Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1752/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2011 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych

(w skrócie: GIJHARS) decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), art. 2 pkt 2 oraz art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a oraz art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2009 r. Nr 116, poz. 975, dalej: "u.r.e."), art. 1, art. 2 lit. b, d, i, k, art. 23 ust. 1 i 2, art. 27, art. 28 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE. L 2007 Nr 189, poz. 1, z późn. zm., dalej: "rozporządzenie nr 834/2007"), art. 2 lit. e, art. 68 oraz załącznika XII rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. Urz. UE L 250 z 18.09.2008, str. 1, z późn. zm., dalej: "rozporządzenie nr 889/2008"), po rozpatrzeniu odwołania R.W., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą R. (nazywanego dalej "skarżący") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w [...] (dalej jako [...]WIJHARS) z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] wymierzającej skarżącemu karę pieniężną w wysokości 350.000 zł., uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz wymierzył karę pieniężną w wysokości 50.000 zł.

Do wydania decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

W dniach 23 – 29 lipca 2010 r. inspektorzy [...]WIJHARS, działający na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. dokonali kontroli działalności skarżącego w zakresie prawidłowości wprowadzenia do obrotu świeżych owoców i warzyw (protokół kontroli z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...])

Z materiału dowodowego sprawy wynikało, że skarżący prowadził działalność gospodarczą pod nazwą "R.", [...] (przed zmianą w dniu 7 czerwca 2010 r. – [...]) wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...] prowadzonej przez Urząd Gminy w K. oraz prowadził G. [...] (nr gospodarstwa [...]).

Prowadzone przez skarżącego G. posiadało certyfikat nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. wydany przez jednostkę certyfikującą T. Sp. z o. o. z siedzibą w W. w zakresie produkcji roślinnej. Certyfikat ten został wydany skarżącemu jako producentowi rolnemu, w przedmiocie produkcji roślinnej. Jednakże certyfikat ten w dniu 1 czerwca 2010 r. został cofnięty z uwagi na zamierzone i bezprawne posługiwanie się przez skarżącego nazwą T. Sp. z o.o. i tymże certyfikatem w zakresie pakowania i nieprawidłowego znakowania towarów nie objętych kontrolą przez tę jednostkę certyfikującą.

Pomimo cofnięcia certyfikatu, skarżący, działający pod nazwą B. paczkował, znakował i wprowadzał do obrotu produkty z oznakowaniem świadczącym, że są to produkty ekologiczne, w tym także produkty z własnego gospodarstwa, umieszczając w ich oznakowaniu jako dostawców: B. oraz G. wraz z numerem cofniętego certyfikatu.

[...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych ustalił, że na prowadzoną działalność "R." skarżący nigdy nie posiadał certyfikatu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia nr 834/2007 wydanego przez jednostkę certyfikującą na pakowanie i wprowadzanie do obrotu ekologicznych artykułów rolno-spożywczych.

Po przeprowadzeniu kontroli faktur zakupu i sprzedaży artykułów rolno – spożywczych za okres od stycznia 2010 r. do czerwca 2010 r., [...]WIJHARS stwierdził, że przedsiębiorstwo skarżącego B. wprowadziło do obrotu jako produkty ekologiczne, następujące artykuły: marchew, cebulę, buraczki ćwikłowe, ziemniaki, pietruszkę, czosnek, kapustę pekińską, kapustę białą, kapustę włoską, pory, seler, włoszczyznę, pomidory gałązka, ogórka długiego, cukinię, kalafiora, brokuły, paprykę (czerwoną, zieloną, żółtą), sałatę lodową, jabłka, pomarańcze, cytryny, kiwi, jaja kurze, kapustę kiszoną, surówkę, rzodkiewkę, ogórki kiszone, buraki, ogórka szklarniowego, mandarynki, pomidory, bakłażana, grejpfruty, banany, dynie, sałatę batavia, ziemniaka słodkiego, koperek wiązkę, pomidory cherry, avokado, sałatę rzymską, imbir, ananasa, mango fasolę, sałatę masłową, natkę pietruszki, brokuły, cebulkę zieloną, nać pietruszki, kalarepę, cebulę dymkę, cebulę czerwoną, limonkę, gruszki, winogrona, kaki, rzepę, rukolę, kiełki mix, szparagi.

Głównym odbiorcą wymienionych produktów była sieć handlowa A. Sp. z o. o.

Na podstawie analizy faktur [...]WIJHARS ustalił, że skarżący w kontrolowanym okresie nabywał wymienione powyżej produkty od 11 ekologicznych producentów rolnych z województwa [...] i [...] oraz od firmy A., [...], którzy posiadali certyfikaty wydane przez jednostki certyfikujące: B. Sp. z o. o., E. Sp. z o.o., P. S.A. oraz C. Sp. z o. o.

Skarżący zakupione produkty pakował lub przepakowywał, znakował i wprowadzał do obrotu jako "R.", nie posiadając przy tym certyfikatu uprawniającego do pakowania, przepakowywania, znakowania lub wprowadzania do obrotu jako ekologicznych produktów pochodzących od innych producentów ekologicznych. Organ I instancji ustalił, że skarżący, prowadząc działalność pod firmą "R.", wprowadził w okresie od stycznia 2010 r. do czerwca 2010 r. do obrotu artykuły rolno-spożywcze oznakowane jako ekologiczne w łącznej ilości 152.989 sztuk i o łącznej masie 12.914 kg. Organ stwierdził, że łączna wartości brutto towarów wyniosła 1.153.402,83 zł.

Zgodnie z oświadczeniem skarżącego z dnia 28 lipca 2010 r. 70% świeżych owoców i warzyw (zestawionych na fakturach i dokumentach przewozowych od stycznia do czerwca 2010 r.) wprowadzonych do obrotu pochodziło z jego gospodarstwa ekologicznego. Skarżący oświadczył również, że wszystkie wprowadzane do obrotu świeże owoce i warzywa oraz sporadycznie grzyby i jaja były ekologiczne, jako pochodzące od dostawców posiadających certyfikat na produkcję bądź obrót artykułami ekologicznymi. Natomiast kody i numery certyfikatu identyfikującego jednostki certyfikujące, umieszczane w oznakowaniu artykułów rolno-spożywczych wprowadzanych do obrotu, należały do konkretnego dostawcy, od którego skarżący nabywał towar.

Pismem z dnia 2 sierpnia 2010 r. skarżący został powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, na podstawie

art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.r.e.

W piśmie z dnia 6 sierpnia 2010 r. skarżący dodatkowo wyjaśnił, że w okresie 12 lat pracy związanej z rolnictwem ekologicznym nie był karany oraz nie był świadomy konieczności posiadania certyfikatu na obrót, gdyż wszystkie produkty pochodziły z jego gospodarstwa ekologicznego. Równocześnie wskazał, że podejmował działania w celu uzyskania certyfikatu na obrót produktami ekologicznymi, ale bezskutecznie z uwagi na zbyt wysokie wymaganie stawiane przez jednostkę certyfikującą. Skarżący podał również, że podpisał umowę z A. Sp. z o.o., zgodnie z którą za niedostarczanie produktów przewidziano obowiązek zapłaty kary umownej. W związku z tym, skarżący kontynuował współpracę ze Spółką. Podał także, że Upoważniona Jednostka Certyfikująca T. odebrała mu certyfikat na produkty uzyskane z własnego gospodarstwa ekologicznego, nie biorąc pod uwagę podpisanych przez niego umów z odbiorcami owoców i warzyw, których niezrealizowanie skutkowałoby bankructwem. Skarżący podkreślił, że wszystkie zalecenia pokontrolne wydane w wyniku licznych kontroli wykonywał prawidłowo oraz w związku z rozwojem prowadzonego gospodarstwa ekologicznego zaciągał kredyty (w tym hipoteczny) na wyposażenie parku maszynowego do pakowania produktów ekologicznych zgodnie z wymogami WE.

