Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 141/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1 i pkt 6, art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca) sędzia WSA Ryszard Maliszewski sędzia WSA Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2015r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., działając na podstawie art. 34 § 4 w zw. z art. 17 § 1 i 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2014r., poz. 1619 ze zm., dalej jako u.p.e.a.), po rozpatrzeniu wniesionych przez Z. R. (dalej jako zobowiązany, strona, skarżący) zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, na podstawie tytułu wykonawczego Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 sierpnia 2015r. , nr "[...]" oraz po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela uznał za nieuzasadnione zarzuty nieistnienia obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego.

Od powyższego postanowienia zobowiązany wniósł, za pośrednictwem platformy ePUAP, zażalenie, w treści którego nie zawarł żadnych żądań, ani żadnego konkretnego uzasadnienia. Stwierdził jedynie, iż podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w poprzednich pismach.

Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2016r., nr "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż wierzyciel - Dyrektor Izby Skarbowej w dniu 17 sierpnia 2015r., wystawił tytuł wykonawczy nr "[...]" obejmujący należność pieniężną z tytułu nałożonej kary porządkowej, w wysokości 300 zł. Podstawą prawną dochodzonej należności było ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 czerwca 2015r., nr "[...]" oraz "[...]", nakładające na zobowiązanego karę porządkową z tytułu bezzasadnej odmowy złożenia wyjaśnień, bądź dowodów w związku z wezwaniami organu podatkowego. Wskazywane rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia kary porządkowej, w wyniku rozpatrzenia zażalenia strony, zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 6 lipca 2015r. Na to ostateczne postanowienie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Postanowieniem z dnia 28 września 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 501/15, WSA w Olsztynie odrzucił wniesioną skargę.

Organ odwoławczy wskazał, że wyżej opisany tytuł wykonawczy został przekazany do właściwego miejscowo organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., celem wszczęcia na jego podstawie egzekucji administracyjnej do majątku zobowiązanego. W dniu 2 września 2015r. organ egzekucyjny wszczął wobec majątku zobowiązanego egzekucję administracyjną, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego z dnia 17 sierpnia 2015r., i sporządzając protokół o jego stanie majątkowym. Pismem z dnia 2 września 2015r., zobowiązany złożył żądanie, w którego treści zawarł "wniosek o natychmiastowe wstrzymanie egzekucji jw. i uznanie jej za całkowicie bezpodstawne". W związku z wątpliwościami co do treści i charakteru żądania, organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., wezwał zobowiązanego do sprecyzowania treści żądania, jednocześnie organ egzekucyjny zaznaczył, iż "w przypadku nieudzielenia odpowiedzi sprawa zostanie rozpatrzona w trybie właściwym dla zarzutów". Z uwagi na bezskuteczny upływ wskazanego w wezwaniu terminu Naczelnik Urzędu Skarbowego, zakwalifikował wniesione pismo jako zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, tj. zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) oraz zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Następnie, stosownie do procedury rozpatrywania zarzutów wynikającej z przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny, pismem z dnia 22 września 2015r., przekazał przedmiotowe zarzuty zobowiązanego wierzycielowi - Dyrektorowi Izby Skarbowej, celem zajęcia stanowiska w sprawie. Postanowieniem z dnia 22 września 2015r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., zgodnie z brzmieniem przepisu art. 35 § 1 u.p.e.a., zawiesił prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17 sierpnia 2015r., postępowanie egzekucyjne, do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem z dnia 21 października 2015r., Dyrektor Izby Skarbowej, działając jako wierzyciel, uznał za niezasadny zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku oraz zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Wierzyciel stwierdził, iż dochodzona należność istnieje i jest wymagalna. Nie została wykonana, umorzona, ani się nie przedawniła. Wierzyciel stwierdził również, iż prowadzone postępowanie egzekucyjne jest w pełni dopuszczalne. Następnie postanowieniem z dnia 25 listopada 2015r., Dyrektor Izby Skarbowej, działając jako organ odwoławczy wierzyciela, utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 października 2015r. Po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela , organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z dnia 14 grudnia 2015r. uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione.

