Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2323/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1; art. 2 pkt 35a; art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c i ust. 2;
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: art. 41;
journal: Dz.U. 2017 poz 2222
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: par 5 ust. 6
journal: Dz.U. 2016 poz 2022
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
article: art. 7; art. 77 par 1;
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. ref. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego A. B. kwotę 450 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej "Prezydent") z [...] stycznia 2018 r., którą nałożono na A. B. (dalej "Skarżący") karę pieniężną w wysokości 15 000,00 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] listopada 2017 r. na drodze publicznej (wojewódzkiej) w W. w rejonie ulic [...] i [...] i [...] funkcjonariusz Policji zatrzymał do kontroli należący do Skarżącego samochód ciężarowy marki [...] o numerze rej. [...], którym kierował Z. G. ( dalej "kierowca"). W związku z przypuszczeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych wykonano pomiary wymiarów zewnętrznych, nacisków osi oraz rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego środka transportu z ładunkiem sypkim - ziemią; kontroli dokonano na stanowisku pomiarowym położonym przy al. [...] w W.

Przebieg kontroli utrwalono protokołem. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono przekroczenie masy całkowitej pojazdu o 0,45 t, nacisk osi trzeciej oraz osi czwartej napędowej wynoszący 9,70 t. W związku z tym, reprezentujący Prezydenta [...] Zastępca Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000,00 złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym - bez zezwolenia kategorii VII.

Organ I instancji przywołał jako podstawę prawną art. 140aa, art. 140ab i art. 140ac ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm., dalej p.r.d.); oraz w uzasadnieniu decyzji art.41 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 - dalej u.d.p.), rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz.U. z 2017 r., poz. 878) a także rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.)

Skarżący od powyższej decyzji wniósł odwołanie.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO podzieliło stanowisko Prezydenta i wskazało, że w wyniku przeprowadzonych pomiarów oraz ważenia stwierdzono (po odjęciu błędu 2%), że:

- rzeczywista masa całkowita pojazdu wynosi 32,45 t - przekroczenie o 0,45 t, co stanowi 1,41 % przekroczenia,

- nacisk na tylnej podwójnej osi napędowej pojazdu — na trzeciej oraz czwartej osi - 9,70 t (przekroczenie o 21,25 %).

Zdaniem SKO podczas kontroli pojazdu Skarżącego stwierdzono naruszenia w postaci przekroczenia dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej samochodu ciężarowego, jak również przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. W sprawie karę za przejazd pojazdu nienormatywnego nałożono na Skarżącego, jako przewoźnika, czyli podmiot, o którym mowa w art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d.

Zarzuty odwołania organ uznał za niezasadne.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprawidłowego przeprowadzenia ważenia kontrolowanego zespołu pojazdów, SKO wskazało, że procedura ważenia pojazdu odbyła się za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych przez kompetentny organ i jej wyniki są w pełni wiarygodne. Zarówno miejsce ważenia, jak i użyte wagi [...] o numerach fabrycznych [...] i [...] legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Również miejsce ważenia zostało zmierzone oraz zatwierdzone - jako prawidłowo położone względem pochylenia terenu stanowisko pomiarowe - przez uprawnionego geodetę. Z punktu 3.1.1 specyfikacji technicznej wag [...] wynika, że dla określenia nacisku osi, miejsce pomiaru musi być poziome (max 0,5%) w kierunku wzdłużnym, przy dopuszczalnym maksymalnym stopniu nachylenia 5% w kierunku poprzecznym. Miejsce, gdzie przeprowadzono pomiary wymagania te spełniało. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

Zdaniem SKO z materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz do przekroczenia nacisków osi trzeciej oraz czwartej. Dodatkowo, nie jest sporne, że droga, na której doszło do kontroli, pozwala na poruszanie się pojazdów o dopuszczalnym nacisku osi pojedynczej do 8 t. Stwierdzenie tego faktu obliguje właściwy organ do nałożenia kary pieniężnej jak za brak zezwolenia kategorii VII. SKO uznało, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo i wynika z niepodważonego protokołu kontroli. Kierowca nie wnosił o powtórne ważenie, zaś protokół został przez niego podpisany bez zastrzeżeń.

SKO podkreśliło, że nieautomatyczne wagi [...] mogą służyć do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i pomiaru nacisku osi - wynika to ze znanej organowi z urzędu treści instrukcji obsługi tych wag. Zatem wagami tymi można było dokonać pomiarów w trakcie kontroli drogowej w niniejszej sprawie i brak jest podstaw do kwestionowania wyników ważenia pojazdu. Instrukcja obsługi wag użytych do kontroli wyraźnie dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi (pkt 2 instrukcji, str. 2). Ze świadectwa legalizacji ponownej wag zastosowanych do ważenia pojazdu skarżącego wynika, że spełniają one wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, co oznacza, iż mogą służyć do pomiarów nacisków osi. Ważenie dokonane na wadze spełniającej wymogi normatywne i wykonane w sposób zgodny z instrukcją obsługi musi być uznane za prawidłowe.

Odnosząc się do kwestii braku wpływu na powstanie naruszenia i zachowania należytej staranności przy wykonywaniu przejazdu, SKO podniosło, że strona nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów, które mogłyby potwierdzić ww. okoliczności uprawniające do umorzenia postępowania, a także organ nie dopatrzył się tych okoliczności z urzędu.

Skarżący A. B., niezgadzając się z decyzją SKO w terminie zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:

I. naruszenie przepisu materialnego, tj. art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez niewłaściwe jego zastosowanie wynikające z błędnie przeprowadzonej wykładni, przejawiające się na gruncie niniejszej sprawy zastosowaniem wskazanej w nim normy dopuszczalnego nacisku osi pojedynczych na niektórych rodzajach dróg określonego na poziomie 8 ton, do osi składowych wchodzących w skład osi wielokrotnej (grupy osi), która nie jest osią pojedynczą,

II. błędne zastosowanie, wynikające z niewłaściwej wykładni przepisu materialnego, tzn. art. 2 pkt 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, do stanu faktycznego nieobjętego jego dyspozycją, przejawiające się na gruncie niniejszej sprawy uznaniem, że pojazd może stać się nienormatywny wskutek przekroczenia nacisku osi wielokrotnej (grupy osi) lub przekroczenia nacisku osi składowych osi wielokrotnej (grupy osi),

III. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przytoczenia w uzasadnieniu decyzji przepisów prawa o zasadniczym znaczeniu dla przedmiotu postępowania,

IV. naruszenie art. 11, jak również art. 7, art. 8, oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez całkowicie niezrozumiałe i wewnętrznie sprzeczne sformułowanie uzasadnienia skarżonej decyzji w wielu jej aspektach, co na gruncie niniejszej sprawy powoduje niepewność strony w zakresie stanu faktycznego leżącego u podstaw nałożenia kary administracyjnej w wysokości 15 000 zł, jak również budzi całkowity brak akceptacji dla treści rozstrzygnięcia,

V. naruszenie art. 76 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji wskroś informacjom zapisanym w protokole kontroli, który posiada walor dokumentu urzędowego sporządzonego w przewidzianej prawem formie przez powołany do tego organ administracji,

VI. naruszenie art. 107 §1 k.p.a. poprzez niejednoznaczne oznaczenie organu wydającego decyzję lub też alternatywnie naruszenie art. 19 i art. 10 k.p.a, poprzez niepoinformowanie strony przez właściwy organ o wszczęciu postępowania administracyjnego, jak również poprzez wszczęcie postępowania przez jednostkę organizacyjną nieposiadającą podmiotowości organu, działającą w imieniu własnym,

VII. naruszenie zasady obiektywizmu (art. 7, art. 77 §1 k.p.a.) poprzez nałożenie kary administracyjnej w oparciu o całkowicie niewiarygodne wyniki przeprowadzonych pomiarów, dokonanych wskroś postanowieniom instrukcji producenta zastosowanych urządzeń pomiarowych.

Mając na względzie wskazane zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji SKO, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta lub alternatywnie o stwierdzenie ich nieważności

W uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały rozwinięte.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny (ziemia).

Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a p.r.d., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

W niniejszej sprawie kara pieniężna została wymierzona Skarżącemu za przejazd nienormatywnym pojazdem po drodze wojewódzkiej (ul.[...] i [...] przy ul. [...] w W.) o dopuszczalnym nacisku osi pojedynczej do 8 t.

W wyniku ważenia pojazdu dokonanego w trakcie kontroli, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 1,41 % przy stwierdzonej masie 32,45 t - przekroczenie o 0,45 t, przekroczenie dopuszczalnego nacisku na trzeciej osi napędowej o 21,25 % przy stwierdzonym nacisku 9,70 t na trzeciej osi napędowej oraz na czwartej osi napędowej o 21,25 % przy stwierdzonym nacisku 9,70 t.

W związku z takim wynikiem ważenia SKO - w ślad za organem I instancji uznało, że doszło do przekroczenia dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej samochodu ciężarowego (osi trzeciej i czwartej) oraz przekroczenia dmc.

Organ I instancji, nałożył na Skarżącego, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 140ab ust. 2 p.r.d., karę pieniężną, jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII. Zgodnie z lp. 7 załącznika nr 1 do p.r.d., zezwolenie kategorii VII dotyczy pojazdów nienormatywnych o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI oraz o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 15.000 zł, za brak zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach, tj., gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20%.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że protokołu kontroli wynika, że w trzecia i czwarta oś przedmiotowego pojazdu, stanowiły podwójną oś napędową. Oznacza to, że ewentualne przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi nie odnosi się do dopuszczalnego nacisku osi pojedynczej określonej w art. 41 u.d.p., lecz do nacisków osi wielokrotnych wskazanych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.). Sąd zauważa, że w rozpoznawanej sprawie organ trzecią i czwartą oś stanowiącą podwójną oś napędową, potraktował jako dwie pojedyncze osie napędowe i przekroczenie ich nacisku ustalił dla każdej z tych osi osobno w odniesieniu do dopuszczalnego na drodze wojewódzkiej o nacisku pojedynczej osi napędowej 8 t.

Mając na względzie powyższe okoliczności należy stwierdzić, że organ poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie rodzaju osi przedmiotowego pojazdu naruszył przepisy postępowania, tj.: art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przekładając się na wysokość nałożonej kary pieniężnej uzależnionej od procentowego przekroczenia dopuszczalnego nacisku (art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d.). Przekroczenie bowiem dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej mogło w niniejszej sprawie nie przekraczać 20% dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej określonego w § 5 ust. 6 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

W konsekwencji organ naruszył również przepisy prawa materialnego, tj.: § 5 ust. 6 ww. rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c) p.r.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na nieprawidłowe nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.

Wobec uwzględnienia zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 41 ust. 3 u.d.p. przez niewłaściwe jego zastosowanie oraz opisanego wyżej naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd uznał, że ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi byłoby na obecnym etapie postępowania przedwczesne.

Organ, rozpoznając ponownie sprawę, uwzględni powyższą ocenę prawną i ustali jaki był rzeczywisty nacisk podwójnej osi napędowej, którą tworzyły trzecia i czwarta oś pojazdu, a następnie stwierdzi faktyczne przekroczenie dopuszczalnego nacisku tej osi w odniesieniu do wartości określonych w § 5 ust. 6 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.