Skarżący złożył wniosek o niewymierzanie kary pieniężnej, ponieważ jest jedynym żywicielem rodziny oraz poniósł już karę wskutek wycofania na jego koszt produktów ekologicznych z sieci A. zakwestionowanych przez Inspekcję Handlową. Wymierzenie kary skutkować będzie likwidacją produkcji ekologicznej i niewypłacalnością skarżącego.

Pismem z dnia 13 sierpnia 2010 r. powiadomiono skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie oraz o przysługującym, na podstawie

art. 10 § 1 k.p.a. prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Decyzją z dnia [...] września 2010 r. [...]WIJHARS nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 350.000 zł., uznając, że wprowadzane w okresie od stycznia do czerwca 2010 r. przez niego do obrotu pod firmą "B." świeże warzywa i owoce jako produkty ekologiczne niespełniające wymagań określonych w przepisach rozporządzenia nr 834/2007 i w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie przepisów tego rozporządzenia. Takie działanie wprowadzało konsumenta w błąd co do rodzaju i metod produkcji poprzez sugerowanie, że produkty spełniają wymogi określone w tych przepisach.

Ustalając wysokość kary pieniężnej [...]WIJHARS stosownie do art. 26 ust. 1 u.r.e. uwzględnił stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia dotychczasową działalność podmiotu dokonującego naruszenia i wielkość jego obrotów.

Organ I instancji stwierdził wysoki stopień szkodliwości czynu, mając na względzie rodzaj i charakter naruszonego dobra (interes konsumenta, jego prawo do rzetelnej informacji o produkcie), rozmiar grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych obowiązków oraz motywację przedsiębiorcy, wielkość wprowadzonych do obrotu produktów jako ekologicznych (152.989 szt. i masa 12.914 kg o łącznej wartości brutto 1.153.402,83 zł). Organ zaznaczył, że prawidłowe oznakowanie, zgodne z wymogami określonymi w przepisach prawnych, stanowi podstawę informacji konsumenckiej, która jest elementem bezpieczeństwa żywności, a także ma na celu umożliwienie konsumentom dokonania wyboru zakupu produktu zgodnego z oczekiwaniami. Konsument zachęcony informacją sugerującą ekologiczne pochodzenie produktu ponosi szkodę wskutek nabycia produktu niespełniającego jego oczekiwań.

[...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych stwierdzając znaczny stopień zawinienia skarżącego wskazał na świadomą działalność strony. Organ podkreślił, że skarżący przyznał, że wprowadzając do obrotu produkty posiadające certyfikaty zgodności wydane dostawcom był zobligowany do posiadania także certyfikatu zgodności uprawniającego do paczkowania i wprowadzania do obrotu produktów ekologicznych. Skarżący w 2009 r. podjął starania w celu uzyskania certyfikatu z Upoważnionej Jednostce Certyfikującej T. w zakresie pakowania i obrotu produktami ekologicznymi (złożenie projektu magazynu na potrzeby certyfikatu), jednak nie uzyskał go. Nie spełnił wymogów poprzez dostosowanie magazynów do standardów określonych przez wspomniana jednostkę z uwagi na zbyt wysokie koszty. Mimo braku certyfikatu skarżący wprowadzał do obrotu produkty jako ekologiczne.

Pismem z dnia 21 października 2010 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji WIJHARS, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji organu I instancji skarżący zarzucił:

I naruszenie art. 7, art. 75, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

a. błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskutek przyjęcia, że skarżący nie posiadał certyfikatu uprawniającego do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie obrotu produktami rolnictwa ekologicznego, a w konsekwencji nie był objęty stosowanym dla tych produktów systemem kontroli, co doprowadziło także do naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155 poz. 1095 z zm.),

b. nie posiadające oparcia w stanie faktycznym sprawy ustalenia, że towary wprowadzane przez skarżącego do obrotu nie były towarami ekologicznymi w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 834/2007, gdy tymczasem organ I instancji nigdy nie przeprowadzał czynności i badań, które pozwalałyby mu na taką ocenę, zwłaszcza, że skarżący dokonywał zakupów produktów ekologicznych z odpowiednimi certyfikatami od innych podmiotów, co było okolicznością bezsporną;

c. błędne ustalenie wysokości korzyści majątkowej, jaką uzyskał skarżący w związku z wprowadzeniem do obrotu produktów ekologicznych;

d. nienależyte wyjaśnienie podstaw decyzji, w szczególności niewyjaśnienie, jakie konkretnie przepisy prawa naruszył skarżący i jaka jest podstawa prawna dla orzeczenia wobec niego kary pieniężnej,

II naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.r.e. w zw. z art. 2 lit. c) i art. 29 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 834/2007, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że produktem rolnictwa ekologicznego, który nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu nr 834/2007 jest produkt nieoznaczony certyfikatem, gdy tymczasem uregulowanie to odnosi się do produktu nieekologicznego, tj. nie pochodzącego z produkcji ekologicznej lub z nią związanego, a wszystkie produkty wprowadzone do obrotu przez skarżącego były oznaczone certyfikatem,

III naruszenie art. 29 ust. 3 rozporządzenia nr 834/2007 w zw. z Załącznikiem XII do rozporządzenia nr 889/2008 poprzez jego błędną wykładnię i nie znajdujące uzasadnienia w przepisach prawa przyjęcie, że podmiot gospodarczy prowadzący działalność w zakresie produkcji ekologicznej musi uzyskać odrębny certyfikat dla każdego poziomu działalności,

IV naruszenie pkt 3 preambuły rozporządzenia nr 834/2007 poprzez niezasadne obciążenie strony karą, której wysokość zmusi skarżącego do zaprzestania działalności gospodarczej, co narusza wyrażoną w tym punkcie zasadę wspierania rozwoju podmiotów działających na rynku ekologicznej produkcji żywności.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 50.000 zł. Jako przyczynę zmiany rozstrzygnięcia GIJHARS wskazał błędne ustalenie przez organ I instancji wysokości kwoty korzyści majątkowej jako kwoty uzyskanej ze sprzedaży produktów pod firmą "R. w 2010 r." oraz wymierzenie kary w wysokości nadmiernie dolegliwej.

GIJHARS po przeprowadzeniu obliczenia stwierdził, że suma wartości produktów zawartych w tabelach w załączniku 5 do protokołu kontroli nr [...] wyniosła 741.944,51 zł. (kwota brutto), a nie 1.153.402,83 zł, jak obliczył organ I instancji. Prawidłowo ustalona wartość brutto produktów ekologicznych sprzedanych przez skarżącego stanowiła korzyść majątkową, która powinna stanowić podstawę do ustalenia kary przewidzianej w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.r.e.

W tej sytuacji wymierzona stronie kara pieniężna wynosząca 350.000 zł. stanowiła znacznie więcej niż 30 % wspomnianej korzyści majątkowej.

W związku z tym błędem, organ I instancji nieprawidłowo wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 350.000 zł. Zatem zaskarżona decyzja naruszyła

art. 25 ust. 1 pkt 5 u.r.e. Ponadto GIJHARS ustalił wielkość obrotów, o których mowa w art. 26 ust. 1 u.r.e., uzyskanych przez skarżącego w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną pod firmą "R." w 2010 r., która wyniosła 1.427.456,86 zł.

Natomiast GIJHARS zgodził się z ustaleniami organu I instancji dotyczącymi stopnia wysokiej szkodliwości czynu, stopnia zawinienia, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności skarżącego. Zwrócił też uwagę, że skarżący działał niezgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego przez stosunkowo długi okres, który trwał od stycznia 2010 r. do czerwca 2010 r. Ponadto [...]WIJHARS przeprowadził w dniach 13 i 19 listopada 2008 r. kontrolę w gospodarstwie ekologicznym skarżącego, która wówczas wykazała umieszczanie na opakowaniach produktów, pochodzących od producentów ekologicznych, nazwy pod którą działał skarżący, tj. "G." oraz numeru certyfikatu przyznanego skarżącemu przez jednostkę certyfikującą T. Wówczas odstąpiono od zastosowania sankcji wobec skarżącego z uwagi na stwierdzenie uchybień tego rodzaju po raz pierwszy oraz uwzględniono oświadczenie skarżącego, z którego wynikało, iż błędnie uznał, że jako podmiot pakujący może umieszczać swój numer certyfikatu na opakowaniach produktów pochodzących od dostawców ekologicznych posiadających certyfikaty.

Mimo prawidłowej oceny przez [...]WIJHARS stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności skarżącego, zdaniem GIJHARS wysokość kary wymierzona w kwocie 350.000 zł była nieproporcjonalna i nadmierna w stosunku do sankcjonowanego czynu popełnionego przez skarżącego. W związku z tym, GIJHARS zmniejszył wysokość kary pieniężnej, aby była adekwatna do zarzucanego czynu oraz wystarczająco dolegliwa. Wysokość kary pieniężnej wymierzonej skarżącemu przez GIJHARS, z uwagi na wielkość obrotów, o których mowa w art. 26 ust. 1 u.r.e., uzyskanych przez skarżącego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w 2009 roku i w 2010 roku nie powinna zagrozić dalszemu prowadzeniu przez skarżącego działalności gospodarczej, zdaniem organu odwoławczego.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu GIJHARS stwierdził ich bezzasadność. Organ ten podkreślił, że certyfikat, o którym mowa w art. 29 rozporządzenia nr 834/2007 i art. 68 rozporządzenia nr 889/2008 jest jedynym dokumentem wymienionym w powołanych przepisach, potwierdzającym, że producent i prowadzona przez niego działalność (w tym pakowanie, znakowanie i wprowadzanie do obrotu) w odniesieniu do wyszczególnionych w certyfikacie produktów, spełniają wymagania określone we wspomnianych przepisach. Certyfikat ten potwierdza, że producent ekologiczny poddał swoją działalność kontroli jednostki certyfikującej i spełnia wymagania określone w rozporządzeniu nr 834/2007 i w rozporządzeniu nr 889/2008. Producent ekologiczny, któremu jednostka certyfikująca nie wydała certyfikatu w zakresie pakowania, znakowania i wprowadzania do obrotu produktów oznakowanych jako ekologiczne, a które pochodziły od innych producentów ekologicznych, tak jak to miało miejsce w sprawie, nie jest producentem ekologicznym we wspomnianym zakresie w rozumieniu art. 2 pkt 2 u.r.e. Strona, prowadząc działania w zakresie pakowania, znakowania i wprowadzania do obrotu produktów oznakowanych jako ekologiczne, a które pochodziły od innych producentów ekologicznych, nie była objęta system kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, a tym samym produkty wprowadzone przez skarżącego do obrotu nie spełniały wymagań określonych we wspomnianych przepisach. Zdaniem GIJHARS produkty pochodzące od podmiotu znajdującego się poza systemem kontroli w zakresie tych produktów, w rozumieniu ww. przepisów, nie mogą być oznakowane i wprowadzone do obrotu jako ekologiczne, tj. oznakowane z nawiązaniem do rolnictwa ekologicznego zgodnie z art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 834/2007.

Wobec tego GIJHARS nie uznał jako zgodny z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, czyn polegający na wprowadzaniu do obrotu produktów oznakowanych jako ekologiczne, przez stronę znajdującą się poza systemem kontroli w zakresie pakowania i wprowadzania do obrotu produktów, które pochodziły od innych producentów ekologicznych.

Organ podkreślił, że w zakresie pakowania produktów pochodzących od innych producentów ekologicznych, znakowania i wprowadzania do obrotu produktów oznakowanych, jako ekologiczne, wymaga się, zgodnie z art. 29 ust. 1 rozporządzenia nr 834/2007, uzyskania certyfikatu potwierdzającego, że podmiot gospodarczy poddał swoją działalność kontroli i spełnia w zakresie prowadzonej działalności wymagania określone w tym rozporządzeniu i rozporządzeniu nr 889/2008. Zgodnie z art. 1 ust. 3 rozporządzenia nr 834/2007, akt ten stosuje się do każdego podmiotu gospodarczego zaangażowanego w działania na każdym etapie produkcji, przygotowania i dystrybucji dotyczących produktów określonych w art. 1 ust. 2 tego rozporządzenia. Niepoddanie się strony systemowi kontroli w zakresie pakowania, znakowania i wprowadzania do obrotu produktów oznakowanych jako ekologiczne, a które pochodziły od innych producentów ekologicznych, zdaniem GIJHARS stanowiło naruszenie art. 1 ust. 3 i art. 28 ust. 1 rozporządzenia nr 834/2007. Oceny tej nie zmieniał fakt, że strona prowadziła ekologiczne gospodarstwo rolne znajdujące się pod kontrolą jednostki certyfikującej T. Sp. z o.o. Jednostka ta z uwagi na zamierzone i bezprawne posługiwanie się przez stronę prowadzącą działalność pod firmą R. nazwą T. Sp. z o.o. i certyfikatem nr [...], z dniem [...] czerwca 2010 r., cofnęła stronie ww. certyfikat. Organ zaznaczył, że certyfikat został wydany skarżącemu w zakresie: produkcji roślinnej opisanej w załączniku stanowiącym integralną część certyfikatu; w którym nie ma wzmianki o uprawnieniu strony do prowadzenia czynności w zakresie pakowania, znakowania i wprowadzania do obrotu produktów oznakowanych, jako ekologiczne, które zostały wyprodukowane poza podlegającym kontroli gospodarstwie strony, tj. pochodzących od innych producentów ekologicznych.

Organ przyjął, że zarzut zawarty w pkt 1 odwołania nie znajduje podstaw w treści art. 29 ust. 1 rozporządzenia nr 834/2007 i treści wzoru certyfikatu określonego w Załączniku XII do rozporządzenia nr 889/2008, treści certyfikatu

nr [...], oświadczenia strony złożonego do protokołu kontroli w dniu [...] lipca 2010 r.

GIJHARS nie znalazł podstaw do uwzględnienia argumentów podniesionych przez skarżącego w pkt I b odwołania, stwierdzając, że wprowadzane do obrotu produkty oznakowane jako ekologiczne, które nie były objęte certyfikatem potwierdzającym objęcie działalności skarżącego (w zakresie pakowania i wprowadzania do obrotu produktów oznakowanych jako ekologiczne, pochodzących od producentów ekologicznych) obowiązkowym systemem kontroli, nie spełniały wymagań określonych w cytowanych powyżej rozporządzeniach.

Co do zarzutu strony, że towary wprowadzane przez stronę do obrotu nie były towarami ekologicznymi w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 834/2007, a nadto organ I instancji nigdy nie przeprowadzał czynności i badań, które pozwalałyby mu na taką oceną, GIJHARS stwierdził, że okolicznością wystarczającą do przyjęcia przez organ I instancji, że wprowadzane przez stronę do obrotu nie były towarami ekologicznymi, był stwierdzony w toku postępowania fakt nieposiadania certyfikatu w zakresie pakowania i wprowadzania do obrotu jako ekologicznych produktów pochodzących od innych producentów ekologicznych, co naruszało art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 rozporządzenia nr 834/2007.

Odnosząc się do pojmowania "korzyści majątkowej", GIJHARS odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2010 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 769/10, zgodnie z którym nie należy przyjmować takiej wykładni pojęcia "korzyści majątkowej", która zmierzać będzie do uwzględnienia kosztów produkcji niezgodnego z normami produktu. Postulowanie przez stronę, aby przyjęta przez organ I instancji wartość korzyści majątkowej była pomniejszona o koszty produkcji wymagałoby, zgodnie z przywołanym wyrokiem, przeprowadzenia analizy finansowej całego przedsiębiorstwa. Na koszty produkcji składają się bowiem nie tylko proste koszty produktów i opakowań lecz koszty funkcjonowania całego przedsiębiorstwa, amortyzacja urządzeń, wynagrodzenia pracowników itp. Zgodnie z przywołanym wyrokiem, prawidłowym jest ustalenie ceny niezgodnego z normami artykułu dla określenia wartości korzyści majątkowej uzyskanej z wprowadzenia do obrotu tegoż artykułu.

Odnośnie pkt III odwołania, organ stwierdził, że strona nie miała podstaw prawnych do przyjęcia, że produkty oznakowane, jako ekologiczne, wprowadzane do obrotu pod firmą "R." nie podlegającą kontroli, o której mowa w art. 7 ust. 1 u.r.e., spełniały wymagania określone w przepisach rozporządzenia nr 834/2007. Wynikało to z art. 29 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 834/2007.

Organ odwoławczy podkreślił, że certyfikat określa zarówno kategorie działalności podmiotu, których może być kilka lub jedna, jak i informację o produktach. Ponadto, informacja w certyfikacie, że podmiot gospodarczy poddał swoją działalność kontroli i spełnia wymagania określone w rozporządzeniach odnosi się zgodnie z art. 29 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 834/2007 do konkretnego obszaru skontrolowanej działalności. Zważywszy na to, przyjęte w odwołaniu rozumowanie, iż kontrola działalności rolniczej prowadzonej przez stronę oznacza tym samym zgodność prowadzenia przez nią działalności w obszarze pakowania i wprowadzania do obrotu, stoi w sprzeczności z wymogiem art. 29 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 834/2007, zgodnie z którym jednostka certyfikująca wydaje certyfikat podmiotowi, który w obszarze swojej działalności spełnia wymogi określone w tym rozporządzeniu, tzn. spełnia je w każdym obszarze działalności, jeżeli producent prowadzi działalność w rolnictwie ekologicznym w kilku obszarach. Przyjęcie przeciwnego rozwiązania mogłoby prowadzić do nadużyć polegających m.in. na tym, że podmiot skontrolowany w zakresie produkcji roślinnej jednocześnie prowadziłby przetwórstwo znajdujące się poza kontrolą, co byłoby sprzeczne z art. 1 ust. 1 akapit pierwszy i ust. 3 rozporządzenia nr 834/2007. Zatem postulat podniesiony przez stronę w odwołaniu, że uzyskany przez skarżącego certyfikat obejmował także paczkowanie i obrót towarami poddostawców, skoro towary te były towarami ekologicznymi, a działalność ta stanowiła tylko uboczną działalność skarżącego, nie znajdował umocowania w art. 29 ust. 1 rozporządzenia nr 834/2007.

GIJHARS, potwierdzając zasadność stanowiska organu I instancji, zgodnie z którym działalność gospodarcza skarżącego powinna być objęta kontrolą jednostki certyfikującej, wskazał na pkt 31 preambuły i art. 27 ust. 13 rozporządzenia

nr 834/2007. Organ odwoławczy podkreślił, że działalność prowadzona przez skarżącego nie kwalifikowała się do zwolnienia z obowiązku zgłoszenia działalności w rolnictwie ekologicznym na mocy art. 4 ust. 5 u.r.e. Tym samym, skarżący w świetle poczynionych ustaleń nie mógł być uznany za producenta ekologicznego w rozumieniu art. 2 pkt 2 u.r.e. Zostały więc wypełnione przesłanki czynu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.r.e.

Za bezzasadny GIJHARS uznał zarzut, że organ nie ustalił, by działania podejmowane przez skarżącego, dotyczące pozyskiwanych przez niego od innych podmiotów produktów ekologicznych, mogły doprowadzić do utraty przez te produkty cech właściwych produktom ekologicznym, gdyż produkty wprowadzone przez stronę do obrotu poza kontrolą jednostki certyfikującej pod firmą R. i nie objęte certyfikatem, nie spełniały tym samym wymagań określonych w rozporządzeniu nr 834/2007 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie przepisów tego rozporządzenia.

Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja organu I instancji nie naruszyła

pkt 3 preambuły rozporządzenia nr 834/2007. Zdaniem organu odwoławczego, rozstrzygniecie organu I instancji polegające na wyeliminowaniu z rynku produktów oznakowanych jako ekologiczne, które zostały wytworzone poza kontrolą jednostki certyfikującej, nie spełniając tym samym wymagań określonych w rozporządzeniu

nr 834/2007, korzystnie przyczyniło się do zagwarantowania uczciwej konkurencji oraz właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego produktów ekologicznych, a także do utrzymania zaufania konsumentów w stosunku do produktów oznaczonych jako ekologiczne.

Odnosząc się do stanowiska skarżącego zawartego w piśmie z dnia 20 grudnia 2010 r., w którym podniesiono, że w świetle art. 2 lit. e) rozporządzenia nr 889/2008, bezzasadnym jest zarzut, że strona prowadząc działalność pod firmą B. winna dodatkowo posiadać certyfikat w sytuacji, gdy ta sama osoba prowadzi gospodarstwo rolne, GIJHARS, powołując się na definicję "gospodarstwa rolnego" zawartą w art. 2 lit. e) ww. rozporządzenia i określenia "jednostki produkcyjnej" z art. 2 lit. f) tego rozporządzenia w związku z art. 29 ust. 1 rozporządzenia nr 834/2007, GIJHARS nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że skarżący w związku z charakterem prowadzonej działalności gospodarczej, jest zwolniony z obowiązku poddania kontroli wykonywanej działalności także w zakresie wprowadzania do obrotu produktów oznakowanych, jako ekologiczne, pochodzących od innych producentów ekologicznych. Definicja "gospodarstwa rolnego" zawarta w art. 2 lit. e) rozporządzenia nr 889/2008 nie powoduje bowiem zniesienia obowiązku poddania kontroli każdego rodzaju działalności w rolnictwie ekologicznym, określonego w art. 28 ust. 1 rozporządzenia nr 834/2007, bez względu na to, czy producent jest już kontrolowany w jakimkolwiek innym zakresie.

Pismem z dnia 25 lipca 2011 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję GIJHARS, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

1. naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit a) u.r.e. w zw. z art. 2 lit. c) i art. 29 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 834/2007, poprzez ich błędna wykładnię i przyjęcie, że produktem rolnictwa ekologicznego, który nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu nr 834/2007 jest produkt nieoznaczony certyfikatem, gdy tymczasem chodzi w takim przypadku o produkt nieekologiczny czyli niepochodzący z produkcji ekologicznej lub z nią niezwiązany, a wszystkie produkty wprowadzone do obrotu przez skarżącego miały tę cechę,

2. naruszenie art. 26 ust. 1 u.r.e. poprzez wymierzenie kary pieniężnej nieodpowiadającej stopniowi szkodliwości czynu, stopniowi zawinienia, zakresowi naruszenia, dotychczasowej działalności podmiotu dokonującego naruszenia i wielkości jego obrotów, w sytuacji gdy produkty wprowadzane do obrotu przez skarżącego były wyprodukowane zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego, co potwierdzają certyfikaty posiadane przez skarżącego oraz jego poddostawców, w związku z czym skarżący, wedle swojej oceny, nie doprowadził do sytuacji, w której konsumenci nabywali towary nieposiadające cech ekologicznych,

3. naruszenie art. 29 ust. 3 rozporządzenia nr 834/2007 w zw. z Załącznikiem XII do rozporządzenia Komisji nr 889/2008 poprzez jego błędną wykładnię i nieznajdujące uzasadnienia w przepisach prawa stanowisko, że podmiot gospodarczy prowadzący działalność w zakresie produkcji ekologicznej musi uzyskać odrębny certyfikat dla każdego poziomu działalności (np. produkcja — przetwórstwo — pakowanie),

4. naruszenie pkt 3 preambuły rozporządzenia nr 834/2007 poprzez niezasadne obciążenie skarżącego karą, której wysokość zmusi go do zaprzestania działalności, co narusza wyrażoną w nim zasadę wspierania rozwoju podmiotów działających na rynku ekologicznej produkcji żywności.

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7, art. 75, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

1. błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskutek przyjęcia, że skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "R." nie posiadał certyfikatu uprawniającego go do prowadzenia działalności gospodarczej w ramach obrotu produktami rolnictwa ekologicznego i że w związku z tym nie był objęty stosowanym dla tych produktów systemem kontroli - w tym przypadku, w ocenie skarżącego, doszło także do naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej,

2. nieposiadające oparcia w stanie faktycznym sprawy ustalenia zmierzające w swej istocie do przyjęcia przez organ, że towary wprowadzane przez skarżącego do obrotu nie były towarami ekologicznymi w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 834/2007, gdy tymczasem organ ten nigdy nie przeprowadzał czynności i badań, które pozwalałyby mu na taką ocenę, a wręcz stojącą w sprzeczności z ustaleniami, że skarżący dokonywał zakupów produktów ekologicznych z odpowiednimi certyfikatami od innych podmiotów;

3. błędne ustalenie wysokości korzyści majątkowej, jaką uzyskał skarżący w związku z wprowadzeniem do obrotu produktów ekologicznych,

4. nienależyte wyjaśnienie podstaw wydanej decyzji oraz sporządzenie uzasadnienia wewnętrznie sprzecznego, stwierdzającego z jednej strony, że skarżący miał certyfikat na wprowadzanie do obrotu produktów pochodzących z własnego gospodarstwa, a zarazem nie był uprawniony do sprzedaży żadnych produktów jako ekologicznych, w tym pochodzących z jego gospodarstwa.

W uzasadnieniu skargi skarżący twierdził, że decyzja GIJHARS jest wewnętrznie sprzeczna, gdy raz się w niej mówi, że skarżący mógł wprowadzać do obrotu produkty wyprodukowane w gospodarstwie, objęte certyfikatem, a drugi raz, że nie był uprawniony do sprzedaży żadnych produktów ekologicznych. Rozbieżności w uzasadnieniu uniemożliwiały ustosunkowanie się do zawartych w decyzji twierdzeń co do zakresu uprawnień skarżącego w zakresie pakowania i wprowadzania do obrotu produktów oznakowanych jako ekologiczne, skoro był objęty systemem kontroli oraz pakował, znakował i wprowadzał do obrotu produkty ekologiczne innych producentów. Te ostatnie produkty wskutek czynności skarżącego nie traciły charakteru ekologicznych.

Skarżący nie podzielił argumentacji GIJHARS, że wprowadzał do obrotu artykuły wyprodukowane niezgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego i w ten sposób oszukiwał konsumentów oraz nieuczciwie konkurował z innymi podmiotami produkującymi żywność ekologiczną, które to podmioty poniosły wyższe koszty produkcji tej żywności, a tym samym jego działanie odznaczało się wysokim stopniem społecznej szkodliwości i poważnie naruszało zasady uczciwej konkurencji pomiędzy podmiotami działającymi na rynku żywności ekologicznej. Podtrzymywał, że w rzeczywistości jego produkty posiadały wszelkie cechy pozwalające uznać je za żywność wytworzoną zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego, gdyż posiadał certyfikat w ramach produkcji roślinnej i wprowadzania do obrotu produktów ekologicznych pochodzących z jego produkcji oraz nabywał produkty ekologiczne od poddostawców, którzy posiadali stosowne certyfikaty. W związku z powyższym wszystkie produkty "wychodzące" z gospodarstwa skarżącego były wytworzone zgodnie z obowiązującymi normami. Skarżący ponosił takie same koszty, jak inni producenci żywności ekologicznej. W efekcie konsumenci nie zostali narażeni na ryzyko zakupu produktów wytworzonych niezgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego. Zdaniem skarżącego zachowaniem o wysokim stopniu społecznej szkodliwości byłoby zachowanie polegające na wprowadzeniu do obrotu żywności niewytworzonej w sposób ekologiczny i sprzedawanie jej jako produktu ekologicznego, czego w danym przypadku nie było. W związku z tym nieuzasadnione było stanowisko organu, że zachowanie skarżącego mogło doprowadzić do utraty zaufania konsumentów i cechowało się wysokim stopniem społecznej szkodliwości.

Skarżący zaznaczył, że stosował te same warunki sortowania, przechowywania i pakowania produktów rolnych wytworzonych we własnym zakresie jaki i produktów pochodzących od innych producentów. W związku z powyższym bezpodstawne, wbrew wytycznym zawartym w preambule rozporządzenia nr 834/2007 było wymaganie dodatkowego certyfikatu, na te same rodzajowo czynności, ale w stosunku do produktów ekologicznych wytwarzanych w innym miejscu.

Przy tym, zdaniem skarżącego nałożona kara w wysokości 50.000 zł. była niewspółmierna do stopnia szkodliwości czynu, a wręcz nadmiernie dolegliwa. Nie zgodził się z lakonicznym stwierdzeniem GIJHARS, że kara jest adekwatna do zarzucanego czynu i nie powinna zagrozić jego działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego dla ustalenia tych okoliczności konieczne jest odniesienie się do kosztów ponoszonych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, w tym m.in. konieczności ponoszenia danin publicznoprawnych, zbadanie skali uzyskiwanych korzyści z takiego działania oraz rozważenie okoliczności sprawy, tj. czy zaistniało jakiekolwiek i w jakim stopniu zagrożenia polegające na utracie przez produkty ekologiczne ich właściwości wobec takiego postępowania.

Skarżący zaznaczył, że posiadał certyfikat wydany przez T. sp. z o.o. w okresie od stycznia do [...] czerwca 2010 r., kiedy to został mu cofnięty. Jednocześnie wskazał, że w okresie nie posiadania certyfikatu czyli od dnia 1 czerwca do dnia 15 sierpnia 2010 r. nie wprowadzał do obrotu ani też nie produkował żywności ekologicznej.

Według skarżącego GIJHARS błędnie ustalił wysokość uzyskanej korzyści majątkowej. Wyjaśniając zaznaczył, że korzyść majątkowa z wprowadzenia do obrotu towarów jako towarów ekologicznych, to nie wartość brutto towarów, jak błędnie przyjął organ na podstawie protokołu kontroli nr [...]. Jest nią natomiast korzyść, jaką uzyskał sprzedawca sprzedając towary jako towary ekologiczne, a niejako towary bez takiej cechy. Nie może ulegać wątpliwości, że dla wyliczenia tej korzyści konieczne jest odjęcie zysku, jaki uzyskał sprzedawca od zysku, jaki uzyskałby, gdyby towary sprzedał jako towary "zwykłe" (nieekologiczne). Dopiero ta różnica stanowi korzyść z tytułu wprowadzenia do obrotu towarów jako towary ekologiczne. Wyliczenia zawarte w decyzjach nie uwzględnia kosztów związanych ze sprzedażą produktów ekologicznych. Bezzasadnie więc GIJHARS zaniechał rozróżnienia pojęć takich jak korzyść oraz przychód. Korzyść należy utożsamiać z zyskiem, a nie przychodami.

Kolejną niejasnością dla skarżącego jest wyliczenie kary od całego przychodu z działalności gospodarczej, skoro brak certyfikatu dotyczył tylko pakowania i wprowadzania do obrotu produktów pochodzących od innych producentów. Zdaniem skarżącego ewentualna kara powinna być pomniejszona o zapłacony podatek VAT.