Uzasadniając wydane rozstrzygniecie organ odwoławczy przytoczył treść przepisów regulujących tryb i zasady wnoszenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne (art. 27 § 1 pkt 9, art. 33 § 1 , art. 34 § 1 u.p.e.a. Wskazał, że wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. jest dla organu egzekucyjnego wiążąca co oznacza, że organ egzekucyjny rozpatrując wniesione zarzuty nie ma prawa merytorycznie weryfikować stanowiska wierzyciela odnoszącego się do zasadności i zgodności z prawem tych zarzutów. Dlatego też, Dyrektor Izby Skarbowej uznał za prawidłowe działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego, który po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, będąc związanym tym stanowiskiem, na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., uznał zarzuty zobowiązanego za niezasadne. W jego ocenie Naczelnik Urzędu Skarbowego nie miał prawnej możliwości wyjścia poza to stanowisko.

Zarzut nieistnienia obowiązku określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., w przedmiotowej sprawie oparty został przez zobowiązanego na kwestionowaniu zgodność z prawem powstania dochodzonej należności. Tymczasem, w swoim ostatecznym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej, działając w charakterze wierzyciela, odpowiadając na ten zarzut podkreślił, iż egzekwowana należność wynika z treści postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 czerwca 2015r., nakładającego na zobowiązanego karę porządkową w wysokości 300 zł. Powyższe rozstrzygnięcie zostało poddane kontroli instancyjnej, w wyniku której Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał je w mocy, ostatecznym postanowieniem z dnia 6 lipca 2015r., zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, postanowieniem z dnia 28 września 2015r., sygn. akt I SA/Ol 501/15 odrzucił skargę zobowiązanego na powyższe postanowienie. Tym samym postanowienie stanowiące podstawę prawną dochodzonej należności stało się ostateczne. Egzekwowany obowiązek również w żaden sposób nie wygasł, ani nie uległ przedawnieniu, a należność pieniężną nim objęta może być ściągana w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Dlatego też wierzyciel uznał zarzut nieistnienia obowiązku za niezasadny.

Odnosząc się zaś do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, zawartego w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., wierzyciel podkreślił, iż badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej powinno obejmować przede wszystkim ustalenie, czy egzekucja administracyjna oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Oceniając prowadzone przez siebie postępowanie przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, wierzyciel nie stwierdził żadnych nieprawidłowości. Uzasadniając swoje stanowisko Dyrektor Izby Skarbowej również dokładnie wyjaśnił zobowiązanemu, podając odpowiednie przepisy prawne, na jakiej podstawie prawnej prowadzone jest przedmiotowe postępowanie egzekucyjne, opisując powstanie i wymagalność przedmiotowej należności. Ponadto stwierdził, iż zobowiązanemu w dniu 31 lipca 2015r. doręczono upomnienie wzywające go do dobrowolnego uregulowania powyższej należności, pod rygorem podjęcia czynności zmierzających do wszczęcia i przeprowadzenia egzekucji administracyjnej tejże kary w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dlatego też wierzyciel także i ten zarzut zobowiązanego uznał za niezasadny.

Tym samym, organ odwoławczy ponownie podkreślił, że z uwagi na związanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. stanowiskiem wierzyciela, prawidłowo podzielił on jego argumentację uszczegółowiając ją i rozszerzając i uznając za nieuzasadnione zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżyła strona. Wskazując, że Dyrektor Izby Skarbowej kontynuuje prześladowcze działania wobec niego. Dlatego popiera w całości swoje poprzednie skargi, zażalenia, wnioski.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko oraz przedstawioną w jego uzasadnieniu argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Dodatkowo wskazał, że zarzut prześladowczych działań jest całkowicie niezrozumiały i nieuzasadniony. W przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej będąc wierzycielem dochodzonych należności, stosownie do brzmienia przepisu art. 6 § 1 u.p.e.a., miał prawny obowiązek podjęcia działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, w sytuacji gdy zobowiązany uchyla się od wykonania nałożonego na niego obowiązku. Natomiast organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. był zobligowany do podjęcia środków egzekucyjnych, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku (art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718, dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Natomiast stosownie do zapisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 1647 ze zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Ponadto wskazać należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu nie zaistniała żadna z wyżej wymienionych przesłanek do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Podkreślić należy, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne zgłoszonych przez skarżącego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 6 u.p.e.a.. Zatem wszelkie inne kwestie, w tym podnoszone przez skarżącego "prześladowcze działania" wobec niego, nie były przedmiotem badania tak przez organy orzekające w sprawie, jak również nie stanowią przedmiotu kontroli Sądu. Dlatego zarzuty skargi z tym związane są chybione i pozostają bez wpływu na wynik niniejszej sprawy.

