu faktycznego sprawy na korzyść skarżącego, w sytuacji kiedy zarówno Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jak i Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdziły, że dla budynku będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji nie można odnaleźć decyzji o pozwoleniu na budowę oraz decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, które to okoliczności były kluczowe dla ustalenia, jakie warunki techniczne wiązały skarżącego przy budowie budynku objętego nakazem przeprowadzenia określonych robót budowlanych, co w dalszej kolejności winno doprowadzić do rozstrzygnięcia ww. wątpliwości na korzyść skarżącego;

3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 75 i 77 k.p.a., polegające na oddaleniu przez Sąd I instancji skargi, pomimo nie ustalenia przez organ w trakcie postępowania administracyjnego, okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, dotyczących daty rozpoczęcia budowy budynku będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji, która to okoliczność ma zasadnicze znaczenie (mając na uwadze treść przepisu przejściowego § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 4 kwietnia1996 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) dla oceny czy skarżący rzeczywiście dopuścił się naruszenia warunków technicznych określonych prawem, w trakcie wznoszenia budynku położonego na działce o nr ew. [...] w miejscowości S.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że wobec budynku wznoszonego w roku 1996 r. można było zastosować przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w brzmieniu obowiązującym po dniu 20 czerwca 1996 r. tylko pod warunkiem że budynek ten był wznoszony na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej na skutek postępowania wszczętego po dniu 20 czerwca 1996 r. Aby zatem móc uznać, że skarżący nie mógł bez żadnych wyjątków pobudować ściany szczytowej budynku z otworami okiennymi na granicy działki należało bezsprzecznie ustalić, że wszczęcie postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dla przedmiotowego budynku miało miejsce po dniu 20 czerwca 1996 r. W przeciwnym razie wspomniany budynek podlegał reżimowi § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w następującym brzmieniu: "Dopuszcza się sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości mniejszej od określonej w ust. 4, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu (działki budowlanej) zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej i uzyskana pisemna zgoda jej właściciela." Wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że w aktach niniejszej sprawy nie było żadnych dowodów, które mogłyby potwierdzać, że wszczęcie postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę miało miejsce po 20 czerwca 1996 r. W szczególności za dowody potwierdzające wymienione okoliczności nie mogły zostać uznane: pieczątka Urzędu Rejonowego w [...] na dokumencie "Projekt zagospodarowania działki pod budowę budynku mieszkalnego typ. W-0225" z adnotacją, że dokument ten stanowi załącznik do decyzji z dnia 23 sierpnia 1996 r., jak również dokument w postaci pisemnego oświadczenia T. C. i T. C. datowany na 23 lipca 1996 r. o wyrażeniu zgody na wstawienie okien w ścianie szczytowej budynku położonego na granicy ich działki. Treść tych dokumentów nie potwierdza bowiem w żadnej mierze, że postępowanie o pozwoleniu na budowę zostało wszczęte po dniu 20 czerwca 1996 r. Po pierwsze, nie wiadomo czego dotyczyła decyzja z dnia "25.08.1996r.", o której wspomina adnotacja na pieczątce Urzędu Rejonowego w [...]. Poza tym, istotne dla niniejszej sprawy jest ustalenie nie daty wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, ale daty wszczęcia postępowania o wydanie tej decyzji. Po drugie, data oświadczenia o wyrażeniu zgody przez T. C. i T. C. - wskazująca na dzień 23 lipca 1996 r. również nie może potwierdzać, że przy wznoszeniu budynku skarżącego obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w brzmieniu po 20 czerwca 1996 r. Oświadczenie to mogło zostać złożone zarówno przed wszczęciem postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę jak i później, już w trakcie tego postępowania. W obu przypadkach wywołałoby odpowiednie skutki prawne, ponieważ w przepisach prawa nie został określony żaden termin na złożenie takiego oświadczenia. Skarżący kasacyjnie zauważył także, że w niniejszej sprawie, z uwagi na brak jednoznacznych dowodów, które przesądzałyby jaki reżim prawny dotyczący warunków technicznych jakie muszą spełniać budynki oraz ich usytuowanie miałby zastosowanie do budynku w którym zamieszkuje skarżący, należało przede wszystkim ustalić w jakiej dacie ojciec skarżącego rozpoczął budowę przedmiotowego budynku. Skarżący wskazał, że wiedzę w powyższym zakresie posiada szereg świadków, tj. sąsiadów