Ponadto według art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.r.e. karze podlega wprowadzenie do obrotu jako produktu rolnictwa ekologicznego produktu, który nie spełnia wymagań określonych w przepisach rozporządzenia nr 834/2007 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie przepisów tego rozporządzenia. W powyższych uregulowaniach chodzi o wprowadzenie do obrotu produktu nieekologicznego, jako ekologicznego. Z art. 2 lit. c) rozporządzenia nr 834/2007 a contrario wynika, że produktem nieekologicznym jest produkt, który nie pochodzi z produkcji ekologicznej lub nie jest związany z tą produkcją. Produkt winien zatem spełniać wymogi odnośnie produkcji. Natomiast wymaganie, aby wszelkie podmioty mające "kontakt" z produktami ekologicznymi, np.: sklepy, spedytorzy winni posiadać certyfikaty na ich przechowywanie doprowadziłoby do paraliżu rozwoju rolnictwa ekologicznego.

Zdaniem skarżącego nieracjonalne jest, gdy podmiot posiada certyfikat uprawniający do produkcji żywności ekologicznej, pakowania i wprowadzania jej do obrotu, a jednocześnie zdaniem organu podmiot ten nie jest uprawniony do pakowania i wprowadzania do obrotu produktów ekologicznych pochodzących od innych producentów, posiadających certyfikaty. Pakowanie i wprowadzanie przez skarżącego do obrotu własnych produktów ekologicznych nie prowadzi do utraty cech decydujących o uznaniu ich za ekologiczne, to również pakowanie produktów ekologicznych wytworzonych przez inne podmioty nie prowadzi do utraty cech decydujących o uznaniu ich za ekologiczne, skoro odbywa się w tych samych warunkach.

Zaskarżona decyzja, zdaniem skarżącego narusza pkt 3 preambuły rozporządzenia nr 834/2007, nakładając karę której on nie będzie w stanie uiścić, czym łamie zasadę wspierania podmiotów działających na runku produkcji ekologicznej żywności. Tak wysoka kara de facto doprowadzi do usunięcia z rynku liczącego się producenta.

W odpowiedzi na skargę GIJHARS obszernie odniósł się do zarzutów zawartych w skardze, podtrzymując dotychczasową argumentację. W konsekwencji wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu prawnego z daty podjęcia aktu lub czynności a nie według przesłanek celowości czy słuszności.

Ponadto, z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, p. 1270 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarga R.W. nie jest zasadna.

Przede wszystkim należy zauważyć, że skarga jest w zasadzie powtórzeniem zarzutów i argumentacji przedstawionych w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w zaskarżonej decyzji obszernie i wyczerpująco, opierając się o uregulowania ustawy o rolnictwie ekologicznym i przepisów unijnych: rozporządzenia nr 834/2007 oraz rozporządzenia nr 889/2008 odniósł się do zarzutów odwołania. Jednocześnie na nowo rozstrzygnął sprawę, zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a., dokonując przy tym nowych ustaleń w zakresie przesłanek wymiaru kary i jej wysokości. Ustaleń dokonał w oparciu o zgromadzony i wszechstronnie oceniony materiał dowodowy, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Co do ustaleń organu I instancji w zakresie stwierdzonego naruszenia, po ponownej wszechstronnej analizie materiału dowodowego, podzielił stanowisko [...]WIJHARS. Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle wyżej powołanych kryteriów nie stwierdził, aby doszło do naruszenia prawa.

Bezsporne jest, że skarżący prowadzi działalność jako [...], nr gospodarstwa [...] oraz działalność pod firmą "R.", wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej przez Wójta Gminy K. pod nr [...] (kopia zaświadczenia o wpisie w aktach adm.). Jako producent rolny skarżący uzyskał w dniu 21 grudnia 2009 r. od jednostki certyfikującej T. Sp. z o. o. z siedzibą w W. certyfikat zgodności nr [...] w zakresie produkcji roślinnej, opisanej w załączniku stanowiącym integralną część tego certyfikatu (obejmującej produkty: brokuł, buraczki, botwinkę buraczka, cebulę, cukinię, czosnek, dynię, kalafior, koperek, kalarepę, kapustę białą, kapustę czerwoną, kapustę włoską, kapustę pekińską, marchew, natkę pietruszki, pietruszkę, ogórki, pomidory, pory, rzodkiewkę, sałatę, szpinak, fasolę szparagową, truskawki, selery, ziemniaki, bakłażany, paprykę, szczypiorek), określonej jako produkcja ekologiczna prowadzona zgodnie z art. 11 rozporządzenia nr 834/2007. Miał być certyfikat ważny do dnia 31 grudnia 2010 r. Jednakże z dniem 1 czerwca 2010 r. certyfikat został cofnięty i jednostka certyfikująca zabroniła skarżącemu posługiwania się tymże certyfikatem, z uwagi na zamierzone i bezprawne posługiwanie się przez skarżącego nazwą T. Sp. z o.o. i tymże certyfikatem w zakresie pakowania i nieprawidłowego znakowania towarów nie objętych kontrolą przez tę jednostkę certyfikującą.

Natomiast na działalność "R." skarżący nie posiadał żadnego certyfikatu na szeroko rozumianą produkcję ekologiczną.

Skarżący i organ różnili się w ocenie skutków posiadanego przez R.W. – producenta rolnego certyfikatu na produkcję roślinną. Skarżący uważał, że certyfikat obejmował całą jego działalność gospodarczą, także prowadzoną w formie "R." i wszystkie jej formy, łącznie z pakowaniem znakowaniem i wprowadzaniem do obrotu produktów pochodzących od innych dostawców ekologicznych. Natomiast organ stał na stanowisku, że certyfikat dotyczy wyłącznie skarżącego jako producenta rolnego i obejmuje tylko produkcję roślinną w zakresie wskazanym w certyfikacie oraz wprowadzanie tych produktów do obrotu w zakresie wyznaczonym przepisami prawa.

Jednocześnie wymaga podkreślenia, że R.W. podczas kontroli przeprowadzonej w dniach [...] – [...] lipca 2010 r. przez pracowników [...]WIJHARS oraz w piśmie z dnia 6 sierpnia 2010 r. skierowanym do [...]WIJHARS nie kwestionował stanowiska organu, przyznając, że certyfikat dotyczy ściśle określonych etapów produkcji ekologicznej dokładnie w nim wskazanych. Ponadto nie odwoływał się od decyzji jednostki certyfikującej T. Sp. z o. o. z siedzibą w W. z dnia [...] maja 2010 r., którą otrzymał w dniu 1 czerwca 2010 r. o cofnięciu certyfikatu nr [...] w zakresie produkcji roślinnej. Zmiana stanowiska skarżącego nastąpiła po wydaniu decyzji nakładającej na niego karę pieniężną.

Przechodząc do unormowań prawnych, w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Przepis ten określa definicję przedsiębiorcy.

Natomiast rozporządzenie nr 834/2007, zgodnie z art. 1 ust. 1 zd. 2 ustanawia wspólne cele i zasady będące fundamentem przepisów wydanych na podstawie tego rozporządzenia w zakresie: produkcji ekologicznej jej kontroli, stosowania na etykietach i w reklamach oznaczeń odnoszących się do produkcji ekologicznej. Stosuje się je do każdego podmiotu gospodarczego zaangażowanego w działania na każdym etapie produkcji, przygotowania i dystrybucji produktów określonych w ust. 2 (produktów pochodzenia rolnego). Zatem odnosi się tylko do określonej sfery działalności gospodarczej – produkcji ekologicznej, a równocześnie do każdego podmiotu zaangażowanego w produkcję ekologiczną.

Produkcja ekologiczna w myśl art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 834/2007 oznacza stosowanie metody produkcji zgodnej z zasadami określonymi w niniejszym rozporządzeniu na wszystkich etapach produkcji, przygotowania i dystrybucji. Z kolei "etapy produkcji, przygotowania i dystrybucji", zgodnie z art. 2 lit. b) tego aktu oznaczają każdy etap, począwszy od produkcji wstępnej produktu ekologicznego aż do przechowywania, przetwarzania, transportu, sprzedaży lub zaopatrzenia ostatecznego konsumenta, jak również - w stosownych przypadkach - znakowanie, reklamę, import, eksport oraz działania podwykonawcze. Natomiast "przygotowanie", według art. 2 lit. i) rozporządzenia nr 834/2007 oznacza czynności konserwowania lub przetwarzania produktów rolnictwa ekologicznego włącznie z ubojem i rozbiorem produktów pochodzenia zwierzęcego, a także pakowanie, znakowanie lub wprowadzanie zmian w oznakowaniu odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji. Zatem pojęcie produkcji ekologicznej jest ujmowane bardzo szeroko jako etapy produkcji, przygotowania i dystrybucji, i nie ogranicza się tylko do produkcji pojmowanej wąsko. Takie rozumienie produkcji ekologicznej potwierdza także pkt 1 preambuły rozporządzenia nr 834/2007, w którym mówi się o produkcji ekologicznej jako ogólnym systemie zarządzania gospodarstwem i produkcji żywności.

Ponadto w myśl art. 28 ust. 1 rozporządzenia nr 834/2007 przed wprowadzeniem na rynek jakiegokolwiek produktu rozumieniu art. 1 ust. 2 (produktu pochodzenia rolnego) jako ekologicznego każdy podmiot gospodarczy, który produkuje, przygotowuje, przechowuje lub przywozi z kraju trzeciego takie produkty lub który takie produkty wprowadza na rynek:

a) zgłasza tę działalność właściwym organom państwa członkowskiego, w którym działalność ta jest wykonywana;

b) przekazuje zgodę na objęcie jego działań systemem kontroli, o którym mowa w art. 27 (systemem kontroli ustanowionym i zarządzanym zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 884/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt – Dz. U.UE.L. 2004. Nr 165, s.1 z późn. zm.).

Dowodem zaś potwierdzającym, że dany podmiot podlega kontroli organu kontrolnego i jednostki certyfikującej oraz w obszarze swojej działalności spełnia wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu jest certyfikat, zgodnie z art. 29 ust. 1 rozporządzenia nr 834/2007.

Wobec tego dopiero uzyskanie certyfikatu oznacza, że produkcja jest uznawana za produkcję ekologiczną, co także potwierdza definicja produkcji ekologicznej zawarta w art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 834/2007, wskazująca, że produkcja taka oznacza stosowanie metody produkcji zgodnej z zasadami określonymi w niniejszym rozporządzeniu.

Dlatego organ nie musiał przeprowadzać badań, czy produkt jest ekologiczny, skoro wystarczające było ustalenie, że na dany etap produkcji ekologicznej skarżący nie posiadał certyfikatu. Zgodnie z tytułem V (art. 27-29) rozporządzenia ustaleń takich dokonuje się podczas postępowania o zgłoszenie produkcji ekologicznej i wydanie certyfikatu oraz podczas kontroli sprawdzających czy wypełniane są warunki zgłoszonej produkcji ekologicznej.

Jednocześnie należy zaznaczyć, że certyfikat otrzymuje się na ściśle określony obszar działalności, zgodnie z art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 rozporządzenia nr 834/2007.

Powyższe pojmowanie produkcji ekologicznej potwierdza art. 91 ust. 1 rozporządzenia nr 889/2008, stanowiący, że "Jeśli podmiot gospodarczy uważa lub podejrzewa, że produkt, który wyprodukował, przetworzył, wwiózł lub który został mu dostarczony przez inny podmiot gospodarczy, nie jest zgodny z zasadami rolnictwa ekologicznego, uruchamia on procedury albo usunięcia z tego produktu wszelkich odniesień do ekologicznej metody produkcji albo oddzielenia i oznaczenia produktu. Podmiot gospodarczy może wprowadzić taki produkt do przetwórstwa, pakowania lub do obrotu tylko po wyeliminowaniu tych wątpliwości, chyba że wprowadzi go do obrotu bez odniesienia do ekologicznej metody produkcji. W przypadku pojawienia się takiej wątpliwości podmiot gospodarczy niezwłocznie powiadamia jednostkę certyfikująca lub organ kontrolny. Organ kontrolny lub jednostka certyfikująca może wymagać, aby produkt nie był umieszczany na rynku z oznaczeniami dotyczącymi ekologicznej metody produkcji do czasu uzyskania od podmiotu gospodarczego lub z innych źródeł zadowalającej informacji o wyeliminowaniu wątpliwości" oraz art. 68 rozporządzenia nr 889/2008 (w brzmieniu, że do celów stosowania art. 29 ust. 1 rozporządzenia nr 834/2007 organy kontrolne i jednostki certyfikujące stosują model certyfikatu określony w załączniku XII do niniejszego rozporządzenia) i wspomniany załącznik XII do rozporządzenia nr 889/2008 określający wzór certyfikatu wydawanego podmiotowi gospodarczemu określonemu w art. 29 ust. 1 rozporządzenia nr 834/2007 (w pkt 2 należy podać główny rodzaj działalności – producent, przetwórca, importer, itd., a w pkt 4 należy określić grupy produktów/działalność).

Okoliczność, że produkcja ekologiczna oznacza działalność zgodną z wymogami prawa wspólnotowego czyli podlegającą kontroli, a tym samym objętą certyfikatami znajduje uzasadnienie w art. 27 ust. 13 rozporządzenia nr 834/2007 oraz pkt 31 i 32 preambuły tego rozporządzenia.

Do obowiązków Państwa, zgodnie z art. 27 ust. 13 rozporządzenia nr 834/2007 należy przede wszystkim zapewnienie, aby ustanowiony system kontroli pozwalał na śledzenie każdego produktu na wszystkich etapach produkcji, przygotowania i dystrybucji - zgodnie z art. 18 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 - zwłaszcza aby zagwarantować konsumentom, że produkty ekologiczne wytworzono zgodnie z wymogami zawartymi w niniejszym rozporządzeniu.

Natomiast pkt 31 i 32 preambuły stanowią, iż: "W celu zapewnienia, aby produkty rolnictwa ekologicznego były wytwarzane zgodnie z wymogami ustanowionymi na mocy wspólnotowych ram prawnych dotyczących produkcji ekologicznej, działania podejmowane przez podmioty gospodarcze na każdym etapie produkcji, przygotowania i dystrybucji produktów ekologicznych powinny być kontrolowane w ramach systemu kontroli ustanowionego i zarządzanego zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (pkt 31).

W niektórych przypadkach stosowanie wymogów dotyczących zgłoszeń i kontroli w odniesieniu do niektórych rodzajów podmiotów gospodarczych zajmujących się handlem detalicznym, takich jak podmioty sprzedające produkty bezpośrednio konsumentom lub użytkownikom końcowym, może wydawać się nieproporcjonalne. Należy zatem umożliwić państwom członkowskim zwolnienie takich podmiotów gospodarczych z obowiązku spełnienia wymienionych wymogów. W celu uniknięcia nadużyć jest jednak konieczne wyłączenie ze zwolnienia tych podmiotów gospodarczych zajmujących się handlem detalicznym, które produkują, przygotowują lub składują produkty inaczej niż za pośrednictwem punktu sprzedaży, które importują produkty rolnictwa ekologicznego lub które zawarły ze stroną trzecią umowę o wykonanie wspomnianych czynności (pkt 32)".

Do tego, co wynika z powołanych przepisów, dany podmiot w zależności od zakresu przedsięwzięcia obowiązany jest uzyskać certyfikat na każdy etap produkcji, chyba że przepisy dopuszczają wyjątki. Uzyskanie certyfikatu na jeden etap produkcji, nie upoważnia do podejmowania działalności jako ekologicznej na innym etapie, a już na pewno pod inną nazwą, obejmującą inną sferę działalności, jak w przypadku skarżącego, który miał certyfikat do 1 czerwca 2010 r. na produkcję roślinną, a pakował, znakował i wprowadzał do obrotu produkty pod nazwą

B., na którą to działalność nie posiadał certyfikatu.

Należy zauważyć, że nawet w obrębie produkcji rolnej gospodarstwo rolne może zostać podzielone na odrębne jednostki lub miejsca akwakultury, z których nie wszystkie są zarządzane zgodnie z zasadami produkcji ekologicznej (art. 11 rozporządzenia nr 834/2007 i art. 30 rozporządzenia nr 889/2008).

