Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 181/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2012-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c), art. 200 i art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b)
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 12 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity
article: art. 210 § 4 i 6, art. 235.
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca),, sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 12 lipca 2012r. sprawy ze skargi T. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011r. I uchyla zaskarżoną decyzję II określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 116 zł ( sto szesnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy nakaz płatniczy Wójta Gminy B. z dnia 06.05.2011r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2011r.

Ze zgromadzonych w sprawie akt podatkowych wynika, że Wójt Gminy B. postanowieniem z dnia 14.01.2011r. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za rok 2011, za posiadane przez T. A. grunty o łącznej powierzchni 1,5900 ha i budynki, położone w miejscowości S., gmina B. Organ podał, że podatnik nie zgodził się z ustaleniem zobowiązania za wcześniejszy rok (2010), a ostateczną decyzję SKO w tym przedmiocie, utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu, WSA w Olsztynie oddalił. W załączeniu organ przesłał stronie druk informacji podatkowej w celu zgłoszenia aktualnych danych.

T. A. złożył w dniu 02.02.2011r. (data wpływu) informację w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego na 2011. Do formularza wpisał w pkt I - Podatek od nieruchomości lit. E - budynki gospodarcze zwolnione od opodatkowania o pow. użytkowej ok. 550 mkw. zaznaczając, że wszystkie budynki i budowle służą potrzebom gospodarstwa w różnych okresach roku - tylko na cele rolne. Z kolei grunty orne klasy V stanowią 0,51 ha, użytki zielone klasy VI – 0,47 ha, rolne zabudowane – 0,61 ha, co daje łącznie 1,59 ha (pkt II, lit. F).

Na podstawie dowodów zgromadzonych w sprawie organ I instancji ustalił następujący stan faktyczny;. Grunty gospodarstwa zgodnie z oznaczeniem geodezyjnym stanowią użytki rolne klasy V i VI i podlegają zwolnieniu z opodatkowania na mocy art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15.11.1984r. o podatku rolnym (j.t. Dz.U. z 2006r. nr 136, poz. 969 ze zm.). Na terenie gospodarstwa rolnego znajdują się cztery budynki (jak wskazał organ bez zmian w stosunku do lat wcześniejszych), tj.: budynek byłej stacji paliw o powierzchni użytkowej 6 m2 (z lewej strony od bramy wjazdowej), budynek usytuowany na wprost bramy wjazdowej o powierzchni użytkowej 19,98 m2 i ciąg budynków w jednej bryle (z prawej strony od bramy wjazdowej) o powierzchni użytkowej 253,25 m2, na który składają się pomieszczenia o pow.: 39,20 m2 + 184,80 m2 + 29,25 m2 oraz o powierzchni 316,62 m2 (budynek usytuowany z lewej strony poprzecznie do wjazdu). Łączna powierzchnia wszystkich budynków została ustalona jako 595,85 m2.

W toku przeprowadzonych w dniu 04.03.2011r. oględzin ustalono, że podobnie jak w roku poprzednim, w środkowej części ciągu budynków zlokalizowanych po prawej stronie od bramy wjazdowej, na powierzchni 184,80 m2 znajdują się usypane trzy gromadki zboża, będące własnością D. K., wskazywanego jako użytkownika gospodarstwa. Pozostała powierzchnia budynków znajdujących się na terenie gospodarstwa rolnego stanowi pustostany i nie służy ani działalności rolniczej, ani innym celom, co potwierdził w/w użytkownik przesłuchany w charakterze świadka w dniu 04.04.2011r.

Organ podatkowy I instancji w nakazie płatniczym z dnia 06.05.2011r. ustalił podatek rolny w kwocie 0 zł i podatek od nieruchomości w kwocie 2.877,- zł oraz przedstawił kwoty i terminy płatności rat zobowiązania za 2011r.

W uzasadnieniu organ uznał, że łączna powierzchnia użytkowa budynków wynosi 595,85 m2, z czego powierzchnia 184,80 m2 wykorzystywana jest na cele związane z prowadzeniem działalności rolniczej (składowanie zboża przez D. K.) i podlega zwolnieniu na podstawie art. 7 ust. 1 pkt. 4 lit. b) ustawy z dnia 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U. z 2010r. nr 95 poz. 613 ze zm.), dalej: u.p.o.l., pozostała zaś część budynków (411,05 m2) nie służy wyłącznie działalności rolniczej. Organ powołał się na szczegółowe obmiary budynków, dokonane w 2008r. Wskazał, że podatkiem od nieruchomości objęto budynki o powierzchni użytkowej 411,05 m2 wg stawki wynikającej z § 1 pkt. 2 lit. e) uchwały Rady Gminy B. "[...]" w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2011r. w wysokości 7 zł/m2 oraz budynki o powierzchni 184,80 m2 (zwolnione z opodatkowania na mocy w/w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l.).