skarżącego oraz pracowników, którzy zostali zatrudnieni do budowy przedmiotowego budynku, co według wiedzy miało miejsce na pewno przed czerwcem 1996 r., a prawdopodobnie jeszcze pod koniec 1995 r., np. T. C., H. S., A. L., J. G.. W ocenie skarżącego, dopiero skonfrontowanie wiedzy ww. osób z treścią dokumentów, na których Sąd I instancji oparł się wydając wyrok, może doprowadzić do uzyskania pełnej wiedzy o okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 4 kwietnia 1996 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1996 r. nr 45, poz. 200), poprzez błędne uznanie, że w stosunku do skarżącego będą miały zastosowanie warunki techniczne określone w § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w brzmieniu obowiązującym po dniu 20 czerwca 1996 r., jak również naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 75 i 77 k.p.a., polegające na oddaleniu przez Sąd I instancji skargi, pomimo nie ustalenia przez organ w trakcie postępowania administracyjnego, okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dotyczących daty rozpoczęcia budowy budynku będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji, która to okoliczność ma zasadnicze znaczenie (mając na uwadze treść przepisu przejściowego § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 4 kwietnia 1996 r.), przedstawione w punktach 1 i 3 skargi kasacyjnej. Z treści wskazanych zarzutów jak i ich uzasadnienia wynika, że skarżący kasacyjnie upatruje naruszenia przepisów postępowania w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, bowiem w jego ocenie przy prawidłowych ustaleniach, co do daty rozpoczęcia budowy, co miało miejsce przed czerwcem 1996 r., a może pod koniec 1995 r., nie można byłoby wykluczyć, że istniała prawna możliwość by w drodze wyjątku wykonać otwory okienne w ścianie budynku usytuowanej w granicy nieruchomości. Stanowisko to jest całkowicie nieuprawnione w świetle obowiązujących przepisów prawa budowlanego. Zarówno przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak i rozporządzenia tegoż samego organu z dnia 4 kwietnia 1996 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które w § 2 stanowiło, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, nie dawały podstaw do twierdzenia, że w ścianie budynku usytuowanej w granicy nieruchomości mogą być wykonane otwory okienne. Także z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wynika że budynek można sytuować ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości 4 m od granicy z działką sąsiednią lub 3 metrów od granicy w przypadku ściany bez otworów okiennych lub drzwiowych. W wymienionych aktach prawnych, jak i we wcześniej obowiązujących nie były przewidziane żadne wyjątki dopuszczające możliwość sytuowania w granicy nieruchomości ściany z otworami okiennymi czy drzwiowymi. W rozpoznawanej sprawie zebrany materiał dowodowy potwierdził istnienie otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego, posadowionej w granicy działki. Z materiału tego wynika, że otwory okienne w ścianie budynku posadowionej w granicy działki wykonano podczas budowy tego budynku w 1996 r. Sama budowa budynku została przeprowadzona w oparciu o pozwolenie na budowę, jakkolwiek decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonego decyzją projektu budowlanego budynku nie udało się odnaleźć w toku przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania wyjaśniającego. Niewątpliwie jednak w trakcie budowy budynku jak i w dacie wydawania zaskarżonej decyzji nie było możliwości prawnej wykonania otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanej w granicy nieruchomości. Z powyższego wynika, że ustalony w sprawie stan faktyczny był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Nie zachodziła żadna konieczność uzupełniania materiału dowodowego w kierunkach wskazanych w skardze kasacyjnej, bowiem było to całkowicie zbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić także należy, że wyrażenie zgody przez sąsiadów na wykonanie otworów okiennych nie miało żadnego znaczenia prawnego. Zgoda sąsiadów nie mogła bowiem wyłączać stosowania powszechnie obowiązujących przepisów prawa.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a., poprzez nie zastosowanie przez Sąd I instancji instytucji rozstrzygnięcia wątpliwości dotyczących stanu faktycznego sprawy na korzyść skarżącego, to również i ten zarzut jest nieuzasadniony. Stosownie bowiem do treści § 2 pkt 1 powołanego art. 81a k.p.a., przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie uczestniczą strony o spornych interesach lub wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na interesy osób trzecich. Niewątpliwie w sprawie występują strony o spornych interesach, co uniemożliwiało zastosowanie powołanego przepisu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.