W ocenie Sądu, organ pierwszej instancji (a za nim organ odwoławczy), prawidłowo uznał, że wobec braku ustosunkowania się skarżącego w zakreślonym terminie do wezwania o sprecyzowanie treści żądania zawartego w piśmie z dnia 2 września 2015r., wniesione pismo zostało zakwalifikowanej jako wniesienie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne tj. zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) i zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.).

Zgodnie z treścią art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Podstawą zarzutu może być także, jak wynika z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego.

W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.).

Z treści powoływanych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu. Rola zarzutów sprowadza się przede wszystkim do jednego ze sposobów weryfikacji czynności organów egzekucyjnych mających służyć ochronie adresata czynności, który to zarzut może być wykorzystany wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego (por: Komentarz do art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji C. Kulesza , opubl. lex nr 426695), tj. w terminie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego - o czym poucza się zobowiązanego w treści tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Oznacza to, że nie mogą być one składane lub uzupełniane w terminie późniejszym, np. w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego lub w skardze do sądu, bowiem to organ egzekucyjny musi je rozpoznać (po ewentualnym uzyskaniu stanowiska wierzyciela - jeżeli organ egzekucyjny nie jest równocześnie wierzycielem).

Sam tryb rozpatrzenia zarzutów uregulowany został w art. 34 u.p.e.a. Elementem tej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny wypowiedzi wierzyciela, który musi być powiadomiony o zgłoszeniu zarzutów przez zobowiązanego. Jeżeli zobowiązany jako zarzut podał zarzut, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 – 5 i 7, to w takiej sytuacji organ egzekucyjny musi uzyskać stanowisko wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów, które to stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące (art. 34 § 1 u.p.e.a.).

W stanie faktycznym zaistniałym w niniejszej sprawie wierzyciel postanowieniem dnia 21 października 2015r., utrzymanym następnie w mocy ostatecznym postanowieniem z dnia 25 listopada 2015r. uznał zarzuty zobowiązanego za niezasadne. Tym samym, jak prawidłowo zdaniem Sądu, uznał organ odwoławczy z uwagi na zasadę związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela Naczelnik Urzędu Skarbowego nie miał prawnej możliwości wyjścia poza to stanowisko i uznał za niezasadne złożone przez zobowiązanego zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W swoim stanowisku wierzyciel ocenił zaś również prawidłowo, że egzekwowana należność wynika z treści postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 czerwca 2015r. nakładającego na zobowiązanego karę porządkową w wysokości 300 zł. Powyższe rozstrzygnięcie, w wyniku złożenia zażalenia przez zobowiązanego było poddane kontroli instancyjnej, w wyniku której Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał je w mocy, ostatecznym postanowieniem z dnia 6 lipca 2015r., zaś Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 28 września 2015r., sygn. akt I SA/Ol 501/15 odrzucił skargę zobowiązanego na to postanowienie, przez co postanowienie stanowiące podstawę prawną dochodzonej należności stało się ostateczne. Egzekwowany obowiązek nie wygasł, ani nie uległ przedawnieniu, a należność pieniężną nim objęta może być ściągana w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

Oceniając drugi z analizowanych przez organ odwoławczy zarzutów podniesionych przez zobowiązanego tj. zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Sąd również i w tym przypadku uznał argumentację i stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej za prawidłowe. Co prawda w zakresie tego zarzuty organ nie był związany stanowiskiem wierzyciela, jednak uznając je za prawidłowe podzielił je w całej rozciągłości. Zaznaczyć przy tym należy, że zarzut z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. dotyczy niedopuszczalności egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych jak ma to miejsce np. w przypadku zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Oceniając prowadzone przez siebie postępowanie prowadzone przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego wierzyciel prawidłowo nie stwierdził w nim żadnych nieprawidłowości. Zobowiązanemu wskazane zostały przepisy prawne stanowiące podstawę prowadzonego postępowania egzekucyjnego, opisano powstanie i wymagalność należności będącej przedmiotem egzekucji w niniejszej sprawie. Zobowiązanemu doręczono upomnienie, wzywające go do dobrowolnego uregulowania należności, pod rygorem podjęcia czynności zmierzających do wszczęcia i przeprowadzenia egzekucji administracyjnej w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tym samym, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie egzekucja była dopuszczalna zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym.

Reasumując, w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odpowiada prawu i zostało wydane zgodnie z treścią art. 34 § 4 u.p.e.a.

Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.