T. A. wniósł odwołanie od tego nakazu płatniczego. W jego ocenie naliczony podatek od nieruchomości dotyczy obiektów położonych na gruncie rolnym i służących gospodarstwu rolnemu, a zatem podlega zwolnieniu. Wskazał, że budynki usytuowane są na gospodarstwie rolnym i stanowią z nim integralną całość. W całości służą dwóm gospodarstwom rolnym – p. K. i A. Zakwestionował wyliczenie ich powierzchni użytkowej, jak też zaliczanie całej powierzchni do powierzchni użytkowej budynku w 100 % bez względu na wysokość pomieszczeń. Odwołujący się podał, że z jednej strony organ pozostawił bez odpowiedzi jego wniosek o dokonanie pomiaru powierzchni budynków po wewnętrznej długości ścian, a dodatkowo bezpodstawnie założył, że wysokość pomieszczeń przekracza 2,5 m. W jego ocenie nie jest także prawidłowe, że przedstawiciel Wójta Gminy raz w roku dokonuje krótkich oględzin jego nieruchomości i na tej podstawie ocenia ich wykorzystanie w ciągu całego roku. Powinien to robić częściej. Jego oświadczenie jest natomiast ignorowane. Istnieją ponadto nieprawidłowości w pomiarach budynków. Ustalony w ten sposób przez organy stan faktyczny strona uznaje za nieprawidłowy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie w decyzji z dnia 09.01.2012r. uznało, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe. Podało, że powierzchnia budynków 411,05 m2 powinna być zakwalifikowana jako budynki pozostałe podlegające opodatkowaniu według stawki 7 zł za m2 podatku od nieruchomości za budynki pozostałe zgodnie z § 1 pkt 2 lit. e) w/w uchwały.

Kolegium uznało, że prawidłowo organ I instancji zastosował zwolnienie tylko względem części powierzchni 184,80 m2 opodatkowując pozostałą część budynków o powierzchni 411,05 m² nieruchomości wg stawki dla budynków pozostałych. Wskazało, że przesłuchany w charakterze świadka D. K. zeznał, że sprawuje również pieczę nad gospodarstwem podatnika, ale ze zlokalizowanych tam budynków korzysta jedynie ze środkowej części budynku usytuowanego z prawej strony od bramy wjazdowej. Część ta służy do przechowywania zboża. Pozostałe budynki nie są użytkowane przez niego, jak również innych użytkowników.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ II instancji zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że wyszczególnione budynki o powierzchni 411 m² nie służą działalności rolniczej.

W skardze skierowanej do Sądu T. A. powtórzył w zasadniczej części argumentację z odwołania. Zakwestionował opodatkowanie wymienionych przez organy budynków o powierzchni 411 m2 podatkiem od nieruchomości. Podkreślił, że p. K., skarżący i jego brat użytkują rolniczo całe budynki. Powtórzył zarzut nieprawidłowego ustalenia przez organy stanu faktycznego. Zakwestionował twierdzenie organów, że pomieszczenia, budynki i grunt były mierzone. Do tego służą bowiem odpowiednie urządzenia legalizacyjne, a przeprowadzają pomiary uprawnione osoby. Podniósł ponadto, że służby gminne nie mogły pomierzyć wszystkich pomieszczeń, bo niektóre z nich były zamknięte z uwagi na przechowywane tam cenne urządzenia i maszyny do utrzymania nieruchomości gospodarstwa rolnego w należytym stanie. Przeprowadzona raz w roku wizytacja nie może ustalić faktycznego wykorzystywania pomieszczeń i podważać twierdzeń podatnika o rolniczym przeznaczeniu budynków.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z art.1 §1i2 ustawy z dnia 25.07.2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organ przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia przez decyzję prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy -art. 145 §1pkt.1 lit.a-c ustawy z dnia 30.08.2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.

Stosownie do art.133§ 1 i 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi.

Mając na uwadze powyższe reguły orzekania, Sąd uwzględnił skargę z innych nieco przyczyn, niż w niej podniesione. W skardze bowiem zarzucono ogólnie nieprawidłowość pomiarów budynków oraz błędne uznanie, że tylko częściowo, a nie w całości służą one wyłącznie działalności rolniczej.

W ocenie Sądu ustalenia organu podatkowego I instancji odnośnie wykorzystywania będących przedmiotem opodatkowania obiektów budowlanych, zaakceptowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy. W tym zakresie organ podatkowy przeprowadził dowód z oględzin. Skarżący, prawidłowo zawiadomiony o terminie, nie uczestniczył w oględzinach. W toku postępowania nie przedstawił żadnego dowodu, który zaprzeczyłby dokumentacji fotograficznej, jak też zeznaniom przesłuchanego w charakterze świadka użytkownika gospodarstwa skarżącego, co do powierzchni budynku, która służy wyłącznie działalności rolniczej, poprzez wykorzystywanie jej do przechowywania płodów rolnych. Ten budynek, o pow. 184,80m² (7x26,40)znajdujący się w ciągu budynków położonych na gruntach gospodarstwa rolnego, jako służący wyłącznie działalności rolniczej, może podlegać zwolnieniu, o jakim mowa w art. 7 ust. 1 pkt. 4 lit. b) u.p.o.l.