Wątpliwości zaś skarżącego co do kwestii, że także pakowanie i transport wymagają certyfikatu, jeżeli mają być wykonywane jako metoda produkcji ekologicznej wyjaśnia treść art. 31 rozporządzenia nr 889/2008, który stanowi, że:

"1. Podmioty gospodarcze zapewnią, aby produkty ekologiczne mogły być transportowane do innych jednostek, włączając hurtowników i detalistów, tylko w odpowiednim opakowaniu, pojemnikach lub pojazdach zamkniętych w taki sposób, aby nie można było dokonać zamiany zawartości bez manipulowania lub uszkodzenia pieczęci oraz zaopatrzonych w etykiety zawierające, bez uszczerbku dla innych oznakowań wymaganych przez prawo, co następuje:

a) nazwę i adres podmiotu gospodarczego oraz, jeśli różny, właściciela lub sprzedawcy produktu;

b) nazwę produktu lub opis mieszanki paszowej wraz z odniesieniem do ekologicznej metody produkcji;

c) nazwę lub numer identyfikacyjny jednostki certyfikującej lub organu kontrolnego, któremu podlega podmiot gospodarczy; oraz

c) w stosownych przypadkach, znak identyfikacyjny partii towaru zgodnie z systemem znakowania zatwierdzonym na poziomie krajowym albo uzgodnionym z jednostką certyfikującą lub organem kontrolnym, który pozwala powiązać partię towaru z dokumentacją księgową określoną w art. 66.

Informacje, o których mowa w lit. a)-d) akapitu pierwszego, mogą być także zawarte w dokumencie towarzyszącym, jeśli dokument taki może być niezaprzeczalnie powiązany z opakowaniem, pojemnikiem lub pojazdem transportowym zawierającym produkt. Dokument towarzyszący zawiera informację na temat dostawcy lub przewoźnika.

2. Zamknięcie opakowania, pojemników lub pojazdów nie jest wymagane, jeśli:

a) transport odbywa się bezpośrednio między podmiotem gospodarczym a innym podmiotem gospodarczym i obaj podlegają systemowi kontroli ekologicznej; oraz

b) produktom towarzyszy dokument zawierający informacje wymagane na mocy ust. 1; oraz

c) zarówno podmioty gospodarcze wysyłające jak odbierające są zobowiązane prowadzić ewidencję tych działań transportowych i udostępniać ją na żądanie jednostki certyfikującej lub organu kontrolnego właściwych ds. takich czynności transportowych.".

Podmiot gospodarczy należy pojmować, w myśl definicji z art. 2 lit. d) rozporządzenia nr 834/2007 jako osoby fizyczne lub prawne odpowiedzialne za zapewnienie, aby przedsięwzięcie ekologiczne pozostające pod ich kontrolą spełniało wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu.

Wobec powyższego zarzuty skarżącego co do nieuzasadnionego zawężania przez organ zakresu obowiązywania certyfikatu, który posiadał do dnia 1 czerwca 2010 r. jako producent rolny należało uznać za niezasadne. Niezależnie od powyższego certyfikatu, skarżący powinien był posiadać certyfikat na działalność, ściśle określoną prowadzoną pod nazwą B., którego nie posiadał.

W tej sytuacji produkty pakowane i wprowadzane do obrotu właśnie pod tą nazwą, mimo że pochodziły od producentów posiadających certyfikaty oraz z innej działalności skarżącego powinny były mieć odpowiedni certyfikat. Wskutek braku stosownego certyfikatu na pakowanie, znakowanie i wprowadzanie do obrotu produkty te po przepakowaniu i dostarczeniu pod nazwą B. przestawały być ekologiczne. "Ekologiczny" według definicji z art. 1 lit. c) rozporządzenia nr 834/2007 to pochodzący z produkcji ekologicznej lub z nią zawiązany realizowanej przy zastosowaniu zasad określonych w tymże rozporządzeniu. Powyższego rozumienia pojęcia "ekologiczny" nie zmienia, bo nawet nie może uczynić, art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 889/2008, zawierający definicję "nieekologicznego" czyli ujęcie tego samego problemu od strony negatywnej. Przepis ten na wstępie stanowi, że zawiera definicje dla celów tego rozporządzenia w uzupełnieniu definicji zawartych w art. 2 rozporządzenia nr 834/2007.

Prawidłowość stanowiska organu potwierdza także ustawa o rolnictwie ekologicznym, która w art. 1 wskazuje, że określa zadania oraz właściwość organów administracji publicznej i jednostek organizacyjnych w rolnictwie ekologicznym w zakresie wykonania przepisów rozporządzenia nr 834/2007 oraz przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie przepisów tego rozporządzenia. W przepisie art. 2 zawierającym definicje wprost odwołuje się do określeń zawartych w rozporządzeniu nr 834/2007. Co do definicji produktów rolnictwa ekologicznego doprecyzowuje rozporządzenie nr 834/2007 w ten sposób, że są to produkty uznane za ekologiczne w rozumieniu art. 2 lit. c) rozporządzenia nr 834/2007. Następnie w art. 4 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 7 u.r.e. stwierdza, że podjęcie działalności w zakresie rolnictwa ekologicznego wymaga zgłoszenia działalności w tym zakresie potwierdzonego wydaniem certyfikatu.

Co do skutków opisanego działania skarżącego należało podzielić stanowisko organu. W przywoływanym przez skarżącego pkt 3 preambuły do rozporządzenia

nr 834/2007 mówi się, że celem wspólnotowych ram prawnych regulujących sektor produkcji ekologicznej powinno być zapewnienie uczciwej konkurencji i właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego produktów ekologicznych, a także utrzymanie i uzasadnienie zaufania konsumentów w stosunku do produktów oznaczonych jako ekologiczne. Ponadto celem ram prawnych powinno być stworzenie takich warunków, w których sektor ten będzie mógł się rozwijać zgodnie z tendencjami rynkowymi i tendencjami w dziedzinie produkcji (ten cel wskazywany jest jako dalszy).

Wobec powyższego, skoro skarżący prowadząc działalność pod nazwą

B., na którą nie posiadał certyfikatu w zakresie pakowania i wprowadzania do obrotu produktów ekologicznych, mimo tego podejmował takie czynności i wprowadzał do obrotu produkty uznawane wcześniej za ekologiczne, to produkty te traciły walor ekologicznych. Tym samym przestawały spełniać wymagania określone w przepisach rozporządzenia nr 834/2007. Wobec tego zastosowanie sankcji

z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.r.e. przez organ było prawidłowe.

Należy przy tym zauważyć, że decyzja organu w przedmiocie wymierzenia kary ma charakter związany, gdyż na organ nałożony został obowiązek nałożenia kary w przypadku stwierdzenia wymienionych w nim naruszeń. Jedynie rozstrzygnięcie co do wysokości nałożonej kary ma charakter uznaniowy. Wysokość kary została przez ustawodawcę ujęta w granicach do 200 % korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mógłby uzyskać za wprowadzone do obrotu produkty, nie niższej jednak niż 500 zł. Przesłanki wysokości kary określa art. 26 ust. 1 u.r.e. mówiąc, że należy uwzględnić stopnień szkodliwości czynu, stopnień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalności podmiotu dokonującego naruszenia i wielkości jego obrotów.

Organ wymierzając karę pieniężną wziął pod uwagę wszystkie przesłanki wymienione w art. 25 , jak i w art. 26 ust. 1 u.r.e.

Zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy o rolnictwie ekologicznym (druk sejmowy VI.1924) korzyść majątkową rozumieć należy jako kwotę uzyskaną lub możliwą do uzyskania za wprowadzone do obrotu środki, produkty lub substancje.

Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organu ani naruszenia przepisów procedury, ani przepisów prawa materialnego.

Z powyższych względów na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.