W ocenie Sądu nie został prawidłowo ustalony stan faktyczny w zakresie opodatkowania pozostałych budynków o ustalonej powierzchni 411,05 m². W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej, a także z opisu w protokóle oględzin wynika, że na posesji znajdują się obiekty budowlane, co do których rodzą się wątpliwości w kwestii klasyfikacji budowlanej

Wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części;

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Ustawowe definicje pojęć zawiera art. 1a ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z pkt.1 ust.1, budynek to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Obiekt budowlany, który nie posiada np. fundamentów (przez co nie można uznać, że jest trwale związany z gruntem) a posiada pozostałe wyżej wymienione elementy, nie może być uznany za budynek. Stanowi wówczas budowlę, która podlega opodatkowaniu, gdy związana jest z działalnością gospodarczą ( jest w posiadaniu przedsiębiorcy).

Ponadto, w myśl art. 4 ust. 1 pkt. 2 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa. Przy czym przez powierzchnię użytkową budynku lub jego części należy rozumieć powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe (art. 1a ust. 1 pkt. 5). Z kolei powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50 %, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się (art. 4 ust. 2).

Akta sprawy nie dokumentują pomiaru dla celów podatku od nieruchomości. Organ I instancji podaje, że szczegółowych obmiarów budynków dokonano w 2008r. Przedstawione Sądowi akta podatkowe sprawy nie zawierają jednak powołanych w nakazie płatniczym wyliczeń. Organy podają, że uważają obiekty za budynki, jednak nie potwierdzają trwałego ich związania z gruntem, a na podstawie przedstawionego materiału dowodowego nie można stwierdzić, czy rzeczywiście wszystkie obiekty można uznać za budynki w rozumieniu art.1a ust.1 pkt.1 u.p.o.l.

Z akt podatkowych nie wynika także, jaka jest wysokość pomieszczeń W odwołaniu strona jednoznacznie formułuje tej kwestii istotny zarzut, jednak organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się do niego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Nie wiadomo zatem, czy dokonane wyliczenie podatku jest prawidłowe, gdyż nie sposób to wywieść na podstawie znajdującego się w aktach materiału dowodowego. Wobec braku określenia sposobu pomiaru nie wiadomo także na jakiej podstawie organy przyjęły powierzchnię 595,85 m2, Dokonane w dniu 04.03.2011r. oględziny i dołączone do protokołu zdjęcia nie odpowiadają na te zagadnienia, stąd też nie są wystarczającym dowodem w tym zakresie.

Powyższe narusza wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Jeżeli Organ powołuje się na przeprowadzenie szczegółowych pomiarów w 2008r. , to protokół tego pomiaru powinien być włączony jako dowód w postępowaniu dotyczącym ustalenia zobowiązania podatkowego w niniejszej sprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając odwołanie, nie wyjaśniło podatnikowi podstaw dokonanego wyliczenia, mimo wprost formułowanego zarzutu o nieprawidłowości w pomiarach powierzchni użytkowej budynków i przyjęcia do opodatkowania 100% tej powierzchni, z pominięciem pomiaru wysokości pomieszczeń. Powyższe ma znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości, ze względu na przedstawioną wyżej treść art. 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.p.o.l. i organ odwoławczy winien się ustosunkować do tej kwestii w uzasadnieniu decyzji. W zasadzie organ odwoławczy jedynie powielił argumentację i przedstawił wyliczenia za organem I instancji. Stąd też zaskarżona decyzja narusza art.210 § 6 Ordynacji podatkowej wobec braku jasnego i pełnego uzasadnienia faktycznego decyzji.

Rzeczą organu odwoławczego jest nie tylko przeprowadzenie ponownie postępowania w sprawie, ale także ustosunkowanie się do stanowiska strony tego postępowania, ponieważ art. 210 § 4 O.p. znajduje odpowiednie zastosowanie w sprawie przed organem II instancji na mocy art. 235 Ordynacji podatkowej..

Reasumując, w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe nie uniknęły wad postępowania w zakresie ustalenia stanu faktycznego, stąd nie sposób ustalić prawidłowości wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy ustalić, które z obiektów budowlanych znajdujących się w gospodarstwie rolnym skarżącego należy uznać za budynki, dokonać pomiaru ich powierzchni i wysokości (można się oprzeć na pomiarach wcześniej dokonanych, w takim razie protokół włączyć do akt) i stosownie do poczynionych ustaleń dokonać wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego.

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy.